<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Potentiescan
Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

Verantwoording ...............................................................................................................................................2

1. Inleiding ....................................................................................................................................................... 4

2. Potentiestudie .............................................................................................................................................5
   2.1 Agrarische erven ...................................................................................................................................5
   2.2 Windzones .............................................................................................................................................5
   2.3 Windprofiel per windzone ...................................................................................................................... 7
   2.4 Kenmerken microturbine ....................................................................................................................... 9
   2.5 Energieopbrengst microturbine .............................................................................................................9

3. Businesscase ............................................................................................................................................12
   3.1 Uitgangspunten ...................................................................................................................................12
   3.2 Resultaten ...........................................................................................................................................13
   3.3 Gevoeligheidsanalyse .........................................................................................................................14
4. Conclusies en aanbevelingen .................................................................................................................16

                  SDE++ subsidie ............................................................................................................................18
                  SCE subsidie ................................................................................................................................19




Sweco | Fout! Geen tekst met de opgegeven stijl in het document.
Projectnummer: sweco.projectId
Datum: 19-04-2022                    Versie: Fout! Geen tekst met de
                                     opgegeven stijl in het document.
Document referentie: https://swecogroup.sharepoint.com/sites/nl-post_archive/secretariaat/rapportage
potentiescan microturbines op agrarische erven haarlemmermeer .docm
                                                                                                                                                                         3/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
Gemeente Haarlemmermeer heeft de ambitie om in 2050 CO2-neutraal te zijn.
Om deze doelstelling te bereiken zal op grote schaal duurzame energie moeten
worden opgewekt. Het toepassen van microturbines kan daarbij mogelijk een rol
spelen. Een microturbine is een kleinschalige windturbine voor de toepassing in
de gebouwde omgeving of landelijke gebieden. Microturbines worden steeds
vaker toegepast in Nederland. Provincie Noord-Holland heeft recent haar beleid
aangepast om microturbines toe te staan.
Gemeente Haarlemmermeer heeft Sweco gevraagd een potentiescan uit te
voeren voor microturbines op agrarische erven binnen de gemeente. De focus
ligt op de agrarische bouwblokken. Deze studie bestaat uit twee onderdelen. Het
eerste onderdeel is opgenomen in hoofdstuk 2 en betreft een studie naar de
mogelijkheden voor duurzame opwek met kleine windturbines in de gehele
gemeente In dit onderdeel bepalen wij de totale potentie voor duurzame opwek
wanneer op elk agrarisch erf in de gemeente één microturbine wordt geplaatst.
Het tweede onderdeel is opgenomen in hoofdstuk 3 en betreft een economische
analyse. Hierin werken wij een businesscase uit voor een windturbine bij een
agrarisch bedrijf. De businesscase geeft inzicht in de investering, het rendement
en de terugverdientijd. In hoofdstuk 4 zijn de conclusies en aanbevelingen
opgenomen.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                    4/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Potentiestudie
In de potentiestudie wordt de potentiële energieopbrengst van microturbines op
agrarische erven binnen de gemeente Haarlemmermeer bepaald. Planologisch
mogen op onbebouwde agrarische gronden rondom de agrarische bouwblokken
geen microturbines komen. Als agrarisch erf wordt daarom enkel het agrarische
bouwblok beschouwd. Bij de uitvoeren van de potentiestudie zijn onderstaande
aannames gedaan:
1. Op elk agrarisch erf binnen de gemeente Haarlemmermeer wordt één
   microturbine geplaatst.
2. Elk agrarisch erf heeft de ruimte voor (tenminste) één microturbine.
3. Er zijn geen ruimtelijke, vergunningtechnische of anderszins wettelijke
   beperkingen voor het plaatsen van microturbines op agrarische erven,
   uitgaande van een erf zoals hierboven omschreven.

Met deze aannames wordt de maximale potentiële energieopbrengst van
microturbines bepaald. Het is belangrijk om op te merken dat de inpassing van
een microturbine in de praktijk maatwerk is. Op bepaalde agrarische erven zal er
geen ruimte zijn om een microturbine te plaatsen. Het kan ook voorkomen dat de
omgevingskarakteristieken zodanig zijn dat toepassing van microturbines een
minder logische keuze is. Denk hierbij aan nabijgelegen gebouwen of bomenrijen
waardoor de energieopbrengst van de microturbine suboptimaal is. Aanvullend
op de berekening van de maximale potentiële energieopbrengst is daarom de
impact van lokale karakteristieken meegenomen in de potentiestudie.


2.1 Agrarische erven
Gemeente Haarlemmermeer heeft een dataset aangeleverd over de ligging van
agrarische bedrijven binnen de gemeente. Deze dataset is geanalyseerd in een
geografisch informatiesysteem (GIS). Bedrijven die binnen de bebouwde kom,
ook wel woonkern, liggen zijn eruit gefilterd. De reden is dat het onrealistisch is
om te veronderstellen dat binnen woonkernen microturbines geplaatst kunnen
worden. In totaal zijn 261 agrarische erven meegenomen in de potentiestudie.


2.2 Windzones
Gemeente Haarlemmermeer is een relatief grote en langgerekte gemeente. Er
zijn daardoor onderlinge verschillen in het windaanbod. Om een nauwkeurigere
potentiestudie uit te kunnen voeren, is de gemeente opgedeeld in vier windzones:
noord, west, oost en zuid. De agrarische erven zijn onderverdeeld over deze vier
zones en is weergegeven in Figuur 1.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                      5/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    Figuur 1: Microturbines op agrarische erven met onderverdeling naar windzones.

Elke microturbine is voorzien van een kleur corresponderend met een windzone.
Tabel 1 geeft toelichting op de windzones in Figuur 1.
                                  Tabel 1: Overzicht windzones.
 Windzone         Kleur       Omschrijving
 Noord            Rood        Oostzijde van Haarlem
 West             Blauw       Rondom Hoofddorp
 Oost             Groen       Rondom Schiphol en noordzijde van Rijsenhout
 Zuid             Paars       West-, oost- en zuidzijde van Nieuw-Vennep




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                     6/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.3 Windprofiel per windzone
Per windzone is een representatief agrarisch erf gekozen. Deze agrarische erven
zijn weergegeven in Figuur 2. Deze erven worden gebruikt voor het bepalen van
het gemiddelde windprofiel in de desbetreffende windzone en de impact van de
lokale invloeden op de energieopbrengst. De resultaten van de lokale invloeden
worden toegelicht in Tabel 3.




                        Figuur 2: Gekozen agrarisch erf per windzone
De windprofielen op een ashoogte van 15 meter zijn berekend met behulp van
softwarepakket WindPRO 3.5 (2022). In WindPRO wordt gebruik gemaakt van:
· EEA Corine land cover 2018 voor 60 km2 voor de ruwheid van het terrein.
· NASADEM voor 60 km2 voor de hoogtelijnen.
· ERA5 hoge resolutie meso-scale1 winddata gedurende 20 jaar.
1Hoge resolutie meso-scale data is gesimuleerd door EMD. Het meso-scale model is
gesimuleerd met een ruimtelijke resolutie van 3 bij 3 km met uurdata.


Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                   7/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De windzones zijn weergegeven in Figuur 3.
Windzone Noord




Windzone West




Windzone Oost




Windzone Zuid




                 Figuur 3: Windprofielen per windzone op 15 meter hoogte.



Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                            8/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>De verschillen in het windaanbod zijn relatief klein. Het minste windaanbod wordt
berekend voor de westelijke windzone. Dit wordt met name veroorzaakt door de
ligging tussen woonkernen.


2.4 Kenmerken microturbine
Microturbines zijn kleine windmolens die geschikt zijn voor toepassing in het
buitengebied. Er zijn een groot aantal fabrikanten en modellen op de markt. De
energieopbrengst wordt berekend aan de hand van de EAZ microturbine. Deze
kleinschalige windturbine heeft een vermogen van 15 kW, een ashoogte van 15
meter en een rotordiameter van 13,2 meter. Dit is een gangbare microturbine die
al ruime tijd zijn toepassing vindt bij agrarische bedrijven.




                                                               Kenmerken
                                                               Nominaal vermogen: 15 kW
                                                               Ashoogte: 15 meter
                                                               Rotor diameter: 13,2 meter


2.5 Energieopbrengst microturbine
De energieopbrengst van micro-turbines is sterk afhankelijk van de windsnelheid.
De energieopbrengst neemt namelijk met de derde macht van de windsnelheid
toe. Het is daarom belangrijk om microturbines te plaatsen op locaties met een
relatief hoge windsnelheid. Dit zijn locaties met relatief weinig bebouwing of
andere lokale obstakels zoals bomenrijen.
In WindPRO is voor elke microturbine de energieopbrengst berekend. Daarbij is
gebruik gemaakt van de verschillende windprofielen, ruwheid van het terrein en
de hoogtelijnen. Door de microturbines in iedere windzone tezamen als één groot
windpark te beschouwen worden zogenoemde zog effecten meegenomen. Het
zog effect betreft de onderlinge windafvang van turbines die in elkaars nabijheid
staan. Dit heeft een negatief effect op de energieopbrengst.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                            9/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>In Tabel 2 is de gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst per microturbine per zone
weergegeven. Het gaat hier om een gemiddelde over alle beschouwde erven.
De totale potentiële energieopbrengst is 261 microturbines vermenigvuldigd met
39,5 MWh per turbine en komt overeen met 10.308 MWh per jaar.
De onzekerheid of standaard deviatie geeft inzicht in de onderlinge verschillen in
de energieopbrengst van de microturbines in een bepaalde windzone.
    Tabel 2: Gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst per microturbine per windzone.
 Windzone                     Aantal erven            Energieopbrengst      Onzekerheid
 Noord                                  26                40,2 MWh/jaar     1,9 MWh/jaar
 West                                   58                36,2 MWh/jaar     2,6 MWh/jaar
 Oost                                   50                40,3 MWh/jaar     2,0 MWh/jaar
 Zuid                                  127                40,6 MWh/jaar     3,0 MWh/jaar
 Totaal                                261               39,5 MWh/jaar      3,2 MWh/jaar

Bovengenoemde methodiek maakt gebruik van de terreinkarakteristiek zonder
lokale invloeden. Doordat de microturbines een relatief lage ashoogte hebben,
kunnen lokale terreininvloeden, zoals nabijgelegen schuren of hoge beplanting
groot zijn. Dit effect is gekwantificeerd door per windzone de energieopbrengst
van een microturbine op een representatief erf (zie paragraaf 2.3) te bepalen
rekening houdend met én zonder lokale terreinkarakteristieken. De ligging van
deze representatieve erven is weergegeven in Figuur 2. De vergelijking per
windzone is gegeven in de onderstaande Tabel 3.
        Tabel 3: Gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst van microturbines op de
               representatieve erven, waarvan één turbine per windzone.
                      Energieopbrengst                Energieopbrengst
 Windzone                                                                       Afname
                     excl. lokale invloed            incl. lokale invloed
 Noord                     41,9 MWh/jaar                   35,2 MWh/jaar            16%
 West                      37,4 MWh/jaar                   29,4 MWh/jaar            21%
 Oost                      43,6 MWh/jaar                   35,2 MWh/jaar            19%
 Zuid                      39,8 MWh/jaar                   27,2 MWh/jaar            32%
 Gemiddeld                 40,7 MWh/jaar                   31,7 MWh/jaar            22%

Uit deze vergelijking blijkt dat lokale terreinkarakteristieken de energieopbrengst
van een microturbine met gemiddeld 22% doet afnemen. De verschillen tussen
microturbines zijn groot. De locatie van een agrarisch erf en de positie van een
microturbine op het erf zijn dus zeer bepalend voor de daadwerkelijke
energieopbrengst.
De gemiddelde procentuele afname van de energieopbrengst wordt vervolgens
toegepast op de in Tabel 2 berekende gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst
van microturbines per windzone. De resultaten zijn weergegeven in Tabel 4. De
totale potentiële energieopbrengst is 261 microturbines vermenigvuldigd met
30,8 MWh per turbine en komt overeen met 8.042 MWh per jaar.
     Tabel 4: Gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst per microturbine per windzone
                 rekening houdend met lokale terreinkarakteristieken.
 Windzone                     Aantal erven            Energieopbrengst      Onzekerheid
 Noord                                  26                31,3 MWh/jaar     1,5 MWh/jaar
 West                                   58                28,2 MWh/jaar     2,0 MWh/jaar
 Oost                                   50                31,4 MWh/jaar     1,6 MWh/jaar
 Zuid                                  127                31,6 MWh/jaar     2,3 MWh/jaar
 Totaal                                261               30,8 MWh/jaar      2,5 MWh/jaar


Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                           10/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Bovenstaande berekeningen geven een bandbreedte in de gemiddelde jaarlijkse
energieopbrengst per microturbine per windzone in gemeente Haarlemmermeer.
De bandbreedte is gevisualiseerd in Figuur 4.




    Figuur 4: Gemiddelde jaarlijkse energieopbrengst per microturbine per windzone.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                      11/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3. Businesscase
In de businesscase wordt de investering, het rendement op eigen vermogen, het
projectrendement en de terugverdientijd bepaald. De businesscase speelt een
belangrijke rol bij de financiële afweging om de microturbine al dan niet te
realiseren. In de businesscase wordt tevens de netto contante waarde bepaald
die inzicht geeft in de onrendabele top van de investering.


3.1 Uitgangspunten
Voor het opstellen van de businesscase zijn veel gegevens nodig. Denk daarbij
aan de verwachte energieopbrengst, investering, onderhouds- en beheerkosten
en de terugleververgoeding. In deze studie zijn veel gegevens nog niet bekend.
In de businesscase is uitgegaan van de volgende uitgangspunten:
·    De gemiddelde energieopbrengst van een microturbine ligt tussen 30,8 en
     39,5 MWh per jaar in gemeente Haarlemmermeer.
·    De elektriciteit die wordt opgewekt met de microturbine wordt voor 70%
     geleverd aan het agrarisch bedrijf. De resterende 30% van de elektriciteit
     wordt teruggeleverd aan het elektriciteitsnet.
·    Het elektriciteitsverbruik van het agrarisch bedrijf is 50 MWh per jaar. Het
     elektriciteitstarief exclusief energiebelasting en opslag duurzame energie is
     € 60,00 per MWh.
·    De microturbine komt in aanmerking voor een Investeringssubsidie
     Duurzame Energieproductie (ISDE) wanneer de microturbine wordt
     aangesloten op een kleinverbruikersaansluiting en het rotoroppervlak
     minimaal 50 m2 bedraagt. De subsidie bedraagt maximaal € 66,00 per m2
     rotoroppervlak. Het uitgangspunt is dat het agrarisch bedrijf een
     grootverbruikersaansluiting heeft. De ISDE subsidie wordt daarom niet
     meegenomen.
·    De microturbine komt in aanmerking voor een Rijkssubsidie vanuit de
     Subsidieregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++)
     wanneer de turbine op een grootverbruikersaansluiting wordt aangesloten. In
     Appendix 1 staat een toelichting op de subsidieregeling. Als basisbedrag is
     uitgegaan van € 0,047 per kWh. Het correctiebedrag bedraagt momenteel
     € 0,032 per kWh.
·    Het vermogen van de microturbine is te laag voor een Rijksubsidie vanuit de
     Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE). Toelichting op de
     subsidieregeling staat in Appendix 2.
·    De terugleververgoeding is gelijk aan het correctietarief van de SDE++.
·    De garanties van oorsprong hebben een waarde van € 0,005 per kWh.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                     12/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>·     De investeringskosten bedragen € 63.000. Dit zijn de kosten voor de
      microturbine, fundering en civiele en elektrische infrastructuur.2
·     De investering wordt gefinancierd uit eigen vermogen. Er zijn dus geen
      financieringskosten meegenomen.
·     Liander is de regionale netbeheerder in Noord-Holland. In gemeente
      Haarlemmermeer is momenteel vrijwel nergens transportschaarste. In deze
      studie is het uitgangspunt dat er voldoende capaciteit beschikbaar is om de
      microturbines aan te sluiten op het elektriciteitsnet.
·     De netto contante waarde (NCW) komt overeen met de onrendabele top en
      is berekend op basis van een verdisconteringsvoet van 4% per jaar.
·     Bedragen kunnen door de tijd heen stijgen en dalen, bijvoorbeeld door inflatie
      en marktontwikkelingen. In de businesscase wordt gerekend met een
      indexatie van 2% per jaar op de bedrijfslasten en energietarieven.
·     De looptijd van de businesscase is 20 jaar. Dit komt overeen met de
      technische levensduur van de microturbine. Omvormers hebben echter een
      levensduur van 10 jaar. Na 10 jaar wordt de omvormer vervangen en vindt
      dus een herinvestering plaats.
·     Microturbines zijn onderhoudsarm. Elk jaar is wel een visuele inspectie nodig
      en moet de rotor eventueel gesmeerd worden. De onderhouds- en
      beheerkosten bedragen € 1.500 per jaar en de verzekeringskosten zijn € 500
      per jaar.
·     De microturbine is een bouwwerk waarover onroerendzaakbelasting betaald
      moet worden.
·     Alle genoemde bedragen zijn exclusief btw.


3.2 Resultaten
De belangrijkste resultaten van de businesscase zijn weergeven in Tabel 5. De
totale investeringskosten bedragen € 63.000. Uit de resultaten blijkt dat de
terugverdientijd met bij de maximale energieopbrengst net binnen de technische
levensduur van de microturbine valt. Bij een lagere energieopbrengst wordt de
investering niet terugverdiend. De terugverdientijd is aanzienlijk langer dan de
terugverdientijd van grootschalige windturbines of zonnepanelen op velden of
daken.
      Tabel 5: Belangrijkste resultaten van de businesscase bij de ondergrens van de
    energieopbrengst (30,8 MWh per jaar) en bovengrens van de energieopbrengst (39,5
                                       MWh per jaar).
    Parameter                                            Ondergrens       Bovengrens
    Investeringskosten                                       € 63.000         € 63.000
    Investeringskosten per kWp                                € 4.200          € 4.200
    Rendement op eigen vermogen                                 -2,1%            0,2%
    Projectrendement                                            -2,1%            0,2%
    Terugverdientijd3                                            n.v.t.         20 jaar
    Netto contante waarde                                  - € 26.000       - € 17.000
    Onrendabele top                                               41%             27%




2 Inschatting op basis van een onderzoek van Stowa naar “Kansen voor Kleine
  Windturbines bij Waterschappen” en de verhouding in het rotoroppervlak.
3 Niet van toepassing betekent dat de terugverdientijd niet binnen de technische

  levensduur van de microturbine valt.


Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                          13/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Het rendement op eigen vermogen en het projectrendement zijn bij de maximale
energieopbrengst positief, maar relatief laag. Bij een lagere energieopbrengst is
het rendement negatief. Er zijn diverse oorzaken. Allereerst is de investering in
een microturbine per vermogenseenheid significant hoger dan de investering in
een grootschalige windturbine. Daarnaast is de gemiddelde windsnelheid lager
in het rotorvlak van een kleinere turbine.
De netto contante waarde wordt gebruikt als er wordt gekeken of een beoogde
investering winstgevend (genoeg) is. Bij de netto contante waarde gaat het om
de som van alle toekomstige kasstromen. Er wordt gekeken naar het verschil
tussen de contante waarde van de uitgaande kasstromen en de contante waarde
van de inkomende kasstromen. Het is belangrijk om te realiseren dat de netto
contante waarde sterk afhankelijk is van de verdisconteringsvoet. Dit is het
percentage dat gebruikt wordt om toekomstige kasstromen contant te maken.
Voor de businesscase is een verdisconteringsvoet van 4,0% aangenomen. De
netto contante waarde van de microturbine is negatief en gelijk aan € 17.000 tot
€ 26.000. Dit betekent dat dit bedrag moet worden bijgelegd bij aanvang van het
project om een rendement van 4,0% te behalen. De netto contante waarde kan
in dit geval gezien worden als de onrendabele top van de microturbine. Dit is 27
tot 41% van de initiële investering.


3.3 Gevoeligheidsanalyse
Het rendement van de businesscase hangt sterk af van het aandeel elektriciteit
dat wordt teruggeleverd aan het net. Dit zal per agrarisch bedrijf verschillen. Om
inzicht te geven in de impact van een hoger of lager aandeel netlevering is een
gevoeligheidsanalyse uitgevoerd. De resultaten van de gevoeligheidsanalyse zijn
weergegeven in Tabel 6. De analyse is uitgevoerd voor de bovengrens van de
energieopbrengst van de microturbine.
                Tabel 6: Gevoeligheidsanalyse op de mate van teruglevering.
 Parameter                                               50%                   30%          10%
 Investeringskosten                                 € 63.000               € 63.000    € 63.000
 Investeringskosten per kWp                          € 4.200                € 4.200      € 4.200
 Rendement op eigen vermogen                           -4,1%                  0,2%         3,4%
 Projectrendement                                      -4,1%                  0,2%         3,4%
 Terugverdientijd                                       n.v.t.               20 jaar      15 jaar
 Netto contante waarde                            - € 32.000             - € 17.000    - € 3.000
 Onrendabele top                                         51%                   27%            5%
De mate van teruglevering heeft impact op de businesscase. Wanneer de helft
van de opgewekte elektriciteit wordt teruggeleverd, neemt het rendement met
ruim 4%-punt af. De terugverdientijd ligt niet binnen de technische levensduur
van de microturbine. Wanneer slechts 10% van de opgewekte elektriciteit wordt
teruggeleverd, neemt het rendement met ruim 3%-punt toe. De terugverdientijd
ligt in dit scenario binnen de technische levensduur van de microturbine en is 15
jaar. De mate van teruglevering is sterk afhankelijk van het verbruiksprofiel van
een agrarisch bedrijf. Wanneer een agrarisch bedrijf geen elektriciteitsverbruik
heeft in het weekend, zal de mate van gelijktijdigheid lager zijn dan wanneer er
wel verbruik is in het weekend. De mate van gelijktijdigheid kan worden vergroot
door de overtollige elektriciteit die aan het net zou worden geleverd, op te slaan
in een stationaire batterij. Deze stroom kan vervolgens worden ingezet wanneer
de opwek lager is dan het elektriciteitsverbruik. De investeringskosten nemen toe
door de aanschaf van een batterij. Energieopslag is momenteel nog niet rendabel
voor het verbeteren van de businesscase van microturbines.


Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                                    14/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>De combinatie van een microturbine met zonnepanelen op daken van agrarische
bedrijven is mogelijk wel interessant. Een stormachtige dag gaat bijvoorbeeld
vaak gepaard met bewolking en dus een lage zoninstraling. Kortom, wanneer de
energieopbrengst van een microturbine hoog is, is de energieopbrengst van de
zonnepanelen relatief laag en vice versa. De gelijktijdigheid neemt daardoor toe.
Wanneer het elektriciteitsverbruik van het agrarisch bedrijf hoger is dan 50 MWh
per jaar, zal de businesscase minder gunstig worden. Dit komt doordat bij eigen
verbruik van de opgewekte elektriciteit de besparing op de energiebelasting en
opslag duurzame energie (in eerste instantie) in een staffel met lagere tarieven
valt. De vermeden kosten nemen dan af en dit resulteert in een lager rendement.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                    15/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4. Conclusies en aanbevelingen
Conclusies
·    De studie beperkt zich tot het plaatsen van microturbines op agrarische erven
     buiten de bebouwde kom. Hierbij is een dataset gebruikt die is aangeleverd
     door gemeente Haarlemmermeer, waarbij bedrijven binnen de bebouwde
     kom eruit zijn gefilterd. Als gevolg zijn er 261 agrarische erven waarvoor de
     potentiestudie is uitgevoerd.
·    De potentiestudie is uitgevoerd voor een EAZ microturbine met een
     piekvermogen van 15 kW, een ashoogte van 15 meter en een rotordiameter
     van 13,2 meter. Deze microturbine heeft in de gemeente Haarlemmermeer
     een gemiddelde energieopbrengst van 39,5 MWh per jaar. Wanneer alle
     agrarische erven buiten de bebouwde kom worden voorzien van deze
     microturbine is de totale energieopbrengst 10.308 MWh per jaar.
·    Lokale terreinkarakteristieken als nabijgelegen bebouwing of bomenrijen
     hebben in belangrijke mate invloed op de energieopbrengst van een
     microturbine. Deze invloed op de energieopbrengst is hoger dan de invloed
     door het verschil in windaanbod binnen de gemeente op 15 meter ashoogte.
     Het procentuele verlies van de energieopbrengst door lokale invloeden is
     vastgesteld voor vier representatieve erven en bedraagt gemiddeld 22%.
·    Wanneer rekening wordt gehouden met de gemiddelde procentuele afname
     van de energieopbrengst door lokale invloeden is de gemiddelde
     energieopbrengst per microturbine 31,7 MWh per jaar. De totale
     energieopbrengst is dan 8.042 MWh per jaar.
·    Een microturbine heeft een relatief hoge investering en relatief lage
     energieopbrengst. Het rendement op de investering is daardoor laag of zelfs
     negatief. De terugverdientijd is relatief lang en vaak niet binnen de technische
     levensduur van de microturbine van 20 jaar. De businesscase wordt
     gunstiger naarmate meer van de opgewekte stroom op locatie kan worden
     verbruikt. Bij eigen verbruik is de besparing op inkoopkosten,
     energiebelasting en opslag duurzame energie namelijk hoger dan de
     terugleververgoeding bij levering aan het elektriciteitsnet.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                        16/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Aanbevelingen
·    Uitgaande van onze aannames dat er planologisch gezien op onbebouwde
     agrarische gronden buiten agrarische bouwblokken niet mag worden
     gebouwd en dus geen microturbine kan worden geplaatst, zal in de praktijk
     waarschijnlijk op relatief kleine agrarisch bouwblokken geen microturbine
     worden gerealiseerd door 1) fysieke belemmeringen en 2) de nabijheid van
     obstakels als schuren en hoge beplanting waardoor significante verliezen in
     de energieopbrengst optreden. Op grotere bouwblokken speelt dit minder.
     Nader onderzoek geeft de gemeente een beter beeld van de potentie in de
     gemeente.
·    Eén grootschalige windturbine van 3 tot 4 MW heeft een vergelijkbare
     energieopbrengst als wat nu is vastgesteld met 261 microturbines. Wanneer
     de toepassing van microturbines achter blijft bij de gestelde gemeentelijke
     ambitie kan als alternatief toepassing van een dergelijke grootschalige
     windturbine worden overwogen. Dit kan bijvoorbeeld als een
     herkenningspunt worden ingezet en in coöperatief verband worden
     ontwikkeld.
·    Vertegenwoordigers van de agrarische sector in de gemeente hebben
     wellicht meer inzicht in belangrijke parameters zoals het elektriciteitsverbruik
     en elektriciteitstarief van agrarische bedrijven. Met input vanuit de sector kan
     de nu opgestelde businesscase worden aangescherpt en verfijnd.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                        17/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                     SDE++ subsidie
De Subsidieregeling Duurzame Energieproductie en Klimaattransitie (SDE++) is
een subsidie voor het verminderen van de CO2-uitstoot van bedrijven. Een bedrijf
die een microturbine wil plaatsen, komt mogelijk in aanmerking voor de SDE++
subsidie. De SDE++ kan niet gecombineerd worden met de Subsidieregeling
Coöperatieve energieopwekking (SCE) of de Investeringssubsidie Duurzame
Energieproductie (ISDE).
De SDE++ is een exploitatiesubsidie en heeft een standaard looptijd van 15 jaar.
Het subsidiebedrag per kWh wordt bepaald door het basisbedrag te verminderen
met het correctiebedrag. Elk jaar stelt de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO) de maximale basisbedragen vast. Het basisbedrag is het
bedrag per kWh wat nodig is om een installatie rendabel te maken. Een
zonnepark en een windpark hebben dus een verschillend basisbedrag. Binnen
de categorie wind wordt onderscheid gemaakt tussen windturbines op land en op
zee. In het basisbedrag wordt ook rekening gehouden met de gemiddelde
windsnelheid in een gemeente. Het basisbedrag van het jaar waarin de subsidie
wordt aangevraagd, geldt voor de hele looptijd van de subsidie. Dit biedt
langdurige zekerheid over het rendement op de investering. Het correctiebedrag
is de marktprijs voor elektriciteit en wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld. Kortom,
als de elektriciteitsprijs stijgt, daalt het subsidiebedrag en vice versa.
De SDE++ is een tenderregeling. Subsidieaanvragen concurreren met elkaar op
de subsidiebehoefte per vermeden ton CO2. De aanvragen met de laagste
subsidiebehoefte worden als eerste gehonoreerd tot het beschikbare budget is
uitgeput. Met een te hoog basisbedrag aanvragen is daardoor risicovol. Een
aanvraag met een te lage subsidiebehoefte indienen gaat echter ten kostte van
de rentabiliteit van het project.
Belangrijke voorwaarden SDE++ subsidie
Aan de SDE++ gelden een aantal belangrijke voorwaarden:
·    De locatie waarop de microturbine wordt geplaatst, is in eigendom van de
     aanvrager of deze heeft hier schriftelijk toestemming voor van de eigenaar.
·    De omgevingsvergunning is verleend indien deze noodzakelijk is voor het
     plaatsen van de microturbine.
·    De netbeheerder heeft schriftelijk aangegeven dat de transportcapaciteit
     beschikbaar is.
·    Een globale haalbaarheidsstudie is uitgevoerd met onder meer energie- of
     opbrengstberekening, exploitatieberekening en financieringsplan.
·    De microturbine moet binnen vier jaar na de subsidiebeschikking zijn
     gerealiseerd.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                      18/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                     SCE subsidie
De Subsidieregeling Coöperatieve Energieopwekking (SCE) is een subsidie voor
het lokaal en gezamenlijk opwekken van duurzame elektriciteit. Een
energiecoöperatie die een microturbine wil plaatsen, komt mogelijk in
aanmerking voor de SCE. Sinds 2021 vervangt de SCE de fiscale regeling
verlaagd tarief en staat beter bekend als de postcoderegeling. De SCE kan niet
gecombineerd worden met de Subsidieregeling Duurzame Energieproductie en
Klimaattransitie (SDE++).
De SCE is een exploitatiesubsidie en heeft een looptijd van 15 jaar. Het
subsidiebedrag per kWh wordt bepaald door het basisbedrag te verminderen met
het correctiebedrag. Elk jaar stelt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
(RVO) de basisbedragen vast. Het basisbedrag is het bedrag per kWh wat nodig
is om een installatie rendabel te maken. Een zonnepark en een windpark hebben
dus een verschillend basisbedrag. Binnen de categorie wind wordt onderscheid
gemaakt tussen microturbines die worden aangesloten op een kleinverbruikers-
en grootverbruikersaansluiting. In het basisbedrag wordt rekening gehouden met
de gemiddelde windsnelheid in een gemeente. Het basisbedrag van het jaar
waarin de subsidie wordt aangevraagd, geldt voor de hele looptijd van de
subsidie. Dit biedt langdurige zekerheid over het rendement op de investering.
Het correctiebedrag is de marktprijs voor elektriciteit en wordt jaarlijks opnieuw
vastgesteld. Kortom, als de elektriciteitsprijs stijgt, daalt het subsidiebedrag en
vice versa.
Zowel particulieren als bedrijven met een kleinverbruikersaansluiting kunnen als
lid van een energiecoöperatie deelnemen aan de regeling. De leden van de
coöperatie dienen wel binnen de postcoderoos gelegen te zijn. De postcoderoos
wordt gevormd door de 4-cijferige postcode van de productie-installatie en de
direct aangrenzende postcodes.
Belangrijke voorwaarden SCE subsidie
Aan de SCE gelden een aantal belangrijke voorwaarden:
·    Het vermogen dat geplaatst wordt bedraagt minimaal 15 kW. Het vermogen
     bedraagt maximaal 100 kW bij een kleinverbruikersaansluiting en 1.000 kW
     bij een grootverbruikersaansluiting.
·    De energiecoöperatie heeft minimaal één deelnemend lid per 2 kW aan
     piekvermogen.
·    De locatie waarop de microturbine wordt geplaatst, is in eigendom van de
     aanvrager of deze heeft hier schriftelijk toestemming voor van de eigenaar.
·    De omgevingsvergunning is verleend indien deze noodzakelijk is voor het
     plaatsen van de microturbine.
·    De netbeheerder heeft schriftelijk aangegeven dat de transportcapaciteit
     beschikbaar is bij microturbines die middels een grootverbruikers-aansluiting
     worden aangesloten op het elektriciteitsnet.
·    Een haalbaarheidsstudie is uitgevoerd met onder meer een omschrijving van
     de installatie, een energieopbrengstberekening bij een vermogen groter dan
     100 kW, een businesscase met investering, kosten en baten per jaar en het
     projectrendement en een financieringsplan.
·    De microturbine moet binnen drie jaar na beschikking gerealiseerd zijn.




Sweco | Potentiescan: Microturbines op Agrarische Erven Haarlemmermeer
Projectnummer: 51003686
Datum: 19-04-2022
                                                                                      19/19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>