<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025




                        Concept participatiebeleid
                      Gemeente Haarlemmermeer
                                 30 September 2025




                                                              1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025




Concept participatie-beleid
1.      Participatie door de jaren heen in Haarlemmermeer ............................................ 3
     Samenwerken aan nieuw beleid............................................................................. 4
     Leeswijzer ............................................................................................................ 5
2.      Participatie en omgevingswet ............................................................................. 5
     Andere rol voor de gemeente ................................................................................. 6
     Omgevingswetinstrumenten en participatie ........................................................... 6
3.      Participatie is meedenken, meepraten en meebeslissen ...................................... 7
     Een term met meerdere betekenissen .................................................................... 8
     Informeren is geen participeren ............................................................................. 8
     Participatie en inspraak ......................................................................................... 8
4.      Onze ambitie op het gebied van participatie ........................................................ 9
     Afbakening ......................................................................................................... 10
5.      Wat vinden participanten belangrijk? ................................................................ 10
     Dorps-en wijkraden, HOP, Participatieraad en Jongerengemeenteraad .................. 10
        Transparantie vergroten ................................................................................... 10
        Tijdige participatie ........................................................................................... 10
        Betrokkenheid vergroten .................................................................................. 10
        Betekenisvol ................................................................................................... 11
        Duidelijke communicatie ................................................................................. 11
        Minder ingewikkelde stukken en procedures ..................................................... 11
        Meer terugkoppeling geven............................................................................... 11
     Medewerkers gemeente ...................................................................................... 11
        Pas op voor participatiemoeheid ...................................................................... 11
        Meer ruimte..................................................................................................... 11
        Rollen, taken en verantwoordelijkheden helder maken ....................................... 11
6.      Randvoorwaarden participatie.......................................................................... 11
7.      Uitgangspunten participatie ............................................................................. 12
     Hoe uitgebreid participeren? ............................................................................... 12
     Participatieplan .................................................................................................. 13
     Stappenplan: Zeven Haarlemmermeerse participatievragen .................................. 13

                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



     1.       Doel ........................................................................................................ 13
     2.       Doelgroep................................................................................................ 14
     3.       Ruimte .................................................................................................... 14
     4.       Invloed ofwel participatieniveaus .............................................................. 14
     5.       Rollen...................................................................................................... 15
          Rol van inwoners en ondernemers en (maatschappelijke) organisaties ............ 15
          Praktische rollen .......................................................................................... 16
          Rol van Dorps- en wijkraden, Participatieraad, Jongerengemeenteraad en HOP 16
          Gemeenteraad ............................................................................................. 16
          College van burgemeester en wethouders ...................................................... 16
          Rollen medewerkers ..................................................................................... 16
     6.       Wanneer.................................................................................................. 17
     7.       Hoe: werkvormen ..................................................................................... 17
          Uitdaagrecht ................................................................................................ 18
8.   Afspraken ....................................................................................................... 19
9.   Hoe nu verder? ................................................................................................ 19



     1. Participatie door de jaren heen in Haarlemmermeer
Inwoners willen meer en meer betrokken worden bij en invloed hebben op de
werkzaamheden van de overheid. Ook in onze gemeente is dat merkbaar.

In 2008 is de inspraakverordening vastgesteld door de raad. Maar al voor die tijd is er
geparticipeerd en ook daarna. Van 2014-2018 gebeurde dit meer zichtbaar in een
programmatische aanpak en dus eindig. In het Programma Participatie is met
participatie geëxperimenteerd, het is geagendeerd en er is kennis ontwikkeld en
gedeeld. Deze periode is in 2018 afgesloten met de evaluatie ‘Haarlemmermeer weet
raad’. In 2018 besloot de raad om tijdelijk middelen vrij te maken om participatie als
taak te blijven beleggen in de gemeentelijke organisatie. In de daaropvolgende jaren is
deze inzet telkens verlengd. Vanaf 2025 is deze taak structureel belegd zodat er
continue inzet op participatie is in de gemeentelijke organisatie.

In dezelfde periode is de manier waarop de samenleving kijkt naar de overheid in hoog
tempo veranderd. Uit het Rekenkamercommissie onderzoek naar ‘Vertrouwen in de
lokale democratie’ van januari 2024 blijkt dat inwoners zich meer dan gemiddeld
betrokken voelen bij onze gemeente. Zij geven ook aan te weinig mogelijkheden te
hebben om invloed uit te oefenen. Ook op andere manieren, bijvoorbeeld uit

                                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



onderzoeken naar dienstverlening en brieven van inwoners, dorps- en wijkraden naar
onze gemeente, komt dit geluid naar voren.

De Rijksoverheid legt op haar beurt meer en meer de mogelijkheid vast in wetgeving
voor inwoners om invloed uit te oefenen, zoals de Omgevingswet en de Wet versterking
participatie op decentraal niveau. Dit resulteert erin dat gemeenten zich per 1 januari
2024 bij planvorming op basis van de Omgevingswet moeten houden aan hun eigen
participatiebeleid. Gemeenten hebben op basis van de Wet versterking participatie op
decentraal niveau tot 1 januari 2027 de tijd om hun inspraakverordening om te zetten
naar een inspraak- en participatieverordening. In die verordening moet ook aandacht
zijn voor participatie bij beleidsuitvoering en voor evaluatie, dus niet alleen
beleidsvoorbereiding. Verder moet elke gemeente het zogenaamde ‘uitdaagrecht’ ofwel
het ‘right-to-challenge’ op een door haar zelf te bepalen wijze regelen. Met het
uitdaagrecht kunnen inwoners en maatschappelijk organisaties de gemeente
verzoeken om de uitvoering van een taak over te mogen nemen. Al dan niet met het
bijbehorende budget.

Ook in onze raad is steeds meer aandacht voor het onderwerp participatie. Samen met
dorps- en wijkraden wordt gewerkt aan een visie op participatieve democratie. De
eerste stappen daartoe waren de ‘Dag van de Raden’ en de bijzondere raadsessie met
daarbij horende gebiedssessies. Verder is in het derde coalitieakkoord op rij van onze
gemeente opgenomen dat “we zoveel mogelijk inwoners en ondernemers blijven
betrekken bij het vormgeven van beleid”. “De komende collegeperiode blijft participatie
de rode draad in onze aanpak en bestuursstijl”.

In deze periode van groeiende vraag naar invloed van inwoners en wetgeving die dit
ondersteunt, professionaliseert participatie in een hoog tempo. Het is een structureel
onderdeel van het werk van de gemeente geworden. Ook in de toekomst zullen
inwoners meer betrokken blijven. Zo groeit de druk op de zorg en vraagt ook de
verschuiving van zorg naar welzijn om inwoners goed te betrekken, signalen op te
vangen en te agenderen en te vertalen naar beleid. We hebben de inwoners nodig bij
deze transformatie van het sociaal domein. Als gemeente moeten we toegerust en
bereid zijn om gevolg te geven aan de opbrengst van participatie. We hebben de
afgelopen jaren regelmatig over participatie gesproken, binnen de gemeentelijke
organisatie maar ook met onze inwoners en ondernemers. Nu is het tijd om aan die
ervaringen en gesprekken gevolg te geven. Het resultaat is dit document, het concept
participatiebeleid. We zien dit als een levend document omdat we van participatie
blijven leren en het blijven ontwikkelen door het te doen.

Samenwerken aan nieuw beleid
Het participatiebeleid en de participatieverordening wilden we graag samen met
inwoners en partners opstellen. We zijn daarom vooraf in gesprek gegaan met onze
belangrijkste partners op het gebied van participatie: dorps-en wijkraden, de

                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Participatieraad, de Jongerengemeenteraad, het Haarlemmermeers
Ondernemersplatform (HOP) en medewerkers van de gemeente Haarlemmermeer. In
deze gesprekken hebben we ervaringen getoetst uit onderzoeken van bijvoorbeeld de
Rekenkamer en uit gesprekken over de dienstverlening van de gemeente. Ook hebben
we in de gesprekken naar wensen en behoeften gevraagd. Mede op basis daarvan
hebben we dit concept- participatiebeleid opgesteld. We willen dit concept toetsen bij
hen, maar ook bij onze inwoners, ondernemers en (maatschappelijke) organisaties.

Leeswijzer
Dit participatiebeleid is gestart met een terugblik op participatie in Haarlemmermeer in
hoofdstuk 1. In hoofdstuk 2 lichten we toe welke rol participatie speelt bij de
Omgevingswet. In hoofdstuk 3 definiëren we participatie. Hoofdstuk 4 bevat de ambitie
van onze gemeente met participatie. Vervolgens zetten we in hoofdstuk 5 uiteen wat de
verschillende gesprekken ons hebben opgeleverd: wat vinden participanten belangrijk?
Daarna gaan we in hoofdstuk 6 in op de randvoorwaarden aan een participatieproces.
Tegelijkertijd bieden we in de praktijk de mogelijkheid om per opgave de beste
participatie-aanpak samen te stellen. Daarom geven we in dit participatiebeleid
uitgangspunten en vaste stappen mee die per opgave een eigen participatie aanpak
opleveren in hoofdstuk 7. In hoofdstuk 8 komen de afspraken voor participatie in
Haarlemmermeer aan de orde. Tot slot bespreken we in hoofdstuk 9 hoe we verder
gaan aan de hand van dit beleid.

Bij dit beleid hoort de inspraak- en participatieverordening waarin de afspraken over
hoe we als gemeente participeren worden vastgelegd.

    2. Participatie en omgevingswet
De Omgevingswet biedt meer mogelijkheden aan ruimtelijke plannen en projecten voor
nu en in de toekomst en versimpelt en versnelt processen. De wet wil ook de belangen
van de omgeving en de kwaliteit van de leefomgeving borgen. Daarom stimuleert de wet
dat nieuwe ontwikkelingen in de leefomgeving goed worden doorleefd en
doorgesproken met de omgeving die erdoor wordt geraakt of ermee te maken krijgt. De
wet stimuleert dat initiatiefnemers de omgeving, omwonenden, belanghebbenden,
bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere overheden, in een vroegtijdig
stadium betrekt bij de veranderingen die daarin plaatsvinden. Die participatie heet
onder de Omgevingswet ook wel omgevingsdialoog of omgevingsoverleg.

Het idee is dat een initiatiefnemer in een vroege fase de omgeving betrekt bij de
ontwikkeling van zijn plan. In gesprek met de omgeving komen dan alle belangen,
kansen en zorgen, perspectieven, instemmingen en bezwaren op tafel. Daarbij is
aandacht voor de fysieke inrichting maar ook voor de daarbij passende
inwoneractiviteiten nodig om daadwerkelijk bij te dragen aan leefbare buurten die de
sociale cohesie bevorderen. Daarmee kan een initiatiefnemer zijn plan kwalitatief

                                                                                         5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



verbeteren en het plan beter laten landen in de omgeving. En tegelijkertijd gebruikt de
gemeente, als bevoegd gezag, de opbrengst van de participatie om een gewogen en
gemotiveerd besluit te nemen over, soms impactvolle, ruimtelijke initiatieven. Zo draagt
participatie bij aan een zorgvuldige belangenafweging, een gewogen besluitvorming en
daarmee aan het beginsel van behoorlijk bestuur. Vanuit het beginsel van behoorlijk
bestuur vraagt de Omgevingswet aandacht voor transparantie, gelijkheid,
zorgvuldigheid en tijdigheid als kernwaarden voor een goed participatieproces. Deze
procesvoorwaarden nemen we mee als we als gemeente zelf een participatieproces
uitvoeren en ook als we het verloop van de participatie van een externe initiatiefnemer
beoordelen. Tegelijkertijd is participatie onder de Omgevingswet vormvrij. Dat betekent
dat het de organisator van de participatie vrij staat om de participatievorm of werkvorm
te kiezen die hij het best vindt passen bij de locatie, de aard en impact van het plan, de
omgeving en de grootte van de groep belanghebbenden.

Andere rol voor de gemeente
Tot nu toe nam de gemeente altijd het voortouw voor de participatie over ruimtelijke
plannen met grote invloed op de (directe) leefomgeving. Met de komst van de
Omgevingswet verandert dit. De gemeente vraagt dan aan de initiatiefnemer, de
eigenaar van het plan of project, om een participatieproces te starten met
omwonenden en andere belanghebbenden. De initiatiefnemer kan een inwoner zijn of
een vereniging, maar ook een projectontwikkelaar of de gemeente zelf. Wanneer een
derde het initiatief neemt voor een ruimtelijke ontwikkeling, is hij en niet de gemeente
verantwoordelijk voor de participatie. De gemeente is dan gewoon één van de
betrokken partijen.

Omgevingswetinstrumenten en participatie
De Omgevingswet kent een aantal kerninstrumenten zoals de omgevingsvisie, het
omgevingsplan en de omgevingsvergunning. De verplichtingen tot participatie
verschillen per kerninstrument. De gemeente is verantwoordelijk voor de participatie bij
de omgevingsvisie, omgevingsprogramma en het omgevingsplan. Initiatiefnemers zijn
verantwoordelijk voor de participatie bij de omgevingsvergunning en ook als hun
initiatief vraagt om een wijziging van het omgevingsplan.

Omgevingswet instrument                                       Verantwoordelijk voor
                                                              participatie

Omgevingsvisie                                                Gemeente

Omgevingsprogramma                                            Gemeente

Omgevingsplan                                                 Gemeente




                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Omgevingswet instrument                                       Verantwoordelijk voor
                                                              participatie

Omgevingsvergunning                                           Initiatiefnemer

Omgevingsvergunning die leidt tot wijziging                   Initiatiefnemer
omgevingsplan



      3. Participatie is meedenken, meepraten en meebeslissen
Participatie gaat erover dat inwoners, ondernemers en (maatschappelijke)
organisaties1 gevraagd en ongevraagd invloed kunnen uitoefenen op beleid, visies,
opgaven, plannen, projecten en voorbereiding van uitvoering van plannen van de
gemeente2.

Participatie houdt in dat participanten kunnen meedenken, meepraten en soms ook
meebeslissen. De gemeente betrekt participanten actief om hun ideeën, wensen en
belangen te horen en zo deel uit te laten maken van besluitvorming. Dit is belangrijk
omdat zij degenen zijn die veel weten over een gebied of kwestie of ermee geraakt
worden, omdat ze er dagelijks gebruik van maken of mee bezig zijn. Daarnaast kunnen
participanten ook zelf bij de gemeente aankloppen met ideeën. Participatie gaat er dan
over hoe de gemeente mee kan werken en ruimte geeft aan initiatieven in de
samenleving. Om deze vormen van elkaar te onderscheiden, spreken we van
inwonersparticipatie en overheidsparticipatie.

    Inwonerparticipatie en overheidsparticipatie

    Inwonerparticipatie          Startpunt van een opgave ligt bij de overheid/gemeente. De inwoners
                                 en/of ondernemers praten, denken of beslissen mee, afhankelijk van
                                 de opgave. De gemeente is de initiatiefnemer.


    Overheidsparticipatie        Startpunt van een opgave ligt bij een inwoners- of
                                 ondernemers(groep). De gemeente praat of denkt mee. De inwoners-
                                 of ondernemers(groep) is initiatiefnemer. De gemeente faciliteert en
                                 ondersteunt met bijvoorbeeld kennis of raad.




1
  In de rest van dit document spreken we van ‘participanten’ waarmee we alle inwoners, ondernemers en
(maatschappelijke) organisaties bedoelen en mogelijke andere participanten.
2
  In de rest van dit document spreken we van ‘opgaven’ waarmee we ook beleid, visies, plannen,
projecten en voorbereiding van uitvoering van plannen van onze gemeente bedoelen.

                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025




          “Ik vind het soms raar dat er vanachter een bureau wordt bedacht hoe
          een nieuwe weg moet lopen. Ik maak elke dag gebruik van die weg en
           ik weet dat het beoogde veldje een geliefde speelplaats is. Ik kan de
                                gemeente daarbij helpen.”


Een term met meerdere betekenissen
De term participatie wordt ook gebruikt om inwoners te stimuleren meer deel uit te
maken van de maatschappij. Dit wordt vaak aangeduid met meedoen. Denk aan
ondersteuning bij werk en inkomen of zorg. Dat maakt dat de term participatie op
zichzelf verwarrend kan zijn.

Daarnaast is participatie, in de betekenis van invloed uitoefenen, er in verschillende
vormen: meedenken, meepraten en meebeslissen. Omdat er verschillende vormen zijn
is één woord niet helemaal passend. De ene keer kan participatie betekenen dat er
bijvoorbeeld meegedacht kan worden over een nieuwe wijk of weg, terwijl het de andere
keer kan betekenen dat participanten echt kunnen meebeslissen over de herinrichting
van een park of speeltuin. Het moet elke keer duidelijk zijn wat de gemeente vraagt
en/of wil van de omgeving. Daarom spreken we in de gemeente Haarlemmermeer liever
van meedenken, meepraten en meebeslissen.

Informeren is geen participeren
Participatie gaat uit van wederkerigheid, interactie en tweerichtingsverkeer. Informeren
gaat uit van één kant en is dat allemaal niet. Dat neemt niet weg dat informeren
onmisbaar is bij elk participatietraject om open en gelijkwaardig te kunnen
samenwerken. Alle participanten moeten weten wat de relevante informatie is:
meeweten. Dat is de basis voor deelname en betrokkenheid van anderen.


           “Participatie kan van alles betekenen. Ik wil graag weten kan ik alleen
                         reageren of kan ik ook echt iets beslissen.”


Participatie en inspraak
Er zijn veel raakvlakken en verschillen tussen participatie en inspraak. Een belangrijk
verschil is de plaats in het (besluitvormings)proces. Participatie is mensen die het
aangaat (pro-)actief en vroegtijdig in het proces betrekken. Doel is dat degenen die door
een opgave worden geraakt, de ruimte krijgen om mee te denken, praten en/of te
beslissen. En dat de gemeente die meedenkkracht kan benutten voor betere plannen,
projecten en beleid en zorgvuldige besluiten hierover.

                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Inspraak gaat over reacties van belanghebbenden op een keuze in het
besluitvormingsproces. Bijvoorbeeld voor een voorontwerpplan, vergunningverlening of
concept beleidsnota. Sommige vormen van inspraak zijn wettelijk verplicht zoals de
mogelijkheid om in te spreken of het indienen van zienswijzen in reactie op een
omgevingsplan. Inspraak maakt deel uit van het besluitvormingsproces en is altijd
gesloten en reactief. Dat betekent dat er voor belanghebbenden weinig ruimte is om
plannen alsnog te wijzigen. Inspraak is er om ook bij plannen waar weinig ruimte is voor
participatie in een vroeg stadium, ruimte te bieden aan participanten om op te komen
voor belangen.

                                                                                 Participatie vervangt nooit de
                                                                                 inspraak: inwoners houden altijd recht
                                                                                 op het indienen van zienswijzen. Het
                                                                                 gaat in dit beleidskader om
                                                                                 participatie voorafgaand aan formele
   Inwoners oefenen invloed     ettelijk onderdeel    uridische mogelijkheid     procedures. Participatie vervangt in
   uit op nieuw               van formele            na formele besluitvorming
   beleid uitvoering          besluitvorming
                                                                                 geen geval de (wettelijk vastgelegde)
                                                                                 mogelijkheden voor inspraak in en
                                                                                 bezwaar en beroep tegen
besluitvorming van de gemeente.

    4. Onze ambitie op het gebied van participatie
We maken werk van participatie, omdat we geloven dat het samen beter wordt. Met
participatie willen we ervoor zorgen dat de gemeente het beleid goed afstemt op de
behoeften van de samenleving. We willen met participanten open gesprekken voeren,
met wederzijdse betrokkenheid, kennis en begrip. Dit zorgt voor de inbreng van
verschillende perspectieven, kennis en creativiteit. Hierdoor ontstaan er betere
plannen en vergroten we de kwaliteit en uitvoerbaarheid van beleid en projecten. Wij
willen iedereen die dat wil de gelegenheid geven om mee te denken en mee te praten
met onderwerpen die hen aangaan.


                  “Als je mensen betrekt snappen ze beter waarom het zo gebeurt. En
                 samen kom je tot betere plannen. De gemeente kan onze inzichten uit
                                  de buurt daarbij goed gebruiken.”


Door samen te werken aan een mooier en leefbaarder Haarlemmermeer, werken we
ook aan meer wederzijds begrip en overeenstemming. De inzet is meer vertrouwen
tussen inwoners en de gemeente. Het is onze ambitie om samen vorm te geven aan de
ontwikkeling van Haarlemmermeer, zodat we weloverwogen keuzes kunnen maken.


                                                                                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Het nadenken over participatie vraagt ook van de gemeentelijke organisatie dat
medewerkers nóg beter met elkaar gaan afstemmen. In de samenleving draagt
participatie bij aan een gedeelde verantwoordelijkheid en het versterken van de
samenhang tussen verschillende groepen.

Afbakening
Bestaande wet- en regelgeving of beleid kan kaders, randvoorwaarden en eisen stellen
aan participatie en het te doorlopen participatieproces. Dit kan ook verschillen per fase
van het participatieproces. Als er over de participatie bij een opgave andere wet- en
regelgeving is, dan geldt die boven het gemeentelijke participatiebeleid. Dit betekent,
dat het participatiebeleid dan niet of slechts aanvullend wordt toegepast.

We willen duidelijk zijn: niet iedereen kan bij elke ontwikkeling tevreden worden gesteld.
Meedenken en meepraten aan de voorkant wil niet zeggen dat er ook altijd gebeurt wat
participanten willen. De raad is de democratische volksvertegenwoordiging en bepaalt
uiteindelijk. Als afwegingen nodig zijn, is het algemeen belang leidend.

De gemeente biedt met dit document inzicht in wat participanten kunnen verwachten
en waar ze op mogen rekenen bij participatie. Daarbij gaat het om een opgave waarbij
de gemeente de trekkersrol heeft. We adviseren andere initiatiefnemers ook de
uitgangspunten van het participatiebeleid te volgen.

    5. Wat vinden participanten belangrijk?
In de gesprekken met de belangrijkste participatiepartners en de medewerkers van de
gemeente kwamen de volgende wensen en behoeften als het meest belangrijk naar
voren.

Dorps-en wijkraden, HOP, Participatieraad en Jongerengemeenteraad
Transparantie vergroten
Het participatieproces verloopt niet altijd even transparant. Zo is het niet altijd duidelijk
waarover men mag meepraten, hoe het proces er uitziet en wat er met de input gebeurt.

Tijdige participatie
Het gevoel is, dat de participatie vaak laat plaatsvindt waardoor er minder invloed kan
worden uitgeoefend. Het plan is bijvoorbeeld eigenlijk al bedacht en er is weinig
verandering mogelijk. Participanten willen graag betrokken worden vanaf het vormen
van een idee, niet als er al sprake is van een afgekaderd plan. Het is per traject
belangrijk om aan te geven in welke fase het project zich bevindt en welke invloed
mogelijk is.

Betrokkenheid vergroten
Participanten willen graag betrokken worden. Om betrokkenheid te creëren is het nodig
participanten echt mee te nemen in een traject, op proces en op inhoud. Hierbij kan


                                                                                          10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



gebruik wordt gemaakt worden van de bestaande netwerken van de belangrijkste
participatiepartners. Zij hebben vaak al kennis en ervaring op dat gebied.

Betekenisvol
Participatie moet betekenisvol zijn. Het moet niet worden gedaan om ‘een vinkje te
halen’. Neem participanten echt mee op proces en inhoud en neem participanten en
hun ideeën serieus.

Duidelijke communicatie
Begrijpelijk en tijdig communiceren via verschillende kanalen is een must. Het gaat er
hierbij niet alleen om mensen te informeren maar juist actief te betrekken. De
participatiepartners kunnen helpen om dit goed aan te pakken.

Minder ingewikkelde stukken en procedures
Participanten vinden beleidsstukken vaak omvangrijk, ingewikkeld en technisch. De
stukken worden daarom niet goed begrepen en dit bemoeilijkt het proces. Er is
behoefte aan begrijpelijke samenvattingen.

Meer terugkoppeling geven
Een belangrijk verbeterpunt is meer inzicht geven in wat met de opbrengst van
participatie is gedaan. Participanten willen graag teruglezen wat er met de input is
gedaan en hoe het verder gaat.

Medewerkers gemeente
Pas op voor participatiemoeheid
Er wordt onvoldoende afgestemd tussen beleidsafdelingen over participatie, waardoor
meerdere participatietrajecten parallel kunnen lopen. Medewerkers vrezen dat
participanten daardoor de samenhang niet zien en worden overvraagd. Participanten
lijken daardoor minder bereid te zijn om mee te denken (participatiemoeheid).

Meer ruimte
Er is een gebrek aan ruimte in het werk om plannen bij te stellen op basis van inbreng
van de participanten.

Rollen, taken en verantwoordelijkheden helder maken
Onduidelijk is wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor participatie.

Op basis van deze inbreng bepalen we een aantal randvoorwaarden voor participatie.

    6. Randvoorwaarden participatie
Voorop staat, dat participatie vroegtijdig en goed voorbereid moet plaatsvinden om te
kunnen bijdragen aan opgaven.

Houding en gedrag is van belang. Een grondhouding waar de wil tot samenwerking,
gelijkwaardigheid en openheid, reflectie, inlevingsvermogen en aanpassingsvermogen

                                                                                         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



centraal staan. Concreet betekent dat dat de gemeente en participanten elkaar vanaf
het begin opzoeken met respect voor elkaar en ieders rol. Zo delen we de
verantwoordelijkheid voor een goed verloop van de participatie. Persoonlijk contact
helpt, net als vooraf afspraken maken hoe met elkaar om te gaan.

Optimaal is niet maximaal. Participatie gaat om het betrekken van direct betrokkenen
en anderen die kunnen bijdragen aan een goed besluit. Van belang is alle relevante
groepen telkens te betrekken en daarbij te letten op toegankelijkheid voor elk van hen.
Dat betekent niet dat iedereen altijd moet kunnen meepraten.

Terugkoppeling en uitleg is essentieel om een participatieproces goed af te ronden.
Daarbij gaan we in het uiteindelijke besluit in op wat participanten hebben ingebracht.
En we laten zien wat daarmee is gedaan in het voorstel aan de raad. Deze uitleg geven
we terug aan participanten.

Daarbij geldt: hoe meer invloed, hoe meer we in een raadsvoorstel aangeven hoe er is
geparticipeerd en hoe de opbrengst van de participatie is verwerkt in het besluit over
een opgave. Concreet betekent dit bij meepraten in elk geval een korte alinea, bij
meedenken al meer ingaan op de verschillende ingebrachte meningen of ideeën en bij
meebeslissen is de opbrengst in het voorstel zichtbaar.

Evaluatie is van belang om te leren en participatie te verbeteren. Na afloop van het
participatieproces zullen we, waar mogelijk samen met de participanten, kijken hoe het
proces is verlopen. Concreet zal in elk advies aan het college of raadsvoorstel waarin is
geparticipeerd een evaluatie opnemen. Daar staat in of het doel van de participatie is
bereikt, of de beoogde participanten zijn bereikt en of dat voldoende was. Ook wordt
gekeken hoe het participatieproces is verlopen en wat de participatie heeft opgeleverd.
Tenslotte wordt aangegeven of de terugkoppeling duidelijk, voldoende en herkenbaar
was voor de deelnemers.

    7.   Uitgangspunten participatie
Hoe uitgebreid participeren?
Soms is van tevoren niet duidelijk wat de te verwachten impact van een opgave op de
omgeving is. De impact verkennen we eerst om te kunnen bepalen in welke mate we de
omgeving betrekken. Dat geeft richting aan ons participatieplan. In de verkenning kijken
we hoe groot een initiatief is, hoeveel maatschappelijke aandacht ervoor is, in welke
mate het de samenleving versterkt en hoeveel te verwachten hinder het veroorzaakt.
Door de situatie ook ter plekke te bekijken of vooraf met participanten te bespreken,
kunnen we de impact beter inschatten.

Soms participeren we niet. Stel dat een opgave nauwelijks impact heeft, wel wat
voordelen heeft, maar geen hinder oplevert. Dan kan informeren genoeg zijn en is
participatie niet nodig. En als een opgave zoveel kaders heeft dat er weinig ruimte is om

                                                                                       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



nog iets te veranderen, is nauwelijks participatie mogelijk. Als besloten is niet te
participeren wordt in het advies aan college of raad toegelicht waarom niet is
geparticipeerd.

Participatieplan
Vooraf aan de start van de participatie bij een opgave maken we een communicatie- en
participatieplan. In dit plan beschrijven we de mate van participatie en het geplande
verloop van het proces aan de hand van het stappenplan van zeven
Haarlemmermeerse participatievragen, dat in de volgende paragraaf wordt toegelicht.
We beschrijven ook op welke manier we onze participanten informeren over het
participatietraject en hoe we verslag uitbrengen over de opbrengsten ervan.

Een participatieplan is niet alleen handig om (tijdig) budget en capaciteit te organiseren
voor de participatie. Het helpt ook om de verwachtingen te managen van de
participanten, medewerkers, bestuur en raad.


                “Als participant wil ik vooraf duidelijk weten waar ik over kan
           meedenken, welke invloed ik heb en wanneer ik kan meedenken. Als
          dit vaag blijft wordt het voor mij moeilijk om deel te nemen want ik weet
                niet wat er allemaal gaande is en of dit is zoals afgesproken.”


Als de participatie bestaat uit meepraten of meedenken, hebben college en raad
meestal een beperkte rol bij het participatieplan. Die rol wordt groter naarmate
participanten meer invloed en zeggenschap hebben. As er sprake is van meebeslissen,
raken de opbrengsten van de participatie de besluitvorming van college en/of raad in
grote mate. Dan is het extra belangrijk dat het participatieplan vooraf door hen is
vastgesteld.

Stappenplan: zeven Haarlemmermeerse participatievragen
In Haarlemmermeer verkennen we eerst hoeveel participatie nodig is. Vervolgens
maken we een goed doordacht participatieplan
                                                 De 7 Haarlemmermeerse participatievragen:
aan de hand van zeven participatievragen.
                                                              1. Wat is het doel van de participatie
   1. Doel
                                                              2. Wie is de doelgroep
Eerst kijken we naar het doel van de participatie             3. Waar kan participatie wel en niet over gaan
en bepalen we wat we willen bereiken. Willen we                  (hoeveel ruimte is er)
de ervaring en kennis benutten van participanten              4. Hoeveel invloed heeft de opbrengst op het
om een beter plan te kunnen maken voor de                        besluit
opgave? Willen we de belangen kennen om ze                    5. Welke rollen zijn er in deze participatie
mee te kunnen wegen? Of hebben we nog een                     6. Wanneer participeren we
ander doel?                                                   7. Hoe participeren we


                                                                                                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



    2. Doelgroep
Wie willen we vragen om te participeren? Vaak willen we verschillende doelgroepen of
stakeholders betrekken bij participatie. Daarbij komen sowieso de belangrijkste
participatiepartners in beeld, dit wordt nog verder beschreven in het hoofdstuk over de
rollen (5). Degene die je betrekt heeft vaak een belang bij de opgave. Ze wonen
bijvoorbeeld in de buurt of maken gebruik van de ruimte waar de opgave over gaat.

Bij elk participatieproces kunnen er weer andere mensen en organisaties zijn die een
belang hebben bij participatie. Bij het aanpassen van een weg in Burgerveen is het
bijvoorbeeld niet nodig te vragen wat de inwoners uit Hoofddorp ervan vinden. Maar als
het gaat om het aanpassen van Stadscentrum Hoofddorp, kunnen inwoners uit
Burgerveen wel weer betrokken worden. We willen iedereen voor wie het impact heeft
de gelegenheid geven om te participeren. Het doel van de participatie kan per
doelgroep verschillen. Waar omwonenden misschien vooral ervaring en kennis van de
buurt inbrengen, kunnen specialisten inhoudelijke kennis inbrengen.

    3. Ruimte
Nagaan waarover participatie wel en niet kan gaan, is een belangrijk onderdeel. Vaak
valt een opgave al binnen bestaande wettelijke of beleidskaders, die zijn opgedragen
door de Rijksoverheid of vastgesteld door de raad. Dan is er niet over alles wat te kiezen
of ruimte voor meningen, ideeën, standpunten en andere inbreng.

    4. Invloed ofwel participatieniveaus
In Haarlemmermeer werken we met drie termen om te laten zien met welke bedoeling
we participeren. In het Programma Participatie van 2014 introduceerden wij de termen:
meedenken, meepraten en meebeslissen. Deze termen houden we vast en lichten we
hier toe.

Term                Omschrijving

Meedenken           We vragen om meningen, standpunten, ervaringen en ideeën. De gemeente
                    bepaalt de participatievraag en agenda en vraagt participanten om mee te
                    denken. We inventariseren de reacties van betrokkenen en gebruiken ze om
                    plannen te verrijken, te verbeteren en aan te scherpen. De reacties zijn niet
                    bepalend. Een terugkoppeling op hoofdlijnen wordt gegeven.

Meepraten           We vragen participanten om advies. Ze kunnen problemen, belangen en
                    oplossingen aandragen. De gemeente bepaalt de participatievraag en de
                    agenda. De reacties van betrokkenen spelen een belangrijke rol bij het
                    ontwikkelen van een plan. Als we de adviezen niet overnemen of er van
                    afwijken geven we een gedegen motivering per ingebracht punt.

Meebeslissen        Gemeente en participanten gaan vroegtijdig met elkaar in gesprek over
                    uitgangspunten en het plan. Ze bepalen samen de participatievraag en de


                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Term                Omschrijving

                    agenda en zoeken samen oplossingen. Vooraf zijn de kaders helder gemaakt
                    en vastgesteld. Er is gedeelde verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid
                    tussen de gesprekspartners. Ze bepalen samen wat wel en niet wordt
                    opgenomen in het uiteindelijke plan. Vaak denken de participanten ook mee
                    over de inrichting van het proces en doen ze mee in de uitvoering. Binnen de
                    kaders verbindt de gemeente zich aan de gezamenlijk gekozen oplossingen.

Bij het definitieve plan voor een opgave wordt aangegeven wat er met de opbrengst is
gedaan.

    5. Rollen
In een participatieproces zijn verschillende rollen. Door de rollen vooraf met elkaar af te
spreken kunnen participanten en gemeente elkaar aanspreken tijdens een
participatieproces. Dat kan om te kijken of alles nog goed verloopt of wanneer iets niet
goed gaat.

Rol van inwoners en ondernemers en (maatschappelijke) organisaties
In het participatieproces zijn verschillende rollen die participanten kunnen innemen. De
rol van belangenvertegenwoordiger is het meest voor de hand liggend en gaat over het
aan de orde stellen van haar eigen belang of het belang van een groep waarvoor zij
spreekt. Omdat soms niet alle groepen van belanghebbenden participeren of kunnen
participeren, kan ook worden afgesproken dat enkele participanten opkomen voor de
belangen die er niet zijn. Denk bijvoorbeeld bij een woonproject aan toekomstige
bewoners. Die rol noemen we ambassadeur van onderbelichte belangen. Maar
participanten kunnen ook zorgen dat het proces verloopt zoals vooraf is afgesproken in
de rol van procesbewaker. En soms zitten participanten aan tafel die vooral
inhoudelijke kennis van het onderwerp of ervaring daarmee hebben. Zij hebben de rol
van (ervarings)deskundige.


            “Bij het aanleggen van glasvezel in de buurt werden alle bewoners
           betrokken. Zij hebben nu allemaal glasvezel. De ondernemers in het
               gebied zijn niet gevraagd. Ik heb met mijn bedrijf ook baat bij
                                        glasvezel.”




Bij grotere participatieprocessen, wordt soms gewerkt met een klankbordgroep naast
de groep van alle participanten. Deze vervult dan vooral de rol van procesbewaker en
bepaalt soms ook mede het proces. Daarnaast kan deze groep ambassadeur van
onderbelichte belangen zijn.

                                                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Praktische rollen
Daarnaast zijn in een participatieproces een aantal praktische rollen nodig. Die worden
meestal door de gemeente verzorgd. Het gaat dan om de rol van voorzitter die het
participatie-overleg leidt op een neutrale manier met verbindende kracht. Ook de
ondersteunende rol is van belang om bijeenkomsten voor te bereiden, verslagen te
maken en te organiseren dat er kan worden geparticipeerd.

Rol van dorps- en wijkraden, Participatieraad, Jongerengemeenteraad en HOP
In onze gemeente hebben we een aantal vaste participatiepartners die we standaard
willen betrekken. Het gaat om de dorps- en wijkraden, de Participatieraad, de
Jongerengemeenteraad en het Haarlemmermeers Ondernemersplatform (HOP). Zij zijn
belangrijk om te betrekken omdat zij al over veel informatie beschikken en een ruim
netwerk hebben. Ze hebben bijvoorbeeld vaak al een eerste idee over wat de opgave
kan oproepen. We stemmen dan ook vaak het plan van aanpak voor de participatie met
hen af voordat we beginnen met participeren.

Gemeenteraad
De raad heeft altijd een kaderstellende, volksvertegenwoordigende en controlerende
rol naar het college toe. Hij is de borger van het democratische proces en luistert, toetst
en bepaalt uiteindelijk. Hij kan meegeven wat hij belangrijk vindt in participatie bij
vaststelling van het plan van aanpak voor een opgave en committeert zich zo aan het
voorgestelde participatieproces.

Met de ‘werkwijze raad bij participatie’, kan de raad bij sommige grote opgaven vooraf
zelf zijn rol heel bewust bepalen: als aanjager van participatie, als
kadersteller/controleur of als regisseur van participatie. De raad verdiept zich vooraf in
het participatieproces, geeft aan welke belangen hij ziet, met welk doel wordt
geparticipeerd, welke doelgroep hij van belang vindt, wat hij gaat doen met de
opbrengst van participatie en wie de verantwoordelijkheid heeft voor participatie. Op
basis van deze kaders, kiest hij zijn rol. De ‘werkwijze raad bij participatie’ is sinds hij is
vastgesteld bij drie projecten toegepast en wordt in 2026 geëvalueerd.

College van burgemeester en wethouders
Het college denkt mee over de mate van invloed die past bij een onderwerp en de
inrichting van het participatieproces. Het college maakt een belangenafweging op basis
van het advies van de ambtenaren met daarin verwerkt de opbrengst van participatie.
Zo betrekt het college samen met de medewerkers van de gemeente de participanten
bij haar opgaven. Daarbij gelden de kaders die de raad meegeeft. Daarnaast is het
college het bevoegd gezag dat de wet handhaaft.

Rollen medewerkers
In opdracht van het college werken gemeentemedewerkers aan de opgaven. Zij
verbinden, faciliteren en adviseren. Verschillende medewerkers hebben een rol in het

                                                                                             16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



participatieproces. Bij elke opgave of project is er een opdrachtgever. Aan hem
rapporteert de projectleider over de voortgang en adviseert hij uiteindelijk het college
en de raad over een opgave. In het algemeen verbinden gebiedsmanagers en -
adviseurs bestuur, partijen en inwoners. Zij zijn altijd het aanspreekpunt in een gebied,
ook voor de opgaven die er worden voorbereid of uitgevoerd. Bij grote opgaven wordt
soms een omgevingsmanager ingezet. Deze is dan het aanspreekpunt voor het project
waaraan hij verbonden is en is onderdeel van het project. Dat geldt ook voor de
communicatieadviseur. Deze zorgt dat de omgeving voldoende en op goede
manier(en) wordt geïnformeerd. Binnen een opgave zijn soms ook nog specialisten met
specifieke kennis betrokken. Denk aan verkeerskundigen, stedenbouwkundigen,
ecologen en anderen. De gemeente maakt duidelijk wie het aanspreekpunt is voor
participatie bij een opgave, zodat participanten weten bij wie ze terecht kunnen.


             “Maak duidelijk wie waarvan is. Ik wist het verschil niet tussen de
          gebiedsmanager en de omgevingsmanager. Het is dan moeilijk om met
                        je vraag naar de juiste persoon te gaan.”


    6. Wanneer
Doordat nu zicht is op de stappen in het participatieplan kan bepaald worden wat de
belangrijke momenten zijn. En bij welke momenten het logisch is om de participanten
te betrekken. Dat kan op meerdere momenten zijn. Er moet duidelijk gemaakt worden
wanneer er wordt geparticipeerd; wanneer er inbreng wordt opgehaald en wanneer er
wordt teruggekoppeld wat er met de opbrengst is gebeurd.

    7. Hoe: werkvormen
We zorgen dat de manier waarop participanten betrokken worden aansluit bij hun
vaardigheden, mogelijkheden, taal en leefwereld. Daarom is ons uitgangspunt om altijd
inbreng online en offline te kunnen geven. We geven er extra aandacht aan dat niet
alleen dezelfde mensen of doelgroepen worden gehoord, maar ook de zogenaamde
‘zachte stemmen’ ofwel ‘het stille midden’. We bedoelen de mensen die betrokken zijn
en zich niet altijd laten horen. De werkvormen kunnen zo zorgen voor meer
representativiteit in participatie, voor balans tussen doelgroepen en voor meer inclusie.


          “Je wilt dat zowel Bianca op de bank als Peter in pak betrokken worden
          in het participatieproces. Dat kan niet op dezelfde manier en vraagt om
                                  verschillende vormen.”


In de afgelopen jaren hebben we ervaring opgedaan met een heel aantal werkvormen:


                                                                                      17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



    •   Fysieke bijeenkomst
    •   Online bijeenkomst
    •   Klankbordgroep
    •   Werkgroep
    •   Online platform OpenStad op www.haarlemmermeer.nl
    •   Telefonisch interview
    •   Participatietrajecten door externe partners en organisaties
    •   Marktgesprekken
    •   Ontwerpateliers
    •   Enquête, op papier of online
    •   Swipocratie
    •   Informatieavond
    •   Inloopbijeenkomst
    •   Digipanel en Jongerenpanel
    •   Klantervaringen/ reactiemogelijkheid via website
    •   Klantreizen (dienstverlening/serviceformules)
    •   Overleg met allerlei groepen: HOP, Dorps- en wijkraden, Verenigingen van
        eigenaren, belangengroepen, enz.
    •   Gebiedsoverleggen
    •   Netwerklunches

Dit rijtje werkvormen is een mooie aanzet en zal zich verder ontwikkelen. Elk
participatietraject is maatwerk, dat wordt ingevuld aan de hand van de zeven
Haarlemmermeerse participatievragen. Daarom kan bij elk traject een andere
werkvorm het beste passen. Door in dit participatiebeleid niet vast te leggen wat wel en
niet tot de werkvormen van Haarlemmermeer hoort, kunnen we te allen tijde
instrumenten en werkvormen toevoegen. We kunnen, wanneer nodig, voor
instrumenten eigen, aanvullende verordeningen opstellen. Zoals bijvoorbeeld over het
‘uitdaagrecht’.

Uitdaagrecht
In Haarlemmermeer worden inwoners meer betrokken bij hun eigen leefomgeving door
hen stukjes openbaar groen in beheer te geven. Daardoor kan het groen meer bij hun
eigen wensen aansluiten. Daarnaast worden veel rotondes al enige tijd onderhouden
door bedrijven waardoor deze een gevarieerder beeld krijgen. In ruil hiervoor mogen
bedrijven bescheiden reclame maken. Het parkmanagement is een manier om ook
ondernemers meer te betrekken bij hun leefomgeving. Daarbij krijgt de
parkmanagementorganisatie jaarlijks een bijdrage van de gemeente om het openbaar
areaal te onderhouden op het onderhoudsniveau dat door de gemeente is vastgesteld.
Al deze mogelijkheden voor inwoners en ondernemers zijn al een vorm van
uitdaagrecht.


                                                                                      18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



Voor 1 januari 2027 moet elke gemeente moet het zogenaamde ‘uitdaagrecht’ ofwel het
‘right-to-challenge’ op een door haar zelf te bepalen wijze regelen. Met het uitdaagrecht
kunnen inwoners en maatschappelijk organisaties de gemeente verzoeken om de
uitvoering van een taak over te mogen nemen. Al dan niet met het bijbehorende budget.
In dit participatiebeleid nemen we het uitdaagrecht, zoals bedoeld in de wet, op als
actiepunt om in 2026 verder uit te werken, samen met de raad en inwoners.

    8. Afspraken
De hierboven beschreven aanpak van participatie in onze gemeente leidt tot de
volgende afspraken waaraan de gemeente zich houdt bij participatie. Een deel van de
afspraken wordt ook opgenomen in de inspraak- en participatieverordening bij het
participatiebeleid.

Als we participeren doen we dit:

    o Tijdig. Er kan nog mee worden gedacht. Het is niet al uitgedacht en vastgelegd.
    o Met de direct betrokkenen. We betrekken degenen die het plan raakt.
    o Open. We staan open voor de inbreng van verschillende perspectieven, kennis
      en creativiteit.
    o Duidelijk en transparant. We maken duidelijk hoe het proces er uitziet, welke
      invloed men heeft en geven aan welke kaders er gelden. Ook zorgen we ervoor
      dat de informatie begrijpelijk is voor iedereen.
    o Gelijk geïnformeerd. Iedereen beschikt over dezelfde informatie. Deze
      informatie is voldoende en toegankelijk voor iedereen.
    o Omdat participatie ons verder helpt. We participeren niet om het participeren.
      We participeren om plannen beter te maken.
    o Inclusief. Iedereen die wil meedenken moet dit kunnen doen. Dit bereiken we
      door het gebruik van verschillende vormen en aan te sluiten bij de leef- en
      denkwereld van de participanten. We spannen ons ook in om de participant te
      bereiken die niet zo makkelijk van zich laat horen of het woord neemt.
    o Met een terugkoppeling en evaluatie. We koppelen terug en leggen uit wat er
      met de opbrengst van de participatie is gedaan. Daarnaast evalueren we het
      participatieproces om ervan te kunnen leren.
    o Doordacht. We stellen een participatieplan op en we denken na over de
      antwoorden op de 7 Haarlemmermeerse participatievragen, voor we starten met
      participatie.

    9. Hoe nu verder?
Met dit participatiebeleid is op papier beschreven hoe we participeren in
Haarlemmermeer. Maar nu is het zorg om het uit te voeren. En om tijdens het uitvoeren
oog te hebben voor hoe het uitwerkt. Of onze ambitie wordt bereikt. Zo blijven we
participatie in onze gemeente verder ontwikkelen en blijven we hierover leren. Dat moet
                                                                                      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Concept-participatiebeleid Haarlemmermeer 30 september 2025



gebeuren met de raad, het college en de medewerkers van de gemeente en met de
verschillende participanten. Om te kijken hoe het participatiebeleid uitwerkt en wat we
ervan leren, is het belangrijk om het beleid te evalueren: wat gaat er goed? Wat kan er
beter of wat moet anders? Deze vragen zullen we over 2 jaar stellen. Daarom evalueren
we het geactualiseerde participatiebeleid in 2028.




                                                                                     20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>