<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                       Ingekomen stuk nr. 2016/131
                                       Raadsvergadering d.d. 29 september 2016
 Startnotitie Accommodatiebeleid
 2016-2018
 februari 2016
In samenwerking met: Synarchis Adviesgroep
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                     STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
Inhoudsopgave
Geregistreerd onder nummer OD/2016/140046
Inhoud
Samenvatting                                                                  5
1    Inleiding                                                                7
1.1  Achtergrond                                                              7
1.2  Reikwijdte startnotitie                                                  8
1.3  Leeswijzer                                                               9
2    Contouren                                                               10
2.1  Wet- en regelgeving                                                     10
2.2  Gemeentelijk beleid                                                     11
3    Trends en ontwikkelingen                                                15
3.1  Demografische ontwikkelingen                                            15
3.2  Maatschappelijke trends                                                 15
3.3  Accommodatie gerelateerde ontwikkelingen                                16
4    Accommodatiebeleid                                                      18
4.1  Accommodatiebeleid                                                      18
4.2  Fase 1: Strategische fase accommodatiebeleid                            20
4.3  Fase 2: Tactische fase accommodatiebeleid                               21
4.4  Fase 3: Operationele fase accommodatiebeleid                            22
5    Bijlagen                                                                23
5.1  Bijlage 1: Inventarisatie accommodaties                                 23
5.2  Bijlage 2: Situering accommodaties                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                              STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
Samenvatting
Inleiding
De gemeente Heemskerk wil inzicht hebben in en grip hebben op de maatschappelijke
accommodaties die eigendom zijn van de gemeente. Accommodatiebeleid vormt, net als
subsidiebeleid en bestemmen, geen doel op zichzelf, maar is ondersteunend aan de wettelijke taken
en het inhoudelijke beleid van de gemeente op het gebied van onderwijs, sport, welzijn, kunst en
cultuur. De breedte en gevarieerdheid van maatschappelijke accommodaties, nieuwe ontwikkelingen
(bijvoorbeeld op het gebied van wet- en regelgeving) en het coalitieprogramma vragen om handvatten
waarmee de komende jaren richting wordt gegeven aan accommodatievraagstukken. Deze startnotitie
biedt deze handvatten. Een ander belangrijk doel van deze startnotitie en zeker ook van de informatie
over accommodaties die de afgelopen periode beschikbaar is gekomen (waaronder de rapportage
best passende beheervorm, inzicht in geldstromen en bezettingsgraden) is het vormen van een
fundament onder beleidsontwikkeling met betrekking tot de voornoemde beleidsterreinen.
Zoals elk beleidsterrein is het ontwikkelen en uitwerken van accommodatiebeleid een continu proces
dat blijvend om actualisatie vraagt. Deze startnotitie moet dan ook nadrukkelijk niet als een statisch
document worden beschouwd maar als een instrument om met de diverse belanghebbenden intern en
extern in gesprek te komen en te blijven over ambities, doelstellingen en concrete vraagstukken
omtrent maatschappelijke accommodaties.
Contouren
Naast ambities zijn wet- en regelgeving, vigerend gemeentelijk beleid en financiële kaders bepalend
voor de wijze waarop maatschappelijke accommodaties (kunnen) worden ingezet. Op het gebied van
wet- en regelgeving doen recente ontwikkelingen met betrekking tot het Primair Onderwijs, Markt en
Overheid en Maatschappelijke Ontwikkeling hun invloed gelden. Verder is uiteraard sprake van staand
gemeentelijk beleid, variërend van het Coalitieprogramma, de strategische toekomstvisie, het
onderwijshuisvestingsbeleid, het sport- en het cultuurbeleid die de contouren bepalen voor wat betreft
de rol en positie van de maatschappelijke accommodaties.
Trends en ontwikkelingen
De komende jaren zullen ook min of meer autonome trends en ontwikkelingen invloed hebben op de
maatschappelijke accommodaties. Demografische gegevens wijzen uit dat met name het aantal 65-
plussers in Heemskerk de komende jaren substantieel zal toenemen. In deze startnotitie zijn verder
diverse sociaal-maatschappelijke, sociaal-economische en accommodatie gerelateerde trends
beschreven die mede bepalend zullen zijn voor ontwikkelingen in de vragen naar en het aanbod van
maatschappelijke accommodaties.
Accommodatiebeleid
Het beleidskader voor het accommodatiebeleid is geformuleerd, in kader geformuleerd in de vorm van
beleidsuitgangspunten op de thema’s aanbod, gebruik, organisatie en kosten. Het beleidskader is
weergegeven in het volgende overzicht.
De strategische, tactische en operationele fase van het accommodatiebeleid zijn beschreven en
gevisualiseerd in een beslisboom. Voor elke fase is het beleidskader geformuleerd, waarmee richting
is gegeven aan de wijze waarop in Heemskerk accommodaties worden ingezet om maatschappelijke
doelen te verwezenlijken. Hieronder is het beleidskader samengevat.
                                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Figuur: Beleidskader accommodatiebeleid
Fasen accommodatiebeleid    Beleidskader
1: Strategische fase         - De gemeente voert een beleid op onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur en
                                legt hierin een relatie met accommodaties.
                             - De gemeente is in principe geen eigenaar van accommodaties, tenzij dit is
                                voor het uitvoeren van een wettelijke taak en/of een vastgesteld gemeentelijk
                                beleid en deze taken en/of het beleid niet op andere wijze tot stand kunnen
                                komen.
                             - De gemeente wil in principe dat accommodaties kostendekkend zijn voor de
                                gemeentelijke begroting. Mocht een accommodatie voor een
                                gebruiker/activiteit te duur zijn, dan zal de gemeente op basis van haar
                                subsidiebeleid de afweging maken of een subsidie al dan niet wordt verstrekt
                                en niet door het verlagen van de vergoeding voor de accommodatie.
2: Tactische fase            - De gemeente zoekt naar nieuwe, toekomstbestendige
                                samenwerkingsverbanden met het particulier initiatief bij de ontwikkeling, het
                                eigendom, het beheer en de exploitatie van accommodaties. Taken van
                                beheer, onderhoud en exploitatie worden zoveel mogelijk aan het particulier
                                initiatief overgelaten, omdat dit geen kerntaken van de gemeente zijn.
3: Operationele fase         - De besluiten uit fase 1 en 2 worden uitgevoerd, gemonitord, geëvalueerd en
                                teruggekoppeld aan het gemeentebestuur.
6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                              STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
1       Inleiding
1.1     Achtergrond
De gemeente Heemskerk wil inzicht hebben in en grip hebben op haar accommodaties, door de
ontwikkeling van een accommodatiebeleid.
Accommodatiebeleid is een beleidsveld in de gemeente Heemskerk dat gefaseerd tot stand komt. De
eerste fase ligt achter ons en is benut om basisinformatie over het gemeentelijke
accommodatiebestand uit te zoeken. In de tweede fase zijn dossiers aangevuld en is ontbrekende
informatie verzameld. We zitten aan het eind van de tweede fase. De voorliggende startnotitie
Accommodatiebeleid 2016-2018 is het startpunt voor de derde fase. In de startnotitie zijn de
uitgangspunten voor het accommodatiebeleid benoemd, die dienen als basis om inhoudelijke
accommodatievraagstukken te behandelen.
In de vierde fase, in 2018/2019 zal een evaluatie plaatsvinden en wordt bezien of aanpassing van de
uitgangspunten nodig is. Het actueel en op orde houden van de basisinformatie over de
accommodaties zal blijvend aandacht nodig hebben.
Daarmee zit het accommodatiebeleid in een reguliere cyclus van vaststelling van
beleidsuitgangspunten, toepassing ervan, evaluatie en zo nodig bijstelling van de
beleidsuitgangspunten.
Bij de afhandeling van vraagstukken en het uitvoeren van de inventarisatie is het vergaren van
noodzakelijke informatie vaak lastig gebleken (zowel financieel als op het gebied van aanbod, gebruik
en contractvorming) en moest soms worden vastgesteld dat binnen de organisatie een scherpe
verdeling van taken en verantwoordelijkheden ontbrak met betrekking tot accommodatie gerelateerde
vraagstukken. Daarbij is van belang te beseffen dat accommoderen (accommodatiebeleid) net als
subsidiëren en bestemmen geen doelen op zich vormen maar ondersteunend zijn aan het beleid en
de (wettelijke) taken van de gemeente op het gebied van sport, cultuur, onderwijs en welzijn. In de
volgende figuur wordt dit verbeeld.
De breedte en gevarieerdheid van maatschappelijke accommodaties, nieuwe ontwikkelingen
(bijvoorbeeld op het gebied van wet- en regelgeving) en het coalitieprogramma vragen om handvatten
waarmee de komende jaren op strategisch niveau richting wordt gegeven aan het aanbod, het
gebruik, de organisatie en de financiën van deze accommodaties. Deze startnotitie biedt deze
handvatten. Een ander belangrijk doel van deze startnotitie en zeker ook van de informatie die de
afgelopen periode beschikbaar is gekomen (zowel financieel als op het gebied van aanbod, gebruik
en contractvorming) is dat een fundament is gelegd onder beleidsontwikkelingen met betrekking tot
sport, kunst en cultuur, onderwijs en welzijn.
                                                                                                     7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>In 2014 is de rapportage Inventarisatie accommodaties opgesteld waarmee een eerste aanzet is
gegeven voor gestructureerd gemeentelijk accommodatiebeleid. In 2015 is accommodatie
gerelateerde informatie beschikbaar gekomen (onder andere over eigendomsverhoudingen,
beheervormen, contractvorming, gebruik en geldstromen). De nu voorliggende startnotitie
Accommodatiebeleid 2016-2018 moet beschouwd worden als een actualisatie, aanscherping en
uitwerking van de rapportage Inventarisatie accommodaties uit 2014.
De contouren in hoofdstuk 2 en de trends en ontwikkelingen in hoofdstuk 3 zijn nog vrijwel gelijk aan
het gestelde in de eerdere rapportage. De aanscherping treft u aan in hoofdstuk 4 waar de
beleidsuitgangspunten voor het accommodatiebeleid zijn geformuleerd en weergegeven in een
beslisboom.
Zoals elk beleidsveld is ook het ontwikkelen en uitwerken van accommodatiebeleid een continu
proces. Deze startnotitie moet dan ook nadrukkelijk niet als een statisch document worden beschouwd
maar als een instrument om met de diverse belanghebbenden intern en extern in gesprek te komen
en te blijven over ambities, doelstellingen en concrete vraagstukken omtrent maatschappelijke
accommodaties.
Separaat van deze startnotitie is een rapportage opgesteld waarin een evaluatie is opgenomen van de
accommodatie gerelateerde vraagstukken die in 2015 zijn uitgevoerd en is een vooruitblik gegeven op
actuele, voorliggende vraagstukken.
1.2      Reikwijdte startnotitie
Het vastgoed van de gemeente Heemskerk is onder te verdelen in de volgende vier categorieën:
•        Maatschappelijke accommodaties (onderwijsgebouwen, sport-, welzijns- en kunst- en
         cultuuraccommodaties).
•        Dienstgebouwen (gemeentehuis, brandweerkazerne en gemeentewerf).
•        Strategisch bezit (grond, boerderijen en woningen).
•        Overig bezit (kerktoren, volkstuinen en begraafplaats).
De reikwijdte van deze startnotitie beperkt zich tot de maatschappelijke accommodaties waarvan de
gemeente eigenaar is, die door de gemeente worden geëxploiteerd en/of door de gemeente zijn
uitgegeven in o.a. huur, erfpacht of opstal. Maatschappelijke accommodaties worden door de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) als volgt worden gedefinieerd :
Maatschappelijke accommodaties zijn accommodaties die primair bestemd zijn voor gebruik ten
behoeve van maatschappelijke doeleinden/activiteiten (onderwijs, sport, peuterspeelzaal, zorg,
cultuur, welzijn, speelruimte). De maatschappelijke accommodaties en het maatschappelijke gebruik
ervan vormen samen de maatschappelijke voorzieningen.
De accommodaties waarop deze startnotitie betrekking heeft zijn
opgesomd in bijlage 1. Accommodaties die geen eigendom zijn van de
gemeente maar wel een (gedeeltelijk) maatschappelijke functie vervullen
vallen niet onder de reikwijdte van deze startnotitie. Dit laat onverlet het
maatschappelijk belang van accommodaties als buurtcentrum d’Evelaer,
wijkcentrum Citadel, cultureel centrum De Jansheeren (foto) en
sportcentrum Heemskerk.
8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                             STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
1.3     Leeswijzer
Allereerst treft u de samenvatting aan, gevolgd door hoofdstuk 1, de inleiding. In hoofdstuk 2 worden
de contouren van deze startnotitie geschetst aan de hand van de onderwerpen wet- en regelgeving en
(flankerend) gemeentelijk beleid. In hoofdstuk 3 worden trends en ontwikkelingen beschreven op het
gebied van demografie, maatschappij en accommodaties. In hoofdstuk 4 wordt het
accommodatiebeleid gepresenteerd en toegelicht.
                                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2        Contouren
2.1      Wet- en regelgeving
Op verschillende terreinen is wet- en regelgeving van toepassing die van invloed is op
maatschappelijke accommodaties. Wettelijke voorschriften en regelgevingen die van toepassing zijn
op het beheer, de exploitatie en het gebruik van maatschappelijke accommodaties zijn: Drank- en
Horecawet, APV, Arbowet, geldende CAO, Brandpreventieverordening, Wet Milieubeheer,
Bouwbesluit en Warenwet. Verder is op onderdelen van de maatschappelijke accommodaties
specifieke wet- en regelgeving van toepassing. Denk bijvoorbeeld aan de Wet Hygiëne en Veiligheid
Badinrichtingen en Zwemgelegenheden, het Sportbesluit, de Wet Voortgezet Onderwijs en de Wet
Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie.
In het vervolg van deze paragraaf wordt specifiek ingegaan op ontwikkelingen die verband houden
met de volgende drie wetten:
•        Wet Primair Onderwijs.
•        Wet Markt en Overheid.
•        Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015.
Wet Primair Onderwijs
Tot 1 januari 2015 waren gemeenten verantwoordelijk voor de nieuwbouw en de uitbreiding van
schoolgebouwen in het primair onderwijs en voor het buitenonderhoud en de wettelijke aanpassingen.
Op 1 januari 2015 is deze de wet gewijzigd en zijn de verantwoordelijkheid en het budget voor
buitenonderhoud en aanpassing overgeheveld van de gemeenten naar de schoolbesturen. Hiertoe is
een bedrag uit het Gemeentefonds genomen en toegevoegd aan de lumpsum voor het onderwijs.
Gemeenten met veel onderwijs binnen de gemeentegrenzen merken het meest van deze uitname.
Gemeenten blijven verantwoordelijk voor nieuwbouw en uitbreiding van schoolgebouwen.
Schoolbesturen waren altijd al verantwoordelijk voor het binnenonderhoud.
Een andere ontwikkeling met betrekking tot het primair onderwijs betreft de rol van het
bewegingsonderwijs. De gemeente heeft een wettelijke taak in het kader van huisvesting van
bewegingsonderwijs voor basisscholen. De Wet Primair Onderwijs bepaalt dat basisscholen recht
hebben op een aantal uren voor bewegingsonderwijs en dat de gemeente verplichtingen heeft ten
aanzien van het accommoderen van deze uren. In het regeerakkoord is het streven opgenomen dat
het bewegingsonderwijs binnen het primair onderwijs uitgebreid zou moeten worden van 1,5 uur per
week naar 3 uur per week. Voor het uitbreiden van capaciteit voor bewegingsonderwijs kan ook
capaciteit gevonden worden in sportvelden en/of zwemwater.
Een merkbare ontwikkeling is tevens de afsplitsing van bijzondere scholen gericht op denominatie en
levensfilosofie. Dit kan invloed hebben op de capaciteit van de onderwijshuisvesting.
Wet Markt en Overheid
Sinds 1 juli 2012 is de Wet Markt en Overheid van kracht (onderdeel van de Mededingingswet). Voor
de inwerkingtreding van deze wet gold een overgangsperiode tot 1 juli 2014. De wet heeft tot doel een
gelijk speelveld te creëren voor marktpartijen en overheidsinstellingen voor zover deze, al dan niet in
de vorm van een overheidsbedrijf, economische activiteiten uitvoeren. Daarvan is bijvoorbeeld sprake
als de gemeente optreedt als exploitant van maatschappelijke accommodaties. In dat geval hebben
gemeenten zich, conform het stappenplan in de handreiking Wet Markt en Overheid, aan de volgende
vier gedragsregels te houden:
• Kostendoorberekening: gemeenten moeten de integrale kosten van een economische activiteit
    doorberekenen in de verkoopprijs.
10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                               STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
•   Bevoordelingsverbod: gemeenten mogen hun eigen overheidsbedrijven niet bevoordelen boven
    concurrerende bedrijven. Bijvoorbeeld door een gunstige financiering aan te bieden.
• Gegevensgebruik: gemeenten mogen de gegevens waar ze over beschikken niet hergebruiken
    voor andere activiteiten. Dat mag alleen als andere organisaties of bedrijven ook (onder dezelfde
    voorwaarden) over de gegevens kunnen beschikken.
• Functiescheiding: vertegenwoordigers van de gemeente mogen bij een bepaalde economische
    activiteit niet zowel een bestuurlijke als uitvoerende rol vervullen.
Uit een inventarisatie is gebleken dat de gemeente Heemskerk een aantal producten en diensten
levert die niet in overeenstemming zijn met de gedragsregels handelend over de integrale kostprijs.
Het betreft de volgende gemeentelijke activiteiten:
• Verhuur/het in gebruik geven van niet-commercieel vastgoed met een maatschappelijke functie.
• Overige niet-commerciële producten en diensten met een maatschappelijke functie.
Op 26 juni 2014 heeft de gemeenteraad besloten genoemde activiteiten aan te merken als
economische activiteiten van algemeen belang. Met dit besluit maakt de gemeente gebruik van de
mogelijkheid om van de genoemde gedragsregels af te wijken. In het parlement wordt gesproken over
aanvullende wetgeving die deze mogelijkheid aan banden moet leggen waarmee de gemeente alsnog
verplicht zou worden te handelen met inachtneming van genoemde gedragsregels.
Wet Maatschappelijke Ondersteuning 2015
Deze wet bevat een regeling op basis waarvan gemeenten verantwoordelijk zijn voor de
maatschappelijke ondersteuning van hun inwoners. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het
ondersteunen van de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking, chronische
psychische of psychosociale problemen. De ondersteuning moet erop gericht zijn dat mensen zo lang
mogelijk in de eigen leefomgeving kunnen blijven. Voor mensen met psychische of psychosociale
problemen of voor mensen die, al dan niet in verband met risico’s voor hun veiligheid als gevolg van
huiselijk geweld, de thuissituatie hebben verlaten, voorzien gemeenten in de behoefte aan beschermd
wonen en opvang. De gemeente is verplicht om te onderzoeken wat de situatie is van mensen die
zich melden met een ondersteuningsvraag. Dat onderzoek vindt plaats samen met de cliënt en zijn
omgeving. In dit onderzoek kijkt de gemeente wat iemand zelf nog kan en hoe de omgeving kan
ondersteunen. Ook kijkt de gemeente naar de zorg en ondersteuning die iemand al krijgt vanuit
andere wetten, zoals de Participatiewet of de Jeugdwet. Het brede Wmo-beleid van de gemeente
Heemskerk richt zich op alle inwoners. Of het nu gaat om sport of om gezondheid, om een
woningaanpassing of jeugdbeleid, om de bridgeclub of de toneelvereniging, het valt allemaal onder de
Wmo. De wet is dan ook nadrukkelijk gericht op participatie en zelfredzaamheid en niet op zorg. Goed
bereikbare, toegankelijke, laagdrempelige (multifunctionele) wijkaccommodaties kunnen een bijdrage
leveren aan de zelfredzaamheid en participatie van mensen met een beperking.
2.2      Gemeentelijk beleid
Met betrekking tot de voorliggende startnotitie is op tal van onderwerpen sprake van flankerend beleid.
In deze paragraaf worden kort enkele gemeentelijke (beleids-)documenten behandeld waarbij wordt
aangegeven op welke wijze ze mede richting geven aan de maatschappelijke accommodaties.
Coalitieprogramma 2014-2018 ‘Ruimte voor leven, werken en wonen’
Het huidige Coalitieprogramma start met de positieve boodschap dat “na jaren van magere
economische cijfers, oplopende overheidsschulden, dalende huizenprijzen, slechte winkelverkopen en
toenemende werkloosheid, de bodem van de economische crisis eindelijk bereikt lijkt. Er is weer
ruimte voor optimisme.” Het richtinggevend coalitie programma kent de volgende uitgangspunten die
ook van toepassing zijn op deze startnotitie:
•        Ruimte voor actieve Heemskerkers.
•        Aandacht voor elkaar.
                                                                                                      11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>•         Dialoog en samenwerking.
•         Een transparant en sluitend huishoudboekje.
Met betrekking tot de publieke voorzieningen (lees: maatschappelijke accommodaties) ziet de coalitie
onder meer de volgende mogelijkheden:
• Door publieke voorzieningen (zoals het zwembad, het muziekonderwijs en de bibliotheek)
    efficiënter te organiseren kan financiële ruimte gevonden worden. Dat deze voorzieningen voor
    iedereen toegankelijk blijven staat daarbij voorop.
• Door welzijnsactiviteiten (Welschap) meer bij de mensen te brengen, in plaats van dat mensen
    naar de instellingen moeten komen kan op een andere manier met betreffende accommodaties
    worden omgegaan en kunnen wellicht accommodaties worden afgestoten (denk bijvoorbeeld aan
    het aanbieden van dagbesteding voor ouderen in bijvoorbeeld clubgebouwen van
    sportverenigingen of in schoolgebouwen).
• Door publieke voorzieningen waar mogelijk te
    regionaliseren, kan het behoud ervan worden
    gewaarborgd en kunnen kosten worden beperkt. In het
    bijzonder wordt hierbij gedacht aan bepaalde culturele
    activiteiten, de taken van de muziekschool en het
    zwembad. Ten aanzien van de bibliotheek (foto) wordt
    gedacht aan een vorm van private exploitatie.
“Heemskerk, het geheim van de IJmond” – strategische toekomstvisie 2040
In haar strategische toekomstvisie stelt de gemeente onder andere vast dat in Heemskerk sprake is
van een stabiliserend maar verouderend inwonersbestand. Voor de maatschappelijke accommodaties
betekent dit dat de komende jaren meer werk gemaakt moet worden van voorzieningen voor ouderen.
In algemene zin blijft de gemeente zich inzetten op sport, recreatie, toerisme, zorg, duurzame
industrie, tuinbouw en dienstverlening.
Programmabegroting 2016-2019
Op het thema ‘Sport, cultuur en recreatie’ wil de gemeente bereiken dat Heemskerkers de
mogelijkheid hebben om op eigen kracht te kunnen deelnemen aan de samenleving door het
organiseren en creëren van brede (vrijwillige) sportieve, recreatieve en culturele activiteiten en door
het stimuleren van brede-school activiteiten. De gemeente schept randvoorwaarden om het een en
ander te realiseren en ziet toe op de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit.
Met betrekking tot de bibliotheek is besloten dat met ingang van 1 januari 2017 een
bezuinigingstaakstelling van € 425.000,- wordt opgelegd. 2016 wordt als transitiejaar gezien voor de
omschakeling naar een nieuwe bibliotheekorganisatie. Ook op de muziekschool en de cultuurbrigade
is een bezuinigingstaakstelling van toepassing. Naar verwachting zal met ingang van het
cursusseizoen 2016/2017 het aanbod van deze instellingen anders georganiseerd worden.
Structuurvisie Heemskerk 2020
Het aantal huishoudens in Heemskerk blijft de komende jaren stijgen. Demografische prognoses
geven aan dat de bevolking gemiddeld ouder wordt. Met name het aantal burgers met een hoge
leeftijd stijgt relatief fors (dubbele vergrijzing). Huishoudens worden gemiddeld kleiner. Het
gemiddelde inkomen/ de welvaart blijft gestaag stijgen. De te verwachten ontwikkeling van de
bevolking naar aantallen en leeftijdsopbouw heeft consequenties voor de planning van woningbouw
en voorzieningen, zoals scholen en kinderopvang.
Voorzieningen zijn gericht op alle leeftijdscategorieën, al ligt het accent op de ‘oudere, maar vitale
Heemskerker’ (60-plussers). Qua voorzieningen staan gezondheid, wellness en sport centraal. Dit
biedt aantrekkelijke mogelijkheden voor het bedrijfsleven en houdt bovendien de
12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                               STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
bevolking fit. Vanuit de hele regio IJmond komen mensen naar Heemskerk om gebruik te maken van
de wellness- en sportfaciliteiten.
Voor de maatschappelijke voorzieningen zetten we in op behoud en evenwichtige spreiding over de
vier woonzorgzones. Een toekomstgericht accommodatiebeleid wordt opgesteld, afgestemd op de
herstructurering en inbreiding van woonwijken.
Wmo Kadernota 2012-2016
Vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en het gezondheidsbeleid volgt dat mensen primair
zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen gezondheid. Dit neemt niet weg dat de overheid, vanwege de
preventieve werking en het beperken van de zorgkosten, een rol zal blijven spelen in het stimuleren
van gezond leven en bewegen.
Vanaf 2015 worden taken die nu onder de AWBZ vallen overgedragen (lees: gedecentraliseerd) aan
gemeenten. Met inachtneming van de onzekerheid over beschikbare budgetten heeft de gemeente
voor een adequate uitvoering van de nieuwe zorgtaken de Wmo Kadernota 2012-2016 opgesteld. In
deze kadernota is onder meer vastgesteld dat het aanbod van sport- en cultuuractiviteiten, veelal
opgezet door vrijwilligers, een belangrijke pijler is in het gemeentelijk beleid. Voor het bevorderen van
een gezonde leefstijl wordt sport beschouwd als een belangrijk middel.
Integraal onderwijshuisvestingsplan 2011-2016
Vanuit de wettelijke taak op het gebied van huisvesting van basisscholen (Wet Primair Onderwijs) is in
het onderwijshuisvestingsplan de (ontwikkeling in de) afstemming van vraag naar en aanbod van
onderwijshuis-vesting in Heemskerk in beeld gebracht. Dit heeft onder meer de volgende inzichten
opgeleverd:
• Er is de komende jaren sprake van een dalend aantal leerlingen waardoor de huisvestingsbehoefte
    afneemt. Dit geldt in beginsel ook voor de behoefte aan capaciteit voor het bewegingsonderwijs
    met de kanttekening dat vanuit het rijk gestreefd wordt naar uitbreiding van het aantal uren
    bewegingsonderwijs.
• Voordat nieuwe huisvesting wordt gerealiseerd dient eerst optimaal gebruik te worden gemaakt
    van bestaande huisvesting. Dit betekent ook dat capaciteitsgebrek op een school kan worden
    opgelost door gebruik te maken van leegstand binnen het voedingsgebied van de betreffende
    school.
Nota Heemskerk sport en bewegen 2013-2017
In deze nota geeft de gemeente richting aan het sportbeleid voor de komende jaren. Deze richting is
als volgt samen te vatten:
• Er wordt meer ingezet op samenwerking tussen publieke en private partners in de sport zodat
    vraag en aanbod beter op elkaar worden afgestemd.
• De rol van de gemeente verschuift van uitvoerder en organisator naar regisseur en inspirator.
• Het gebruik van bestaande accommodaties wordt geïntensiveerd c.q. geoptimaliseerd.
• In regionaal verband wordt afstemming gezocht met betrekking tot het aanbod en het beheer en de
    exploitatie van sportaccommodaties.
• Binnen de directe leefomgeving moet sportief bewegen in voldoende mate gefaciliteerd worden.
• Door multifunctionele gebruiksmogelijkheden te bevorderen kan efficiënter gebruik worden
    gemaakt van sportaccommodaties.
Plan van aanpak cultuurbeleid 2015-2018 ‘Cultuur, het creatieve hart van Heemskerk’
Heemskerk is rijk aan kunst en cultuur. In de jaren 2008 tot en met 2010 zijn er aparte nota’s gemaakt
voor het Monumentenbeleid (2008), het Archeologiebeleid (2009) en het Cultuurbeleid (2010). Gezien
                                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>de grote samenhang is gekozen voor een integraal cultuurbeleid 2015-2018. Als missie voor cultuur
geldt vanaf 2008:
De gemeente wil behouden wat er op cultureel gebied in Heemskerk is. Tegelijkertijd is het doel
cultuur meer zichtbaar te laten zijn in de gehele Heemskerkse samenleving en door samenwerking te
bevorderen vernieuwende culturele initiatieven op te roepen. De samenwerking richt zich niet alleen
op de culturele sector zelf, maar ook op de verbinding van cultuur met andere maatschappelijke
sectoren. Om dit te bereiken stimuleert, faciliteert en ondersteunt de gemeente initiatieven op het
gebied van kunst en cultuur binnen de bestaande voorzieningenstructuur van Heemskerk’.
Deze missie is nog steeds van toepassing en richt zich de komende jaren ook op de verbinding tussen
cultuur (en sport) en de drie decentralisaties op het gebied van zorg, werk en jeugdhulp.
Nota Grondprijsbeleid (2013)
Het grondprijsbeleid van de gemeente Heemskerk is gecategoriseerd naar bestemmingen als
woningbouw, bedrijven, detailhandel en maatschappelijke voorzieningen. In het grondprijsbeleid is
aangegeven op welke wijze de grondprijs per bestemmingscategorie wordt bepaald en op welke wijze
de grond zal worden uitgegeven.
In de nota Grondprijsbeleid wordt speciaal aandacht besteed aan de categorie (niet-commerciële)
maatschappelijke voorzieningen waarop de voorliggende nota betrekking heeft. In de oude situatie
werd voor dergelijke voorzieningen in de regel een lage vergoeding voor het gebruik van de grond
betaald waarmee sprake was van zogenoemde ‘verkapte’ subsidie. In de nieuwe situatie wordt de
grondprijs marktconform bepaald op basis van de marginale (meer)kosten die realisatie van een
maatschappelijke voorziening in de niet-commerciële sfeer met zich meebrengen (kostenmethode).
Mocht voor het kunnen betalen van de vergoeding voor het gebruik van de grond een
tegemoetkoming nodig zijn dan kan daarvoor subsidie worden aangevraagd. Grond voor niet-
commerciële voorzieningen wordt in beginsel uitsluitend uitgegeven in erfpacht, recht van opstal of
huur.
14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
3         Trends en ontwikkelingen
3.1       Demografische ontwikkelingen
De gemeente Heemskerk telt ongeveer 39.000 bewoners. In de prognose voor de aankomende 20
jaar is te zien dat er een stijging is te verwachten van het aantal inwoners van 65 jaar en ouder. Dit
komt overeen met de verwachtte vergrijzing zoals genoemd in de strategische visie tot 2040. Het
aantal inwoners tussen de 0-20 jaar blijft vrijwel stabiel, terwijl er een lichte daling te zien is in de
leeftijdsgroep van 20-65 jaar.
Heemskerk                2015                2020              2025                 2030                 2035
0-20 jaar             8.500      22%      8.300    21%      8.200       21%      8.600      21%       8.800      21%
20-65 jaar          22.600       58%     22.600    57%     22.200       56%     21.800      53%      21.500      52%
65 jaar en ouder      7.800      20%      8.500    22%      9.500       24%     10.600      26%      11.400      27%
Totaal              38.900      100%     39.400   100%     39.900      100%     41.000     100%      41.700    100%
bron: Centraal Bureau voor de Statistiek, 2013
3.2       Maatschappelijke trends
In deze paragraaf worden sociaal-maatschappelijke en sociaaleconomische trends beschreven die de
komende jaren van invloed zijn op het gebruik van maatschappelijke accommodaties.
Sociaal-maatschappelijk trends:
• Door de toegenomen mobiliteit zijn mensen in de regel in staat en bereid langer te reizen voor hun
    vrijetijdsbesteding.
• Gebruikers van maatschappelijke accommodaties stellen hogere eisen aan de kwaliteit van
    maatschappelijke accommodaties, zowel op het gebied het voorzieningenniveau, het
    activiteitenaanbod als de dienstverlening.
• mensen ondernemen meer activiteiten in een korter tijdsbestek dan voorheen. Er is sprake van
    vervluchtiging van de vrijetijdsbesteding. Zowel de inhoud van de activiteiten als de daaruit
    voortvloeiende sociale contacten worden oppervlakkiger. In het verlengde van de zogenaamde
    ‘zapcultuur’ ondervinden diverse vormen van vrijetijdsbesteding een steeds sterkere concurrentie
    van bijvoorbeeld televisie en internet.
• Veel maatschappelijke accommodaties worden gerund door vrijwilligers. Als gevolg van
    individualisering, de afnemende vrije tijd waarover mensen kunnen beschikken en de vergrijzing
    van de samenleving, staat de kwaliteit en continuïteit van vrijwilligersorganisaties in toenemende
    mate onder druk. De motivatie verschuift: grofweg van plichtsbesef naar persoonlijke interesse,
    vaak niet zonder eigenbelang.
• Gelijk aan de ontwikkeling van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving zullen verenigingen
    en andere (georganiseerde) gebruikers waar mogelijk niet alleen meer als gebruiker van
    maatschappelijke accommodaties optreden maar ook als maatschappelijk partner van de
    gemeente (maatschappelijk verantwoord verenigen). Tegelijkertijd speelt dat sterk ontwikkelde
    verenigingsleven in Heemskerk de basis is en blijft voor een vitaal maatschappelijk klimaat. In deze
    context moet op gepaste wijze en in nauwe samenspraak met verenigingen vastgesteld worden
    welke (structurele) bijdrage zij kunnen leveren aan het beheer en de exploitatie van
    maatschappelijke accommodaties.
• als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme ontstaan. Kenmerk
    van het nieuw collectivisme is dat mensen weer meer op zoek gaan naar een groep waarbij men
    zich thuis voelt en waartoe men wil behoren. Dit kan het gezin zijn, maar ook kleine of grotere
    groepen gelijkgestemden, waaronder maatschappelijke organisaties.
                                                                                                              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Sociaaleconomische trends:
• We leven in economisch onzekere tijden. In afwachting van het al dan niet doorzetten het
   economisch herstel en van de daarmee samenhangende overheidsfinanciën moet nog duidelijk
   worden met welke extra bezuinigingen en taken gemeenten de komende jaren geconfronteerd
   worden en wat de budgettaire gevolgen zullen zijn.
• Door de economische omstandigheden en de flexibilisering van de arbeid en de toename van
   deeltijdbanen is er sprake van meer spreiding in de vrijetijdsbesteding en daardoor minder animo
   voor collectieve vrijetijdbesteding. De belangstelling voor bijvoorbeeld individuele en
   ongeorganiseerde activiteiten is daardoor toegenomen. Dit is een voordeel voor maatschappelijke
   accommodaties en organisaties die hierop ingericht zijn, maar kan tot problemen leiden bij het
   organiseren van activiteiten en het inzetten van vrijwilligers.
• Ondanks de hedendaagse beleidsdoelstellingen om de arbeidsparticipatie te laten toenemen zal
   de vergrijzing in Heemskerk er toe leiden dat meer senioren vrijetijdsactiviteiten ondernemen. Voor
   senioren interessante en geschikte accommodaties zullen meer gebruikt gaan worden. Voor
   organisaties is het van belang dat zij hun faciliteiten en activiteiten meer af gaan stemmen op de
   behoeften van senioren.
3.3     Accommodatie gerelateerde ontwikkelingen
Op accommodatiegebied kunnen onder meer de volgende ontwikkelingen worden onderscheiden:
• Een belangrijke ontwikkeling in het beperken van investerings- en exploitatiekosten van
   maatschappelijke accommodaties is het clusteren van functies. Anders dan bij de realisatie van
   multifunctionele voorzieningen
   wordt hiermee gedoeld op het
   samengaan van meerdere
   afzonderlijke voorzieningen in
   één accommodatie. De
   opkomst van brede scholen
   en de Heemskerkse
   sportboulevard (foto) zijn voorbeelden van deze ontwikkeling.
• De werking van clustervorming is tweeledig. Enerzijds is bij clustering sprake van schaalvoordelen
   waardoor een kostenbesparing optreedt. Een geclusterde voorziening behoeft maar één entree,
   horecavoorziening, technische ruimte en beheerdersruimte te hebben. Daarnaast kan een
   opbrengstenverhoging optreden doordat een geclusterde voorziening een grotere
   aantrekkingskracht heeft. Een nadeel van clustering is dat de spreiding en daarmee de
   bereikbaarheid verslechterd. Het gebruik van maatschappelijke voorzieningen kan afnemen, indien
   deze niet langer als een buurt- of wijkvoorziening gelden en er voor bezoek grotere afstanden
   moeten worden afgelegd. Bijkomend nadeel is dat het toch al sterk toegenomen autogebruik nog
   eens wordt versterk, resulterend in hogere kosten door de verhoogde parkeercapaciteit
   (ontwikkelingsvoorwaarde).
• Door het stimuleren van de multifunctionele gebruiksmogelijkheden kan een hoger
   gebruiksrendement van voorzieningen worden gerealiseerd. Voorbeelden zijn kunstgrasvelden die
   zowel een functie voor de sportverenigingen als voor de buurt vervullen, clubgebouwen en
   gymlokalen die geschikt worden gemaakt voor allerhande buurtactiviteiten en klaslokalen, die in
   het kader van brede schoolconcepten ook na schooltijd een functie krijgen ten behoeve van
   sportieve of culturele activiteiten. Door in te zetten op multifunctioneel gebruik kunnen gemeenten
   besparen op investeringen in (nieuwe) monofunctionele voorzieningen.
• Het onderscheid tussen publieke en private accommodaties wordt diffuser. Door commerciële
   functies toe te voegen winnen maatschappelijke accommodaties aan aantrekkingskracht en
   financieel draagvlak. Door aan te sluiten bij private ontwikkelingen kunnen gemeenten
16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                         STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
maatschappelijke functies realiseren tegen lagere kosten dan in geval van een solitaire
ontwikkeling van maatschappelijke accommodaties.
                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4        Accommodatiebeleid
De gemeente wil inzicht hebben in en grip hebben op het gemeentelijke accommodatiebestand. De
voorliggende startnotitie biedt hiervoor het beleidskader, dat is bedoeld voor zowel het huidige
accommodatiebestand als nieuwe situaties. In de rapportage Inventarisatie maatschappelijke
accommodaties, vastgesteld door de raad in november 2014, zijn ambities en doelstellingen
benoemd. In de voorliggende startnotitie zijn die nader uitgewerkt tot concrete handvatten voor de
behandeling van accommodatievraagstukken. Uiteraard kan het gemeentebestuur, wanneer de
situatie daarom vraagt, van voornoemd kader afwijken.
In de volgende paragraaf worden de drie fasen van accommodatiebeleid toegelicht, de strategische,
tactische en operationele fase. bij de behandeling van accommodatievraagstukken toegelicht. Daarna
wordt per fase het accommodatiebeleid nader uitgewerkt.
4.1      Accommodatiebeleid
Accommodatievraagstukken kennen drie fasen. De eerste fase betreft de strategische keuze of en
onder welke (financiële) voorwaarden de gemeente bereid is een accommodatie aan te bieden.
Wettelijke taken en inhoudelijk beleid op onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur zijn leidend.
Daarnaast is de vraag hoeveel de raad bereid is om als budget hiervoor in de begroting op te nemen.
Deze besluitvorming is aan de raad. Wanneer deze strategische keuzes zijn gemaakt, volgt de tweede
fase met de tactische uitwerking, onder de bevoegdheid van het college. Hier wordt gekeken naar hoe
de gemeente de organisatie rond de accommodatie wil regelen, welke rol de gemeente wil. Daarna
volgt de derde fase, de operationele fase, waarin de ambtelijke organisatie de besluiten uitvoert,
monitort, evalueert en terugkoppelt.
Aan de hand van een voorbeeld worden deze drie fasen verduidelijkt.
Fase 1: Strategische fase accommodatiebeleid
Raad: We hebben een wettelijke taak om bewegingsonderwijs te accommoderen en een
beleidsmatige wens om verenigingsleven te stimuleren en mensen te laten sporten. Wij zijn bereid om
een gymzaal in stand te houden en daarvoor een bedrag van x beschikbaar te stellen in de begroting.
Fase 2: Tactische fase accommodatiebeleid
College: bekijkt aan de hand van o.a. de vastgestelde rapportage Uitwerking best passende
beheervorm of de gemeente zelf de gymzaal gaat beheren, onderhouden en exploiteren, dan wel dat
de gymzaal beter bij een externe organisatie kan worden ondergebracht voor beheer, onderhoud en/of
exploitatie.
Fase 3: Operationele fase accommodatiebeleid
Ambtelijke organisatie: voert de besluiten uit, monitort, evalueert en koppelt terug. In de hierna
volgende beslisboom ziet u de drie fasen gevisualiseerd.
                         Foto: zwembad De Waterakkers
18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                            STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
Beslisboom 1: Visualisering fasering accommodatiebeleid.
                                                                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>4.2      Fase 1: Strategische fase accommodatiebeleid
De gemeente voert een beleid om onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur onder een zo groot
mogelijk deel van de bevolking te stimuleren met specifieke aandacht voor kwetsbare groepen.
Het definiëren en waarborgen van de maatschappelijke functie van accommodaties is en blijft een
gemeentelijke verantwoordelijkheid.
De gemeente Heemskerk ziet maatschappelijke accommodaties niet als doel maar als middel om
inhoudelijk doelstellingen te behalen. Accommodaties zijn van groot belang voor het elkaar
ontmoeten, het ontstaan van sociale verbanden, de bevordering van participatie en uiteindelijk in
algemene zin de leefbaarheid en het vestigingsklimaat binnen de gemeente. Vanwege dit algemene
belang is de gemeente bereid om onder voorwaarden eigenaar te zijn van een accommodatie en deze
beschikbaar te stellen voor maatschappelijke doeleinden. Een voorwaarde is dat een accommodatie
noodzakelijk is voor de uitvoering van wettelijke taken of vastgesteld gemeentelijk beleid op het
gebied van onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur en dat een accommodatie niet op andere wijze
tot stand komt. De beantwoording van de vraag of een bepaalde activiteit moet worden
geaccommodeerd en zo ja tegen welke kosten, dient te worden geïntegreerd bij besluitvorming op
voornoemde inhoudelijke beleidsvelden, met besluitvorming door de raad. Dit leidt tot integrale,
strategische keuzes over accommodaties als instrument voor beleid.
De gemeente heeft een aantal oudere gebouwen in het accommodatiebestand. Tegelijkertijd is de
algemene regel op dit moment, dat de gemeente niet reserveert voor vervanging van accommodaties,
dit houdt een risico in voor de instandhouding van het accommodatiebestand op de lange termijn. Bij
een vervangingsmoment wordt de vervanging als ‘nieuw beleid’ beschouwd en concurreert de
vervangingsvraag met ander nieuw beleid.
De gemeente wil dat accommodaties kostendekkend zijn voor de gemeentelijke begroting. Mocht een
accommodatie voor een gebruiker/activiteit te duur zijn, dan zal de gemeente op basis van haar
subsidiebeleid de afweging maken of een subsidie al dan niet wordt verstrekt en niet door het
verlagen van de vergoeding voor de accommodatie. Dit uitgangspunt wordt gekozen omdat de
gemeente de voorkeur heeft om te sturen via het subsidiebeleid. Tussen het subsidiebeleid en het
inhoudelijke beleid op het gebied van sport, kunst, cultuur en welzijn is een sterke relatie. Daarnaast is
het subsidiebeleid ingebed in de Algemene wet bestuursrecht waarin het proces om
subsidieaanvragen te behandelen zijn vastgelegd. De gemeente geeft hieraan de voorkeur boven
indirecte subsidies via (niet-kostendekkende) accommodaties. Accommodatiebeleid en subsidiebeleid
zijn hierin twee communicerende vaten.
Samenvattend:
- De gemeente voert een beleid op onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur en legt hierin een
    relatie met accommodaties.
- De gemeente is in principe geen eigenaar van accommodaties, tenzij dit is voor het uitvoeren van
    een wettelijke taak en/of een vastgesteld gemeentelijk beleid en deze taken en/of het beleid niet op
    andere wijze tot stand kunnen komen.
- De gemeente wil in principe dat accommodaties kostendekkend zijn voor de gemeentelijke
    begroting. Mocht een accommodatie voor een gebruiker/activiteit te duur zijn, dan zal de gemeente
    op basis van haar subsidiebeleid de afweging maken of een subsidie al dan niet wordt verstrekt en
    niet door het verlagen van de vergoeding voor de accommodatie.
20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                   STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
4.3       Fase 2: Tactische fase accommodatiebeleid
Als het bestaansrecht van accommodaties in fase 1 is aangetoond en binnen de financiële kaders van
de gemeentelijke begroting past, dan komt het accommodatiebeleid in een fase waarin wordt gekeken
of en hoe de gemeente verantwoordelijkheid wil nemen voor zaken als beheer, onderhoud,
instandhouding en exploitatie, want dit zijn geen kerntaken van de gemeente. Het streven is om deze
taken zoveel mogelijk onder te brengen bij een externe organisatie. Als verantwoordelijkheden en
risico’s niet door het particulier initiatief gedragen kunnen worden is samenwerking het devies. Alleen
als ook samenwerking niet tot de mogelijkheden behoort is de gemeente in voorkomende gevallen
bereid zelf verantwoordelijkheid te dragen.
Vanuit haar regierol zoekt de gemeente naar nieuwe, toekomstbestendige samenwerkingsverbanden
met het particulier initiatief bij de ontwikkeling, het eigendom, het beheer en de exploitatie van
accommodaties.
Daar waar mogelijk en voor de lange termijn verantwoord wordt op het gebied van ontwikkeling,
eigendom, beheer en exploitatie gezocht naar duurzame, toekomstbestendige
samenwerkingsverbanden met maatschappelijke organisaties en commerciële partijen (gezamenlijk
het particulier initiatief).
In 2015 is de rapportage over de best passende
beheervorm voor de maatschappelijke
accommodaties vastgesteld. Een conclusie uit                                                        deze
rapportage is dat het onderbrengen van (groepen                                                     van)
accommodaties onder één organisatie, bij voorkeur
regionaal, de beste kansen biedt op het bereiken                                                    van
schaalvoordelen en efficiëncy voor de sport,
welzijns-, kunst- en cultuuraccommodaties (foto
kunstuitleen).
Bij keuzes over de beheervorm kan ook worden gedacht aan de volgende optimalisaties, in relatie tot
de bezettingsgraad.
• Combineren: multifunctioneel gebruik van accommodaties, waarbij combinaties worden gemaakt
    tussen verschillende soorten van maatschappelijk gebruik (al dan niet in combinatie met (para-
    commercieel gebruik).
• Clusteren: gebruikers hebben geen exclusiviteit in het gebruik van accommodaties maar delen
    waar nodig en mogelijk.
• Regionale afstemming: Het gebruik van maatschappelijke voorzieningen stopt niet bij de
    gemeentegrenzen. Meer regionale afstemming kan leiden tot een efficiënte(re) inzet van
    sportaccommodaties en een betere afstemming van vraag en aanbod.
• Uitbreiden: als de voorgaande strategieën geen soelaas kunnen bieden in geval van ruimtegebrek,
    is uitbreiding van accommodaties noodzakelijk.
• Buiten gebruik stellen: als de voorgaande strategieën geen soelaas kunnen bieden in geval van
    leegstand, dan kan dit leiden tot het buiten gebruik stellen van (delen van) accommodaties.
    Wanneer een maatschappelijke accommodatie zijn functie verliest, zal deze accommodatie voor
    een andere ontwikkeling beschikbaar komen. De afweging welke functie dan gewenst is, zal
    plaatsvinden vanuit de inhoudelijke beleidsterreinen, dus niet vanuit het accommodatiebeleid.
Samenvattend:
 • De gemeente zoekt naar nieuwe, toekomstbestendige samenwerkingsverbanden met het
    particulier initiatief bij de ontwikkeling, het eigendom, het beheer en de exploitatie van
                                                                                                       21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>    accommodaties. Taken van beheer, onderhoud en exploitatie worden zoveel mogelijk aan het
    particulier initiatief overgelaten, omdat dit geen kerntaken van de gemeente zijn.
4.4      Fase 3: Operationele fase accommodatiebeleid
Nadat de strategische en tactische keuzes zijn gemaakt, worden de besluiten tot uitvoering gebracht.
De ambtelijke organisatie zorgt voor monitoring, evaluatie en terugkoppeling aan het
gemeentebestuur, zodat op tactisch en strategisch niveau zo nodig herijking van kaders kan
plaatsvinden. De gemeente stelt meerjarenonderhoudsprogramma’s op en zorgt voor een jaarlijkse
dotatie in de voorzieningen teneinde aan de onderhoudsverplichtingen op accommodaties te kunnen
voldoen.
In deze fase horen onderwerpen als: inzicht hebben in de geldstromen, het hebben van een actueel
overzicht van accommodaties met inzicht in de contractuele verplichtingen, inzicht in de
bezettingsgraden en de tarieven.
De gemeentelijke organisatie neemt hierbij de wettelijke eisen die aan accommodaties worden
gesteld, waaronder het BBV (het besluit begroting en verantwoording, de wet HOF (wet Houdbaarheid
overheidsfinanciën) , Wet FIDO (Financiering Decentrale Overheden), de Wet Markt en Overheid en
het Sportbesluit (fiscaal), in acht.
De ambtelijke organisatie rapporteert jaarlijks over voornoemde onderwerpen aan college en raad.
Daarnaast zal de komende jaren het huidige accommodatiebestand worden getoetst aan de hand van
beslisboom 1.
Mocht blijken dat er een discrepantie is tussen het huidige accommodatiebestand en de wettelijke
taken, het vastgestelde beleid op het gebied van onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur en/of de
gemeentelijke begroting, dan wel een andere beheersvorm meer passend is, dan zal daarvoor een
voorstel aan het gemeentebestuur worden gedaan. Het belangrijk om te beseffen dat eventuele
gewenste aanpassingen hetzij in het huidige accommodatiebestand, hetzij het inhoudelijke beleid
en/of de begroting, een realistische termijn vragen en wellicht veel tijd nodig zullen hebben. Soms
zullen gewenste veranderingen niet (op korte termijn) gerealiseerd kunnen worden, vanwege de
inhoud en/of duur van de lopende contracten.
Ook nieuwe verzoeken worden behandeld aan de hand van beslisboom 1. Hiervoor zal beslisboom 1
nog verfijnd worden in verband met de verwijzing naar bestaande accommodaties.
De gemeente brengt in beeld wanneer accommodaties gezien de levensduur en/of bouwkundige staat
aan vervanging toe zijn en welke vervangingsinvesteringen daaraan verbonden zijn. Dit is bedoeld
om inzicht te geven, maar betekent niet dat de gemeente daadwerkelijk tot vervanging zal overgaan.
Vervangingsbesluiten zijn aan de raad.
Samenvattend:
- De besluiten uit fase 1 en 2 worden uitgevoerd, gemonitord, geëvalueerd en teruggekoppeld aan
    het gemeentebestuur.
22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                              STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
5       Bijlagen
5.1     Bijlage 1: Inventarisatie accommodaties
Deze bijlage bevat een overzicht van alle maatschappelijke accommodaties waarop deze startnotitie
betrekking heeft.
In totaal beschikt de gemeente Heemskerk over 74 maatschappelijke accommodaties, waarvan een
enkele in ontwikkeling. In het volgende overzicht zijn deze accommodaties onderscheiden in de
sectoren onderwijs, sport, welzijn, kunst en cultuur.
                                                                                                  23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                    STARTNOTITIE ACCOMMODATIEBELEID 2016-2018
5.2     Bijlage 2: Situering accommodaties
In de volgende figuur is de situering van de maatschappelijke accommodaties weergegeven.
                                                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>