<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>               Het culturele landschap
               Evaluatie cultuurbeleid Heemskerk 2015-2020




Geregistreerd onder nummer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                        HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020




1      Inleiding

De doelstellingen en uitvoeringsagenda van het kunst- en cultuurbeleid werden voor de periode
2015-2020 verwoord in de nota uit 2015: Cultuur, het creatieve hart van Heemskerk, Plan van aanpak
cultuurbeleid 2015-2018. In deze evaluatie benoemen we de meest relevante elementen uit dit plan
en andere ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan. Dit zijn onderwerpen die ook in de
toekomstige periode aan de orde zullen zijn.

2      Wat we wilden bereiken

Het plan van aanpak start met een algemene uitspraak over de betekenis van kunst en cultuur:
Cultuur geeft onze wereld en onze persoonlijke ontwikkeling vorm. Onze taal en cultuur laten zien
waar we vandaan komen en wie we zijn. Cultuur staat zowel voor binding, identiteit en traditie als
voor dynamiek, creativiteit en vernieuwing. Daarna wordt een aantal doelstellingen verwoord en
herbevestigd uit de door de raad in 2008 opgestelde missie voor cultuur. Samengevat luiden die
doelstellingen:
    1. Behoud van wat er op cultureel gebied in Heemskerk is;
    2. Laat cultuur meer zichtbaar zijn in de gehele Heemskerkse samenleving;
    3. Bevorder samenwerking zodat vernieuwende culturele initiatieven ontstaan.
De rol van de gemeente bij het realiseren van deze doelstellingen wordt als volgt gezien: de
gemeente stimuleert, faciliteert en ondersteunt initiatieven op het gebied van kunst en cultuur
binnen de bestaande voorzieningenstructuur van Heemskerk. Uit het collegeprogramma 2014-2018
worden nog een aantal meer specifieke doelstellingen geciteerd:
    4. In de culturele sector worden bezuinigingen gerealiseerd;
    5. Het armoedebeleid wordt verruimd zodat alle kinderen mee kunnen doen aan een sport of
         culturele activiteit;
    6. Cultuurhistorische waarden zijn een aandachtspunt bij het opstellen van
         bestemmingsplannen.
Na dit overzicht van doelstellingen worden per deelterrein of culturele partner meer specifieke
activiteiten geformuleerd.
Ook het coalitieprogramma 2018-2021 heeft aandacht voor kunst en cultuur met de jaarlijkse
plaatsing van kunst in de openbare ruimte met een budget van € 25.000 per jaar, de invoering van
een sport- en cultuurpas en een IJmondiale visie op cultuurbeleid. In het navolgende worden de
belangrijkste activiteiten opgesomd en de resultaten toegelicht.

3      Wat we wilden doen en welke resultaten we hebben behaald

Stichtingen en verenigingen voor amateurkunst, culturele evenementen en cultuurhistorie
DOEL:
Culturele stichtingen en verenigingen stimuleren om activiteiten (optredens, exposities) te
organiseren om daarmee enerzijds zich zichtbaar te maken voor potentieel nieuwe leden en
anderzijds mede te zorgen voor de benodigde samenhang in de samenleving.
ACTIVITEITEN:
     Jaarlijks circa 15 subsidies (12 structureel) aan verenigingen en stichtingen. Op
         www.heemskerk.nl zijn de overzichten van toegekende subsidies vanaf 2016 te vinden;
     Aanpassen van de subsidieverordening en opstellen van nieuwe beleidsregels kunst en
         cultuur zodat meer richting kan worden gegeven door bijvoorbeeld een verplichting tot
         samenwerking.
RESULTATEN:
In 2019 zijn subsidies ter hoogte van in totaal € 50.000 verleend aan de activiteiten van 16
stichtingen en verenigingen. Denk bijvoorbeeld aan de Stichting Vrijwilligers Kasteeltuin Assumburg,


                                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020

de verkiezing van de dorpsfotograaf en Fanfareorkest St. Caecilia. Met deze activiteiten zijn vele
vrijwilligers, deelnemers en bezoekers gemoeid. In 2020 hebben veel organisaties hun exposities en
voorstellingen moeten afgelasten in verband met COVID-19.
De nieuwe Algemene Subsidieverordening is vastgesteld, maar de nieuwe beleidsregels kunst en
cultuur nog niet.
EVALUATIE:
Het gestelde doel is deels behaald. Naast de intrinsieke en voor iedereen persoonlijke waarde van
deelname aan kunst en cultuur, zijn culturele clubs van onschatbare waarde voor het sociale klimaat
in de gemeente. Het overzicht van subsidies roept wel de vraag op waarom de ene instelling wel
structurele subsidie ontvangt en de andere niet. Hier is sprake van ingesleten gewoonten en geen
gemotiveerde keuze. Tot slot: veel instellingen gaan ook zonder verplichting de samenwerking aan
met anderen maar de wens/eis van samenwerking kan nog sterker door de gemeente worden
benadrukt.

Erfgoed, monumenten en archeologie
DOEL:
Archeologische en cultuurhistorische waarden beschermen en zichtbaar maken.
ACTIVITEITEN:
     Lokaal beleid aanpassen zodat het aansluit bij de nieuwe Erfgoedwet en de Omgevingswet;
     Subsidie voor erfgoedinitiatieven (bijvoorbeeld Open Monumentendag) en voor onderhoud
         en restauratie van monumenten;
     Communicatie over erfgoed, ook met digitale middelen.
RESULTATEN
In 2016 werd de Erfgoedverordening 2016 vastgesteld waarin wordt geregeld hoe de gemeente
cultureel erfgoed en monumenten kan aanwijzen ter bescherming. In 2016 werd met steun van de
gemeente bezoekerscentrum "Het Koetshuijs" in de Kasteeltuin Assumburg gerealiseerd en in 2017
werd de tuin aangewezen als gemeentelijk monument. In 2017 ging ook de Cultuurhistorische
Waardenkaart online waarmee burgers en professionals de monumenten van alle overheden
inclusief archeologische vindplaatsen kunnen identificeren. De webinformatie over monumenten
wordt gemiddeld 250 keer per maand bezocht. Er verschijnt twee maal per jaar een nieuwsbrief voor
betrokkenen bij monumenten in de regio IJmond. De nieuwsbrief wordt in Heemskerk verstuurd aan
zo’n 60 belangstellenden.
In 2020 gaf de gemeente opdracht tot een geofysisch onderzoek (zonder graven) van het terrein Oud
Haerlem, waarna in de bodem resten van een kasteel werden gevonden die nog niet eerder in kaart
waren gebracht. Het onderzoek naar deze vondst loopt door.
In de periode 2016-2019 werd gemiddeld jaarlijks € 22.000 aan subsidies voor onderhoud en
restauratie van monumenten toegekend.
EVALUATIE:
De gestelde doelen werden gerealiseerd. Het erfgoed zou nog actiever “aan de man gebracht”
kunnen worden.

Bibliotheek
DOEL:
Zorgen voor een toekomstbestendige bibliotheek waar de maatschappelijke functies van de
bibliotheek worden ingevuld.
ACTIVITEITEN:
      Subsidie voor de bibliotheek met een bezuiniging van € 425.000,- met ingang van 2017;
      Onderzoek naar de juiste organisatievariant voor de bibliotheek.
RESULTATEN
In 2016 werd de bezuiniging op het bibliotheekwerk gerealiseerd waarmee de bekostiging van de
bibliotheek in de toekomst haalbaar werd. Een jaar later werd de ‘Uitgangspuntennotitie
Vernieuwing Bibliotheekwerk Beverwijk en Heemskerk 2017-2020’ vastgesteld. De vernieuwing


4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                         HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020



houdt in dat de nadruk in het bibliotheekwerk minder komt te liggen op de collectie (het aanbod) en
meer op de connectie (de vraag): waar en op welke manier kan de bibliotheek voorzien in de
behoeften van de inwoners van Heemskerk en zo een maatschappelijke (verbindende) en educatieve
bibliotheek zijn.
De bibliotheek ontving in 2019 een subsidie van € 810.000 en registreerde 146.000 bezoeken. In
2020 organiseerde de bibliotheek alternatieve activiteiten i.v.m. de Corona Lockdown. Er zijn
bijvoorbeeld 1100 tassen met boeken bij mensen thuis bezorgd.
EVALUATIE:
In een tussenevaluatie van mei 2019 wordt geconcludeerd dat het vernieuwingstraject tot dan toe
volgens de gemaakte afspraken is gerealiseerd. Niettemin is het einddoel ambitieus en worden ook
een aantal bedreigingen gesignaleerd zoals het teruglopen van de bezoekersaantallen in de vestiging
Heemkerk. Het aantal leners bij de bibliotheek ligt wel ruim boven het landelijk gemiddelde.1

Cultuureducatie
DOEL:
Het organiseren van cultuureducatie op de scholen en het ondersteunen van scholen bij hun kunst-
en cultuuronderwijs. Daarbij wordt samenwerking tussen culturele instellingen gestimuleerd en ook
speciale doelgroepen zoals oudere wijkbewoners betrokken.
ACTIVITEITEN:
      Inzet van een cultuurmakelaar en drie (parttime) cultuurcoaches in dienst van de gemeente.
RESULTATEN:
De organisatie van de cultuureducatie is fors gewijzigd door de komst van het Cultuurhuis dat in de
plaats is gekomen van de gemeentelijke muziekschool. De cultuurmakelaar en cultuurcoaches zijn nu
in dienst van het Cultuurhuis. Het Cultuurhuis heeft de verantwoordelijkheid voor het ondersteunen
van scholen bij hun cultuureducatie. Dat gebeurt heel direct door het inzetten van vakleerkrachten
muziek en het organiseren van theater- en muziekvoorstellingen voor de scholen en indirect door het
ondersteunen van de Interne Cultuurcoördinatoren van de scholen en hulp bij de uitvoering van de
landelijke regelingen ‘Cultuureducatie met kwaliteit’ en de ‘Muziekimpuls’. In het schooljaar
2017/2018 zijn met deze activiteiten 7539 kinderen bereikt (geen unieke deelnemers) op de
basisscholen, en in schooljaar 2018/2019, 8.900. Voor jongeren binnen het voortgezet onderwijs zijn
vanaf 2018 een aantal workshops gedaan en wordt gezocht naar een meer structurele
samenwerking. De subsidie voor het Cultuurhuis bedraagt structureel € 590.000.
Ook de Bibliotheek IJmond heeft een rol bij cultuureducatie met het programma De bibliotheek op
school.
EVALUATIE:
De doelstellingen zijn behaald. Het Cultuurhuis timmert hard aan de weg en heeft zich in haar korte
bestaan een centrale positie verworven te midden van onderwijsinstellingen en andere culturele
instellingen. Voor de toekomstige planperiode staan activiteiten met alle basisscholen op de rol.
Verder wordt het aanbod langzamerhand verbreed van muziek en theater naar beeldende vakken.
De betekenis van het Cultuurhuis kan nog worden versterkt door een grotere rol als ondersteuner
van amateurkunst instellingen bijvoorbeeld door het organiseren van netwerkenbijeenkomsten.

Jeugd en cultuur
DOEL:
Jeugd stimuleren om zich op sportief en cultureel niveau te ontwikkelen door deelname aan
sportieve en culturele activiteiten
ACTIVITEITEN:
     Aanbieden van vergoedingen voor kinderen om mee te kunnen doen;
     Onderzoek doen naar de mogelijkheden voor een Jeugdsport- en Jeugdcultuurfonds.;
RESULTATEN:

1 https://www.bibliotheekinzicht.nl/kern-en-basisgegevens/leden-van-de-openbare-bibliotheek: 3,6 miljoen
leden op 17,2 miljoen inwoners.

                                                                                                           5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020

Medio 2016 besloot de raad met het Amendement ondersteuning minder draagkrachtigen dat
vanaf 2016 tot en met 2019 jaarlijks een subsidie van € 5.000 verstrekt zou worden aan het
Cultuurhuis voor een financiële tegemoetkoming aan ouders. Uit een evaluatie van deze
subsidieregeling in 2019 bleek dat er zeer weinig gebruik van werd gemaakt. Er bestaan ook
regelingen voor bijzondere bijstand met dit doel en die zijn meestal gunstiger. Het budget is wel voor
het oorspronkelijke doel beschikbaar gebleven en wordt vanaf 2021 ingezet binnen de kaders van
het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (zie hoofdstuk x).
EVALUATIE:
Het doel is deels behaald met de voorgenomen middelen maar de regeling is niet gecontinueerd. Er
is (nog) geen onderzoek gedaan naar een Jeugdsport- en jeugdcultuurfonds. Wel is een start gemaakt
met de sport- en cultuurpas.

Kunst
DOEL:
Bieden van beeldende kunst aan de inwoners van Heemskerk.
ACTIVITEITEN:
      Ondersteuning van de Stichting Kijk! Heemskerk bij het organiseren van de kunstexposities;
      Ter beschikking stellen van kunstateliers
      Een percentageregeling realiseren waarmee bij bouwprojecten ook middelen voor kunst in
         de openbare ruimte worden gereserveerd. ;
      Onderzoek naar een Regionale Kunstcommissie voor advies;
      Plaatsen van kunst in de openbare ruimte, communicatie en onderhoud.
RESULTATEN:
Kijk! Heemskerk organiseerde in de periode 2015-2019 18 exposities van hoogwaardige kunst. In
2020 kwam die activiteiten vanwege Covid-19 stil te liggen. Er worden aan kunstenaars 11 ateliers in
de Mariaschool verhuurd tegen een sterk gereduceerd tarief.
In de gemeente staan 62 beelden van veelal hoge kwaliteit in de openbare ruimte. De laatste
aanwinst is het herplaatste mozaïek van Jos Stam afkomstig van de voormalige Adelbertusmavo. In
2018 is de Bankjesparade gestart: het plaatsen van kunstzinnige bankjes die de gemeente
geschonken krijgt. Inmiddels heeft de gemeente acht kunstzinnige zitmeubels in ontvangst genomen.
In 2018 is besloten om te wachten met een percentageregeling voor beeldende kunst tot de
volgende beleidsvisie voor kunst en cultuur.
In 2018 werd ook de digitale Kunstkaart gerealiseerd. Op www.heemskerk.nl/kunstkaart zijn op een
plattegrond van de gemeente alle werken aangeduid en kan worden doorgeklikt naar
achtergrondinformatie. De webpagina wordt gemiddeld 110 keer per maand bezocht.
Bij de regiogemeenten is de vraag neergelegd om één regionale kunstcommissie op te richten die op
afroep kan worden ingeschakeld.
EVALUATIE:
De activiteiten zijn merendeels uitgevoerd. De schenking van kunstwerken (i.c. bankjes) is een mooi
gebaar maar schept ook verwachtingen ten aanzien van onderhoud. De digitale kunstkaart kan nog
beter benut worden bijvoorbeeld bij toeristische en recreatieve voorzieningen.

Theater
DOEL: Instandhouding van theatervoorzieningen in Heemskerk tegen aannemelijke subsidie.
ACTIVITEITEN:
     Subsidie aan de Culturele Cirkel met een bezuiniging;
     Subsidie aan het ZoMiPo.
RESULTATEN
Op de subsidie voor de Culturele Cirkel is in 2016-2017 een bezuiniging van € 40.000 gerealiseerd.
Een nieuw bezuinigingsvoorstel in 2020 werd unaniem door de raad afgeblazen. Begin 2020
verhuisde de Culturele Cirkel naar Laurentz, dicht tegen het centrum en met een horecapartner.
Door de uitbraak van het Coronavirus heeft deze locatie voor de exploitatie van de Culturele Cirkel


6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                        HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020



nog geen vruchten kunnen afwerpen. De Culturele Cirkel organiseerde in 2019 65 film- muziek en
theatervoorstellingen voor in totaal 2.700bezoekers. Zij ontving daarvoor een subsidie van € 30.000.
In 2018 werd op verzoek van de gemeenteraad onderzocht of een andere, grotere
podiumvoorziening haalbaar zou zijn. Conclusie van dit onderzoek was dat dit te duur zou worden.
EVALUATIE:
De doelstelling is behaald maar een sluitende exploitatie van de Culturele Cirkel blijft een uitdaging.
De bezoekersaantallen

Muziekschool
DOEL:
Behoud van kwalitatief goed muziekonderwijs in Heemskerk tegen een acceptabele subsidie.
Activiteiten
     Subsidiëren van muziekonderwijs met een bezuiniging van € 750.000;
RESULTATEN:
In 2016 werd de gemeentelijke Muziekschool opgeheven en startte het Cultuurhuis met het
verzorgen van muziekonderwijs voor kinderen tot 21 jaar en het faciliteren van muziekonderwijs
voor volwassenen. Daarmee werd een bezuiniging van € 680.000 gerealiseerd. Het Cultuurhuis werkt
met zzp’ers en onderwijs in groepen waardoor het goedkoper is dan de traditionele muziekschool.
Het aantal leerlingen bij het Cultuurhuis is na een aanvankelijke daling ten opzichte van de
muziekschool weer gestegen van 482 in 2018 naar 639 in 2019.
Het Cultuurhuis ontvangt een jaarlijkse subsidie voor de activiteiten en extra budget voor een
programma voor talentvolle leerlingen en minder draagkrachtige ouders.
EVALUATIE:
Het gestelde doel is behaald. Zie verder bij de paragraaf cultuureducatie.

Regionale samenwerking
In 2019 is een regionale cultuurvisie vastgesteld in de drie IJmond gemeenten. In de visie zijn drie
strategische speerpunten verwoord:
1. Zichtbaarheid: het vergroten van de zichtbaarheid van en grotere bekendheid voor de activiteiten
en evenementen op het gebied van kunst en cultuur om zo tot een hogere participatiegraad te
komen;
2. Cultuureducatie: investeren in (regionaal samenwerken op het gebied van) cultuureducatie om
zoveel mogelijk kinderen zo jong mogelijk in aanraking te laten komen met kunst en cultuur in brede
zin;
3. Initiatief: culturele instellingen, amateurverenigingen, kunstenaars en creatievelingen in de regio
zijn ondernemend en initiatiefrijk. Hoe kunnen we binnen de regionale samenwerking hiervoor
ruimte bieden, gezamenlijk IJmondiale initiatieven realiseren, kennis delen en ook kennis maken met
elkaars activiteiten en initiatieven?
Door de Corona crisis heeft de verdere uitwerking van deze speerpunten vertraging opgelopen. In
het najaar van 2020 worden de werkzaamheden weer gestart.




                                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020

4      Wat het heeft gekost




Dit overzicht laat zien dat de voorgenomen bezuinigingen in de periode 2015-2018 zijn gerealiseerd
met name op de kosten van het muziekonderwijs en de bibliotheek. De kosten van overige
onderdelen van het beleid zijn nagenoeg gelijk gebleven met uitzondering van de kosten voor
archeologie en de kunst in de openbare ruimte als gevolg van voornemens in het coalitieakkoord.

5      Conclusie

Het plan van aanpak en de evaluatie geven een rijk beeld van het Heemskerkse cultuurlandschap en
de activiteiten van de gemeente daarin. Aan alle zes in de eerste paragraaf van dit hoofdstuk
benoemde doelstellingen is gewerkt en voor de komende beleidsperiode blijven zij onverminderd
belangrijk. De gemaakte opmerkingen in de bovenstaande evaluatie leiden tot de volgende
aanbevelingen voor toekomstige beleidsdoelstellingen:

    1. Zorg dat de beperkte middelen op een gemotiveerde manier worden ingezet, omdat nu
       onduidelijk is waarom de activiteiten van belang zijn voor de Heemskerkse gemeenschap en
       waarom het één wel wordt ondersteund en het ander niet;
    2. Bescherm en ondersteun van wat er op cultureel gebied in Heemskerk is, omdat dat het
       leven van inwoners van Heemskerk verrijkt. Verenigingen en stichtingen zijn van onschatbare
       waarde voor het sociale klimaat in de gemeente;
    3. Zorg dat cultuur meer zichtbaar is en dat de gehele Heemskerkse samenleving er van kan
       genieten, omdat bekendheid leidt tot meer participatie;
    4. Zorg dat er ook nieuwe culturele initiatieven ontstaan, omdat een levendig cultureel klimaat
       alleen blijft bestaan als er ook sprake is van vernieuwing en modernisering;
    5. Geef vooral de jeugd speciale aandacht omdat zij zich nog moeten ontwikkelen om aan het
       culturele leven te kunnen deelnemen.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                       HET CULTURELE LANDSCHAP: EVALUATIE 2015-2020



Bronnen

      Cultuur, het creatieve hart van Heemskerk, Plan van aanpak cultuurbeleid 2015-2018

      Evaluatie Beleidsnota Beeldende Kunst (1999) en Evaluatie Cultuur, het creatieve hart van
       Heemskerk

      Regionale cultuurvisie 1.0

      Amendement minder draagkrachtigen

      Samenwerkingsovereenkomst Cultuurcentrum Heemkerk en gemeente Heemskerk

      Documentatie (jaarverslagen, nieuwsbrieven) van culturele instellingen




                                                                                                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>