<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



                                       RAADSVOORSTEL
  Raadsvergadering                     : 21-6-2021
  Voorstelnummer                       :
  Datum raadsvoorstel                  : 12-5-2021
  Portefeuillehouder(s)                : Wethouder Beens
  Commissie                            : Maatschappelijke Zaken
  Datum commissie                      : 7 juni 2021
  Soort agendering                     : ter bespreking
  Agendapunt                           :
  Team                                 : Beleid SamenLeven
  Opsteller(s)                         : Renee Schuit en Robert Houtenbos
  Datum B&W besluit                    : maandag 17 mei 2021
  Bijlagen:                            :7

  Onderwerp           :    Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht
                           Kostenontwikkeling Sociaal Domein



Voorgesteld besluit
De raad besluit

1. Kennis te nemen van het eindrapport Bestuursopdracht Kostenontwikkeling Sociaal
Domein
2. De voorgestelde lange termijn maatregelen met een financieel effect op 2021 tot en met
2026 vast te stellen en deze te verwerken in de meerjarenbegroting
3. De voorgestelde monitoringssystematiek vast te stellen;
4. De BUCH werkorganisatie opdracht te geven de voorbereidingen te treffen ten einde erna
uitvoering te geven aan deze beheersmaatregelen en bijbehorende monitoringssystematiek.


Geheimhouding
 Ja
 Nee




                                                                              Pagina 1 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



                                         RAADSVOORSTEL

INLEIDING
Het college heeft in mei 2020 de Bestuursopdracht Beheersmaatregelen Kostenontwikkeling
Sociaal Domein verstrekt aan de BUCH-werkorganisatie. Het doel van deze bestuurlijke
opdracht is, om via het formuleren en implementeren van beheersmaatregelen de
organisatie van jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning te verbeteren en het zorg- en
ondersteuningsstelsel financieel beheersbaar en toekomstbestendig te houden.

Conform de planning van de bestuursopdracht levert de projectgroep een eindrapportage op
-inclusief data-analyse van de kostenontwikkeling jeugdhulp en Wmo over de jaren 2017 tot
en met 2020- en een voorstel met mogelijke lange termijn beheersmaatregelen. Met dit
raadsvoorstel neemt de gemeenteraad kennis van het eindrapport en besluit de
gemeenteraad over de voorgestelde lange termijn beheersmaatregelen met financiële
onderbouwing.

Aanleiding Bestuursopdracht
Het aantal vragen voor jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning binnen de BUCH-
gemeenten neemt toe. Daarnaast neemt de intensiteit en complexiteit van zorgvragen toe.
Bovendien is de gemeente voor inwoners ook steeds beter (in de wijk) te vinden. Hierdoor
blijven de kosten toenemen. Het landelijke beeld is, dat gemeenten hierdoor de begroting
zelfs niet meer sluitend krijgen. De oorzaken van de stijgende uitgaven binnen het sociaal
domein kunnen worden onderverdeeld in twee categorieën: autonome ontwikkelingen die te
maken hebben met wetswijzigingen en demografische samenstelling van de gemeente, en
niet-autonome ontwikkelingen. Op autonome ontwikkelingen heeft de gemeente weinig tot
beperkt invloed. Daarnaast zijn er oorzaken te benoemen waar de gemeente wél invloed op
heeft; o.a. beleidskeuzes, inkoopmodellen, inrichting van de toegang en werkwijzen en
samenwerking met zorgaanbieders en verwijzers.

Om ervoor te zorgen dat inwoners, die dat nodig hebben, nu en in de toekomst passende
ondersteuning kunnen blijven ontvangen, en om de kostenstijgingen in 2021 e.v. te kunnen
beheersen, is er een breed pakket aan reële beheersmaatregelen geformuleerd, die op korte
en middellange termijn effect kunnen sorteren.

Samenwerking Rijk en gemeenten
Tegelijkertijd zien we als gemeente dat we met beheersmaatregelen slechts voor een
beperkt deel zelf invloed kunnen uitoefenen op kostenstijgingen. Het Rijk erkent inmiddels
dat gemeenten een structureel tekort in middelen hebben voor uitvoering van de Jeugdwet.
Onlangs is bekend gemaakt dat gemeenten incidenteel extra middelen krijgen, bovenop een
eerder incidenteel toegekend bedrag. Het nieuwe Kabinet maakt bekend in hoeverre de
incidentele middelen structureel worden en op welke wijze gewerkt zal worden aan
structurele aanpassingen en verbeteringen van het jeugdhulpstelstel.

Toelichting Bestuursopdracht
De bestuursopdracht is in verschillende fasen opgesplitst; het formuleren en implementeren
van beheersmaatregelen voor de korte termijn ‘quick wins’, het opstellen van een data-
analyse en het formuleren en implementeren van beheersmaatregelen voor de lange(re)
termijn, zogenoemde longterm wins’. In de paragraaf ‘Toelichting op het voorstel’ gaan we in
op de verschillende fasen en resultaten.




                                                                                Pagina 2 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



Het college heeft eerder de korte termijn beheersmaatregelen vastgesteld bij de
programmabegroting 2021. Uw raad is hierover geïnformeerd tijdens een
raadsinformatieavond op 22 september 2021. Deze korte termijn maatregelen zijn reeds
verwerkt in de meerjarenbegroting en worden momenteel geïmplementeerd door de BUCH-
werkorganisatie.

Met voorliggend raadsvoorstel wordt een aanvullende set langere termijn maatregelen
voorgesteld, waarvan de financiële effecten meegenomen worden bij de
begrotingsbehandeling voor 2022. Daarnaast wordt een voorstel gedaan om te werken met
een systematiek waarmee enerzijds de maatregelen gemonitord kunnen worden en
waarmee anderzijds cijfermatige informatie beschikbaar komt zodat data-gedreven werken in
het sociaal domein mogelijk wordt gemaakt.


INVLOED VAN KADERS OP KEUZERUIMTE
De gemeenteraad wordt gevraagd te besluiten over de voorgestelde lange termijn
beheersmaatregelen. Deze maatregelen zijn opgesteld binnen de kaders van de Jeugdwet,
de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de het Integraal Beleidskader
Sociaal Domein van de gemeente.
De korte termijn beheersmaatregelen die het college eerder heeft vastgesteld vallen alle
binnen de bestaande beleidskaders.
Hieronder gaan we in op de genoemde kaders.

De Jeugdwet
Gemeenten hebben vanuit de Jeugdwet een complexe opdracht tot transformatie van de
jeugdsector gekregen: “demedicaliseren, ontzorgen en normaliseren". De wet komt voort uit
onvrede over de kwaliteit van de provinciaalse jeugdhulp en een lange trend van groei.
Twintig jaar geleden kregen ongeveer 1 op de 27 jeugdigen een vorm van jeugdhulp,
inmiddels is dat landelijk 1 op de 8 jeugdigen. Er is al veel bereikt door de decentralisatie,
maar helaas heeft het, zeker financieel, nog niet opgeleverd wat de wetgever in 2015
beoogde.
Gemeenten hebben de plicht om jeugdhulp te bieden aan jeugdigen met een beperking,
stoornis, aandoening of opgroeiproblemen. Door die verplichting, de jeugdhulpplicht, moeten
gemeenten in ieder geval:
     De jeugdige adviseren welke hulp het beste past;
     Samen met de jeugdige de goede vorm van jeugdhulp kiezen;
     Zorgen dat de gekozen jeugdhulp ook echt beschikbaar is.
Voorgestelde beheersmaatregelen mogen deze jeugdhulpplicht niet belemmeren en ze
moeten worden uitgevoerd binnen de kaders van Jeugdwet.

De Wet maatschappelijke ondersteuning 2015
De WMO 2015 regelt hulp en ondersteuning op maat voor inwoners, zodat zij zo lang
mogelijk zelfstandig thuis kunnen wonen en deel kunnen blijven nemen aan de
maatschappij. De gemeente is verantwoordelijk voor de ondersteuning van mensen die niet
op eigen kracht zelfredzaam zijn. Het gaat bijvoorbeeld om:
    begeleiding en dagbesteding;
    huishoudelijke ondersteuning;
    een plaats in een beschermde woonomgeving voor mensen met een psychische
       stoornis;
    Hulpmiddelen en woningaanpassingen;
    Regiotaxi en leerlingenvervoer.

                                                                                  Pagina 3 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



Voorgestelde beheersmaatregelen moeten uitgevoerd worden binnen de kaders van de
Wmo 2015.

Integraal Dienstverleningsmodel Sociaal Domein
Uw gemeenteraad heeft in het Integraal Dienstverleningsmodel Sociaal Domein vastgesteld
binnen welke kaders de dienstverlening aan onze inwoners wordt verleend. De voorgestelde
beheersmaatregelen vallen alle binnen deze kaders.

Integraal beleidskader Sociaal Domein
In de gemeente wordt gewerkt vanuit een missie en visie voor het domein SamenLeven in de
BUCH-werkorganisatie. Voor de eindrapportage en beheersmaatregelen gelden dezelfde
uitgangspunten, die zijn vastgelegd in het integraal beleidskader van het domein
SamenLeven.

Integrale verordening Sociaal Domein
Met deze verordening heeft uw raad de aard en hoogte van vergoedingen en voorzieningen
vastgesteld. Wanneer uw raad beheersmaatregelen neemt met impact op vergoedingen en
voorzieningen, dan dient uw raad een wijzigingsverordening vast te stellen. Deze zal dan in
een vervolgstap worden opgesteld en in route worden gebracht.


TOELICHTING OP HET VOORSTEL
In deze paragraaf is de toelichting opgenomen op de voorgestelde beslispunten.

Resultaten bestuursopdracht
Met het eindrapport Bestuursopdracht Beheersmaatregelen Kostenontwikkeling Sociaal
Domein wordt invulling gegeven aan de beoogde resultaten zoals opgenomen in de
bestuursopdracht:

Resultaat:
1.            Een financiële- en inhoudelijke analyse van de kostenstijgingen voor
              jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Hierin wordt inzichtelijk
              gemaakt op welke factoren de gemeente invloed heeft en op welke minder of
              geen;
2.            Een overzicht van beheersmaatregelen (inclusief inschatting van risico’s,
              financiële (en personele) impact) op korte en op lange(re) termijn. Hierbij
              wordt niet alleen gekeken naar de uitgaven, maar ook naar de mogelijkheden
              aan inkomstenkant;
3.            Een systeem opzetten voor het monitoren van de effecten van de gekozen
              beheersmaatregelen, zodat bestuurders tijdig inzicht hebben en indien nodig
              kunnen bijsturen.

Resultaat 1: Financiële- en inhoudelijke analyse <> Toelichting besluitpunt 1
Een groot onderdeel van de bijgevoegde eindrapportage vormt de data-analyse jeugdhulp en
maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Tussen 2017 en 2020 is het aantal jeugdigen met
jeugdhulp gestegen en zijn in die periode de kosten aanzienlijk toegenomen. De complexiteit
van ondersteuningsvragen en Multi probleemsituaties lijken toe te nemen, waardoor de
gemiddelde kosten per jeugdige met jeugdhulp stijgen. We zien dat jeugdigen ook langer in
Jeugdhulp blijven dan voorheen, de uitstroom lijkt trager te verlopen.




                                                                                 Pagina 4 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



Er lijkt een relatie te zijn met veranderingen in de opvoeding, problematisering en
medicalisering, laagdrempelige toegang, echtscheidingen en sociale media. De gemeente
verwijst ongeveer één derde van alle verwijzingen door naar jeugdhulp. De huisartsen en de
gecertificeerde instellingen zijn samen verantwoordelijk voor ongeveer de helft van alle
verwijzingen, waarvan de huisarts de grootste verwijzer is. De afgelopen jaren neemt het
aantal verwijzingen via de gemeente wel toe. Het aantal jeugdhulpaanbieders explodeerde
de afgelopen jaren. Er kwamen vanaf 2018 bijna 150 nieuwe jeugdhulpaanbieders bij, vooral
voor Ambulante Jeugdhulp. In diezelfde jaren constateren we ook de enorme kostenstijging,
waardoor er een verband lijkt te zijn tussen de toename in jeugdhulpaanbieders en de
toegenomen vraag en kosten. De toename leidde in ieder geval tot extra kosten voor
administratie, controle en contractmanagement.

Ook binnen de Wmo hebben we te maken met stijgende aantallen, met name ingegeven
door de (dubbele) vergrijzing. Daarnaast is de inkomensafhankelijke eigen bijdrage
afgeschaft en vervangen door één maximale bijdrage voor alle voorzieningen: het
abonnementstarief van € 19 per maand. Hierdoor zijn meer (dure) voorzieningen
aangevraagd door inwoners die de voorheen hoge inkomensafhankelijke eigen bijdrage niet
konden -of wilden- betalen.

De BUCH-werkorganisatie heeft tijdens het analyseren van de onderliggende data
ondervonden, dat met deze inzichten winst te behalen valt. Het analyseren en interpreteren
van data is weliswaar intensief en tijdrovend, maar levert waardevolle en bruikbare inzichten
op. Het is sterk aan te bevelen data-analyse structureel onderdeel te laten uitmaken van het
interne werkproces. Inzicht in cijfers en data levert structureel meer grip, kwaliteit en
beheersbaarheid op.

Resultaat 2: Beheersmaatregelen <> Toelichting besluitpunt 2
Het college heeft de korte termijn beheersmaatregelen vastgesteld en meegenomen in de
programmabegroting van 2021. Medio juni ontvangt de gemeenteraad via een
raadsinformatiebrief een evaluatie over de reeds geïmplementeerde korte termijn
maatregelen. Deze evaluatie zal vooral kwalitatief van aard zijn en zich toespitsen op de
inhoudelijke implementatie. De kwantitatieve kant van de evaluatie, met andere woorden het
financiële effect van de korte termijn beheersmaatregelen, is op dit moment nog niet
inzichtelijk te maken. Daarvoor komt deze tussenevaluatie te vroeg. De voorgestelde lange
termijn beheersmaatregelen (zie bijlage) vallen binnen het mandaat van de gemeenteraad,
of hadden meer uitwerkingstijd nodig dan voorhanden was bij het opstellen van de korte
termijn maatregelen. De lange termijn beheersmaatregelen zijn uitgewerkt volgens een vast
stramien en onderverdeeld in vier lijnen:
    1. Zicht en grip op cliënt- en kostenontwikkeling;
    2. Effectiviteit en doelmatigheid van ingezette ondersteuning;
    3. Afstemming en samenwerking met externe partners;
    4. Data gedreven werken en monitoring.

Het is van belang de voorgestelde maatregelen vast te stellen en vervolgens te
implementeren, zodat tegemoet wordt gekomen aan de gewenste kwalitatieve en financiële
beheersbaarheid. Wanneer uw gemeenteraad ervoor kiest de maatregelen niet of maar ten
dele uit te voeren, heeft dit consequenties op de financiën en de kwalitatieve
doorontwikkeling van het Sociaal Domein in de gemeente Heiloo.




                                                                                  Pagina 5 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



Resultaat 3: Monitoringssystematiek <> Toelichting besluitpunt 3
De BUCH-werkorganisatie heeft een plan gemaakt om managementinformatie voor
monitoring en sturing van de effecten van beheersmaatregelen te verbeteren. Daarnaast
speelt een bredere behoefte om de interne informatievoorziening in de hele keten te
stroomlijnen en de kwaliteit ervan te verbeteren door datagedreven werken.
Gegevensanalyses zijn nu vaak te omslachtig en vergen onnodig veel tijd. De BUCH-
werkorganisatie wil dit proces graag vereenvoudigen en beter helpen ondersteunen door
inzet van het BI-platform Cognos Analytics (verder: Cognos).

Monitoren van beheersmaatregelen
Per beheersmaatregelen wordt de voortgang en het effect gemonitord aan de hand van een
aantal KPI’s. Voor de uitwerking hiervan verwijzen we naar de eindrapportage in de bijlage.

Datagedreven werken
Om doelgerichter, vollediger en adequater beslissingen te kunnen nemen op alle niveaus, is
data gedreven werken noodzakelijk. De BUCH-werkorganisatie heeft een extern bureau
gevraagd om te helpen bij het realiseren van (management)informatie gericht op monitoring.
Gevraagd is mee te denken over de wijze waarop de benodigde rapportages en dashboards
ontwikkeld zouden kunnen worden, in welk tempo en welke inspanning daarvoor nodig is.
Op basis van hiervan is een plan van aanpak opgesteld. Het plan van aanpak is gebaseerd
op een analyse van de te nemen beheersmaatregelen, interviews met medewerkers van de
BUCH-werkorganisatie en een inventarisatie van de verschillende databronnen/applicaties.


DOOR HET COLLEGE OVERWOGEN ALTERNATIEVEN
Door het college worden geen alternatieven aan uw gemeenteraad voorgesteld.


REGIONALE SAMENWERKING EN COULEUR LOCALE

BUCH-gemeenten
Voorliggende beheersmaatregelen worden ook voorgesteld aan de gemeenteraden van
Bergen, Uitgeest en Castricum. Om het maximale (financiële) effect te behalen is het van
belang dat alle vier gemeenten dezelfde maatregelen kiezen. Indien gemeenten afwijkende
keuzes maken, heeft dit effect op de uitvoerbaarheid en kan dit leiden tot extra kosten en
extra benodigde capaciteit voor de BUCH-werkorganisatie.

Regio Alkmaar
Niet alleen wordt binnen de eigen (BUCH-)gemeenten gewerkt aan beheersing en grip. Er
wordt ook samengewerkt met de gemeenten binnen de regio. Zo wordt er samengewerkt
met de regionale Netwerkorganisatie, die verantwoordelijk is voor de uitvoering van inkoop
en contractmanagement jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning (Wmo). In de
regionale samenwerking wordt extra ingezet op beheersing.

De lokale en regionale beheersmaatregelen die de RNO uitvoert, zullen elkaar versterken en
soms ook wederzijds randvoorwaardelijk zijn. De regionale beheersmaatregelen richten zich
onder andere op het sturen op volume-effect (minder instroom en meer uitstroom), prijseffect
(lichtere zorg en lagere administratieve lasten) en organisatie-effect (meer zicht op
doelmatigheid en sneller bijsturen). De lokale en regionale beheersing wordt nauw
afgestemd.



                                                                                Pagina 6 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021




Lokaal, BUCH en de Regio
In dit raadsvoorstel neemt u besluiten over een aantal voorstellen die op te delen zijn in
categorieën. U neemt besluiten over een aantal voorstellen die de zorg voor inwoners raken,
deze noemen wij lokale besluiten en worden in de bijlage lange termijn maatregelen
gemarkeerd met de letter “L”. Het aantal besluiten dat betrekking heeft op BUCH-breed
worden gemarkeerd met de letter “B”. Als laatst is er een aantal besluiten waarvoor er
samenwerking met de regio nodig is, deze besluiten worden gemarkeerd met de letter “R”.


RISICO’S

      Niet instemmen/deels instemmen
       Wanneer er niet of gedeeltelijk ingestemd wordt met de voorgestelde
       beheersmaatregelen, zullen de uitgaven verder stijgen en tekorten in het sociaal
       domein mogelijk verder toenemen;
      Uniforme besluitvorming BUCH-gemeenteraden
       Wanneer de gemeenteraden van Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo besluiten
       niet dezelfde beheersmaatregelen uit te voeren, kan dit leiden tot meerkosten door
       inefficiëntie in de uitvoering door de BUCH-werkorganisatie en verminderde financiële
       effecten.
      Investering in capaciteit en kwaliteit werkorganisatie
       Het implementeren van de beheersmaatregelen vergt capaciteit, kwaliteit en
       investering van de BUCH-werkorganisatie. Deze capaciteit en investering zijn
       randvoorwaardelijk en moeten op orde zijn in relatie tot de beheersmaatregelen.
       Wanneer dit niet het geval is, zullen (financiële) effecten van beheersmaatregelen
       (langer) uitblijven;
      Aannames bij bepalen financiële effecten
       Voor het bereiken van de financiële effecten is gebruik gemaakt van aannames van
       diverse gemeenten en onderzoeksbureaus in Nederland (o.a. BMC, AEF,
       Berenschot). Deze zijn vervolgens aangepast naar aannames voor de BUCH-
       gemeenten. In de praktijk kan blijken, dat deze voor de BUCH-gemeenten moeten
       worden bijgesteld. Hierdoor kan de daadwerkelijke besparing afwijken van de nu
       aangegeven verwachte besparing. Tijdens de monitoring van de ingezette
       beheersmaatregelen zal dit worden bewaakt, gerapporteerd en indien nodig worden
       bijgestuurd;
      Onzekerheid 2020
       Er is nog geen rekening gehouden met eventuele corona gerelateerde tegenvallers in
       2020 die in meerdere jaren effect hebben.


FINANCIËN
Uw gemeenteraad kan keuzes maken in de in te voeren beheersmaatregelen. Mogelijke
maatregelen zijn in beeld gebracht en zoveel mogelijk financieel vertaald. Een aantal hiervan
kunnen ervaren worden als ‘pijnlijke maatregelen’, die impact kunnen hebben op onze
inwoners.
De financiële uitdaging is groot, want voordat een daling van kosten kan worden gerealiseerd
moet eerst de stijgende trend van zorgkosten worden omgebogen. Belangrijke oorzaken zijn
te verklaren door een gestegen instroom, een stokkende uitstroom en de gemiddeld hogere
kosten. Daarnaast zien we op korte termijn niet dat de inzet op preventie tot nu toe een
kostenverlagend effect heeft.

                                                                                 Pagina 7 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021




De benodigde besparingen voor een sluitende begroting voor jeugdhulp en maatschappelijke
ondersteuning zijn fors. Er komt voor jeugdhulp gedeeltelijk een, voorlopig incidentele,
financiële oplossing vanuit het Rijk. Het nieuwe Kabinet maakt pas bekend in hoeverre de
incidentele middelen structureel worden en op welke wijze gewerkt zal worden aan
structurele aanpassingen en verbeteringen van het jeugdhulpstelstel. Veel maatregelen
richten zich op de gemeentelijke toegang en andere verwijzers, zoals huisartsen. Doelen zijn
gericht op het voorkomen van instroom, het vergroten van uitstroom en het sturen op lichtere
hulp. Tevens scherpen gemeenten hun toezicht en handhaving aan.

Investering en besparingen beheersmaatregelen
Bij de berekening van de investeringen en besparingen van de korte termijn
beheersmaatregelen is uitgegaan van een schatting, mede uit rapporten en inschattingen
van andere gemeenten en onderzoeksbureaus. Ervaringscijfers zijn er echter nog niet. Het
domein Samenleven heeft de nodige inspanning geleverd om deze korte termijn
beheersmaatregelen te implementeren en waar mogelijk te starten met de uitvoering. Dit
heeft geleid tot een aantal aanvullende investeringen. Bij de implementatie is namelijk
vastgesteld dat we eerder te optimistisch zijn geweest met betrekking tot het inschatten van
de benodigde investeringen, waardoor we nu moeten bijstellen om het beoogde effect te
realiseren.
Na het eerste halfjaar van 2021, als alle declaraties binnen zijn, kan een eerste evaluatie
worden uitgevoerd over de realisatie van de verwerkte besparingen.
Uit het onderzoek van AEF over de tekorten in de jeugdzorg blijkt, dat van het tekort van €
1,7 miljard, slechts een beperkt deel beïnvloedbaar is door gemeenten, namelijk € 0,2
miljard. Met de korte termijn beheersmaatregelen zijn al behoorlijke besparingen opgenomen
en verwerkt in de begroting. De schatting is op dit moment dat de voorgestelde aanvullende
lange termijn maatregelen nodig zijn om de werking van de korte termijn
beheersmaatregelen te versterken en om de daarbij beoogde besparing te realiseren.
Kortom: als een aantal van de aanvullende lange termijn beheersmaatregelen niet wordt
geïmplementeerd, dan heeft dat effect op de realisatie van de reeds verwerkte verwachte
besparing.
Het is complex om goed inzichtelijk te maken wat de besparing is per maatregel. Er had voor
gekozen kunnen worden om de besparingen van de korte termijn maatregelen naar beneden
bij te stellen en van de lange termijn maatregelen hoger in te schatten. Er is voor gekozen
om vooral te laten zien wat de inschatting is van de besparing van het totaalpakket aan
maatregelen, zie de tabel hieronder. Zie het overzicht financieel effect korte en lange termijn
beheersmaatregelen voor een nadere onderbouwing.




                                                                                   Pagina 8 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021




Overigens is niet voor alle lange termijn beheersmaatregelen een directe besparing door te
rekenen, omdat de effecten of indirect zijn (ze ondersteunen andere maatregelen), of pas
veel later dan de begrotingsperiode een mogelijk effect zullen hebben.
De effecten van de maatregelen worden gemonitord. De eerste signalen–ook vanuit de
regio-, laten zien, dat besparingen lastig zijn toe te spitsen op kostensoorten en dat het
totaalpakket aan maatregelen moet worden gemonitord.


DUURZAAMHEID
n.v.t.


PARTICIPATIE
De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) Heiloo is tezamen met de Adviesraden van Bergen,
Uitgeest en Castricum vroegtijdig meegenomen in de denkrichtingen voor de mogelijke lange
termijn beheersmaatregelen. Op 10 februari jl. heeft een gezamenlijke bijeenkomst
plaatsgevonden waarin ideeën werden uitgewisseld. Het college heeft het verzoek van de
Adviesraden, om de mogelijke maatregelen te toetsen aan de leidende principes van het
Integraal Beleidskader direct laten verwerken. Op 22 april jl. is het concept eindrapport met
de voorgestelde maatregelen met de ASD’en gedeeld. De vier adviesraden zegden toe te
streven naar een gezamenlijke advisering. Op 13 mei is dit advies ontvangen (zie bijlage).
De kern van het advies luidt als volgt:

Leidende principes
De ASD stelt voor om bij de in te zetten lange termijn beheersmaatregel aan te sluiten op
een vijftal leidende principes. Dit zijn: korte lijnen, eigen regie vanuit vertrouwen, ruimte voor
personeel, menselijke maat in uitvoering en communicatie en preventie.

De adviesraad beveelt aan:
   1. De hoofdlijnen van het Sociaal Domein van de BUCH nadrukkelijk te versterken met
       een benadering vanuit inwoners situaties en niet alleen ontwerpen vanuit een
       financiële invalshoek. Dit is concreet te maken door een tweetal leidende principes
       van de gemeente te versterken met elementen uit de leidende principes van de
       adviesraden.

                                                                                      Pagina 9 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



           a. Door toe te voegen aan het principe 1 van de gemeente: Zelfredzaamheid en
               eigen regie, “meer vanuit vertrouwen dan controle”.
           b. En toe te voegen aan principe 3 van de gemeente: Integraal werken en
               maatwerk, “met een menselijke maat in communicatie en uitvoering”.
   2. Daar waar de beheersmaatregel bij leidende principes tot “verzwakt” toetsen, moet
      men met deze maatregel aan het werk gaan en nog eens inhoudelijk en financieel
      kritisch zodanig benaderen en aanpassen dat zij als versterkt bij de leidende
      principes naar voren komt.
   3. Aanvullende aanbevelingen: in afwijking van de adviesraden van Bergen, Uitgeest en
      Castricum, heeft de ASD van Heiloo een aantal aanvullende aanbevelingen gedaan.

Reactie college op ASD advies
   1. Het college herkent zich in het advies van de ASD om bij het inzetten van
      beheersmaatregelen niet alleen financieel gedreven te werken, en zoveel mogelijk
      aan te sluiten op inwonerssituaties. Het college heeft de bestuursopdracht
      nadrukkelijk gegeven om vooral de kwaliteit en de organisatie van de jeugdhulp en
      maatschappelijke ondersteuning te verbeteren. Dit ondersteunt het beter
      beheersbaar krijgen van deze hulp en ondersteuning en het leidt tot meer grip op de
      financiën. Hiermee wordt beoogd, dat inwoners die dat nodig hebben hulp en
      ondersteuning ook kunnen ontvangen. De ASD is ervan op de hoogte dat de
      gemeente Heiloo vijf leidende principes, uitgangspunten, uit het Integraal
      Beleidskader Sociaal Domein hanteert. Dit betreffen:

           1.   Zelfredzaamheid en eigen regie;
           2.   Preventie en vroegsignalering;
           3.   Integraal werken en maatwerk;
           4.   Ruimte voor maatschappelijke initiatieven;
           5.   Experimenteren.

       De voorgestelde beheersmaatregelen zijn getoetst aan deze vijf uitgangspunten. De
       huidige bestuursopdracht wordt uitgevoerd binnen het Integraal Beleidskader Sociaal
       Domein. Het college zal het advies van de ASD over leidende principes verwerken op
       het moment dat het huidige beleidskader sociaal domein wordt geëvalueerd en
       herzien.

   2. Tijdens de verdere uitrol en implementatie van de door de gemeenteraad vast te
      stellen beheersmaatregelen houdt het college oog voor toetsing langs de bestaande
      leidende principes. Vooral voor de door de ASD als ‘verzwakkend’ aangemerkte
      beheersmaatregelen.

   3. Aanvullende aanbevelingen beheersmaatregelen
         1. Maatregel 18 en 19: voor het college staat het voorop dat alle inwoners de
             zorg en ondersteuning krijgen die zij nodig hebben, binnen de kaders en
             bedoelingen van de geldende wet- en regelgeving. De wijze waarop de
             gemeente hier uitvoering aan geeft, kan en moet, aangescherpt worden om
             de dienstverlening in het sociaal domein op een kwalitatief verantwoorde
             manier beschikbaar te houden voor inwoners.
         2. Maatregel 20: de mogelijkheid van het invoeren van een eigen bijdrage wordt
             momenteel op rijksniveau onderzocht.
         3. Maatregel 21: het college stelt deze maatregel voor in aanvulling op de
             overkoepelende, structurele dataverzameling en –analyse.


                                                                              Pagina 10 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre> Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

 RV 2021



           4. Maatregel 22: het college stelt voor te gaan werken met KPI’s en het gerichter
              omgaan met data.
           5. Maatregel 23: het college heeft deze maatregel niet opgesteld met het doel te
              bezuinigen, maar om duidelijker resultaatafspraken te maken bij het verlenen
              van subsidies, zodat gerichter ingezet kan worden op preventieve activiteiten.
           6. Maatregel 24: deze maatregel heeft als doel het gerichter inzetten van
              ondersteuning in complexe situaties, waardoor de kwaliteit van de
              ondersteuningstrajecten stijgt en bijkomend voordeel zou vervolgens kunnen
              zijn dat trajecten minder lang duren en mogelijk minder zullen kosten.



UITVOERING, PLANNING EN ORGANISATIE
Na besluitvorming in de gemeenteraad geeft de BUCH-werkorganisatie uitvoering aan de
implementatie van de beheersmaatregelen, en de monitoring hiervan. Hiervoor wordt
momenteel gezocht naar een implementatiemanager.

Daarnaast wordt het data gedreven werken verder geïmplementeerd.

Bijgevoegd persbericht wordt verspreid om de inwoners te informeren.

Medio juni zal uw raad via een raadsinformatiebrief een tussentijdse evaluatie van de korte
termijn beheersmaatregelen ontvangen.
Eind 2021 volgt een volgende tussenevaluatie naar de voortgang en effecten van de korte en
lange termijn beheersmaatregelen.


BIJLAGEN
1. Eindrapport bestuursopdracht beheersmaatregelen kostenontwikkeling sociaal domein
2. Overzicht lange termijn beheersmaatregelen
3. Raadsbesluit Lange termijn beheersmaatregelen
4. Financieel effect korte en lange termijn beheersmaatregelen
5. Begrotingswijziging
6. Persbericht
7. Advies ASD



Hoogachtend,
burgemeester en wethouders van de gemeente Heiloo




 Mevrouw F.H.W. de Jong MSc MCD                De heer T.J. Romeyn
 secretaris                                    burgemeester




                                                                               Pagina 11 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Eindrapport en beheersmaatregelen Bestuursopdracht

RV 2021




                                                     Pagina 12 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>