<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Handreiking

Adviesrecht gemeenteraad
bij afwijkingen van het
Omgevingsplan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Inleiding

    Voor activiteiten in strijd met het bestemmingsplan (‘buitenplanse omgevingsplanactiviteiten’) kan de gemeen-
    teraad in de huidige situatie – voor de inwerkingtreding van de Omgevingswet- beslissen dat er ‘geen beden-
    kingen’ zijn, met een zogenoemde ‘verklaring van geen bedenkingen’. Om het werkbaar te houden wijst de
    raad gevallen aan waarin die verklaring van geen bedenkingen niet nodig is. Voor alle overige gevallen is deze
    verklaring dus wel nodig.

    Onder de Omgevingswet is het precies omgekeerd. Dan wijst de gemeenteraad gevallen aan waarin wel een
    bindend advies nodig is van de raad om af te wijken van het omgevingsplan. Voor de niet-aangewezen gevallen
    vervalt het adviesrecht.1

    Deze handreiking geeft informatie over het adviesrecht en tips om het gesprek binnen de gemeenteraad te
    voeren over de invulling van uw rol als raadslid en een passende werkwijze. De handreiking gaat in op de vol-
    gende vier onderwerpen:
    1. Het omgevingsplan algemeen
    2. Wijzigingen en afwijkingen van het omgevingsplan
    3. Advies van de gemeenteraad voor een buitenplanse omgevingsactiviteit
    4. Participatie bij een buitenplanse omgevingsactiviteit
    5. Het juridische kader en de lokale bestuurscultuur




    1   Zie artikel 16.15a lid b. onder 1 Omgevingswet




2   Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Het omgevingsplan algemeen

De Omgevingswet bepaalt dat de gemeenteraad een omgevingsvisie en een omgevingsplan vaststelt. Terwijl
de omgevingsvisie gaat over de langere termijn en de opgaven waar de gemeente mee aan de slag gaat, staan
in het omgevingsplan regels voor de fysieke leefomgeving. Er kan bijvoorbeeld in staan dat een bepaalde acti-
viteit in een bepaald gebied wel of niet is toegestaan en onder welke voorwaarden. Denk daarbij aan de aanleg
van een weg, het bouwen van woningen, het kappen van bomen of het gebruiken van een perceel als horeca in
plaats van als kantoor.

In het omgevingsplan staan ook regels voor onder meer geluid, geur en trillingen vanwege die activiteiten. In
sommige gevallen heeft de gemeente ruimte om soepeler of strenger te zijn dan de landelijke norm.

De regels in het omgevingsplan kunnen ‘direct werkende’ algemene regels zijn. Dat wil zeggen dat inwoners en
ondernemers zich daaraan moeten houden. Er kunnen ook regels worden opgenomen die ‘direct werkend met
meldingsplicht’ zijn. In dat geval moeten initiatiefnemers, voordat ze met een activiteit beginnen, dat melden.

Bij sommige regels geldt voor bepaalde activiteiten een vergunningplicht, oftewel alleen toegestaan met een
vergunning. In dat geval beoordeelt het college van B&W een activiteit inhoudelijk aan de hand van die regels
en geeft dan wel of geen vergunning af. Op deze manier is het omgevingsplan het toetsingskader voor vergun-
ningverlening en toezicht en handhaving binnen een gemeente.




                                                                           Vereniging van Nederlandse Gemeenten   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    2 Wijziging en afwijkingen van
      het omgevingsplan

    Het is onmogelijk om alles van tevoren te voorzien. Misschien heeft een initiatiefnemer een plan dat niet in het
    omgevingsplan past, maar wel op de een of andere manier bijdraagt aan de gemeentelijke lange termijn opga-
    ven. Ook kunnen er lokaal en landelijk ontwikkelingen zijn die het noodzakelijk maken om het omgevingsplan
    te actualiseren. Denk daarbij aan meer/minder/andere behoefte aan woningen, kantoren of maatregelen voor
    klimaatadaptatie.

    Soms zal het nodig zijn om het omgevingsplan te wijzigen; en soms kan het nodig zijn voor een concreet initia-
    tief van het omgevingsplan af te wijken. Zorg wel voor samenhang en consistentie bij al het beleid, dus zowel in
    de omgevingsvisie, omgevingsplan en vergunningverlening. De specifieke vergunning voor afwijken moet dus
    passen in het overige beleid. De doelenbenadering biedt hierbij een goede onderbouwing.

    In essentie blijft de rolverdeling tussen de gemeenteraad en het college van B&W na de inwerkingtreding van
    de Omgevingswet onveranderd. Met het bestaand raadsinstrumentarium (het indienen van amendementen,
    moties, schriftelijke/mondelinge vragen, interpellatie, recht van onderzoek en initiatief en de actieve informatie-
    plicht van het college van B&W) houdt de gemeenteraad gedurende het beleids- en besluitvormingsproces vin-
    ger aan de pols en stuurt op de gewenste doelen. Dat is met de komst van de Omgevingswet niet anders.

    Het college van B&W krijgt wel meer bevoegdheden bij de uitvoering van het beleid en de gemeenteraad is
    nadrukkelijker belast met de hoofdlijnen en het monitoren van de resultaten. Ook is het college van B&W straks
    het bevoegd gezag voor de omgevingsvergunning.

    Met de omgevingsvisie en het omgevingsplan legt de raad de doelen vast en stuurt op de realisatie hiervan,
    zoals gebruikelijk is binnen een gemeente. Over initiatieven en (bouw)plannen die passen binnen het omge-
    vingsplan, maar waarvoor een vergunning is vereist, geeft het college van B&W eenvoudig en snel uitsluitsel.

    Onder de huidige wetgeving kan het college van B&W uitsluitend een omgevingsvergunning voor een initiatief
    of (bouw)plan dat in strijd is met het bestemmingsplan verlenen met instemming van de gemeenteraad. Daar-
    over besluit de raad met een zogenoemde ‘verklaring van geen bedenkingen’. Daarvoor in de plaats komt met
    de inwerkingtreding van de Omgevingswet een verzwaard, bindend adviesrecht voor de gemeenteraad. Het
    college van B&W mag daar niet van afwijken.

    De gemeenteraad geeft advies over die buitenplanse omgevingsplanactiviteiten, waarvan de raad heeft vast-
    gelegd hierover gebruik te willen maken van het adviesrecht. Een aanvraag voor een omgevingsvergunning
    voor een dergelijke activiteit kan B&W dus niet zelfstandig afdoen. Als de gemeenteraad een negatief advies
    geeft, dan mag het college de omgevingsvergunning niet verlenen.




4   Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>3 Advies van de gemeenteraad
  voor een buitenplanse omge-
  vingsplanactiviteit

Wanneer is er sprake van een afwijking van het omgevingsplan? Allereerst moet er een vergunningaanvraag
voor afwijken zijn ingediend. Daar is sprake van als er een uitgewerkt plan ligt, dat kan worden vergund zonder
gevolgen voor de naastgelegen percelen (bijvoorbeeld dat de milieucategorie van de percelen in de buurt niet
hoeven te wijzigen). Voor meer informatie over het onderscheid buitenplanse omgevingsplanactiviteit en wijzi-
gen omgevingsplan, zie deze factsheet.

De gemeenteraad moet - vóórdat de Omgevingswet in 2022 van kracht wordt - een besluit nemen over de
gevallen waarin hij advies wil geven. Het huidige raadsbesluit ‘aanwijzingslijst gevallen waarvoor geen verkla-
ring van geen bedenkingen nodig is’ vervalt. Regelt de gemeenteraad niets, dan hoeft B&W niet naar de raad
voor activiteiten die in strijd zijn met het omgevingsplan.

Bij afwijkingen van het omgevingsplan is ook de reguliere procedure van toepassing. Dat wil zeggen een uiter-
ste proceduretermijn van acht weken met een mogelijkheid van een eenmalig verlenging met 6 weken. Er zijn
enkele gevallen waarbij de termijn kan worden verlengd, onder meer op verzoek van de aanvrager of als het
bevoegd gezag dat beslist, vanwege aanzienlijke gevolgen en mogelijke bedenkingen van belanghebbenden.

De gemeenteraad moet bij het bepalen van de lijst meewegen dat de Omgevingswet als doel heeft om besluit-
vorming over initiatieven sneller en overzichtelijker te laten verlopen. Bespreek dus intern wat de consequenties
zijn voor de vergadercyclus van de raad om te kunnen voldoen aan het behalen van de termijn.

Voorbeelden van omgevingsplanactiviteiten, waarbij de gemeenteraad gebruik wil maken van zijn adviesbe-
voegdheid kunnen zijn:
• het bouwen van meer dan [20] woningen binnen de bebouwde en meer dan [5] woningen buiten de
   bebouwde kom;
• het vergroten van als zodanig bestemde (bedrijfs)woningen tot 600 m3;
• een antenne-installatie hoger dan 50 m;
• het gebruiken van een recreatiewoning voor permanente bewoning;
• een activiteit die leidt tot overschrijding van omgevingswaarde [y]
• het uitbreiden met maximaal [20 %] van de oppervlakte van sportvelden, recreatieterreinen en begraafplaat-
   sen en de daarop aanwezige bebouwing mits de omvang van de bebouwing na de uitbreiding in overeen-
   stemming is met de aard en de capaciteit van de terreinen;
• het uitbreiden van bestaande niet-agrarische bedrijven met [15%];
• projecten ten behoeve van extensieve recreatie, inclusief de daarbij behorende voorzieningen (zoals paden,
   ontsluiting en groen);
• het realiseren van windmolenparken en weiden met zonnepanelen;
• het uitbreiden of oprichten van bebouwing in en nabij natuurgebieden [x], [y] en [z] of van een bepaald
   omvang/inhoud;
• indien de activiteit niet past binnen de doelen van het omgevingsplan;
• indien de activiteit niet past binnen de (overige) door de gemeenteraad gestelde kaders;
• indien de activiteit in strijd is met regel [x] [y] [z] van het omgevingsplan;

(de aantallen en percentages dienen als illustratie, per gemeente en per gebied kan dit uiteraard verschillend
zijn)


                                                                            Vereniging van Nederlandse Gemeenten    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    4 Participatie bij een buitenplan-
      se omgevingsplanactiviteit

    Participatie bij de omgevingsvergunning is opgenomen als een aanvraagvereiste. Bij de aanvraag geeft de initi-
    atiefnemer aan of burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en bestuursorganen bij de voorbereiding
    zijn betrokken. Als dit het geval is meldt hij ook hoe deze partijen zijn betrokken en wat de resultaten zijn.

    De gemeenteraad kan ook buitenplanse omgevingsplanactiviteiten aanwijzen waarvoor participatie verplicht is.
    In dat geval is de aanvrager verplicht om een participatieproces vorm te geven en aan te geven wat met de
    resultaten is gedaan. Er kan in de praktijk overlap zijn tussen de lijst van buitenplanse activiteiten waar de
    gemeenteraad over wil adviseren en buitenplanse activiteiten met verplichte participatie. Maar het zijn strikt
    genomen twee aparte lijsten, waar -eventueel gecombineerd- besluitvorming over moet plaatsvinden.

    Participatie is overigens een belangrijke pijler onder de Omgevingswet. Gemeenten zullen participatiebeleid
    moeten formuleren en uitvoeren (onder meer de motiveringsplicht bij het maken van de omgevingsvisie en het
    omgevingsplan). Voor initiatiefnemers geldt dezelfde inspanningsverplichting.




6   Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>5 Juridisch kader en lokale
  bestuurscultuur

De Omgevingswet beoogt versterking van lokaal maatwerk. Een open dialoog en goede afspraken intern tus-
sen gemeenteraad, college van B&W, maar ook extern met de gemeenschap zijn van groot belang. Het juri-
disch kader vormt de basis. Verder kent elke gemeente een eigen politieke dynamiek, die minstens evenveel
van invloed is op de wijze van implementatie van de Omgevingswet en de werkwijze die daarmee samenhangt.
De volgende tips kunnen helpen om het gesprek met elkaar te voeren:



Inventarisatie huidige werkwijze
• Wat is de huidige procedure die geldt voor afwijkingen van het bestemmingsplan: Wie doet wat? Hoe is
   agendering georganiseerd? Welke termijnen gelden voor besluitvorming? Hoe wordt hierover gecommuni-
   ceerd? Op welke manier zijn inwoners hierbij betrokken en hoe kunnen ze hun mening kenbaar maken?
• Hoeveel omgevingsvergunningen worden ingediend om af te wijken van het bestemmingsplan en hoe vaak
   stemt de gemeenteraad daarmee in (houdt rekening met eventuele delegatiebesluiten)?
• Kijk kritisch naar het vergaderstelsel en de vergaderfrequentie van de gemeenteraad. Biedt dat voldoende
   flexibiliteit voor insprekers om hun mening te geven over initiatieven die in voorbereiding zijn?
• Hoe tevreden is de raad, het college van B&W en de ambtelijke organisatie (en eventueel initiatiefnemers)
   en bewoners en maatschappelijke organisaties met de huidige praktijk?
• Bij dit alles bedenken dat de proceduretermijnen binnen de Omgevingswet veel korter zijn en strakker
   gehanteerd moeten worden dan in de huidige wetgeving het geval is.



Op weg naar de nieuwe situatie
• Het advies van de gemeenteraad is bindend, het college mag er niet van afwijken. Het verlenen van vergun-
  ningen is evenwel een bevoegdheid van het college. Een te ruime invulling van de adviesbevoegdheid van
  de raad kan leiden tot een verkapte verschuiving van bevoegdheden. Bespreek de wenselijkheid daarvan en
  let vooral op de noodzakelijke helderheid in de verdeling van taken en rollen.
• Zorg dat de informatievoorziening over overwegingen, standpunten en afwegingen door de gemeenteraad
  en het college van B&W over aanvragen van omgevingsvergunningen die in strijd zijn met het Omgevings-
  plan, werkbaar, transparant en toegankelijk is.
• Onderzoek op welke wijze de gemeenteraad al vanaf het moment dat een vergunningaanvraag wordt inge-
  diend en gepubliceerd, kan worden geïnformeerd en in positie kan worden gebracht (eventueel met digi-
  tale middelen).
• Overweeg de instelling van een permanente ‘hoorcommissie’ door de gemeenteraad om initiatiefnemers
  en betrokkenen de mogelijkheid te bieden hun initiatief, dan wel zienswijze toe te lichten.
• Koppel het besluit ‘Lijst met gevallen waarvoor advies van de gemeenteraad nodig is voor een buitenplanse
  omgevingsplanactiviteit, als bedoeld in artikel 16.15a lid b. onder 1’ aan de datum inwerkingtreding van de
  Omgevingswet.
• Koppel het besluit aan de periode van de inwerkingtreding van de wet tot de datum waarop de gemeente-
  raad een omgevingsplan, zoals bedoeld in de Omgevingswet, heeft vastgesteld.
• Maak een lijst die uitgaat van een ondergrens. Activiteiten ‘groter dan’ de ondergrens worden aan de raad
  voorgelegd ter advisering. Voor activiteiten ‘kleiner dan’ is geen advies van de raad nodig.




                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    Leren door te doen
    • Monitor als gemeenteraad de implementatie van de Omgevingswet en ook de wijzigingen en aanpassingen
       van het omgevingsplan. Omdat vergunningverlening in verreweg de meeste gevallen een bevoegdheid is
       van B&W en omdat vergunde buitenplanse activiteiten leiden tot aanpassing van het omgevingsplan, moe-
       ten daar heldere afspraken over worden gemaakt. Zorg voor samenhang en consistentie van visie-plan-ver-
       gunningverlening.
    • Neem heldere doelen en oogmerken op in het omgevingsplan en in de regels.
    • Zorg dat de te volgen procedures niet slechts een interne aangelegenheid worden, maar betrek inwoners
       hierbij.

    Over het adviesrecht van de raad heeft de VNG ook een podcast gemaakt.




8   Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Vereniging van Nederlandse Gemeenten   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>         Vereniging van
Nederlandse Gemeenten

          Nassaulaan 12
      2514 JS Den Haag
        +31 70 373 83 93
             info@vng.nl

           oktober 2020


               vng.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>