<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>        S TI C H TIN G
    GOOISCH
NATUURRESERVAAT
 - Concept jaarverslag 2013 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                              –2–



                                INHOUD
WOORD VOORAF 4
INLEIDING 5
NATUURBEHEER 6
        Nieuwe beschikking subsidiestelsel natuur en landschapsbeheer 6
   Bosbeheer 6
   Heidebeheer 7
   Begrazing 7
   Graslandbeheer 8
   Akkerbeheer 9
   Wateren 9
   Landschappelijke elementen 9
   Archeologische elementen 10
   Tuinen, erven en hagen 10
   Beheer wegen 10
   Gebouwen natuurbeheer 10
   Faunabeheer 10
   Projecten natuurbeheer 11
        Poort Naardermeer 11
        Groene Schakel 11
        De Vuursche 13
   Financiën 13
RECREATIE 14
   Toegangsvoorzieningen 14
        Nieuwe beschikking Subsidiestelsel Natuur en Landschapsbeheer 14
   Dagrecreatie(terreinen) 14
   Fietspaden 15
   Ruiterregeling 15
   Verblijfsrecreatie 15
   Toezicht en handhaving 15
   Projecten Recreatie 16
        Poort Naardermeer 16
        Verbinding Hoorneboeg 16
        Groene Schakel 16
        Heidebrug Westerheide 16
        Ruitersportonderzoek 16
        Vernieuwing zitbank en boom schaapskooi Blaricum 17
        Landgoed Kommerrust 17
   Financiën 17
GEBIEDSONTWIKKELING 18
   Oppervlak terreinen 18
   Verwerving en verkrijging 18
   Beleid- en beheerplanning 18
   Natuurbescherming 19
        Integrale gebiedsontwikkeling 19
   Projecten Gebiedsontwikkeling 19
   Financiën 21
OVER ZICHTSKAART TER REINEN 22
C O M M UN I C A T I E , E D U C A T I E E N V O O R L I C H T I N G       23
       Middelen en materialen 23
           Infoschuur 23
       Verhalen via mobiele website: Layar en QR-routes 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                             –3–
        Layar 25
        QR-routes 25
   Interactief fietsboekje Gooi en Vechtstreek 25
   Website 26
   Nieuwsbrief 26
   Publieksactiviteiten, evenementen en excursies 26
   Natuureducatie 26
   Vrijwilligers 27
   Maatschappelijke stages 28
   Groepsverblijf ’t Laer voor veldwerk en natuureducatie 28
        Speelbos 28
   Projecten Communicatie, Educatie en Voorlichting 28
   Financiën 29
BESTUUR EN BESTU URSONDERSTE UNING 30
   Bestuur 30
   Bestuursondersteuning 30
        Klankbordgroep 30
        Controller en Financiële adviescommissie 30
        Steunstichting 31
   Projecten Bestuur (ondersteuning) 31
   Financiën 34
GEBOUWEN EN TERREINEN 35
   Gebouwen en huisvestingskosten 35
   Exploitatie gebouwen gebruik door derden 35
   Sportpark Crailo 35
   Overig gebruik derden 35
   Projecten Gebouwen en Terreinen 36
   Financiën 36
NATIONAL E POSTCOD E LOT ERIJ 37
   Belang van particuliere fondsenwervers 37
BEDRIJFSVOERING 39
   Personeel 39
        Verzuimanalyse 40
        Extern personeel 40
   Overige bedrijfsvoering 40
        Automatisering 40
        Huisvesting 41
        Kantoor 41
        Voertuigen en machines 41
RISICOPARAGRAAF 42
   Personeel en organisatie 42
   Projecten 43
   Beheer 43
        Subsidies 44
   Overig 44
        Onroerend goed 44
        BTW compensatiefonds 45
ONT WIKKE LING PARTICIPANTENBIJDRAGE 46
   Regulier beheer 46
   Rijwielpaden 48
   Overzicht totale participantenbijdrage 48
GEBIEDSEIGEND OM IN CIJFERS 49
   Heide- en bosbezit 49
   Verdeling oppervlakte GNR over de diverse gemeenten 49
RECAPITULATIE 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                     –4–




        WOORD VOORAF




Jaap Bond
(voorzitter stichting Gooisch Natuurreservaat)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                      –5–

                    INLEIDING

D          e stichting Gooisch Natuurreservaat is in 1932 opgericht als samenwerkings-
           verband van de provincie Noord-Holland en de gemeenten Amsterdam,
           Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren en Naarden. De acht partici-
panten zijn als het ware de ‘eigenaren’ van het Goois Natuurreservaat. Amsterdam is
participant omdat veel inwoners van die stad van oudsher in het Gooi komen
recreëren.
Een uitgebreide beschrijving van het ontstaan en de verdere geschiedenis van de
Stichting is te vinden in Beheervisie en beheerplan 2010-2019 en ook op de website van het
Goois Natuurreservaat (www.gnr.nl).
Het statutaire doel (artikel 2) van de stichting Gooisch Natuurreservaat is tweeledig.
De letterlijke tekst is:
I) De instandhouding van het natuurschoon in het Gooi door de verkrijging van de
      aldaar gelegen terreinen, teneinde deze ten eeuwigen dage ongeschonden als
      natuurreservaat te behouden.
II) Het publiek het genot van dat natuurschoon te verzekeren door vrije toegang tot
      die terreinen, onder eventueel te stellen bepalingen.
De activiteiten van het Goois Natuurreservaat richten zich op het in stand houden van
de diverse terreintypen, zoals bossen en heidevelden. De daarin voorkomende karakte-
ristieke elementen (van landschappelijke/geologische en cultuurhistorische/archeolo-
gische waarde) worden met zorg en aandacht beheerd. Hetzelfde geldt voor de in deze
gebieden levende fauna: ook die valt onder de verantwoordelijkheid van de Stichting.
Daarnaast zorgt de Stichting voor goede toegankelijkheid via een uitgebreid net van
wandel- en fietspaden, diverse uitzichtpunten, recreatieterreinen en parkeervoorzie-
ningen.
In Beheervisie en beheerplan 2010-2019 zijn de achtergronden van het terreinbeheer
uitvoerig beschreven en toegelicht. De ambities daarin verwoord staan niet ter dis-
cussie. Wel is het tempo waarmee de middelen voor de uitvoering ervan beschikbaar
komen, afhankelijk van het economische klimaat en het overheidsbeleid. Zo werd het
in 2013 in toenemende mate duidelijk dat de Stichting voor projectfinanciering
nadrukkelijker gebruik moet maken van kansen in de regio. Zowel provincie als Rijk
stellen namelijk minder financiële middelen ter beschikking. In 2013 kwam daardoor
de productiefunctie van het bos weer meer op de voorgrond te staan, om daarmee
inkomsten te genereren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                     –6–

         NATUURBEHEER

R      egiobeheerders, boswachters, veeverzorgers en uitvoerende medewerkers
       stonden ook in 2013 garant voor het noodzakelijke onderhoud. De onder-
       houdswerkzaamheden betreffen de terreinen, de recreatie- en begrazings-
voorzieningen alsmede enig vastgoed dat daarvoor nodig is.
Het team Terreinbeheer heeft het afgelopen jaar flexibel en adequaat ingespeeld op
aandacht vragende werkzaamheden, zodat het essentiële onderhoud kon worden
uitgevoerd. De medewerkers traden slagvaardig op bij het oplossen van acute
problemen. Zij waren service-gericht en hielden tegelijkertijd de onderhoudsstaat van
voorzieningen, werkplaatsen, opslag- en stallingsruimte, materieel en materialen goed
in het oog.
Nieuwe beschikking subsidiestelsel natuur en landschapsbeheer
Op dit onderdeel werd ook het natuur- en landschapsdeel begroot van de subsidie in
het kader van het Subsidiestelsel Natuur en Landschapsbeheer (SNL).
De tijdelijk in de voorziening ‘Onderhoud natuurgebieden en recreatievoorzieningen’
ondergebrachte subsidie is verdeeld over de begrotingsposten Natuurbeheer. Dit met
het doel om de beheerinspanningen die voortvloeien uit de subsidievoorwaarden, te
kunnen nakomen in de periode tot en met 2016.

BOSBEHEER
Het bosareaal beslaat zo’n 1500 hectare. Ook in 2013 is er gewerkt aan het omvormen
van naald- naar loofbos. Dit jaar hebben de werkzaamheden plaatsgevonden in het
bosgebied De Zuid in Hilversum nabij Hollandsche Rading. Om ruimte te scheppen
voor verjonging en voor natuurlijke inheemse vegetatie zijn open plekken gecreëerd in
voormalige uitheemse productiebossen. Het daarbij vrijkomende naaldhout is
verkocht aan de aannemer. De kosten van bestrijding van Amerikaanse vogelkers
worden gedekt uit de opbrengsten van de houtverkoop.
Het snoeiwerk is ook in 2013 een groeiende en telkens terugkerende kostenpost. Als
gevolg van de grote randlengte van het natuurgebied, de stijgende leeftijd van de
bossen en het veelvuldig grenzen aan wegen, woonhuizen en tuinen, moet de Stichting
in toenemende mate voldoen aan haar wettelijke verplichting om bomen aan de
bosrand te (doen) snoeien. De veiligheid van aanwonenden en van bezoekers in onze
bossen speelt hierbij een rol (risicoaansprakelijkheid). Het is arbeidsintensief,
gespecialiseerd en veelal uitbesteed werk, met soms de inschakeling van hoogwerkers.
Tevens is er dit jaar weer veel nazorg gepleegd wat betreft het verwijderen van
ongewenste opslag (verbossing) van boomsoorten zoals prunus, berk en den.

HEIDEBEH EER
In heidelandschappen en stuifzandgebieden (de totale oppervlakte bedraagt ongeveer
achthonderd hectare) werden de spontaan opkomende bomen en struiken verwijderd
om het landschap open te houden. Vrijwilligers trokken ook in 2013 jonge dennen uit.
Het maaibeheer van een deel van de heidegebieden werd uitbesteed aan een aannemer.
Amerikaanse vogelkersstruiken worden machinaal gerooid. Op plaatsen met
archeologische monumenten (voornamelijk grafheuvels) of andere archeologisch
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                     –7–
waardevolle elementen werd Amerikaanse vogelkers afgezaagd en verder behandeld.
Ook werd er geplagd om zandige plekken te creëren en daarmee de ecologische
kwaliteit van heide- en stuifzandlandschappen te verbeteren. De Stichting voerde
bovendien bos- en heidebeheer uit op het drinkwaterpompstation Laarderhoogt van Water-
leidingbedrijf PWN.
In 2013 zijn tijdens een najaarcampagne de struiken en bomen verwijderd in de
volgende terreinen: ’t Harde, Nieuw Bussummerheide, Bussumer- en Westerheide,
Zuiderheide, Laarder Wasmeer, Hoorneboegse heide, Anna’s Hoeve, Laapersveld (bos
en heide), Postiljonheide, de Zandkuil, terwijl ook in het bosgebied De Zuid de
prunusopslag is verwijderd.

BEGRAZING
De aanwezigheid van runderen en schapen draagt in hoge mate bij aan de toeristisch-
recreatieve belevingswaarde van het Gooise landschap, en daarmee aan het draagvlak
onder de Gooise bevolking voor de Stichting. Onze schaapskuddes en ‘grote grazers’
konden in 2013 hun graaswerk voortzetten onder sturing en toezicht van de herders
en veeverzorgers. Ongeveer 1.500 hectare van het totale terreinbezit van circa 2.800
hectare wordt begraasd. Begrazing houdt de heide vitaal, dringt bebossing terug en
houdt tevens de vergrassing onder controle. De combinatiebegrazing door schapen en
runderen geeft op lange termijn het beste resultaat. De runderen eten de wat grovere
begroeiing en maken met hun hoeven de bodem los, waardoor kruiden- en heidezaad
kan ontkiemen. De mest van de grazers zorgt voor ruige plekken, welke op hun beurt
weer bijdragen aan de diversiteit van flora en fauna. Jaarlijks wordt de gewenste
begrazingsdichtheid van runderen bepaald, wat verschuivingen in aantallen grazers per
gebied tot gevolg heeft.
De runderen voorzien zoveel mogelijk in hun eigen voedselbehoefte. Alleen bij
aanhoudende sneeuw wordt er bijgevoerd. Het aantal volwassen runderen in de
verschillende begrazingsgebieden is in 2013 gestegen van 51 naar 61. In 2013 zijn acht
Charolais-kalveren geboren, tien jonge Schotse Hooglanders aangekocht (waarvan vier
drachtig), twee koeien zijn overleden en zes verkocht vanwege gezondheids- en/of
gedragsproblemen.
Controle van de gezondheid en het gedrag van de runderen gebeurt op regelmatige
basis. In de winter worden in de terreinen de drinkbakken frequent gecontroleerd en
wakken in het ijs gemaakt om het water voor de grazers bereikbaar te houden.
Het weilandgebied van De Beek en Monnikenberg is in 2013 is gemaaid, evenals
andere grasgebieden voordat die door werkzaamheden afgegraven moeten worden.
Ook is drie hectare weiland in de Eemnesser polder gemaaid, in balen verpakt en
gebruikt voor wintervoeding rond de lammertijd van de schaapskuddes.
In alle begrazingsgebieden worden de veeroosters bij de doorgangen voor wandelaars
en fietsers jaarlijks schoongemaakt. Controle van de hekwerken vindt permanent
plaats ter voorkoming van het ontsnappen van de runderen. In 2013 zijn de hek-
werken verbeterd op de volgende plekken: bij het laatste deel van de Nieuw
Bussummerheide, Erika-terrein, Monnikenberg, Zonneheide (Hoorneboeg). Daarnaast
zijn er kosten verbonden aan materieel, gereedschappen, veevoer, wettelijk verplichte
dierregistratie, watervoorzieningen in de terreinen en controle en behandeling door
dierenartsen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                      –8–
Om de begrazing mogelijk te maken worden twee schaapskooien en veekeringen (ca.
75 kilometer) in stand gehouden. De gescheperde schaapskudde is gehuisvest in de
schaapskooi Heidebloem, naast groepsverblijf ’t Laer. Daar verblijven de schapen
enige weken voor, tijdens en na de lammertijd.
Verder grazen zij op de heideterreinen, met de volgende aanpak als richtsnoer: in een
cirkel rondom een nachtkraal (aanwezig op diverse plaatsen op de heidevelden) wordt
plekgewijs begraasd. De vraag waar de schaapskudde de meeste toegevoegde waarde
heeft is afhankelijk van de samenstelling en structuur van de vegetatie, gecombineerd
met de effecten van begrazing van het vorige jaar. Daarbij wordt gericht ingespeeld op
plekken waar bebossing, vergrassing en struweelvorming optreden. Door regelmatig te
wisselen van nachtkraal komen de diverse terreinen aan bod.
Ook buiten de door de hekwerken begrensde begrazingsterreinen, dus in de honden-
losloopgebieden, vindt begrazing plaats. Hier worden de schapen binnen flexibele
netten gehouden, die regelmatig worden verplaatst om ruigtevorming en bebossing
tegen te gaan en heidevorming te stimuleren.
Het verheugt de Stichting dat de provincie Noord-Holland over de periode 2011 tot
en met 2013 een jaarlijkse bijdrage van € 17.000 verstrekt ten behoeve van de
gescheperde schaapskudde. Na 2013 zal de Provincie voor dit doel geen specifieke
financiële steun meer verlenen. De dekking van de kosten heeft plaatsgevonden vanuit
de SNL-bijdrage.
Terwijl de schaapskudde op de Tafelberg- en Blaricummerheide vrij rondloopt in een
afgerasterd gebied, begraasde de trekkende schaapskudde in 2013 onder leiding van
herder en hond de Zuiderheide, de randen van de Wester- en Bussummerheide, de
Fransche Kampheide, de open heideverbinding in bosgebied De Zuid, en het terrein
rondom het Hilversumse wasmeer en Laarder wasmeer. Bij het begrazen zijn twee
vrijwilligers actief. Stagiairs assisteren de herders en veeverzorgers tijdens de
lammertijd in februari tot en met april. Een deel van de schaapskudde wordt tegen
vergoeding ingezet bij begrazing van een tuin op een landgoed.

GRASLANDBEHE ER
Terwijl graslanden zonder hoge ecologische waarde vooral door pachters en huurders
worden onderhouden, beheert de Stichting zelf diverse graslanden die wel ecologisch
van betekenis zijn, zoals de zeer kwetsbare en kleinschalige leemkuilen, de
kalkterreintjes in Zanderij Crailo, de natte heidevegetaties (waaronder de zogenaamde
Gentianenveldjes) en de schraalgraslanden van Cruysbergen en het Laarder Wasmeer-
gebied. Deze terreinen met hoge biodiversiteit brengen relatief hoge kosten met zich
mee vanwege het maaibeheer. Maaien is niet alleen nodig om het dichtgroeien met
bomen en struiken te voorkomen, maar ook om voedingsstoffen af te voeren en daar-
mee zeldzame vegetaties met bijzondere planten en dieren in stand te houden.
In 2013 zijn genoemde gebieden in het kader van terugkerend beheer gemaaid en is
het gewas op vaste plekken gedeponeerd. In Cruysbergen is sprake van sterke opslag
van elzenbomen welke de ontwikkeling van bijzondere vegetaties in de weg staat. Ook
dreigt hierdoor het open landschap versneld dicht te groeien. Om het tij te keren is dit
jaar in de midzomer extra gemaaid.

AKKERBEHEER
Ruim de helft van het areaal akkers van de Stichting (ca. zestien hectare in eigen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                      –9–
beheer) is verpacht aan boeren. Dit levert enige pachtopbrengsten op. Er zijn echter
nog maar een paar pachters met een volwaardig agrarische bedrijfsvoering die deze
onrendabele akkergronden willen gebruiken. De vrijkomende pachtvrije gronden
worden tegen een lagere of geen financiële vergoeding in gebruik gegeven aan
landbouwers onder de voorwaarde dat er traditionele landbouwgewassen worden
verbouwd.
De oppervlakte die aan derden in gebruik is gegeven, nam in 2013 af. Een paar akkers
zijn teruggegeven en vallen nu onder het eigen beheer. In totaal zijn er nog drie van de
tien oorspronkelijke boeren over die gronden van de stichting beheren.
Vier hectare is in gebruik gegeven aan de stichting Oude Landbouwgewassen Laren
(SOLL). Op de hoge zandgronden in en rondom Laren houdt deze het cultuur-
historisch akkerlandschap in ere door er traditionele landbouwgewassen te telen, zoals
boekweit, winter- en zomerrogge, gerst en stoppelknollen.
De traditionele landbouwgewassen worden dichtbij de dorpskernen op de niet-
verpachte gronden verbouwd, met als doel het vertrouwde landschapsbeeld in stand
te houden. De pachtvrije akkers verder weg van de bebouwde kom worden minder
bemest. Daar is ook ruimte om gewassen niet te oogsten, zodat de aanwezige fauna
van de zaden kan profiteren. Dit trekt in de winterperiode veel zaden-etende zang-
vogels aan, en ook muizen. Door het hoge aantal zangvogels en muizen zijn dit
aanlokkelijke voedselgebieden voor roofvogels. Het niet oogsten levert de Stichting
enige kostenbesparing op. In samenwerking met de Vogelwerkgroep Het Gooi en
Omstreken is een monitoringproject gestart om jaarrond vogels te tellen op de akkers
in de Naarder Eng.
In het Dassenveld wordt een klein perceel maïs verbouwd ten behoeve van de daar
levende dassen.

WATEREN
De watergangen in Cruysbergen en op Landgoed De Beek kennen een zogeheten
schoonplicht, een door het waterschap wettelijk opgelegde onderhoudsverplichting.
Diverse andere wateren zoals amfibieënpoelen en andere watergangen worden indien
noodzakelijk gefaseerd geschoond.
In dit verband moet vastgesteld worden dat de wateren bij het Reigerseiland/De Beek
en het Spanderswoud vol blad zitten en ecologisch niet goed meer functioneren.
Normaliter moeten ze eens per tien à vijftien jaar gebaggerd worden. De laatste keer
was meer dan twintig jaar geleden. Er is dus sprake van achterstallig onderhoud.
Voor de watergangen in het Spanderswoud is in 2013 een baggerproject gestart
waarbij een particuliere stichting zich garant heeft gesteld voor dekking van de
kosten. De kwaliteit van de bagger is onderzocht en er is een werkplan voor sanering
opgesteld. Het daadwerkelijk schonen van de watergangen zal in 2014 plaatsvinden.

Via een dotatie in een baggerfonds wordt hiervoor langzaam maar zeker een budget
opgebouwd.


LANDSCHAPPEL IJKE EL EMENTEN
Er zijn diverse bossingels, houtwallen, bomenrijen en lanen die beheer vragen. Te
denken valt aan het verwijderen van Amerikaanse vogelkers, het vervangen van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                     – 10 –
laanbomen en het snoeien in het algemeen.

ARCHEOL OGISCHE EL EMENTEN
De meer dan vijftig archeologische monumenten (op grond van de Monumentenwet)
worden elke twee jaar geïnspecteerd. Op basis hiervan vinden onderhoudswerkzaam-
heden plaats, zoals het verwijderen van bomen en struiken op grafheuvels en het
dichten van door honden en konijnen gegraven gaten. Deels wordt dit gedaan door
vrijwilligers, deels uitbesteed aan een aannemer. Vanaf 2012 krijgt de Stichting
hiervoor elk jaar een onderhouds- en instandhoudingsbijdrage van de Rijksoverheid
(BRIM-subsidie).
In 2013 is op basis van een meerjarenplan voortgegaan met het onderhouden van deze
grafheuvels en andere waardevolle monumenten. Zo zijn er bomen verwijderd,
sluippaden ongedaan gemaakt en gaten van konijnen en honden gedicht.

TU INEN, ERVEN EN HAGEN
In de tuinen rondom het kantoor en op enkele plekken in de terreinen werd ook in
2013 onkruid verwijderd. Beukenhagen en bomen worden jaarlijks geknipt en
gesnoeid.

BEHEER WEGEN
De zandwegen waarvoor de Stichting verantwoordelijk is worden jaarlijks onder-
houden (dichten van kuilen, schaven, onder profiel brengen). Deels gebeurt dit in
eigen beheer, deels door een loonwerkbedrijf. De onderhoudsbehoefte hangt af van
het aantal aanwonenden dat van de weg gebruik maakt. Het onderhoud neemt toe bij
gebruik door bouw- en ander zwaarder verkeer.
Het onderhoud van de onverharde wegen vond in 2013 slechts beperkt plaats. Dat
brengt een inhaalslag mee in 2014. In het gebruik van de openbare zandwegen is een
duidelijke toename te bespeuren, wat vanzelf meer onderhoud en dus extra kosten met
zich meebrengt.

GEBOU WEN NATU URBEHE E R
Om natuurbeheer mogelijk te maken is behuizing nodig. Daaronder vallen kantoor,
dienstwoningen, dienstgebouwen (werkplaatsen, materiaalopslag en materieelstalling),
schaapskooien, inforuimten en blokhut. Dit alles inclusief beveiliging en installaties
(zoals inbraakbeveiliging, brandblusvoorzieningen, rioolgemalen en bliksemafleiders).
Voor al deze gebouwen gelden bovendien nutsvoorzieningen, energieverbruik,
onderhoud en OZB.
Hoewel door verhuur van twee gebouwen in 2012 meer opbrengsten zijn verkregen, is
het vastgoed van de Stichting (gebouwen voor de bedrijfsvoering en anderszins) niet
kostendekkend. De 2 verhuurde woningen zijn in 2013 vrijgekomen van gebruik en
aan het eind van het jaar nog niet opnieuw verhuurd.

FAU NABEHEER
Faunagoten, amfibieëntunnels en geleidingswanden werden ook in 2013 gecontroleerd
en geschoond, ter beveiliging van de passage van een verkeersweg. Gewassen werden
gekweekt (maïs voor de dassen) of juist niet geoogst ten behoeve van wintervoeding.
In de terreinen van de Stichting vindt geen jacht plaats. Wel worden reeën uit hun
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                     – 11 –
lijden verlost als ze ernstig gewond worden aangetroffen. Dit op basis van een
vergunning van de Provincie. Om deze toe te passen zijn voor de boswachters twee
geweren plus machtigingen beschikbaar.
Bij enkele sportclubs in sportpark Crailoo is zodanige overlast door konijnen
vastgesteld dat besloten is in te grijpen. Door beperkt en gericht afschot waardoor ook
een verjagingseffect optreedt, is de stand gedecimeerd en de schade en overlast sterk
teruggebracht.

PROJECTEN NATUU RBEHE ER
Een deel van de inrichting en het beheer van de natuurterreinen wordt projectmatig
uitgevoerd. Deze projecten vormen een belangrijk deel van het werk van de Stichting.
oor de financiële dekking kan worden gebruik gemaakt van subsidies, sponsor-
opbrengsten en het geld van de Nationale Postcode Loterij. De verschillende project-
gebieden komen overeen met bijlage 8 van Beheervisie en beheerplan 2010-2019.

Poort Naardermeer
HEIDEVERBINDING SPANDERSWOUD/KAMPHOEVE
De heideverbinding Spanderswoud is in 2013 afgerond nadat in 2012 de eerste fase is
gereed gekomen. De heideverbinding ging gepaard met het kappen van bos tussen de
Bussummergrindweg en de Franse Kampweg. Er tussen gelegen beukenlanen en een
houtwal met opgaande zomereiken zijn zorgvuldig gespaard en komen nu
landschappelijk goed tot hun recht. Ook de strooisellaag is verwijderd. Er zal zich
heide en heischraal grasland gaan ontwikkelen. Hierdoor zijn er leef- en
uitwisselingsmogelijkheden ontstaan voor planten en diersoorten van die biotopen
zoals levendbarende hagedissen, libellen, vlinders. De Fransche kampheide en de
Bussummerheide zijn nu via de Natuurbrug Zanderij Crailoo met elkaar verbonden.

NATUURONTWIKKELING GIJZENVEEN
De natuurontwikkeling Gijzenveen is gericht op omvorming van 2 graslanden percelen
tot een natuurrijke verbindingszone voor dieren tussen Cruysbergen en de
natuurgebieden Koeienmeent, Laegieskamp en Naardermeer. Naast ecologisch
herstel, zijn ook faunagoten in de Meentweg, een wandelroute, een veilige
voetgangersoversteek aangelegd en is en een verdwenen fortificatie van de Nieuwe
Hollandsche Waterlinie, Batterij 1 aan de Koedijk, voor het publiek zichtbaar maken.
Het project is gestart in het najaar van 2013. De werkzaamheden zullen naar
verwachting in het voorjaar van 2014 afgerond worden (zie ook p. 17, project Fort
Koedijk).
VOORMALIG MOB-COMPLEX BUSSUM
De gemeente Bussum en de Stichting werken samen toe naar een overdracht aan de
Stichting van het natuurdeel van het voormalige Mobilisatieterrein Bussum. De
planning van de gemeente richt zich op het presenteren van een voorstel in de eerste
helft van 2014. De beoordeling door het bestuur van de wenselijkheid om dit terrein
toe te voegen aan het bezit van de Stichting is afhankelijk van informatie over zaken
als: de gewenste inrichting van het terrein, het beheer en het onderhoud, de hand-
having en de verhoging van de beheerlasten die voortvloeien uit deze areaaluitbreiding.
PROVINCIALE WEGEN N236/N524
De provincie Noord-Holland heeft het Goois Natuurreservaat gevraagd mee te
denken over en medewerking te verlenen aan de herinrichting van de Franse
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                      – 12 –
Kampweg, ofwel de provinciale weg N236, en de provinciale weg, de N524. Het Goois
Natuurreservaat heeft als wens kenbaar gemaakt: een veilige fietsoversteek op het weg-
gedeelte tussen het Spanderswoud en de Fransche Kampheide, evenals een drietal
faunapassages. In samenwerking met de Provincie is onderzocht of het project kan
worden benut om de verkeersontsluiting van het kampeerterrein De Fransche Kamp
te wijzigen. Hetzelfde geldt voor de situering van de parkeervoorzieningen in de
natuurterreinen aan beide zijden van de weg. Er is een ontwerp gemaakt voor de
herinrichting van het gebied. De Provincie heeft het groot onderhoud aan de N236 en
N524 gepland voor 2015. Vooralsnog is er geen duidelijkheid over de financiering van
de realisatie van dit integrale gebiedsproject.

Groene Schakel
NATUURHERSTEL VOORMALIG KAMPEERTERREIN DE MOLSHOOP
Het voormalige kampeerterrein De Molshoop ligt in de ecologische verbindingszone
De Groene Schakel, die de Utrechtse Heuvelrug verbindt met het Gooi. Door sloop
van de camping en aankoop en sanering van het terrein werd drie hectare nieuwe
natuur toegevoegd aan de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Het kampeerterrein is
in 2010 leeg opgeleverd. In 2012 zijn enkele vervuilingen gesaneerd en is achterge-
bleven tuingroen verwijderd met behulp van bijdragen van de Provincie (ILG) en de
stichting Steun Goois Natuurreservaat. In 2013 is het werk voltooid.
LAARDER WASMEER NATUURHERSTEL
Na het saneren van de waterbodem vindt gedurende enkele jaren overgangsbeheer
plaats om storingeffecten als els- en berkopslag en uitbundige gewasgroei van riet en
pitrus op te vangen. Het overgangsbeheer bestaat uit het maaien en afvoeren van gras-
gewas, riet en ruigte. In 2012 is opdracht gegeven aan Landschap Noord-Holland voor
het opstellen van een beheeradvies voor het gebied. Dit advies is in 2013 uitgebracht.
Inmiddels is het overgangsbeheer regulier beheer geworden.
SCHONEN WATEROEVERS ANNA’S HOEVE
De oevers van de wateren van Anna’s Hoeve zijn verontreinigd door beton-, puin- en
metaalafval. Het doel van het project is dit afval bij een lage waterstand te verwijderen.
Door de lozing van bronneringswater door gemeente en waterschap was het ook in
2013 niet mogelijk dit werk uit te voeten
LANDGOED MONNIKENBERG: SANEREN OPSTALLEN FASE II
In overleg met de bewoners van het klooster Monnikenberg, de zusters Augustinessen
van St. Monica, zijn in 2012 de op het terrein nog aanwezige houten barakken verwij-
derd. Dit ten behoeve van het nieuwe onderkomen van de zusters (plan Casella), een
bouwplan dat in 2013 door de zusters is gerealiseerd. Naar verwachting zullen de
zuster medio mei 2014 verhuizen.
LANDGOED MONNIKENBERG: AANKOOP EN ONTWIKKELING
De Stichting is betrokken bij de realisatie van het Masterplan Monnikenberg, waar zorg
een natuur hand in hand gaan. In 2013 wordt afronding van het
bestemmingsplantraject voorzien. Er wordt nieuwbouw gepleegd door de
behandelcentra Tergooi en Merem. Daarnaast wordt op een klein oppervlak landgoed-
wonen gerealiseerd.
Door het Wageningse onderzoeksinstituut Alterra is aan de Stichting advies
uitgebracht betreffende de ecologische situatie van het landgoed in relatie tot het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                     – 13 –
ontwikkelen van een zorgpark. De samenwerkende partijen (Tergooiziekenhuizen,
Merem, HPG en de Stichting) sloten in 2012 een inrichtingsovereenkomst met
gezamenlijke afspraken waarin de duurzame instandhouding van het landgoed wordt
gewaarborgd door een financiële afdracht per te bouwen woning. Er is inmiddels een
aparte stichting Duurzaam Monnikenberg Groenfonds opgericht, die toeziet op de
besteding van de verkregen geelden ten behoeve van natuurbehoud, -beheer en -
ontwikkeling.
LANDGOED MONNIKENBERG EN (HOV-) TRACÉ
Het landgoed maakt deel uit van de in de provinciale structuurvisie vastgelegde Eco-
logische Verbindingszone (EVZ) tussen het Gooi en de Utrechtse Heuvelrug. Met
Rijkswaterstaat is in juni 2011 overeengekomen om hiervoor op het Landgoed De
Monnikenberg een faunatunnel onder de A27 aan te leggen. In overeenstemming met
ProRail en de Stichting is de aanleg van een op deze tunnel aansluitend ecoduct door
de Provincie opgenomen in het Rijksmeerjarenprogramma Ontsnippering
Infrastructuur (MJPO). Het ontwerp van het ecoduct is in overleg met de Stichting
door ProRail vastgesteld. Het ecoduct is geprojecteerd over de spoorlijn en eventuele
Hoogwaardig Openbaar Vervoer-verbinding (HOV) tussen Hilversum en Huizen
alsmede over de te verleggen weg over Anna’s Hoeve. Op verzoek van de Stichting
heeft de Provincie het voorkeurstracé van de HOV over het landgoed laten toetsen
(door Alterra) op ecologische functionaliteit. Het Goois Natuurreservaat participeert in
het onderdeel van het HOV-project dat betrekking heeft op de bezittingen Monniken-
berg en Anna’s Hoeve.
De Vuursche
HILVERSUMS WASMEER HERSTEL HOOGVEENVEN
De Provincie heeft het Hilversums Wasmeer aangemerkt als ‘waterparel’ waarvoor een
specifieke subsidieregeling geldt. Met Rijkswaterstaat is overeengekomen dat voor dit
terrein een compensatieverplichting geldt bij de verbreding van de A27. Een uit-
voeringsplan is opgesteld voor eco-hydrologische herstelmaatregelen, zoals het
vergroten van het oppervlak van het open natuurterrein ter bevordering van de
effectieve neerslag.
NATUURHERSTEL EN BESCHERMING LEEMKUILFLORA FASE I EN II
Op de Tafelberg- en Blaricummerheide bevinden zich enkele ‘leemkuilen’ die in het
verleden zijn ontstaan door het graven naar en verwijderen van leem. Na het staken
van de graafactiviteiten ontstond een bijzondere en zeer kwetsbare flora en vegetatie,
die wezenlijk afwijkt van de heidevegetatie in de directe omgeving. Het project beoogt
de leemkuilen veilig te stellen, overbetreding tegen te gaan en een gedoseerd beheer in
te stellen van grazen, maaien en plaggen. Vernieuwing van de hekwerken maakt daar
onderdeel van uit. In 2012 gebeurde dat met een gedeelte van de hekwerken. In 2013
zijn deze werkzaamheden onderbroken door inperking van de subsidie en verschoven
naar 2014.


FINANCIËN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                               – 14 –


 Natuurbeheer
 bedragen in €                                                                            jaar-           gewijzigde                 jaar-
                                                                                        rekening          begroting                rekening
                                                                                          2013              2013                     2012

 Totale lasten                                                                          1.125.735                945.581           1.193.764
 Totale baten                                                                             851.163                523.076             810.471

 Saldo voor reserve mutatie                                                               -274.572               -422.505           -383.293

 Mutatie reserve
 Stortingen reserves                                                                         93.969                 2.848                 220
 Aanwending reserves                                                                          4.998                     0               2.688

 Saldo reserve mutaties                                                                     -88.971                -2.848               2.468
v erg e lijk in g s ald i su b- do e le n
b edr a gen in €                                                                ja ar-      g ew ijzig de
                                                                             rek en in g     b egro tin g    afw ijkin g
  Nadelig saldo na reserve mutatie                                              20 13 -363.542  2 01 3     -425.353                 -380.825
 1 .01 N atuu rb eh ee r al ge m e en                                           2 10 .6 68       17 2.3 10        38 .35 8
 1 .02 B o sbe he er                                                             - 21 .3 02      -1 5.5 90         -5 .71 2
 1 .03 H eid eb eh ee r                                                        -1 08 .7 02       -9 0.6 20       -18 .08 2
 1 .04 B e gra zing                                                            -2 76 .7 37     - 36 7.7 80        91 .04 3
 1 .05 G r asla nd be he er                                                      - 41 .4 97      -4 7.4 10          5 .91 3
 1 .06 A kke rb eh ee r                                                             8 .1 13       - 8.0 60        16 .17 3
 1 .07 W a tere n                                                                  -9 .7 25      -1 8.4 50          8 .72 5
T1 oelicht
   .08 L aning dsc ha pp elij ke
                afwijkingen    > €e5.000
                                    lem en  ten gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening
                                          t.o.v.                                   -9 .2 55 2012 - 2.6 30 begroting-6 .62 5         reken ing
 1 .09 A rch eo
V=voordelig        lo gisch e e lem en ten
                N=nadelig                                                           1 .3 15       - 5.2 15    20136 .53 0             2012
 1 .10 T uin en , e rve n en ha ge n                                               -2 .4 81       - 2.7 00     €       22 0             €
 1 .11Natuurbeheer
1.01    B e he er we ge     n
                         algemeen                                                - 20 .9 64      -3 1.1 90        10 .22 6
*1 lagere
   .12 G waters
          e bo uwe     n n atuu rb
                   chapslasten     eh ee r ivm honorer ing bezwaar/beroep 2009 en 2013
                                 terreinen                                          6 .0 66         4.7 00          1 .36V6
                                                                                                                13.900                 12.600 V
*1 hogere
   .13 F au inkomsten
               na be he vergunningen/recognities
                         er                                                        -5 .1 51       - 9.8 70        8.200
                                                                                                                    4 .71V9                   V
*1 hogere
   .14 P roSNL    subsidie
              je cte n n atuivm
                              urboverheveling
                                  eh ee r      restanten PSN naar SNL              -4 .9 20              0      12.700
                                                                                                                   -4 .92V0             8.600 V
* ver vallen dotatie voorziening SNL                                                                                                  147.600 V
* lagere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeli ng-2plaatsgevonden)
                                                                                    74 .5 72      - 42 2.5 05        1 47 .93 3        69.600 V
1.02
 1 .04Bosbeheer
         S tor ti ng r ese rve b eg ra zi ng                                      - 93 .8 91          - 2.8 48        -91 .04 3
*1 de
   .14kosten
         P ro jevan
                  cte het
                      n nsnoeiwer  k zijn
                          atu urb eh ee rhoger dan geraam
                                          m utatie         d. Met name aan de randen
                                                   r ese rve                         4 .9van
                                                                                          20 het gebied veel0         -5.200
                                                                                                                         4 .92N0      -13.200 N
snoeiwerk verricht ivm overlastklachten buren en vanwege de veiligheid in de terrein.
*Tkosten
   ota al opstellen oogstplan houtkap niet geraamd, hier tegenover s taan ook   -3extra
                                                                                    63 .5 niet
                                                                                          42 geraam
                                                                                                  - 42de5.3 53       -8.200
                                                                                                                      61 .81N1 Vo o rde ligV
inkomsten
* hogere houtkap opbrengsten dan geraam d, door meer volum e en hogere opbrengsten per m3.                            7.400 V          32.100 V
* in 2013 opgenom en uitgaven bestrijding invasieve soorten en aanplant                                                               -22.100 N
1.03 Heideb eheer
* heidebeheer/stuifzandbeheer/onderhoud leemkuilen in 2012 en 2013 een inhaalslag gepleegd,                         -18.000 N
1.04 Begrazing
* diverse geringe afwijk ingen op de uitgavenposten                                                                  11.200 V
* ver vallen dotatie aan de voorziening vervanging hekwerken                                                         28.000 V
* uitgaven voor hekwerkcontrole/onder houd door gangen in 2013 niet uitgevoerd ivm beschikbare                       48.700 V
capaciteit
* ver vallen bijdrage Steunstichting l oonkosten her der                                                                              -51.100 N
* hogere toerekeni ng eigen apparaatsk osten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                          -51.300 N
* jaar lijks wordt het verschil tussen het goedgekeurde budgettaire beslag voor de natuurbegrazing in
de begroting en de werkelijke realisatie voor de natuurbegrazing via resultaatbestemm ing toegevoegd
of ontrokken aan de egalisatiereser ve begrazing.
1.05 Grasland en
* in 2013 waren de van het grasland maaien dan ger aamd i.v.m . feit dat een gedeelte van de                          5.900 V          -5.700 N
m aaikosten t.l.v. begrazing is gebracht (oogs t voor veevoer). In 2012 was er een kleiner areaal te
m aaien.
1.06 Akkers
* in 2013 m inder intensief onder houd uitgevoerd aan de akkers. Ook zijn een aantal pachten uit 2012                16.200 V
in 2013 verantwoord
1.07 Wateren
* in 2013 beper kt onderhoud uitgevoerd, capaciteit word ingezet voor het project verbeteren                          8.700 V           4.800 V
waterkwaliteit Spanderswoud
1.08 Landschappelijke elementen
* in 2013 is een inhaalslag gepleegd, tot 2013 vrij beperkt onderhoud uitgevoerd.                                    -6.600 N          -9.200 N
1.10 Beheer wegen
* In 2013 is wegens capaciteitsproblem en beperkt onder houd aan de zandwegen uitgevoerd. Daar                       10.200 V         -12.700 N
tegen over is de overschrijding van het project reconstructie toegangsweg kantoor Zander ij ten laste
van de niet gebruikte middel en gebracht per saldo ten opzichte van de raming nog een voordeel.
1.14 Projecten natuurbeheer
* om dat projectuitvoeringen afhankelijk gestel d zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen ram ing opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraam d
zijn. Het ver schil tussen beide saldi , is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van de reserve
bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afges loten pr ojecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                     – 15 –




                   RECREATIE

B      ehalve de bescherming van natuur en landschap is het bieden van recreatie-
       mogelijkheden de andere statutaire taak van de Stichting. In de terreinen wordt
       eindeloos veel gewandeld, gefietst, de hond uitgelaten, hardgelopen, paard
gereden. Ook vinden er tal van wandeltochten en sportevenementen plaats.
Natuurlijk zijn er toegankelijkheidsbepalingen die tot doel hebben deze vormen van
recreatie in goede banen te leiden. Maar dit is niet genoeg. Frequent gebruik van de
terreinen kan tot spanningen leiden onder recreanten en tot schade aan
recreatievoorzieningen en natuur, zoals te merken aan bijvoorbeeld verwonde of
gedode reeën. Voldoende toezicht en handhaving helpen om overlast voor fauna, vee
en bezoekers te voorkomen of tegen te gaan.

TOEGANGSVOORZIENINGEN
Aan het onderhoud en beheer van bewegwijzering, toegangsmogelijkheden en andere
voorzieningen op dit gebied is ook in 2013 de nodige aandacht gegeven. Ook is er een
openluchttheater dat onderhoud vraagt.
Voor het publiek zijn tientallen zitbanken in het terrein aanwezig. Ook dit jaar zijn een
aantal zitbanken geschonken door particulieren. Ook de trend van het schenken
(sponsoren) van een boom zit in de lift: dit jaar een stuk of vijf keer.
Helaas hebben al deze voorzieningen jaarlijks veel te lijden van slijtage, van gegraaf
van honden onder en om de banken, van vandalisme en vernielingen (examentijd,
hoogzomer, jaarwisseling). Ze vragen dan ook veel onderhoud en zijn dus een flinke
kostenpost voor de Stichting.
Nieuwe beschikking Subsidiestelsel Natuur en Landschapsbeheer
Op deze post is het recreatiedeel van de subsidie in het kader van het Subsidiestelsel
Natuur en Landschapsbeheer begroot. Zoals gemeld is medio oktober 2011 de
beschikking ontvangen voor de periode 2011-2016, inhoudende dat de Stichting ten
opzichte van de voorgaande jaren in totaal circa € 206.000 meer ontvangt, waarvan
het recreatiedeel € 4 .500 bedraagt.

DAGRECREATIE(-TERREINEN)
Er zijn dertig parkeer- en dagrecreatielocaties voor het publiek. Parkeervakken,
halfverhardingen, bermen en beplantingen zijn ook in 2013 grotendeels door het eigen
onderhoudsteam bijgehouden.
Onderhoud geldt ook voor de tientallen zitbanken en picknicksets, het openlucht-
theater en vijf als zodanig ingerichte uitzichtpunten voor het publiek. Deze
voorzieningen hebben jaarlijks veel te lijden van slijtage door intensief gebruik, maar
ook van, zoals gemeld, vandalisme en vernielingen. Bovendien worden nogal wat
zitbanken ondergraven door honden, waardoor ze op enig moment moeten worden
verwijderd of verplaatst. Ook recente aanplant van bomen en struiken vraagt regel-
matige herplanting vanwege vernielingen.
Op plaatsen waar wandel-, fiets- en ruiterpaden de begrazingshekwerken kruisen, zijn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                      – 16 –
doorgangen aanwezig met klaphekken, landbouwhekken en veeroosters. Het
onderhoud van deze doorgangsvoorzieningen vraagt eveneens veel geld en veel tijd
van de onderhoudsmedewerkers.
Bomen en struiken werden in 2013 gesnoeid, speelweiden en ruigten op en rondom
recreatieplekken gemaaid. Enkele trapveldjes werden in stand gehouden, waar een
beperkte financiële bijdrage van de gemeente Hilversum tegenover stond. De
gemarkeerde wandel- en fietsroutes werden ook dit jaar gecontroleerd en
onderhouden.
De zeventig afvalbakken werden in de zomer tweemaal en in de winter eenmaal per
week geleegd. Ook het Sportpark Crailoo is regelmatig ontdaan van zwerfafval.
Daarnaast zijn ook dit jaar vele illegale vuilstorten verwijderd: een arbeidsintensieve en
daardoor hoge kostenpost. Het afval wordt tegen betaling van kosten afgevoerd naar
de afvalverwerker. De kosten daarvan stijgen ieder jaar met vijf tot zeven procent.
Kortom, niet alleen wordt er steeds meer afval in de natuur gedumpt, ook stijgen de
prijzen voor afvalstort.

FIETSPADEN
De Stichting onderhoudt een uitgebreid netwerk van halfverharde fietspaden, in totaal
103 kilometer lang. Achttien kilometer ligt in de provincie Utrecht (voortvloeiend uit
het overnemen door de Stichting van de onderhoudstaak van de Rijwielpadenvereni-
ging Gooi en Eemland).
Eens per vijf, zes jaar moet een nieuwe toplaag worden aangebracht. In de zomer
worden langs alle fietspaden de bermen gemaaid. In het najaar wordt bladgeblazen en
worden bomen en struiken gesnoeid. Ook de veeroosterputten in de fietspaden
krijgen een beurt en worden schoongemaakt. Alle werkzaamheden worden
voorbereid, begeleid en voor een klein deel in eigen beheer uitgevoerd door een
deeltijdse onderhoudsmedewerker rijwielpaden.

RU ITERREGEL ING
Het Goois Natuurreservaat beschikt over een uitgebreid netwerk (negentig kilometer)
van ruiter- en aanspanningenroutes met allerlei faciliteiten voor de ruitersport. De
Stichting geeft tegen betaling de benodigde ruiter- en koetsiervergunningen af, op
voorwaarde dat de ruiter of koetsier in het bezit is van een ruiterbewijs van de
Stichting Recreatieruiter.
Ruiter- en menpaden worden onderhouden door het snoeien van bomen en struiken
en het plaatselijk omspitten van natte plekken. In 2013 werd langs ruiterpaden
gesnoeid en zijn na hevige wind de paden vrijgemaakt van afgebroken takken en
omgevallen bomen. Er is gestart met een inhaalslag wat betreft het verbeteren van de
terreinaanduiding – werkzaamheden die in de loop van 2014 zullen zijn afgerond. Het
netwerk van paden voor de aanspanningen is uitgebreid.

VERBL IJFSRECREATIE
In de terreinen van de Stichting zijn twee kampeerterreinen aanwezig: De Fransche
kamp en Parrewijn. Beide worden verhuurd aan kampeerstichtingen. In het
winterseizoen van 2013 vonden op deze seizoenskampeerterreinen snoeiwerkzaam-
heden plaats, vooral verwijdering van dode takken die gevaar opleverden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                     – 17 –
TOEZICHT EN HAND HAVING
Boswachters en regiobeheerders zijn behalve gastheer ook handhaver (Buitengewoon
Opsporingsambtenaar: BOA). Zij zien erop toe dat de wetten, bepalingen en regels
worden nageleefd en treden op wanneer dat niet het geval is. Verbaal en fysiek geweld
tegen de boswachters blijft een zorg. Om hierop professioneel te kunnen reageren
worden ze getraind in weerbaarheid en conflicthantering.
Zorg is er eveneens over de bescherming van het bezit aan de rand van de terreinen.
Er is veelvuldig sprake van ongeoorloofd gebruik door aanwonenden van
Stichtingsgrond (‘landjepik’) alsmede van dumping van (groen)afval. De boswachters
zien hierop toe en ondernemen actie om de situatie een halt toe te roepen of terug te
draaien.
De aanwezigheid van de boswachter in het veld, en daarmee de toezichtcapaciteit, is
door het vervullen van 3 vacatures in 2013 duidelijk verbeterd.

PROJECTEN RECREATIE
Een deel van de inrichting en het beheer van de recreatievoorzieningen wordt
projectmatig uitgevoerd.

Poort Naardermeer
FORT KOEDIJK
Het plan betreffende het zichtbaar en ‘beleefbaar’ maken van een voormalig fort van
de Nieuwe Hollandsche Waterlinie (Batterij nr. 1 aan de Koedijk) is in 2013 in
uitvoering genomen en wordt medio maart 2014 opgeleverd.
Verbinding Hoorneboeg
NATUURBRUG ZWALUWENBERG – BIJDRAGE RECREATIEVE ROUTES
Het betreft de financiële bijdrage aan de Provincie ten behoeve van de aanleg van een
recreatieve fiets-, ruiter- en voetgangersverbinding op het ecoduct over de
Utrechtseweg (N417). De aanbesteding van het werk door de Provincie voltrok zich
in 2013 en de uitvoering ervan is ook aan het begin van 2014 nog steeds in volle gang.

Groene Schakel
THEEHUIS ANNA’S HOEVE
Met de gemeente Hilversum wordt overlegd over de verwerving van het terrein van
het voormalig partycentrum Anna’s Hoeve. Uitgangspunt voor de Stichting is
overdracht van de grond om niet, met de inspanningsverplichting om een eenvoudige
horecavoorziening te realiseren en desgewenst een ringslangenbiotoop.

Heidebrug Westerheide
INRICHTINGSMAATREGELEN FIETSPAD EN -TUNNEL N525
Op verzoek van de provincie Noord-Holland zal de Stichting medewerking verlenen
aan het verleggen van de westelijke toerit naar de tunnel, met als doel de huidige bocht
in het fietspad ongedaan te maken.
Ruitersportonderzoek
Er was behoefte bij het GNR om meer informatie te hebben over de ruitersport, met
vragen als: Wat vinden de ruiters van onze paden en routes? Hoe waardeert men de
aansluiting met de rest van de Utrechtse Heuvelrug? Zijn er voldoende faciliteiten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                   – 18 –
voor paard en ruiter om even te stoppen en iets te gebruiken? Antwoorden op dit
soort vragen hadden tot doel een scherper beeld op te leveren van de tevredenheid
over de geboden ruitervoorzieningen. Een onderzoek met het karakter van een
nulmeting zou een startpunt kunnen zijn om tot een beter contact en afstemming te
komen. Eind 2012 is dan ook aan een extern bureau opdracht gegeven om onderzoek
hiernaar te doen. Dit onderzoek vond zijn beslag in de loop van 2013. Aan dit
onderzoek is door ruim 43% van de ruiters deelgenomen. De resultaten van deze
studie zijn te vinden op de site van GNR: Rapport Nulmeting Recreatieve
paardensport 2013.
Vernieuwing zitbank en boom schaapskooi Blaricum
Op het voorplein van de schaapskooi Blaricum moeten boom en zitbank worden
vernieuwd. De zomereik is de brand van de schaapskooi Blaricum (2008) nooit te
boven gekomen. De boom zal niet verder herstellen. Vervanging is gewenst om het
fraaie landschappelijke beeld intact te houden. Er zal een winterlinde worden geplant
(vroeger vaak op dorpspleinen te vinden), inclusief nazorg en drie jaar achtereen water
geven. Van de gelegenheid wordt gebruikgemaakt om ook de zitbank rondom de
boom, populair bij het publiek, te vervangen. Hiervoor is in 2013 aan studenten van
de Amsterdamse Rietveldacademie gevraagd ontwerpen te maken. Die zijn inmiddels
in dank ontvangen. Het vertaalproces van ontwerp naar praktijk zal in 2014 zijn beslag
krijgen, evenals de plaatsing van de nieuwe winterlinde.

Landgoed Kommerrust
Op het landgoedrestant ‘Kommer-rust’, gelegen nabij het Reigerseiland in Naarden, is
door vrijwilligers een oud wandelpad in het recent verworven bosterrein in ere
hersteld. Er zijn snoeiwerkzaamheden uitgevoerd, terwijl van het bospad de
strooisellaag is verwijderd. Op het landgoed stonden een aantal iepen, aangetast door
de iepziekte, welke zijn verwijderd. Ook zijn uit de waterpartij enkele bomen afge-
voerd, die tijdens een storm waren omgewaaid. Een vervallen stenen bank met
uitzicht op de zanderij en de zanderijvaarten is voorzien van een nieuw zitelement.
Door een aannemer is tevens een nieuwe afrastering geplaatst op een deel van de
eigendomsgrens. De toegangslaan vanaf de Bollelaan is gesnoeid, terwijl een nieuwe
slijtlaag op de zandweg is aangebracht en het toegangshek vervangen. De locatie van
de voormalige boerderij op Kommerrust is vrijgemaakt van bosopslag, resulterend in
een beter uitzicht op de omgeving. Bovendien is door een buurtvereniging geld
geschonken voor een zitbank en een infopaneel op deze locatie, die beide in 2013 zijn
gerealiseerd.

FINANCIËN
R e c re a tie
b edra gen in €                                                 ja a r -       g e w ij z i g d e      ja ar-
                                                            r e k e n in g     b e g r o ti n g     re ke n in g
                                                                20 1 3             2 01 3              2 01 2

T o ta l e la s te n                                           5 0 9 .6 2 5         53 4 . 2 70        7 89 .16 3
T o ta l e b a te n                                            2 8 7 .7 7 8         24 1 . 0 30        5 10 .88 6

S a l d o v o or r e s e rv e m u ta ti e                     -2 2 1 .8 4 6        - 29 3 . 2 40      -2 7 8 . 2 7 6

M ut a t ie res e rv e
S t or ti n g e n r e s e rv e s                                 1 2 .3 6 8                    0              34 2
A a n w e n d in g re s e rv e s                                      4 93                     0              20 3

S a l d o r e s e rv e m u t a ti e s                           - 1 1 .8 7 4                   0            - 14 0


N a d e lig s ald o n a re s e r v e m u ta t ie              -2 3 3 .7 2 1        - 29 3 . 2 40      -2 7 8 . 4 1 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                             – 19 –



 vergelijking saldi sub-doelen
 bedragen in €                                                              jaar-   gewijzigde
                                                                         rekening    begroting             afwijking
                                                                            2013       2013
 2.01 Toegangsvoorzieningen                                                  15.002    -32.630                 47.632
 2.02 Dagrecreatieterreinen                                                -127.466   -125.980                 -1.486
 2.03 Fietspaden                                                           -117.291   -131.920                 14.629
 2.04 Ruiterregeling                                                         10.576      8.770                  1.806
 2.05 Verblijfsrecreatie                                                    112.316    108.250                  4.066
 2.06 Toezicht en handhaving                                               -114.568   -119.730                  5.162
 2.07 Projecten recreatie                                                      -416           0                  -416

                                                                           -221.846         -293.240           71.394
 2.07 Projecten recreatie mutatie reserve                                   -11.874                0          -11.874

 Totaal                                                                    -233.721         -293.240           59.519 Voordelig




Toelichting afwijkingen > € 5.000 t.o.v. gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening 2012                    begroting     rekening
V=voordelig N=nadelig                                                                                        2013          2012
                                                                                                              €              €
2.01 Toegangsvoorzieningen
* ivm minimale personele bezetting is terughoudendheid betracht in het onderhoud van de                       44.700 V
toegangsvoorzieningen. In latere jaren zal een inhaalslag gepleegd moeten worden.
* lagere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                 14.170 V
* vervallen dotatie voorziening SNL                                                                                         5.100 V
2,02 Dagrecreatieterreinen
* lagere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                 73.100 V
2.03 Fietspaden
* vervallen dotatie voorziening vervanging materieel v/m rijwielpadenvereniging                               12.300 V
* m.i.v. dienstjaar 2013 wordt de participantenbijdrage voor het onderhoud van de fietspaden van de                       -126.500 N
voormalige rijwielpadenvereninging verantwoord onder participantenbijdragen (zie ook V.4)
2.06 Toezicht en handhaving
* i.v.m. groot deel van het jaar vacatureruimte boswachters is het budget voor BOA activiteiten niet
uitgegeven                                                                                                     5.200 V
* lagere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                 89.800 V
2.07 Projecten recreatie
* omdat projectuitvoeringen afhankelijk gesteld zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen raming opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraamd
zijn. Het verschil tussen beide saldi, is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van de reserve
bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afgesloten projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                      – 20 –




GEBIEDSONTWIKKELING

 D        e Stichting werkt aan de statutaire doelen door de bestaande kwaliteit van de
          natuurterreinen in stand te houden, te herstellen en te verbeteren. Maar ook
          door verbindingen tussen de natuurgebieden te realiseren. Een belangrijke
 werkwijze daarbij is het benutten van en het participeren in ontwikkelingen van
 andere partijen.

 OPPERVL AK TERREINEN
 Het Goois Natuurreservaat is ruim 27,5 km² groot. Gedurende het kalenderjaar 2013
 is een grondruil tot stand gekomen met de gemeente Laren nabij de Manege Laren
 (Westerheide). Eind 2012 bedroeg de oppervlakte van het Goois Natuurreservaat
 2759.71.35 hectare, eind 2013: 2759.66.61 hectare.
 Alle terreinen liggen in de provincie Noord-Holland, met uitzondering van enkele
 hectares in de Utrechtse gemeente Eemnes: De Lieberg. Een paar terreinen heeft de
 Stichting langdurig in erfpacht, waaronder de landgoederen De Beek en Oud-Bussem
 en het bosterrein van het voormalige drinkwaterpompstation in Bussum in de
 Zanderij Crailo. In 2013 is door de Stichting een strook grond (ca. 0.08.75 ha) in
 erfpacht verworven dienende als groene bufferzone tussen de te realiseren natuurbrug
 Laarderhoogt en de gedachte kantoorontwikkeling in de noordelijke afslag van
 rijksweg A1. Op het eerder in eigendom verworven terreingedeelte op de voormalige
 legerplaats Crailo zijn twee percelen grond in erfpacht uitgegeven (ca. 1.13.00 ha) ten
 behoeve van de hier gevestigde manege met dienstwoning (ca. 0.17.00 ha).Verder
 heeft ze een aantal stukken grond in beheer. Dit betreft het Ericaterrein, eigendom
 van de gemeente Huizen, en het natuurterrein op de waterwinlocatie Laarderhoogt in
 Laren, eigendom van Waterleidingbedrijf Noord-Holland PWN. (Zie p. 25 voor een
 overzichtskaart van alle terreinen, en p. 56 voor nadere specificatie en cijfers.)

 VERWERVING EN VERKRIJGING
 Voor de instandhouding van de natuur is het van belang dat de Stichting blijft streven
 naar completering van het Goois Natuurreservaat in de vorm van verwerving van
 terreinen en gronden met natuurpotentie. Waar dat niet haalbaar is, vormen erfpacht
 en beheerovereenkomsten een goed alternatief. In beginsel zijn alle terreinen in het
 Gooi met natuurschoon (dat wil zeggen met landschappelijke, natuur- of
 cultuurhistorische waarde) voor de Stichting aankoopwaardig. Steeds wordt per terrein
 afgewogen of verwerving wenselijk dan wel mogelijk is. Verwerving vindt bij voorkeur
 plaats om niet of met subsidie van de Provincie, en natuurlijk ook met giften zoals die
 van de stichting Steun Goois Natuurreservaat.

 BEL EID- EN BEHEERPL ANNING
 Het in de ‘Beheervisie en beheerplan 2010-2019’ vastgelegde beleid dient actueel te
 worden gehouden, evenals de daarvan afgeleide beheerprogramma’s van derden. De
 erin opgenomen doelen worden uitgewerkt in uitvoeringsmaatregelen. Programma-
 tische vertaling vindt plaats in het projectenprogramma en in projecten die, indien
 gerelateerd aan het provinciaal beleid (‘Licht op Groen’), voorgesteld worden voor
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                    – 21 –
opname in het provinciaal en jaarlijks op te stellen gebiedsprogramma ‘Programma
Groen’.
De daadwerkelijke uitvoering van projecten (steeds afhankelijk van actuele finan-
cieringsmogelijkheden en personele capaciteit) is niet gekoppeld aan de in de
begroting opgenomen reguliere beheermiddelen.

NATUURBESCHERMING
Het Goois Natuurreservaat reageert zo nodig op en verleent medewerking aan
planvorming en regelgeving van Rijk, provincie, gemeenten en waterschappen. Het
doel is ruimtelijke en kwalitatieve bescherming van de terreinen van de Stichting. Daar
hoort eveneens bij dat de waarden van de relevante omgeving gewaarborgd blijft en
zo mogelijk kwalitatief verder worden ontwikkeld. De Stichting volgt de ontwikkeling
van het relevante subsidie-instrumentarium van vooral de Provincie.
De Stichting neemt deel aan regulier overleg met: de provincie Noord-Holland, de
natuurbeschermingsorganisaties in Noord-Holland en de gebiedscommissie Amstel,
Gooi en Vechtstreek. De gebiedscommissie Heel de Heuvelrug, waarin het GNR
jarenlang deelnam als vertegenwoordigende instantie namens Noord-Holland, bestaat
als zodanig niet meer. Door gewijzigd beleid vanuit de provincie Utrecht is er een
andere regionale samenwerking ontstaan met deelname van onder meer de Gelderse
Vallei. De organisatiestructuur is daarmee sterk veranderd. Voor het Gooi is er minder
binding met de nieuwe opzet.
Onder natuurbescherming valt ook het in stand houden van de eigendomsgrenzen
door middel van toezicht en administratieve en juridische afwikkeling van grens-
overschrijdingen en grensgeschillen. Voor de uitvoering van werken en het leggen en
onderhouden van infrastructuur in de terreinen wordt toestemming en vergunning
verleend.

Integrale gebiedsontwikkeling
Het tot stand brengen van de in de Beheervisie en beheerplan 2010-2019 opgenomen
doelen vindt zo veel als mogelijk plaats door deze op te nemen in een integraal
planproces, waarin de doelen van projectpartners bijdragen aan de realisatie van de
doelen van de Stichting. De Stichting levert daarin haar expertise en zorgt veelal op
projectbasis voor een adequaat landschapsontwerp en inrichtingsplan, waarin project-
partners zich kunnen herkennen.
Voor de uitvoering van projecten worden projectbijdragen ontvangen van derden en
van de Steunstichting.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                    – 22 –
PROJECTEN GEBIEDSONTW IKKEL ING
 Een deel van de uitvoering van de gebiedsontwikkeling wordt projectmatig
aangepakt.

NATUUR- EN LANDSCHAPSPLAN HUYDECOPERSWEG, AANKOOP RWS
GRONDEN
Met Rijkswaterstaat is overleg gevoerd over de planning van het realiseren van de
samenwerkingsovereenkomst betreffende de eigendomsoverdracht van gebieden en
de bijbehorende maatregelen voor verbreding van rijksweg A27.
Het voor de uitvoering door RWS benodigde Tracébesluit van de Minister is wederom
met een jaar vertraagd en is nu voorzien medio 2014. Het opgestelde natuur- en
landschapsplan omvat een gedetailleerd uitvoeringsprogramma. Het is gericht op de
natuurontwikkeling en recreatie in de circa 34 hectare overtollige gronden van de A27
ten zuiden van Hilversum, welke naar verwachting in 2018 door Rijk/ Rijkswaterstaat
aan de Stichting worden teruggegeven. Over dit plan (insluitende de inrichting van een
waterberging) bestaat overeenstemming met de projectpartners in de voormalige
stuurgroep Plan Anna’s Hoeve (bestaande uit: provincie Noord-Holland, waterschap
AGV, gemeenten Hilversum en Laren). Het natuur- en landschapsplan is, met
inbegrip van genoemd uitvoeringsplan, opgenomen in de samenwerkingsovereen-
komst met RWS.
HEIDEVERBINDING CRAILO: GEBIEDSONTWIKKELING CRAILO
Voor de Manege Sportclub Gehandicapten Gooi en Eemland en de bijbehorende
dienstwoning is een recht van erfpacht vastgelegd. Over het toekomstige gebruik van
het voormalige AZC-terrein, waarvan een groot deel door de Provincie is aangewezen
voor de ontwikkeling van een ecologische verbindingszone en toeloop naar de
Natuurbrug Laarderhoogt, is met de Provincie overleg gevoerd.
HEIDEVERBINDING CRAILO: NATUURBRUG LAARDERHOOGT
De Stichting werkt mee aan de totstandkoming van een ecologische verbindingszone
waarin twee ecoducten zijn opgenomen: de Natuurbrug Laarderhoogt. In 2013 is
gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de bouw van de twee ecoducten
(A1 en Naarderstraat). De Stichting heeft bijdragen geleverd aan de aanbestedings-
documenten, zowel wat betreft de inhoud als wat betreft de te stellen eisen.
POORT EGELSHOEK: LANDGOED ZONNESTRAAL
Ondersteund door de Dienst Landelijk Gebied (DLG) zoekt de Stichting naar
mogelijkheden om een duurzame beheervorm te vinden voor de als EHS-nieuwe
natuur-geclassificeerde enggronden. Hiervoor is een natuur- en landschapsplan
opgesteld.
DE KUST: SCHOOTSVELDEN NAARDEN
De Stichting participeert in het overleg met DLG ten behoeve van het duurzaam
openhouden van de schootsvelden. Hiervoor bestaat brede steun bij de Provincie en
de gemeente Naarden. Gewerkt is aan het voornemen om een grondbank in te stellen
voor het veiligstellen en ontwikkelen van de schootsvelden.
GEOPARK GOOI EN VECHT
GNR, VVG (Vereniging Vrienden van het Gooi) en diverse andere regionale
organisaties maken zich sterk voor de realisatie van het Geopark Gooi en Vecht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                             – 23 –
Een Geopark is een door de Unesco gedefinieerd gebied met een of meer sites van
wetenschappelijk belang, niet alleen vanuit geologisch maar ook vanuit archeologisch,
ecologisch en cultureel oogpunt. In Europa bestaan vijftig Geoparken, wereldwijd nog
veel meer. Het doel is drieledig: a) het beschermen van de geodiversiteit, b) het
bewaren en aanschouwelijk maken van de geologische geschiedenis in relatie tot
natuur, landschap en cultureel erfgoed, en c) het ondersteunen van duurzame
economische ontwikkeling.
In 2013 is in opdracht van de VVG en GNR een plan van aanpak opgesteld door een
externe projectleider. De uitvoering van dit plan is opgedragen aan de stichting
‘Geopark in oprichting’, met als doel het Geopark naar de volgende fase te begeleiden.
In deze stichting zijn diverse partijen vertegenwoordigd, waaronder VVG.
Om het Geopark-concept inzichtelijk te maken zullen een aantal proefprojecten
worden gestart in de terreinen van de stichting, zoals het gebied bij de Tafelbergheide,
Naarder Eng (Aalberg) en/of Hoorneboegse heide.


FINANCIËN
Gebiedsontwikkeling
bedragen in €                                                jaar-        gewijzigde      jaar-
                                                           reken ing      b egroting    rekening
                                                             2013            2013         2012

T otale las ten                                               479.271       442.300         621.355
T otale baten                                                 131.902       125.709         317.102

Saldo voor reserve mutatie                                   -347.369       -316.591        -304.253

Mutatie reserve
Stortingen reserves                                                  88            0          1.080
Aanwending reserves                                               3.536            0            262

Saldo reserve mutaties                                            3.448            0           -818


Nadelig saldo na reserve mutatie                             -343.921       -316.591        -305.071



vergelijking saldi sub-doelen
bedragen in €                                            jaar-    gewijzigde
                                                      rekening begroting        afwijking
                                                         2013        2013
3.01 Verwerving en verkrijging                            -14.751     -12.360      -2.391
3.02 Beleid- en beheerplanning                            -35.358     -32.190      -3.168
3.03 Natuurbescherming                                    -81.151     -59.120     -22.031
3.04 Integrale gebiedsontwikkeling projecten               -3.448           0      -3.448
3.05 Integrale gebiedsontwikkeling exploitatie          -212.661    -212.921          260

                                                       -347.369      -316.591     -30.778
3.04 Integr.gebiedsontw.projecten reserve mutaties        3.458             0       3.458

Totaal                                                 -343.911      -316.591     -27.320 Nadelig
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                      – 24 –




Toelichtingafwijkingen > € 5.000 t.o.v. gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening 2012                     begroting      rekening
V=voordelig N=nadelig                                                                                        2013           2012
                                                                                                              €               €
3.03 Natuurbescherming
* de post juridische kosten laat een nadeel zien voornamelijk als gevolg van een langopende                   -14.700 N
gerechtelijke procedure met één van de aangrenzende terreineigenaren.
* in 2013 is een rentmeesterskantoor ingehuurd om de gehele onroerendgoed portefeuille door te                -17.300 N     -18.700 N
lichten en daar waar mogelijk huur- en pachtovereenkomsten (inclusief financiële vergoedingen) te
herzien en te vernieuwen.
3.05 Integrale gebiedsontwikkelingexploitatie
* hogere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                  -24.500 N
3.04 ProjectenIntegrale gebiedsontwikkeling
* omdat projectuitvoeringen afhankelijk gesteld zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen raming opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraamd
zijn. Het verschil tussen beide saldi, is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van de reserve
bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afgesloten projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>      – 25 –

OVERZICHTSKAART
   TERREINEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                    – 26 –

COMMUNICATIE, EDUCATIE
   EN VOORLICHTING


O        ver het Goois Natuurreservaat, haar taak en haar belangrijkste activiteiten
         vindt een proactieve vorm van communicatie en voorlichting plaats.
         Daarmee streeft de Stichting ernaar om: a) actief kennis en informatie te
verspreiden, b) een snelle en volledige acceptatie van beheermaatregelen te
bewerkstelligen en c) zo goed mogelijk service te bieden aan de bezoekers wat betreft
de gebruiksmogelijkheden van de terreinen.
Alvorens projectwerkzaamheden te starten wordt zoveel mogelijk tekst en uitleg
gegeven aan bewoners, leden van de Klankbordgroep, Vrienden van het Gooi en tal
van anderen.

MIDDEL EN EN MATERIAL EN
In 2013 werd op de website op actieve wijze informatie gegeven over actuele pro-
jecten en activiteiten. In de terreinen vond onderhoud plaats van de infopanelen,
terwijl bij uitvoering van projecten en beheermaatregelen verduidelijkende informatie-
bordjes werden geplaatst. Ook zorgde de Stichting voor bredere publiciteit bij werk-
zaamheden in het terrein.
Infoschuur
De Infoschuur ’t Gooi dient eveneens het communicatiedoel, bijvoorbeeld door het
houden van lezingen en door als startpunt te fungeren bij excursies. De eigen mede-
werkers zorgen voor de uitvoering van daarmee samenhangende werkzaamheden. Zo
functioneerde de Infoschuur in de afgelopen jaren vaak als uitvalsbasis voor educa-
tieve programma’s over natuurverbindingen ten behoeve van het basis- en voortgezet
onderwijs. Dat was ook opnieuw in 2013 het geval.
Daarnaast bood de Infoschuur dit jaar gelegenheid aan diverse aan het Goois
Natuurreservaat gelieerde organisaties – actief op het vlak van natuur, landschap en
erfgoed – om verenigingsactiviteiten te houden. Op 6 februari resulteerde dat in het
ondertekenen van de Gebruiksovereenkomst Infoschuur ’t Gooi (zie p. 27 voor de voor-
naamste punten daaruit), waarbij voorzitter van het bestuur van de stichting de heer
Jaap Bond de overeenkomst ondertekende, samen met de zes vertegenwoordigers van
de volgende organisaties:
· Vogelwerkgroep ‘t Gooi en omstreken,
· IVN-Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid, afdeling Gooi en
    Vechtstreek,
· AWN-Archeologische Werkgemeenschap Nederland, afdeling Naerdincklant,
· Stichting Omgevingseducatie Gooi, Vecht en Eemstreek,
· Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, afdeling Gooi,
· Vereniging Vrienden van het Gooi.
Met deze organisaties werd eind 2011 een overleg gestart over een nieuwe
samenwerkings- en gebruiksopzet. Het doel daarvan was niet alleen om de exploi-
tatiekosten van de eigen organisaties te verlagen door gezamenlijk de Infoschuur in
gebruik te nemen met ingang van 1 januari 2013, maar ook om sterker naar buiten te
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                     – 27 –
treden door gebruikmaking van elkaars kennis en ervaring. Men deelt nu een goed
ingerichte archiefruimte met elkaar en worden AV-apparatuur en andere faciliteiten
gemeenschappelijk gebruikt, aangeschaft en onderhouden. Bovendien maakt een
centrale, via internet te raadplegen, agenda het mogelijk de Infoschuur te reserveren
en aldus met onderlinge afspraken rekening te houden.
In het najaar is een succesvolle Gooise Landschapsdag georganiseerd, waarbij de
partijen zich vooral aan elkaars achterbannen hebben kunnen voorstellen. In 2014 zal
een soortgelijke dag worden georganiseerd, om zich nu ook aan het Gooise publiek te
kunnen presenteren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                       – 28 –
VERHAL EN VIA MOBIEL E WEBSITE: LAYAR EN
QR-ROU TES
Door het Goois Natuurreservaat loopt een groot aantal wandel- en fietsroutes. Elke
route voert langs landschappen en plekken met boeiende en verrassende verhalen. Die
verhalen blijven in de regel verborgen voor wandelaars en fietsers. Het Goois Natuur-
reservaat bracht daar vanaf 2011 verandering in. Sindsdien verzamelt en vertelt het
Goois Natuurreservaat samen met stichting Oneindig Noord-Holland die verhalen.
Daarvoor zijn moderne mobiele technieken ingezet: Layar en QR-codes.
Layar
Dit is een zogenaamde ‘app’ (applicatie) voor de smartphone. Als men met de camera
van zijn (of haar) smartphone naar een landschap of gebied kijkt, laat het scherm zien
waar interessante plekken en verhalen te vinden zijn. De Layar-app leidt naar de
mobiele website met het verhaal achter landschap, plek of gebouw.
QR-routes
Na het realiseren van twee eerdere QR-routes is in 2013 gestart met het verzamelen
van achtergrondinformatie voor een QR-route op de Hoorneboegse Heide en in de
Naarder Eng. Bij bijzondere plekken op deze routes worden vervolgens in 2014 QR-
bordjes opgehangen, bordjes met een blokjescode. De route op de Hoorneboegse
Heide zal voor de zomer van 2014 gereed zijn; de vierde route, in de Naarder Eng,
naar verwachting eind 2014.
Met een QR-reader op de smartphone (via een app te downloaden) kan men die QR-
codes scannen. Daarmee komt men vanzelf op de pagina van de mobiele website,
waar het verhaal te lezen is. Met deze Trek erop uit-verhalen wil het Goois Natuurreser-
vaat de routes door de natuur verrijken en nog interessanter maken voor een breed
publiek. Het is een prima manier om wandelaars en fietsers ter plekke meer informatie
te geven over reservaat, landschappen, flora en fauna. Het draagt bij aan de belevings-
waarde van de natuur en verbetert het begrip voor de rijkdom van de natuur in dit
gebied.

INTERACTIEF FIETSBOEKJE GOOI EN
VECHTSTREEK
Natuurmonumenten en het Goois Natuurreservaat hebben in 2013 een nieuw
fietsboekje uitgegeven, met als titel Gooi en Vechtstreek overal anders. Centraal staat daarin
het Bezoekerscentrum Gooi en Vechtstreek in ’s-Graveland, het natuur- en
recreatieknooppunt voor de hele regio. Een boekje bevat bovendien vier prachtige
nieuwe fietsroutes en veel leuke tips over de natuur en het landschap waar de recreant
langskomt, inclusief kortingsbonnen voor horeca-gelegenheden onderweg en digitale
extra’s op de smartphone. Het boekje is te koop bij het bezoekerscentrum en diverse
andere adressen in de regio.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                    – 29 –


WEBSITE
De website met de digitale nieuwsbrief werd ook in 2013 goed bezocht. De site trok
bijna 47.000 bezoekers die samen ruim 130.000 pagina’s bekeken hebben. Dit is een
fractie minder dan een jaar eerder (50.00 bezoekers en 136.000 pagina’s), maar daarbij
valt aan te tekenen dat in de statistieken de periode 8 t/m 29 oktober 2013 ontbreekt
als gevolg van een technisch probleem.
De uitgangspunten van de website zijn: interactie met de bezoekers (mede door
gebruikmaking van sociale media) alsmede het presenteren van actuele informatie.
In 2013 is de site doorontwikkeld om de gebruikerservaring nog verder te verbeteren.
Dit heeft geresulteerd in een geheel gewijzigde interface. Vanaf november is bovendien
de Facebook-pagina van GNR actief gepromoot, wat in 2014 zal worden voortgezet.

NIEU WSBRIEF
Sinds 2011 verschijnt de papieren nieuwsbrief nog twee keer per jaar. Daarnaast is er
een digitale nieuwsbrief die vier tot zes keer per jaar uitkomt, afhankelijk van de
actualiteit en de hoeveelheid nieuws. De keuze voor deze verandering is ingegeven
door de steeds vaker aan de Stichting gestelde vraag om het nieuws van het Goois
Natuurreservaat digitaal aan te bieden. Met deze nieuwe mix worden zowel de
papieren als de digitale lezers goed van actueel nieuws voorzien. Verder maakt men in
toenemende mate gebruik van sociale media als twitter, facebook en de blogs van de
GNR-medewerkers.

PUBLIEKSACTIVITEITEN, EVENEMENTEN EN
EXCURSIES
Verspreid over het Gooi en gedurende het hele jaar worden publieksactiviteiten
opgezet, zowel om het publiek te laten kennismaken met het Goois Natuurreservaat
als om het draagvlak voor haar werk te versterken.
Activiteiten in 2013 die zich in ruime belangstelling en deelname mochten verheugen,
waren onder andere: paaseieren zoeken, dauwtrappen, schaapscheerderfeest,
Halloween, kerstsfeer en diverse al dan niet specifieke excursies en lezingen. In
toenemende mate werkt de Stichting hierbij samen met andere organisaties, met als
doel om een groter bereik te krijgen en tevens meer doelgroepen te benaderen. Dit
jaar werden bijvoorbeeld, samen met het IVN en Natuurmonumenten, fietstochten
georganiseerd langs ecologische verbindingen in Gooi en Vechtstreek – speciaal
bedoeld voor mensen die wat meer willen weten over nut en noodzaak van deze
verbindingen. In 2014 zullen de excursies herhaald worden.
De vele door families en groepen aangevraagde excursies worden meestal begeleid
door boswachters en natuurgidsen van het IVN. Voor lezingen worden diverse mede-
werkers ingeschakeld, afhankelijk van het onderwerp en het gezelschap. De Stichting
heeft tevens de beschikking over een publieksinformatiewagen, die ook in 2013 weer
goed van pas kwam, niet alleen bij evenementen van de Stichting maar ook bijvoor-
beeld bij excursies van het IVN Gooi en Vechtstreek.

NATU UREDU CATIE
Natuureducatie kent bij de Stichting een paar hoofdthema’s, zoals het bezoek aan de
schaapskooi op de Blaricummerheide door de groepen 7 van het basisonderwijs in het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                     – 30 –
Gooi. Gemiddeld duizend leerlingen nemen jaarlijks deel aan dit lesprogramma in en
rond de kooi. Centrale onderwerpen zijn hierbij: het ontstaan van het Gooise heide-
landschap, de flora en fauna en de cultuurhistorie. Ook in 2013 nam een kleine
duizend leerlingen deel aan het programma. Dit aantal was lager dan in voorgaande
jaren. Navraag bij de scholen leerde ons dat vooral logistieke problemen hieraan ten
grondslag lagen (onvoldoende ouders beschikbaar voor het kindervervoer). Door een
intensievere benadering, waarbij het de scholen zo makkelijk mogelijk gemaakt wordt
om zich op te geven, wordt geprobeerd meer scholen en kinderen te laten deelnemen
Een andere hoofdthema is het onderwijsprogramma Actie Zebrapad, een digitale leer-
omgeving voor het basis- en voortgezet onderwijs. Het programma is ontwikkeld in
samenwerking met de Stichting Omgevingseducatie Gooi, Vecht- en Eemstreek
(OGVE). In drie digitale onderzoeksopdrachten met bijbehorend veldwerk leren
leerlingen en docenten in de regio waarom, in welke vorm en op welke schaal natuur-
verbindingen worden aangelegd. Het veldwerk vond in 2013 plaats bij Natuurbrug
Zanderij Crailo, waarbij aansluitend de bijbehorende fietsroute langs natuur-
verbindingen in de omgeving werd gereden.
In samenwerking met dezelfde stichting OGVE was ook het educatieve programma
over de paddentrek wederom een groot succes. Enkele tientallen schoolgroepen
hebben de speelse presentatie in de Infoschuur bijgewoond en veldonderzoek gedaan.

VRIJWIL L IGERS
Ruim driehonderd vrijwilligers zijn intensief betrokken bij het Goois Natuurreservaat,
vaak al jarenlang. Ze vormen een belangrijke intermediair tussen de Stichting en de
Gooise bevolking. Ook in 2013 deden vrijwilligers beheerwerk in de natuur,
inventariseerden flora en fauna en zorgden voor voorlichting en excursies. Zo
vervulden schaapskooivrijwilligers als IVN-natuurgids de rol van gastheer of -vrouw,
niet alleen op zondagmiddag maar ook bij speciale evenementen rond de kooi.
Overigens hoort bij elke categorie vrijwilligers specifieke begeleiding, meestal verzorgd
door de boswachters en regiobeheerders. Aan verschillende groepen, waaronder de
twee in 2013 gestarte groepen op de Hoorneboegse heide en het landgoed De
Hoorneboeg, zijn vaste coördinatoren verbonden. Die zijn met name voor de
coördinator vrijwilligerswerk het eerste aanspreekpunt.
Begin 2013 is na een oproep in de media met ruim dertig vrijwilligers, verdeeld over
twee ochtenden, gestart met beheerwerk op het landgoed Hoorneboeg en in de
omringende natuurgebieden van het GNR. Op het landgoed heeft de Stichting
Hoorneboeg gezorgd voor een onderkomen, van waaruit de vrijwilligers het veld
intrekken. Het Goois Natuurreservaat heeft gezorgd voor gereedschappen, werk-
schoenen en andere zaken om aan het werk te kunnen. In gezamenlijk overleg is voor
het landgoed en de omliggende terreinen een werklijst opgezet die rekening houdt met
de seizoenen. Met elkaar hebben de groepen ca. 3.300 uur kleinschalig natuurbeheer
verricht!
Met de vrijwilligerscentrales in Huizen, Bussum en Hilversum bestaat structureel
contact over werving van vrijwilligers. In Huizen en Bussum worden zogeheten
Match-diners georganiseerd om bedrijven en goede doelen met elkaar in (blijvend)
contact te brengen. Ook in 2013 zijn weer matches gemaakt tussen organisaties en het
Goois Natuurreservaat. Naast de vaste vrijwilligers zijn er ook groepen, organisaties
en bedrijven die, in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen, een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                    – 31 –
bijdrage leveren aan de instandhouding van de Gooise natuur. Veelal gebeurt dit in
samenspraak met NL Doet en de Landelijke Natuurwerkdag. Ook in 2013 was dit
weer het geval.
In december is er de jaarlijkse vrijwilligersdag. Samen met de bestuursleden en de
medewerkers van de Stichting wordt teruggekeken op het afgelopen jaar en voor-
uitgeblikt op wat komen gaat. De bijeenkomst vindt elk jaar plaats op een andere
Gooise locatie. In 2013 was het Museum Hilversum aan de beurt, waar de vrijwilligers
tevens konden genieten van de tentoonstelling ’t Gooi, beeld van het landschap.

MAATSCHAPPEL IJKE STAGES
Behalve bedrijven hebben zich dit jaar ook scholen (leerlingen) gemeld voor maat-
schappelijke stages (MAS), met als voornaamste motivatie om zich in het kader van
educatie in te zetten voor werkzaamheden in de natuur. De vrijwilligerscentrales fun-
geren vaak als makelaar tussen de scholen en het Goois Natuurreservaat. In 2013 zijn
zogeheten MAS-coaches (ervaren vrijwilligers) actief geweest bij het begeleiden van
jongeren in het veld. De wettelijk verplichte maatschappelijke stage wordt in 2015
afgeschaft en inmiddels is er al een heroriëntatie gaande. De meeste scholen en
organisaties zouden de stages graag willen voortzetten. Er wordt gekeken hoe dat
(financieel) mogelijk te maken is.

GROEPSVERBL IJF ’T L AER VOOR VEL DWERK EN
NATU UREDU CATIE
Groepsverblijf ’t Laer biedt overnachtinggelegenheid aan groepen (tot circa vijftig
personen) die zich richten op natuureducatie, natuurbeheer en natuurbeleving. Doel is
om volwassenen en kinderen nadrukkelijk bij de natuur te betrekken. Bij dit groeps-
verblijf hoort tevens een bosgedeelte waar kinderen kunnen spelen. Zo biedt de
jeugdwerkgroep van het IVN Gooi en Vechtstreek scholen een educatief programma
aan, waarbij kinderen met een ‘ontdekvestje’ vanuit ‘t Laer de natuur intrekken onder
leiding van een natuurgids. Dergelijke activiteiten vinden trouwens ook plaats zonder
overnachting.
Speelbos
Het in juni 2012 geopende Speelbos ’t Laer is een groot succes. Diverse ‘speel-
uitdagingen’ nodigen kinderen uit om meer in/met de natuur te gaan spelen. De
Stichting sluit hiermee aan op de in 2010 gestarte landelijke campagne ‘Ieder kind
heeft recht op natuur’. Het project kenmerkt zich door de lage realisatiekosten en de
inzet van vele vrijwilligers. Direct na de opening, die met veel positieve publiciteit
gepaard ging, werd de Stichting aangenaam verrast door de grote belangstelling.
Aangezien deze interesse opvallend vaak van kinderdagverblijven afkomstig was, is
contact gezocht met deze sector voor een of andere vorm van ondersteuning.
Inmiddels heeft zich buiten de initiatiefnemers een vaste vrijwilligersgroep geformeerd
en worden diverse keren per jaar onderhoudsdagen georganiseerd.
In 2013 is verder gezocht en gewerkt aan het duurzaam in stand houden van het
Speelbos. Gezien de enorme toeloop worden in 2014 tijdens het hoogseizoen
mobiele toiletvoorzieningen geplaatst.

PROJECTEN COMMU NICATIE, EDU CATIE EN
VOORL ICHTING
BEDRIJFSSPONSORING
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                      – 32 –
Goois Natuurreservaat beschikt aanvang 2012 over slechts zes bedrijfssponsoren, een
magere score. In vergelijking met zusterorganisaties is dit aantal zelfs zeer laag te noe-
men. In 2012 is dan ook een sponsorplan opgezet om het bedrijfsleven te benaderen.
De heer Albert Vijge is hiervoor ingehuurd – in het verleden ontwikkelde hij een
soortgelijk plan voor het Utrechts Landschap, en met succes.
In 2013 is het aantal bedrijfsbeguntigers verdubbeld naar twaalf en is gestart met een
zogeheten ‘Groene kring’. Dit zijn bedrijven en organisaties die aan begunstigers van
het Goois Natuurreservaat korting bieden op een product of dienst. Tot mei 2014 zal
de heer Vijge zijn werkzaamheden voortzetten. Daarna wordt de sponsorwerving
intern geregeld.
Ook ging in dit jaar het Goois Natuurreservaat een partnership aan met De Friesland
Zorgverzekeraar. Dit partnership resulteert in een samenwerking in het ‘Natuur-
collectief’: een verzekering waarbij begunstigers korting krijgen op hun ziektekosten-
premie en nieuwe deelnemers uit het Gooi een GNR-begunstigerschap krijgen
aangeboden.
GOOI-HOEK MUSEUM HOFLAND
Museum Hofland ligt vlakbij St. Janskerkhof en restaurant La Place op de weg naar
Laren. Vanuit deze locatie vertrekken dagelijks tal van mensen voor een wandeling in
de Gooise natuur. Het museum wil haar Gooi-hoek, een permanente expositie over
de ontstaansgeschiedenis van het Gooi, aanpassen aan de wensen van de tijd. De
huidige tentoonstelling is nogal gedateerd. Het ontbreekt het museum echter aan
expertise en middelen om de expositie op een adequate wijze up-to-date te maken,
vooral met het oog op het jongere publiek. Reden genoeg om met het GNR de
handen ineen te slaan. In het najaar van 2012 zijn de eerste gesprekken over de Gooi-
hoek gestart. Om het Goois Natuurreservaat nog meer zichtbaar te maken als
gastheer van deze prachtige natuur, wordt gezamenlijk aan de invulling en de ontwik-
keling van de expositie gewerkt. Ook de relatie met de Postcode Loterij zal daarbij
zichtbaar zijn. Vanaf medio 2013 krijgen GNR-begunstigers structureel 35% korting
op de toegangsprijs van het museum, voor een periode van tenminste vijf jaar. In het
derde kwartaal van 2013 werd de opening verwacht. Deze opening is uitgesteld tot
voorjaar 2014.

FINANCIËN
 Communicatie, voorlichting, educatie en draagvlak
bedragen in €                                         jaar-     gewijzigde     jaar-
                                                    reken ing   begroting    rekening
                                                      2013        2013         2012

Totale las ten                                        570.126     485.935     418.426
Totale baten                                          286.014     193.889     305.290

Saldo voor reserve mutatie                           -284.112     -292.046    -113.137

Mutatie reserve
Stortingen reserves                                     6.309           0        1.090
Aanwending reserves                                         0           0            0

Saldo reserve mutaties                                 -6.309           0       -1.090


Nadelig saldo na reserve mutatie                     -290.421     -292.046    -114.227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                     – 33 –



vergelijking saldi sub-doelen
bedragen in €                                                           jaar-    gewijzigde
                                                                     rekening begroting              afwijking
                                                                        2013        2013
4.01 Communicatie middelen en materialen                                 -66.244    -79.190                12.946
4.02 Website en nieuwsbrieven                                                 -1         -15                   14
4.03 Publ.acties, evenementen en excursies                             -135.346    -133.700                -1.646
4.04 Vrijwilligers                                                       -67.420    -63.730                -3.690
4.05 Gebouwen vrijwilligers                                              -11.895    -10.990                  -905
4.06 't Laer                                                              -3.334     -4.340                 1.006
4.07 Projecten                                                               127         -81                  208

                                                                       -284.112        -292.046             7.934
4.07 Projecten communicatie ca reserve mutaties                          -6.309               0            -6.309

Totaal                                                                 -290.421        -292.046            1.625 Voordelig




Toelichting afwijkingen > € 5.000 t.o.v. gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening 2012                    begroting      rekening
V=voordelig N=nadelig                                                                                        2013           2012
                                                                                                              €               €
4.01 Communicatie, middelen en materialen
* in 2013 heeft een selectieve vervanging van panelen en audiovisuele apparatuur plaatsgevonden,                6.300 V
daarnaast is in 2013 geen foldermateriaal vervangen zodat ook de publicatie en drukwerkkosten lager
uitkomen.
* via deze post loopt ook de verrekening van het voor of nadelig saldo van de exploitatie van de                6.200 V
infoschuur. Voor 2013 is sprake van een voordelig saldo van € 6.182. Dit bedrag wordt via resultaat
bestemming toegevoegd aan het bestemmingsfonds exploitatie infoschuur.
* hogere toerekening eigen apparaatsk osten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                 -27.400 N
4.03 Publieksactiviteiten, evenementen en excursies
* hogere toerekening eigen apparaatsk osten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                -102.700 N
4.04 Vrijwilligers
* hogere toerekening eigen apparaatsk osten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                 -33.100 N
4.07 Projecten Communicatie, educatie, voorlichting en draagvlak
* omdat projectuitvoeringen afhankelijk gesteld zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen raming opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraamd
zijn. Het verschil tussen beide saldi, is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van de reserve
bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afges loten projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                     – 34 –



      BESTUUR EN
BESTUURSONDERSTEUNING


H             et bestuur van de Stichting bestaat uit een algemeen bestuur en een
              dagelijks bestuur. Het algemeen bestuur is samengesteld uit zeventien
              leden inclusief de voorzitter, en zeventien plaatsvervangers. Het
dagelijks bestuur omvat acht leden inclusief de voorzitter, en acht plaatsvervangers.

BESTU UR
Het algemeen bestuur vergadert twee keer per jaar, het dagelijks bestuur gemiddeld
acht keer per jaar. De vergaderingen worden georganiseerd door het secretariaat. De
voorzitter wordt benoemd uit de vertegenwoordigers van de provincie Noord-
Holland die zitting hebben in het algemeen bestuur.
Het bestuur wordt bijgestaan door de directeur-rentmeester, die tevens de ambtelijk
secretaris van het bestuur is.

BESTU URSONDERSTEU NING
De directeur-rentmeester is belast met het technisch, juridisch, financieel en admi-
nistratief beheer van de bezittingen. Hij wordt daarbij ondersteund door de mede-
werkers. Bij bestuursvergaderingen zijn het vooral het secretariaat, het bedrijfsbureau,
de controller en de afdelingshoofden die deze assistentie verlenen. In voorkomende
gevallen schakelt de rentmeester een externe juridisch adviseur in.
Het secretariaat verzorgt de productie en verzending van de vergaderstukken, de
agendering en verslaglegging van de vergaderingen, evenals het archief van de
Stichting. De rentmeester is woordvoerder namens de Stichting en wordt daarbij
ondersteund door de afdelingshoofden en de coördinator communicatie.
Klankbordgroep
De Klankbordgroep Gebruikers Natuurterreinen Goois Natuurreservaat geeft
gevraagd en ongevraagd adviezen en suggesties aan de rentmeester over het beheer
van de natuurterreinen. De adviezen worden ter kennis gebracht aan het bestuur.
De groep bestaat uit vertegenwoordigers van onder meer verenigingen en stichtingen
op het gebied van sport, natuur en archeologie, die in georganiseerd verband gebruik-
maken van de terreinen. Mevrouw M. Evers is secretaris van de Klankbordgroep. De
Klankbordgroep vergadert drie keer per jaar en houdt één excursie in aanwezigheid
(voor zover mogelijk) van de rentmeester en stafleden. Het secretariaat van de
Stichting verzorgt op aangeven van de secretaris de productie en verzending van de
vergaderstukken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                              – 35 –
Controller en Financiële adviescommissie
Het bestuur laat zich bij het uitvoeren van het geldelijk beleid (jaarrekening, werk-
begroting, begroting en meerjarenraming) bijstaan door de controller en de Financiële
Adviescommissie bestaande uit vertegenwoordigers van de acht participanten. De
commissie vergadert eenmaal per jaar onder voorzitterschap van de rentmeester en
wordt daarbij geadviseerd door de controller.
Steunstichting
De rentmeester is statutair lid van het (dagelijks) bestuur van de stichting Steun Goois
Natuurreservaat. Hij is verantwoordelijk voor het inbrengen van het beleid van de
stichting Gooisch Natuurreservaat en het programmeren en aanvragen van doelgiften
ten behoeve van de uitvoering van projecten. De rentmeester wordt daarbij onder-
steund door beide afdelingshoofden, de coördinator communicatie, het bedrijfsbureau
en de controller. De controller is tevens controller van de stichting Steun Goois
Natuurreservaat. De rentmeester en de coördinator communicatie onderhouden het
contact met de fondsenverstrekkers.

PROJECTEN BESTUU R (ONDERSTEU NING)
BEHEER REGISTRATIESYSTEEM
In 2012 is ten behoeve van het beheer het beheerinformatiesysteem ‘Conservation
Management System international’ (CMSi) aangeschaft. In 2013 is gestart met de
inventarisatie in het veld en het verwerken van de data in dit systeem. Naar
verwachting is eind 2014 het systeem operationeel en kan het gebruikt worden voor
de op te stellen werkplannen vanaf 2015.

INVOERING DUURZAAMHEIDSAGENDA EN VERVOLG VAN HET
DUURZAAMHEIDSTRAJECT
Duurzaam GNR in 2013
Duurzaamheid is vanzelfsprekend en belangrijk voor het GNR. We onderscheiden
daarbij drie componenten:
· duurzame bedrijfsvoering,
· duurzame energieopwekking: bijvoorbeeld zonnepanelen,
· duurzame inkoop1).
De beste indicator voor progressie op deze drie componenten gezamenlijk is de
zogenaamde klimaatvoetafdruk. In 2011 bedroeg deze voetafdruk2) voor GNR 142
ton CO2. De belangrijkste bestanddelen hiervan zijn: gebouwen, dienstvervoer en
woon-werk-vervoer.
Klimaatvoetafdruk 2013
In 2013 is de voetafdruk van het GNR gereduceerd met dertien procent tot 124 ton
CO2. Voor de relatieve bijdrage van de verschillende onderdelen: zie figuur 1.



1
    Duurzaam bouwen en duurzaam terreinbeheer worden later ingevuld.
2
    Dit is een zogenaamde GRI (Global Reporting Initiative) scope 1 & 2 voetafdruk, opgesteld volgens de
    methodiek van de CO2-Prestatieladder, SKAO (Stichting Klimaatvriendelijk Aanbesteden & Ondernemen), 18
    juli 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                     – 36 –


Figuur 1: Klimaat voetafdruk 2013



                                            17%
                    26%
                                                  2%
                                                  1%
                                                         Woon-werkverkeer **
                                                  1%
                                                         Bedrijfsafval *
                                                         Water
                                                         Papier
                                                         Dienstvervoer
                                                         Gebouwen: gas & electra



                                    53%




De uitstoot van onze gebouwen is afgenomen met 45% (zie figuur 2), aangezien per
maart 2013 op groene stroom van Nederlandse windenergie is overgeschakeld.

Figuur 2: Klimaat voetafdruk 2011-2013
              160
              160



              140
              140



              120
              120



              100
              100
                                                          Woon-werkverkeer
                                                          Woon-werkverkeer **
                                                                           **
                                                          Bedrijfsafval
                                                          Bedrijfsafval **
 CO22 (ton)
      (ton)




              80
              80                                          Water
                                                          Water
 CO




                                                          Papier
                                                          Papier
              60
              60
                                                          Dienstvervoer
                                                          Dienstvervoer

              40
              40                                          Gebouwen:
                                                          Gebouwen: gas
                                                                    gas &
                                                                        & electra
                                                                          electra


              20
              20



               00
                    2011
                    2011             2013
                                     2013




Vanaf 1 januari 2014 worden de gebouwen verwarmd met biogas in plaats van met
aardgas, zodat de voetafdruk in 2014 naar verwachting nog verder zal dalen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                     – 37 –


Om het gebruik van groene energie
ook zichtbaar te maken voor onze
begunstigers en bezoekers, worden
bordjes opgehangen bij de ingangen
van de gebouwen en is een artikel
geplaatst op onze website.
Dienstvervoer is in 2013 gestegen
met tien procent, voornamelijk als
gevolg van de indiensttreding van
drie nieuwe boswachters in het na-
jaar. Gezien de belangrijke plaats
die dienstvervoer in de klimaatvoetafdruk inneemt en tevens de noodzakelijke
vervanging van een aantal bedrijfsauto’s, is in 2013 gezocht naar de best mogelijke
vernieuwing en aanvulling. Als resultaat is in het najaar een grote vierwiel-aangedreven
auto vervangen door een zuiniger model, terwijl een elektrische motor is aangeschaft
als alternatief voor een auto. In 2014 zullen voorts twee benzineauto’s worden
vervangen door twee auto’s op biogas, eventueel aangevuld met een elektrische
scooter. Op die manier wordt de uitstoot van het wagenpark gestabiliseerd ondanks
de toename van het aantal boswachters. In 2014 zal maandelijks het rijgedrag van de
gebruikers worden gemonitord en naar hen teruggekoppeld, teneinde bewuster
rijgedrag te stimuleren. Op termijn zal de uitstoot van dienstauto’s afnemen als gevolg
van steeds zuiniger vervoer.

                        (optioneel: afb. motor invoegen)




De component woon-werkverkeer is in 2013 licht gestegen, de overige componenten
van de klimaatvoetafdruk bleven gelijk.
Duurzaamheidsbeleid
In december 2013 is door middel van een workshop met het voltallige personeel en
een aantal externe deskundigen het duurzaamheidsbeleid van het GNR opgesteld. Dit
beleid wordt in 2014 ter goedkeuring aan het bestuur voorgelegd.
De belangrijkste doelstellingen omvatten:
· reductie van de klimaatvoetafdruk met achtereenvolgens 20% in 2014, 50% in
    2020 en 95% in 2050,
· inkopen op duurzame wijze: in 2014 in 50% van de gevallen, in 2015 in 100%,
· bijdragen aan de duurzame opwekking van energie, mits daarvoor sponsors
    kunnen worden gevonden zodat het niet ten koste gaat van het natuurbeheer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                       – 38 –




FINANCIËN

 Bestuur en Bestuursondersteuning
 bedragen in €                                       jaar-     gewijzigde      jaar-
                                                   rekening    begroting     rekening
                                                     2013        2013          2012

 Totale lasten                                       628.238      568.630      640.118
 Totale baten                                      1.939.756    1.876.120    1.779.917

 Saldo voor reserve mutatie                        1.311.518    1.307.490    1.139.799

 Mutatie reserve
 Stortingen reserves                                  22.450            0       11.949
 Aanwending reserves                                      31            0            0

 Saldo reserve mutaties                              -22.420            0      -11.949



 Voordelig saldo na reserve mutaties               1.289.098    1.307.490    1.127.850


 vergelijking saldi sub-doelen
 bedragen in €                                        jaar-     gewijzigde
                                                   rekening begroting        afwijking
                                                      2013         2013
 5.01 Bestuur                                        -205.697     -211.620       5.923
 5.02 Bestuursondersteuning                          -267.315     -246.300     -21.015
 5.03 Gebouwen en huisvestingskosten                   -91.560    -110.710      19.150
 5.04 Participantenbijdragen                        1.876.120 1.876.120              0
 5.05 Bestuur en bestuursondersteuning projecten            -31          0         -31

                                                   1.311.518    1.307.490        4.028
 5.04 Participantenbijdragen reserve mutatie         -22.420            0      -22.420

 Totaal                                            1.289.098    1.307.490      -18.392 Nadelig
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                  – 39 –
Toelichting afwijkingen > € 5.000 t.o.v. gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening 2012                     begroting      rekening
V=voordelig N=nadelig                                                                                         2013           2012
                                                                                                               €               €
5.01 Bestuur
* met name door de verdere digitalisering van het jaarverslag/jaarrekening zijn de kosten lager dan              5.900 V
geraamd. Daarnaast vallen nog enkele algemene bestuurskosten lager uit dan geraamd.
* lagere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                    4.400 V
5,02 Bestuursondersteuning
* op dit onderdeel wordt om administratieve redenen de diverse saldi van de (hulp)kostenplaatsen                89.800 V     52.400 V
verantwoord. Per saldo een voordeel van € 89.800. Dit saldo wordt voornamelijk veroorzaakt door
vrijvallende personeelslasten als gevolg van vacatures (vervulling in 4e kwartaal, terwijl de lasten voor
het hele jaar geraamd zijn).
* de post algemeen juridische adviezen valt ca € 14.600 hoger uit dan geraamd. Dit betreft met name            -14.500 N     -19.300 N
juridische adviezen voor gevoerde gerechtelijke procedures en juridisch advies m.b.t. mogelijke
samenwerkingsvormen.
* in het kader van de organisatie ontwikkeling, is in 2013 een traject doorlopen om tot een herverdeling      -105.700 N     -96.900 N
van taken en een efficiëntere samenwerking te komen.
* diverse afwijkingen overige algemene organisatiekosten zoals                                                   9.600 V
5.03 Gebouwen en huisvestingskosten kantoor
* hogere toerekening eigen apparaatskosten (in 2013 heeft een herverdeling plaatsgevonden)                                   -29.700 N
* op dit onderdeel vindt de doorbelasting plaats van de kosten van kantoor en huisvesting. De kosten            19.200 V      21.600 V
zijn lager dan geraamd, voornamelijk als gevolg van het feit dat de dotatie aan de voorziening
onderhoud ad € 22.450,- is vervallen. In 2013 wordt via resultaatbestemming een bedrag toegevoegd
aan de bestemmingsreserve gebouwd vastgoed. Daar staan geringe afwijkingen (in totaal € 3.300) op
diverse uitgaven posten tegenover.
5.04 Participantenbijdragen
In 2013 is hier de bijdrage voor het onderhoud van de fietspaden van de voormalige                                          126.500 V
De in 2012 éénmalig taakstellende bezuiniging van ruim € 190.000 is voor 2013 deels omgezet in een                          118.600 V
structurele bezuiniging van € 121.500. Rekening houdende met de loon- en prijsmutaties voor 2013 en
de compensatie voor de verhoging van de btw van 19 naar 21% komt de netto bezuiniging uit op €
71.400. Per saldo een toename van de participantenbijdrage met € 118.600.
* in 2012 is op dit onderdeel een eenmalige bate verantwoord (vergoeding van kosten in 2011)                                 -11.900 N
5.5 Projecten Bestuur en bestuursondersteuning
* omdat projectuitvoeringen afhankelijk gesteld zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen raming opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraamd
zijn. Het verschil tussen beide saldi, is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van de reserve
bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afgesloten projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                      – 40 –


GEBOUWEN EN TERREINEN

 H        et onderhouden van contact met de diverse gebruikers van de gebouwen en
          terreinen vergt aandacht en inzet van de beheerders en boswachters.

 GEBOUWEN EN HUISVESTINGSKOSTEN
 De Stichting heeft diverse gebouwen in haar bezit en beheer. Dat brengt enerzijds
 kosten voor onderhoud, verzekeringen en zakelijke lasten met zich mee, anderzijds
 levert het ook gebruik- en huurinkomsten op.
 De organisatie is in 2013 gehuisvest geweest in een kantoor, met noodzakelijke kosten
 voor automatisering, verzekeringen, energie, inbraak- en brandbeveiliging en overige
 zakelijke lasten. Voor het beheer zijn beschikbaar: werkplaatsen, werf, opslagruimte,
 stallingruimte voor materieel en materialen.

 EXPLOITATIE GEBOU WEN GEBRU IK DOOR
 DERDEN
 De Stichting heeft diverse gebouwen in bezit die niet rechtstreeks dienstbaar zijn aan
 de hoofddoelstellingen van de Stichting. Deze gebouwen worden verhuurd (en zijn
 deels ook in verhuurde staat verkregen). De kosten en opbrengsten worden op dit
 onderdeel verantwoord.
 In 2013 zijn een tweetal woningen (o.a. een voormalige dienstwoning) voor een
 gedeelte van het jaar op de vrije markt verhuurd. Daarnaast is met de huidige
 gebruikers van het klooster op de Monnikenberg een gebruikvergoeding
 overeengekomen. In 2013 is een aanvang gemaakt met de uitvoering van periodiek
 onderhoud aan de gebouwen.
 Bij de resultaatbestemming van het saldo van deze jaarrekening wordt voorgesteld de
 extra opbrengsten van huur en gebruik, met aftrek van de kosten van het niet
 geraamde onderhoud, per saldo € 44.000,– toe te voegen aan de bestemmingsreserve
 (onderhoud) gebouwd vastgoed.

 SPORTPARK CRAIL O
 Diverse sportverenigingen en het Dierenasiel Crailo huren grond in Sportpark Crailo.
 Er zijn geregeld juridische adviezen nodig vanwege grenskwesties in het sportpark. De
 Stichting onderhoudt er twee parkeerterreinen, waarvoor periodiek half-
 verhardingsmateriaal moet worden aangevuld en geëgaliseerd, alsook beplanting
 gesnoeid en aangevuld. Wekelijks worden zwerfafval en vuilstorten geruimd.

 OVERIG GEBRU IK DERDEN
 Binnen het Goois Natuurreservaat zijn op verhuurde percelen diverse scouting-
 gebouwen aanwezig, waarvan beheer en onderhoud niet bij de Stichting berusten en
 waarvoor een zeer beperkte huuropbrengst wordt verkregen.
 In 2013 is een schadevergoeding ontvangen vanwege het feit dat bij een onroerend
 goedtransactie tussen derden het recht van eerste koop van de Stichting niet is
 gerespecteerd. Bij resultaatbestemming is dit bedrag toegevoegd aan de
 bestemmingsreserve (onderhoud) gebouwd vastgoed.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                    – 41 –


PROJECTEN GEBOU WEN EN TERREINEN
GROENE SCHAKEL : HERBESTEMMING KLOOSTERGEBOUWEN LANDGOED
MONNIKENBERG
De zusterorde zal voorjaar 2014 de gebouwen hebben verlaten en overgedragen aan
het Goois Natuurreservaat. Met het oog op de herbestemming van het klooster-
complex is in 2012 opdracht verleend aan de stichting BOEi voor een haalbaarheids-
onderzoek met scenario’s en exploitatiebegrotingen. Het projectresultaat is het in
beeld brengen van de mogelijkheden voor herbestemming, waarbij dezerzijds de voor-
waarde is gesteld dat de nieuwe functie dient te passen in het cultuurhistorische,
landschappelijke en natuurlijke karakter van het landgoed. In het onderzoek komen
onder meer de volgende aspecten aan de orde: bouwkundige inspectie, bouw-
historisch onderzoek, marktverkenning en opstellen van een exploitatiebegroting.
Van de provincie Noord-Holland is in het kader van de provinciale subsidieregeling
Stimulering Herbestemming Monumenten Noord-Holland 2012 hiervoor een finan-
ciële bijdrage van €10.000 ontvangen. De resterende kosten werden gedekt door een
bijdrage van de stichting Steun Goois Natuurreservaat.
Het onderzoek van BOEi is medio 2013 gereedgekomen. Een belangrijke conclusie
was dat onderhoud en beheer van het kloostergebouw een enorme aanslag zal doen
op de begroting van het GNR. Daarom werd door het bestuur van het GNR besloten
om na deze eerste fase de ‘uit-vraag’ te definiëren, op basis waarvan externe
belangstelling gepolst kon worden. Begin 2014 zal een uitgangspuntennota worden
opgesteld, waarmee belangstellenden kunnen worden geïnformeerd. Het streven is
erop gericht het GNR te vrijwaren van financiële risico’s als gevolg van het naderende
vertrek van de Zusters in mei 2014.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                          – 42 –


         FINANCIËN

     Gebouwen en terreinen derden gebruik
     bedragen in €                                      jaar-     gewijzigde     jaar-
                                                      rekening    begroting    rekening
                                                        2013        2013         2012

     Totale lasten                                      138.274       67.160     203.250
     Totale baten                                       291.434       86.900     227.624

     Saldo voor reserve mutatie                         153.159       19.740      24.374

     Mutatie reserve
     Stortingen reserves                                133.000            0          0
     Aanwending reserves                                      0            0          0

     Saldo reserve mutaties                            -133.000            0          0



     Nadelig saldo na reserve mutatie                    20.160       19.740      24.374




Specificatie sub-doelen
bedragen in €                                              jaar-    gewijzigde
                                                         rekening    begroting       afwijking
                                                           2013        2013
6.01 Algemene kosten                                        -11.760     -11.760                 0
6.02 Exploitatie gebouwen                                    40.364      -3.710            44.074
6.03 Sportpark Crailoo                                       33.396      33.050               346
6.04 Exploitatie terreinen derden gebruik                    91.160       2.160            89.000
6.05 Gebouwen en terreinen derden gebruik projecten              -0           0                -0

Totaal                                                     153.159         19.740         133.419
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                             – 43 –



Toelichting afwijkingen > € 5.000 t.o.v. gewijzigde begroting 2013 en jaarrekening 2012                   begroting      rekening
V=voordelig N=nadelig                                                                                       2013           2012
                                                                                                             €               €
6.02 Exploitatie gebouwen
* Een deel van het jaar 2013 zijn een tweetal woningen van de stichting op de vrije markt verhuurd. De        44.300 V     -78.200 N
totale huuropbrengst kwam daardoor uit op ca € 45.000, circa € 12.000 meer dan geraamd. Daarnaast
zijn met de huidige gebruikers van het klooster op de Monikkenberg afspraken gemaakt over een
gebruiksvergoeding over de periode 2013. Dit levert een opbrengst op van € 45.000. In totaal circa €
57.000. Hier tegen over staan niet geraamde uitgaven voor onderhoud ad € 12.700. Via resultaat
bestemming wordt het resultaat per saldo toegevoegd aan de bestemmingsreserve gebouwd
vastgoed. In 2012 bedroegen de meeropbrengsten van de verhuur in dit kader € 123.000 (in dit bedrag
was een gebruiksvergoeding voor het klooster voor 2011 en 2012 opgenomen).
* vervallen dotatie voorziening groot onderhoud gebouwen                                                                  123.000 V
6.03 Exploitatie terreinen derden gebruik
* op deze post is de schadevergoeding verantwoord ad € 89.000 die is ontvangen vanwege het feit dat           89.000 V     89.000 V
het recht van 1e koop van een onroerendgoed perceel van het GNR is geschonden. Het bedrag wordt
bij de resultaatbestemming toegevoegd aan de bestemmingsreserve gebouwd vastgoed.
6.04 Projecten Gebouwen en terreinen derden gebruik
* omdat projectuitvoeringen afhankelijk gesteld zijn van de te ontvangen projectbijdragen, wordt in de
begroting geen raming opgenomen voor de uitgaven van projecten. De werkelijke projectuitgaven
geven dan een nadeel te zien. Het omgekeerde geldt voor de projectbaten, welke ook niet geraamd
zijn. Het eventuele verschil tussen beide saldi, is het bedrag dat gestort dan wel onttrokken wordt van
de reserve bijzondere projecten en betreft de saldi van in de loop van het jaar afgesloten projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                    – 44 –




       NATIONALE
   POSTCODE LOTERIJ


D        e Nationale Postcode Loterij is al sinds 1997 een belangrijke partner van het
         Goois Natuurreservaat. Na intensieve evaluatie in 2011 is de samenwerking
         met de Loterij in 2012 weer voor vijf jaar gecontinueerd, tot 2016.
De giften van de Postcode Loterij worden gebruikt voor projecten die een meer-
waarde opleveren voor de natuur en haar bezoekers. Het betreft het in stand houden
van de schaapskudden met hun herders, de aankoop van natuurterreinen, de aanleg
van natuurverbindingen en de inrichting en het herstel van natuurterreinen en recrea-
tievoorzieningen.
Projecten die met bijdragen van de Loterij in 2013 zijn gerealiseerd, omvatten onder
andere: de start van een nieuw natuur- en wandelgebied in Gijzenveen, de sanering
van De Molshoop, de aanleg van heidestapstenen in het Spanderswoud, een
ruiteronderzoek, het herstel van de toegangsweg op het landgoed Kommerrust,
aanpassingen van de Infoschuur, de doorontwikkeling van de GNR-website, het
opzetten en inhoud geven aan de bedrijfssponsorwerving, het aantrekken van een
nieuwe medewerker voor communicatie in het kader van draagvlakvergroting, de
uitgave van een interactief fietsboekje samen met Natuurmonumenten, en een
onderzoek naar de herbestemming van het klooster op Landgoed Monnikenberg.
Daarnaast maken de giften van de Loterij het ons mogelijk om onze vrijwilligers- en
educatie-activiteiten alsook de informatievoorziening (infoborden, website, brochu-
res) op peil te houden.

BE LA N G VA N PA RT ICU LIE RE FON DSE N WE RVE RS
Met de ingrijpende bezuinigingen waar het kabinet aan vasthoudt, neemt het belang
van particuliere fondsenwervers zoals de Nationale Postcode Loterij toe. De
goededoelen-loterij is een bewezen en succesvol middel tot fondsenwerving. De
bijdrage van de loterij en haar deelnemers is uniek: deze strekt zich niet alleen over
meerdere jaren uit, de goede doelen bepalen ook zelf - op basis van hun expertise - de
besteding ervan.
Inmiddels wordt er jaarlijks door de goededoelen-loterijen (Nationale Postcode
Loterij, BankGiro Loterij en VriendenLoterij) ruim vierhonderd miljoen euro
vergaard, dat is meer dan één miljoen euro per dag voor het goede doel. Deze loterijen
zijn hiermee de grootste fondsenwervers van Nederland: maar liefst vijfentwintig
procent van alle private giften in ons land is afkomstig van de deelnemers aan de
goededoelen-loterijen. Maandelijks doen 3,5 miljoen huishoudens in Nederland aan
deze loterijen mee, en met de helft van hun lot dragen ze bij aan een betere wereld.
De missie van de drie loterijen is steun te bieden aan goede doelen die werken aan:
   · een rechtvaardige en groene wereld: Nationale Postcode Loterij,
   · cultuur en het behoud van cultureel erfgoed: BankGiro Loterij,
   · verbetering van welzijn en gezondheid in Nederland: VriendenLoterij.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                   – 45 –

Het huidige kabinet heeft aangegeven het kansspelbeleid te willen moderniseren. Wij
hopen dat de voorgestelde wijzigingen in dit beleid de Nationale Postcode Loterij
voldoende ruimte laat om de succesvolle fondswerving op dit niveau voort te zetten.
Zonder de Postcode Loterij en haar deelnemers zouden wij immers een groot deel
van onze initiatieven niet kunnen verwezenlijken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                             – 46 –



     BEDRIJFSVOERING

D
PERSONEEL
          e rechtspositie van het Goois Natuurreservaat komt overeen met die van de
          provincie Noord-Holland: de CAP, de Collectieve Arbeidsovereenkomst
          Provincies.


Op grond van het voorgaande kan gemeld worden dat binnen de Stichting er geen
werknemers zijn met een inkomen dat meer bedraagt dan het inkomen van de
minister-president, zoals bedoeld in artikel 6 van de Wet Openbaarmaking uit
Publieke Middelen gefinancierde Topinkomens en/of de door de provincie Noord-
Holland te hanteren inkomensnorm gesubsidieerde instellingen. Voor 2013 is dat
plafond vastgesteld op € 195.410 per jaar, te verhogen met de pensioenlasten ad €
33.190, in totaal € 228.600 per jaar (ook wel de Balkenendenorm genoemd).
(Een actuele versie van de CAP is te vinden op de website van het Interprovinciaal
Overleg (IPO), www.ipo.nl.)

De personeelsformatie 2013 (in fte)

Functie                                  stand            Bij             Af           stand            fte
                                        01-01-13                                      31-12-13       begroting

Rentmeester                                  1,00                                           1,00           1,00

Hoofd beleid en organisatie                  1,00                                           1,00           1,00
Managementassistent                          0,89                                           0,89           0,89
Sec retariaat                                1,58                                           1,58           1,58
Coördinator communicatie                     0,60                                           0,60           0,60
Bedrijfsbureau en administratie              1,00            1,00                           2,00           2,00
Systeembeheer                                0,40                                           0,40           0,40
Financiële administratie                     0,75                              0,75          -             0,75
Controller                                                   0,89                           0,89           0,89

Hoofd terreinbeheer                          1,00                                           1,00           1,00
Regiobeheerders                              2,00                                           2,00           2,00
Bos wachters                                 1,89               2,11                        4,00           4,83
Bos wachter/beheerder rijwielpaden           0,67                                           0,67           0,67
Veeverzorger                                 1,00                                           1,00           1,00
Schaapherders                                2,00                                           2,00           2,00
Terreinmedewerkers                           4,00            1,00                           5,00           5,00
Communicatie en vrijwilligers                1,00                                           1,00           1,00

Structurele formatie                        20,78            5,00           0,75           25,03          26,61

Tijdelijk
Medewerker communicatie/draagvlak *1                         0,67                           0,67           0,67

                                            20,78            5,67           0,75           25,70          27,28

*1 Dit betreft een tijdelijk functie voor maximaal twee jaar. De functionaris houdt zich vooral bezig met
draagvlakversterking, werving van begunstigers voor en profilering van de Stichting Steun Goois Natuurreservaat.
De aan deze functie verbonden kosten gedurende die periode en eventuele vervolgkosten worden volledig
gefinancierd door Stichting Steun Goois Natuurreservaat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                      – 47 –
De directeur-rentmeester is conform het systeem Functiewaardering Provincies
ingeschaald in schaal 16. De totale loonkosten, inclusief werkgeverslasten, van de
directeur-rentmeester in 2013 bedragen € 119.760 (in 2012 was dit € 118.517).
Daarnaast ontvangt de directeur/rentmeester een vergoeding voor woon-werkverkeer
en dienstreizen in de vorm van een OV-abonnement, de kosten van dit abonnement
in 2013 bedragen € 4.297 (in 2012: € 4.195).
Per 1 januari 2014 had de Stichting 26 werknemers in dienst. In bovenstaande tabel is
het verloop van de personeelsformatie in 2013 weergegeven.
In het kader van het opheffen van de vacaturestop zijn in 2013 twee boswachters
aangesteld en is voorzien in de vacature van (assistent-)medewerker bedrijfsbureau.
Van de goedgekeurde formatie per 31 december 2013 staan per 1 januari 2014 de
navolgende vacatures open:
   ·    1,00 fte terreinmedewerker
   ·    0,83 fte boswachter
   ·    0,75 fte medewerker financiële administratie

            Overzicht personeelsopbouw

            naar leeftijd en geslacht
            per 1/1/2014
                           man vrouw            totaal
            20-29             3       1              4
            30-39             1                      1
            40-49             3       2              5
            50-59            10       2            12
            =>60              3       1              4

                               20         6        26
Verzuimanalyse
Het verzuimpercentage in 2013 bedroeg 5,89%.

Extern personeel
In het eerste kwartaal zijn nog kosten gemaakt voor de inhuur van een controller, met
ingang van 1 april 2013 is die functie in de reguliere formatie opgenomen.

                                    reken ing b egroting     rekening
                                       2013      2013          2012
                                         €         €             €
salarissen en sociale lasten         1.143.375 1.232.120      1.046.107
extern personeel                        42.903    41.000        235.170
overige personeelskosten                40.571    41.890         37.187

totale personele kosten             1.226.849    1.315.010   1.318.464
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                     – 48 –


OVERIGE BEDRIJFSVOERING
Automatisering
In 2012 is ten behoeve van het beheer het beheerinformatiesysteem ‘Conservation
Management System international’ (CMSi) aangeschaft. Lopende het jaar is gestart
met de inventarisatie in het veld en de verwerking van de data in dit systeem. Naar
verwachting is eind 2014 het systeem operationeel en kan dit gebruikt worden voor de
op te stellen werkplannen vanaf 2015.

Huisvesting
De organisatie is in 2013 gehuisvest geweest in een kantoor met de noodzakelijke
kosten voor verzekering, energie, inbraak- en brandbeveiliging en overige zakelijke
lasten. Voor het beheer zijn beschikbaar: werkplaatsen, werf, opslagruimte, stalling-
ruimte voor materieel en materialen.
Kantoor
In 2013 is het beleid verder doorgezet van verdere digitalisering van de kantoor-
processen. Zo worden de stukken voor het bestuur zoveel mogelijk digitaal
aangeboden en constateren we dat ook binnenkomende post steeds vaker in digitale
vorm wordt aangeleverd. Als gevolg hiervan zijn op diverse posten besparingen te
bereiken, zoals o.a. op papier en portokosten.
In verband met de bereikbaarheid en de publieksfunctie is in 2013 het vaste
telefoonverkeer gedigitaliseerd en is er een nieuwe telefooncentrale geïnstalleerd.
Door de toename van het eigen vermogen ([bestemmings-] reserves) en het
aanhouden van voorzieningen ontstaan liquiditeitsoverschotten die ervoor zorgen dat
de renteopbrengsten toenemen.

Voertuigen en machines
In 2013 is besloten tot vervanging van een aantal bedrijfsauto’s. Zo is de auto van de
schaapherders vervangen. Daarnaast is een elektrische motorfiets aangeschaft,
samenhangend met de invulling van de boswachtervacatures en daarmee de
intensivering van de handhaving. Met dit nieuwe vervoermiddel kan snel en wendbaar
in de terreinen worden geopereerd.
In 2013 zijn bovendien zowel een landbouw- als een autoaanhangwagen vervangen.
Tevens is een aanhanger aangeschaft die speciaal bestemd is voor het vervoer van de
herdershonden.

                                        rek en ing   b egroting        re ke ning
                                          20 13         2 01 3            2 01 2
                                             €             €                €
a uto ma ti seri ng                         38 .3 98      3 7.14 0          37 .86 7
h ui svesting                               78 .1 98    10 0.01 0           99 .38 4
k an to or koste n                          64 .2 31      7 2.74 0          63 .24 5
vo er tu ig en e n m ach ine s            1 27 .2 75    13 8.07 0         1 19 .40 1

                                           3 08 .1 03     34 7.96 0       3 19 .89 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                      – 49 –



     RISICOPARAGRAAF


B      innen de Stichting zijn er bij het beheer van de terreinen en bij de uitvoering
       van projecten risico’s aan te wijzen voor de onderdelen:
       – Personeel & organisatie
         – Projecten
         – Beheer

PERSONEEL EN ORGANIS ATIE
De Stichting heeft de rechtsvorm van een particuliere stichting. De rechtspositie van
het personeel is echter gebaseerd op de Collectieve Arbeidsvoorwaardenregeling Pro-
vincies (CAP) van de participant provincie Noord-Holland. Dit houdt in dat de
Stichting in het kader van de sociale zekerheid aangemerkt wordt als een zogeheten
‘eigenrisico-drager’ en dat het personeel voor de pensioenvoorziening is onderge-
bracht bij de APG groep (voorheen ABP).
Het eigenrisico-dragerschap brengt, zoals het woord al aangeeft, de nodige risico’s met
zich mee. Met name bij ontslag of beëindiging van het dienstverband van een per-
soneelslid als gevolg van het van rechtswege ophouden van het dienstverband bij een
aanstelling voor bepaalde tijd, houdt dit in dat de WW-uitkeringslasten voor rekening
zijn van de Stichting. De duur daarvan is afhankelijk van het arbeidsverleden en de
leeftijd van de betrokkene en bedraagt volgens de huidige wetgeving maximaal 38
maanden (wordt in de toekomst wellicht beperkt tot 24 maanden). Binnen de
exploitatie van de Stichting is hiervoor geen voorziening getroffen en eventuele lasten
drukken dus rechtstreeks op de exploitatie van het betreffende jaar.
Vanwege het eigenrisico-dragerschap zijn er ook risico’s bij langdurige arbeidsonge-
schiktheid. De salarislasten van de betrokkene(n) zijn dan gedurende de eerste twee
jaar voor rekening van de Stichting. Om dit risico af te dekken is in 2007 onderzoek
gedaan naar de mogelijkheid om hiervoor een verzekering af te sluiten. De jaarpremie
van een dergelijke verzekering komt echter overeen met de loonsomkosten van één
fte medewerker, zijnde € 45.000 – € 48.000 per jaar. Indertijd is besloten dit risico niet
af te dekken in de vorm van een dergelijke verzekering.
Voor vervanging wegens ziekte is binnen de exploitatie geen bedrag opgenomen.
Gelet op de beperkte omvang van de personeelsformatie kan dit gevolgen hebben
voor de dagelijkse bedrijfsvoering. Vooral bij een langdurig ziektegeval bestaat het
risico dat de arbeidsdruk op de overige medewerkers toeneemt, wat voor hen extra
gezondheidsrisico’s met zich meebrengt. Ook kunnen bepaalde werkzaamheden niet
meer worden uitgevoerd, waardoor bijvoorbeeld toezicht en handhaving in de
terreinen noodgedwongen moeten worden beperkt dan wel uitbesteed. Vanwege het
grotere aantal oudere werknemers is er een verhoogde kans op ziekteverzuim.
Een ander risico speelt op het vlak van projecten. In de begroting 2013 is een
goedgekeurde formatie opgenomen van 26,61 fte. Van deze formatie wordt 2,49 fte
toegerekend aan projecten en via de stichting Steun Gooisch Natuurreservaat
gefinancierd. Wanneer de financiering van de projecten of de begunstigersbijdragen
wegvalt, vervalt ook de dekking van de genoemde formatie en zal dit tot een organi-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                      – 50 –
satie-aanpassing moeten leiden. Met als risico om gedurende een bepaalde periode
geconfronteerd te worden met ongedekte personeelskosten.
Over het jaar 2013 is een bedrag van ruim € 151.000 door de Steunstichting
bijgedragen in de personeelskosten van projectmedewerkers.

PROJECTEN
Risico’s bij projecten zijn er altijd. In de eerste plaats bestaat er het risico van over-
schrijding van het beschikbare projectbudget. Binnen de Stichting worden diverse
projecten uitgevoerd met een gemiddelde jaarlijkse omzet van één tot anderhalf
miljoen euro. Veel van deze projecten kennen behalve de eigen bijdrage ook subsidies
of bijdragen van derden, gebaseerd op vooraf ingediende kostenramingen.
Overschrijdingen bij de uitvoering zijn veelal niet verrekenbaar en komen voor risico
en rekening van de Stichting, tenzij van tevoren anders wordt afgesproken. Voor de
afdekking van dit risico wordt een bestemmingsreserve bijzondere projecten aan-
gehouden: per ultimo 2013 ruim € 84.000. In 2013 zijn vijftien projecten financieel
afgesloten en is er per saldo een bedrag van € 8.688 aan de bestemmingsreserve
onttrokken, zoals opgenomen in bijlage III van de jaarrekening. De ervaring in de
afgelopen jaren met de uitgevoerde projecten leert dat zich nimmer een situatie heeft
voorgedaan van onverantwoorde overschrijding van het projectbudget. Maar waak-
zaamheid blijft geboden, immers ook hier geldt dat resultaten uit het verleden geen
garantie bieden voor de toekomst.
Een ander risico bij projecten is de financieringscomponent. Voor de eigen bijdragen
aan de uitvoering van gesubsidieerde projecten of van projecten van derden is de
Stichting onder meer afhankelijk van de bijdragen van de stichting Steun Goois
Natuurreservaat. Deze stichting krijgt haar inkomsten voornamelijk uit begunstigers-
bijdragen, nalatenschappen en een jaarlijkse bijdrage van de Nationale Postcode
Loterij (NPL). Met name de laatste bijdrage is een substantieel bedrag en wordt door
de NPL - mits de opbrengsten dit toelaten - weliswaar jaarlijks toegekend, maar in
principe telkens voor een periode van vijf jaar. Op 1 februari 2012 is een nieuwe
begunstigersperiode toegezegd, welke eindigt in 2016. Indien de Steunstichting na
2016 niet meer als begunstiger van de NPL zou worden aangemerkt en de partici-
panten geen vervangende financiële middelen beschikbaar kunnen stellen, zullen de
ambities voor het realiseren van projecten onherroepelijk in overeenstemming moeten
worden gebracht met de dan nog beschikbare financiële middelen.
Een tweede belangrijke financieringsbron voor de uitvoering van projecten betreft
provinciale doelsubsidies, waarvan het grootste deel ter beschikking komt via de ILG-
projectbijdragen. Deze bijdragen zijn in 2013 nagenoeg afgelopen. Binnen de project-
organisatie is daarmee rekening gehouden en pogingen worden aangewend om via
andere subsidieregelingen financiering te verkrijgen.

BEHEER
Zoals gemeld is in 2012 is het beheerinformatiesysteem ‘Conservation Management
System international’ (CMSi) aangeschaft. Bij het feitelijk operationeel worden van het
systeem - vanaf naar verwachting 2015 - zal duidelijk worden wat de reële
beheerkosten en vervangingsinvesteringen zijn. Dit in relatie tot de huidige inrichting
van de terreinen en de diverse voorzieningen, zoals begrazingshekwerken, door-
gangen, trappen, uitzichtpunten, vlonders, bruggen e.d. Op dit moment zijn hiervoor
geen extra middelen in de begroting opgenomen, anders dan voor het dagelijks
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                     – 51 –
onderhoud.
Subsidies
Vanaf 2011 ontvangt de Stichting elk jaar in het kader van de Subsidieregeling Natuur
en Landschap (SNL) een bedrag van circa €454.000 voor de periode 2011-2016. Ten
opzichte van de begroting en de voorgaande subsidieperiode is dit jaarlijks circa €
207.000 meer. Conform het besluit van het dagelijks bestuur d.d. 10 november 2011 is
deze meeropbrengst in 2011 en 2012 voorlopig in de voorziening ‘Onderhoud natuur
en recreatievoorzieningen’ (thans bestemmingsreserve SNL-gelden 2011-2016)
ondergebracht. Vanaf dit verslagjaar is het budget toegevoegd aan de jaarlijkse
uitgaven en budgetten voor de diverse onderdelen.
Deze subsidieregeling is regelmatig onderwerp van discussie en aanpassing. De
overeengekomen en in een beschikking vastgelegde afspraken tot en met 2016 met de
terreinbeheerders, waaronder GNR, zullen echter door de provincie onverminderd en
ongewijzigd worden nagekomen.
In 2012 is de correctheid van de subsidiebeschikking getoetst aan de door de Stichting
ingediende aanvraag en zijn geen afwijkingen geconstateerd. Met inzet van het nieuwe
beheerinstrumentarium CMSi zal de staat van het beheer worden vastgesteld in relatie
tot de prestatieverplichtingen die uit de SNL voortvloeien. In 2013 is een aanvang met
de monitoring gemaakt en zal de Stichting verantwoording moeten afleggen over de
uitvoering van de in de beschikking opgenomen prestatieverplichtingen in de periode
2011-2016. Mocht hieraan niet genoeg voldaan zijn, dan kan de subsidieverstrekker
een deel van de subsidie terugvorderen. Ook dat is als een risicofactor aan te merken.
Om dit risico te beperken is eind 2013 gestart met het certificeringstraject in het kader
van de SNL-regeling. Dit zal in 2014 zijn beslag krijgen.

OVERIG
Onroerend goed
In 2009-2010 heeft een inventarisatie plaatsgevonden van de staat van onderhoud en
de eventuele gebruiksmogelijkheden van het gebouwde onroerend goed dat de
Stichting in bezit heeft. In 2013 zijn de resultaten van dit onderzoek vertaald in een
Beleid- en beheerplan Vastgoed. Uit de inventarisatie is naar voren gekomen dat er
jaarlijks een bedrag van circa € 140.000 nodig was bovenop het bedrag in de begro-
ting. Inmiddels is een van de panden gesloopt, waardoor het bedrag is verlaagd naar €
100.000 per jaar.
In 2013 zijn een tweetal woningen in bezit van de Stichting verhuurd via de vrije
markt en is er een totale huuropbrengst gerealiseerd die ruim boven de raming lag,
gebaseerd op het opbrengstniveau van dienstwoningen. Daarnaast zijn afspraken
gemaakt met de huidige gebruikers van het klooster Monnikenberg voor een huur-
vergoeding 2013. De totale niet-geraamde huurvergoeding is onder aftrek van de
kosten van uitgevoerd onderhoud (per saldo € 44.000) toegevoegd aan de
bestemmingsreserve (onderhoud) gebouwd vastgoed. Deze reserve bevat ultimo 2013
een bedrag van bijna € 330.000 en dekt daarmee een deel van het hier gesignaleerde
risico.
In mei 2014 wordt het klooster vrij van huur opgeleverd aan de Stichting, die daarmee
ook verantwoordelijk wordt voor de instandhouding en het onderhoud van dit
gebouw. Dat is als een risico aan te merken. Met behulp van de stichting BOEi –
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                    – 52 –
gespecialiseerd in vraagstukken rondom de herbestemming van kerken, kloosters en
industriële erfgoederen – wordt gewerkt aan het vinden van een passende oplossing.

BTW-compensatiefonds
De Stichting is door de belastingdienst aangemerkt als ‘samenwerkingsverband’. Dit
brengt met zich mee dat met betrekking tot de omzetbelasting de transparantie-
regeling toegepast mag worden. Dit impliceert dat de door de stichting Gooisch
Natuurreservaat betaalde omzetbelasting momenteel verrekend wordt door de
participanten van het Goois Natuurreservaat. De Stichting of de participanten kunnen
aan deze beschikking van de inspecteur echter geen rechten ontlenen qua
duurzaamheid van deze aanmerking. Hoewel deze onzekerheid geen direct risico
betekent voor de Stichting, betreft deze wel een mogelijk risico voor de participanten
en daarmee een indirect risico voor de Stichting. In totaal hebben de participanten
over 2013 een bedrag van ruim € 270.000 (ruim 14% van de betaalde participanten-
bijdrage) als compensabele BTW doorgeschoven gekregen (zie bijlage II van de
jaarrekening).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                    – 53 –



     ONTWIKKELING
 PARTICIPANTENBIJDRAGE

H        et werk van het Goois Natuurreservaat wordt mogelijk gemaakt door de
         bijdrage van de participanten in de tekorten van de Stichting.

REGUL IER BEHEER
De participantenbijdrage wordt berekend op grond van de Overeenkomst uit 1992. In
deze overeenkomst is een vaste verdeelsleutel voor de participanten opgenomen. De
verdeelsleutel luidt als volgt:
 · 25% provincie Noord-Holland
 · 10% gemeente Amsterdam
 · 65% Gooise gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren en
     Naarden
De verdeling van het tekort over de Gooise gemeenten vindt plaats op basis van het
inwoneraantal per 1 januari van het betreffende boekjaar, zoals gepubliceerd door het
CBS. In de Overeenkomst, voor onbepaalde tijd aangegaan, is opgenomen dat partijen
niet eerder dan tien jaar na ondertekening van de Overeenkomst zich beraden over de
vraag of, en zo ja in hoeverre, verandering in de verdeelsleutel moet worden
aangebracht.
In 2002 zijn de bepalingen in de Overeenkomst omtrent de verdeelsleutel nog eens
herbevestigd door de participanten. In 2012 hebben de participanten besloten voor-
alsnog geen verandering in de verdeelsleutel aan te brengen. Wel is in datzelfde jaar
het besluit genomen om met ingang van het dienstjaar 2012 een gewijzigde methodiek
voor compensatie van loon- en prijsstijgingen door te voeren en tevens om geen na-
calculatie meer toe te passen. Voor de loon- en prijscompensatie wordt uitgegaan van
de cijfers van het Centraal Plan Bureau, opgenomen in de Macro Economische
Verkenningen, zoals die ook gebruikt worden voor de vaststelling van de compensatie
voor loon- en prijsmutaties in het Gemeentefonds.
Medio 2013 is de gewijzigde bijdrage 2013 vastgesteld.
Vanaf het dienstjaar 2014 vermeldt de begroting de participantenbijdrage voor dat jaar
en is er geen nacalculatie meer. Eventuele correcties en aanpassingen vinden in een
volgend begrotingsjaar plaats.
Voor de verdeling van het Goois aandeel in de bijdrage houdt deze werkwijze in dat
uitgegaan wordt van het inwoneraantal op 1 januari van het jaar voorafgaand aan het
betreffende begrotingsjaar.
In onderstaande tabel is de ontwikkeling van de participantenbijdragen over de jaren
2007-2013 weergegeven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                      – 54 –
Participantenbijdragen inclusief rijwielpadenbijdrage

                Jaar     Uitgangs-      loon/prijs      bijdrage      bezuinigings       bijdrage
                            punt         stijging        beheer        taakstelling       totaal

               2007     € 1.714.793       € 62.913     € 1.777.706                      € 1.777.706

               2008     € 1.777.706       € 53.551     € 1.831.257                      € 1.831.257

               2009     € 1.831.257       € 19.340     € 1.850.597                      € 1.850.597

               2010     € 1.850.597       € 33.445     € 1.884.042                      € 1.884.042

               2011     € 1.884.042       € 26.322     € 1.910.364                      € 1.910.364

               2012     € 1.910.364       € 41.791     € 1.952.155      -€ 194.955      € 1.757.200

     begroting 2013     € 1.739.612       € 36.078     € 1.775.690       € 190.560      € 1.966.250

 werkbegroting 2013     € 1.757.200       € 49.860     € 1.807.060        € 69.060      € 1.876.120

jaarrekening 2013*1     € 1.757.200       € 49.860     € 1.807.060        € 69.060      € 1.876.120


- Conform de afspraken is voor de loon- en prijsstijging in 2013 rekening gehouden met de cijfers zoals gebruikt
voor de septembercirculaire 2012 voor de algemene uitkering uit het Gemeentefonds.
- Overheidsconsumptie: lonen en salarissen + 2,0%
- Overheidsconsumptie: netto materiële consumptie + 1,5%
- Tevens is een compensatie verleent voor de verhoging van de BTW van 19% naar 21%

*1 met ingang van 2012 wordt niet meer afgerekend en is de in de begroting opgenomen bijdrage
de definitieve bijdrage voor dat jaar.



De participantenbijdrage voor 2013 is op grond van de overeenkomst als volgt verdeeld:

Bijdragen participanten 2013
Participant                                                    verdeling              Bijdrage

Gooise gemeenten                                                       (65%)      € 1.135.940
Gemeente Amsterdam                                                     (10%)        € 174.760
Provincie Noord-Holland                                                (25%)        € 436.900

Bijdragen participanten                                                           € 1.747.600


Bijdragen Gooise gemeenten
                                                                Inwoners              Bijdrage
Gemeente                                                       per 01-01-13

Gemeente     Blaricum                                                 9.038            € 52.047
Gemeente     Bussum                                                  32.585           € 187.647
Gemeente     Hilversum                                               85.537           € 492.580
Gemeente     Huizen                                                  41.574           € 239.411
Gemeente     Laren                                                   11.360            € 65.419
Gemeente     Naarden                                                 17.163            € 98.836

Bijdragen Gooise gemeenten                                           197.257      € 1.135.940
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                     – 55 –


RIJWIEL PADEN
Rijwielpaden 't Gooi

Met ingang van 2006 maakt het beheer van de fietspaden in het Gooi van de Rijwielpadenverening Gooi-
en Eemland onderdeel uit van de begroting van het Goois Natuurreservaat.
De verdeling wordt met een vast bedrag van € 7.000 gecorrigeerd ten gunste van de bijdrage voor Hilversum en
via voornoemde verdeelsleutels weer verdeeld ten laste van alle participanten voor het onderhoud van de
rijwielpaden.



Bijdrage 2013              128.520                                   correctie      verdeling       bijdrage
                                      verdeling                      db GNR         correctie         2013

Provincie Noord-Holland                 40,9%           € 52.570                        € 2.860       € 55.430
Gemeente Blaricum                       5,8%             € 7.450                          € 410        € 7.860
Gemeente Bussum                         7,8%            € 10.020                          € 550       € 10.570
Gemeente Hilversum                      24,6%           € 31.620        -€ 7.000        € 1.720       € 26.340
Gemeente Huizen                         11,5%           € 14.780                          € 810       € 15.590
Gemeente Laren                          5,2%             € 6.680                          € 360        € 7.040
Gemeente Naarden                        4,2%             € 5.400                          € 290        € 5.690

totalen                                100,0%          € 128.520        -€ 7.000        € 7.000     € 128.520



OVERZICHT TOTAL E PARTICIPANTENBIJDRAGE

Participanten                           Bijdrage        Bijdrage        Totale       Ontvangen           Te
                                        regulier         beheer        bijdrage      voorschot       verrekenen
                                         beheer      rijwielpaden        2013          2013             2013

Provincie Noord-Holland                 € 436.900         € 55.430      € 492.330       € 492.330              €0
Gemeente Amsterdam                      € 174.760               €0      € 174.760       € 174.760              €0
Gemeente Blaricum                        € 52.047          € 7.860       € 59.907        € 59.907              €0
Gemeente Bussum                         € 187.647         € 10.570      € 198.217       € 198.217              €0
Gemeente Hilversum                      € 492.580         € 26.340      € 518.920       € 518.920              €0
Gemeente Huizen                         € 239.411         € 15.590      € 255.001       € 255.001              €0
Gemeente Laren                           € 65.419          € 7.040       € 72.459        € 72.459              €0
Gemeente Naarden                         € 98.836          € 5.690      € 104.526       € 104.526              €0

Totalen                                € 1.747.600      € 128.520     € 1.876.120     € 1.876.120              €0



Zodra de participanten mochten besluiten alsnog een verandering in de verdeelsleutel aan te
brengen, zal in een geactualiseerde samenwerkingsovereenkomst een nieuwe verdeling
worden opgenomen. De bijdrage voor het beheer van de rijwielpaden wordt dan integraal in
de participantenbijdrage verwerkt. Tot dat moment wordt de bijdrage voor het beheer van de
rijwielpaden nog afzonderlijk zichtbaar gemaakt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                            – 56 –



              GEBIEDSEIGENDOM
                  IN CIJFERS
HEIDE- EN BOSBEZIT

Oppervlakte per 31 december 2012                                            2.759.71.35 ha

Mutatie af                                                                        0.07.19 ha
Mutatie bij                                                                       0.11.93 ha

Oppervlakte per 31 december 2013                                           2.759.66.61 ha


VE RDEL ING O PPE RVL A KT E O VE R DE DIVE RSE
GE ME E NT E N

              De volgende cijfers geven weer welk percentage (afgerond) van het
              Goois Natuurreservaat in de genoemde gemeente ligt:

              Hilversum       52 %
              Laren           20 %
              Huizen          13 %
              Naarden          5%
              Bussum           5%
              Blaricum         5%
              Eemnes           0%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                – 57 –


                       RECAPITULATIE
lasten en baten inclusief reserve mutaties
                                                                    lasten     baten    saldo
Natuurbeheer                                                       1.219.704 856.161 -363.542
Recreatie                                                            521.992 288.272 -233.721
Integrale gebiedsontwikkeling                                        479.359 135.438 -343.921
Communicatie, voorlichting, educatie en draagvlak                    576.435 286.014 -290.421
Bestuur en bestuursondersteuning                                     650.688 1.939.786 1.289.098
Gebouwen en terreinen derden gebruik                                 271.274 291.434      20.160

                                                                   3.719.452 3.797.105       77.653



                                                       Las ten pe r hoofddoe l


                                                  Gebouwen en
                                                terreinen derden
               Bes tuur en                           gebruik
             bestuurs onder-                           7%
                s teuning                                                                                  Natuurbeheer
                   17%                                                                                         34%




            Communicatie,
             voorlichting,
             educatie en
                                                                                               Recreatie
              draagvlak                            Integrale
                                                                                                 14%
                15%                           gebiedsontwikkeling
                                                     13%




                                                        Bate n pe r hoofdoe l


                                               Gebouw en en
                                             terreinen derden
                                                  gebruik
                                                    8%                                       Natuurbeheer
                                                                                                 22%




                                                                                                               Recreatie
                                                                                                                 8%



                                                                                                              Integrale
                                                                                                        gebiedsontw ikkeling
                    Bestuur en                                                                                   4%
              bestuursondersteuning                                                         Communicatie,
                      50%                                                                voorlichting, educatie
                                                                                            en draagvlak
                                                                                                   8%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                    – 58 –


 L   a s te n n a a r k o s te n s o o r te n
 P   e r s o n e e ls k o s t e n                                                       1 .52   3.21   6
 O    v e r ig e b e d r ijf s v o e r i n g s k o s t e n                                 15   2.20   2
 V   o e r t u ig e n , m a c h i n e s e n w e r k t u i g e n                             7   9.69   1
 G    o e d e r e n e n d ie n s t e n v a n d e r d e n                                1 .62   8.62   9
 A   f s c h r i j v i n g s l a s t e n i n v e s te r i n g e n                           7   6.20   9
 M    u t a t ie o n d e r h a n d e n w e r k p r o je c t e n                            22   3.01   2
 S   t o r ti n g r e s e r v e s / v o o r z i e n i n g e n                              26   8.18   3
                                                                                        3 .95   1.14   2




                                Verdeling lasten exploitatie en projecten naar kostensoorten




                                Mutatie onderhanden
                                  w erk projecten
                                                                            Storting
                                         6%
                                                                      reserve/voorziening
                                                                                                           Personeelskosten
                                                                             10%
                                                                                                                 39%
                   Af schrijvingslasten
                      investeringen
                            2%




                                                                                                        Opslag overige
                                                                                                       personele kosten
                               Goederen en diensten
                                                                                                             3%
                                   van derden
                                                                                   Voertuigen, machines
                                      40%
                                                                                      en w erktuigen
                                                                                            2%




Baten exploitatie en projecten naar herkomst
Eigenopbrengsten                                                         846.554
Subsidieregeling Natuur en Landschap                                     469.666
Overige subsidies (incl.projectsubsidies)                                319.044
Bijdragen Stichting Steun GNR                                            508.351
Onttrekking reserves/voorzieningen                                         9.058
Participanten bijdrage exploitatie                                     1.876.120
                                                                       4.028.793
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                       – 59 –


                    Verdeling baten exploitatie en projecten




                                                    Eigen opbrengsten
Participanten bijdrage                                     18%
      exploitatie
         46%




                                                                              Subsidieregeling Natuur
                                                                                  en Landschap
                                                                                       12%



                                                                       Overige subsidies
                     Onttrekking                                    (incl.projectsubsidies)
                 reserve/voorziening                                           8%
                         0%            Bijdragen Stichting
                                           Steun GNR
                                              13%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>