<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>      NOTA ACTUALISATIE
    GRONDEXPLOITATIES 2019
De jaarlijkse actualisatie van de grondexploitaties van de gemeente Hilversum




                               10 APRIL 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud
1. Samenvatting....................................................................................................................................... 1
2. Inleiding ............................................................................................................................................... 3
   2.1 Achtergrond................................................................................................................................... 3
   2.2 Actualisatie (ongewijzigd beleid)................................................................................................... 3
   2.3 Herziening (gewijzigd beleid) ........................................................................................................ 3
   2.4 Uitgangspunten/parameters ......................................................................................................... 3
3. Genomen besluiten m.b.t. grondexploitaties in 2018 ........................................................................ 5
   3.1 Winsten in 2018 ............................................................................................................................ 5
   3.2 Verliezen in 2018 ........................................................................................................................... 5
   3.3 Samenvatting................................................................................................................................. 5
4. Geactualiseerde grondexploitaties 2019 ............................................................................................ 6
   4.1 Financiële vergelijking individuele grondexploitaties ................................................................... 6
   4.2 Financiële vergelijking totaal kosten- en opbrengstensoorten ..................................................... 7
   4.3 Samenvatting................................................................................................................................. 8
5. Financieel effect jaarrekening 2018 .................................................................................................... 9
   5.1 Voorziening.................................................................................................................................... 9
   5.2 Tussentijds winst nemen ............................................................................................................... 9
   5.3 Vennootschapsbelasting ............................................................................................................. 10
   5.4 Samenvatting............................................................................................................................... 10
6. Financieel effect begroting 2019; taakveld 8.2 ................................................................................. 11
   6.1 Verhoogde rentebijschrijving voorziening verlieslatende grondexploitaties ............................. 11
   6.2 Winsten grondexploitaties op taakveld 8.2 ................................................................................ 11
   6.3 Samenvatting............................................................................................................................... 11
7. Risico´s ............................................................................................................................................... 13
   7.1 Risico’s actualisatie 2019 ............................................................................................................. 13
   7.2 Risico’s actualisatie 2018 ............................................................................................................. 13
   7.3 Samenvatting............................................................................................................................... 13
8. Meerjarig perspectief ........................................................................................................................ 15
   8.1 Samenvatting............................................................................................................................... 15
9. Verwerking financiële gevolgen begroting 2019 ............................................................................... 17
   9.1 Samenvatting............................................................................................................................... 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Samenvatting
Samenvatting met de belangrijkste resultaten
Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd. Dit is een verplichting. De financiële gevolgen
van de actualisatie (moeten) worden verwerkt in de jaarstukken en de begrotingen.

Vanuit de grondexploitatie Anna’s Hoeve is een bedrag van bijna € 4,0 mln. (winst) ten gunste van het
jaarrekeningresultaat 2018 gebracht. Conform de regelgeving BBV (Besluit Begroting en
Verantwoording) is dit verplicht. Na deze verplichte tussentijdse winstname over 2018 resteert nog €
6,0 mln. winst voor de grondexploitatie Anna’s Hoeve.

Ook de komende jaren zal verplicht winst uit de grondexploitatie Anna’s Hoeve ten gunste van de
jaarrekeningresultaten worden gebracht. Op basis van de huidige grondexploitatie is de verwachting
dat de winstname ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2019 uitkomt op bijna € 1,5 mln.

Het nieuwe eindsaldo van de grondexploitatie Egelshoek wijkt slechts marginaal af van het eindsaldo
van vorig jaar. Dit betekent dat ook de gevolgen voor de jaarrekening 2018 en de begroting 2019 nihil
zijn.

Inleiding
Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd. Conform de regelgeving BBV (Besluit Begroting
en Verantwoording) is dit verplicht. De financiële gevolgen van de actualisatie (moeten) worden
verwerkt in de jaarstukken en de begrotingen.

Voor een gedetailleerde toelichting is de Nota Actualisatie Grondexploitaties 2019 als bijlage
toegevoegd aan de stukken. De onderliggende stukken aan de Nota Actualisatie Grondexploitaties
2019, de individueel geactualiseerde grondexploitaties, zijn geheim en liggen voor raadsleden ter
inzage. Hieronder zijn de belangrijkste punten ten behoeve van de besluitvorming samengevat.

De grondexploitaties
Het resultaat van de grondexploitaties in de actualisatie 2019 is verbeterd ten opzichte van het
resultaat op basis van de actualisatie 2018. Een voordelig effect derhalve.

De verplichte tussentijdse winstname 2018 moeten wij als last nemen in de grondexploitatie. Door
deze last wijzigt het voordelig effect in een nadelig effect van € 796.657,-. Dit nadeel heeft geen direct
effect op de jaarrekening 2018 of de begroting van 2019, de verschillende effecten die dit nadeel
maken hebben dat wel en worden hieronder besproken.

Effecten op de jaarrekening 2018
Als gevolg van de actualisatie van de lopende grondexploitaties wordt een bedrag van € 4.739,- in de
voorziening gestort, dit is een nadeel ten laste van het jaarrekeningresultaat 2018 (lees ook §5.1 van de
Nota actualisatie grondexploitaties 2019). Een bedrag van €3.972.497,- winstname uit de
grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan komt ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2018 terwijl
dit niet begroot was (lees ook §5.2 van de Nota actualisatie grondexploitaties 2019).

Er zijn in 2018, zoals ook begroot was, geen grondexploitaties afgesloten. Dit heeft verder dan ook
geen effect op de jaarrekening 2018 (lees ook §3.1 en 3.2 van de Nota actualisatie grondexploitaties
2019).

Effecten op het jaar 2019 en verder
Voor het jaar 2019 werd en wordt niet verwacht dat er winst vrijkomt uit in 2019 af te sluiten
winstgevende grondexploitaties. Op dit punt zijn er dus geen wijzigingen met betrekking tot de
begroting van 2019. Het effect van de actualisatie grondexploitaties 2019 op de voorziening voor
verlieslatende grondexploitaties is nihil. Hierdoor is de aanpassing van de begrote rentebijschrijving

                                                    1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>over 2019 voor deze voorziening ook nihil (lees ook §6.1 en 6.2 van de Nota actualisatie
grondexploitaties 2019).

Ten aanzien van tussentijds winstnemen heeft de actualisatie grondexploitaties 2019 wel grote
effecten. De volgende paragraaf gaat hier specifiek op in.

Tussentijdse winstname
De winst uit de grondexploitaties wordt niet meer in één keer aan het einde van de looptijd van de
grondexploitatie genomen. De verplichte tussentijdse winstname leidt tot een meer gefaseerde
toerekening van de baten van een voordelige grondexploitatie aan de algemene middelen.

Toekomstige tussentijdse winstname is niet opgenomen in de grondexploitatie zelf, maar wordt steeds
incidenteel aan het einde van het jaar genomen als aan de voorwaarden van de BBV omtrent
tussentijdse winstname is voldaan. De tussentijds genomen winst wordt, conform consistent beleid, als
last opgenomen in de betreffende grondexploitatie, die daarmee ook de balanspost onderhanden werk
doet stijgen. Bovenop dit effect komen dan de extra rentelasten als gevolg van deze tussentijdse
winstname. Deze rentelast leidt elders in onze boekhouding tot eenzelfde bate vanwege het interne
karakter van deze rentetoerekening.

Er wordt een prognose voor toekomstige tussentijdse winstname gegeven. Zoals de volgende tabel laat
zien, is de verwachting dat de winstname uit de grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan over het jaar
2019 uitkomt op bijna € 1,5 mln.. Ook voor de jaren 2020 en 2021 is, op basis van de grondexploitatie
Anna’s Hoeve bouwplan 2019, tussentijdse winstname geprognosticeerd (lees ook §6.2 en hoofdstuk 8
van de Nota actualisatie grondexploitaties 2019). Naar verwachting wordt de grondexploitatie in 2021
afgesloten.

Financiën
De onderstaande tabel geeft de verwachte vrijval van winst en tussentijdse winstname conform
actualisatie 2019 in vergelijk met de actualisatie 2018, toen alle winst nog geprognosticeerd werd bij
afsluiting van de betreffende grondexploitatie.

                                       Jaar van winstname
Actualisatie   Project                        2019      2020          2021    2022 Totaal
2019
               Anna's Hoeve bouwplan     1.493.805    2.431.987   1.708.949

Totaal actualisatie 2019                 1.493.805   2.431.987    1.708.949      0     5.634.741

2018
               Anna's Hoeve bouwplan            0     6.819.170          0

Totaal actualisatie 2018                        0    6.819.170           0       0     6.819.170

Verschil
               Anna's Hoeve bouwplan     1.493.805   -4.387.183   1.708.949

Verschil actualisatie 2018 -/- 2019      1.493.805   -4.387.183   1.708.949      0    -1.184.429
                                        voordeel       nadeel     voordeel           nadeel


Per saldo betekent de actualisatie een voordeel voor de begroting van 2019 ter hoogte van de
verwachte winstname van bijna € 1,5 mln.




                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2. Inleiding
2.1 Achtergrond
Jaarlijks actualiseren wij de grondexploitaties en leggen deze aan u ter besluitvorming voor.
Het voorliggende raadsvoorstel betreft de actualisering 2019 van de grondexploitaties.
Voor een goed begrip is het noodzakelijk, dat u kennis neemt van het vakjargon.

Het volledige “pakket” met betrekking tot de actualisatie 2019 laat zich als volgt duiden;

Bijlage Bestuurlijk document                                     Status        Actie
         Raadsvoorstel/-besluit                                  openbaar      toezenden
         Nota Actualisatie Grondexploitaties 2019                openbaar      toezenden
       1 Geactualiseerde grondexploitaties                       geheim        ter inzage
       2 Vakjargon                                               openbaar      toezenden
Tabel 1

In het kader van de P&C cyclus actualiseren wij ten behoeve van begroting en kadernota de
grondexploitaties éénmaal per jaar.
Actualisatie doen wij slechts op basis van ongewijzigd (door de Raad) vastgesteld beleid. In de
actualisatie zijn dus nooit beleidswijzigingen per afzonderlijke grondexploitatie opgenomen. Op deze
wijze voorkomen wij, dat bij het vaststellen van de geactualiseerde grondexploitaties de Raad
impliciet akkoord gaat met beleidswijzigingen.

Beleidswijzigingen inzake nieuwe en bestaande grondexploitaties leggen wij separaat ter
besluitvorming voor aan de Raad. Dit noemen wij herzieningen.

Omtrent het bovenstaande verwijzen wij naar Raadsinformatiebrief S1203301 waarin wij nader
ingaan op de wijze en de frequentie waarop grondexploitaties aan u ter vaststelling worden
voorgelegd.

2.2 Actualisatie (ongewijzigd beleid)
Uit de vorige alinea vloeit voort, dat de thans voorliggende actualisatie is gebaseerd op ongewijzigd
beleid en derhalve betrekking heeft op bijvoorbeeld:
     indexering van lasten en baten als gevolg van inflatiecorrecties;
     wijzigingen van lasten en baten als gevolg van technische aanpassing en
     verschuivingen van de planningen in tijd.
Zo kunnen vertragingen in de uitvoering van bouwplannen leiden tot meerkosten, maar ook tot het
verschuiven van lasten en baten naar een volgend begrotingsjaar.

2.3 Herziening (gewijzigd beleid)
Ten behoeve van transparante besluitvorming worden nieuwe grondexploitaties separaat aan de Raad
ter besluitvorming voorgelegd.
Reeds vastgestelde grondexploitaties, waarvan de raming wijzigt als gevolg van (majeure)
beleidswijzigingen, leggen wij eveneens separaat aan de Raad voor. Wij noemen dit herzieningen.

2.4 Uitgangspunten/parameters
Voor de indexering m.b.t. de kostenstijging is in de actualisatie grondexploitaties 2019 een aanname
gedaan van 3,0 % per jaar (op basis van: Outlook grondexploitaties; Metafoor RO, 17 dec. 2018). In
de grondexploitaties 2018 was de aanname voor kostenstijging 2,0% per jaar.




                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Op dit moment zien we stijgende woningprijzen, waar tegenover, echter ook de bouwkosten van
woningen stijgen. De woningmarkt van Hilversum blijft relatief gewild. In de grondexploitaties wordt
rekening gehouden met een trendmatige stijging van de opgenomen grondwaarde van 2% per jaar.

Het rentepercentage waarmee in de grondexploitaties rekening wordt gehouden is 1,7% en is
gewijzigd ten opzichte van 2018. De manier waarop de rente nu bepaald wordt, wordt sinds 2016 door
nieuwe richtlijnen van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) voorgeschreven.

Conform de nieuwe richtlijnen van de BBV wordt een rentepercentage van 2,0% aangehouden over de
Voorziening verlieslatende grondexploitaties.

In schema
                                                            Grondexploitaties
Gebruikte parameters                                                2019         2018

- Rentepercenta ge   kos tens ti jgi ng                            3,00%        2,00%
- Rentepercenta ge   opbrengs tens ti jgi ng                       2,00%        2,00%
- Rentepercenta ge   grondexpl oi ta ti es                         1,70%        2,00%
- Rentepercenta ge   voorzi eni ng pl a nexpl oi ta ti es          2,00%        2,00%
Tabel 2




                                                               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Genomen besluiten m.b.t. grondexploitaties in 2018
3.1 Winsten in 2018
Via deze actualisatie sluiten we o.a. winstgevende grondexploitaties af. De winstgevende resultaten
van grondexploitaties worden verwerkt ten gunste van de jaarrekening 2018.

In de begroting 2018 is geen rekening gehouden met de winsten uit afgesloten grondexploitaties. Er
zijn ook geen winsten uit afgesloten grondexploitaties ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2018
gebracht. Eventuele tussentijdse winstname uit lopende grondexploitaties is opgenomen in hoofdstuk
5.


3.2 Verliezen in 2018
Via deze actualisatie sluiten we ook verlieslatende grondexploitaties af. De nadelige resultaten van
grondexploitaties worden gedekt door de ‘Voorziening verlieslatende grondexploitaties’ op basis van
de actualisatie grondexploitaties 2018. Nadelige verschillen ten opzichte van de dekking door de
‘Voorziening verlieslatende grondexploitaties’ komen ten laste van het jaarrekeningresultaat,
voordelige verschillen komen ten gunste van het jaarrekeningresultaat.

Er zijn in 2018 geen verlieslatende grondexploitaties afgesloten.


3.3 Samenvatting
Er zijn in 2018 geen grondexploitaties afgesloten. Dit was ook niet begroot.




                                                   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Geactualiseerde grondexploitaties 2019
De geactualiseerde grondexploitaties zijn geheim en hebben wij voor u ter inzage gelegd inclusief
cijfermatige specificaties en toelichtingen en risicoscans. Het pakket aan geactualiseerde
grondexploitaties hebben wij gecompleteerd met een notitie vakjargon. Aan iedere grondexploitatie is
een verschillenanalyse toegevoegd. Deze verschillenanalyse geeft een verklaring van de financiële
verschillen tussen de bestuurlijk vastgestelde grondexploitaties 2018 en de nu geactualiseerde
grondexploitaties 2019.
Hieronder presenteren wij in tabelvorm informatie die betrekking heeft op afzonderlijke
grondexploitaties. In dit licht adviseren wij u eerst de toelichting op het vakjargon tot u te nemen,
alvorens kennis te nemen van de hieronder gegeven informatie.

4.1 Financiële vergelijking individuele grondexploitaties
Vergelijking geschiedt op basis van de in 2018 en in 2019 bestaande grondexploitaties.

                                                                            A                                                                X                                           B                                                                Y                                                  C=B-A                                                                                     Z=Y-X




                                                                                                                                          Jaar van afsluiten conform actualisatie 2018




                                                                                                                                                                                                                                                       Jaar van afsluiten conform actualisatie 2019




                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    vertraging 2019 in vergelijking met 2018
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Effect actualisatie voordelig/nadelig
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Verschil op eindwaarde 2019-2018
                                                                                       Resultaat op eindwaarde 2018




                                                                                                                                                                                                    Resultaat op eindwaarde 2019
                                                                                                                      Voordelig/Nadelig




                                                                                                                                                                                                                                   Voordelig/Nadelig
Projectnummer




                Projectnaam




                Geactualiseerde grondexploitaties

                Anna 's Hoeve bouwpl a n                                        -6.819.170                                    V                                                   2020       -6.027.347                                    V                                                          2021           791.823                                                  N                                                                1
                Egel s hoek                                                      2.958.478                                    N                                                   2020        2.963.311                                    N                                                          2020             4.833                                                  N                                                                0

                                              Totaal effect actualisatie        -3.860.692                                     V                                                             -3.064.036                                     V                                                                        796.657                                                  N                                                                1



                                               Totaal effect herziening                                  0                     V                                                                                      0                     V                                                                                                 0                                  V                                                             0

                              Totaal effect actualisatie incl. herziening       -3.860.692                                     V                                                             -3.064.036                                     V                                                                        796.657                                                  N                                                                1




                                   Totaal afgesloten grondexploitaties                                   0                     V                                                                                      0                     V                                                                                                 0                                  V
Tabel 3, de verschillen per grondexploitatie op eindwaarde tussen actualisatie 2018 en actualisatie
2019.



Toelichting tabel 3 en tabel 4

Nota bene
Het betreft hier financiële effecten op eindwaarde over de gehele looptijd van de projecten
gezamenlijk. Er is dus m.b.t. deze bedragen geen direct verband met de jaarrekening 2018.

1. De vermelde eindwaarden (kolommen A en B) zijn de saldo’s van kosten en opbrengsten per
   grondexploitatie in het jaar van afsluiten van die grondexploitatie;

2. Het nadeel van € 796.657,- (regel totaal effect actualisatie) heeft betrekking op verlies- én
   winstgevende grondexploitaties en geeft aan in welke mate de grondexploitaties op

                                                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    eindwaardeniveau (d.w.z. in het jaar van afsluiten) na actualisatie 2019 nadeliger zijn geworden
    ten opzichte van de in 2018 vastgestelde grondexploitaties 2018.

3. De Vertraging Z is Kolom Y -/- X.

4.2 Financiële vergelijking totaal kosten- en opbrengstensoorten
In de onderstaande tabel 4 hebben wij voor u gespecificeerd hoe het financiële nadeel van € 796.567,-
ontstaat met betrekking tot de diverse kosten- en opbrengstensoorten zoals deze in de
grondexploitaties worden onderscheiden. U treft in tabel 4 rechts onderaan hetzelfde saldo aan als in
Tabel 3, regel totaal effect actualisatie. Voor verdere toelichtingen verwijzen wij u naar de
afzonderlijk bijgevoegde grondexploitaties. De genoemde bedragen zijn dus de bedragen die ontstaan
door optelling van alle bedragen zoals opgenomen in de lopende grondexploitaties 2019. Als
voorbeeld: het totaal van de grondverkopen van alle grondexploitaties 2019 tezamen is geraamd op
een bedrag van € 45.222.524,-.
                                             Totaal           Totaal
                                           actualisatie actualisatie         Verschil       Voordelig/
                                              2018             2019        2019 -/- 2018      nadelig

Aankopen                                    6.444.754        6.444.756                   2 nadelig

Milieuvoorzieningen                           333.878         414.355            80.478 nadelig

Bouwrijp maken                              1.426.457        1.233.302          -193.155 voordelig

Woonrijp maken                             12.757.505      12.026.739           -730.766 voordelig

Exploitatie panden                            690.734         778.023            87.289 nadelig

Planontwikkeling                            7.018.554        7.012.121            -6.433 voordelig

Toerekening Kosten                          3.866.067        4.129.531          263.464 nadelig

Bijdragen aan derden                        5.709.554        5.675.665           -33.889 voordelig

Tussentijdse winstname                      5.462.731        9.435.228         3.972.497 nadelig

Totaal Kosten                              43.710.234      47.149.721          3.439.487 nadelig

                                          Totaal          Totaal
                                        actualisatie    actualisatie       Verschil          Voordelig/
                                           2018            2019          2019 -/- 2018        nadelig

Verkopen                                   42.579.693      45.222.524          2.642.830 voordelig

Bijdragen van derden                        4.991.233        4.991.233                   0

Totaal opbrengsten                         47.570.926      50.213.757          2.642.830 voordelig

Saldo (kosten -/- opbrengsten)              3.860.693-      3.064.036-         796.657 nadelig
Tabel 4, de verschillen naar kosten- en opbrengstensoorten van alle grondexploitaties (verlies- en
winstgevend) tezamen tussen de grondexploitaties zoals vastgesteld in 2018 en de actualisaties 2019.




                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Voor een nadere toelichting van de verschillen zoals genoemd in de tabellen 3 en 4 verwijzen wij naar
de verschillenanalyse zoals die in de afzonderlijke grondexploitaties is opgenomen.

4.3 Samenvatting
Zonder de winstname van bijna € 4 mln. zouden de grondexploitaties verbeterd zijn. Inclusief de
winstname ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2018 laat de vergelijking een financieel nadeel
zien van € 796.657,-.




                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>5. Financieel effect jaarrekening 2018
In navolging van het voorgaande jaar en conform RIB S/12003301 worden de financiële gevolgen van
de actualisatie 2019 (t) verwerkt in de jaarrekening 2018 (t-1).

5.1 Voorziening
Het gaat daarbij om de effecten op de benodigde hoogte van de “Voorziening verlieslatende
grondexploitaties” per 31 december 2018. In de “Voorziening verlieslatende grondexploitaties” dient
per 31 december 2019 een bedrag aanwezig te zijn dat voldoende is om alle toekomstige verliezen van
verlieslatende grondexploitaties op te kunnen vangen.
Door de accountant is geadviseerd om de stand van de “Voorziening verlieslatende grondexploitaties”
zo actueel mogelijk te berekenen bij de opstelling van de jaarrekening. Omdat de uitkomsten van de
actualisatie 2019 het meest actuele beeld geven van de stand van zaken met betrekking tot te
verwachten toekomstige verliezen op grondexploitaties worden deze uitkomsten verwerkt in de
jaarrekening 2018.

De “Voorziening verlieslatende grondexploitaties” is een voorziening die gewaardeerd wordt tegen
contante waarde.
Dit betekent dat de verliezen op Eindwaarde contant gemaakt worden, in dit geval naar 1 januari 2019.
De eindwaarde -/- rentebijschrijvingen over de toekomstige jaren = Contante waarde (hoogte
voorziening per 1 januari 2019).

Op grond van de actualisaties van de grondexploitaties 2019 is er zoals blijkt uit tabel 5, een bedrag
benodigd per 31 december 2018 van € 2.905.207,- om de toekomstige verliezen af te kunnen dekken.
Hiertoe moet een bedrag van € 4.739,- worden gestort in de voorziening, dit bedrag komt ten laste van
het jaarrekeningresultaat 2018.


Mutatie voorziening planexploitaties 2018                             A                    B               D=B-A

                                                                        werkelijke        herberekening      Vrijval of
Project                                                          stand voorziening    stand voorziening       storting
nummer      Projectnaam                                          31 december 2018     31 december 2018     voorziening referentie
            Geactualiseerde grondexploitaties

            Egel s hoek                                                   2.900.468            2.905.207        4.739

                                    Totaal effect actualisatie            2.900.468            2.905.207           4.739



                                     Totaal effect herziening                     0                    0              0

                      Totaal effect actualisatie en herziening            2.900.468            2.905.207           4.739

                          Totaal afgesloten grondexploitaties                     0                    0              0
Tabel 5 de financiële effecten voorziening op de jaarrekening 2018.

5.2 Tussentijds winst nemen
In het BBV is aangegeven op welke wijze rekening gehouden moet worden met tussentijds winst
nemen bij positieve grondexploitatiecomplexen. Bij het stelsel van baten en lasten zoals geformuleerd
in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn het toerekeningbeginsel, het
voorzichtigheidsbeginsel en het realisatiebeginsel essentiële uitgangspunten. Baten en lasten – en het
daaruit vloeiende resultaat – moeten worden toegerekend aan de periode waarin deze zijn gerealiseerd.
Bij meerjarige projecten betekent dit dat (de verwachte) winst niet pas aan het eind van het project als
gerealiseerd moet worden beschouwd, maar gedurende de looptijd van het project tot stand komt en
ook als zodanig moet worden verantwoord. Het verantwoorden van tussentijdse winst is daarmee geen


                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>keuze maar een verplichting die voortvloeit uit het realisatiebeginsel. Bij het bepalen van de
tussentijdse winst is het wel noodzakelijk de nodige voorzichtigheid te betrachten.

Met betrekking tot het tussentijds winst nemen maken we, conform het BBV, gebruik van de
Percentage of completion-methode. Naar rato van de voortgang van het project wordt tussentijds winst
verantwoord. Maatgevend is de realisatie tot en met het lopende jaar ten opzichte van het totaal van de
kosten en opbrengsten van de grondexploitatie.

In formule: % kostenrealisatie x % opbrengstrealisatie = % Poc. Met betrekking tot Anna’s Hoeve
bouwplan betekent dit dat de kosten voor 93% zijn gerealiseerd en de gronden voor 64% zijn
verkocht, dan is de Poc dus 60%. Passen we dit Poc-percentage toe voor Anna’s Hoeve bouwplan dan
is de rekensom als volgt 60% x € 15.668.637,- geprognosticeerde winst is € 9.435.228,-. Vorig jaar is
door tussentijdse winstname uit de grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan een al bedrag van €
5.462.731,- ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2017 gebracht. Het bedrag waarvoor we
tussentijds winst nemen in 2018 bedraagt dus € 9.435.228 -/- € 5.462.731 = € 3.972.497,-

Winstname 2018
                                     A              B          C = A-/- B
                                  begroot       bijgesteld
project                            2018            2018       Verschil       referentie

Anna's Hoeve bouwplan                    -        3.972.497     3.972.497-

                         Totaal          -        3.972.497     3.972.497-
Tabel 6

Tot deze actualisatie werd de tussentijdse winstname uit grondexploitaties niet geprognosticeerd in het
meerjarig perspectief c.q. de meerjarenbegroting. Met ingang van deze actualisatie wordt hierover wel
een prognose afgegeven. Aan het einde van het boekjaar wordt tussentijds winst genomen conform de
regels van het BBV als blijkt dat aan de voorwaarden daaromtrent uit het BBV wordt voldaan.

De prognose van tussentijdse winstname is opgenomen in het hoofdstuk 6 Financieel effect begroting
2019 en hoofdstuk 8 Meerjarig perspectief.

5.3 Vennootschapsbelasting
Over de winsten uit grondexploitaties moet vennootschapsbelasting worden betaald, verlieslatende
grondexploitaties mogen met de winstgevende grondexploitaties worden verrekend.
Op het taakveld 0.9 Vennootschapsbelasting wordt (de raming van) het te betalen bedrag
vennootschapsbelasting als last verantwoord. Het gaat om een raming van het bedrag van de aanslag
omdat de definitieve aanslag nog niet is ontvangen. De te betalen vennootschapsbelasting maakt geen
onderdeel uit van het resultaat van de afzonderlijke grondexploitaties. Dat resultaat komt tot
uitdrukking op taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen).

De te betalen vennootschapsbelasting over 2018, rekening houdend met te compenseren fiscale
verliezen uit voorgaande jaren bedraagt € 468.000 en is als last in 2018 verantwoord (op taakveld 0.9
Vennootschapsbelasting).
Het te verwachten fiscale verlies in 2019 uit de grondexploitatie Egelshoek zal bij de uiteindelijke
berekening van de te betalen vennootschapsbelasting nog verrekend kunnen worden in de komende
jaren.

5.4 Samenvatting
Als gevolg van de actualisatie wordt een bedrag van € 4.739,- in de voorziening gestort, ten laste van
het jaarrekeningresultaat 2018. Een bedrag van €3.972.497,- winstname uit de grondexploitatie Anna’s
Hoeve bouwplan komt ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2018 terwijl hiervoor niets begroot
was.

                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>6. Financieel effect begroting 2019; taakveld 8.2
Met betrekking tot de actualisatie van de grondexploitaties 2019 zijn ten aanzien van de begroting
2019 twee financiële effecten te onderscheiden. Deze worden in de volgende paragrafen behandeld.

6.1 Verhoogde rentebijschrijving voorziening verlieslatende grondexploitaties
De stand van de voorziening verlieslatende grondexploitaties per 1 januari 2019 is in werkelijkheid
hoger dan opgenomen in de begroting 2019. Het verschil tussen de werkelijke stand per 1-1-2019 en
de stand zoals begroot per 1-1-2019 wordt veroorzaakt door een lichte verslechtering van de
grondexploitatie Egelshoek.

                                                 A                             B             C = B -/- A
                                Stand                        Stand
                               Begroot     Rente begroot    Werkelijk    Rente werkelijk      verschil       voordeel
                               1-1-2019        2019         1-1-2019          2019       rente bijschrijving nadeel

Voorziening planexploitaties   2.900.468         58.000      2.905.207             58.000                  -   nadeel

tabel 7

Rentebijschrijving op de voorziening verlieslatende grondexploitaties vindt plaats op basis van de
werkelijke stand van de voorziening per 1 januari 2019. Door de jaarlijkse rentebijschrijving groeit de
voorziening naar de benodigde eindwaarde om de te verwachten verliezen op eindwaarde te kunnen
afdekken. De verslechtering is nihil waardoor het verschil in de rentebijschrijving ook nihil is.


6.2 Winsten grondexploitaties op taakveld 8.2
In de begroting 2019, die gebaseerd is op de actualisatie 2018, is geen te verwachten winst uit af te
sluiten grondexploitaties of tussentijdse winstname uit grondexploitaties opgenomen.

De actualisatie 2019 verwacht ook geen winsten uit afgesloten grondexploitaties in 2019, maar
verwacht wel een tussentijdse winstname uit de grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan. De
prognose winstname is geraamd op basis van de actualisatie grondexploitaties 2019. De werkelijke
berekening van de winstname ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2019 zal plaatsvinden bij de
actualisatie grondexploitaties 2020 op basis van de stand van zaken op 1 januari 2020. De
daadwerkelijke winstname ten gunste van het jaarrekeningresultaat 2019 kan dus afwijken van de
prognose.

Prognose winstname ten gunste begroting 2019
                       A                 B                 C=B-/-A
                       actualisatie 2018 actualisatie 2019
project                winstname         winstname         Verschil

Anna's Hoeve bouwplan                        -              1.493.805 1.493.805

 Totaal                                      -              1.493.805 1.493.805
tabel 8


6.3 Samenvatting
In de onderstaande tabel 8 zijn de twee financiële effecten ten aanzien van de begroting 2019
overzichtelijke bij elkaar in één tabel opgenomen. In de tabel is af te lezen dat de actualisatie een
voordelig financieel effect heeft voor de begroting van 2019.

                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                  Budgetair effect 2019
                                                                                    t.l.v.
                                                               t.l.v.           resultaat
                                                           regulier         winstgevende
effect omschrijving                                       resultaat               grexen                 totaal

    1 Rentebijschrijving aan de                       nihil                                      nihil            nadeel
      voorziening planexploitatie door hogere
      werkelijke stand per 1-1-2019 dan begroot

    2 Verhoogde winst ten gunste van 2019                                               0

    3 Tussentijdse winstname                                                   -1.493.805         -1.493.805 voordeel
                                                                        +                    +

                                                                   0           -1.493.805         -1.493.805 voordeel
Tabel 9, de financiële effecten op de begroting 2019.




                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>7. Risico´s
7.1 Risico’s actualisatie 2019

Actualisatie 2019
Verzameling Risico-paragrafen
Bedragen in Euro´s                                                                     A               B            C=A+B
                                               Resultaat op        Maximaal       Bandbreedte
Project                                        Eindwaarde      V/N Risico         Negatief       Positief          Saldo
Anna´s Hoeve Bouwplan                             -6.027.347 V       -2.340.000       -284.800        250.000          -34.800
Egelshoek                                          2.963.311 N         -985.000       -331.500             5.000      -326.500

Totaal lopende grondexploitaties                  -3.064.036 V       -3.325.000       -616.300        255.000         -361.300
Tabel 10 Verzameling risico´s 2019

Bij de actualisatie 2019 is aandacht besteed aan de mogelijke aanwezige negatieve en positieve
risico´s per grondexploitatie. De onder kolom A en B opgenomen bandbreedte van risico´s, (negatief
dan wel positief) is het resultaat van een kans dat een risico zich zal voordoen maal het financiële
gevolg van de betreffende risico.

Hierboven vindt u in tabel 9 een samenvatting van de aanwezige risico´s (negatief dan wel positief)
per grondexploitatie 2019 zoals deze de grondslag heeft gevormd voor de risicobepaling in het kader
van de jaarrekening 2018. Ieder risico dat zich feitelijk manifesteert, zal ongeacht of het nu wel of niet
in de risicoanalyse van de grondexploitaties is opgenomen, derhalve direct en naar volle omvang van
invloed zijn op het te realiseren resultaat.

In het geheime ter inzage gelegde document met geactualiseerde grondexploitaties is bij iedere
grondexploitatie een analyse van de risico’s opgenomen.

7.2 Risico’s actualisatie 2018
Ter vergelijking met de risico’s zoals die bij de actualisatie 2018 waren onderkend is hieronder de
tabel uit 2018 opgenomen.

Actualisatie 2018
Verzameling Risicoparagrafen
Bedragen in Euro's                                                         A           B          C=A+B
                                               Resultaat op     Maximaal Bandbreedte
Grondexploitatie                               eindwaarde V/N Risico       Negatief    Positief   Saldo
Anna´s Hoeve bouwpl an                             -6.819.170 V  4.993.000    -671.100    512.500   -158.600

            Totaal lopende grondexploitaties      -6.819.170 V       4.993.000       -671.100        512.500         -158.600
Tabel 11 Verzameling risico´s 2018


7.3 Samenvatting
De belangrijkste resultaten van de bovenstaande paragrafen zijn in de onderstaande tabel 11
samengevat. De actualisatie van de grondexploitaties 2019 heeft een afname van de negatieve en
positieve risico’s als gevolg. De afname van negatieve risico’s is zelfs ondanks de nieuwe
grondexploitatie Egelshoek. Dit komt door de voortgang van de grondexploitatie Anna’s Hoeve
bouwplan.




                                                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Ieder risico dat zich feitelijk manifesteert, zal ongeacht of het nu wel of niet in de risicoanalyse van de
grondexploitaties is opgenomen, derhalve direct en naar volle omvang van invloed zijn op het te
realiseren resultaat.

Per saldo is het totaal aan risico´s en het noodzakelijke weerstandsvermogen met € 202.700,-
vermeerderd (nadelig).

Vergelijking Risico´s in jaren
                                                                A              B         C = B -/- A

- i s l a s t of na deel                                   actualisatie   actualisatie    Verschil
= i s ba te of voordeel                                       2018           2019        2019-2018 Opmerking

Nega ti eve Ri s i co´s (ka ns ma a l gevol g)                 -671.100       -616.300        54.800 vermi nderi ng nega ti eve ri s i co´s
Pos i ti eve Ri s i co´s (ka ns ma a l gevol g)                 512.500        255.000      -257.500 vermi nderi ng pos i ti eve ri s i co´s

                                                  Totaal       -158.600       -361.300      -202.700 per saldo meer risico´s
Tabel 12 Verschillen risico´s 2019 ten opzichte van 2018




                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>8. Meerjarig perspectief
De verlieslatende grondexploitaties leiden niet tot een meerjarig effect. Het verlies nemen wij op basis
van het voorzichtigheidsprincipe in het huidige jaar in één keer door, indien nodig, te doteren aan de
voorziening verlieslatende grondexploitaties.

De winstgevende grondexploitaties kennen bij actualisatie wel een meerjarig effect. De toekomstige
verwachte winst kan op grond van de actualisatie toe- of afnemen, terwijl op grond van nieuwe
inzichten over het moment van afsluiten ook het moment van winstneming kan verschuiven in de tijd.
Daarbij moet sinds 2018 verplicht tussentijds winst genomen worden indien aan de voorwaarden
daaromtrent uit de BBV wordt voldaan.

In tabel 13 hebben wij de informatie met betrekking tot de te verwachten winsten op basis van de
actualisatie 2018 en de actualisatie 2019 voor de jaren 2019-2022 langs een tijdsbalk uitgezet. Dit
betreffen prognoses. De daadwerkelijke winsten kunnen afwijken van de prognose.

De afname van de te verwachten toekomstige winsten met € 1.184.429,- wordt vooral veroorzaakt
door de tussentijdse winstname en de daarbij behorende extra rentekosten in de grondexploitatie
Anna’s Hoeve bouwplan. Over 2018 is bijna € 4 mln. winst genomen uit de grondexploitatie, deze is
nu dus onderdeel van de grondexploitatie. De winstname over de komende jaren is nog geen onderdeel
van de grondexploitatie maar is uitgerekend op basis van de grondexploitatie 2019. Deze zijn dus nog
geen onderdeel van de grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan 2019 en gaan dus de huidige
eindwaarde van € 6 mln. in 2021 beïnvloeden. Het verschil tussen de eindwaarde van de huidige
grondexploitatie Anna’s Hoeve bouwplan en de optelling van de winstname komt door de rente die in
de grondexploitatie betaald wordt over de winstname zodra deze daar onderdeel van wordt.

                                           Jaar van winstname
Actualisatie   Project                            2019      2020           2021    2022 Totaal
2019
               Anna's Hoeve bouwplan          1.493.805    2.431.987   1.708.949

Totaal actualisatie 2019                     1.493.805    2.431.987    1.708.949      0     5.634.741

2018
               Anna's Hoeve bouwplan                 0     6.819.170          0

Totaal actualisatie 2018                             0    6.819.170           0       0     6.819.170

Verschil
               Anna's Hoeve bouwplan          1.493.805   -4.387.183   1.708.949

Verschil actualisatie 2018 -/- 2019          1.493.805    -4.387.183   1.708.949      0    -1.184.429
                                             voordeel       nadeel     voordeel           nadeel
Tabel 13 Fasering verwachte vrijval winst en tussentijdse winstname conform actualisatie 2019 in
vergelijking met de actualisatie 2018.


8.1 Samenvatting
Het meerjarig perspectief laat zien dat de winst uit de grondexploitaties niet meer in één keer aan het
einde van de looptijd van de grondexploitatie genomen wordt. De verplichte tussentijdse winstname
leidt tot een meer gefaseerde toerekening van de baten van een voordelige grondexploitatie aan de
algemene middelen. De rentelasten van de tussentijdse winstnemingen beïnvloeden de eindwaarde van
de grondexploitatie.




                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>9. Verwerking financiële gevolgen begroting 2019
De Actualisatie grondexploitaties 2019 is gebaseerd op ongewijzigd beleid en heeft derhalve
betrekking op;

     indexering van lasten en baten als gevolg van inflatiecorrecties;
     wijzigingen lasten en baten als gevolg van technische aanpassing en:
     verschuivingen van de planningen in tijd;

Vooruitlopend op de besluitvorming van de Raad (zie voorgestelde beslissing hieronder);

    1. zullen wij de budgettaire consequenties 2019 van deze actualisatie verwerken conform
       bijgaande begrotingswijziging voor 2019.
    2. zullen wij de financiële gevolgen van deze actualisatie, zoals gebruikelijk verwerken in de
       meerjarenraming 2020 – 2023 zoals op te nemen in de programmabegroting 2020, die eind dit
       jaar aan de Raad zullen worden voorgelegd.


9.1 Samenvatting
De actualisatie van de grondexploitaties 2019 heeft een klein effect op de begroting door een
verhoogde rentebijschrijving op de voorziening.

Budgettair effect 2019 actualisatie 2019 taakveld 8.2

Rentebijschrijving voorziening planexploitaties                           nihil
Verhoogde winst grondexploitaties 2019                                                     0
Tussentijdse winstname                                                            -1.493.805

                                                  effect begroting 2019           -1.493.805 Voordelig
Tabel 14 Samenvatting budgettair effect 2019; taakveld 8.2




                                                    17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>