<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                             mUM
      [WLdnLmm
      a
                              • ’ i^‘,




                                                         ■ ^      -‘*1   >



                                                   ■•/               ^       '




                                                   .«'     - ?•
                                              ■    /,;.*'




I Beleidsplan 2020-202^                  !   ^ *   V




g^hting Goois Natuurreservaat

                             Goois         1
definitief d.d. 16-07-2019   Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                          - 1*' %       ^ •
 1. Voorwoord
Voor u ligt het Beleidsplan 2020-2023 van het Goois
 Natuurreservaat. Zoals u wellicht weet, maken de gebieden
van het Goois Natuurreservaat een bijzondere leefomgeving van
't Gooi. Die prachtige en waardevolle natuur koesteren we. We
zijn er trots en zuinig op. Samen zorgen we dat die behouden én
toegankelijk biijft.

Samen met ons beheerpian ‘Beheervisie en beheerplan 2010-2019’,
dat wij in het najaar van 2019 actuaiiseren, geeft dit beleidsplan aan
welke doelen onze stichting op de korte en lange termijn nastreeft, en
welke activiteiten wij de komende jaren ondernemen om die doelen
te bereiken. Het is richtinggevend voor de ontwikkeling van onze
                                                                           Onze missie isH|
organisatie en bepaalt mede hoe wij onze werkzaamheden organiseren.
                                                                           om het Gooi'groen'
                                                                           te houden.
In 2018 en 2019 hebben wij onze organisatie getransformeerd tot een
sterke, zelfstandige en compacte netwerkorganisatie, die in staat is om
                                                                           We doen dit In opdracht
de Gooise natuur te beschermen en dit in nauwe verbondenheid met
                                                                           van en samen met de
haar omgeving en in samenwerking met onze (natuur) partners doet.
                                                                           Gooise gemeenschap. Voor
                                                                           huidige én toekomstige
Hierbij is een stevige professionaliseringsslag doorgevoerd en zijn        generaties. Zodat iedereen
uitvoeringsprogramma’s en meerjarenprogramma's opgesteld, die nu           kan biijven genieten van de
worden uitgevoerd.                                                         prachtige Gooise natuur
                                                                           en van haar bijzondere
Komende jaren zetten we naast het beheren, beschermen en ver­              ontstaansgeschiedenis.
sterken van onze natuurgebieden ook voortvarend in op fondsen­             Hoe wij dit doen wordt
werving en op verdienmodellen. Onze profileringscampagne'Koester           beschreven in dit
ons groene thuis' ondersteunt dit. Deze campagne is gericht op het         beleidsplan.
creëren van bewustwording van de waarde van de Gooise natuur en het
Gooise cultuurlandschap en het leggen van verbinding met de (Gooise)
samenleving voor het beheer en de bescherming ervan.

Dit beleidsplan is vastgesteld in de vergadering van ons bestuur op
4 juli 2019. Het is onderdeel van onze jaarlijkse planning- en control
cyclus en is een belangrijk instrument in onze bedrijfsvoering. Ons
beleidsplan wordt jaarlijks geactualiseerd en heeft steeds betrekking
op een periode van vier jaar.

                     Kees Jan Dosker
                      Voorzitter bestuur


                      stichting Goois Natuurreservaat


                                                                               oOOIS
Pagina 2                                                                       Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre> 2. Goois Natuurreservaat:
 Wie zijn wij en wat doen we?
Onze historie

Erfgooiers
In het begin van de 19de eeuw behoorden veel gronden in het Gooi
toe aan de Staat der Nederlanden. Maar het gebruiksrecht van
de gronden, lag al sinds de 13de eeuw bij de Erfgooiers; vrije
boeren uit het Gooiland. In 1836 werden zij ook eigenaar van
een hoeveelheid grond. Toch bleef er onenigheid over het
eigendom en het gebruik ervan. In 1912 greep de overheid in:
het eigendom belandde bij een nieuw ingestelde Vereniging
Stad en Lande van Gooiland. Erfgooiers die lid waren van
deze vereniging konden het land blijven gebruiken. Om de
rust te bewaren werd bepaald dat deze Erfgooierswet de
eerste vijftien jaar niet kon worden gewijzigd.

Natuur in het geding
Natuurbeschermers vreesden dat de nog aanwezige natuurgebieden
in het Gooi te gelde zouden worden gemaakt, na het verstrijken van die                                  w
vijftien jaar. Er lagen al verontrustende bouwplannen, zoals voor een tuinstad op de Bussummer- en  ^
Westerheide om de bevolkingsgroei van Amsterdam op te vangen. Gelukkig werd het natuurschoon
veilig gesteld. Het werd gekocht door de toenmalige voorzitter van de Vereniging tot Behoud van       ■
Natuurmonumenten, mr. P.G. van Tienhoven, en de Commissaris der Koningin in Noord-Holland, jhr. mr.
dr. A. Roëll.



                              amenwerkingsverband
                               Provincie Noord-Holland, gemeente Amsterdam en de zes Gooise               ,
                                 gemeenten. Naarden, Huizen, Bussum, Blaricum, Laren en Hilversum
                                  sloegen de handen ineen en richtten in 1932 de Stichting Gooisch            |
                               ^ Natuurreservaat op. Op hun verzoek werd de Erfgooierswet                     'ï
                               -    aangepast, zodat de Vereniging Stad en Lande een deel van                 f
                                   het bezit kon afstaan tegen een eenmalige uitkering aan alle               |
                              ^    deelgerechtigden. Een jaar later werd de stichting voor drie miljoen        |
                              *    gulden eigenaarvanl.52A hectare bos en heide, en van een 10A


                         J       hectare groot bos dat van particulieren werd gekocht. De Erfgooiers,
                               waarvan er na bijwerking van de ledenlijst bijna 3.000 bleken te zijn,
                            ontvingen ieder het voor die tijd aanzienlijke bedrag van 566 gulden.




                                                                                   boois
Pagina 3                                                                           Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> Natuurbehoud én recreatie
 De stichting Gooisch Natuurreservaat is in 1932 opgericht om "de instandhouding van het natuurschoon
 in het Gooi door de verkrijging van aldaar gelegen terreinen, ten einde deze ten eeuwigen dage
 ongeschonden als natuurreservaat te behouden en aan het publiek door vrije toegang tot die terreinen
 onder eventueel te stellen bepalingen, het genot van dat natuurschoon te verzekeren." Die dubbeie
 doeistelling is leidend bij alles wat het GNR doet.

 Huidige situatie en maatschappeiijke opdracht
Natuur en het Gooi zijn daarmee onlosmakelijk met elkaar verbonden en dat zal ook in de toekomst
zo blijven. Het GNR bestaat door en voor de inwoners van het Gooi. Je zou kunnen zeggen: 'Het Goois
Natuurreservaat is van alle inwoners". De natuurgebieden van het GNR zijn (soms bijna letterlijk)
hun voor- en achtertuin. Bovendien heeft onze natuur ook landelijke betekenis door het bijzondere
landschap dat bestaat uit bos, stuifzand, heide, vennen en plassen. Een belangrijk leefgebied voor
dassen, reeën, vossen, boommarters, konijnen, hazen, zandhagedissen en vele vogelsoorten zoals
ijsvogel, veldleeuwerik, bosuil, zwarte specht en bonte vliegenvanger. Daarmee is het GNR een uniek
en gevarieerd gebied voor plant, dier én mens. Dit zo te houden is de belangrijkste taak van het Goois
Natuurreservaat.

Het huidige GNR is gevormd door jarenlange aankoop van natuurgebieden. Nu bezit het GNR circa
2.800 hectare natuurgebied in de gemeenten Gooise Meren, Hilversum, Laren, Blaricum en Huizen. Dat
is bijna een kwart van de totale (land)oppervlakte van deze vijf gemeenten.

De natuurgebieden van het GNR zijn beeldbepalend voor het Gooi en maken het Gooi tot een
aangename plek om te wonen, te werken en te verblijven. Naast de karakteristieke natuur herbergt
het GNR ook vele archeologische elementen van de prehistorie tot en met de Tweede Wereldoorlog
en heeft zij zowel kustlandschappen, wegen, landgoederen als militair landschap onder haar hoede.
Daarom heeft het GNR een sleutelrol in het bewaren en versterken van de Gooise identiteit.




 Onze taakopvatting

De gebieden van het Goois Natuurreservaat maken van 't Gooi een bijzondere leefomgeving voor
planten, dieren en mensen. Die natuur koesteren we. We zijn er trots en zuinig op. Samen zorgen we
dat die behouden én toegankelijk blijft.

We beheren de terreinen zorgvuldig en deskundig. Waar mogelijk verhogen we de kwaliteit van
de natuurgebieden, door initiatieven te nemen of te ondersteunen. Zo leggen we bijvoorbeeld
natuurverbindingen aan, en kiezen we ervoor om de natuurgebieden te laten begrazen door koeien en
schapen.

Deskundig, constructief en soms ook eigenzinnig
Als grondeigenaar en 'groen geweten' zijn we betrokken bij alle grote ontwikkelingen in het Gooi,
bijvoorbeeld bij infrastructurele projecten. Wij denken graag mee met betrokken overheden en
instanties, maar wel steeds vanuit onze eigen deskundigheid en verantwoordelijkheid. In de praktijk
nemen we dan vrijwel altijd een constructieve houding aan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>We zoeken naar kansen waarbij iedereen gebaat is, en naar manieren om ongewenste effecten van
ontwikkelingen tegen te gaan of te compenseren. Als het even kan proberen we de kwaliteit van onze
terreinen verder te verhogen.

Hebben we goede redenen om ergens tegen te zijn (géén weg over de hei...!), dan laten we ons van een
andere kant zien. Dan maken wij ons zo sterk mogelijk. Dan zijn we eigenzinnig en een onafhankelijke
factor van belang. Een heldere stem van het groene geweten van het Gooi die niet zomaar kan worden
genegeerd.

Inwoners en bezoekers, iedereen is welkom
Sinds jaar en dag bewijzen wij mét onze inwoners en bezoekers dat natuurbehoud en
natuurontwikkeling heel goed kunnen samengaan met recreatie. Daarom zijn bijna al onze terreinen vrij
toegankelijk zodat inwoners en bezoekers zich welkom voelen in onze natuurgebieden.

Wandelaars, fietsers, sporters, ruiters maken dan ook veelvuldig gebruik van de natuurgebieden. Dit
gaat dankzij zorgvuldig beheer samen met bosuilen, gekraagde roodstaarten, zandhagedissen, reeën,
dassen, orchideeën en nog 1.500 andere soorten planten en dieren. Dit unieke gebied ligt midden in
een dichtbevolkte regio. Daarom houden we de kwetsbare balans tussen natuur en recreatie goed in de
gaten en zorgen we ervoor dat de natuurwaarden voorop staan.

Integer, duurzaam, transparant
Het Goois Natuurreservaat is in feite 'gemeenschappelijk bezit' van de gezamenlijke inwoners van het
Gooi. Als bestuur en medewerkers van het GNR beheren we deze terreinen dan ook namens en voor de
gemeenschap. Dat is een maatschappelijke opdracht. Die stelt eisen aan ons en aan de manier waarop
wij opereren. Natuurlijk moeten we goed zorgen voor de terreinen, maar we horen onze taken sober en
doelmatig uit te voeren - tegen aanvaardbare kosten.

We kunnen niet zonder draagvlak en begrip voor ons werk bij de bewoners. Iedereen moet kunnen zien
wat we doen en hóe we dat doen. Dit vraagt om open communicatie en voortdurende verbinding met
de inwoners, over en weer. Op een eigenwijze en eigentijdse manier, zodat iedereen ons herkent en
trots is op onze bijzondere natuur.

Als dit ons lukt, vergroten we onze naamsbekendheid en daarmee ons draagvlak. Als elke Gooier
begunstiger, vrijwilliger of ambassadeur van het GNR wordt, kunnen we ons werk nog heel lang blijven
doen.
                                                                                                        li




                                                                                  boois
Pagina 5                                                                          Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre> 3. Leeswijzer
In dit beleidsplan wordt aan de hand van vier thema's beschreven hoe wij invulling geven aan onze
maatschappelijke opdracht om de Gooise natuur in stand te houden en bewoners en overige bezoekers
hiervan te laten genieten. Dit zijn de thema's 'Beheer', 'Projecten', 'Profilering en Draagvlak', en 'Bestuur
en Organisatie'. Per thema geven we aan wat de opgaven en beleidsspeerpunten voor de komende
periode zijn.

Voorafgaand aan de uitwerking van deze vier thema's in de hoofdstukken 5 t/m 8 geven we in hoofdstuk
A onze strategische koers aan.




                                                                                                          iMMÜ



                                                                                                                .-4,a|
        ^■4.'
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>       Strategische Koers
Het belang en de waarde van de Gooise natuur - ons groene erfgoed - wordt zowel binnen als buiten
het Gooi gezien. Rijk, provincie en gemeenten zijn zich bewust van de toegevoegde waarde die het
Goois Natuurreservaat heeft voor het woon-, leef- en vestigingsklimaat, voor de instandhouding
en vergroting van de biodiversiteit, voor recreatie en toerisme, voor de (lokale) economie en als
cultuurlandschap met cultuurhistorische en geologische waarden.

Ook de Gooise samenleving is zich er steeds meer van bewust dat het in deze tijd van vergaande
verstedelijking eigenlijk heel bijzonder is dat zulke kwalitatief hoogwaardige natuur pal naast de deur is.
En dat het niet vanzelfsprekend is dat dit zo blijft.

Meer nog dan in de jaren dertig van de vorige eeuw ligt er op de regio rondom Amsterdam een grote
druk door een stevige bevolkingsgroei, toenemende bedrijvigheid en groeiend toerisme. In wat we nu
de metropoolregio Amsterdam (MRA) noemen moeten in de periode tot 20A0 circa 230.000 woningen
worden bijgebouwd, om bijna een half miljoen nieuwe inwoners te kunnen huisvesten. Omdat deze
nieuwe inwoners ook willen leren en werken, zich willen kunnen verplaatsen en willen ontspannen en
recreëren in hun leefomgeving, legt dit extra druk op een omgeving die hier nu nog niet op is ingericht.
En wordt het belang van leefbaarheid in de vorm van prachtige natuurgebieden die open en toegankelijk
zijn, alleen maar groter. Een plek waar men tot rust kan komen, kan genieten en op kan laden.

Naast een groeiende bevolking en bijbehorende (economische) activiteiten zien we op diverse fronten
een afname van de biodiversiteit in Nederland maar ook daarbuiten. Daarnaast is er sprake van
verandering van ons klimaat, wat zijn effecten heeft op onze natuur en op onze landschappen.

Vanuit de bovenstaande (ruimtelijke) ontwikkelingen bezien, is inzetten op een goede bescherming
van de natuur- en landschappelijke waarden van het Gooi een must. Het gebied heeft een relatief
hoge beschermingsgraad als onderdeel van het Natuurnetwerk Nederland en met meer dan 50
archeologische rijksmonumenten. Ondanks deze status kan (sluipenderwijs) verlies van oppervlak
of kwaliteit van natuur en landschep plaatsvinden. Door bij ruimtelijke plannen in een vroeg stadium
mee te praten en aandacht te vragen voor behoud en waar mogelijk versterking van natuur, landschep
en daarin aanwezige waarden, zetten wij in op het voorkomen van verlies en het verhogen van de
natuurkwaliteit.

De transformatie van het bestuur en de organisatie die we in de afgelopen jaren hebben doorgemaakt
maakt dat we beter in staat zijn om, samen met de omgeving, in te spelen op deze ontwikkelingen en
dat we vanuit onze doelstelling kunnen zorgen voor behoud van het 'natuurschoon in het Gooi' en waar
mogelijk voor versterking van de Gooise natuur en het Gooise natuurlandschap en de daarin aanwezige
waarden en recreatiemogelijkheden.




                                                                                      bOOIS
Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De dóórontwikkeling van het GNR die in 2016 is ingezet langs vier
ontwikkelpaden:

1. Versterking van de identiteit van het GNR
2. Versterking van de bestuurskracht
3. Versterking van de werkorganisatie
   Versterking van de financiële positie                                                                 /

wordt in de periode 2020 - 2023 bestendigd.

We blijven werken aan versterking van onze identiteit door
een goede profilering, waarbij we breed bekend en herkenbaar
maken wat de toegevoegde waarde van het gebied en van de
beheerorganisatie zelf is. Waarbij we nog meer kunnen uitstralen hoe            mi
bijzonder de natuurgebieden van het GNR zijn. Daar kunnen we met zijn allen
trots op zijn als inwoner, organisatie, gemeente, regio en provincie. De afgelopen jaren is duidelijk
geworden dat het Goois Natuurreservaat een belangrijke rol vervult als dé sparringpartner binnen
Gooise regio op het gebied van natuur, landschap, cultuurhistorie en recreatie vanuit haar kennis en
kunde en opgebouwde relaties. Deze rol blijven we actief vervullen.

Door aanpassing van ons besturingsmodel is onze bestuurskracht vergroot. De komende jaren werken
we aan verdere optimalisering van de slagvaardigheid en efficiency van ons besturingsmodel.

De werkorganisatie is in 2018 gereorganiseerd en wordt de komende jaren verder geprofessionaliseerd
door:

a) processen en kwaliteiten verder te verbeteren
b) te investeren in dóórontwikkeling van kennis en vaardigheden
c) ons netwerk van samenwerkingspartners verder uit te breiden en te verstevigen en onze
   organisatie verder door te ontwikkelen als sterke en compacte netwerkorganisatie

In de periode 2017 - 2019 zijn stevige stappen gezet in versterking van onze financiële positie door
hernieuwde samenwerkingsafspraken tussen onze participanten, gericht op borging van de financiële
stabiliteit van onze stichting. In de komende jaren zetten we in op verdere versterking van onze
financiële positie door:

a) benutting van verdienkansen in de gebieden, voor zover passend binnen onze natuur- en
   recreatiedoelstellingen.
b) Voortzetting van onze fondsenwervingsstrategie en aanpak, gericht op het actief en breed inzetten
   op (duurzame) fondsenwerving.

 In de volgende hoofdstukken van dit beleidsplan wordt onze koers aan de hand van de thema's 'beheer',
'projecten', 'profilering en draagvlak' en 'bestuur en organisatie' inhoudelijk uitgewerkt.




                                                                                    bOOIS
Pagina 8                                                                            Natuurreservaa
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    5. Beheer
5.1 Beheer en onderhoud

Inleiding
Wij beheren ongeveer 2800 hectare natuurgebied. Hiervan is circa 1650 hectare bos en circa 800
hectare heide. Het overige deel bestaat uit grasland, stuifzand, engen, vennen en plassen.

In deze gebieden zijn allerlei voorzieningen aanwezig die wij ook beheren, zoals een uitgebreid stelsel
van wandel-, fiets- en ruiterpaden, parkeerplaatsen, natuurbruggen, (toegangsjwegen, gebouwen en
diverse objecten die het voor mens en dier fijner maken om in de gebieden te zijn. Denk hierbij aan
dingen als uitkijkpunten, bruggen, vlonders, bankjes, dagrecreatie- en kampeerterreinen, speelbossen,
wanden voor oeverzwaluwen- en ijsvogels en faunapassages voor dieren om veilig van het ene gebied
naar het andere over te steken.

Het beheer dat wij uitvoeren richt zich niet uitsluitend op de natuur, maar op het samenspel tussen
natuur, landschap, de archeologische en cultuurhistorische elementen die daarin aanwezig zijn en op
het zichtbaar en 'beleefbaar' maken hiervan.

Wij doen dit door actief en gericht te beheren. Als wij dit niet doen dan verruigen en verbossen de
gebieden met als gevolg verlies van natuurkwaliteit en biodiversiteit en op den duur ontoegankelijkheid
voor het publiek. Ook cultuurhistorische elementen en structuren gaan dan verloren. Denk hierbij
onder andere aan historische beukenlanen, schapenkampen, grafheuvels, raatakkers en (grensjwallen
in het landschap.

Beheerdoelen
De beheerdoelen die wij nastreven zijn:

•    Behoud en bevordering van biodiversiteit
•    Behoud en ontwikkeling van het karakteristieke Gooise landschap
•    Bevordering van de landschapsecologische samenhang tussen de natuurterreinen op de Gooise
     stuwwal en met de aangrenzende gebieden (ecologische verbindingen maken en in stand houden)
•    Behoud en versterking van het 'illusielandschap', waardoor stedelijke objecten en de uitstraling
     ervan aan het zicht worden onttrokken door groene aankleding van de randzones van onze
     gebieden
•    Behoud en zo mogelijk herstel van aardkundige waarden
•    Behoud van aan het natuurgebied gebonden erfgoed door conservering en door het zichtbaar
     maken van archeologische en cultuurhistorische elementen en patronen
•    Het 'levend' houden van het potstalsysteem door de inzet van schapenbegrazing
•    Het toegankelijk en aantrekkelijk inrichten van de terreinen, zodat bezoekers de natuur en het
     landschap kunnen beleven en van de schoonheid kunnen genieten




                                                                                      uoois
Pagina 9                                                                              Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                          T-‘--‘jim.-.




                                                                                                           ^1



 Bij het nastreven van deze doelen hebben we te maken met een aantal uitdagingen die onze inzet,
 creativiteit en voortdurende aandacht vergen. Dit zijn invloeden van buitenaf zoals klimaatverandering,
 wateronttrekking, luchtverontreiniging, toenemende verstedelijking, uitbreiding van infrastructuur
 en toenemende recreatiedruk in de gebieden. Maar ook factoren in de gebieden spelen een rol zoals
 de huidige inrichtingssituatie en kwaliteiten van de gebieden, oprukkende invasieve soorten en
verbossingsdruk.

Het beheer dat wij uitvoeren is geënt op het provinciale natuurbeleid, zoals dat is vastgelegd in het
Programma Natuurontwikkeling van de provincie. Hierin zijn ook de natuurtypen vast gelegd waarvoor
wij in het kader van SVNL-natuur beheersubsidie ontvangen. Onze beheervisie met een uitgebreidere
en specifiekere beschrijving van onze beheerdoelen en de beheermaatregelen die daarbij horen is te
lezen in ons beheerplan. Om ons beheer steeds goed te laten aansluiten op de huidige en verwachte
toekomstige situatie, actualiseren wij ons beheerplan regelmatig. In 2020 ronden wij de huidige
actualisatie af.


Aardkunde en erfgoed
Samen met het Gooise stuwwalcomplex, vormen de sporen die door vroegere generaties zijn nagelaten
in het gebied de basis van het landschap, zoais we dit in het Gooi nu zien. De bijzondere geologische en
geomorfologische opbouw van het gebied en de sporen en relicten van menselijk gebruik uit vroeger
tijden, worden tot nu nog maar weinig 'uitgelegd' of zitten 'verstopt' in het landschap. Wij vinden dat
aardkundige kenmerken en het Gooise erfgoed meer aandacht en meer status verdient.

We willen de 'leesbaarheid van het landschap' versterken en kennis en onderzoeksresultaten
samenbrengen en actief uitdragen. Daarom ondersteunen we ook het initiatief om voor het gebied
Gooi en Vechtstreek de status van UNESCO-Geopark te verkrijgen. Wij willen een actieve rol spelen
in een Geopark-organisatie, waarin samengewerkt wordt met andere terreinbeherende organisaties
zoals Natuurmonumenten en om dit te realiseren.




Pagina 10                                                                             Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Netwerk van natuurverbindingen
In de afgelopen jaren zijn behoorlijk wat natuurverbindingen in en om het Gooi gerealiseerd. Wij zetten
ons in voor voltooiing van het netwerk van ecologische verbindingen binnen het NatuurNetwerk
Nederland(NNN) voorzover gelegen binnen het GNR, om daarmee de biodiversiteit te bevorderen. Ons
beheer richt zich op de instandhouding van de gerealiseerde verbindingen en een goede aansluiting
van het omringende landschap op de natuurverbindingen, zodat er een stevig en goed functionerend
netwerk van verbindingen ontstaat met bijbehorende leefgebieden voor de doelsoorten.

Toekomst van de enggebieden
We willen een discussie voeren over de toekomst van de enggronden, dit zijn de gronden die
voortvloeien uit de historische akkergebieden. Hierbij willen we samen met belanghebbenden bezien
op welke manier we de enggebieden ook op de lange termijn adequaat en betaalbaar kunnen beheren.


Bosbeheer
Afgelopen maanden is er in de media in Nederland veel aandacht geweest voor boskap. Wij zijn als
natuurorganisatie blij met de aandacht voor bomen en klimaat. Tegelijkertijd herkennen wij dat kappen
van bomen veel emoties oproept. De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit herkent ook
de gevoeligheid en heeft aangekondigd een bossenstrategie te ontwikkelen samen met de partners in
het veld en gericht op natuur, biodiversiteit en klimaat. De ontwikkelingen op dit punt volgens wij op de
voet, en zullen ons beleid waar nodig aanpassen.

Duurzaam bosbeheer is een belangrijk onderdeel van onze beheertaak want bijna de helft van ons
natuurgebied bestaat uit bos; daarnaast is het onderdeel van goed rentmeesterschap. Ons bosbeheer
is gericht op het verhogen van de natuurlijkheid en een evenwichtige bosopbouw wat betreft leeftijd
en boomsoorten. Onderdeel hiervan is de geleidelijke omvorming van naaldbos (aangeplant voormalig
productiebos) naar loofbos. Daarnaast worden bomen gekapt bij omvorming van natuur in het belang
van de biodiversiteit, bijvoorbeeld bij de natuurverbindingen.

Het huidige omvormingstempo van ons bos ligt op dit moment vrij laag. De ambitie is om het tempo
op te voeren en meer bospercelen per jaar aan te pakken. Dit zorgt ervoor dat er eerder sprake is van
zichtbare bosomvorming naar duurzamer bos en biedt ook de gelegenheid om het latent aanwezige
houtkapitaal aan te wenden voor ons beheer. In 2019 is hiervoor een uitwerking van het bosbeheer
opgesteld, dat vanaf 2020 wordt uitgevoerd.


Het terughoudende beleid dat de afgelopen jaren ten aanzien van bosomvorming is gevoerd, heeft
ertoe geleid dat er in de huidige situatie sprake is van achterstallig bosbeheer. Op termijn kan
achterstallig bosbeheer leiden tot gevaarlijke situaties. Takken kunnen afvallen en dode bomen kunnen
omvallen. We hebben inmiddels een inventarisatie gedaan van gevaarlijke bomen langs paden en
parkeerterreinen, en nemen maatregelen als dat noodzakelijk is in verband met de veiligheid.


Wandelaars zien steeds vaker omgevallen bomen en dood hout midden in bospercelen. Wij ruimen
dat alleen als het echt noodzakelijk is op. Dood hout is namelijk een verrijking van het bos en zal als de
veiligheid dat toe staat, zoveel mogelijk worden gehandhaafd. We realiseren ons dat het kappen
van bomen gevoelig ligt, zelfs het kappen van aangeplant productiebos, maar nemen toch
onze verantwoordelijkheid als natuurbeheerder. Dit doen wij vanuit de wetenschap
dat omvorming van deze bospercelen onvermijdelijk is en op lange termijn beter
is voor de veiligheid en voor de biodiversiteit.                                       Goois         *
Pagina 11                                                                              Natuurreservaat'
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>         Heidebeheer
         Het heidelandschap is een Noordwest Europees landschapstype dat zowel in Nederland als in andere
         landen sterk onder druk staat. Was er begin 19e eeuw nog circa 600.000 hectare heide in Nederland.
         Nu (anno 2017} is daarvan nog maar ruim 6 procent over. Zo'n 800 hectare hiervan ligt in het Gooi. De
         rest is - versnipperd over Nederland - vooral te vinden aan de oostkant en in de zuidelijke provincies
         van ons land. De heidevelden in het Gooi zijn de meest westelijk gelegen binnenlandse heidegebieden
         van Nederland en liggen op het noordwestelijk deel van de Heuvelrug.

         Het heide-areaal dat wij beheren vormt een belangrijk deel van het totale heide-areaal dat nog resteert
         in Nederland. Het is van betekenis vanuit het oogpunt van cultuurhistorie, biodiversiteit, natuurwaarde,
         landschap en recreatie.

         Een van de uitdagingen voor de toekomst is om het Gooi - ook wat betreft de heidegebieden - goed
         aangesloten te hebben en te houden op de Utrechtse Heuvelrug. Dat is vooral van belang voor
         specifieke planten- en diersoorten die op of nabij de heide leven. Onvoldoende aansluiting kan er
         namelijk toe leiden dat deze soorten verdwijnen en de biodiversiteit in het Gooi afneemt.

         Ons beleid en beheer is dan ook gericht op het in stand houden van het huidige heide- en
         stuifzandlandschap en het tot stand brengen van verbindingen. Met verschillende soorten
         beheeringrepen zorgen we ervoor dat we vergrassing, verruiging en verbossing van de heideterreinen
         en stuifzanden tegen gaan en beschermen we de leefruimte van planten en dieren van het
         heidelandschap. Voor het voortbestaan ervan is het essentieel de Gooise heidegebieden met elkaar te
         verbinden en een meer gevarieerde heide te ontwikkelen. Dit doen we onder meer door de ecologische
         toelopen naar de natuurbruggen, die de verschillende gebieden met elkaar verbinden, in te richten
         als bos- en heideverbindingen. Daarbij vormen we stukken bos om naar open natuurterreinen waarin
                  _____          heide, stuifzand en heischraal grasland wordt ontwikkeld. De variatie in de
                                           heidegebieden verhogen we door het kleinschalig toepassen van
                                                 diverse beheermaatregelen.

                                                        Ons heide (ontwikkelings) beheer is nader uitgewerkt
                                                          in een heidebeheerplan voor 10 jaar. Hiermee
                                                             geven we concrete invulling aan het provinciale
                                                                beleid (Natuurbeheerplan 2018, Provincie
•   „I
                                                                 Noord-Holland) en dragen we bij aan de
           i mm... '
                                                                   realisatie van nationale en provinciale
                                                                     doelstellingen gericht op bevordering van
                                                                      de biodiversiteit.




                                                                                             Goois
                                                                                             Natuurreservaat
'                           •vS',.                      ,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Ecologisch terreinbeheer door begrazing
Wij zetten ons ecologisch terreinbeheer met grazers voort. Hiermee houden we terreinen open,
bevorderen we de biodiversiteit en bestrijden we invasieve plantensoorten door middel van vraat,
bemesting en betreding door onze grazers.
Wij zien ook kansen voor dóórontwikkeling van ons begrazingsbeheer. Daarom gaan we de komende
periode ons huidige begrazingsbeheer evalueren en bezien op welke punten optimalisering en/of
dóórontwikkeling mogelijk is. Daarbij spelen te realiseren kwaliteitsdoelen, veiligheid van recreanten
en medewerkers van het GNR en de kosten een belangrijke rol.
De realisatie van onze sinds lang gewenste tweede schaapskooi is een belangrijk element in
optimalisering van ons begrazingsbeheer. In 2018 is een locatiestudie uitgevoerd en een gebiedsvisie
opgesteld voor de voorkeurslocatie van de tweede schaapskooi, waarbij we ook relevante
ontwikkelingen rondom de locatie voor de tweede schaapskooi aan de Westerheide zijn bezien. De
ontwikkeling van de 2e schaapskooi met publieksfunctie wordt in 2019 als project uitwerkt, zodat deze
vanaf 2020 kan worden gerealiseerd.

Omdat we merken dat bezoekers van onze gebieden zich niet altijd realiseren dat de dieren in onze
kuddes 'werkvee' zijn en daarom een andere benadering vragen dan de koeien, schapen en geiten
die 'voor het plezier' worden gehouden, gaan we nog meer aandacht besteden aan het geven van
voorlichting hierover.

Omdat we veiligheid voorop stellen, treffen we altijd passende maatregelen als grazers ongewenst of
gevaarlijk gedrag vertonen.

Biodiversiteit
Er worden binnen het Goois Natuurreservaat op diverse manieren maatregelen getroffen om de
achteruitgang van biodiversiteit, wat niet alleen in het Gooi maar ook wereldwijd een probleem is,
tegen te gaan. Het beheer van de terreinen is in belangrijke mate gericht op het creëren van goede
leefomstandigheden voor een grote diversiteit aan planten en dieren van het bos- en heidelandschap.
Daarnaast worden soortgerichte beheermaatregelen genomen voor vochtige heidevegetaties, akker­
en leemkuilflora en specifieke voorzieningen aangelegd zoals broedgelegenheid voor oeverzwaluwen
en ijsvogels, poelen voor amfibieën en reptielen, broedhopen voor ringslangen.

Bestrijding invasieve soorten
In het Goois Natuurreservaat komen - net als in andere natuurgebieden in Nederland - hinder- en
invasieve soorten voor. Ze worden ook wel exotische woekeraars genoemd. Dit zijn soorten als de
Amerikaanse Vogelkers, de Japanse Duizendknoop, de Zonnebaars, de Amerikaanse hondsvis en de
Amerikaanse rivierkreeft. Ook groeien er op diverse plaatsen tuinplanten die ervoor zorgen dat soorten
die op die plek juist thuishoren, onvoldoende ruimte krijgen om zich daar te vestigen. Deze soorten
belemmeren een gezonde natuurlijke ontwikkeling en vragen om een stevige en effectieve aanpak.

Bij de actualisatie van ons beheerplan werken wij ons beleid voor deze soorten in het Goois Natuur­
reservaat verder uit en vertalen deze door in beheerstrategieën, bestrijdingsmethoden en -middelen.
Zeer incidenteel, plaatselijk en zeer selectief worden hierbij nog in opdracht van GNR door
aannemers chemische bestrijdingsmiddelen toegepast. In het kader van de actualisering van
de beheervisie wordt dit geëvalueerd en heroverwogen met als insteek om zo snel
mogelijk volledig te stoppen met het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen.
                                                                                        Goois
Pagina 13                                                                               Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Samenwerking bij de aanpak van exotische woekeraars is
een belangrijk element. De effectiviteit van de bestrijding
van bepaalde invasieve en hindersoorten wordt namelijk
vergroot als terreineigenaren samenwerken en hun
beheermaatregelen en monitoring op elkaar afstemmen.
Wij zijn daarom gericht de samenwerking met onze 'buren'
aangegaan, om deze soorten te bestrijden.

Omdat een groot deel van onze terreinen grenst aan tuinen
van particulieren, willen we deze bewoners ook betrekken
bij de gezamenlijke aanpak. Onder andere door het geven
van voorlichting over maatregelen die zij kunnen treffen, om
te voorkomen dat invasieve soorten vanuit hun tuin oprukken h<
natuurgebied in.

Recreatie
Een belangrijke uitdaging is steeds het vinden van een goede balans tussen natuurbehoud en natuur­
ontwikkeling enerzijds en recreatie anderzijds. Zonering en geleiding van het recreatieve gebruik is een
belangrijk instrument hierbij. Om dit nog beter te kunnen doen gaan we het recreatieve gebruik van de
gebieden stelselmatiger in beeld brengen. We doen dit door onze praktijkkennis van het recreatieve
gebruik en de recreatiestromen in onze gebieden aan te vullen met onderzoeksgegevens. Daarnaast
willen we scherper in beeld krijgen wat de recreatiemotieven van de gebruikers van onze gebieden
zijn en welke zaken zij van belang vinden. Vervolgens gaan we deze Informatie bezien in relatie tot de
aanwezige waarden en doelstellingen voor de gebieden en kijken we of dit vraagt om aanpassing van
het huidige recreatieve aanbod en van de zonering.

Hondenbeleid
Ons hondenbeleid, dat nader uitgewerkt is in de hondenaanlijnregeling, wordt in overleg met de
gebruikersgroepen op onderdelen bijgesteld. De opkomst van hondenuitlaatservices verdient hier­
bij specifieke aandacht. We gaan ervoor zorgen dat de regeling nog beter aansluit op de inrichtings-
situatie van de gebieden en op het beheer en gebruik. Daarbij kijken we ook naar het beleid van
terreinbeheerders van omliggende terreinen.

Ruiterbeleid
We gaan ons ruiterbeleid en onze ruiterregeling tegen het licht houden en waar nodig bijstellen.

Mountainbiken
Ons beleid ten aanzien van mountainbikers wordt herijkt en afgestemd op het beleid dat beheerders
van omliggende terreinen hiervoor voeren.

Nieuwe recreatievormen
Er ontstaan ook regelmatig nieuwe vormen van vrijetijdsbesteding en recreatie, die soms ongewenste
effecten voor de natuur of voor andere recreanten opleveren. Voor zover onze toegangsbepalingen
hier geen duidelijk kader en regels voor bieden, gaan we hiervoor aanvullend beleid ontwikkelen.
Hierbij kijken we uiteraard ook naar wat andere terreinbeheerders doen, en proberen
zoveel mogelijk hierop aan te sluiten, maar maken wel steeds onze eigen afweging.
                                                                                       Goois          *
Pagina 14                                                                              Natuurreservaat^
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Systemen
We gaan onze manier van beheren verder professionaliseren en maken gebruik van de ervaringen van
collega-natuurbeherende organisaties. Automatisering wordt toegepast om waarden vast te leggen,
beheerdoelstellingen en beheeractiviteiten te plannen, resultaten ervan vast te leggen, te evalueren/
monitoren en het beheer bij te stellen.

De provincie Noord-Holland eist van terreinbeherende organisaties die SNL-subsidies krijgen, dat zij
professioneel werken en gecertificeerd zijn.

Wij zorgen voor een adequate koppeling tussen de beheerplanning en ons beleidsplan en begroting.
Ook voor andere activiteiten binnen onze de organisatie werken we aan verdere professionalisering
en verbetering van ons kwaliteitssysteem en het gebruik van systemen die ons helpen onze
(administratieve) processen goed te beheersen.

Vastgoed
Als gevolg van de beperkt beschikbare middelen is in de afgelopen jaren achterstallig onderhoud aan
onze gebouwen en vastgoedobjecten ontstaan. Ons meerjarenprogramma voor het onderhoud dat
volgens de NEN 2767 methodiek is opgesteld is ook gericht op duurzaamheid. In het programma wordt
onderscheid gemaakt tussen objecten die essentieel zijn voor de bedrijfsvoering, objecten die een
ondersteunende functie vervullen en objecten die(optermijn)afgestoten kunnen worden.

In lijn met de gemaakte categorisering gaan we de onderhoudsachterstanden in de komende
A jaar wegwerken, zodat ons vastgoed weer op peil is. De jaarlijkse structurele lasten van dit
meerjarenprogramma worden opgenomen in onze(meerjaren)begroting.

Recreatievoorzieningen
In 2019 hebben we een meerjarenprogramma opgesteld voor het onderhoud en de vernieuwing van de
recreatievoorzieningen in onze gebieden, dat we vanaf 2020 verder gaan uitvoeren.

Veiligheid
Veiligheid voor mens en dier is een belangrijk speerpunt in ons beleid en in ons beheer. Zo zetten wij
in op het creëren en in stand houden van duidelijke en veilige routestructuren voor mensen en dieren,
om zich door onze gebieden heen en van het ene gebied naar het andere gebied te verplaatsen. Er
wordt actief samengewerkt op het gebied van preventie, hulpverlening en crisisbestrijding in de
natuurgebieden en er wordt geoefend met de Veiligheidsregio Gooi en Vechtstreek (brandweer, politie
en ambulance).

Wij zijn alert op situaties die de veiligheid van de bezoekers, omwonenden, onze grazers en de fauna
van onze terreinen in gevaar brengen evenals die van onze medewerkers. Als wij signaleren dat zich
onveilige situaties voordoen, ondernemen wij actie. Onze medewerkers en onze vrijwilligers zijn
getraind op het herkennen van onveilige situaties en op het nemen van passende maatregelen om de
veiligheid tijdens het werk en in onze terreinen te bewaken.




                                                                                     UOOIS
Pagina 15                                                                            Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> 5.2 Toezicht, handhaving en voorlichting

 Toezicht, handhaving en educatie zijn belangrijke elementen die in de functie 'boswachter* naar voren
 komen. Door een intensief contact met recreanten in onze gebieden, bepalen onze boswachters voor
 een belangrijk deel de uitstraling van onze organisatie in het veld. Zij doen dit vanuit goed gastheer- en
gastvrouwschap op een vriendelijke, duidelijke en doortastende wijze. Naast mondelinge voorlichting
door onze boswachters wijzen we recreanten op de gebruiksregels en toegangsbepalingen van onze
gebieden, die we aanhouden om hen op een passende manier van de natuur te laten genieten. Dit
doen we onder andere met bebording, maar ook met andere communicatiematerialen zoals folders en
informatie op onze website.


 5.3 Behouden en beschermen natuur

Sinds onze oprichting hebben we als doelstelling en opdracht om de Gooise natuur'ten eeuwigen dage'
te behouden en te beschermen. Geen gemakkelijke opdracht in een land waarin steeds meer mensen
leven die ook ruimte nodig hebben om te wonen, te werken, te ontspannen en zich te verplaatsen.

Waar mogelijk proberen wij 'aan de voorkanr mee te denken over grote ruimtelijke ontwikkelingen in
het Gooi, die van invloed kunnen zijn op onze gebieden. Dit doen we vanuit onze rol als grondeigenaar
en beschermer van de natuurwaarden en de andere kwaliteiten van onze gebieden. Vanuit onze
deskundigheid en verantwoordelijkheid denken we graag constructief mee en gaan we met betrokken
overheden en instellingen op zoek naar kansen om win-win situaties te creëren.
We zoeken hierbij naar manieren om ongewenste effecten tegen te gaan of te compenseren en
tegelijkertijd de kwaliteiten in onze gebieden en de natuurkwaliteit in het Gooi te versterken. Als dit
niet mogelijk blijkt en duidelijk wordt dat een ontwikkeling onze gebieden zal aantasten, maken we ons
sterk voor het tegen gaan van die aantasting.

We zijn momenteel betrokken bij ontwikkelingen in de Metropoolregio Amsterdam (MRA), het project
HOV in 't Gooi, Voltooiing De Groene Schakel en de ontwikkelingen rondom het landgoed Monnikenberg.
Hierbij zijn wij op bestuurlijk niveau vooral betrokken via onze bestuursleden en leveren we vanuit onze
werkorganisatie de benodigde inhoudelijke ondersteuning. De personele inzet die dit vergt zullen we
zichtbaar maken.

Daarnaast is er ook sprake van regionale samenwerkingsverbanden, zoals de Regio Gooi en
Vechtstreek, waarin ook de Gooise gemeenten participeren. Binnen dit samenwerkingsverband komen
ook thema's aan de orde zoals natuur, landschep, recreatie en toerisme. Thema's die relaties hebben
met de gebieden en met het werk van het Goois Natuurreservaat. Aangezien de Gooise gemeenten
die participant zijn in onze stichting, ook deelnemers zijn in dit samenwerkingsverband, kunnen zij de
belangen van het GNR hierin rechtstreeks behartigen. Waar nodig kan er vanuit de werkorganisatie
inhoudelijke ondersteuning worden ingeschakeld, om te adviseren of mee te denken over bepaalde
thema's of projecten. Ook hierbij zullen we de personele inzet die dit vergt zichtbaar maken.




                                                                                       Goois
Pagina 16                                                                              Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Beschermingsstatus
Om onze gebieden duurzaam te beschermen tegen schadelijke invloeden en ontwikkelingen van
buitenaf, zijn we voortdurend op zoek naar nieuwe mogelijkheden en instrumenten die ons hierbij
kunnen helpen. Om die reden zijn wij betrokken bij onderzoeken en verkenningen, zoals die voor het
Geopark Gooi en Vechtstreek en het Nationaal Park Heuvelrug nieuwe stijl, waarbij gekeken wordt of
onze gebieden een landelijke of zelfs internationale status kunnen krijgen als bijzonder natuurgebied,
werelderfgoed of als monument. Daarbij gaan we ook na of de verkrijging van een dergelijke status voor
het gehele Goois Natuurreservaat meerwaarde oplevert. Aanwijzing van onze terreinen als Provinciaal
Landschap zien wij hierbij als een optie. Wij hebben de provincie Noord-Holland verzocht om een
dergelijke beschermingsstatus mogelijk te maken in het kader van de Omgevingsvisie Noord-Holland
2050 en daaruit voortvloeiende aanpassing van de Provinciale Ruimtelijke Verordening.


5.^ Gebiedsexploitatie

De huidige maatschappelijke tendens is dat natuurgebieden en natuurorganisatie ook een zekere mate
van zelfvoorziening aan de dag moeten leggen. Onze gebieden (ons 'Natuurlijk Kapitaal') dragen nu zelf
deels ook al bij aan hun eigen instandhouding. Bij voorbeeld door inkomsten uit pacht en verhuur te
genereren en door het genereren van opbrengsten uit de verkoop van hout.


De verdienmogelijkheden die we de komende periode verder oppakken en uitwerken zijn:
   Verhoging van de inkomsten uit veeverkoop
   Pilot asverstrooiing
   Inkomsten uit arrangementen
   Inkomsten uit verpachting of verhuur van locaties voor'nieuwe tijdse'natuurkampeervormen
   Inkomsten uit verpachting of verhuur van grond of ruimten voor vergaderingen, hei sessies of
   ontmoetingen
   Inkomsten uit verpachting of verhuur van evenementenlocaties


De drie laatstgenoemde verdienmogelijkheden zijn vrij nieuw voor ons en vragen om de ontwikkeling
van gedegen 'business cases', waarbij kosten en baten, voordelen en nadelen en uiteraard ook
de risico's in beeld worden gebracht. Op basis daarvan zal ons bestuur besluiten nemen over de
implementatie van deze verdienmogelijkheden.


De verdienmogelijkheden die een uitbreiding van de reeds bestaande verdienmodellen zijn, zoals
verhoging van de inkomsten uit veeverkoop vergen vooral een goede voorbereiding en extra inzet
vanuit de organisatie, met name op het gebied van draagvlak en communicatie. De extra inkomsten die
hiermee verkregen worden zijn naar verwachting relatief beperkt.




                                                                                   Goois          ■
Pagina XI                                                                          Natuurreservaat^
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Er is ook een aantal verdienmogelijkheden, die in hun aard in min of meerdere mate op gespannen voet
staan met onze (statutaire) doelstellingen. Dit zijn echter wel maatregelen die substantiële inkomsten
kunnen genereren.

Dit betreft:
• Natuurbegraven (mits op voldoende grote schaal en met een substantieel aantal graven per
    hectare)
•   Inkomsten uit parkeergelden


Mede gelet op het maatschappelijk effect dat deze maatregelen naar verwachting sorteren, vragen
deze maatregelen om nadere afweging en studie.


Verwerving van terreinen
In potentie zijn alle terreinen in het Gooi met "natuurschoon'(dat wil zeggen met natuurwaarden,
landschappelijke waarden of cultuurhistorische waarden) voor ons "verwervingswaardig". Het lange
termijn streven van de stichting is dan ook om al deze terreinen uiteindelijk te verwerven en daarmee
veilig te stellen. Dit hebben we ook vastgelegd in ons grondverwervingsbeleid.


Het is moeilijk te voorspellen wanneer terreinen beschikbaar komen voor verwerving. Telkens als een
terrein beschikbaar komt, gaan we kijken of het haalbaar is om dit ook daadwerkelijk in eigendom
te krijgen. Hierbij zal aan de hand van de volgende criteria worden afgewogen of het mogelijk en
opportuun is om deze te verwerven:

•   Er dienen voldoende (financiële) middelen beschikbaar te zijn of verkregen te kunnen worden om
    de verwerving te kunnen bekostigen
•   De kosten voor het beheer en onderhoud van het terrein dienen gedragen te kunnen worden
•   Het beheer van het terrein moet passen bij onze beleidsdoelstellingen.

Als een terrein is aangekocht wordt bezien of het nodig is om maatregelen te treffen om de natuur- en/
of landschapskwaliteiten te verhogen, de toegankelijk van het terrein voor recreanten te faciliteren
en goed beheer mogelijk te maken. Als dit het geval is en het behelst meer dan het uitvoeren van wat
kleine werkzaamheden, dan maken we er een project van en zoeken daar financiering voor.




                                                                                    Goois          ’
Pagina 18                                                                           Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> 6. Projecten
Naast het beheren van het bestaande areaal, hebben we ook ontwikkeldoelstellingen. Onn te beginnen
betreft dit onze statutaire opdracht om de Gooise natuur veilig te stellen door de verwerving van
deze terreinen. Daarnaast hebben wij de doelstelling om bestaande kwaliteiten van natuurterreinen
te herstellen en waar mogelijk te verbeteren. Een derde doelstelling is ervoor te zorgen dat onze
bezoekers kunnen genieten van de natuur. Dit betekent dat we steeds kijken naar mogelijkheden
om dit te faciliteren met een aantrekkelijke gebiedsinrichting, met recreatieve routes en met
voorzieningen.

Projectenprogramma en professionalisering projectmanagement
Voor het herstel en de verbetering van natuur, landschap, erfgoed en van de recreatieve kwaliteiten,
definiëren wij specifieke projecten. Deze projecten worden samengebracht in een programma, met
een heldere prioritering en met een gerichte sturing op de uitvoering van dit programma. Hiertoe
hebben wij in 2017 een projectenbureau ingericht. Het projectenprogramma voor de komende jaren is
als bijlage bij dit beleidsplan gevoegd.

We stellen het projectenprogramma net als het beleidsplan zelf steeds cyclisch bij. Hiermee
 beschikken wij steeds over een actueel en uitvoerbaar (meerjaren-) projectenprogramma, gebaseerd
op onze ambities, beschikbare middelen en randvoorwaarden waarmee wij te maken hebben. In de
jaarstukken zullen wij telkens rapporteren en verantwoording geven van de verrichte werkzaamheden.

Bij de voorbereiding en uitvoering van projecten wordt steeds nadrukkelijk de omgeving betrokken, op
basis van de door ons te hanteren participatieladder en met zorgvuldig omgevingsmanagement.

De middelen die bestemd zijn voor de voorbereiding van projecten kunnen wij vanuit het projectbureau
in de werkorganisatie inzetten voor de voorbereiding en begeleiding van de projecten. Dit betekent dat
deze middelen als voorschot beschikbaar worden gesteld, met afrekening na afloop. Als bij projecten
sprake is van extra kosten voor beheer en onderhoud na de realisatie, regelen wij vooraf de dekking van
die extra kosten. Op die wijze voorkomen wij onvoorziene effecten in de meerjarenbegroting.




                                                                                    bOOIS
Pagina 19                                                                           Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>  7. Profilering en draagvlak
Door middel van gerichte communicatie, natuur- en erfgoededucatie en door de inwoners van het Gooi
actiever te betrekken bij ons werk, willen we de inwoners van het Gooi én het brede publiek bewuster
maken van de schoonheid, de waarde en de kwetsbaarheid van het Goois Natuurreservaat. Ook willen
we de betrokkenheid van de Gooise gemeenschap bij 'hun' GNR vergroten en inwoners, bedrijven en
organisaties enthousiasmeren om ons financieel te ondersteunen.

We gaan dit doen door in al onze communicatie de volgende kernboodschap uit te dragen: "De
gebieden van het Goois Natuurreservaat maken van 't Gooi een bijzondere leefomgeving. Die natuur
koesteren we. We zijn er trots en zuinig op. Samen zorgen we dat die behouden én toegankelijk blijft.'

Deze kernboodschap zal in al onze communicatie in verschillende vormen en op verschillende niveaus
doorklinken en is concreet vertaald naar de slogan 'Koester ons groene thuis'.

Communicatie en interactie
Met gerichte communicatie gaan wij onze zichtbaarheid en herkenbaarheid vergroten. Ook gaan we
pro-actiever onze doelstellingen en de manier waarop we daaraan werken voor het voetlicht brengen.

GNR als sterk merk
Uit onze verkenningen rondom verdienmodellen en fondsenwerving is gebleken dat het Goois
Natuurreservaat een sterk merk genoemd kan worden. Marktpartijen geven aan graag hun naam te
willen verbinden aan het Goois Natuurreservaat. Zij zien kansen voor partnerships met GNR, waarbij
zij vanuit hun doelstellingen op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen ons werk
(financieel) ondersteunen en dit ook actief uitdragen aan hun klanten en investeerders. We nemen dit
gegeven mee bij onze fondsenverwerving en zoeken daarbij steeds naar passende manieren ons 'merk'
en onze 'merknaam' te gebruiken en in te zetten voor het bereiken van onze doelstellingen.

Evenementen
Publieksevenementen zijn voor ons eveneens een belangrijk middel om onze zichtbaarheid te
vergroten en te laten zien en uit te leggen wat we doen. Onze doelstelling hierbij is om jong en oud
enthousiast te maken voor de natuur, het Gooise erfgoed en het werk en de doelstellingen van onze
stichting.

De afgelopen jaren merken we een groeiend enthousiasme en een groeiend aantal aanvragen voor
(sport)evenementen in onze gebieden. Het is mooi om te zien dat groepen mensen samen genieten van
het samen zijn en samen bewegen in de natuur. Om de balans tussen rust en reuring in de gebieden in
evenwicht te houden en daarbij ook rekening te houden met onze directe omgeving, gaan we in 2019 in
afstemming met gemeenten evenementenbeleid voor onze gebieden opstellen.




                                                                                    boois
Pagina 20                                                                           Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Natuur- en Erfgoededucatie
Door middel van educatie proberen \we onze liefde voor de natuur en voor de bijzondere waarden in
onze gebieden over te brengen aan jong en oud. Hiermee proberen we bewustzijn te creëren van de
schoonheid, maar ook van de kwetsbaarheid van de natuur, het landschep en van cultuurhistorische
elementen. Dit doen we door de jeugd 'topervaringen' in de natuur te bieden. Deze topervaringen
kunnen zij met leeftijdsgenoten als schoolactiviteit of met hun ouders of andere naasten in onze
gebieden beleven. Het groepsverblijf't Laer vervult hierbij een belangrijke functie als uitvalsbasis voor
een meerdaagse natuurbeleving.

Het huidige groepsverblijf 't Laer is echter sterk verouderd en aan vernieuwing toe. We gaan het
groepsverblijf vernieuwen en zorgen daarbij dat het multifunctioneel te gebruiken is voor educatie en
voor de ontvangst en het verblijf van groepen. Dit is in het projectenprogramma opgenomen.


Ook speelbossen hebben een belangrijke educatiefunctie. Kinderen kunnen hier met al hun zintuigen
de natuur beleven en ervan leren. Onze ervaring leert dat door in de natuur te spelen kinderen ook een
band op met de natuur opbouwen. We blijven ons speelbossen op peil houden en waar nodig voegen we
voorzieningen toe om een bezoek aan onze speelbossen nog leuker te maken.


We zorgen steeds voor vernieuwing van ons educatieaanbod, zodat dit goed blijft aansluiten op het
gebruik van nieuwe media en op de belevingswereld van de huidige generatie.


Omgeving betrekken
Het is van wezenlijk belang dat de Gooise gemeenschap betrokken is en zich betrokken voelt bij de
gebieden die wij voor hen beheren. Wij doen dit op verschillende manieren:

In de eerste plaats nodigen we de Gooise gemeenschap uit om ons actiever te ondersteunen. Dit
kan financieel of door vrijwilliger of 'ambassadeur' te worden. Daarnaast gaan we per project bezien
op welke manier we de omgeving hierbij betrekken. Dit kan door omwonenden en belanghebbenden
uitgebreid vooraf en tijdens het project te informeren of door ruimte te bieden om ons te adviseren,
hun mening te geven of door ruimte te bieden om mee te denken over de uitwerking, voorbereiding
of realisatie van projecten. Hiervoor gaan we een 'participatieladder' hanteren, die lijkt op de
participatieladder die gemeenten gebruiken. Als natuurbeheerder houden we uiteraard wel onze
verantwoordelijkheid voor natuurkwaliteit en de overige waarden in onze gebieden en blijven we ook
verantwoordelijk voor het eindresultaat en voor de realisatie van de doelstellingen die we met onze
projecten en programma's nastreven.


Klankbordgroep Gebruikers GNR
Een andere manier waarop belanghebbenden betrokken zijn en worden is onze Klankbordgroep
Gebruikers GNR. Hierin zijn diverse belangen- en gebruikersgroepen vertegenwoordigd. De
Klankbordgroep is voor ons een belangrijk adviesorgaan en helpt ons om goed op de hoogte te blijven
van wat er leeft onder onze omgevingspartners en wat zij belangrijk vinden.




Pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                    Lr-                                                              ïïm

                        i

      w>-. %
      " >V-N

                                  M                       ^                                                      ^ '•


                                                                                                               I^K
r'     ;-"V ;.,v. „:;
     -* , .^r^'A-; ■ d
                              t                                                                                         ^É ■ 'i\



          Vrienden- en belangengroepen
          In het Gooi is ook een aantal vrienden- en belangengroepen actief, waarmee wij goede contacten
          hebben. Deze groepen tonen zich zeer betrokken bij het werk dat wij doen, denken graag met ons mee
          en willen ons ook ondersteunen bij de realisatie van onze doelstellingen. (Dit betreft onder andere de
          Vrienden van het Gooi, het IVN, de Vrienden van het GNR, de Vereniging tot Behoud van Anna's Hoeve,
          de archeologische werkgroep Naerdincklant, etc.) Wij willen onze relatie met deze groepen graag
          bestendigen en waar we win-win kansen zien willen we ook graag met hen rondom specifieke thema's
          of projecten samenwerken.


          Vrijwilligers
          Wij zijn heel blij met onze vrijwilligers. Zij ondersteunen ons op allerlei vlakken. Zij vormen een welkome
          aanvulling op onze capaciteit. Zij zijn onze ambassadeurs, ondersteunen ons in het veld en denken met
          ons mee.

          De afgelopen jaren is niet alleen het aantal vrijwilligers dat ons ondersteunt aanzienlijk gegroeid, maar
          ook hun rol is toegenomen. Zo zijn er vrijwilligers die meehelpen in het natuurbeheer, bij het monitoren,
          bij publieksvoorlichting, bij evenementen en op diverse andere manieren. Om hun inzet in goede banen
          te leiden en daarmee optimaal gebruik te maken van hun ondersteuning, hebben we de organisatie,
          coördinatie, facilitering en aansturing van onze vrijwilligers steviger verankerd in onze organisatie.
          Hierbij blijven we dankbaar gebruik maken van vrijwilligerscoördinatoren en zorgen we voor een goede
          aansturing vanuit de disciplines en programma's die door de vrijwilligers worden ondersteund. Ook
          onderzoeken we welke nieuwe vormen van ondersteuning door vrijwilligers van toegevoegde waarde
          kunnen zijn voor het GNR. Hierop zullen we ook aanvullend gaan werven.




          Pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Financieel steunen (Fondsenwerving)
De Nationale Postcode Loterij is een belangrijke partner die ons ondersteunt. Daarnaast is er ook
een trouwe groep van begunstigers en bedrijven die de Gooise Natuur een warm hart toedraagt
en het werk en de projecten die wij uitvoeren ook financieel ondersteunt. De fondsenwerving is
geprofessionaliseerd en ondergebracht in de werkorganisatie. Via nieuwe kanalen en meer dan
voorheen maken we inzichtelijk op welke manieren zowel bedrijven als particulieren ons in het
algemeen en bij specifieke projecten financieel kunnen steunen. We geven daarbij uiteraard aan
waarom dat belangrijk is en welke resultaten we daarmee hopen te bereiken. Ook geven we aan
waarom dit voor henzelf ook(fiscaal) interessant kan zijn.


Inspelen op actuele maatschappelijke thema's en behoeften

Adviseur
Wij worden regelmatig om advies gevraagd door onze omgevingspartners. Uiteraard zijn wij graag
bereid om onze kennis en ervaring beschikbaar te stellen en advies te geven. Dit doen we echter
wel op een manier die past bij deze tijd: zakelijk en met goede afspraken over rolverdeling en
verantwoordelijkheden.


Duurzaamheid
Duurzaamheid is een constante factor in onze bedrijfsvoering en zien wij als onlosmakelijk verbonden
met onze opdracht om de Gooise natuur in stand te houden. Wij realiseren ons dat duurzaam handelen
soms op gespannen voet staat met 'het gaan voor de goedkoopste oplossing', maar weten ook dat
beiden verrassend vaak hand in hand gaan.

Doelstellingen die wij nastreven zijn:

•   Reductie van onze klimaatvoetafdruk met 50% in 2020 oplopend tot 100% in 2025
•   Inkopen op duurzame wijze: volledig
•   Bijdragen aan de duurzame opwekking van energie, mits daarvoor sponsors worden gevonden,
    zodat dit niet ten koste gaat van het budget voor natuurbeheer.


Natuur en gezondheid
Er is een duidelijke relatie tussen natuur en gezondheid. Onze natuur biedt ruimte voor ontspanning
en beweging en levert een belangrijke bijdrage aan het welzijn en de vitaliteit van de bezoekers van
onze gebieden. Vanuit de gezondheidssector is van oudsher, maar ook nu nog steeds behoefte aan het
benutten van de natuur en het vertoeven in een natuurlijke omgeving om daarmee de gezondheid te
bevorderen en/of bij te dragen aan het voorkomen of herstel van ziekten en van aandoeningen. Daarom
kijken we ook naar wat de gezondheidssector doet. Waar mogelijk faciliteren we initiatieven van derden
om in het kader van gezondheidsprojecten gebruik te maken van onze terreinen. We streven ernaar om
in 2020 een aantal goede voorzieningen in onze terreinen te hebben voor minder validen.




                                                                                      Goois
Pagina 23                                                                             Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>  8. Bestuur en Organisatie
 8.1 Bestuur

Het bestuur van de stichting bestaat uit vertegenwoordigers van de Gooise genneenten (Blaricum,
Gooise Meren, Hilversum, Huizen en Laren), de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland,
aangevuld met twee externe deskundigen en een onafhankelijke voorzitter.

De provincie wordt vertegenwoordigd door een gedeputeerde. De vertegenwoordigers van de
gemeenten zijn portefeuillehouders uit de colleges van B&W.

De voorzitter en de externe deskundigen worden telkens voor een periode van 6 jaar benoemd om de
continuïteit van het bestuur beter te kunnen waarborgen en de bestuurlijke expertise te versterken op
relevante kennisdomeinen zoals terreinbeheer, recreatie en financiën.

Het bestuur heeft een voorwaardenscheppende rol: het creëert de randvoorwaarden voor een goed
functionerende beheerorganisatie, die de ambities en doelstellingen van het bestuur kan realiseren.

Uitgangspunten financieel beleid / Treasury
Het financiële beleid van het bestuur van onze stichting is gericht op een meerjarige goede
en inzichtelijke balans tussen ambities en kosten, waarbij onze meerjarenbegroting voor onze
participanten zo weinig mogelijk onverwachte fluctuaties te zien zal geven. Een zodanig stabiel
financieel beleid brengt rust in onze werkorganisatie én in onze verhouding met de participanten.




            n'


        %




    I lili
                                                                                   bOOIS
                                                                                   Natuurres
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Hiertoe hanteren wij de volgende uitgangspunten:


•   Wij werken vanuit een meerjarig beleidsplan en met bijbehorend uitvoeringsprogramma dat
    rechtstreeks verbonden is met de (meerjaren)begroting
•   We ramen de kosten voor groot onderhoud en vervangingsinvesteringen zo reëel mogelijk en
    nemen ze op in onze (meerjaren)begroting
•   We ontwikkelen ons beleidsplan en uitvoeringsprogramma cyclisch door en hebben beiden
    gekoppeld aan de planning- en control cyclus van de stichting
•   De planning- en control cyclus van de stichting stemmen we qua timing af op de P&C-cyclus van de
    participanten
•   Onze projecten en (groot) onderhoud en vervangingen sturen we programmatisch
•   Risico's kwantificeren we zoveel mogelijk en dekken ze - voor zover ze niet zijn verwerkt in de
    meerjarenbegroting - af door middel van een toereikend weerstandsvermogen
•   We stellen een beleidsnotitie 'Reserves en Voorzieningen' op en werken volgens een
    'Treasury'-statuut dat in 2017 wordt opgesteld en vastgesteld
•   De BTW die de stichting betaalt leggen we via de Transparantieregeling door naar de participanten,
    die dit voor eigen rekening en risico kunnen terugvorderen via het BTW-compensatiefonds. Er
    vindt geen terugstorting of rechtstreekse compensatie vanuit de participanten naar de stichting
    toe plaats
•   De begroting en de bijdragen van de participanten indexeren we jaarlijks op basis van de werkelijke
    indexen voor loon- en prijsstijgingen die het CBS hanteert.
•   We sturen erop sturen dat we alle ontvangen subsidies en donaties onder de gestelde voorwaarden
    en binnen de genoemde termijnen worden uitgegeven.

Onze stichting heeft geen winstoogmerk. De opbrengsten die we met onze activiteiten behalen komen
volledig ten goede aan de doelstellingen waarvoor onze stichting is opgericht.


Governance
In 2017 hebben we een nieuwe Code Goed Bestuur vastgesteld. Daarin staat de verhouding tussen
de verantwoordelijkheid van de stichting en die van de participanten op een inzichtelijke manier
beschreven, opdat duidelijk is over welke zaken en op welke wijze de stichting aan de participanten
en - gelet op de maatschappelijke functie van de stichting - aan de samenleving in het algemeen
verantwoording aflegt.


Stichting Steun Goois Natuurreservaat
De komende vijf jaar ontvangt het GNR weer een jaarlijkse bijdrage van de Nationale Postcode
Loterij. Daartoe heeft de Postcode Loterij een tripartite overeenkomst met de stichting Steun Goois
Natuurreservaat en het GNR gesloten. In lijn met ons beleidsplan, ons nieuwe besturingsmodel en
de dóórontwikkeling van de organisatie zijn er met de stichting Steun afspraken gemaakt over de
samenwerking tussen beide stichtingen om te zorgen dat de gelden effectief worden ingezet.




                                                                                      boots
Pagina 25                                                                             Natuurreservaa
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre> 8.2 Organisatie

Netwerkorganisatie
We gaan onze organisatie verder doorontwikkelen als compacte netwerkorganisatie, die bedreven is
in het samenwerken met (overheids)partners en het bundelen van krachten om haar doelstellingen
te realiseren. Meer nog dan voorheen gaan wij actief de samenwerking met collega terreinbeherende
organisaties en andere partijen opzoeken en bezien hoe we rondom thema's of projecten of op
organisatieniveau onze krachten kunnen bundelen, zodanig dat dit voor beide partijen meerwaarde
oplevert. De samenwerkingsrelaties die we al hebben gaan we zo mogelijk en wenselijk verder
verdiepen en versterken.

Er zijn diverse ontwikkelingen en uitdagingen waarvoor niet alleen het Goois Natuurreservaat zich
gesteld ziet staan, maar ook andere terreinbeherende organisaties, zoals Natuurmonumenten,
Staatbosbeheer, Recreatie Noord-Holland, PWN en de provinciale landschappen. Denk hierbij aan
ontwikkelingen in de MRA, veranderingen op het gebied van wet- en regelgeving, ontwikkelingen op
het gebied van recreatie, bestrijding van invasieve soorten, behoud en bevordering van biodiversiteit,
toezicht en handhaving, de inzet van vrijwilligers etc. Via gezamenlijke overlegstructuren wisselen
we kennis en ervaringen met deze organisaties uit en trekken we samen op. Waar dit opportuun is
proberen we krachten te bundelen en onze effectiviteit te vergroten door onze deskundigheid, netwerk
en/of middelen te combineren bij het oppakken van een uitdaging.

Wij zoeken ook actief de samenwerking op met de provincie, de Regio Gooi & Vechtstreek en
met de Gooise gemeenten voor thema's die onze gebieden overstijgen, zoals grote stedelijke of
infrastructurele ontwikkelingen, de Landschapsvisie, het Geopark, de aanleg van natuurverbindingen
en de ontwikkeling van regionale recreatieve routenetwerken.

Naast samenwerking met de terreinbeherende organisaties en overheden zoeken we ook actief de
samenwerking op met maatschappelijke organisaties en vrijwilligers. Hierbij kan gedacht worden
aan thema's als natuur- en erfgoededucatie, bevordering en monitoring van biodiversiteit en de
bescherming van natuur-, landschaps- of cultuurhistorische waarden.

Flexibele schil
Als compacte netwerkorganisatie hoeven we niet alle kennis en kunde die we - op enig moment -
nodig hebben zelf in huis te hebben, als we ook gebruik kunnen maken van de expertise, capaciteit
en/of (kern jcompetenties van andere partners in het veld. Uiteraard kunnen we dit alleen doen als er
sprake is van wederkerigheid of als er goede zakelijke afspraken zijn gemaakt over het inschakelen van
de expertise en/of capaciteiten van de desbetreffende partners. We gaan bezien of het wenselijk en
opportuun is om voor de realisatie van projecten een gezamenlijke flexibele schil in te stellen.

Zakelijkere aanpak en opstelling
Een belangrijk aspect om kosten te beheersen en inkomsten te verwerven is een zakelijke aanpak en
opstelling van het GNR. Dit betekent zakelijker onderhandelen, ook wanneer individuele participanten
iets willen van de stichting.




                                                                                   Goois
Pagina 26                                                                          Natuurreservaat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>