<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                RAADSVOORSTEL
zaaknummer:                       1079009
afdelingsnaam:                    B&O
steller:                          Joram Grunfeld
telefoonnummer                    035 629 2878


onderwerp:                        Instellen gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en
                                  Monumenten



Voorstel
 1.        De bestaande Commissie Welstand en Monumenten (CWM) en Adviescommissie Ruimtelijke
           Kwaliteit (ARK) samen te voegen tot een nieuwe adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en
           Monumenten.

 2.        Verordening op de gemeentelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten,
           Hilversum 2022, vast te stellen.



Planning
 Titel             Toelichting               BEELDVORMING       OORDEELSVORMING      BESLUITVORMING

 Instellen         Verplichting in           Raadscommissie:    Raadscommissie: 12   Gemeenteraad: 2
 gemeentelijke     voorbereiding op          12 of 19 januari   of 19 januari 2022   februari 2022
 advies-           inwerkingtreding van de   2022
 commissie         Omgevingswet en
 Ruimtelijke       versterken van de
 Kwaliteit en      integraliteit en
 Monumenten        samenhang in de
                   adviesketen Ruimtelijke
                   Kwaliteit



Samenvatting
De taken en bevoegdheden van de huidige monumenten- en welstandscommissies vervallen van
rechtswege bij inwerkingtreding van de Omgevingswet. Ter continuering van de advisering moet de
gemeente vóór het inwerking treden van de Omgevingswet een nieuwe gemeentelijke adviescommissie
instellen. Omdat de invoering van de Omgevingswet voorzien is op 1 juli 2022, dient daarvoor de nieuwe
verordening te worden vastgesteld. Omdat er ook tijd nodig is om leden te werven, is besluitvorming
begin 2022 noodzakelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De VNG heeft in samenwerking met de betrokken ministeries, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
en de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit een Modelverordening opgesteld, die bij het uitwerken van onze
verordening is gebruikt. Er is gekozen voor een commissie met een brede taak die zo vroeg mogelijk in
ruimtelijke processen wordt geraadpleegd. Dit is in de lijn van de vrijwel unaniem aangenomen motie
van de Tweede Kamer waarin wordt aangedrongen op een commissie met een brede adviestaak, die
zoveel mogelijk aan de voorkant van ruimtelijke processen adviseert, en initiatiefnemers uitdaagt en
inspireert. Voor Hilversum betekent dit ook dat de nieuwe adviescommissie zowel de taken van de
bestaande commissies Commissie Welstand en Monumenten (CWM) als Adviescommissie Ruimtelijke
Kwaliteit (ARK) overneemt.



Inleiding
Binnen Hilversum wordt veel waarde gehecht aan het behoud en versterken van de ruimtelijke kwaliteit.
De bestaande (gemeentelijke en rijks) monumenten en de drie rijksbeschermde stadsgezichten
verdienen daarbij extra bescherming tegen aantasting door nieuwe ontwikkelingen. Tegelijkertijd is de
druk op de ruimte groot door behoefte aan het toevoegen van nieuwe functies en transformaties of het
aanpassen van bestaande bebouwing aan bijvoorbeeld de energietransitieopgave. Een onafhankelijke
adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten als opvolger van de bestaande commissies CWM
en ARK is daarom belangrijk. Hiermee kiezen we voor een onafhankelijke commissie die in de volle
breedte van initiatief tot uitwerking adviseert en aandacht vraagt voor ruimtelijke kwaliteit.

Het instellen van deze commissie is ook een verplichting in aanloop naar de invoering van de
Omgevingswet, omdat de bestaande commissie CWM van rechtswege vervalt op het moment dat de
Omgevingswet in werking treedt. De wettelijke taak van de commissie is het uitbrengen van advies over
aanvragen om een omgevingsvergunning met betrekking tot rijksmonumenten (uitgezonderd
archeologische rijksmonumenten) en over aanvragen om een omgevingsvergunning voor andere
activiteiten, in door de gemeenteraad aangewezen gevallen of als het college van burgemeester en
wethouders (hierna: college) daartoe aanleiding ziet. De gemeente moet dus een gemeentelijke
adviescommissie instellen, maar heeft veel vrijheid om de adviestaak van de commissie in te richten.
Enkele leden van de commissie moeten, op grond van de wet, deskundig zijn op het gebied van de
monumentenzorg. Andere deskundigheid kan de gemeente naar eigen inzicht aan de commissie
toevoegen, afhankelijk van de reikwijdte van de adviestaken. Het college kan de commissie ook advies
vragen over het ontwikkelen van beleid op het gebied van omgevingskwaliteit. In Hilversum willen wij
dat tenminste de volgende disciplines vertegenwoordigd zijn in de adviescommissie architectuur,
restauratiearchitectuur, landschap, monumenten, stedenbouw en openbare ruimte aangevuld met een
voorzitter en burgerlid.

De nieuwe verordening volgt de Modelverordening van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten
(VNG) opgesteld in samenwerking met de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit (FRK) en de Rijksdienst voor het
Cultureel Erfgoed (RCE). Kern daarvan is dat de bestaande adviescolleges op het gebied van de
omgevingskwaliteit in één samenhangend adviesstelsel worden opgenomen. De wet biedt de gemeente
een kans om in het omgevingsplan te zorgen voor een betere en meer integrale inbedding en aansluiting
van aspecten van omgevingskwaliteit, zoals het uiterlijk van bouwwerken, het behoud van
cultuurhistorische waarden, de identiteit van gebieden en de kwaliteit van het landschap. Het streven
naar een goede omgevingskwaliteit moet worden gezien in samenhang met de andere doelen van de
wet en andere aspecten van de fysieke leefomgeving. Om deze doelen te bereiken is het van belang dat
de advisering door de commissie niet wordt beperkt tot ingrepen aan beschermde monumenten en het
uiterlijk van bouwwerken. De commissie kan ook (zo nodig vroegtijdig) adviseren over de toepassing van
beoordelingsregels in het omgevingsplan voor zover die te interpreteren open normen bevatten met
betrekking tot de omgevingskwaliteit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>In de verordening is het voorstel opgenomen om plaatsvervangers niet op naam te benoemen, maar in
het geval van plaatsvervanging gebruik te maken van Mooi Noord-Holland. Deze Stichting levert al
geruime tijd diensten op het vlak van faciliteren, begeleiden, ondersteunen, coachen/opleiden van de
gemeentelijke commissie(s). Het voordeel hiervan is gegarandeerde deskundigheid, flexibiliteit en
continuïteit.

De vaste leden van de commissie worden wel op naam benoemd en kunnen eveneens geen ambtenaar
of bestuurder zijn in dienst van de gemeente Hilversum. De benoemingstermijn is drie jaar, met de
mogelijkheid dit eenmaal te verlengen. Het benoemen van de leden van de commissie is een
bevoegdheid van de raad. De raad kan de bevoegdheid om leden van de commissie te benoemen
delegeren aan het college. Vanwege het belang dat we in Hilversum hechten aan goede advisering over
ruimtelijke kwaliteit en monumenten en het feit dat we met een nieuwe werkwijze aan de slag gaan,
stellen we voor om bij de start de benoemingsbevoegdheid niet te delegeren aan het college. Mogelijk
kan te zijner tijd bij een evaluatie worden besloten om dit wel te delegeren aan het college.

Het is goed om het functioneren van de adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten
periodiek te evalueren. Het eerste logische moment voor evaluatie is bij de oplevering van het eerste
jaarverslag van de commissie (naar verwachting september 2023). Hierbij zal in ieder geval aandacht zijn
voor de werkwijze, de werkdruk (van commissie en ambtelijk secretariaat), doorlooptijd van adviezen en
het oordeel van initiatiefnemers over de wijze van advisering. De ervaring heeft ons geleerd dat er veel
initiatieven zijn in Hilversum en dat de werkdruk en zeker ook de piekbelasting fors kan zijn voor de
adviescommissie en het ambtelijk secretariaat. Zoals bekend is een van de doelstellingen van de
Omgevingswet om ook te komen tot meer advisering aan de voorkant en kortere doorlooptijden bij
vergunningverlening. Dit zal net als in de afgelopen jaren ook de nodige flexibiliteit van de
adviescommissie vragen, bijvoorbeeld qua vergaderfrequentie.



Probleemstelling/doel
Het op een goede manier inrichten van het Hilversumse adviesstelsel Omgevingskwaliteit waarmee
wordt bijgedragen aan zowel het meer integraal werken als het versterken van de samenhang in de
adviesketen van planinitiatief tot en met uitgewerkt ontwerp.



Argumenten
1.1 Samenvoeging CWM en ARK versterkt samenhang in advisering
Door een commissie in het hele proces van initiatief tot architectonische uitwerking verantwoordelijk te
maken voor de advisering over de ruimtelijke kwaliteit, wordt de samenhang in advisering versterkt.

2.1 De verordening draagt bij aan de zorgplicht van de gemeente voor een gezonde, veilige leefomgeving
met een goede omgevingskwaliteit.
Het beoogde maatschappelijke effect is een goede omgevingskwaliteit. Daarbij gaat het om het belang
van aspecten als cultureel erfgoed, architectonische kwaliteit van bouwwerken, stedenbouwkundige
kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap.

2.2 De verordening draagt bij aan de mogelijkheid om een initiatief op basis van integraal beleid te
beoordelen.
Hoe opener en uitnodigender de kaders en regels zijn, hoe meer behoefte er is aan interpretatie bij
concrete ruimtelijke activiteiten. Bij interpretatieruimte is een zorgvuldige en deskundige motivering van
de kant van de gemeente onontbeerlijk. Dit vraagt om tijdige betrokkenheid van de adviescommissie en
dat leden in staat zijn integraal te adviseren / mee te denken over een initiatief.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2.3 Met de verordening wordt voorzien in een onafhankelijk en deskundig advies
Deskundigheid en onafhankelijkheid kunnen een rol spelen bij creëren van draagvlak en in procedures
van bezwaar en beroep. De verwachting is dat een goede verankering van deze beginselen in de
verordening – in lijn met de bestaande jurisprudentie over welstands- en monumentenadviezen – zal
leiden tot een terughoudende toets van het commissieadvies in procedures van bezwaar en beroep.

2.4 Met de verordening wordt advisering aan de voorkant van het proces geborgd
De verschillende in de verordening onderscheiden adviesrollen kunnen worden ingezet om
initiatiefnemers aan de voorkant van het proces te adviseren en uit te dagen om hun plannen met zo
veel mogelijk kwaliteit en consensus te realiseren. Deskundigheid en onafhankelijkheid kunnen al aan de
voorkant een rol spelen bij het creëren van draagvlak. Als het proces aan de voorkant goed wordt
doorlopen is de verwachting dat de beoordelingsgerichte advisering als sluitstuk soepel zal verlopen. De
werkwijze om vroeg in het proces te streven naar consensus, zal naar verwachting minder aanleiding
geven tot bezwaar en beroep.



Kanttekeningen
1.1 De taken van de commissie zijn meer dan het wettelijke minimum.
Het is mogelijk om de adviestaken niet in één commissie onder te brengen maar in meerdere commissies
of bij externe adviesorganen, waarbij de wettelijke gemeentelijke adviescommissie alleen de verplichte
monumententaak uitvoert. Hiervoor is niet gekozen omdat het niet in de geest is van de Omgevingswet
en de hieruit voortvloeiende handreikingen van de VNG.

2.1 Alleen de werkwijze van de commissie wordt vastgelegd
Met deze verordening legt de gemeenteraad de taakstelling en de werkwijze van de commissie op
hoofdlijnen vast. In het vervolgtraject, bij het vaststellen van het nieuwe omgevingsplan, kan de
gemeenteraad zijn kaderstellende taak verder invullen door vast te leggen voor welke
vergunningplichtige activiteiten het college verplicht is om advies te vragen. Wanneer en hoe vaak wordt
geadviseerd wordt verder in de praktijk door het college en de gemeentelijke diensten bepaald. Zolang in
het omgevingsplan nog geen gevallen zijn aangewezen waarin een advies van de commissie nodig is, zal
het college in grote lijnen het bestaande beleid met betrekking tot de inzet van de commissie
voortzetten.

2.2 Vroege advisering is een keuze, geen verplichting vanuit de Omgevingswet
Ook is het mogelijk om de inzet en advisering door de commissie te beperken tot de laatste fase van het
proces, namelijk de beoordeling van vergunningaanvragen. Hier is niet voor gekozen omdat dan de
constructieve, vroege advisering door onafhankelijk deskundigen in de fase van opgaveformulering en
ontwerpproces, bijvoorbeeld aan de Omgevingstafel of in kwaliteitsteams, niet is geregeld.



Financiën, middelen & capaciteit
De bestaande budgetten van ARK en CWM zullen worden gebruikt voor de vacatiegelden van de nieuwe
adviescommissie. De nieuwe werkwijze zal naar verwachting een verschuiving in de werkzaamheden
hebben naar vroege adviestaken, de opgavegerichte en de ontwerpgerichte advisering. Doordat de
samenhang in de adviesketen wordt versterkt zijn er inverdieneffecten te verwachten in verminderde
inzet bij het klassieke beoordelingsgerichte welstandstoezicht. Er wordt op dit moment geen
schaalvoordeel of schaalnadeel verwacht. Naar verwachting blijft de vergaderfrequentie gelijk. Het is
goed om bij de evaluatie in 2023 ook te kijken naar of het budget nog past bij de opgave van de nieuwe
commissie. Het ambtelijk secretariaat van CWM en ARK zal worden samengevoegd tot een nieuw
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>ambtelijk secretariaat Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten. Dit kan vooralsnog met
de bestaande beschikbare ambtelijke capaciteit.

De gemeente kan in de toekomst de advieskosten voor beoordelingsgerichte advisering beheersen door
beleid te voeren over in welk geval een advies aan de commissie wordt gevraagd. Zo kan bijvoorbeeld in
geval in het omgevingsplan of in de beleidsnota criteria zijn opgenomen die voor één uitleg vatbaar zijn,
afdoening zonder advies van de commissie plaatsvinden. Ook is ambtelijke afdoening bij niet-
monumenten mogelijk bij plannen waar gelet op meer dan één vergelijkbaar geval de mening van de
commissie als bekend mag worden verondersteld.

Naast een goed functionerende onafhankelijke adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten is
aandacht voor de te ontwikkelen kwaliteit vanuit de gemeentelijke organisatie belangrijk. De gemeente
heeft daarmee de kans om initiatiefnemers gedurende het (ontwerp)proces te inspireren, uit te dagen
tot en aan te spreken op het realiseren van een goede ruimtelijke kwaliteit. In 1221 krijgt dit
bijvoorbeeld vorm door middel van de aanstelling van Wim Voogd als supervisor. Het is aan een nieuw
college en volgende raad om na te denken of je dit op gebieds-/ projectniveau wil organiseren en
financieren dan wel dat voor zo’n rol structureel capaciteit en middelen worden vrij gemaakt.



Uitvoering
Na het vaststellen van de verordening zal de werving van nieuwe leden van de adviescommissie starten.
In aanloop naar de behandeling van deze verordening zijn de CWM en ARK hierover reeds geïnformeerd.
Bestaande leden van de commissies kunnen zich kandidaatstellen voor de nieuwe commissie.

Deze verordening treedt in werking gelijktijdig met de invoering van de Omgevingswet. Op dit moment is
de invoeringsdatum van de Omgevingswet, voorzien op 1 juli 2022, nog niet definitief. Echter ook bij
eventueel uitstel van invoering van de Omgevingswet willen wij in ieder geval vanaf 1 juli 2022 gaan
werken met de nieuwe breed samengestelde adviescommissie. En willen wij zo veel als mogelijk al, op
basis van de bestaande verordening, op de nieuwe manier gaan werken.



 Burgemeester en wethouders van Hilversum,
 de gemeentesecretaris,        de burgemeester,




 W. Groot, ls.                 P.I. Broertjes



Bijlage(n)
 1.    Verordening op de Gemeentelijke Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit en Monumenten
       (NIEUW)

 2.    Reglement van Orde op de Commissie voor Welstand en Monumenten (OUD)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>