<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                    Raadsinformatiebrief
 Van                   College van burgemeester en           Zaak nr.          1404404
                       wethouders
 Aan                   Gemeenteraad                          RIB nr.           2024 - 19

 Portefeuillehouder    B. Heller                             Datum             21 maart 2024

 Informatie bij        Remco de Man, Renee Bollebakker       Tel. nr.          06 188 78 426


Onderwerp
Actieplan omBUIGen

Kernboodschap
Gemeenten verlenen bijstand aan inwoners die langdurig onvoldoende middelen hebben. Hiervoor
ontvangen gemeenten een gebundelde uitkering van de Rijksoverheid: de Bundeling Uitkeringen
Inkomensvoorzieningen Gemeenten (hierna: BUIG). Daarnaast begeleiden ze inwoners in de bijstand (terug)
naar werk. De gemeente Hilversum heeft al een aantal jaar hogere kosten aan uitkeringsregelingen dan het
ontvangen budget. Om een gezond financieel beleid te voeren en om zoveel mogelijk inwoners duurzaam
naar werk te begeleiden is een actieplan opgesteld. Met dit actieplan verwachten wij dit nadeel te kunnen
reduceren.

Het nadeel (verschil baten en lasten) wordt:

2024: nadeel 1.675.000
2025: nadeel 1.375.000
2026: nadeel 675.000 (conform begroting)

Middels deze raadsinformatiebrief informeren wij uw raad over het actieplan.

Aanleiding
Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om bijstand te verlenen aan inwoners die langdurig over
onvoldoende middelen beschikken om in hun noodzakelijke kosten voor levensonderhoud te voorzien. En
hebben daarnaast de verantwoordelijkheid om inwoners in de bijstand naar werk te begeleiden. Deze
verantwoordelijkheden liggen vast in de participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004. Gemeenten ontvangen
voor de uitvoering van deze taken een gebundelde uitkering van de rijksoverheid: de BUIG. De hoogte van
het budget per gemeente wordt bepaald door de rijksoverheid aan de hand van een verdeelsleutel.
Gemeenten mogen een overschot vrij besteden, maar moeten een tekort in beginsel ook zelf opvangen.

Situatie in Hilversum
De gemeente Hilversum heeft al een aantal jaar een tekort op het budget van de uitkeringsregelingen.
Ondanks dat op lokaal en regionaal niveau is ingezet op re-integratie naar werk, is het tekort de afgelopen
jaren licht toegenomen. Hierover is uw raad via een collegebrief geïnformeerd op 13 november 2023. In
diezelfde collegebrief heeft het college aangegeven een actieplan op te stellen om het tekort terug te
dringen. De raadsinformatiebrief die nu voor u ligt informeert u over het actieplan omBUIGen (bijlage 1).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Actieplan omBUIGen
Het actieplan omschrijft mogelijke oorzaken en verklaringen van het tekort, op welke actiepunten de
gemeente wanneer gaat inzetten en welke effecten dat oplevert. Het actieplan is tot stand gekomen in
samenspraak met team werk en participatie, financiën en beleidsmedewerkers werk en participatie en
inburgering. De adviesraad sociaal domein ontvangt de conceptversie ter informatie. Actiepunten betreffen
de volgende onderwerpen:

1. statushouders (eerder aan het werk helpen door een snelle inburgering);
2. re-integratie (meer aanbod voor mensen met een (middel)grote afstand tot de arbeidsmarkt);
3. preventie (voorkomen dat inwoners herinstromen);
4. handhaving (voorkomen dat inwoners doelbewust of onbewust onterecht bijstand ontvangen);
5. nazorg en parttime werken (begeleiding aan mensen die (deels) uitgestroomd zijn om herinstroom te
   voorkomen);
6. basisbanen en jobcarven (creëren van aanvullende werkplekken binnen publieke en maatschappelijke
   ruimte voor inwoners met een bijstandsuitkering);
7. inkomsten uit marginaal ondernemen (ondersteuning bijstandsgerechtigden met ondernemerschap).

Verwacht effect
Naast de maatschappelijke effecten van de te nemen maatregelen, zoals een hogere participatiegraad,
afname van hulpvragen en verbeterde bestaanszekerheid, heeft dit actieplan financiële effecten. Met de
maatregelen in het actieplan verwacht het college het tekort op de BUIG over de jaren heen te verminderen.

Een kanttekening hierbij is echter wel dat gemeenten invloed hebben op de lasten van de BUIG. De baten
(landelijk BUIG-budget) daarentegen zijn zeer onvoorspelbaar. Gemeente Hilversum heeft hier geen invloed
op en valt niet goed te begroten. Hierdoor kunnen alsnog tekorten ontstaan, die buiten de invloedsfeer van
de gemeente liggen.

Consequenties
Vanwege de onvermijdelijke toestroom van statushouders en de ontwikkeling en uitvoering van een
welkomstprogramma wordt gevraagd om 2 extra fte (€ 160.000). Daarnaast dienen de budgetten BUIG
aangepast te worden (2024: €1000.000 en 2025: €700.000)
De financiële gevolgen zullen via de voorjaarsnota 2024 verwerkt worden.

Vervolgtraject
Het actieplan wordt vanaf het eerste kwartaal 2024 uitgevoerd. De evaluatie van de acties en het effect is
opgenomen in de planning, evenals de tussentijdse monitoring. In juni komen we terug bij uw raad voor de
aanvraagprocedure van de vangnetuitkering. De acties in dit plan vormen onderdeel van deze aanvraag.

Burgemeester en wethouders van Hilversum,
de gemeentesecretaris,                                     de burgemeester,




mr. C.P. Torres Barrera                                    dr. ir. G.M. van den Top




 Bijlage(n):
 1.        Actieplan omBUIGen

 Deze raadsinformatiebrief is digitaal beschikbaar op internet onder “Vergaderstukken”, B en W-vergadering van 19 maart 2024.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                       27 FEBRUARI 2024




                           OMBUIGEN
ACTIEPLAN TERUGDRINGEN TEKORT BUIG-BUDGET



                       GEMEENTE HILVERSUM
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>INLEIDING

Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om bijstand te verlenen aan inwoners die over
onvoldoende middelen beschikken om in noodzakelijke kosten voor levensonderhoud te voorzien. En
daarnaast de verantwoordelijkheid om inwoners in de bijstand naar werk te begeleiden. Deze
verantwoordelijkheden liggen vast in de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 20041. Gemeenten
ontvangen voor de uitvoering van deze taken een gebundelde uitkering van de rijksoverheid: de
Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten (hierna: BUIG). De hoogte van het budget
wordt bepaald door de rijksoverheid op basis van een verdeelsleutel. Gemeenten mogen een
overschot vrij besteden, maar moeten een tekort in beginsel zelf opvangen. Dit geeft gemeenten een
prikkel om zoveel mogelijk mensen uit een uitkering te houden en aan het werk te helpen en houden.


Aanleiding
De gemeente Hilversum maakt al een aantal jaar meer kosten aan uitkeringsregelingen dan dat zij
ontvangt aan budget. Ondanks dat dit op lokaal en regionaal niveau wordt ingezet op re-integratie
naar werk, is de afgelopen jaren een stijgend tekort zichtbaar. De gemeente Hilversum wil de
middelen zo effectief en efficiënt mogelijk in zetten en een gezond financieel beleid voeren. Om het
tekort en de toename ervan terug te dringen, is dit actieplan opgesteld.


Leeswijzer
Het actieplan bestaat uit de volgende onderdelen:
     -    de contextfactoren (wat is de Hilversumse praktijk);
     -    de actiepunten (waarop gaat de gemeente inzetten);
     -    de verwachte effecten (wanneer zijn de resultaten zichtbaar).




1
 IOAW: inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
IOAZ: inkomensvoorziening voor oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
Bbz 2004: besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004
https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/uitkering-oudere-werklozen-ioaw-iow-ioaz
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>CONTEXT

De gemeente Hilversum heeft al een aantal jaar tekort op het BUIG-budget. Onderstaande tabel laat
de ontwikkeling van dit tekort zien.

Omschrijving                                    2018       2019         2020         2021         2022          2023
Uitkeringen                                 €     31.980 €   32.280 €     32.830 €     33.560 €      32.530 €     35.620
Overige inkomsten                           €       -515 €   -1.030 €       -960 €       -760 €        -190 €       -500
BUIG budget (rijk)                          €    -29.030 € -28.940 €     -31.310 €    -31.720 €     -29.780 €    -31.980

Nadeel                                      €     2.435 €     2.310 €       560 €      1.080 €       2.560 €       3.140

Vangnet (rijk)                              €      -490                                                    €       -400
Nadeel                                      €     1.945 €     2.310 €       560 €      1.080 €       2.560 €      2.740
                                                                                                     (bedragen x €1.000)

In 2017 heeft de gemeente een onderzoek laten uitvoeren naar de oorzaken van het tekort op de
BUIG. Een deel van de verklaring is het verdeelmodel dat de rijksoverheid hanteert bij de verdeling
van het landelijk beschikbare budget voor BUIG. Dat is echter een deel van het verhaal. In dit
hoofdstuk wordt de landelijke en lokale context geschetst.


Landelijke ontwikkelingen
Hilversum is een zogenaamde nadeelgemeente. De opbouw van het bijstandsbestand en de
omgevingsfactoren zijn in Hilversum anders dan het landelijk gemiddelde dat de rijksoverheid hanteert
voor de berekening van het budget. Dat is niet uniek. Uit de praktijk blijkt dat de verdeelsleutel voor
meer gemeenten slecht uitvalt.


Landelijk is er aandacht voor de verdeelsleutel en hoe deze uitpakt. In 2023 zijn verschillen tussen
tekort- en overschotgemeenten onderzocht: voor gemeenten met een groot aandeel huishoudens met
huurtoeslag, een groot aandeel echtscheidingen, een groot aandeel (voormalig) studenten met
psychische problematiek en een groot aandeel loonkostensubsidies 2 pakt de verdeelsleutel vaker
nadelig uit. Deze factoren hangen veelal samen met een centrumfunctie van een gemeente.
Hilversum vervult een centrumfunctie in de regio Gooi en Vecht. Het onderzoek heeft nog geen
gevolgen voor de verdeelsleutel.


In juni 2023 is landelijk onderzocht welke invloed gemeenten hebben op een tekort of overschot 3. De
uitkomst is dat gemeenten geen invloed hebben op de inkomsten (het te ontvangen BUIG-budget). Op
de uitgaven hebben gemeenten wel invloed: door lokale keuzes in beleid en uitvoering kunnen
gemeenten uitgaven beperken. Daarnaast stelt het onderzoek dat gemeenten meer aandacht kunnen
vragen voor het tekort en de bereidheid dit te veranderen. Echter, het onderzoek stelt ook dat
gemeenteraden kunnen wennen aan een meerjarig tekort. Of dat andere tekorten zoals in de
Jeugdzorg of Wmo groter zijn en daardoor meer politieke aandacht krijgen. Zowel landelijk als lokaal.




2 SEO en Atlas Research in opdracht van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid: meerjarige tekorten en
overschotten op het bijstandsbudget (2022).
3 AEF in opdracht van het ministerie van sociale zaken en werkgelegenheid: verklaringen voor tekorten en

overschotten op het bijstandsbudget (2023).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Lokale ontwikkelingen
Elk halfjaar publiceert Divosa de benchmark BUIG. Gemeente Hilversum gaat naar aanleiding van
deze benchmark halfjaarlijks in gesprek met Divosa over de ontwikkelingen in het budget, de
vergelijking met andere gemeenten en de lokale ontwikkelingen. In 2023 hebben de volgende lokale
ontwikkelingen invloed op het BUIG-tekort:
- de kosten per uitkering;
- de mismatch tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt;
- de instroom van statushouders.


Divosa adviseerde aan gemeenten in 2023 om meer in te zetten op: re-integratie, preventie en
handhaving.


Afgelopen jaar heeft de gemeente Hilversum daarom al acties ingezet om het tekort terug te dringen:
1. Begin 2023 is de aanbestedingsprocedure voor de re-integratiediensten voor onze inwoners
afgerond. Het resultaat is dat de gemeente meer regie heeft op de ingekochte trajecten en dat er een
nieuw en meer divers re-integratieaanbod is dat meer rekening houdt met de mate van afstand tot de
arbeidsmarkt van een inwoner.
2. Sinds eind oktober 2023 hanteert de gemeente de SMART-methodiek bij aanmelding door
klantmanagers en rapportages van re-integratiepartners. Klantmanagers en partners hebben hier een
training voor gevolgd. De gemeente beoogt onze inwoners meer doel- en resultaatgericht te
begeleiden en te ondersteunen.
3. Sinds eind oktober 2023 kunnen de klantmanagers andere voorzieningen inzetten, gericht op
participatie in de maatschappij. Denk aan laagdrempelige activiteiten zoals een sport- en
beweegprogramma, motivatie trainingen, sociale activering, vrijwilligerswerk, oriëntatietrajecten gericht
op het verwerven van inkomsten etc.


De implementatie- en doorwerking op financiën van de acties kost tijd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>omBUIGen

Hilversum werkt regionaal samen op gebied van werk en participatie. De gemeenten Blaricum,
Eemnes, Huizen, Laren, Gooise Meren, Wijdemeren en de regio Gooi en Vecht werken gezamenlijk
aan het programma “Werk en Participatie 2022-2026”. En blijven de kernwaarden en de ambities uit
de in 2023 vastgestelde Hilversumse visie sociaal domein “Wij zijn Hilversum” leidend.


Dit actieplan is opgesteld om toekomstige tekorten zoveel als mogelijk te voorkomen of te verkleinen.
Dit hoofdstuk beschrijft recente- en nieuwe aanpassingen in de uitvoering, ten behoeve van het
terugdringen van het tekort. Per aanpassing wordt ingeschat wat dit vraagt, wanneer er uitgevoerd
wordt, en wat het kan opleveren. De aanpassingen betreffen de volgende onderwerpen:
    •    statushouders;
    •    re-integratie;
    •    preventie;
    •    handhaving;
    •    nazorg en parttime werken;
    •    basisbanen en jobcarven;
    •    inkomsten uit marginaal ondernemen.


Statushouders
Om het aandeel statushouders in het bijstandsbestand terug te dringen en zo het volume van het
bestand te beïnvloeden zetten we in op vier acties:

1 Een vroege start van inburgering

De wettelijke verplichting start pas bij vestiging ín de gemeente. Hilversum gaat het inburgeringsproces eerder
starten (conform het idee achter de nieuwe inburgeringswet): als de statushouder al is gekoppeld aan de
gemeente, maar nog op het AZC verblijft.

Impact

Door een vroege start tijdens het verblijf op het AZC verliest de statushouder geen waardevolle tijd en wordt de
wachttijd op huisvesting zinvol ingevuld. De statushouder kan hierdoor sneller participeren op de arbeidsmarkt.
Naar verwachting kort dit een traject in met drie maanden.

Investering en dekking                                       Planning
Voor eventuele reiskosten van het AZC naar de                In Q1 en Q2 2024 fasegewijze oplevering.
taalschool en de trajeckosten worden gedekt vanuit de
huidige begroting.


2 Verhoogde taakstelling en intensivering inzet voor statushouders via een welkomstprogramma
We willen statushouders zo snel mogelijk laten meedoen in Hilversum. In het kader van integratie en inburgeren
is het zinvol om statushouders daarom een welkomstprogramma aan te bieden zodra zij in onze gemeente
komen wonen of zodra zij vanuit het AZC gekoppeld zijn aan onze gemeente. Om dit te bewerkstelligen, in
combinatie met een verhoogde taakstelling is capaciteitsuitbreiding nodig.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Impact
Het welkomstprogramma heeft een maatschappelijke impact. Namelijk, statushouders zijn snel bekend met
lokale instanties en instellingen waaronder de gemeente, politie, Versa, Bibliotheek, zorginstanties en ook
werkgevers en vacatures. Statushouders zijn ook snel bekend met rechten en plichten van de Wet inburgering
en Participatiewet.


Wij zullen de inzet bij de uitvoering van de Wet Inburgering intensiveren. Er is een duidelijke rol en taakverdeling
tussen de taken van de gemeente (Inburgeringswet & Participatiewet), woningbouwverenigingen (huisvesten) en
Vluchtelingenwerk (“welkom in de Wijk”). De gemeente heeft een regierol om toe te zien dat deze taken
uitgevoerd worden. Wanneer deze taken naar behoren gedaan worden, zal dat direct effect hebben op de
beschikbaarheid van de inwoner voor het inburgeringstraject dan wel de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt.


Door extra inzet faciliteren we een vroege kansrijke start in Hilversum en geven hiermee uitvoering aan de
doorgaande lijn en doorstroom naar inburgering en werk. Mensen kunnen eerder geholpen worden en dat
bespoedigt de integratie.


Investering en dekking                                      Planning
Er is extra capaciteit nodig vanwege de toename van         In Q1 2024 opzetten.
statushouders (een onvermijdelijke ontwikkeling) en het     In Q2 2024 starten.
ontwikkelen en uitvoeren van het welkomstprogramma.         In Q2 2025 evalueren.
Via de voorjaarsnota 2024 zal een voorstel worden           In Q1 en Q2 2024 werving en selectie.
ingediend om de capaciteit met 2 fte
(€ 160.000) uit te bereiden. De overige activiteiten
worden gedekt vanuit de eerder vrij gemaakt middelen
via de voorjaarsnota 2023.


3 Duale trajecten
De gemeente wil meer specifieke werkgelegenheidsprojecten en (leerwerk)trajecten samenstellen en zorgen dat
vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd. Het combineren van inburgering en werken: zgn. duale trajecten
staan hierbij centraal.
Impact
Er is een grote vraag naar arbeidskrachten, in bijna elke sector. Door de juiste voorwaarden te scheppen en
vraag en aanbod goed op elkaar af te stemmen kan duurzame uitstroom gerealiseerd worden. Er zijn
hoogopgeleide statushouders die op hun eigen niveau graag willen werken maar daarvoor goede begeleiding en
ondersteuning nodig hebben. Hiermee kan de gemeente maximaal tien statushouders versneld uit de bijstand
laten uitstromen.
Investering en dekking                                      Planning
Afhankelijk van de verkenning volgen kosten voor            In Q1 2024 verkenning benodigde financiële middelen
inkooptrajecten. Dit wordt gedekt uit de huidige            met o.a. partners Tomin, UAF en taalscholen.
begroting.                                                  In Q2 2024 randvoorwaarden uitwerken en
                                                            implementeren.
                                                            In Q3 2024 starten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Re-integratie
Inzetten op re-integratie is een van de adviezen van Divosa om een BUIG-tekort terug te dringen.
Recent is het re-integratieaanbod van de gemeente Hilversum vernieuwd.

4 Nieuw re-integratieaanbod

Wegens de mismatch op de arbeidsmarkt is het re-integratieaanbod vernieuwd. De nieuwe aanbieders zetten
meer in op mensen met een (middel)grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Impact

Gemiddeld maken 43% van de uikeringsgerechtigden gebruik van het re-integratieaanbod in Hilversum. Landelijk
is dit gemiddelde 58%. Dit is een verschil van 15%. Door in te zetten op het vernieuwede re-integratieaanbod
verwacht de gemeente dit gat te dichten. Naar verwachting stromen hierdoor meer mensen uit de groep met een
(middel)grote afstand tot de arbeidsmarkt uit naar (betaald) werk, opleiding of ondernemerschap. Inwoners gaan
een actieve bijdrage leveren in de samenleving door naar vermogen inkomsten te verwerven en te participeren.
We verwachten een jaar na invoering eerste financiële effecten, doordat meer inwoners uitstromen uit de
bijstand.

Investering en dekking                                     Planning
De kosten worden gedekt vanuit de huidige                  In Q2 2023 uitgevoerd.

begroting.                                                 In Q4 2024 evalueren.



Preventie
Naast inzetten op re-integratie, adviseert Divosa om in te zetten op preventie om een BUIG-tekort te
beperken. In de huidige werkwijze krijgen inwoners na toekenning van een uitkering, een 'intake re-
integratiegesprek’.

5 Toegang Participatiewet

De werkwijze van de toegang wordt vernieuwd. Iedere inwoner krijgt meteen een intake re-integratiegesprek met
de klantmanager. De re-integratie activiteiten starten na het gesprek met de klantmanager. In hetzelfde gesprek
doet de klantmanager een uitvraag op álle leefgebieden. Belemmeringen die inkomstenverwerving of participatie
in de weg staan, worden in een vroegtijdig stadium preventief opgepakt.

Impact
Door deze aanpassing start de inwoner eerder met de re-integratie activiteiten. De inwoner krijgt daarnaast
eerder begeleiding en ondersteuning bij de hulpvragen op leefgebieden. Het eerder starten met re-integratie
vergroot de kans op het verwerven van inkomsten of als dat (nog) niet mogelijk is: deelname aan laagdrempelige
activeringsactiviteiten of het aanvaarden van passende interventies op de leefgebieden. Wij verwachten binnen
twaalf maanden een stijging van inkomsten bij de inwoners die na 1 september 2024 zijn ingestroomd. De
gemeente bespaart ook op het aantal kortdurende toekenningen, door instroom in het voortraject te voorkomen.



Investering en dekking                                    Planning
De kosten worden gedekt vanuit de huidige begroting.      In Q3 2024 oplevering nieuwe werkwijze.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Handhaving
Handhaving is volgens Divosa één van de belangrijkste knoppen om aan te draaien. Hilversum heeft
lange tijd zonder fraudepreventiemedewerkers gewerkt. Het handhavingsbeleid is verouderd. Er wordt
een nieuw lokaal handhavingskader opgesteld dat aansluit bij de visie sociaal domein en drie
wetsvoorstellen die naar verwachting in 2024 of 2025 van kracht zijn: de Participatiewet in balans, het
wetsontwerp sociale zekerheid en het wetsvoorstel terugvordering en verhaal.

6 Versterkt handhavingskader

Handhaving wordt vormgegeven vanuit het nieuwe perspectief dat preventie en menselijke maat leidend zijn.
Doel is voorkomen dat men bewust of onbewust onterecht bijstand ontvangt en daardoor in de problemen komt.
De versterkte toegang gaat hierbij helpen. Hierin werkt de gemeente Hilversum samen met de gemeente Gooise
Meren en de Sociale Recherche Gooi en Vechtstreek. De 2 reguliere handhavingsmedewerkers kunnen hun
werkzaamheden hierdoor effiectiever en efficienter uitvoeren. Door deze samenwerking kan bovendien beroep
worden gedaan op elkaars expertisse en indien nodig op de elkaars capaciteit.

Impact
Hulpvragen op alle leefgebieden nemen af door vroegtijdige inzet van interventies en preventie. De inwoner krijgt
eerder begeleiding en ondersteuning bij de hulpvragen op alle leefgebieden. De inzet van handhavers zorgt dat
inwoners niet onterecht bijstand ontvangen. Zij richten zich in eerste instantie vooral op preventie, totdat er een
nieuw handhavingskader is vastgesteld. Daarna acteren ze aan de hand van de opgestelde handhavingskaders.
Landelijk incasseren gemeenten ongeveer 25% van de vorderingen. In Hilversum ligt dit percentage op 17%.
Door het innen te intensiveren en in te zetten op preventie verwacht de gemeente het aantal openstaande
incasso’s te verkleinen.

Investering en dekking                                      Planning

Het opstellen van een nieuw handhavingskader brengt         In Q4 2024* of in 2025 oplevering nieuw
geen extra kosten met zich mee voor de gemeente. De         handhavingskader.
handhavingsmedewerkers zijn al in dienst maar gaan          *De planning is sterk afhankelijk van de landelijke
op een andere manier uitvoering geven aan hun taken         ontwikkelingen.
waardoor de bestaande capaciteit efficienter wordt
ingezet.


Nazorg en parttime werken
Herinstroom in de bijstand komt veel voor. In Hilversum stroomt 10% binnen een halfjaar terug en
15% na een jaar. Dat is iets hoger dan de landelijke cijfers. Zowel landelijk als lokaal is er veel
aandacht voor de herinstroom. Om parttime werken meer te laten lonen lanceerde de rijksoverheid de
landelijke agenda breed offensief. Daarnaast stelt het college in het coalitieakkoord “Hilversum
koesteren” de volgende ambitie: “Begeleiding geven aan mensen die uitgestroomd zijn naar een baan
om uitval te voorkomen.” Het college stelt structureel middelen beschikbaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>7 Breed offensief

In juni 2023 implementeerde de gemeente Hilversum de landelijke agenda breed offensief. De agenda bevatte
onder andere maatregelen over de verruiming van het vrijlaten van inkomen voor bijstandsgerechtigden en de
borging van jobcoaching.



Impact
Het breed offensief maakt:

    -    jobcoaching beter vindbaar voor inwoners, zodat dit vaker wordt ingezet;
    -    parttime arbeid voor inwoners met een arbeidsbeperking aantrekkelijker, doordat zij voor een langere
         periode een hoger inkomen mogen vrijlaten;
    -    het adminstratieveproces van loonkostensubsidie makkelijker, zodat werknemers deze inwoners sneller
         aannemen.

Het doel is om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen en (parttime) arbeid meer te
laten lonen. Door een nieuwe inzet van jobcoaching verhoogt het uitstroompercentage. We verwachten een jaar
na invoering eerste financiële effecten, doordat meer inwoners uitstromen uit de bijstand.

Investering en dekking                                     Planning
Dit is kostenneutraal voor de gemeente.                    In Q2 2023 uitgevoerd.


8 Intensiveren nazorg en inpassen in caseload
Elk jaar keren vijftig inwoners binnen zes maanden na uitstroom terug in de bijstand. Het takenpakket van de
huidige klantmanagers wordt uitgebreid om de nazorg te intensiveren. Dit is mogelijk door een
capaciteitsuitbreiding van 1,5-2 FTE.

Impact
Duurzaam aan het werk zijn zorgt voor financiële onafhankelijkheid, structuur, zelfvertrouwen, afname mentale
klachten, en een verhoogd gevoel van eigenwaarde bij inwoners. Maatschappelijke baten zijn: verlaagde kosten
GGZ, afname overlastmeldingen, verminderde mantelzorg en afbouwende schuldhulpverlening. Twaalf maanden
na de start wordt financieel effect verwacht omdat we voorkomen dat zes personen herinstromen.

Investering en dekking                                     Planning
Dit is een invulling van de ambities uit het               In Q1 2024 vormgeving intensivering nazorg.
coalitieakkoord, waarvoor middelen beschikbaar zijn        In Q2 2024 werving nieuwe klantmanagers.
gesteld. Het betreft structureel geld, waaruit de kosten   In Q3 2024 implementatie.
voor capaciteitsuitbreiding worden gedekt.



Basisbanen en jobcarven
Om de werkgelegenheid in de gemeente Hilversum te stimuleren en de werkzekerheid te vergroten onder
inwoners met een bijstandsuitkering zetten we in op de volgende actie:


9 Nieuwe werkgelegenheid in de publieke sector

De publieke sector leent zich om aanvullend werk, in andere woorden basisbanen, te organiseren. Zo kan de
basisbaan een positieve bijdrage leveren aan de leefbaarheid binnen de publieke en maatschappelijke ruimte
van Hilversum. De basisbaan is een doorstroombaan. Dit dient als opstap naar regulier betaald werk. Het
experimenteren met de basisbaan is opgenomen in het coalitieakkoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Impact

We verwachten dat acht bijstandsgerechtigden starten met een basisbaan die gericht is op doorstroom. Hierdoor
dalen de maatschappelijke kosten en stijgen de maatschappelijke baten (gezondheid, zelfredzaamheid,
zelfontwikkeling). Om dit in beeld te brengen hebben we de intentie om aan te sluiten op de tool:
Maatschappelijke Kosten-Baten Analyse (MKBA) loonkostensubsidie (LKS). Deze wordt ontwikkeld door
Berenschot, Divosa, Cedris en is in de afrondende fase.

Investering en dekking                                          Planning
Dit is een invulling van de ambities uit het coalitieakkoord,   In Q1 2024 uitwerking concept basisbanen en plan
waarvoor middelen beschikbaar zijn gesteld. Het betreft         van aanpak.
incidenteel geld, waaruit de kosten voor acht basibanen         In Q2 selecteren potentiële werknemers en creëren
gedekt kunnen worden.                                           basisbanen.

                                                                In Q3 en Q4 realisatie basisbanen.

Inkomsten uit marginaal ondernemen
Soms verrichten mensen op bescheiden schaal werkzaamheden voor eigen rekening en risico. Ze kunnen niet
voldoen aan de criteria van het Bbz 2004, omdat ze op jaarbasis te weinig uren als zelfstandige werken, maar ze
verdienen hiermee een inkomen dat lager is dan de geldende bijstandsnorm. De gemeente heeft in 2020 het
beleid verruimt ten gunste van de bijstandsgerechtigden. Men mag (marginaal) ondernemen binnen de
bijstandswet en er is een vrijlating van inkomsten van toepassing op de inkomsten die gegenereerd worden. Dit
kan worden ingezet voor bijstandsgerechtigden die weinig kans maken op de reguliere arbeidsmarkt en (door
lichamelijk of psychisch problematiek) niet in staat zijn om uren uit te breiden.


10 Inkomsten uit marginaal ondernemen/Project sociale corporatie Bloei

De sociale corporatie Bloei heeft een projectplan ingediend voor subsidie over de periode van één jaar.
Maximaal tien leden of bijstandsgerechtigden worden begeleid bij het ondernemerschap met marginale
inkomsten. In de opdracht aan Bloei kan gefocust worden op uitkeringsgerechtigden vanwege de beoogde
besparing op de BUIG. Kwetsbare niet uitkeringsgerechtigde inwoners worden verwezen naar andere
voorzieningen zoals dagbesteding.

Impact
Kwetsbare inwoners gaan een actieve bijdrage leveren in de samenleving door naar vermogen inkomsten te
verwerven en te participeren. We stimuleren daarnaast ondernemerschap en creëren mogelijkheden voor
bijstandsgerechtigden die vanwege beperkingen niet meer uren kunnen werken. Dit kan een jaarlijkse besparing
opleveren van gemiddeld twee uitkeringen.

Investering en dekking                                           Planning
De kosten worden gedekt vanuit de huidige                        In Q1 2024 opdrachtverstrekken aan Bloei.

begroting.                                                       In Q2 2024 kandidaten werven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>VERWACHTE EFFECTEN

In de voorgaande hoofdstukken hebben we toegelicht hoe het komt dat Hilversum een tekort heeft op
de BUIG, waar de invloed van de gemeente zit en welke aanpassingen de komende twee jaar in de
uitvoering worden doorgevoerd om het tekort terug te dringen. In dit hoofdstuk gaan we in op de te
verwachten financiële effecten en de tijdlijn.


Financieel effect
Het budget in de tabel hieronder is de begroting voor de uitvoering van Inburgering en Participatie
(Re-integratie) in Hilversum, conform de programmabegroting 2024.

Omschrijving                                               2024                          2025                 2026                 2027               2028
Participatiebudget                                 €      1.446 €                       1.484 €              1.477 €              1.477 €            1.477
Coalitieakkoord 2022-2026                          €        275 €                         450 €                450 €                300 €              300
Uitvoering Inburgering                             €        275 €                         275 €                275 €                275 €              275
SPUK Inburgering*                                  €      1.900
Uitvoering Werk & Participatie en Inburgering
(Programma 3/taakveld 6.5)                         €      3.896 €                       2.209 €              2.202 €              2.052 €        2.052
*Spuk inburgering: Het rijk vergoedt de gemaakte kosten voor 100%.                                                                 (bedragen x €1.000)


In de tabel hieronder zijn de kosten gespecifeerd per maatregel. De dekking voor deze kosten is
grotendeels te vinden in het participatiebudget, het inburgeringsbudget, het coalitieakkoord en de
SPUK Inburgering. Voor het benodigd budget van € 160.000 zal een voorstel gedaan worden via de
voorjaarsnota 2024.

Ref.      Omschrijving                                                         2024             2025             2026             2027             2028
        1 Een vroege start van inburgering                                 €            5   €            5   €            5   €            5   €            5
        2 Verhoogde taakstelling en intensivering                          €          360   €          360   €          360   €          360   €          360
        3 Duale trajecten                                                  €           50   €           50   €           50   €           50   €           50
        4 Nieuw re-integratieaanbod                                        €           75   €          150   €          150   €          150   €          150
        5 Toegang Participatiewet                                          €          100   €            -   €            -   €            -   €            -
        6 Versterkt lokaal handhavingskader                                €            -   €            -   €            -   €            -   €            -
        7 Breed offensief                                                  €            -   €            -   €            -   €            -   €            -
        8 Intensiveren nazorg en inpassen in caseload                      €          150   €          150   €          150   €          150   €          150
        9 Nieuwe werkgelegenheid in de publieke sector                     €           50   €          150   €          150   €            -   €            -
       10 Inkomsten uit marginaal ondernemen                               €           75   €           50   €           50   €           50   €           50
          Totaal benodigd budget                                           €          865   €          915   €          915   €          765   €          765
          Dekking uit
          Participatiebudget                                               €          230   €          105   €          105   €       105 €          105
          Coalitieakkoord 2022-2026                                        €          275   €          450   €          450   €       300 €          300
          Uitvoering Inburgering                                           €          200   €          200   €          200   €       200 €          200
          Extra budget verhoogde taakstelling en intensivering (vjn2024)   €          160   €          160   €          160   €       160 €          160
                                                                                                                                     (bedragen x €1.000)

Niet alles kan gedekt worden vanuit de huidige begroting. Voor enkele acties wordt in de
voorjaarsnota 2024 een voorstel gedaan voor een uitbreiding van budget voor capaciteit. Dit betreft
capaciteit op het dossier inburgering.


De bedragen uit de tabel hierboven betreffen de kosten voor het realiseren van acties, zie hieronder
het effect van de acties op de BUIG.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Beoogde besparing
Met de inzet van de omBUIG acties trachten wij onderstaande besparingen te kunnen realiseren.

Ref.       Omschrijving                                           2024             2025              2026              2027         2028
1.2.3      Inburgering statushouders                      €               10   €           10   €           150   €        150 €          150
         4 Nieuw re-integratieaanbod                      €              100   €          170   €           170   €        170 €          170
         5 Toegang Participatiewet                        €               75   €          125   €           125   €        125 €          125
         6 Versterkt lokaal handhavingskader              €              100   €          165   €           165   €        165 €          165
         7 Breed offensief                                €               50   €           50   €            50   €         50 €           50
         8 Intensiveren nazorg en inpassen in caseload    €                -   €          100   €            75   €         75 €           75
         9 Nieuwe werkgelegenheid in de publieke sector   €               15   €           30   €            65   €         65 €           65
        10 Inkomsten uit marginaal ondernemen             €               50   €           50   €            50   €         50 €           50
           Totaal OmBuiging                               €              400   €          700   €           850   €        850 €          850
                                                                                                                          (bedragen x €1.000)

Financieel effect op de BUIG
In 2024 stijgen de prijzen van uitkeringen landelijk met gemiddeld 3,75%, wanneer wij geen actie
zouden ondernemen resulteert dit in een nadeel van € 2 miljoen. Echter met dit actieplan verwachten
wij dit nadeel te kunnen reduceren naar € 1.6 miljoen in 2024 en vanaf 2026 conform de begroting van
€ 675.000. In de voorjaarsnota 2024 zullen wij voorstellen de nadelen te verwerken.
                                                                            (-/-: voordeel/ +/+: nadeel)
Omschrijving                                          2024         2025          2026          2027

Uitkeringen                                                   €          35.400 €               35.400 €              35.400 €       35.400
Loonkostensubsidie                                            €           1.400 €                1.400 €               1.400 €        1.400
OmBUIGen                                                      €            -300 €                 -600 €                -750 €         -750

Overige inkomsten                                             €            -480 €                   -480 €             -480 €          -480
OmBUIGen                                                      €            -100 €                   -100 €             -100 €          -100

BUIG budget (rijk)                                            €      -34.245 €              -34.245 €             -34.795 €         -34.795
Vangnet (rijk)                                                €            - €                    - €                   - €               -

Saldo prognose                                                €           1.675 €               1.375 €                 675 €           675
Huidige begroting (PB 2024)                                   €             675 €                 675 €                 675 €           675

Extra budget (voorjaarsnota 2024)                             €           1.000 €                   700 €                  - €           -
                                                                                                                       (bedragen x €1.000)
In de voorjaarsnota 2024 zullen wij bovenstaande begrotingswijzigingen voorstellen.

Kanttekening
Gemeenten hebben invloed op de lasten van de BUIG, dit betekent dat gemeente Hilversum alle
nodig actie zal uitvoeren om de lasten zo laag als mogelijk te houden, om zo de te korten op de lasten
te kunnen reduceren. De baten (landelijk BUIG-budget) daarentegen zijn zeer onvoorspelbaar.
Gemeente Hilversum heeft hier geen invloed op en valt niet vooraf goed te begroten. Hierdoor kunnen
alsnog tekorten ontstaan, die buiten de invloedsfeer van de gemeente ligt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>    Zie hieronder de ontwikkeling van het BUIG-budget de laatste jaren:
                                                                                                       (+/+: voordeel/ -/-: nadeel)
     Jaar                                2018          2019            2020             2021              2022                 2023
     Voorlopig Buig budget €           27.610 €      29.650 €        30.190 €         32.310 €          32.180 €             32.580
     Definitief Buig budget €          29.030 €      28.940 €        31.310 €         31.720 €          29.780 €             31.980
     Saldo                  €           1.420 €        -710 €         1.120 €           -590 €          -2.400 €               -600
                                                                                                                (bedragen x €1.000)


    Planning
    In onderstaande tabel is de planning van dit actieplan weergeven, per actie is het volgende toegelicht:
          -    de voorbereidingsfase in het paars;
          -    de oplevering of start met het vinkje            ;
          -    de uitvoerende fase in het rood;
          -    de eerste zichtbare financiële effecten met de ster            ;
          -    de evaluatie aangegeven met het lemniscaat               .




                             Q1 2024       Q2 2024    Q3 2024       Q4 2024       Q1 2025    Q2 2025       Q3 2025         Q4 2025


Statushouders

1 Vroege start inburgering

2 Welkomstprogramma

3 Duale trajecten

4 Capaciteit

Re-integratie

5 Nieuw aanbod


Preventie

6 Toegangsproces


Handhaving

7 Nieuw beleidskader


Nazorg en parttime werken

8 Breed Offensief

9 Intensiveren nazorg


Jobcarven en basisbanen

10 Werk publieke sector


Inkomsten uit marginaal ondernemen

11 Project Bloei




    Monitoring actieplan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De evaluatie van de acties en het effect is opgenomen in de planning. Voor de
monitoring (van de voortgang) van het actieplan in zijn totaliteit wordt elk halfjaar een korte
voortgangsrapportage opgesteld. Dit loopt gelijk met de publicatie van de benchmark BUIG van
Divosa. Beide worden periodiek besproken met de verantwoordelijk wethouder. Elk jaar wordt een
terugkoppeling gegeven in het college.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>