<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Anders kijken,
anders doen
MRA Agenda 2025-2028
Definitief concept, 100%-versie MRA Agenda
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                        Inhoudsopgave
Anders kijken, anders doen: woord vooraf                         3
Behaalde resultaten                                              4
1. Samen kiezen voor brede welvaart                              6
2. Acht ambities voor onze metropoolregio                        9
Bijlage 1: Doorvertaling uitvoeringslijnen MRA Agenda 2020-2024 28
     MRA Agenda 2025-2028                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                         Anders kijken,
                         anders doen:
                         woord vooraf
Het Nederlandse poldermodel is wereldwijd uniek       Keuzes maken betekent ook ongemakkelijke
en kent een lange geschiedenis.                       gesprekken kunnen voeren en lastige dilemma’s
Ook onze polycentrische Randstad is bijzonder, in     benoemen in plaats van uit de weg gaan. Alleen zo
vergelijking met bijvoorbeeld Parijs of Londen. De    dragen we bij aan meer onderling vertrouwen
samenwerking in de Metropoolregio Amsterdam           tussen overheid, inwoners en bedrijven. En hopelijk
(MRA) sinds 2016 past hier naadloos in.               ook aan meer draagvlak voor te nemen besluiten.
De Metropoolregio Amsterdam is het                    Hoe verder?
samenwerkingsverband van de provincies                De MRA heeft geen wettelijke taken en
Noord-Holland en Flevoland, 30 gemeenten en de        bevoegdheden: deze liggen bij de raden en Staten
Vervoerregio Amsterdam. Die combinatie is uniek in    en de regioraad van de Vervoerregio Amsterdam
Nederland. We koesteren dat elke deelnemer            (VRA). Als MRA nemen wij geen besluiten. Wel
kwaliteiten inbrengt die het totaal versterken.       kunnen we ons scharen achter een gezamenlijke
                                                      richting als de democratische organen daarmee
Voor u ligt een agenda met ambities voor de           instemmen. Als we het hebben over keuzes, dan
toekomst van onze regio. Daarbij is brede welvaart    gaat dat vaak om afspraken die we met elkaar
de leidraad. Dat vraagt anders denken en doen.        maken voor een gezamenlijke richting.
Het is onvermijdelijk dat wij als regio keuzes maken,
want niet alles kan en niet alles kan tegelijk. Die   De raden en Staten worden gevraagd deze agenda
keuzes zijn nodig vanwege de beperkte ruimte die      te bekrachtigen. De bestuurlijke platforms zijn
ons ter beschikking staat. Keuzes zijn bovendien      leidend in de uitvoering van deze MRA Agenda.
nodig vanuit het streven de brede welvaart in onze    Een duidelijk uitgangspunt voor deze MRA Agenda
hele regio te behouden en te verhogen. Dit vraagt     is dat de uitvoering binnen de huidige kaders blijft
ook om meer verbinding tussen de thema’s. En          plaatsvinden (bestaande afspraken over de hoogte
verbinding met alle partijen. Binnen en buiten onze   van de inwonerbijdrage en de inzet/capaciteit
regio. We werken samen met onze aangrenzende          voor de MRA Directie conform de
regio’s en met andere stedelijke en metropoolregio’s  samenwerkingsafspraken).
in heel Nederland
     MRA Agenda 2025-2028                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                               Behaalde
                               resultaten
We werken al lange tijd succesvol met elkaar                               de regio opgeleverd. Deze passen in de
samen in de Metropoolregio Amsterdam.                                      MRA-woondeal, die we zowel in 2019 als in
De afgelopen vier jaar hebben we mooie                                     2023 hebben gesloten met het Rijk.
resultaten behaald.
                                                                           Om circulaire bouw aan te jagen hebben we
Een kort overzicht van behaalde resultaten1:                               als samenwerkende overheden in de MRA
                                                                           met ontwikkelaars, corporaties en andere
        In het kader van het Meerjarenprogramma                            stakeholders het convenant houtbouw
        Infrastructuur en Transport (MIRT) zijn eind                       opgesteld. Inmiddels wordt zo’n 10% van de
        2022 afspraken gemaakt over de schaalsprong                        nieuwbouw mede daardoor in hout gebouwd
        in het OV-systeem in de MRA. Dit betreft de                        en zijn we onderweg naar de beoogde 20%.
        realisatie van Zuidasdok, de verlenging van de                     Ook hebben we een convenant toekomst­
        Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp en het (deels)                       bestendig bouwen opgesteld; deze aanpak is
        sluiten van de metroring van Amsterdam                             landelijk overgenomen.
        Sloterdijk naar Amsterdam Centraal. Voor de
        ontsluiting van woningbouwlocaties is door het                     Met het Rijk hebben we een verstedelijkings-
        Rijk €1,3 miljard beschikbaar gesteld. Boven-                      strategie voor de ontwikkeling van de MRA
        dien hebben we samen met het Rijk een                              afgesproken. Inmiddels zijn we vanuit het
        Multimodaal Toekomstbeeld vastgesteld dat                          NOVEX-traject bezig om deze verstedelijkings-
        de basis vormt voor alle toekomstige beleids-                      strategie om te zetten in een uitvoerings-
        en investeringsafspraken om de MRA bereik-                         agenda.
        baar te houden. De MRA blijft zich ervoor
        inzetten om het metrosysteem verder uit te                         De langlopende samenwerking in Plabeka
        bouwen met de komst van de IJmeerlijn.                             (platform bedrijventerreinen en kantoren) heeft
                                                                           geresulteerd in een onlangs vastgestelde
        Vanuit de Woningbouwimpuls hebben we                               bedrijventerreinenstrategie, waarmee we willen
        gerichte ondersteuning geleverd aan MRA-                           borgen dat er in de toekomst voldoende
        gemeenten die aanvragen hebben ingediend                           geschikte werklocaties zijn.
        bij het Rijk. De succesvolle aanvragen hebben
        in totaal circa €185 miljoen voor projecten in
1 In bijlage 1 is aangegeven hoe de uitvoeringslijnen van de vorige MRA Agenda (2020-2024) doorwerken in deze nieuwe MRA Agenda
       MRA Agenda 2025-2028                                                                                                     4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Een jarenlang gekoesterde wens voor een
regionale ontwikkelingsmaatschappij is gereali-
seerd: ROM InWest is opgericht en veel
gemeenten nemen hieraan deel.
Samen met de Amsterdam Economic Board
en andere partijen hebben we een transitie­
versneller opgesteld voor acht thema’s – met
bijbehorende acties – voor duurzame en digita-
le innovaties. De gemeente Amsterdam heeft
dankzij de Europese subsidie ‘Kansen voor
West’ (met daarin €7 miljoen) innovaties
gekoppeld aan de thema’s van ‘de transitie­
versneller’ die we als MRA samen met de
Board hebben opgesteld, waardoor de
mogelijkheid tot investeren in de hele MRA
is vergroot.
Samen met partners bij overheden, bedrijfsle-
ven, kennisinstellingen en sociaal-maatschap-
pelijke instellingen hebben we de afgelopen
jaren vier green deals gesloten voor fiets,
circulair textiel, hergebruik van plastic en
circulair inkopen.
Het aantal laadpalen voor elektrisch vervoer is
in vier jaar door MRA Elektrisch van 4.000 naar
13.000 gestegen en daar komen de komende
vijf jaar nog eens 17.000 bij. Daarmee behoudt
de MRA de grootste dichtheid aan laadpalen
in de hele wereld.
In het onderzoek ‘Toekomstbestendige
Heuvelrug Gooi en Vechtstreek’ hebben we
(voordat de Rijksbrief in november 2022
verscheen) het ruimtelijke principe ‘water en
bodem sturend’ toegepast. Dit geeft interes-
sante inzichten en resultaten.
MRA Agenda 2025-2028                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    1                    Samen kiezen
                         voor brede
                         welvaart
Onze metropool kent een rijke schakering aan gemeenschappen, landschappen en
bedrijven. Rijk in diversiteit én in samenhang. De regio is onze gezamenlijke grond.
We hebben een belangrijke plek in Nederland en op het internationale toneel. Dat
brengt verantwoordelijkheid met zich mee. Met deze agenda zetten we nadrukkelijk
in op verbetering van de brede welvaart voor iedereen.
Onze uitgangspositie is sterk. Nederland behoort      met grote aantrekkingskracht. Amsterdam kan
tot de top als het gaat om brede welvaart. We         echter niet functioneren zonder de rest van onze
hebben het relatief goed en horen als MRA econo-      regio. En buiten Amsterdam maken de deelregio’s,
misch en in levensstandaard bij de topregio’s van     elk met eigen kwaliteiten, onze regio tot een sterke
Europa. Maar die positie is in de toekomst niet       metropool. Met diverse woonmilieus, landschap-
vanzelfsprekend. Om onze ambities te realiseren,      pen, industrie, zee- en luchthaven en nog zoveel
zullen we fundamentele keuzes moeten maken en         meer. Juist door elkaar aan te vullen vormen we een
investeringen moeten doen. Dat doen we vanuit het     krachtige regio met grote kansen op versterking van
besef dat we Nederland als geheel nodig hebben        de meerkernige ontwikkeling.
voor alle opgaven waar we voor staan. We moeten
elkaars kracht, kansen en mogelijkheden benutten      Door klimaatverandering staat de leefbaarheid in
om als land sterk te staan voor de toekomst.          onze regio onder druk. De woningnood remt de
                                                      mogelijkheden van vooral de jongere generatie.
De bevolking van de MRA blijft voorlopig groeien.     Het energienet bereikt zijn grens en gaat er soms al
We willen die groei benutten om de onderscheiden-     overheen (zie bijvoorbeeld de situatie in Almere).
de kwaliteiten van de metropoolregio verder te        Ook onze zoetwatervoorraad staat onder druk door
versterken. Om dat te bereiken, zetten we de          de stijgende zeespiegel en bodemdaling. En we
meerkernige structuur van complementaire steden       weten allemaal dat de manier waaróp onze econo-
en dorpen verder kracht bij, comform ons gezamen-     mie momenteel groeit, hier mede debet aan is. Tel
lijke verstedelijkingsconcept. Dit concept blijft een hier de schaarste in ruimte, middelen en arbeids-
belangrijke bouwsteen. Tussen die steden en           krachten bij op en je weet dat onze samenwerking
dorpen liggen prachtige landschappen. De schoon-      zich heeft te richten op oplossingen die geen van
heid en nabijheid daarvan is een unieke kracht van    ons afzonderlijk kan realiseren. Samenwerking en
onze metropool, waarmee we ons werkelijk onder-       verbinding zijn nodig en logisch in onze samen­
scheiden van andere metropolen. Amsterdam is het      hangende metropool. En dat doen we ook al aan
kloppend hart van onze meerkernige metropool,         verschillende tafels, zoals de NOVEX-gebieden.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Daarnaast zien we grote urgente maatschappelijke    Voor ons is brede welvaart geen abstract container-
opgaven. Zoals rond het behoud van het cultuur­     begrip. Eerder hebben wij in de MRA-samenwer-
historische open veenweidelandschap. De beschik-    kingsafspraken drie thema’s geselecteerd waarmee
bare ruimte knelt. Als we alle ambities uit deze    wij richting en invulling geven aan brede welvaart:
agenda onverkort en tegelijk de ruimte willen       a. De meest inventieve regio van Europa, met
geven, dan weten we zeker dat dat niet past. We          de best opgeleide bevolking
zullen de ambities ook in hun samenhang moeten      b. Een regio voor iedereen, naar de menselijke
wegen en faseren. Dat is een ingewikkelde opgave.        maat
De afwegingen die daarbij gemaakt moeten wor-       c. Een duurzaam verbonden regio
den, vragen om vervolgstappen door de platforms
binnen de MRA om dillema’s in beeld te brengen.     Deze drie thema’s hangen nauw met elkaar samen.
We zien ons geplaatst voor een aantal grote         Om recht te doen aan brede welvaart als leidraad
dilemma’s op het terrein van arbeid, wonen,         moeten wij telkens nagaan hoe de balans tussen
energie, financiële middelen en fysieke ruimte. Wat deze drie thema’s wordt bewaard. Dit betekent
kunnen en willen we (ruimtelijk) nog wel mogelijk   keuzes maken en ‘afruilen’. In het Meerjaren Uitvoe-
maken en wat niet? Dus stel: als we voorop willen   ringsprogramma is een start gemaakt acties inzich-
blijven lopen in de digitalisering, dan minder      telijk te maken; dit document is daarmee de start
glastuinbouw en meer datacenters? Of juist geen     voor een bestuurlijk gesprek over afwegingen en
ruimtevreters meer en daarmee geen logistieke       integraliteit.
centra en datacenters meer in onze regio? Minder
woningbouw of meer waterberging? Minder kwali-      a. De meest inventieve regio van Europa & de
teit in ons landschap of meer werklocaties?              best opgeleide bevolking
                                                    De MRA is een van de meest welvarende regio’s in
We moeten keuzes maken en we willen dat doen        Europa. Het economische profiel van onze regio is
met het oog op verbetering van onze brede wel-      breed. Er is geen enkele sector die echt domineert.
vaart. Het CBS definieert brede welvaart als volgt: Het mkb vormt de basis van onze economie.
‘Brede welvaart betreft de kwaliteit van leven hier Daarnaast is creativiteit kenmerkend voor onze
en nu en de mate waarin deze ten koste gaat van de  regio. De creatieve en innovatieve kracht van de
brede welvaart van latere generaties of die van     regio wordt mede mogelijk gemaakt door sterke
mensen elders in de wereld’. Onder kwaliteit van    digitale infrastructuur. Sterk groeiende onderdelen
leven verstaat het CBS ‘alles wat mensen van        in onze economische structuur bundelen we rond
waarde vinden’. Naast materiële welvaart gaat       media (inclusief e-sports en gaming), tech, data,
het daarbij om gezondheid, onderwijs, milieu        artificial intelligence en life sciences & health.
en leefomgeving, sociale cohesie, persoonlijke      We zien ook meer dwarsverbanden, zoals tussen
ontplooiing en (on)veiligheid.                      media en AI.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>We kunnen echter niet achterover leunen. Onze         De woningmarkt staat onder immense druk. We
regionale economie is relatief gevoelig voor econo-   willen iedereen in de regio een fijn thuis kunnen bie-
mische voor- én tegenspoed, er is krapte op de        den in complete en leefbare steden en dorpen. We
arbeidsmarkt, de groei van arbeidsproductiviteit      moeten de groei van het aantal huishoudens
neemt af en onze positie als digitale hub in Europa   bijbenen, woningen toevoegen en daarmee de
staat onder druk. Tegelijkertijd gaan de geopolitieke oplopende prijzen het hoofd bieden. Tegelijkertijd
ontwikkelingen ook niet aan onze regio voorbij.       willen we ervoor zorgen dat al deze nieuwe inwo-
We willen een aantrekkelijk vestigingsklimaat         ners (bij voorkeur in hun deelregio) kunnen werken
behouden, verspreid over de hele regio. Vanuit        en dat ons mobiliteitsnetwerk en het groen/blauwe
brede welvaart geredeneerd: voor welke sectoren       netwerk klaar zijn voor deze groei.
en onder welke voorwaarden?
                                                      In internationaal perspectief vormen we een
In het kader van brede welvaart hebben we het in      sociaal evenwichtige regio waarin verschillen in
onze regio nadrukkelijk over groene innovatie in      levensstandaard relatief gezien klein zijn. En toch
meer traditionele domeinen, zoals in de haven en      kunnen de verschillen binnen de regio of binnen
de industrie. We willen de groenste industriezone     een gemeente groot zijn. We zien ook dat gelijke
van Europa zijn, door bijvoorbeeld met bedrijven in   kansen onder druk staan. Zowel sociaal-maatschap-
het Noordzeekanaalgebied (in lijn met het ontwik-     pelijk als economisch is het van groot belang dat
kelperspectief NZKG) en samen met het Rijk afspra-    iedereen in de regio mee kan doen.
ken te maken over versnelde verduurzaming. Tata
Steel IJmuiden kan alleen op duurzame wijze een       c. Een duurzaam verbonden regio
plek hebben in een gezonde leefomgeving.              Met onze ligging hebben we een ijzersterke positie
Gezondheid en leefbaarheid zijn essentieel voor brede in Nederland, Europa en de rest van de wereld.
welvaart en randvoorwaardelijk voor de (economische)  Maar ons internationaal knooppunt vraagt ook om
ontwikkeling en verstedelijking van de MRA.           voortdurende aandacht, bijvoorbeeld voor inter-
                                                      na­tionaal treinverkeer en een duurzaam gebruik van
Circulariteit, de kansen van offshore wind en de      Schiphol, met een kleinere impact op de leefomge-
energietransitie hebben grote invloed op de           ving. Ook in digitaal opzicht zijn we een wereldwijd
toekomst van onze havens. Dit vraagt om tijdig        knooppunt.
handelen. Voor waterstof zijn er grote kansen, zowel
in het Noordzeekanaalgebied als in Flevoland          Met het Multimodaal toekomstbeeld hebben we
(Energy Hub). Ook voor de ontwikkeling naar een       voor onze regio een perspectief op de nood­
circulaire economie zijn er goede kansen in de        zakelijke systeemsprong voor de mobiliteit binnen
regio; zo ondersteunen we bijvoorbeeld het innova-    onze regio, randvoorwaardelijk voor onze woning-
tiecluster C-District in Haarlem.                     bouwambities. Duurzame mobiliteit is de kern, met
                                                      zo veel mogelijk inzet op fiets en OV. Dit is echter
Om dit alles mogelijk te maken zullen we het          niet overal in onze regio de oplossing. In delen van
uiterste moeten doen om samen met onderwijs,          onze regio is en blijft de auto een onmisbare schakel.
kennisinstellingen en bedrijfsleven afspraken te      We zien de druk op het wegennet toenemen.
maken over de ontwikkeling van onze beroeps­          Flexwerken, digitalisering, circulaire economie,
bevolking. We willen de best opgeleide beroeps­       nieuwe vormen van logistiek en mobiliteit; ons
bevolking op alle niveaus (MBO, HBO, WO),             wonen en het karakter van onze economie verande-
afgestemd op de behoefte van de arbeidsmarkt.         ren. Dit leidt ook tot andere wensen rond woon- en
Voor technische en digitale beroepen is een extra     werklocaties, (fysieke) infrastructuur en de wijze
inspanning nodig. Levenslang ontwikkelen is cruciaal. waarop alles met elkaar is verbonden.
b. Een regio voor iedereen, naar de menselijke        Dat vraagt om investeringen, zowel in het hart als
     maat                                             op alle flanken binnen onze regio, ook voor de
Elke metropool wil economisch floreren en optimaal    schaalsprong in het OV. Er zijn ook andere maat­
verbonden zijn met de rest van de wereld. Onze        regelen nodig, bijvoorbeeld in fiscale regels.
regio onderscheidt zich internationaal door de        Daarvoor moeten wij aandacht vragen bij het Rijk en
menselijke maat die we bieden en de nabijheid van     nauw met onze nationale partners samenwerken.
sociale en culturele voorzieningen. De woonmilieus    Op het verbeteren van de woon-werkbalans hebben
en landschappen zijn divers (kust, duinen, polders,   we wel zelf invloed. De spits concentreert zich nu te
bos, heide, plassen) en dit maakt onze regio aan-     eenzijdig rond Amsterdam en Schiphol. Meer
trekkelijk voor onze inwoners en bezoekers. De        woningen verspreid over de hele regio betekent
leefbaarheid is echter niet overal op voldoende       ook het realiseren van meer werk(locaties) nabij
niveau en voor een gezondere leefomgeving in          deze woongebieden. Daarmee brengen we de
onze regio zijn grotere stappen nodig.                pendel meer in balans.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2                      Acht ambities
                       voor onze
                       metropoolregio
De meest inventieve regio, waarin de menselijke maat wordt bewaard en versterkt
en tegelijkertijd duurzaamheid voorop staat, ontstaat niet vanzelf. Dat vereist werk,
en vooral regionale samenwerking. Het vereist duidelijke prioriteitstelling aan de
hand van een ambitieuze agenda. De drie thema’s hebben we geconcretiseerd in
acht ambities, waarmee wij de brede welvaart voor onze bevolking en onze regionale
gemeenschappen willen beschermen en versterken.
    MRA Agenda 2025-2028                                                              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 10</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>  1   We willen een klimaatneutrale en circulaire regio zijn in 2050
De stijgende zeespiegel en afwisselende periodes    Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
van droogte en extreme regenval zijn inmiddels ‘het • De uitstoot van CO2 in de MRA zo veel mogelijk
nieuwe normaal’. Klimaatverandering afremmen en       te beperken (uiterste inspanning, wetende dat
ons aanpassen aan de gevolgen die er nu al zijn, is   nul uitstoot wellicht onhaalbaar is). Daarvoor is de
een noodzakelijke opgave die impact heeft op alles    energietransitie cruciaal, hetgeen bijvoorbeeld
wat we doen in onze regio. Tegelijkertijd zijn veel   in het ontwikkelperspectief voor het NZKG is
mensen bezorgd over de kosten van klimaatbeleid       uitgewerkt;
en de verdeling daarvan.                            • Als regio naar vermogen bijdragen aan de
                                                      opgaven voor de RES-regio’s om hernieuwbare
Dit betekent investeren om ons mobiliteitssysteem,    energie op te wekken in de MRA;
de gebouwde omgeving en onze industrie duur-        • Meer in te zetten op energiebesparing om zo de
zaam vorm te geven. Daartoe willen wij de groenste    energie-efficiëntie in onze regio sneller te laten
industriezone van Europa worden en heeft een          groeien (onder meer via ons netwerk GasTerug);
toekomstbestendig energiesysteem hoge prioriteit.   • Met het Rijk en met de netbeheerders goede
De huidige problemen met netcongestie bedreigen       afspraken te maken over de ruimtelijke
ons vestigingsklimaat, onze duurzaamheidsambities,    keuzes die nodig zijn om ons energiesysteem
onze woningbouwplannen en onze welvaart.              toekomstbestendig te maken en het gebruik
Duurzaamheid, klimaatadaptie en circulariteit         van slimme energieoplossingen te stimuleren
bestaan niet meer náást al het overige; ze zijn       voor woningbouw, verduurzaming economie en
randvoorwaardelijk geworden. We moeten niet           geëlektrificeerde mobiliteit;
alleen ‘duurzame dingen doen’, maar vooral dingen   • Samen met het bedrijfsleven verder te werken
duurzaam doen.                                        aan de verduurzaming van bedrijventerreinen
                                                      en de mogelijkheden om bedrijventerreinen als
Als vervolg op de afspraken uit het Klimaatakkoord    energiehubs te gaan benutten. Daarbij dient
en het Nationaal Programma Circulaire Economie        er ruimte te blijven voor hoge milieucategorie
maken we in de MRA duurzame keuzes. Circulariteit     bedrijventerreinen, met inspanning op
is de basis voor alle gebiedsontwikkelingen in de     verduurzaming;
MRA, zowel in nieuw als in bestaand gebied. Maar    • De verdeling van de lusten en lasten van het
circulariteit is geen doel op zichzelf, maar een      klimaatbeleid en de energietransitie beter in
middel gericht op beperking van de CO2-uitstoot en    balans te krijgen;
uitputting van de aarde. Voor een samenhangende     • Als overheden al in 2030 het goede voorbeeld te
duurzame energie- en grondstoffentransitie moeten     geven door maximaal circulair in te kopen;
MRA-overheden (met partners) samenwerken en         • Op korte termijn een stevige impuls te geven aan
lokale initiatieven verbinden. Dat gebeurt nu nog     een sterke publiek-private samenwerking op het
onvoldoende. We kiezen nog te vaak voor oplossin-     gebied van circulair textiel;
gen die op termijn nieuwe problemen creëren, zoals  • Er samen voor te zorgen dat uiterlijk in 2050
zonnepanelen met PFAS of windturbines die niet        afvalstromen uit de MRA zo veel mogelijk op een
herbruikbaar zijn. Door als regio mee te doen aan     duurzame wijze worden hergebruikt of benut;
een Europese pilot op het gebied van lokale         • Ons in te spannen voor het stimuleren van
voedselketens (‘foodCLIC’) ontstaan er kansen.        duurzaam ontwerp van producten en diensten
Voedsel Verbindt helpt de regio toekomstbestendig     en dat hergebruik of reparatie van producten
te maken en draagt bij aan sociale cohesie, gezond    en diensten vanzelfsprekend zijn (de import van
voedsel en internationale samenwerking.               spullen is verantwoordelijk voor meer dan 70%
                                                      van onze CO2-emissies);
                                                    • Te komen tot lokale voedselketens die bijdragen
                                                      aan een circulaire regio, onze ambitie is om
                                                      ten minste een kwart van ons voedsel lokaal te
                                                      produceren en te consumeren.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 12</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>  2   We versterken de (digitale) concurrentie- en innovatiekracht van de MRA om bij
      te dragen aan de transities die nodig zijn
Onze sterke en veelzijdige economie hebben we              Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
voor een deel te danken aan de grote innovatie- en         • Samen met de Amsterdam Economic Board
concurrentiekracht van de regio. We hebben als               en regionale ontwikkelingsmaatschappijen in
regio veel kennis in huis dankzij het netwerk van            de MRA (Horizon en ROMInWest) krachtige
universiteiten, hogescholen, MBO- en beroeps­                coalities te vormen van bedrijven, kennis-
opleidingen en het grote aantal startups en                  en onderwijsinstellingen, maatschappelijke
scale-ups. We stimuleren innovatieve ecosystemen             organisaties en overheden om de grote transities
en proberen campusvorming op belangrijke                     vorm te geven;
innovatieve thema’s te bevorderen.                         • Met elkaar en met het Rijk het gesprek te voeren
Als samenwerkende overheden werken we met de                 over hoe we onze positie als digitale hub in
Amsterdam Economic Board en regionale ontwikke-              Europa kunnen behouden en welke digitale
lingsmaatschappijen in de regio samen met het                infrastructuur nodig is om onze digitale ambities
bedrijfsleven, kennis- en sociaal-maatschappelijke           te kunnen realiseren;
instellingen. Belangrijke thema’s zijn artificial intelli- • Op basis van deelregionale economische
gence, duurzame digitale infrastructuur, veilig              profielen in te zetten op het versterken van
datadelen, hoogwaardige maakindustrie, life                  de innovatiekansen, ecosystemen en de
sciences and health (inclusief preventie) biobased           samenwerking in de deelregio’s; en waar nodig
en modulair bouwen, slimme mobiliteit, waterstof             maatregelen te nemen om de innovatiesystemen
en slimme energiesystemen.                                   te versterken en te borgen in de NOVEX en
                                                             binnen de MRA. En daarbij de vorming en
De innovatieve handelsgeest, internationale oriënta-         doorontwikkeling van campussen en PPS-
tie, open economie en onze positie als digitale hub          samenwerkingen te bevorderen, zeker ook in de
in Europa hebben ervoor gezorgd dat we het                   deelregio’s waar de kennisinfrastructuur (op alle
onveranderd goed doen in de rangorde van meest               opleidingsniveaus) versterking vraagt;
concurrerende en innovatieve regio’s. Buitenlandse         • Het regionale mkb te ondersteunen bij
bedrijven zijn hier gevestigd of overwegen dat te            hun internationaliseringsambities en bij het
gaan doen; (arbeids)migranten zijn een logisch en            aantrekkelijk blijven voor internationaal talent.
onmisbaar onderdeel van onze maatschappij en               • R&D-activiteiten bij onze partners waar mogelijk
delen van het regionale bedrijfsleven richten zich op        te stimuleren en beschikbare kennis over te
buitenlandse markten. Bij het ondersteunen van               dragen aan ons regionale mkb;
nieuwe buitenlandse bedrijven kijken wij naar de           • De vorming en doorontwikkeling van campussen
bijdrage aan brede welvaart. Ook met het onder-              en PPS-samenwerkingen te bevorderen, zeker
steunen van ondernemers bij hun internationalise-            ook in de deelregio’s waar de kennisinfrastructuur
ring richten we ons primair op bedrijven die een             versterking vraagt.
bijdrage kunnen leveren aan een duurzamere en
socialere samenleving.
Europa en de wereld staan ook niet stil. Om als
MRA ons toekomstig verdienvermogen te borgen
en de transities waar we voor staan soepeler en
sneller te laten verlopen, moeten we steviger
inzetten op research & development, digitale
systemen en toegepaste innovatie.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 14</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>  3   We willen tekorten op de arbeidsmarkt verminderen en toekomstbestendig werk
      bieden aan huidige en nieuwe inwoners waardoor zij zich kunnen (blijven) ontwik-
      kelen (door een optimale aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt)
De economie draait goed in de MRA. De werkloos-       Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
heid is laag, de arbeidsparticipatie neemt toe en de  • Het publieke onderwijs beter aan te laten sluiten
economische groei is relatief hoog. Tegelijkertijd      op de arbeidsmarkt;
(voor)zien we in een aantal sectoren zorgelijke       • Als overheden samen te werken met andere
tekorten op de arbeidsmarkt die inmiddels een rem       stakeholders om de instituties in de arbeidsmarkt
vormen op de economische groei. Of het nu gaat          zo goed mogelijk te laten samenwerken;
om de zorg, het onderwijs of de vraag naar technici;  • Samen met bedrijfsleven, kennisinstellingen en
de ambities die we als MRA hebben zijn in veel          sociaal-maatschappelijke instellingen te komen
gevallen afhankelijk van een goed functionerende        tot afspraken over/acties voor het verminderen
arbeidsmarkt, met zo weinig mogelijk tekorten.          van tekorten in de sectoren van publieke
                                                        dienstverlening (zoals het OV). De MRA wil
Passend werk is een belangrijke bouwsteen voor          haar rol als regionale regisseur hier beter in
brede welvaart. Hoe mensen zich kunnen ontplooi-        uitoefenen;
en en ontwikkelen en in welke mate zij kunnen         • Het onbenut arbeidspotentieel op alle niveaus
voorzien in hun levensonderhoud is van groot            (inclusief talentontwikkeling) te identificeren en
belang voor de kwaliteit van leven. We streven          beter aan te laten sluiten op de arbeidsmarkt;
daarom naar een evenwichtige en inclusieve ar-        • Zicht te houden op het functioneren van en
beidsmarkt, met een goede aansluiting tussen            ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt,
onderwijs en arbeidsmarkt. Vanuit het perspectief       op tekorten en op de match tussen onderwijs en
van de ondernemer en medewerker kijken we naar          arbeidsmarkt;
de werking van de arbeidsmarkt en wat nodig is om     • De huidige arbeidskrachten mee te nemen in de
transities mogelijk te maken. In dit licht moeten we    digitale ontwikkelingen.
aandacht hebben voor mogelijke nieuwe onderwijs-
instellingen, bijvoorbeeld een extra onderwijsinstel-
ling in Almere en Lelystad, gericht op de vraag die
in deze deelregio bestaat.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                                 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 16</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> 4   We willen voldoende, passende, bereikbare en toekomstbestendige werklocaties
     in de nabijheid van (potentiële) werkenden
Onze sterke en veelzijdige economie is geen          Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
vanzelfsprekendheid. Een factor die hierop van       • Ons in te spannen om dynamiek in de markt
grote invloed is, is de fysieke ruimte die we hebben   mogelijk te maken, de balans in vraag náar en
voor economische ontwikkeling: de werklocaties.        aanbod ván werklocaties zo optimaal mogelijk
Dat gaat over bedrijventerreinen, kantoren,            te laten zijn en daarbij te streven naar een
gemengde woon-werklocaties enz. We willen op           frictieleegstand van circa 8%;
een aantal plekken bouwen aan ecosystemen of         • Het huidige totale oppervlak aan
campussen ontwikkelen. We willen ruimte bieden         bedrijventerreinen (per 1 september 2024) in
aan start-ups en scale-ups, die soms vragen om         omvang proberen vast te houden en bestaande
andere typen werklocaties dan bestaande bedrijven.     bedrijventerreinen toekomstbestendig
Bedrijventerreinen hebben een maatschappelijke         te maken (o.m. via intensivering en
functie en dragen bij aan brede welvaart. Zij zijn     duurzaamheidsmaatregelen), nieuwe
goed voor een kwart van de werkgelegenheid en          terreinen toekomstbestendig te ontwikkelen
kunnen een essentiële rol spelen bij de grote          en serieus werk te maken van het realiseren
transitieopgaven, zoals de wateropgave, energie-       van aantrekkelijke gecombineerde woon-
transitie, circulaire economie en vergroening van      werkgebieden;
de leefomgeving.                                     • De deelregionale economische profielen te
                                                       koppelen aan de werklocaties om daarmee
De ruimte voor werklocaties staat onder druk als       invulling te geven aan het soort bedrijvigheid en
gevolg van de behoefte aan nieuwe woningen.            werkgelegenheid;
Zo’n 500 hectare bedrijventerreinen zijn – of zullen • Wonen, werken en voorzieningen in elkaars
binnenkort – getransformeerd (worden) in woon­         nabijheid te houden en te ontwikkelen vanuit het
gebieden. Daarbij verwachten we de komende jaren       perspectief van brede welvaart.
een tekort van zo’n 1000 hectare bedrijventerreinen
terwijl de circulaire economie ook nieuwe ruimte in
zal nemen. Dit betekent dat we keuzes moeten
maken. Niet door ruimte voor wonen en werken (of
natuur en werken) tegenover elkaar te zetten, maar
wél door in de hele ruimtelijke puzzel de ruimte
voor werken nadrukkelijk te betrekken.
We verkennen daarom gezamenlijk waar we ruimte
houden of vinden voor werklocaties. Daarbij horen
ook goede afspraken over de huidige werklocaties.
De recent opgestelde Bedrijventerreinenstrategie
MRA vormt het vertrekpunt voor het gesprek samen
met de nog op te stellen Kantorenstrategie MRA.
De keuzes met betrekking tot werklocaties moeten
ook worden gemaakt in samenhang met woon­
locaties, zodat een goede woon-werkbalans
wordt gecreëerd.
     MRA Agenda 2025-2028                                                                               17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 18</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> 5     We willen leefbare steden en dorpen met voldoende, betaalbare, bereikbare en
       toekomstbestendige woningen, in een gezonde leefomgeving
De uitdagingen op de woningmarkt zijn groot. Het     Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
tekort aan woningen is nijpend, de wachtlijsten voor • Voldoende nieuwe woningen te bouwen in de
sociale huurwoningen zijn lang en we hebben in de      periode 2020-2030, minstens 175.000, oftewel
regio een grote opgave om bijzondere doelgroepen       17.500 per jaar, en de woningvoorraad daarnaast
te huisvesten. De huidige markt zorgt voor onvol-      op andere manieren te laten groeien, zodat de
doende aanbod aan betaalbare woningen, waar-           MRA in 2030 minstens 1.300.000 woningen telt;
door het tekort blijft oplopen. Samenwerking met     • Passende woningen te bouwen die kwalitatief
marktpartijen, woningbouwcorporaties, institutione-    geschikt zijn voor diverse doelgroepen en hier
le beleggers en andere belanghebbenden is daarbij      regionaal afspraken over te maken;
cruciaal.                                            • Bereikbare woningen te bouwen die goed
                                                       ontsloten zijn door onder andere het OV en
Voor een leefbare metropoolregio is meer nodig         gunstig liggen ten opzichte van werklocaties
dan alleen het toevoegen van woningen. Het             (verbeteren woon-werkbalans) en voorzieningen;
gaat om steden én dorpen met een gezonde             • Alle nieuwe gebiedsontwikkelingen
leefomgeving en een goede leefkwaliteit. Als MRA       toekomstbestendig te realiseren waterrobuust/
hebben we een gezamenlijke opgave om te werken         klimaatbestendig/- adaptief, energieneutraal,
aan de realisatie van meer passende en bereikbare      zo veel mogelijk circulair en op een manier die
woningen. Ook zorgen we er gezamenlijk voor            bijdraagt aan de gezondheid van inwoners en
dat de kleine kernen in de MRA voldoende voor­         natuur;
zieningen kunnen behouden om vitaal en leefbaar      • Groen/blauwe netwerken, recreatiemogelijkheden
te blijven. Dit doen we door nieuwe woningen te        en landschapsontwikkeling mee te laten groeien
bouwen op toekomstbestendige locaties waarbij we       met de verstedelijking (zie ook ambitie 6 en 7);
invulling geven aan alle randvoorwaarden, zoals      • Nabijheid en diversiteit van culturele
netcongestie, bereikbaarheid, water en bodem, en       voorzieningen (inclusief bibliotheken) gelijke tred
door daarnaast de bestaande voorraad beter te          te laten houden met groeiende inwoneraantallen;
benutten. Hierbij is aandacht voor de risico’s ten   • De bestaande woonwijken te herstructureren
aanzien van waterveiligheid, waterschade en de         zodat ze hetzelfde niveau hebben – qua
beschikbaarheid van zoet- en drinkwater. We            passendheid en toekomstbestendigheid – als de
hebben in de MRA een gezamenlijke opgave om de         woningen die na 2023 zijn toegevoegd;
woningvoorraad beter passend te maken voor een       • Te werken aan het verbeteren van een gezonde
vergrijzende bevolking en de opgave om bijzondere      leefomgeving, zoals minder geluidsoverlast en
doelgroepen te huisvesten. Over al deze opgaven        schonere lucht (bijvoorbeeld door gezamenlijk te
zijn door het Rijk en de regio afspraken gemaakt in    werken aan de leefkwaliteit rondom Schiphol);
het ontwikkelperspectief (november 2021) en in de    • Gezamenlijk invulling te geven aan de afspraken
Woondeal MRA (maart 2023), onze gemeenschap-           die we als MRA hebben gemaakt met het Rijk in
pelijke basis voor de uitvoering. De komende jaren     de Woondeal over het vergroten van het aanbod
blijft deze samenwerking met en lobby richting het     van betaalbare woningen en een evenwichtigere
Rijk van groot belang.                                 verdeling ervan over de regio.
       MRA Agenda 2025-2028                                                                              19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 20</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre> 6    We behouden en (waar mogelijk) versterken de kwaliteit van ons landschap en
      cultuurhistorisch erfgoed
Onze bossen, heides, plassen, kust, polderland-        Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
schappen en veenweidegebieden zijn ‘de longen’         • Landschap bij groei als kwetsbare waarde te
van onze stedelijke regio. We hebben maar liefst         onderkennen en zo veel mogelijk beschermend
twee nationale parken in de MRA, met Zuid-Kenne-         te handelen;
merland en Nieuw Land (het grootste door mensen-       • Bij groei van verstedelijking ook landschappelijke
handen gemaakte natuurgebied van de wereld).             kwaliteit te laten meegroeien, in samenhang met
De kwaliteit en nabijheid van onze landschappen          noodzakelijke investeringen en rekening houdend
maken onze metropoolregio uniek.                         met de versterking van de natuurwaarden en
Dat geldt ook voor de aanwezigheid van vele              biodiversiteit;
historische steden en dorpen en ander cultuur­         • Water en bodem sturend te laten zijn bij
historisch erfgoed (industrieel, waterstaatkundig, ter   ruimtelijke keuzes (waaronder ruimte voor
verdediging, immaterieel) in onze regio. Landschap-      piekwaterberging);
pen en erfgoed dragen zo sterk bij aan onze brede      • Natuurwaarden en biodiversiteit te versterken;
welvaart. Niet alleen sociaal-maatschappelijk maar     • Ons cultuurhistorisch erfgoed duurzaam
ook economisch. We danken er een belangrijk deel         en toekomstbestendig te beschermen en
van onze grote nationale en internationale aantrek-      onderhouden;
kingskracht aan.                                       • Landschappen en cultuurhistorisch erfgoed
                                                         verantwoord toegankelijk te maken voor onze
Deze kwaliteiten vragen om bescherming en verster-       inwoners en bezoekers (in samenhang met
king, als tegenwicht voor de stedelijke verdichting      ambitie 7);
waarop een toenemend beroep wordt gedaan. Dat is       • Te streven naar zo veel mogelijk verbinding
cruciaal voor de leefbaarheid in onze regio.             tussen de groenblauwe gebieden om
                                                         de ecologische waarde zo veel mogelijk
Daarnaast is het versterken van onze groenblauwe         te verbeteren.
omgeving noodzakelijk voor het verbeteren van de
biodiversiteit en onze waterhuishouding (waaronder
adaptatie, waterkwaliteit, voldoende beschikbaar-
heid van drinkwater). Hoe kunnen we verantwoord
groeien zonder onze landschappen aan te tasten,
onze identiteit te verliezen of in te boeten op ons
welzijn? Dat is de uitdaging. Samenhangende
keuzes zijn nodig. Voor de MRA is daarbij, in lijn met
het beleid van de rijksoverheid, de brede water­
opgave en bodemgesteldheid sturend.
     MRA Agenda 2025-2028                                                                                 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 22</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>  7   We willen dat het (inter)nationale toerisme en de recreatiemogelijkheden
      bijdragen aan de leefkwaliteit van al onze inwoners
Toerisme is nog steeds een hot topic in de MRA en    Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
de uitdagingen zijn, na een tijdelijke dip door      • Te stimuleren dat een groter deel van de
corona, de afgelopen jaren alleen maar groter          internationale verblijfsbezoekers de MRA buiten
geworden. Toerisme blijft de komende jaren wereld-     Amsterdam bezoekt of hier verblijft, hier meer tijd
wijd groeien, ook bij ons. Maar wat voor soort         besteedt en meer geld uitgeeft (gekoppeld aan
toerisme willen we juist aantrekken en in welke        meerkernige ontwikkeling);
deelregio willen we wat? Hoe kunnen we de balans     • Spreiding aan te jagen van verblijfs-
vinden in gebieden waar de druk op de ruimte te        accommodaties en dagattracties en hierdoor
groot is? De metropoolregio stuurt op een duur­        enerzijds de deelregio’s economisch te laten
zame ontwikkeling van toerisme, rekening houdend       profiteren en anderzijds de druk op Amsterdam
met overtoerisme, waarbij we economie, ruimte,         af te laten nemen;
recreatie, natuur, klimaat, samenleving, cultuur en  • Aan te jagen dat bestaand toeristisch vastgoed
leefomgeving in samenhang bekijken.                    wordt verduurzaamd en nieuw toeristisch
                                                       vastgoed duurzaam wordt gebouwd;
Daarbij proberen we drukke plekken te ontlasten      • De koppeling met kunst en cultuur in de hele
door spreiding en vraagsturing. We willen toerisme     regio te versterken;
zo veel mogelijk laten bijdragen aan de maatschap-   • Bereikbaarheid en instandhouding van
pelijke opgaven en brede welvaart in de MRA.           recreatiegebieden te verbeteren door
Sommige plekken binnen de MRA zijn op bepaalde         herkenbare ‘landingsplaatsen’ aan de kust en in
momenten te druk - denk hierbij aan Amsterdam en       de groenblauwe natuur;
de Zaanse Schans -, terwijl we op andere plekken     • Voor de bestaande en verdere verstedelijking
juist meer bezoekers willen aantrekken, zoals in       te zorgen dat inwoners van de MRA groene
Purmerend, Haarlemmermeer, Lelystad en Almere.         recreatieruimte binnen maximaal een kwartier
Bezoekers dragen sterk bij aan de nabijheid en         fietsen kunnen bereiken; MRA-dekkende
kwaliteit van culturele voorzieningen die we in onze   netwerken te realiseren voor wandelen, fietsen en
regio hebben. We beschikken daardoor over een          varen, zowel korte als lange afstandsroutes;
breed aanbod aan culturele voorzieningen, waarvan    • Gebieden met een te hoge recreatiedruk te
veel van internationaal topniveau. Musea, theater-     ontlasten (door deze uit te breiden of door
voorstellingen, festivals en concerten vergroten de    gebieden in de omgeving (door) te ontwikkelen);
aantrekkingskracht van onze regio als plek om te     • (Inter)nationale bezoekers en recreanten meer
wonen of een bedrijf te vestigen.                      mogelijkheden te geven om gebruik te maken
                                                       van de trein en ander openbaar vervoer;
Bij een aantrekkelijke regio horen ook recreatieve   • Initiatieven gericht op talentontwikkeling van
voorzieningen en gebieden. Bij groeiende verstede-     jongeren in de cultuur te stimuleren;
lijking en bezoekersaantallen zien we echter dat de  • Bij nieuwe ruimtelijke opgaven culturele
druk oploopt. Op mooie dagen is bijvoorbeeld de        voorzieningen aan de voorkant mee te nemen
bereikbaarheid van onze kust een groot probleem.       om ervoor te zorgen dat het aanbod overal
Er moet voldoende ruimte voor recreatie zijn voor      voldoende is en blijft;
onze inwoners, in de nabijheid van hun woning.       • In beeld te krijgen wie wel en wie nog niet
Deze ruimte moet meegroeien met de groei van het       worden bereikt door de culturele infrastructuur;
aantal inwoners. Spreiding is daarbij van groot      • De toegankelijkheid van de culturele sector te
belang, zodat de druk op bepaalde bestaande            vergroten.
gebieden kan worden verlicht.
      MRA Agenda 2025-2028                                                                              23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 24</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre> 8     We willen dat eenieder zich op toekomstbestendige en betaalbare wijze kan
       verplaatsen in de MRA en dat we het logistieke vervoer en de internationale
       connectiviteit verduurzamen
Brede welvaart betekent óók dat iedereen mee kan       en maatschappelijke organisaties de juiste ruimtelijke
doen, dat mobiliteit rechtvaardig is. Jezelf verplaat- keuzes. Dit moet niet alleen binnen de logistiek
sen moet dus toegankelijk, gastvrij, begrijpelijk en   zelf, maar ook ‘aan de voorkant’ van onze verstede-
betaalbaar zijn. Zowel in de steden als in de (lint)   lijkings- en bereikbaarheidsopgaven. De komende
dorpen, woonwijken en op bedrijventerreinen. Hoe       jaren zal er een grote groei rond goederen zijn en
je ook reist, in elk gebied moeten diverse opties zijn dit kan niet allemaal op het spoor. Hierdoor moet
met een redelijke reistijd en bewoners moeten          er ingezet worden op alternatieve oplossingen,
kunnen kiezen welke manier het beste bij hen past.     zoals buisleidingen of binnenvaart.
In het Multimodaal Toekomstbeeld zijn zeven
principes afgesproken die ook gelden in deze           De mainport Schiphol, onze havens en Greenport
agenda. Dat zijn:                                      Aalsmeer zijn belangrijke motoren van de regionale
                                                       én nationale economie; bronnen van inter­nationale
1. Verstedelijking afstemmen op kwaliteit van          werkgelegenheid en brandpunten van internatio-
     bereikbaarheid en nabijheid                       naal transport. Ook de nabijheid van een van de
2. Afremmen en spreiden van mobiliteitsgroei           grootste internetknooppunten ter wereld (AMS-IX)
3. Verbeteren van stedelijke en regionale              - een digitale mainport - maakt de regio tot een
     fietsnetwerken                                    aantrekkelijke vestigingslocatie voor (internationale)
4. Ontwikkelen van regionale hubs                      bedrijven (waaronder datacenters). Deze economi-
5. Goederenvervoer als integraal onderdeel             sche motoren kennen een keerzijde voor de ver-
6. Ontvlechten van openbaar vervoer                    duurzaming en de leefbaarheid van onze regio.
7. Ringen draaiende houden                             Voor Schiphol zijn meer internationale treinen en
                                                       een zo schoon en stil mogelijke luchtvaart nodig
Goede verbindingen zijn essentieel voor het leven      voor een meer duurzame toekomst. De spanning zit
en wonen in bestaande en nieuwe woongebieden,          potentieel in de wens tot behoud van de kwaliteit
in alle deelregio’s van de MRA. Het aantal inwoners    van het netwerk.
en banen in de MRA blijft groeien. Er is alleen geen
ruimte om de mobiliteit mee te laten groeien, zoals    Deze ambitie kan worden waargemaakt door:
we dat in het verleden deden. We zetten dan ook in     • Te werken vanuit de zeven principes van het MTB
op meer nabijheid in de meerkernige regio en               (zie bovenstaande opsomming, waarbij het
daarmee op een betere woon-werkbalans. We                  STOMP-principe leidend is);
willen blijven investeren in verbindingen om onze      • Te investeren in vormen van publieke
regio ook in de toekomst goed te verbinden met de          mobiliteit* zodat in elke deelregio verschillende
rest van de wereld. We richten ons daarbij op              vervoersopties zijn (*publieke mobiliteit is een
duurzame mobiliteit en het verminderen van                 verzamelnaam voor openbaar vervoer, flexvervoer
CO2-uitstoot, waarbij we erkennen dat personeels-          en deelmobiliteit);
tekorten een extra uitdaging vormen.                   • De schaalsprong voor het regionale openbaar
                                                           vervoer te realiseren, dit is randvoorwaardelijk
We willen dit met name bereiken door flink in te           voor de verstedelijking binnen de MRA.
zetten op duurzame, gezonde en emissieloze                 Hiervoor moet grotendeels nog bekostiging en
mobiliteit – van hoogwaardig OV en deelmobiliteit          bemensing komen vanuit de betrokken partijen.
tot lopen en (e)-fietsen (met doorfietsroutes) – om        Hieraan werken de komende jaren is hierdoor
een gezonde leefstijl te stimuleren en de CO2-uit-         van groot belang. Projecten waar het over gaat
stoot terug te dringen. Samen met het bedrijfsleven        zijn: Zuidasdok, Noord/Zuidlijn naar Hoofddorp,
en het Rijk nemen we ook gedragsmaatregelen.               Ringlijn naar Haven-Stad, aanleg van de IJmeer-
                                                           lijn (mogelijke koppeling met Lelylijn), het
Goederenvervoer - regionaal en internationaal, licht       volledig sluiten van de Ringlijn en daarnaast is er
en zwaar - is belangrijk voor onze (distributie)           voor wat betreft het OV ook aandacht voor
economie en een randvoorwaarde voor een goed               HOV-corridors naar Zaanstad en Haarlem;
functionerende MRA. Maar het geeft ook verdrin-        • De kwaliteit van het (wegen)netwerk te
ging op ons regionaal mobiliteitsnetwerk voor              onderhouden en klimaatadaptief te maken;
inwoners en een belasting voor de leefkwaliteit en     • Verbeteringen in het fietsnetwerk en -gebruik,
de verkeersveiligheid. Om goederenvervoer en               ook via de Greendeal Fiets;
logistiek op een duurzame, veilige, efficiënte en      • Mobiliteitsgedrag te beïnvloeden met mijden en
concurrerende manier een plek te (blijven) geven           spreiden van de spits;
zoeken we samen met het bedrijfsleven, overheden
      MRA Agenda 2025-2028                                                                                   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>• Te zorgen dat het aandeel van het besteedbaar
  inkomen dat mensen kwijt zijn aan reizen redelijk
  blijft (mobiliteitsrechtvaardigheid; ook gekoppeld
  aan het verbeteren van de woon-werkbalans);
• De hoeveelheid fijnstof en geluidsoverlast als
  gevolg van mobiliteit te minimaliseren;
• Het aantal gewonden en doden als gevolg van
  deelname aan het verkeer te laten dalen;
• Openbaar vervoer (publieke mobiliteit) als
  wenkend alternatief voor de auto te ontwikkelen;
• Het bundelen van stromen te bevorderen en
  binnenstedelijk zo veel mogelijk passende,
  schone en veilige logistiek te stimuleren, onder
  andere door logistieke hubs aan te leggen;
• De mogelijkheden van water, spoor en
  buisleidingen optimaal te benutten en de
  benodigde infrastructuur op orde te brengen,
  ook voor goederenvervoer;
• De betrouwbaarheid van het goederenvervoer
  te borgen door het slim benutten van de
  beschikbare capaciteit (onder andere door het
  mijden van spitsen). Een laad-infrastructuur
  voor de logistieke sector te realiseren in
  de MRA (elektriciteit, waterstof of andere
  energiebronnen);
• In te zetten op goede alternatieven voor
  het vliegtuig met internationale treinen ter
  vervanging van korte en middellange vluchten
  binnen Europa;
• Ruimte te maken op nationale spoorroutes van
  en naar de MRA door uitvoering te geven aan
  ambities uit het nationaal Toekomstbeeld OV
  2040.
     MRA Agenda 2025-2028                            26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 27</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage 1:
Doorvertaling uitvoeringslijnen
MRA Agenda 2020-2024
In onderstaand overzicht maken we per uitvoeringslijn uit de vorige MRA Agenda inzichtelijk hoe we het
betreffende onderwerp of de daarmee samenhangende activiteiten of programma’s een plek hebben
gegeven in de nieuwe MRA Agenda (of het Meerjaren Uitvoeringsprogramma).
    0.1 Samenbindende visie op de regio en de              1.1 Regionale Economische Strategie
    samenwerking                                           In de vorige MRA Agenda bestond deze
    Hoe we samenwerken in de MRA is opgenomen              uitvoeringslijn grotendeels uit het opstellen van
    in de Samenwerkingsafspraken. Waarop we ons            deelregionale economische profielen.
    richten is opgenomen in deze nieuwe MRA                In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
    Agenda, die is opgebouwd uit inhoudelijke              ambitie opgenomen voor werklocaties.
    ambities voor de langere termijn.                      Onderdeel daarvan (in het Meerjaren
                                                           Uitvoeringsprogramma) is ook het verder
    0.2 Samenwerking Rijk en EU                            uitwerken van in de NOVEX MRA benoemde
    In de vorige MRA Agenda ging deze                      deelregionale profielen en voor een aantal
    uitvoeringslijn vooral over onze lobby- en public      deelregio’s verder uitwerken van de
    affairs-activiteiten.                                  deelregionale profielen, die benut kunnen
    Voor vrijwel alle ambities in de nieuwe agenda         worden in de bedrijventerreinenstrategie en de
    is lobby zeer wezenlijk. We operationaliseren          kantorenstrategie.
    dat per ambitie in het Meerjaren Uitvoerings-
    programma, en we stemmen onze acties af in             Daarnaast is een ambitie opgenomen voor het
    de PHO’s, Platforms en het MRA Bestuur.                versterken van de concurrentie en
                                                           innovatiekracht, die inhoudelijk ook sterk raakt
    0.3 De MRA als netwerkorganisatie                      aan deze uitvoeringslijn.
    In de vorige MRA Agenda ging deze
    uitvoeringslijn over de samenwerking met de            1.2 Werklocaties
    Amsterdam Economic Board, de ROM InWest                In de vorige MRA Agenda bestond deze
    en over congressen en conferenties.                    uitvoeringslijn uit de bedrijventerreinenstrategie,
    Met de nieuwe MRA Agenda zetten we dit                 Plabeka en het Projectbureau Herstructurering
    uiteraard door, waar nodig geïntensiveerd.             Bedrijventerreinen (PHB).
                                                           In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
    0.4 Kennishuis MRA                                     ambitie opgenomen voor werklocaties. Alle
    In de huidige agenda gaat deze uitvoeringslijn         activiteiten die onder de uitvoeringslijn voor
    vooral over kennisdeling.                              werklocaties vallen, vallen ook onder de
    Idem, zie 0.3.                                         activiteiten die we opnemen in het Meerjaren
                                                           Uitvoeringsprogramma. We gaan uitvoering
    0.5 Verantwoording                                     geven aan de bedrijventerreinen­strategie
    In de vorige MRA Agenda bestond deze                   (Plabeka 4.0 a), we stellen een kantorenstrategie
    uitvoerings-lijn vooral uit de communicatie-           op en we gaan door met Plabeka en het PHB.
    inspanningen die we doen in het kader van
    transparantie en draagvlak voor de
    samenwerking.
    Idem, zie 0.3.
     MRA Agenda 2025-2028                                                                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>1.3 Human Capital                                2.2 Wonen
In de vorige MRA Agenda bestond deze             In de vorige MRA Agenda waren we voor deze
uitvoeringslijn uit verschillende projecten en   uitvoeringslijn bezig met allerlei projecten om
programma’s op het gebied van onderwijs en       woningbouw te stimuleren, duurzaamheid in die
arbeidsmarkt.                                    woningbouw te stimuleren, tot afspraken te
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een            komen voor aandachtsgroepen, enzovoort.
ambitie opgenomen voor onderwijs en              In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
arbeidsmarkt. Dit is uitgewerkt in het Meerjaren ambitie opgenomen voor wonen. Vanuit Brede
Uitvoeringsprogramma.                            Welvaart zal dit onderwerp ook sterker een
                                                 sociale invalshoek krijgen. Ook kent deze
1.4 Aanjagen marktinitiatieven en                ambitie een nadrukkelijk relatie met veel andere
transitieopgaven                                 ambities voor bijvoorbeeld werklocaties, de
Voor deze uitvoeringslijn werken we vooral aan   klimaatneutrale regio en mobiliteit voor
het onderwerp circulaire economie.               inwoners en bezoekers.
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
ambitie opgenomen voor de circulaire regio. De   2.3 Landschap
activiteiten die zijn ingezet op het gebied van  Voor landschap werken we aan verschillende
circulaire economie hebben een plek gekregen     activiteiten, variërend van onderzoeken naar
in het Meerjaren Uitvoeringsprogramma.           bodem- en water sturend tot recreatie;
                                                 gekoppeld aan de uitvoeringsagenda NOVEX.
1.5 Energie-infrastructuur en data-              In de nieuwe agenda hebben we een ambitie
infrastructuur                                   voor cultuurhistorisch erfgoed en landschap
Voor deze uitvoeringslijn werken we aan          opgenomen. Landschap raakt daarnaast ook
verschillende projecten, onderzoeken en          aan veel andere ambities, en zal vanuit brede
activiteiten om ons netwerk te versterken, met   welvaart als waarde onderdeel uitmaken van
name op het gebied van de energietransitie.      afwegingen / keuzes die we maken bij die
Ook is er een beperkt aantal activiteiten        andere ambities.
uitgevoerd t.b.v. datacenters.
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een            2.4 Transitieopgaven leefomgeving
ambitie opgenomen voor de klimaatneutrale        In de vorige MRA Agenda ging deze
regio en een ambitie voor het versterken van de  uitvoeringslijn over klimaatadaptatie en de
(digitale) concurrentie- en innovatiekracht.     energietransitie. Het heeft sterke relaties met
Daarbij hoort ook een discussie over welke       andere uitvoeringslijnen als bouwen en wonen
digitale infrastructuur er nodig is voor het     en de werklocaties.
realiseren van onze digitale ambities. Voor veel In de nieuwe agenda hebben we een ambitie
van de andere ambities die we hebben             opgenomen voor een klimaatneutrale regio,
opgenomen is de schaarste van                    daar valt ook klimaatadaptatie onder. Ook
transportcapaciteit / netcongestie een           eventuele activiteiten voor de energietransitie
belemmerende factor.                             behoren daartoe. Vanuit brede welvaart willen
                                                 we ervoor zorgen dat we toekomstige
2.1 Verstedelijkingsstrategie                    generaties of mensen elders niet opzadelen met
In de vorige MRA Agenda hadden we voor deze      de negatieve effecten van onze keuzes.
uitvoeringslijn samen met het Rijk een
verstedelijkingsstrategie en verstedelijkings­   2.5 Kunst, Cultuur en Erfgoed
concept opgesteld, en werken we nu aan de        Op dit onderwerp heeft de samenwerking
uitvoeringsagenda voor de NOVEX MRA              gedurende de coronapandemie een andere
In de nieuwe MRA Agenda hebben we geen           vorm gekregen. Het oorspronkelijke PHO is
aparte ambitie opgenomen voor de                 weer opgestart.
verstedelijkingsstrategie of de NOVEX: dit zijn  In de nieuwe agenda hebben we onder meer
geen opzichzelfstaande ambities, maar eerder     een ambitie opgenomen voor cultuurhistorisch
middelen om onze ambities te verwezenlijken.     erfgoed en landschap. Cultuur is daarnaast een
Structurele afstemming- en afspraken maken       belangrijke waarde bij de ambitie voor
met het Rijk is ontzettend belangrijk, en daarom concurrentie en innovatiekracht, de ambitie
blijven we onze inspanningen in de NOVEX         voor woningen en de ambitie voor recreatie en
prioriteit geven.                                toerisme.
 MRA Agenda 2025-2028                                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>2.6 Recreatie en Toerisme
In de vorige MRA Agenda bestond deze
uitvoeringslijn uit een groot aantal activiteiten,
gericht op het spreiden van toerisme en het
inzetten op hoogwaardig toerisme i.p.v.
massatoerisme.
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
ambitie opgenomen voor nationale en
internationale bezoekers en een ambitie voor
recreatie. In het platform Economie is een
strategie voor Toerisme vastgesteld. Deze
strategie vormt het vertrekpunt voor het
Meerjaren Uitvoeringsprogramma.
3.1 Schaalsprong mobiliteitssysteem
In de vorige MRA Agenda beoogden we met
deze uitvoeringslijn een gezamenlijke strategie
voor het mobiliteitssysteem, met aandacht voor
de samenhang met andere uitvoeringslijnen als
wonen, werken, duurzaamheid, etc.
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
ambitie opgenomen voor mobiliteit voor
inwoners en bezoekers, waarin we ook
nadrukkelijk kijken naar andere ambities
(werklocaties, wonen, etc.). Het Rijk-regio-
programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid
blijft de basis in de uitvoering van deze ambitie.
Vanuit het Multimodaal Toekomstbeeld van
onze regio bepalen we onze positie.
3.2 Fiets
Het doel van deze uitvoeringslijn in de huidige
MRA Agenda is een samenhangend en
hoogwaardig fietsroutenetwerk.
In de vorige MRA Agenda was een ambitie
opgenomen voor mobiliteit voor inwoners en
bezoekers. Daar valt de modaliteit fiets ook
onder.
3.3 Duurzame en innovatieve mobiliteit
In de vorige MRA Agenda voerden we bij deze
uitvoeringslijn een breed scala aan acties uit op
het gebied van o.a. Smart Mobility, MAAS,
verduurzaming van mobiliteit, enzovoort.
In de nieuwe MRA Agenda hebben we een
ambitie opgenomen voor mobiliteit voor
inwoners en bezoekers en een ambitie voor het
verduurzamen van goederenvervoer en logistiek
en een ambitie voor het verduurzamen van de
internationale connectiviteit.
 MRA Agenda 2025-2028                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>MRA Agenda 2025-2028 31</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                     Dit is een uitgave van de Metropoolregio Amsterdam
                     Termini 179, 1025 XM Amsterdam
                     info@metropoolregioamsterdam.nl
                     www.metropoolregioamsterdam.nl
MRA Agenda 2025-2028                                                    32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>