<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>BEGROTING 2016 WERKVERSIE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            1/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


aanbieding

Voor u ligt de begroting voor het jaar 2016. In deze begroting informeren wij u over de financiële situatie en schetsen wij een beeld van onze doelen voor
2016. Het realiseren van de doelen kunnen wij niet alleen. Sterker dan ooit staat de gemeenschapskracht centraal en is de dynamiek van de samenleving van
onschatbare waarde. Samen met u dragen wij bij aan de vitaliteit van onze prachtige stad waarbij we voor een grote uitdaging staan. Niet langer is daadkrach-
tig besturen parallel verbonden met het aan het roer zitten als gemeente. Het incorporeren van initiatieven vraagt ook om loslaten. De maatschappelijke ten-
dens laat zien dat dit kan. Wij nodigen u van harte uit om gezamenlijk invulling te geven aan de transformatie van gemeentebestuur naar stadsbestuur. Met de
voorliggende begroting laten wij zien wat de prioriteiten voor 2016 zijn en geven wij aan hoe we die samen kunnen invullen.

financieel beeld
De economische situatie is iets minder nadelig dan een jaar geleden. Het consumentenvertrouwen groeit, de bestedingen nemen toe en de huizenprijzen stij-
gen weer voorzichtig zowel landelijk- als op lokaal niveau. In de begroting voor 2016 zien we daar nog niet veel van terug: we hebben nadrukkelijk last van
een na-ijleffect. Met andere woorden: de bui is misschien over, maar in gemeenteland druppelt het nog na.

Het financiële beeld laat voor 2016 een klein positief resultaat zien. Hoewel de septembercirculaire een positievere uitkomst geeft dan in voorgaande jaren,
blijven wij sceptisch over de informatie van het Rijk. Te vaak immers concluderen wij achteraf dat de beelden zonniger worden geschetst dan uit de werkelijk-
heid blijkt. Dat betekent dat wij voorlopig doorgaan met bezuinigen en ombuigen. De door de raad gestelde ombuigingskaders en geautoriseerde investerings-
plafonds bij de Kadernota zijn leidend en voor extra nieuwe investeringen is geen ruimte. In hoofdstuk 2 van deze begroting leest u de actuele informatie over
het begrotingsresultaat, de ombuigingen, de stand van zaken en de noodzakelijk te ondernemen stappen. Ruim de helft van de taakstelling van 2 miljoen aan-
vullende ombuigingen voor 2016 is verwerkt in deze begroting. Van de overige onderwerpen waarvan de raad nog een besluit moet nemen, brengen wij de
raad nog in 2015 in positie. Bij de uitvoering van de ombuigingen blijven wij oog houden voor de maatschappelijke en organisatorische effecten daarvan.

organisatiekracht van de stad
Ondertussen kunnen we de economische crisis van de afgelopen jaren niet los zien van een bredere maatschappelijke ontwikkeling. Sommigen duiden deze
maatschappelijke ontwikkeling als een transitie naar een nieuwe maatschappelijke orde. Dat heeft ook gevolgen voor de rol van de overheid. Waar de overheid
voorheen alles bepaalde en de regie voerde, zijn we nu veel meer faciliterend of laten het initiatief aan de samenleving over. Het bereiken van onze doelen
doen we niet langer alleen, maar in samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners. De gemeente zoekt aansluiting bij de organisatiekracht van de
stad en kiest voor netwerkend partnerschap. De benadering van de leefwereld staat voorop in plaats het denken systemen en verticale kolommen.

De gemeentelijke organisatie focust zich op de externe oriëntatie met het organisatietraject #Hoorn2020. Er zijn nieuwe organisatiedoelen geformuleerd, die
aansluiten bij de nieuwe werkelijkheid en bestuurlijke thema’s. Als gevolg van de ombuigingen is de krimp van de formatie op onderdelen in de organisatie
voelbaar. Dit noodzaakt ons om vraag en aanbod waar het gaat om de inzet van ambtelijke capaciteit kritisch op elkaar te blijven afstemmen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             2/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


de democratische stad
Wij zijn samen de stad. Onze inwoners, onze partners, ons bedrijfsleven en het stadsbestuur. De kracht van de samenleving is groot en bijzonder waardevol.
Daarom zetten wij volledig in op gezamenlijke organisatie en creatie met de samenleving en kiezen wij steeds de rol die daarbij het meest passend is. Vanuit
de wens tot verbinding voeren wij gesprekken om nieuwe energie en creativiteit aan te boren en om zowel gemeenschappelijk als tegengestelde belangen te
delen.

Voor ons is partnerschap een randvoorwaarde voor elk proces, project of initiatief. In diverse dossiers gaven en geven we al volop vorm aan dat uitgangspunt,
zoals bij de havenvisie, de integrale binnenstadsvisie, de Poort van Hoorn en Puur Hoorn. In 2016 krijgt het thema de Democratische Stad verder gestalte met
een programmatische aanpak, waaraan de raad in belangrijke mate invulling geeft. Op die manier krijgt de democratische stad steeds meer inhoud en waarde.

de werkende stad
De werkende stad is een belangrijk thema en kent een hoge prioriteit. Het is noodzakelijk om meer mensen aan een baan te helpen en de uitstroom van het
aantal bijstand cliënten te vergroten. Uitgangspunt is dat iedereen naar vermogen zijn steentje bijdraagt. Om de doelstelling minder mensen in de bijstand voor
2016 te behalen, gaan de kosten voor de baten uit. De effecten van de economische situatie zorgen ervoor dat een daling van het aantal cliënten extra aan-
dacht vraagt. Daarom investeren wij aan de voorkant en zetten wij nadrukkelijk in op toeleiding naar de arbeidsmarkt. Iedereen die kan, doet ook mee. Voor
wie dit niet vanzelfsprekend is, is ondersteuning gericht op een duurzame inzetbaarheid. Daarbij richten we ons met voorrang op enkele specifieke groepen:
jongeren, 50-plussers en ZZP-ers.

Wij willen het vestigings- en ondernemersklimaat in Hoorn verder versterken. Wij doen dat door actief verbindingen te leggen tussen ondernemers en de speci-
fieke kwaliteiten van Hoorn, zoals de arbeidsmarkt, de historische binnenstad, culturele voorzieningen, het winkelhart en onderwijsvoorzieningen. Hoorn biedt
ruimte voor creatieve en vernieuwende initiatieven: uitgangspunt is Hoorn als bruisende, dynamische en ondernemende stad. Hierdoor wordt werk en inkomen
gegenereerd voor de inwoners van Hoorn en de regio Westfriesland.

de bruisende stad
Hoorn is een bruisende stad met een veelzijdig aanbod. De kernkwaliteiten van Hoorn zijn het uitgangspunt voor het maken van het ‘Verhaal van Hoorn’: de
aantrekkelijke binnenstad, de historie (VOC), de ligging aan het water, de monumenten, de musea. Samen met alle betrokken partijen werken wij aan stads-
promotie, een toeristische wandel- en fietsroute langs de Westerdijk, een sterke relatie met kunst en cultuur. Voorbeelden zijn kunst- en erfgoedroutes en
kunst op muren. Ook werken we aan een duidelijke visie op ons erfgoed als middel om bezoekers en inwoners te verleiden en te inspireren. Daarnaast staan
de viering 400 jaar Kaap Hoorn en de Halve Maen ook in 2016 nog steeds prominent op de agenda.

Wij willen een constructieve en innovatieve partner zijn in de regio en wij streven ernaar dat onze partners de belangen en kansen van Hoorn kennen. Wij
schaken daarbij op verschillende borden: Westfriesland (vanuit het Pact van Westfriesland), Noord-Holland Noord, de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               3/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


rond het Blauwe Hart. De relatie met de MRA wordt steeds belangrijker en wij investeren in goede en directe contacten op het gebied van toerisme en de wo-
ningmarkt.

De doelstellingen voor de Poort van Hoorn zijn in 2015 door de raad vastgesteld. Op basis daarvan werken we aan de uitvoering van diverse onderdelen van
het programma. Een visie voor het Stationsgebied-Noord wordt in 2016 aan de raad voorgelegd. Datzelfde geldt voor een integrale visie voor de binnenstad.
In deze visies wordt een concrete verbinding gelegd tussen de Poort van Hoorn, de binnenstad en andere delen van de stad.

De realisatie van het stadsstrand en een toeristische route langs de Westerdijk ligt goed op schema. In 2016 start bovendien de bebouwing van de locatie
Oude Schouwburg aan de Westerdijk. Bij de Schelphoek is een positieve ontwikkeling in gang gezet met strandpaviljoen Oranje Buiten en het durfsportcen-
trum Volt, passend binnen de kaders van het Programma Waterfront. Ook het realiseren van een nautisch en maritiem cluster nabij de Schelphoek is een be-
langrijke ontwikkeling. Wij zetten in op een verdere ontwikkeling daarvan. Voor de haven ligt onze prioriteit bij een goede en duurzame positionering van de
Witte Vloot.

de zorgzame stad
De transitie (decentralisaties) in het sociaal domein is in 2015 in werking getreden. Deze transitie is succesvol verlopen. Tegelijkertijd zijn we gestart met het
proces van transformatie in het sociaal domein: een omslag in denken en doen, passend bij de kanteling van de samenleving. Daar ligt voor de komende jaren
nog een forse uitdaging. Een concreet doel is het toegankelijk organiseren van zorg voor kinderen en gezinnen via 1.Hoorn. Daarnaast streven wij ernaar om in
2018 minder ondertoezichtstellingen en minder uithuisplaatsingen van kinderen te hebben.

Door intensieve samenwerking willen wij voorkomen dat mensen op straat of in opvangvoorzieningen komen. Goed inzicht in het aantal dak- en thuislozen is
daarvoor noodzakelijk. Daarnaast willen wij door persoonsgericht maatwerk mensen uit de opvang helpen, op weg naar een zo zelfstandig mogelijk bestaan.
Ondersteuning in het dagelijks leven is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Wij willen een dementievriendelijke gemeente zijn, conform het daarvoor geldende keurmerk. Ook willen we graag de meest mantelzorgvriendelijke gemeente
van Noord-Holland zijn. Daarvoor doen we onderzoek naar de vraag wat daarvoor nodig is en hoe we daar kunnen komen. In 2016 is het uitvoeren van de ac-
tiviteiten uit het actieplan Zorgzame Samenleving een belangrijke doelstelling. Verder blijven we inzetten op de mogelijkheden van domotica, waarin de verbin-
ding wordt gelegd tussen wonen, zorg en welzijn.

de leefbare stad
Wij werken concreet aan een lange-termijnagenda voor de stadsvernieuwing om de verschillende buitenwijken leefbaar en vitaal te houden. Dit doen wij sa-
men met diverse partners. Een aantal jaren geleden is de wijkvernieuwing gestart in de Grote Waal. Wij zetten ons in om het project Sterflats zo spoedig mo-
gelijk af te ronden en werken samen met Intermaris aan de herontwikkeling van de Grote Waal Noord (Siriusstraat en Prismalocatie).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              4/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


Samen met de scholen stimuleren wij zoveel mogelijk samenwerking tussen organisaties en instellingen. De ontwikkeling van een Integraal Kind Centrum (IKC)
als belangrijke voorziening voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar sluit hier naadloos bij aan. Het doel voor 2016 is een visie op een IKC in Hoorn vast te stel-
len. In deze visie is een directe link aanwezig tussen onderwijs, welzijn, opvang en ontwikkeling van kinderen.

In 2015 is er een groene hbo-leergang gestart in Hoorn. Het doel is om in 2018 een succesvolle en doorgaande groene leerlijn (vmbo-mbo-hbo) te hebben. Wij
ondersteunen verder de ontwikkelingen rond een Living Green Energy Lab: een plek in de stad (of eventueel de regio) waar we kunnen laten zien wat er in de
regio gebeurt en mogelijk is op het gebied van agribusiness en groene energie.

de duurzame stad
In 2015 heeft de gemeenteraad het programmaplan Puur Hoorn 2.0 vastgesteld. Met Puur Hoorn 2.0 werken we toe naar een gezonde leefomgeving voor
mens en natuur (people) en een duurzaam klimaat (planet) en geven we een impuls aan de lokale of regionale economie en werkgelegenheid (profit). Want in-
vesteren in duurzaamheid loont. De maatschappelijke baten zijn groter dan de kosten. Naast energiebesparing en lagere emissies kunnen er bestedingsimpul-
sen uit voortvloeien, kan de economie kennisintensiever worden, kan de energievoorzieningszekerheid groter worden en liggen er kansen voor nieuwe werkge-
legenheid.

Onze ambitie is groot, de eindbestemming duidelijk: een klimaatneutrale stad in 2040. Het programma omvat zeven pijlers: bewustwording en gedrag, energie,
bouw, mobiliteit, afval, water en eigen beleid en beheer. Ons concrete doel is om in 2018 voor elke pijler tenminste één aansprekend project te hebben gerea-
liseerd. De focus ligt op projecten en initiatieven die vanuit de samenleving komen, een (financieel) vliegwieleffect hebben en gericht zijn op het aangaan van
partnerschap. Met name dat laatste is van belang, want een duurzame stad realiseer je niet alleen. Puur Hoorn zien wij dan ook als een reis die we samen ma-
ken met de Hoornse samenleving. De duurzame stad is onze bestemming.

ten slotte
Onze inzet gaat veel verder dan alleen de bovengenoemde thema’s en prioriteiten. Daarvoor verwijzen wij graag naar de diverse programma’s. De begroting
heeft ook dit jaar nog de opbouw van een klassieke programmabegroting. In de begroting van vorig jaar stond dat wij graag met u in gesprek gaan over een
mogelijk andere opzet en het verbeteren van de sturingsmogelijkheden voor de gemeenteraad. Dat gesprek heeft nog niet plaatsgevonden. De ambitie is er
nog steeds, maar de mogelijkheden worden mede bepaald door landelijke ontwikkelingen, met name op basis van de aanbevelingen van de commissie Depla
(‘Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten’).

Ook dit jaar was het opstellen van de begroting weer een inspirerend proces. Wij kijken uit naar de behandeling van deze begroting in de gemeenteraad.

College van burgemeester en wethouders,

November 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                       5/174
                                                                                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


1. inhoudsopgave

                                                                                                               3.3      paragrafen ......................................................................... 81
aanbieding ......................................................................................... 1          paragraaf lokale heffingen ........................................................... 82
1.         inhoudsopgave ........................................................................ 5             paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing........................ 91
2.         financieel meerjarenperspectief .................................................. 7                 paragraaf onderhoud kapitaalgoederen .......................................... 99
     2.1      resultaat ............................................................................. 7         paragraaf financiering ............................................................... 102
     2.2      toelichting op het begrotingsresultaat ..................................... 8                    paragraaf bedrijfsvoering ........................................................... 105
     2.3      septembercirculaire 2015 .................................................... 10                  paragraaf verbonden partijen ..................................................... 109
     2.4      ombuigingen ...................................................................... 11             paragraaf grondbeleid ............................................................... 118
     2.5      vennootschapsbelasting ...................................................... 14                  paragraaf algemene uitkering ..................................................... 122
3.         beleidsbegroting .................................................................... 16       4.         financiële begroting .............................................................. 128
     3.1      programma’s ..................................................................... 16             4.1      overzicht van baten en lasten ............................................ 128
      programma 0 inwoners en bestuur ............................................... 17                       4.2      mutaties reserves per programma ....................................... 129
      programma 1 openbare orde en veiligheid ..................................... 22                         4.3      toelichting op overzicht van baten en lasten ........................ 129
      programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat ................................. 29                          4.3.1       uitgangspunten (artikel 19 lid b) ..................................... 130
      programma 3 economische zaken ................................................ 35                        4.3.2       incidentele baten en lasten (artikel 19 lid c BBV) .............. 131
      programma 4 onderwijs .............................................................. 40                  4.3.3       beoogde structurele mutaties in reserves (artikel 19 lid d BBV)
      programma 5 cultuur en recreatie ................................................. 46                                132

      programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke                                                    4.3.4       EMU-saldo (artikel 19 lid e BBV) ..................................... 134
      dienstverlening........................................................................... 54            4.4      subsidieplafonds............................................................... 135
      programma 7 volksgezondheid en milieu ....................................... 61                    5.         bijlagen ............................................................................... 136
      programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting .................... 68                        bijlage 1        detailoverzicht verwerkte ombuigingen ............................ 137
      programma 9 financiering en algemene lasten en baten .................. 77                          bijlage 2        ruimtevragers ............................................................... 139
     3.2      algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ............................ 80                     bijlage 3        stand en verloop reserves .............................................. 140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                     6/174
                                                                                                                                                                  begroting 2016 werkversie


bijlage 4   stand en verloop voorzieningen ...................................... 142           bijlage 9    relatietabel programma-beleidsveld-product ...................... 167
bijlage 5   meerjarige verloop reserves en voorzieningen ................... 143                bijlage 10   kerngegevens ............................................................... 172
bijlage 6   specificatie meerjarig verloop reserves ............................ 145
bijlage 7   investerings- en financieringsstaat .................................. 147
bijlage 8   beleidskaders ............................................................... 148


Daar waar de tekst onderstreept is, zijn linkjes opgenomen om het navigeren in het document makkelijker te maken. Ook in de inhoudsopgave zijn linkjes op-
genomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               7/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


2. financieel meerjarenperspectief

2.1     resultaat

In onderstaande tabel staat het verloop van het begrotingsresultaat 2016 tot en met 2019. Het jaar 2016 heeft een positief resultaat van 289.000 euro. De
belangrijkste verschillen tussen het verwacht resultaat bij de Kadernota 2015 en de nu voorliggende Begroting 2016 zijn toegelicht in paragraaf 2.

tabel 1 begrotingsresultaat 2016 en meerjarenraming (bedragen x 1.000 euro)
                                                     2016         2017         2018        2019
uitkomst begroting 2016                               247            70         -492        -116
eerste begrotingswijziging                            167           228        1.461      1.681
uitkomst begroting na eerste wijziging                414           298         969       1.565
begrotingswijzigingen onderweg                        102           204         204          204
ruimtevragers                                        -227          -247         -247        -327
indicatie restant begrotingsresultaat                 289           255         926       1.442


nog uit te werken ombuigingen*                      739        3.250       3.710       3.710
* deze reeks is wel reeds ingeboekt op een stelpost in de begroting, en maakt dus onderdeel uit van het begrotingsresultaat. Het daadwerkelijk realiseren van
de ombuigingen is een belangrijke voorwaarde om de begroting sluitend te houden. De wijze waarop hier invulling aan wordt gegeven, leest u in paragraaf
2.4.

Hieronder worden de diverse regels uit tabel 1 kort toegelicht.

uitkomst begroting 2016
Dit is de stand van het begrotingsresultaat uit de financiële administratie.

eerste begrotingswijziging
In de eerste begrotingswijziging die op 27 oktober 2015 bij het aanbieden van de begroting aan de raad wordt voorgelegd, is verwerkt: de trendmatige stijging
van leges en tarieven, de effecten van de septembercirculaire 2015 en een bijstelling van de plankosten voor grondexploitaties.

begrotingswijzigingen onderweg
Dit zijn collegevoorstellen die nog niet of zeer recent door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Deze reeks bestaat uit (de financiële vertaling van) besluitvorming
van de herstelwerkzaamheden aan MAK Blokweer en de hervorming van hulp bij het huishouden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          8/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


ruimtevragers
In bijlage 1 zijn de ruimtevragers kort opgesomd en toegelicht. In de Kadernota 2015 is de gemeenteraad geïnformeerd over de keuzes die het college heeft
gemaakt in de ruimtevragers.

nog in te vullen ombuigingen
Een deel van de taakstelling is nog niet uitgewerkt. Om deze reeks in beeld te houden is de reeks onderaan de tabel opgenomen. De opbouw van de reeks
wordt toegelicht in paragraaf 2.3 ombuigingen.


2.2        toelichting op het begrotingsresultaat

De uitkomst van de Begroting 2016 en de jaren 2017 tot en met 2019 is anders dan bij de Kadernota 2015 gedacht. In tabel 2 staat het verschil en de be-
langrijkste oorzaken voor dit verschil. Een toelichting op deze verschillen staat onder tabel 2.

tabel 2 toelichting verschillen Kadernota 2015 en Begroting 2016 (x 1.000 euro)
-=nadeel                                                        2016         2017      2018        2019
verwacht resultaat bij Kadernota 2015                            425         -841     -1.521     -1.216
verwacht resultaat in deze Begroting                             289          255       926       1.442
verschil                                                        -136        1.096     2.447       2.658
voornaamste oorzaken:
bijgestelde reeksen ruimtevragers en begrotingswijzi-            128          210       210         210
gingen onderweg
bijgestelde reeks ombuigingen                                    107          720       728         728
effect septembercirculaire 2015                                   61          660     1.455       1.655
effect trendmatige stijging leges en tarieven                    106          106       106         106
loonsverhoging door anders invullen van pensioen-
premies                                                         -349         -349      -349        -349
vervallen extra storting reserve onderhoud kapitaal-                -             -     500         350
goederen
verschil doorberekende plankosten                                   -        -538      -100         -80
netto-effect bijstelling kapitaallasten                           47          207       -75         136
bijstellen zakelijke lasten                                     -116         -116      -116        -116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              9/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


bijgestelde reeksen ruimtevragers en begrotingswijzigingen onderweg
Betreft een technische bijstelling van enkele ruimtevragers, die inmiddels hebben geleid tot besluitvorming. Daarnaast zijn er voorstellen onderweg, die er voor
zorgen dat het begrotingsresultaat positief wordt gewijzigd.

bijgestelde reeks ombuigingen
De gemeenteraad heeft bij de Kadernota 2015 besloten de taakstelling voor aanvullende ombuigingen in de begroting op te nemen. Bij de Kadernota is daarbij
uitgegaan van 2 miljoen euro in 2016, 2,5 miljoen euro in 2017 en 3 miljoen euro vanaf 2018. De oorspronkelijke begrotingsreeks in de Kadernota ging nog
uit van een oplopende reeks naar 2,3 miljoen euro. De reeks is nu bijgesteld.

effecten septembercirculaire 2015
Bij het opstellen van deze begroting was de septembercirculaire nog niet gepubliceerd en daarmee de effecten voor 2016 e.v. onbekend. De effecten van de
septembercirculaire staan in tabel 1 en worden via de eerste begrotingswijziging (die tegelijk met deze begroting wordt aangeboden) verwerkt. In paragraaf
2.3 septembercirculaire 2015 wordt kort en in de paragraaf algemene uitkering wordt uitgebreider uitgelegd wat de financiële gevolgen voor de gemeente zijn.

trendmatige stijging leges en tarieven
Uitgangspunt van het college is dat leges en tarieven niet meer dan trendmatig stijgen. Bij de Kadernota 2015 is besloten om de OZB-tarieven voor niet-
woningen met 1,2% extra te laten stijgen.
Op Prinsjesdag is de verhoging (prijsmutatie Bruto Binnenlands Product, pBBP) bekend gemaakt via de Macro Economische Verkenning 2016. Het percentage
daarin is 1,0%. Via de eerste begrotingswijziging (die tegelijk met deze begroting wordt aangeboden) wordt deze stijging alsnog verwerkt.

loonsverhoging
Gemeenteambtenaren krijgen per 1 oktober 2015 én per 1 juli 2016 een eenmalige uitkering van 0,74% waarbij de uitkering in 2016 structureel kan worden
gemaakt. Met deze salarisafspraken willen gemeentelijke werkgevers hun werknemers motiveren bij het uitvoeren van alle nieuwe taken die in de afgelopen
periode aan gemeenten zijn overgedragen.
Met de eenmalige uitkeringen van 0,74% werd respectievelijk het pensioenakkoord uit 2014 en 2015 uitgevoerd. Daarbij werd de afspraak gemaakt dat als
voor 1 juli 2016 een nieuwe Cao Gemeenten is afgesloten de eenmalige uitkering in 2016 omgezet wordt in een structurele loonsverhoging.

vervallen storting in reserve onderhoud kapitaalgoederen
Uit een nadere analyse van deze reserve, blijkt dat de eerder geraamde extra stortingen in de jaren 2018 en 2019 kunnen vervallen. Deze extra stortingen wa-
ren geraamd om een negatieve stand van de reserve te voorkomen.

doorberekende plankosten
Jaarlijks worden alle grondexploitaties geactualiseerd en wordt er een plankostenscan uitgevoerd die bepalend is voor de toe te rekenen plankosten in de be-
groting. Doordat Hoorn zich steeds meer ontwikkeld van groei- naar beheergemeente, zijn de te verwachten toe te rekenen interne plankosten meerjarig bijge-
steld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          10/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


netto-effect bijstelling kapitaallasten
Kapitaallasten kunnen afwijken doordat investeringen goedkoper of duurder uitvallen of omdat investeringen vertraging hebben of zijn uitgesteld. De kapitaal-
lasten worden daarom zowel bij de kadernota (voor het lopende jaar) als bij de begroting (voor het begrotingsjaar en verder). Daarbij worden ook renteverschil-
len betrokken. Er ontstaat een positief calculatieverschil (verschil tussen werkelijke rente en rente-omslagpercentage). Per saldo ontstaat de reeks die opge-
nomen is in tabel 2.

bijstellen zakelijke lasten
De premie voor de aansprakelijkheidsverzekering is hoger geworden. Daarnaast zijn de zakelijke lasten voor de gemeentelijke panden al een aantal jaar niet
aangepast in de begroting.


2.3     septembercirculaire 2015

De septembercirculaire brengt positieve berichten. Als de uitkomsten sec worden bekeken, ontstaat het volgende meer-jarenbeeld:

tabel 3 netto verschil tussen septembercirculaire 2015 en meicirculaire 2015 (in euro)
                                                                2015             2016         2017            2018            2019
algemene uitkering zonder Wmo uitkering (oud)            66.064.576       69.590.697     68.396.758    68.810.893      69.429.958
geraamde algemene uitkering                              65.597.657       68.829.527     67.736.638    67.355.590      67.774.891
verschil (+=voordeel)                                        466.919          761.170      660.120      1.455.303       1.655.067


Er zijn echter wel wat haken en ogen. Vooral het jaar 2016 moet met enige scepsis bekeken worden. In de afgelopen meicirculaire werd voor dat jaar al een
fors groter accres gepubliceerd en dus een hogere inkomst voor Hoorn. Het ging toen om bijna 2,5 miljoen euro voor het jaar 2016, dat wij ook hebben inge-
rekend. De VNG en diverse materiedeskundigen waarschuwden bij de meicirculaire voor het hoge accres 2016. De VNG gaf op een bijeenkomst over het ge-
meentefonds aan dat zij verwachtte dat er mogelijk maar de helft van het accres 2016 zou overblijven, als het jaar daadwerkelijk werd 'afgerekend'. Dat leek
een hele forse verlaging, maar het signaal was duidelijk.

Ook nu bij de septembercirculaire wordt er gewaarschuwd voor het hoge accres in 2016. Het accres is nog hoger dan in de meicirculaire is gemeld. De reali-
teitswaarde van het hoge accres wordt betwist. Er wordt geschat dat het accres met ± 200 miljoen euro kan dalen. Dat is voor Hoorn ongeveer 850.000 eu-
ro.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          11/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


Dat is een van de redenen om het voordeel in 2016 niet volledig in te rekenen, maar een eigen 'behoedzaamheidsreserve' van 700.000 euro in te voeren. Het
effect van de septembercirculaire voor 2016 wordt dan 61.170 euro en het resultaat van de begroting 2016 afgerond 280.000 euro. De redenen om behoed-
zaam te zijn:
    •       ongeloofwaardig hoog accres (ook ten opzichte van de andere accressen in het meerjarenperspectief)
    •       de scepsis bij de VNG en diverse materiedeskundigen over dit accres
    •       de gemeentelijke wens (is ook gedeeld met de gemeenteraad tijdens de informatiebijeenkomsten over de Jaarstukken 2014 en Kadernota 2015)
            om een rustiger beeld te hebben en niet meer gedurende het jaar steeds achter de feiten aan te lopen. Stel dat een verwachte eerste korting al bij
            de meicirculaire 2016 wordt doorgevoerd, dan betekent dat bijna automatisch een extra incidentele bezuinigingsronde.
Als enige behoedzaamheid wordt ingerekend, wordt de eerste tabel (aangepast) als volgt:

tabel 4 netto verschil tussen septembercirculaire 2015 en meicirculaire 2015 (in euro) GECORRIGEERD
                                                              2015            2016             2017          2018            2019
algemene uitkering zonder Wmo uitkering                66.064.576      69.590.697       68.396.758    68.810.893      69.429.958
behoedzaamheid                                                    0       -700.000
algemene uitkering septembercirculaire wordt           66.064.576      68.890.697       68.396.758    68.810.893      69.429.958
geraamde algemene uitkering                            65.597.657      68.829.527       67.736.638    67.355.590      67.774.891
verschil (+=voordeel)                                     466.919           61.170         660.120      1.455.303       1.655.067
Voorstel is deze reeks te verwerken in de begroting 2016. Het jaar 2015 wordt verwerkt in de Najaarsbijstelling.

Voor een uitgebreidere toelichting op de septembercirculaire verwijzen wij naar de paragraaf algemene uitkering.


2.4     ombuigingen

totaalbeeld
De raad heeft bij de Kadernota aanvullende ombuigingskaders vastgesteld van minimaal 2 miljoen euro vanaf 2016, 2,5 miljoen euro vanaf 2017 en 3 miljoen
euro vanaf 2018. Deze kaders zijn taakstellend verwerkt in de begrotingscijfers.
De voortgang van de ombuigingen waarmee in de begroting rekening is gehouden staat in de volgende tabel aangegeven:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       12/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


tabel 5 actueel overzicht ombuigingen 2016 – 2018 (bedragen x 1.000 euro)
   (-=voordeel, +=nadeel)                                          nog te gaan
                                                                                          verwerkt in deze begroting        nog uit te werken
                                                               (na Kadernota 2015)
   onderdeel                                                    2016        2017   2018    2016      2017       2018       2016     2017        2018
1. taakstelling gemeenschappelijke regelingen                       0        150    150        0         0             0     0       150         150
2. taakstelling bedrijfsvoering                                  -432       1.284 1.201        0       18         61       -432    1.302        1.262
3. taakstelling 10% reserve onderhoud kapitaalgoederen             75         75     75        0         0             0     75        75         75
4. anders organiseren en beheren sportaccommodaties (*)           200        200    200        0         0             0    200      200         200
5. aanvullende ombuigingen (bijgestelde reeks)                  2.000       2.500 3.000   -1.104     -977       -977        896    1.523        2.023
   totaal                                                       1.843       4.209 4.626   -1.104     -959       -916        739    3.250        3.710
(*) anders organiseren en beheren sportaccommodaties
In de Kadernota is aangegeven dat in de 1e fase zwembad De Waterhoorn en kunstijsbaan De Westfries commercieel worden aanbesteed. In verband met lo-
pende contracten is de beoogde besparing van 200.000 euro vanaf 2016 niet realistisch. Het college stelt voor om dit tekort voor 2016 eenmalig te dekken
uit het surplus van 432.000 euro binnen de taakstelling van de bedrijfsvoering.

welke aanvullende ombuigingen zijn primitief in de begroting verwerkt?
De volgende ombuigingen uit de Kadernota 2015 zijn primitief in de begroting verwerkt:
 stoppen van de nieuwjaarsreceptie
 stoppen met deelname 'Vernieuwing Bouw'
 bezuinigingen raadsbudgetten (excl. aanvullende 5.000 euro)
 Millenniumgemeente Campagne (dekken uit reserve stimuleringsmaatregelen duurzaamheid)
 verlagen onderhoudskosten van nieuwe verkeersregelinstallaties
 op andere wijze onderhouden van de dynamische wegafsluitingen
 leerlingen vervoer, budget Schuldhulpverlening, extra versneld afschrijven (dekken uit algemene reserve)
 geen storting in de reserve beeldende kunst in 2016, 2017, 2018
 innovatiebudget zwembaden
 opheffen slecht bezochte speelplekken
 niet meer plaatsen kerstboom Roode Steen
 innovatiebudget cliëntondersteuning
 voordeel aantal huisaansluitingen afvalstoffenheffing
 kwijtschelding (structurele doorwerking uit 2014)
 OZB (structurele doorwerking uit 2014)
 surplus algemene reserve inzetten voor versneld afschrijven van investeringen met een maatschappelijk nut
 rentevoordeel geldlening 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         13/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


Het totaal van deze voorstellen levert een ombuiging op van 1,1 miljoen euro vanaf 2016. In bijlage 1 is een gespecificeerd overzicht opgenomen. Het college
stelt voor akkoord te gaan met de primitief verwerkte ombuigingen.

nog uit te werken aanvullende ombuigingen voor het jaar 2016
Om de taakstelling voor 2016 te halen moet er nog aanvullend worden omgebogen.
Na vaststelling van de Kadernota is het college aan de slag gegaan met voorstellen waarvan nadere uitwerking en bestuurlijke afweging noodzakelijk is. Deze
voorstellen worden projectmatig opgepakt. Er is een planning gemaakt wanneer welk voorstel beslisrijp is voor de raad. In enkele gevallen betreft het onder-
werpen die vallen onder de bevoegdheid van het college, waarbij de raad via een raadsbrief of bij een volgend cyclusdocument wordt geïnformeerd over de
realisatie. Voor alle overige onderwerpen legt het college afzonderlijke raadsvoorstellen ter besluitvorming voor aan de raad.

In de volgende tabel staan de voorstellen genoemd met indicatieve planning voor de raad in de 2 e helft van 2015:

tabel 6 overzicht en planning ombuigingsvoorstellen
beleidsveld                           ombuiging                                                      planning raad
0.1 relatie inwoners en bestuur       bezuinigingen raadsbudgetten aanvulling 5.000 euro                Q4 - 2015 via griffie

                                      Collegebevoegdheid:
2.1 wegen, straten en pleinen         sponsoring en adoptie van openbare ruimte                        Q4 – 2015 raadsbrief
5.2 cultureel erfgoed                 vuurwerk Hoornse kermis laten sponsoren                          Q4 – 2015 raadsbrief
7.3 riolering en afval                beheerkosten en toerekening reiniging aan riolering              Q3 – 2015 raadsbrief
8.2 volkshuisvesting                  halveren storting leefbaarheidsfonds                             Q4 – 2015 raadsbrief


                                      Raadsbesluiten
2.3 parkeren                          verhogen parkeertarieven                                         Q4 – 2015 raadsbesluit
3.1 economische zaken                 kostendekkende tarieven haven                                    Q4 – 2015 raadsbesluit belasting-
                                                                                                                 verordening
7.3 riolering en afval                opruimkosten onjuist aangeboden en bijgeplaatst afval            Q4 – 2015 raadsbesluit
                                                                                                                 legesverordening
9.0 financiering en algemene lasten verhoging van de OZB voor eigenaren en gebruikers niet             Q4 – 2015 raadsbesluit
    en baten                        woningen met 1,2% (na het bij amendement schrappen                           belastingverordening
                                    van het voorstel tot bezuiniging op de reclamebelasting)
div diverse beleidsvelden             subsidies (2017)                                                  Q4 - 2015 raadsbesluit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        14/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


In de diverse programma’s leest u de beoogde activiteiten en resultaten die betrekking hebben op bovengenoemde ombuigingen. Het nummer van het beleids-
veld in de tabel verwijst naar het betreffende programma van de begroting.

haalbaarheidscheck ombuigingen 2016
Noodzakelijk is dat er strak wordt gestuurd op uitwerking van de ombuigingsvoorstellen in Q3/Q4 2015. In de 2 e helft van 2015 is alle energie erop gericht
om uitwerking te geven aan de ombuigingen die ingaan vanaf 2016. Het risico dat dit niet wordt gehaald, staat vermeld in de risicoparagraaf en is betrokken
bij het bepalen van de benodigde weerstandcapaciteit.

doorkijk 2017 en verder
Voor 2017 en 2018 blijft het meerjarenperspectief nadelig als de ombuigingen niet worden gehaald. Voor deze jaren zijn de nog uit te werken aanvullende
ombuigingsvoorstellen gekwantificeerd op respectievelijk 1,5 miljoen en 2 miljoen euro. In onderstaande tabel staan de onderwerpen en het planningstraject
opgesomd.

tabel 7 overzicht en planning ombuigingsvoorstellen 2017 en verder
beleidsveld                          ombuiging                                                                         planning
1.2 openbare orde en veiligheid      financiële bijdrage aan het Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (2017)       Q2 – 2016 raadsbrief
2.3 parkeren                         reclame bij parkeerlocaties                                                        Q1 – 2016 raadsbrief
3.1 economische zaken                wijkmarkten Kersenboogerd en Huesmolen                                              Q1 - 2016 raadsbesluit
5.3 sport                            bundeling van sportaccommodaties                                                Q1/Q2 – 2016 raadsbesluit
7.3 riolering en afval               versobering dienstverleningsovereenkomst (DVO) HVC (2017)                       Q2/Q3 – 2016 raadsbesluit
8.2 volkshuisvesting                 heroriëntatie gemeentelijk vastgoed en herhuisvesting (2017)                       Q2 – 2016 raadsbesluit
8.3 woonwagens                       meeropbrengsten woonwagens                                                      Q1/Q2 – 2016 raadsbesluit
8.5 bouwen                           aanpassingen welstandsbeleid en beoordeling bouwplannen (2018)                     Q2 – 2017 raadsbesluit
      algemene Dekkingsmiddelen      vergroten privaatrechtelijke reclame-inkomsten (2018)                              2016/2017 raadsbesluit


2.5      vennootschapsbelasting
inleiding
Per 1 januari 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen van toepassing. De vennootschapsbelasting wordt zoda-
nig aangepast dat overheidsondernemingen die (economische) activiteiten verrichten op een markt waarop ook private ondernemingen actief zijn, op dezelfde
wijze aan de heffing van vennootschapsbelasting (Vpb) worden onderworpen als die van private ondernemingen. De aanpassingen hebben tot doel een gelijk
speelveld te creëren tussen partijen. Daarmee wordt tegemoet gekomen aan de bezwaren die de Europese Commissie, vanuit een oogpunt van staatssteun,
heeft geuit tegen het op dit moment geldende voordelige Vpb-regime voor overheidsondernemingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          15/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


ontwikkelingen
De West-Friese gemeenten hebben een projectgroep vennootschapsbelasting ingesteld om de gemeentelijke activiteiten te inventariseren en te beoordelen in
hoeverre de gemeente -mogelijk belaste- activiteiten verricht. In de kern gaat het om de vraag of met bepaalde activiteiten in fiscale zin een onderneming
wordt gedreven.

Bij de inventarisatie wordt gebruikt gemaakt van het zogenoemde verkeerslichtenmodel waarbij rood staat voor mogelijk belast met Vpb, oranje voor twijfel-
gevallen en groen voor mogelijk geen Vpb (al dan niet via een vrijstelling).

De wet is pas op 26 mei 2015 door de Eerste Kamer aangenomen en mede door deze (verlate) vaststelling is nog niet in alle gevallen duidelijk of en in hoever-
re een bepaalde gemeentelijke activiteit met Vpb te maken krijgt. Op dit moment is er bijvoorbeeld overleg gaande tussen het Ministerie, de Belastingdienst en
de verschillende koepelorganisaties (VNG, UvW en IPO), tezamen de SVLO, om te komen tot meer houvast voor gemeenten (handreikingen). De fiscale be-
handeling van het grondbedrijf neemt – gezien het belang – een aparte positie in, want hiervoor is een consultatieronde verschenen. Overige discussiepunten
waarvan de toepassing en gevolgen op dit moment nog niet volledig duidelijk zijn betreffen met name normaal vermogensbeheer en kosten-/passiva allocatie.

In de begroting 2016 kan het college dan ook geen volledig beeld geven van de financiële consequenties die het gevolg zijn van de invoering van de vennoot-
schapsbelasting. Eind 2015, begin 2016 verwachten wij dat er meer duidelijkheid komt rond de bovengenoemde discussiepunten, alsmede het grondbedrijf.
Over de mogelijke consequenties informeren wij u apart. De aangifte vennootschapsbelasting moet in beginsel voor 1 april 2017 worden ingediend.

Op basis van de huidige kennis gaan de grondexploitaties, het woningbedrijf (Sint Pietershof) en een beperkt aantal andere gemeentelijke activiteiten mogelijk
leiden tot verschuldigdheid van vennootschapsbelasting vallen. In de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing houden wij rekening met de financiële
gevolgen van een mogelijke aanslagoplegging, die op z’n vroegst halverwege 2017 plaatsvindt.

In de begroting 2016 is geen rekening gehouden met een mogelijke aanslag vennootschapsbelasting. Ook voor de administratieve lasten, zoals de aanpassing
softwarepakket of de taxatiekosten van de grondexploitaties en de woningen voor de openingsbalans is geen rekening gehouden. Hierover ontvangt de ge-
meenteraad een apart voorstel van het college.



Terug naar de inhoudsopgave.

.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                               16/174
                                                                              begroting 2016 werkversie


3. beleidsbegroting

3.1    programma’s

De begroting bevat de volgende programma’s

     programma 0 inwoners en bestuur
     programma 1 openbare orde en veiligheid
     programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat
     programma 3 economische zaken
     programma 4 onderwijs
     programma 5 cultuur en recreatie
     programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening
     programma 7 volksgezondheid en milieu
     programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
     programma 9 financiering en algemene lasten en baten
     overzicht algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                    17/174
                                                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


      programma 0 inwoners en bestuur

hoofddoelstelling
De maakbare samenleving wordt een samenleving die zichzelf maakt, Hoorn verandert mee. De gemeente is actief in relevante netwerken en werkt samen
met andere belanghebbenden. Participatie staat centraal zodat de kracht en kennis van de samenleving optimaal tot zijn recht komt.

Bestuurlijk werkt de gemeente niet alleen in Westfriesland samen, maar ook op andere schalen zoals Noord-Holland Noord, Metropoolregio Amsterdam, de re-
gio Zaanstreek-Waterland en rond het Blauwe Hart.

beleidsvelden
0.1 relatie inwoners en bestuur
0.2 publieke dienstverlening
0.3 bestuurlijke samenwerking
Dit programma heeft een verbinding met programma 3, programma 8, de paragraaf verbonden partijen en de paragraaf bedrijfsvoering.

ombuigingen
In de raadsvergadering van 23 juni 2015 (Kadernota) is bij amendement betreffende raadsbudget als volgt besloten: bezuiniging raadsbudgetten van 15.000
euro naar 20.000 euro te verhogen. Deze extra bezuiniging van 5.000 euro moet nog verwerkt worden.

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

      beleidsveld 0.1 relatie inwoners en bestuur

doelstelling
Een open, transparant en modern bestuur dat inwoners en bedrijven actief vanaf het begin betrekt in alle fases voor beeldvorming, meningsvorming en be-
sluitvorming. De gemeente sluit aan bij de organisatiekracht van de stad en onze inwoners en kiezen voor netwerkend partnerschap.

tabel 8 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 0.1 relatie inwoners en bestuur
doelen 2016                                                                             activiteiten/resultaten
aanstellen van een nieuwe burgemeester waarbij inwoners van de stad actief                 een zorgvuldige benoemingsprocedure burgemeester
en via allerlei verschillende media direct worden betrokken                                kennismaking stad met nieuwe burgemeester
raadswerkgroep Slimme Stad: Aansluiten op de groeispurt van technologische                 organisatie van een stadsgesprek/conferentie om kansen en bedreigingen in
ontwikkelingen                                                                              beeld te krijgen
                                                                                           duidelijk over het vervolg en de ambitie van Hoorn
begrijpelijke en toegankelijke communicatie met inwoners                                   inventarisatie en toetsing van huidige toegankelijkheid en begrijpelijkheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                 18/174
                                                                                                                                                begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
                                                                                         van teksten
                                                                                        gemeente breed actief feedback vragen na contact om tevredenheid te me-
                                                                                         ten
                                                                                        Factor C wordt toegepast: bij het opstellen en bij de realisatie van een plan
                                                                                         openstaan voor de mening, de ideeën en de verwachtingen van degenen die
                                                                                         het betreft
een goede en open relatie tussen burgers en bestuur gericht op betrokkenheid            startbijeenkomst met raad en stad om tot een gezamenlijke agenda voor het
en samenwerking                                                                          thema ‘de democratische stad’ te komen
                                                                                        een initiatieven-/ideeënmakelaar om initiatieven vanuit de stad te faciliteren
                                                                                        uitwerking van een initiatief om inwoners te betrekken bij bestuurlijke di-
                                                                                         lemma’s en besluiten
                                                                                        bundeling van en communicatie over initiatieven die vallen onder de doel-
                                                                                         stellingen van ‘de democratische stad'

      beleidsveld 0.2 publieke dienstverlening

doelstelling
De gemeente streeft naar een optimale dienstverlening: digitaal (selfservice) waar het kan, persoonlijk waar het moet. De dienstverlening is zoveel mogelijk
plaats en tijdsonafhankelijk. Hoorn streeft naar een positie in de top 50 van beste gemeentelijke dienstverleners.

tabel 9 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 0.2 publieke dienstverlening
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
inwoners, bedrijven en instellingen kunnen met minder tijd en moeite zaken re-          verdere uitbreiding van het aantal digitale producten via de selfservice
gelen                                                                                   informatie wordt makkelijker vindbaar
                                                                                        in het stadhuis zijn mogelijkheden om digitale aanvragen te doen
de gemeente levert diensten en producten waar ze gewenst zijn, bijvoorbeeld             een pilot voor het bezorgen van reisdocumenten
aan huis of in de wijk                                                                  het (huis)bezoek voor de aanvraag van reisdocumenten en rijbewijzen
                                                                                        onderzoeken van de mogelijkheden om woonplaatsonafhankelijk reisdocu-
                                                                                         menten en rijbewijzen te verstrekken
benutten van de behoeften en initiatieven van klanten bij de inrichting van             het inrichten van een panel met vertegenwoordigers van inwoners, bedrij-
dienstverlening                                                                          ven en instellingen dat gevraagd en ongevraagd wordt ingezet om dienst-
                                                                                         verlening te innoveren en te verbeteren
                                                                                        het gesprek voeren met bedrijfsleven en instellingen over gezamenlijk aan-
                                                                                         bieden van onze diensten en producten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                 19/174
                                                                                                                                                begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 0.3 bestuurlijke samenwerking

doelstelling
De gemeente wordt steeds meer eerste overheid en daardoor groter en complexer. Samenwerking is de regel en niet langer de uitzondering. Ook de schaal
van samenwerking wordt groter. Zowel naar de schaal van Noord-Holland Noord, als ook richting de Metropoolregio Amsterdam (MRA), de regio Zaanstreek-
Waterland en rond het Blauwe Hart. Toch blijft uitgangspunt: lokaal doen wat lokaal kan en regionaal wat regionaal moet.
De samenwerking in Westfriesland wordt steeds hechter. Als paraplu boven alle samenwerking in de regio staat het Pact van Westfriesland. De Westfriese ra-
den hebben in 2013 de ambitie uitgesproken om binnen 5 jaar (2018) tot de top 10 van meest aantrekkelijke regio's van Nederland te horen.

tabel 10 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 0.3 bestuurlijke samenwerking
doelen 2016                                                                            activiteiten/resultaten
vergroten van de aantrekkelijkheid van de regio Westfriesland                           vanuit het Pact van Westfriesland:
                                                                                          opstellen en uitvoeren structuurschets (zie programma 8) waaronder
                                                                                            ook de actualisatie van het Landschapsplan
                                                                                          regionale economische agenda uitvoeren (zie programma 3)
                                                                                        verwerken van de uitkomsten van het in 2015 gedane onderzoek 1-meting
                                                                                         Staat van de Regio in het regionale beleid en de projecten
efficiënte en effectieve bestuurlijke samenwerking op de schaal van Noord-                proactieve en tijdige informatie-uitwisseling tussen regiogemeenten om te
Holland Noord en in Westfriesland                                                          komen tot het afstemmen van beleid, onder meer door het werken met mi-
                                                                                           nimaal vier regionale raadsledenbijeenkomsten en themabijeenkomsten en
                                                                                           werkbezoeken aan bedrijven in de regio
                                                                                          ontsluiten informatie over regionaal beleid/activiteiten van de Westfriese
                                                                                           gemeenten door het verbeteren van de website
                                                                                           www.westfriesegemeente.nl
                                                                                          stroomlijnen samenwerkingsverbanden op de schaal van Noord-Holland
                                                                                           Noord met de gemeenten, provincie en het ontwikkelingsbedrijf op het ter-
                                                                                           rein van ruimtelijke en economische ontwikkeling
effectieve belangenbehartiging in Den Haag en Brussel                                     regionale agenda Noord-Holland Noord als basis voor een professionele lob-
                                                                                           by
                                                                                          jaarverslag lobbyactiviteiten en resultaten
                                                                                          onderzoek doen naar de mogelijkheden van aansluiting bij het G32 steden-
                                                                                           netwerk. Dit is een netwerk van (middel)grote steden in Nederland met als
                                                                                           doen het behartigen van gezamenlijke belangen richting het kabinet
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                         20/174
                                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 11 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                              begroting 2016                 2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo           lasten      baten       saldo      saldo    saldo      saldo
relatie inwoners en bestuur                                                 -4.854      -5.875           -7.404       1.039      -6.365     -6.302   -6.308    -6.155
publieke dienstverlening                                                    -1.857      -1.153           -2.487       1.377      -1.110     -1.231   -1.352    -1.201
bestuurlijke samenwerking                                                     -165        -447             -562         360       -202        -63      -68         -64
totaal saldo van baten en lasten                                            -6.876      -7.475          -10.453       2.776      -7.677     -7.596   -7.728    -7.420
storting in reserves                                                           -39              -                                       -        -         -          -
onttrekking aan reserves                                                       178             26                                   29         15       15          15
resultaat                                                                   -6.737      -7.449                                   -7.648     -7.581   -7.713    -7.405

tabel 12 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag        effect op      incidenteel of
                                                                                                    resultaat      structureel effect
relatie inwoner bestuur
personeelslasten                                                                        471          nadeel        verschilt per jaar
de budgetten van gebouwenbeheer gemeentepanden zijn herverdeeld over                     43         neutraal       structureel
diverse programma’s. Dit is per saldo budgettair neutraal
een aantal ombuigingen uit de Kadernota 2015 is verwerkt: het afschaffen                 30         voordeel       structureel
van de nieuwjaarsreceptie (10.000 euro), het stoppen met het platform
Vernieuwing Bouw (5.000 euro) en verlaging van de raadsbudgetten
(15.000 euro)
publieke dienstverlening
personeelslasten                                                                         81          nadeel        verschilt per jaar
2015 was een verkiezingsjaar voor Provinciale staten/Waterschappen en er                119         voordeel       incidenteel
was dus extra budget beschikbaar
bestuurlijke samenwerking
personeelslasten                                                                        170         voordeel       verschilt per jaar
in 2014 is incidenteel 150.000 euro beschikbaar gesteld voor de viering                  86         voordeel       incidenteel
Kaap Hoorn. Hiervan was 86.000 euro in 2015 beschikbaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            21/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
reserve stimuleringsmaatregelen duurzaamheid
De Millenniumgemeentecampagne (15.000 euro per jaar) wordt voor de jaren 2016 tot en met 2019 gedekt door een onttrekking aan de reserve stimule-
ringsmaatregelen duurzaamheid.

algemene reserve voormalig SOW
In 2016 wordt 14.000 euro onttrokken aan de algemene reserve voormalig SOW ter dekking van het nadeel dat incidenteel ontstaat door het opheffen van de
voorziening voormalig SOW.

mutaties voorzieningen 2016
in 2016 zijn geen mutaties in voorzieningen gepland voor dit programma.



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          22/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


      programma 1 openbare orde en veiligheid

hoofddoelstellingen
Hoorn is de afgelopen jaren veiliger geworden en dat moet zo blijven. Daarbij is er focus in de aanpak: personen en gebieden die de grootste onveiligheid ver-
oorzaken, worden gericht aangepakt. Daarnaast analyseert de gemeente verder waar onveiligheid door ontstaat (het 'DNA' van Hoorn) en wordt dit verbeterd
waar mogelijk. Uitgangspunt is: samen sterk voor een veiliger Hoorn; blijvend investeren in partnerschap.

beleidsvelden
1.1 brandweerzorg en crisisbeheersing
1.2 veiligheidsambitie 2018

Programma 1 heeft een nauwe relatie voor wat betreft de sociale veiligheid:
    met de Wmo en met huiselijk geweld in programma 6 (prioriteit in de driehoek politie-OM-gemeenten),
    met de zorg en jeugdzorg in programma 6 en 7 (verbinding zorg en veiligheid (de ‘vlinderstrik’ en crisismanagement),
    met wijkbeheer/wijkgericht werken in programma 8 (gebiedsgerichte aanpak),
    met verkeersveiligheid in programma 2 (toezicht en handhaving),
    met horecabeleid in programma 3 (Openbare Orde & Veiligheid en ‘In control of Alcohol & Drugs’),
    met stadsvernieuwing in programma 8 (‘DNA’ van de stad, ontstaansoorzaken van onveiligheid),
    met project Waterfront in programma 8 (gericht toezicht en handhaving) en
    met jeugd, alcohol en drugs in programma 7 ('In control of Alcohol & Drugs').

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
In de Kadernota 2015 is de ombuigingsmogelijkheid opgenomen tot verlagen van de financiële bijdrage aan het Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid
(20.000 euro). Het college onderzoekt of de bijdrage van de Noord-Hollandse gemeenten aan het Programmabureau Integrale Veiligheid Noord-Holland gelijk-
getrokken kan worden. In 2016 ontvangt de raad daarvan een voorstel.

De uitkomst van de discussie rondom de verdeelsleutel van de bijdrage van de gemeenten aan de Veiligheidsregio kan voor Hoorn een voordeel opleveren. Be-
sluitvorming wordt eind 2015 verwacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       23/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 1.1 brandweerzorg en crisisbeheersing

doelstelling
Wij richten ons op het verkleinen van risico’s en het beperken van leed en schade bij incidenten.

Deze algemene doelstelling is geformuleerd door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio NHN, die voor het grootste deel verantwoordelijk is voor de
uitvoering hiervan. De concrete doelen zijn:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               24/174
                                                                                                                                              begroting 2016 werkversie


tabel 13 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 1.1 brandweerzorg en crisisbeheersing
doelen 2016                                                                         activiteiten/resultaten
verminderen aantal branden en verlagen gevaren bij brand                                samenwerking binnen de Veiligheidsregio NHN en daar sturen op doelen en
                                                                                         middelen
verbeteren beheersen van crisissituaties                                                evaluatie eerste resultaten van de expertteams rampenbestrijding/ crisisbe-
                                                                                         heersing, de doelen en werkwijze aanpassen indien nodig
                                                                                        crisismanagement in het sociaal domein inrichten/professionaliseren, verge-
                                                                                         lijkbaar met de werkwijze in het fysiek domein


De Veiligheidsregio NHN is een gemeenschappelijke regeling, met zelfstandige doelen en activiteiten. Hoorn neemt deel aan het Dagelijks Bestuur en het Al-
gemeen Bestuur. In de Veiligheidsregio wordt beleid geformuleerd dat ook voor Hoorn geldt. Wilt u meer weten wat de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
is en doet? Kijk dan naar dit filmpje.

brandweerzorg
In de Veiligheidsregio NHN wordt al geruime tijd gesproken over de verdeelsleutel van de bijdrage van gemeenten voor de geregionaliseerde brandweerzorg. Er
is een speciale adviescommissie ingesteld. In het uitgebrachte advies is Hoorn een voordeelgemeente. Het advies is voorgelegd aan de gemeenteraden. Eind
2015, begin 2016 wordt besluitvorming verwacht.

De doelen en ambities op het gebied van brandweerzorg en rampenbestrijding van de gemeenten, maar ook de uitvoering daarvan, zijn door de Veiligheidsre-
gio NHN verwoord in het beleidsplan. U kunt dit plan hier vinden.

crisisbeheersing
Per 1 juli 2015 zijn de gemeentelijke taken op het gebied van rampen- en crisisbestrijding uitbesteed aan expertteams die onder de Veiligheidsregio NHN val-
len. Zij zorgen onder andere voor de opvang en verzorging van slachtoffers, schadeadministratie en deelname aan het commandoteam bij incidenten als offi-
cier van dienst bevolkingszorg. In 2016 worden de eerste ervaringen en resultaten geëvalueerd.

Doordat de gemeente nieuwe taken heeft gekregen in het sociaal domein, is er sprake van mogelijke calamiteiten en crisissituaties waar de gemeente een rol
en verantwoordelijkheid heeft. Hoorn bereidt zich voor om bij deze crisissituaties snel een effectieve crisisorganisatie op te kunnen zetten, net als bij crises en
rampen in het fysieke domein.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            25/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 1.2 Veiligheidsambitie 2018

doelstelling
Het uitgangspunt van de Veiligheidsambitie 2018 is ‘samen sterk voor een veiliger Hoorn’.

tabel 14 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 1.2 veiligheidsambitie
doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
integrale aanpak: gezin, persoon, gebied                                           door samenwerking tussen de veiligheidspartijen (o.a. het Veiligheidshuis)
                                                                                    en 1.Hoorn op het gebied van zorg en veiligheid kan er een integrale aanpak
                                                                                    worden georganiseerd: de ‘boekensteunen’ van zorg aan de ene kant en de
                                                                                    ‘stok achter de deur’ aan de andere kant
                                                                                   uitvoering plan van aanpak voor specifieke buurten in Kersenboogerd voor
                                                                                    verbetering van de (sociale) veiligheid
                                                                                   uitvoering van de methodiek ‘Best of 3 Worlds’ in de Grote Waal
                                                                                   analyse van ‘Big Data’, inzichten die door de koppeling van verschillende
                                                                                    databestanden worden verkregen, en het verder ontwikkelen van deze
                                                                                    werkmethode
terugdringen overlast en criminaliteit                                             gerichte aanpak van veroorzakers van overlast en criminaliteit door perso-
                                                                                    nenscan en -aanpak (top X), groepsaanpak, barrières organiseren criminele
                                                                                    netwerken
verbetering DNA in beleid                                                          veiligheidsbeleid integreren in andere beleidsvelden zoals Woonvisie, Her-
                                                                                    structurering en Stadsvernieuwing, Structuurvisies en (jeugd)zorgbeleid
behaalde resultaten Veiligheidsambitie 2014 vasthouden                             aanpak van woninginbraken, overlast en uitgaansgeweld
                                                                                   voortzetting van de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan en het cameratoezicht,
                                                                                    waardoor we o.a. de sfeer kunnen beheren in het uitgaanscentrum
                                                                                   voorlichting, toezicht en handhaving op naleving van alcoholverbod door al-
                                                                                    coholverstekkende bedrijven door:
                                                                                    A. Inventariseren schenktijdenbeleid bij verenigingen en uitbreiden ervan als
                                                                                       dat nodig is
                                                                                    B. Alcoholverstrekkers helpen in bewustwording om ID te vragen aan jon-
                                                                                       geren
                                                                                    C. Uitbouwen van zelfcontroles door alcoholverstrekkers (analoog aan su-
                                                                                       permarkten)
                                                                                    D. Onderzoek naar mogelijkheden om doorgeven van alcohol te beperken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           26/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


integrale aanpak
In de wijk Kersenboogerd is een integrale analyse uitgevoerd volgens de ‘Best of 3 Worlds’-methodiek. Deze methode is een combinatie van informatie-
gestuurde veiligheid, probleemgericht werken en burgerparticipatie. Deze analyse leidt tot een gericht plan van aanpak voor specifieke buurten in de Kersen-
boogerd. Het plan kent maatregelen, die direct worden uitgevoerd, maatregelen voor de middellange termijn en aanpassingen in het ‘DNA’ van de buurt, de
langere termijn. In 2016 worden de acties uit het plan van aanpak samen met onze partners uitgevoerd. Dit zijn o.a. Intermaris, 1.Hoorn, de politie, Stichting
Netwerk en de bewoners. Nu de uitvoering in Kersenboogerd begint, wordt een vergelijkbare analyse gestart in de Grote Waal.

gerichte aanpak van veroorzakers van overlast en criminaliteit
Hierbij wordt de werkwijze van de veiligheidsambitie gevolgd:




toezicht en veiligheid langs de kust
Hoorn herontdekt de kust. Het aantal activiteiten en evenementen aan de kustlijn neemt toe, waardoor ook de overlast en het aantal overtredingen toeneemt.
Het is belangrijk om daar als goed gastheer op te treden, maar ook om daar meer en gericht toezicht en handhaving op te organiseren. Er volgt een voorstel
voor een investering in twee fasen: aanpak van de huidige problemen en de fase na aanvang van het Stadsstrand.
Daarnaast bestaat de behoefte aan een actualisatie van het Veiligheids- en Calamiteitenplan voor de havens. Met de groei van de witte vloot sluit het be-
staande plan niet voldoende aan op de huidige en toekomstige situatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                        27/174
                                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


Voor bovengenoemde punten is nog geen dekking.

HALT
De afspraken voor de preventieve activiteiten van HALT lopen in 2015 af. Het gaat hierbij vooral over voorlichting over vuurwerk en bredere onderwerpen,
zoals cyberpesten. Op dit moment wordt bepaald of en hoe we hiermee verder gaan in 2016. Het betreft een bedrag van 28.000 euro per jaar.

wat mag het kosten?

tabel 15 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                           begroting 2016                   2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo          lasten      baten       saldo      saldo    saldo      saldo
brandweer en rampenbestrijding                                              -5.078      -5.154          -5.138             -    -5.138     -5.122   -5.098    -5.099
openbare orde en veiligheid                                                 -2.703      -2.974          -3.034         171      -2.863     -2.827   -2.790    -2.768
totaal saldo van baten en lasten                                            -7.781      -8.128          -8.172         171      -8.001     -7.949   -7.888    -7.867
storting in reserves                                                              -            -                                       -        -         -          -
onttrekking aan reserves                                                          -            -                                       -        -         -          -
resultaat                                                                   -7.781      -8.128                                  -8.001     -7.949   -7.888    -7.867



tabel 16 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag       effect op      incidenteel of
                                                                                                   resultaat      structureel effect
brandweer en rampenbestrijding
geen verschillen groter dan 20.000 euro
openbare orde en veiligheid
personeelslasten                                                                        213        voordeel       verschilt per jaar
voor de uitvoering van de kadernotitie Jeugd, Alcohol en Drugs 2012-2015                 35        voordeel       structureel
is de afgelopen jaren een bijdrage aan GGD Hollands Noorden verstrekt. Het
project wordt voortgezet in programma 7. De financiële consequenties moe-
ten nog worden verwerkt in een aparte begrotingswijziging.
de toezicht- en handhavingstaak op de kinderopvang en het peuterspeel-                  150        neutraal       structureel
zaalwerk verschuift van programma 6 naar programma 1. Het budgettair ef-
fect is per saldo neutraal.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            28/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met reserves geraamd.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen mutaties met voorzieningen geraamd.



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           29/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


      programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat

hoofddoelstelling
De inrichting en het beheer van de openbare ruimte is schoon, heel, veilig en goed toegankelijk is voor iedereen, met een vlotte afwikkeling van het verkeer.
Dit valt onder de thema's leefbare – en duurzame stad.

beleidsvelden
2.1 wegen, straten en pleinen
2.2 verkeer en vervoer
2.3 parkeren
2.4 water- en havenbeheer
Het beheer van openbaar groen en speelplaatsen valt onder programma 5. Er ligt een nauwe relatie met programma 8: onder andere de Poort van Hoorn en de
aanpak van de woonomgeving (wijkaanpak).

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
In de Kadernota 2015 zijn de volgende ombuigingsmogelijkheden opgenomen die nog concreet uitgewerkt worden:

sponsoring en adoptie van openbare ruimte
Het college onderzoekt de mogelijkheden tot sponsoring en adoptie en informeert de raad hierover in Q4/2015.

verhogen parkeertarieven
Er ligt daarnaast een taakstelling om 300.000 euro structureel meer inkomsten te realiseren uit betaald parkeren. Dit wordt uitgevoerd door een verhoging van
de parkeertarieven. Deze voorstellen worden aan de raad voorgelegd in Q4/2015.

reclame bij parkeerlocaties
Het college onderzoekt tenslotte in 2016 de mogelijkheden tot het genereren van extra inkomsten uit reclame in de parkeergarages en op betaalautomaten.

      beleidsveld 2.1 wegen, straten en pleinen

doelstelling
De openbare ruimte is schoon, heel, veilig, kindvriendelijk, goed toegankelijk en goed verlicht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                 30/174
                                                                                                                                                begroting 2016 werkversie


tabel 17 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 2.1 wegen, straten en pleinen
doelen 2016                                                                            activiteiten/resultaten
goed functionerende openbare verlichting (uitvoering vastgesteld OV plan)                 vervangen 600 lichtmasten binnenstad
                                                                                          afronding vervangen lichtmasten Kersenboogerd-Zuid
                                                                                          herstel verlichting wijkontsluitingswegen
goed functionerend wegennet                                                               wegreconstructie Electronweg en Neutronweg vanaf Kernweg tot en met
                                                                                           Electronweg: verbeteren fundering en vervangen asfalt
                                                                                          wegreconstructie Dorpsstraat tussen Zwaagmergouw en spoorlijn Museum-
                                                                                           stoomtram
                                                                                          verbeteren fietspad langs Provincialeweg tussen Liornestraat en Maelson-
                                                                                           straat: verbeteren fundering en vervangen asfalt
goed functionerende civiele kunstwerken                                                   renovatie kademuur Nieuwland
                                                                                          uitvoering renovatie kademuur Onder de boompjes loopt door in 2016
Onderdeel van het in december 2013 vastgestelde OV-plan is het in 2016 vervangen van 600 lichtmasten in de binnenstad. Een nadere afweging wordt ge-
maakt over het plaatsen van Oudhollandse lichtmasten op de verschillende locaties. De vervanging gebeurt met duurzame verlichtingsmiddelen. Hierbij worden
de voor- en nadelen van LED als lichtbron meegewogen.

      beleidsveld 2.2 verkeer en vervoer

doelstelling
Hoorn is een leefbare stad, met veilige verkeersruimten en een vlotte afwikkeling van het verkeer.

tabel 18 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 2.2 verkeer en vervoer
doelen 2016                                                                            activiteiten/resultaten
bereikbaarheid en toegankelijkheid van Hoorn                                           deelname aan de Corridorstudie Amsterdam-Hoorn. In 2016 wordt gesproken
                                                                                       over de oplossingsrichtingen.
een aantrekkelijk en toegankelijk stationsgebied en omgeving                           Poort van Hoorn:
                                                                                        aanleg nieuwe aansluiting Maelsonstraat-Provincialeweg
                                                                                        voorbereiden veilige fietsverbinding Keern-Provincialeweg inclusief de voor-
                                                                                          bereiding van een nieuwe toegangsweg voor de auto vanaf de Provinciale-
                                                                                          weg richting Dampten, ter vervanging van het Keern zuid.
                                                                                        vaststellen visie stationsgebied Noord
vlotte en veilige afwikkeling van verkeer (Masterplan verkeer)                            uitvoering reconstructie kruispunt IJsselweg/Dinkelweg
                                                                                          uitvoering reconstructie kruispunt Zwaagmergouw/Dorpsstraat
                                                                                          aanbrengen fietsstroken langs Spoorsingel/Noorderveemarkt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             31/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


De lobby in het kader van de MIRT-verkenning A7-A8 (Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport) met als doel dat overheden en belangenor-
ganisaties samen zoeken naar oplossingen voor doorstroming rijkswegen A7/A8/A10, heeft er in geresulteerd dat Hoorn ambtelijk en bestuurlijk meedoet in de
Corridorstudie Amsterdam-Hoorn. Voor Hoorn heeft dit vooral betrekking op het wegvak A7 langs Hoorn en de aansluiting op Amsterdam. Bestuurlijk wordt
ingestoken op de integrale aanpak in relatie met de driehoek Hoorn-Alkmaar-Amsterdam.

       beleidsveld 2.3 parkeren

doelstelling
Hoorn streeft naar het optimaal reguleren van vraag naar en aanbod van parkeervoorzieningen.

tabel 19 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 2.3 betaald parkeren
doelen 2016                                                                        activiteiten/resultaten
vitale en autoluwe binnenstad                                                         vaststellen integrale visie voor de binnenstad
                                                                                      uitvoering maatregelen verlagen parkeerdruk vergunningsgebied binnenstad
faciliteren elektrisch rijden                                                         aanleg elektrische laadpalen op openbare parkeerplaatsen. Provincie bepaalt
                                                                                       aantal, gemeente de locaties
Autoluwe binnenstad. Intentie is om een verschuiving van het parkeren te realiseren naar de rand van de stad. Hiermee ontstaat in de binnenstad meer ruimte
voor langzaam verkeer. Dit doel geldt voor 2016 en verder.

       beleidsveld 2.4 water- en havenbeheer

doelstelling
Hoorn beschikt over een aantrekkelijk, veilig en gezond watersysteem in de havens in Hoorn.

tabel 20 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 2.4 water- en havenbeheer
doelen 2016                                                                        activiteiten/resultaten
schone goed toegankelijke havens                                                      opstellen en vaststellen baggerplan havens
zorgen voor verwerking vrijkomend baggerspecie                                        zoeken locatie baggerdepot
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     32/174
                                                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 21 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                            begroting 2016               2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo         lasten      baten       saldo    saldo    saldo      saldo
wegen, straten en pleinen                                                  -25.462      -8.126         -8.780         551      -8.229   -8.218   -8.039    -8.009
verkeer en vervoer                                                          -1.007      -1.486         -1.716            2     -1.714   -1.321   -1.266    -1.260
parkeren                                                                      -419       1.581         -2.379       3.886      1.507    1.511    1.515      1.538
water- en havenbeheer                                                         -742        -866           -832         367       -465    -1.230    -351       -348
totaal saldo van baten en lasten                                           -27.630      -8.897        -13.707       4.806      -8.901   -9.258   -8.141    -8.079
storting in reserves                                                        -1.666      -3.348                                 -3.167   -3.171   -3.175    -3.198
onttrekking aan reserves                                                   20.792        3.234                                 2.665    2.294    2.104      2.098
resultaat                                                                   -8.504      -9.011                                 -9.403 -10.135    -9.212    -9.179

tabel 22 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag      effect op      incidenteel of
                                                                                                  resultaat      structureel effect
wegen, straten en pleinen
personeelslasten                                                                        317        nadeel        verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                          241        nadeel        structureel
de uitvoeringskosten beheer civiele kunstwerken verschillen per jaar, in                511       neutraal       incidenteel
2016 zijn de kosten lager dan in 2015. De kosten worden gedekt door een
onttrekking aan de reserve onderhoud kapitaalgoederen
verkeer en vervoer
personeelslasten                                                                        107        nadeel        verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                          185        nadeel        structureel
in 2015 en 2016 is een aantal investeringen met maatschappelijk nut ver-                 39       voordeel       incidenteel
sneld afgeschreven conform de raadsbesluiten bij de nota reserves en voor-
zieningen en de Kadernota 2015
in 2015 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor vaststellen bebouw-               25       voordeel       incidenteel
de kom en instellen 70 km Provincialeweg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            33/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
parkeren (alle verschillen op dit beleidsveld worden verrekend met de reser-
ve parkeren en infrastructuur en zijn dus budgettair neutraal)
kapitaallasten                                                                      73     neutraal     structureel
water- en havenbeheer
het stedelijk water is in 2013 overdragen aan het Hoogheemraadschap.               517     neutraal     incidenteel
Voorwaarde bij deze overdracht is de afronding van het Baggerplan Hoorn.
In de reserve onderhoud kapitaalgoederen is in 2015 incidenteel budget be-
schikbaar gesteld om dit plan uit te voeren.
bij de Kadernota 2013 is budget beschikbaar gesteld voor het opstellen van         110      nadeel      incidenteel
een nieuw baggerplan voor de havens in 2016

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 wordt in dit programma zo'n 5 miljoen euro geïnvesteerd. Dat gebeurt in de vervanging van wegen, fietspaden, beschoeiingen, steigers en kademuren
en openbare verlichting. Verder worden de loopniveaus Grote Waal gerenoveerd.

mutaties reserves 2016
algemene reserve
In het kader van de aanvullende ombuigingen 2016-2019 uit de Kadernota 2015 worden er investeringen met een maatschappelijk nut met een bedrag van
500.000 euro versneld afgeschreven ten laste van de algemene reserve. (420.000 euro programma 2 en 80.000 euro programma 5)

reserve onderhoud kapitaalgoederen
Om de kosten van het (toekomstig) groot onderhoud aan wegen en civiele kunstwerken te dekken, wordt 1,314 miljoen euro voor wegen en 346.000 euro
voor civiele kunstwerken in de reserve onderhoud kapitaalgoederen gestort.
Op grond van het beheerplan wordt er in 2016 voor het groot onderhoud aan wegen 1,428 miljoen euro en voor het groot onderhoud aan civiele kunstwerken
318.000 euro onttrokken aan de reserve onderhoud kapitaalgoederen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         34/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


reserve parkeren en infrastructuur
Het saldo van het product betaald parkeren in 2016 is 1,507 miljoen euro en wordt in de reserve parkeren en infrastructuur gestort.
Voor de dekking van kapitaallasten van investeringen op beleidsveld verkeer en vervoer wordt 209.000 euro onttrokken.

reserve afschrijvingslasten investeringen
Voor de dekking van de kapitaallasten van een fietspadstrooier wordt 11.000 euro onttrokken.

reserve Oostereiland
De kapitaallasten voor de brug naar het Oostereiland en de inrichting van de openbare ruimte, steiger en de kade/oever van het Oostereiland en Botterwerf
worden ten laste gebracht van deze reserve. Het gaat om 287.000 euro.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       35/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


       programma 3 economische zaken

hoofddoelstelling
Hoorn is een bruisende, dynamische en ondernemende stad. De gemeente versterkt het vestigingsklimaat door verbinding te leggen tussen de ondernemers,
de historische binnenstad, culturele voorzieningen en het winkelhart. Hierdoor wordt werk en inkomen gegenereerd voor de inwoners van Hoorn en de regio.
Voorwaarden:
   •      een goede samenwerking en afstemming op het gebied van arbeidsmarkt, onderwijs, kunst en cultuur en cultureel erfgoed, zowel op lokaal als (bo-
          ven)regionaal niveau
   •      een eenduidige en herkenbare positionering van Hoorn die bijdraagt aan een aantrekkelijke verblijfs- en winkelstad
   •      een actieve en stevige inzet samen met de regio op de sterke sectoren agribusiness, health en leisure (Pact van Westfriesland)

beleidsvelden
3.1 economische zaken
3.2 toerisme

      Voor   de horeca ligt er een nauwe relatie met programma 1 (Drank- en horecawet, sluitingstijden)
      Voor   stadspromotie ligt er een nauwe relatie met programma 5 (kunst en cultuur en erfgoed)
      Voor   de AgriTech Campus ligt er een nauwe relatie met programma 4 (onderwijs)
      Voor   regionale samenwerking ligt er een nauwe relatie met programma 0 (Pact van Westfriesland) en programma 8 (structuurvisie)
      Voor   de haven ligt er een relatie met programma 8.1 (Waterfront)
      Voor   Binnenstadsvisie ligt er een relatie met programma 2 en 8

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
In de Kadernota 2015 zijn de volgende ombuigingsmogelijkheden opgenomen die nog concreet uitgewerkt worden:

kostendekkende tarieven haven
Ondanks eerdere ingrepen zijn de tarieven in de haven nog niet voldoende kostendekkend. Er worden in Q4-2015 aan de raad meerdere opties voorgelegd
voor een stapsgewijze verhoging van de havenliggelden. Dit kan resulteren in een extra opbrengst van 40.000 euro in 2016 oplopend naar een bedrag van
80.000 euro in 2019.

haalbaarheidsonderzoek naar privatisering van kleine weekmarkten in de Kersenboogerd en in de Huesmolen
Het college onderzoekt of dit een besparing oplevert.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            36/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 3.1 economische zaken

doelstelling
Hoorn biedt ruimte voor ondernemen en het nog beter maken van het vestigingsklimaat. De gemeente versterkt de economie door verbinding met arbeids-
markt, onderwijs, kunst en cultuur en cultureel erfgoed. Samen met de stad werken we aan de promotie van de stad, het verhaal van Hoorn, vanuit onze
kernkwaliteiten historie, ligging aan het water en authenticiteit. Hoorn biedt ruimte voor creatieve en vernieuwende initiatieven. Samenwerking met de omlig-
gende gemeenten is van groot belang om meer inhoud te geven aan de economische clusters agribusiness, health en leisure.

tabel 23 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 3.1 economische zaken
doelen 2016                                                                    activiteiten/resultaten
een bruisende, dynamische en ondernemende stad                                    uitvoeren projecten van jaarschijf 2016 van de Regionale Economische Agenda
                                                                                   (vanuit het Pact van Westfriesland)
                                                                                  helpen realiseren van een onderzoekscentrum (innovatietoonbank) in de
                                                                                   AgriTech Campus bij het Clusiuscollege. Helpen uitbouwen leerlijn VMBO, MBO
                                                                                   en HBO. Zie ook programma 4
                                                                                  verkenning van de economische kansen van het cluster Health met als doel
                                                                                   versterking van de economische structuur
                                                                                  vaststellen integrale visie voor de binnenstad
een prima vestigingsklimaat en ruimte voor ondernemen                             bundelen van kennis en contacten in het Regionaal Ondernemersloket in sa-
                                                                                   menwerking met het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland
                                                                                  vanuit de aansluiting bij de Metropool Regio Amsterdam komen tot invulling
                                                                                   van kansrijke dossiers op het gebied van Agribusiness en Leisure
                                                                                  benoemen van 30 speerpuntbedrijven en die actief volgen en faciliteren
                                                                                  minimaal zes maal per jaar brengt het college en minimaal dertig keer per jaar
                                                                                   brengt de portefeuillehouder werkbezoeken aan bedrijven en instellingen met
                                                                                   het accent op bedrijven in de speerpuntclusters (Agribusiness, Leisure en
                                                                                   Health)
                                                                                  minimaal tien van de dertig werkbezoeken aan bedrijven en instellingen hebben
                                                                                   het doel partijen meer met elkaar te verbinden op het gebied van arbeidsmarkt,
                                                                                   onderwijs en maatschappelijk verantwoord en duurzaam ondernemen
                                                                                  regionale uitvoeringsstrategie opstellen voor het saneren van het overaanbod
                                                                                   van bedrijventerreinen in Noord-Holland Noord
                                                                                  uitvoeren leegstandsstrategie voor bedrijfsgebouwen waaronder kantoren en
                                                                                   winkels
                                                                                  haalbaarheidsonderzoek naar privatisering van kleine weekmarkten in de Ker-
                                                                                   senboogerd en in de Huesmolen en berekenen of dit een besparing oplevert
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         37/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 3.2 toerisme

doelstelling
Hoorn heeft de ambitie om meer een belevings- en verblijfsstad worden. We willen dat het hele jaar door meer bezoekers naar Hoorn komen en voor een lan-
gere periode. Hoorn moet zich meer onderscheiden van andere toeristische bestemmingen in Noord-Holland (Noord) met de unieke combinatie van de (VOC)
historie, ligging aan het water, funshopping en een sterk en divers evenementenaanbod.

tabel 24 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 3.2 toerisme
doelen 2016                                                                  activiteiten/resultaten
een bruisende, dynamische en ondernemende stad                                  opstellen en uitvoeren van projecten uit het jaarplan van het Ontwikkelings-
                                                                                 bedrijf Noord-Holland Noord. Ingezet wordt op waterrecreatie en het ver-
                                                                                 sterken van de verblijfsaccommodaties in Noord-Holland Noord
                                                                                kansen benutten om vaarroutenetwerk waarbij Hoorn wordt aangesloten op
                                                                                 de gehele regio Noord-Holland Noord
                                                                                de zeven A-evenementen versterken door combinaties met andere evene-
                                                                                 menten en marktpartijen te stimuleren om een nog hogere kwaliteit van het
                                                                                 evenement te bereiken
                                                                                opstellen van regionaal beleid voor revitalisering verblijfsaccommodaties
                                                                                het versterken van Leisure door verbinding te maken met kunst en cultuur
                                                                                 en cultureel erfgoed waardoor meerwaarde ontstaat (makelaarsfunctie) in
                                                                                 kwaliteit en bezoekersaantallen
                                                                                kansen benutten om Hoorn als congresstad onder de aandacht te brengen
                                                                                invulling geven aan de stadspromotie door:
                                                                                  aansluiten op de plannen voor de Destinatiemarketingorganisatie Noord-
                                                                                    Holland Noord/Holland Boven Amsterdam
                                                                                  aansluiten op de marketingplannen van de Metropoolregio Amsterdam
                                                                                  aansluiten op de promotie- en marketingplannen van het Toeristisch Plat-
                                                                                    form Hoorn
                                                                                  aansluiten en invulling geven op de Toeristische agenda West-Friesland
                                                                                  positie VVV Hart van Noord-Holland opnieuw bepalen in relatie tot
                                                                                    stadspromotie
de ligging aan het water beter benutten (zie ook programma 8.1)                 uitvoeren van fysieke, digitale en juridische maatregelen in en voor de ha-
                                                                                 ven om de aantrekkingskracht te vergroten:
                                                                                  vernieuwen van steiger 1
                                                                                  aanleg van riolering voor schepen waarop gewoond mag worden
                                                                                  een havenmanagementsysteem (reserveren en betalen)
                                                                                  wonen op schepen in bestemmingsplan opnemen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                       38/174
                                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                        activiteiten/resultaten
                                                                                        onderzoek naar mogelijkheden om de verwerking van het afval in de ha-
                                                                                          ven op andere manier te gaan regelen
                                                                                      een haalbaarheidsonderzoek uitvoeren naar aanmeermogelijkheden cruise-
                                                                                       schepen aan de zuidkant van het Visserseiland en ter besluitvorming voor-
                                                                                       leggen
                                                                                      besluitvorming over aanleg en realisatie walstroom Oostereiland
                                                                                      haalbaarheidsonderzoek uitvoeren naar regionaal havenbedrijf in samenwer-
                                                                                       king met Enkhuizen en Medemblik
                                                                                      stimuleren van ontwikkelingen Marina Kaap Hoorn die passend zijn binnen
                                                                                       de visie op de kustlijn van Hoorn



wat mag het kosten?

tabel 25 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is nadeel))
                                                                        rekening   begroting
                                                                                                         begroting 2016                    2017     2018      2019
                                                                           2014       2015
                                                                           saldo        saldo          lasten       baten      saldo       saldo    saldo      saldo
economische zaken                                                          -767        5.640          -1.433          329     -1.104      -1.040   -1.046    -1.042
toerisme*                                                                      -             -               -            -           -        -         -          -
totaal saldo van baten en lasten                                           -767        5.640          -1.433          329     -1.104      -1.040   -1.046    -1.042
storting in reserves                                                           -       -2.300                                         -        -         -          -
onttrekking aan reserves                                                    156             20                                        -        -         -          -
resultaat                                                             -611       3.360                                        -1.104      -1.040   -1.046    -1.042
* De lasten en baten van het beleidsveld toerisme zijn meegenomen in beleidsveld 5.4 recreatie.


tabel 26 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                         bedrag        effect op       incidenteel of
                                                                                                 resultaat       structureel effect
economische zaken
personeelslasten                                                                       55        voordeel        verschilt per jaar
in 2015 is de derde tranche van de verkoop van Nuon aandelen ad 6,8 mil-           6.800 deels neutraal incidenteel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            39/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
joen euro ontvangen
door de verkoop van de Nuon aandelen is in 2015 ook de boekwaarde van               25     voordeel     incidenteel
die aandelen afgeboekt
in 2015 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de ondersteuning             20     voordeel     incidenteel
van parkmanagement
in 2015 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de projectopdracht           35     voordeel     incidenteel
'integrale visie binnenstad'
in 2015 is besloten tot afbouw van de compensatie van de precariobelas-             85      nadeel      structureel
ting in het kader van de reclamebelasting

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met reserves geraamd.

mutaties voorzieningen 2016
voorziening reclamebelasting
Jaarlijks wordt de netto-opbrengst van de reclamebelasting in deze voorziening gestort. In 2016 is de netto-opbrengst voorlopig geschat op 727.000 euro.
Vanuit de voorziening worden activiteiten betaald die zijn opgenomen in het jaarplan van Stichting Lokaal Ondernemers Fonds (LOF). In 2016 is rekening ge-
houden met een bijdrage aan de LOF van 642.000 euro.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            40/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


      programma 4 onderwijs
hoofddoelstelling
Door een goed onderwijsaanbod krijgen mensen in Hoorn de kans zichzelf te ontwikkelen en te ontplooien. Kinderen en volwassenen krijgen door een leven
lang leren de kennis en vaardigheden om als zelfstandige burgers in onze samenleving te functioneren. Dit betekent:
    een optimale schoolloopbaan voor de Hoornse inwoners: iedere leerling en cursist ontwikkelt zoveel mogelijk zijn of haar talenten en behaalt, voor zo-
        ver mogelijk, een startkwalificatie om te kunnen aansluiten op de (regionale) arbeidsmarkt;
    voldoende, adequate onderwijsvoorzieningen in de wijk;
    een integraal onderwijs- en ontwikkelingsaanbod dat aansluit bij de behoeften van het kind en de jongere.

beleidsvelden
4.1 basisonderwijs
4.2 speciaal onderwijs
4.3 voortgezet onderwijs
4.4 onderwijshuisvesting
4.5 onderwijszaken
Dit programma staat niet op zich; er is een sterke samenhang met programma 6 Sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening (bijvoorbeeld: par-
ticipatie/volwasseneneducatie, jeugdbeleid).

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

      beleidsvelden 4.1 – 4.3 basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs

doelstelling
Samen met de scholen stimuleert de gemeente zoveel mogelijk de samenwerking tussen organisaties en instellingen. De gemeente zet zich in voor de ontwik-
keling van Integrale Kind Centra (IKC) als belangrijke voorziening voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar. Hierbij wordt een directe link gelegd tussen onder-
wijs, welzijn, opvang en ontwikkeling van kinderen. Voor leerlingen die extra zorg nodig hebben, is er een adequaat onderwijsaanbod met de benodigde on-
dersteuning zoveel mogelijk in de eigen buurt. De gemeente is verantwoordelijk voor het organiseren van het overleg met het onderwijsveld en relevante part-
ners, door middel van een Lokaal Educatieve Agenda (LEA) en een Regionaal Educatieve Agenda (REA).

tabel 27 doelen en activiteiten/resultaten beleidsvelden 4.1 – 4.3 basisonderwijs, speciaal onderwijs en voortgezet onderwijs
doelen 2016                                                                         activiteiten/resultaten
een integraal onderwijs- en ontwikkelaanbod voor kinderen                              een vastgestelde visie op IKC in Hoorn
                                                                                       een eerste opzet met keuzes voor IKC in een plan van aanpak
                                                                                       de benodigde stappen maken naar harmonisatie van de peuterspeelzalen en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             41/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                       activiteiten/resultaten
                                                                                      kinderopvang, die in deze bestuursperiode plaats moet vinden
stimuleren regionaal overleg en samenwerking                                         vaststellen van een herziende versie van de LEA 2013-2017
                                                                                     bestuurlijk overleg over monitoring passend onderwijs met regiogemeenten
                                                                                      en samenwerkingsverbanden.
betere aansluiting tussen onderwijs en 1.Hoorn                                       besluit nemen over hervormen van schoolmaatschappelijk werk tot een ver-
                                                                                      bindende schakel tussen scholen en 1.Hoorn
bestrijden taalachterstanden                                                         prioriteit voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), laaggeletterdheid en
                                                                                      ouderbetrokkenheid bij taalontwikkeling
uitbreiding van de doorlopende leerlijnen                                            verder ontwikkelen HBO-onderwijs in Hoorn


een integraal onderwijs- en ontwikkelaanbod voor kinderen
De gemeente stelt in 2016 een visie op IKC-vorming in Hoorn vast, stelt een plan van aanpak op en start met de uitvoering van dat plan. Doel is om minstens
één IKC te realiseren in deze bestuursperiode. De gemeente wil een verbindende rol vervullen door verschillende partijen bij elkaar te brengen. Dat doet de
gemeente ook als het gaat om de harmonisatie van voorschoolse voorzieningen.

aansluiting onderwijs en jeugdzorg
Voor het schoolmaatschappelijk werk zijn convenanten afgesloten. Voor het primair onderwijs is dit een lokaal convenant en voor het voortgezet onderwijs
een convenant met de regio Westfriesland. Beide convenanten lopen tot 1 januari 2017 in verband met een lopende regionale pilot in het onderwijsveld.

      beleidsveld 4.4 onderwijshuisvesting

doelstelling
De gemeente is verantwoordelijk voor de huisvesting van het primair onderwijs. Hoorn wil goede onderwijshuisvesting met een goed binnenklimaat. Waar mo-
gelijk streven we naar een aansluiting bij de ontwikkeling van het IKC. De verantwoordelijkheid voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs ligt bij de
scholen.

tabel 28 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 4.4 onderwijshuisvesting
doelen 2016                                                                       activiteiten/resultaten
heldere keuzes over prioritering en financiering voor het PO en (V)SO binnen         een uitvoeringsplan voor de komende 5 jaar (met een doorkijk naar de vol-
eerder gestelde kaders (het Toekomstplan huisvesting 2014)                            gende periode) met daarin duidelijkheid over welke scholen de partijen ach-
                                                                                      tereenvolgens aanpakken en hoe dit wordt bekostigd
                                                                                     uitvoering voorbereiden van de eerste onderdelen van het uitvoeringsplan
voldoende huisvesting Socrates in Bangert en Oosterpolder                            MFA De Kreek wordt uitgebreid met het tweede schoolgebouw
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           42/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
duidelijkheid over semipermanente lokalen bij Ceder                                besluit over een nieuwe bestemming of amoveren.
aanpak overlast bij Van Bockxmeerschool                                            vermindering van de overlast, en met de school evalueren of de overlast
                                                                                    daadwerkelijk is afgenomen, of als alternatief vervanging laag hekwerk door
                                                                                    hoog hekwerk


uitbreiding De Kreek
In verband met de groei van het aantal leerlingen in de Bangert en Oosterpolder ontstaat er behoefte aan extra lokaalruimte. Daarom is het noodzakelijk om de
tweede fase van De Kreek te gaan realiseren. Hierbij wordt rekening gehouden met de laatste onderwijskundige inzichten. Het betreft de huisvesting van de
openbare basisschool Socrates.

      beleidsveld 4.5 onderwijszaken

doelstelling
Zo min mogelijk leerlingen verlaten de school voortijdig. We willen de behaalde resultaten van het regionaal uitvoeringsprogramma Voortijdig Schoolverlaten
(VSV) verder uitbouwen. Met het uitvalpercentage van 1,7% scoort onze regio onder de landelijke doelstelling (2%).
Het leerlingenvervoer in Westfriesland is zo efficiënt en doelmatig mogelijk georganiseerd.

tabel 29 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 4.5 onderwijszaken
doelen 2016                                                                     activiteiten
het terugdringen van verzuim en thuiszitters met een percentage dat ligt onder     bundeling van expertise op het gebied van scholing en arbeidstoeleiding
de landelijke norm (2%)                                                             door Leerplicht/RMC, 1.Hoorn, WerkSaam en UWV
                                                                                   begeleiding kwetsbare jongeren in de toeleiding van school naar school
                                                                                    en/of school naar werk o.a. via doorontwikkeling van jongerenloket (pilot
                                                                                    gestart juli 2015)
optimalisering van leerlingenvervoer voor Westfriesland met het doel de kosten     onderzoek naar mogelijkheden van verbreding doelgroep en inzet vrijwil-
te verlagen door de doelgroep te verbreden                                          ligers door samenwerking met de vrijwilligerscentrale
                                                                                   een besluit nemen over de uitkomsten van het onderzoek over de samen-
                                                                                    werking
                                                                                   bundelen van aanbestedingen met andere vervoersvormen zoals met Jeugd-
                                                                                    zorg- en WsW0-vervoer.


voortijdig schoolverlaters
Er is een regionaal uitvoeringsprogramma Voortijdig Schoolverlaten (VSV); dit is gericht op het terugdringen van schooluitval in de regio Westfriesland volgens
de taakstelling van het ministerie van OC&W.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                    43/174
                                                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 30 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is nadeel)
                                                                       rekening   begroting
                                                                                                         begroting 2016                 2017     2018      2019
                                                                          2014       2015
                                                                          saldo       saldo          lasten        baten       saldo    saldo    saldo      saldo
basisonderwijs                                                            -227        -336            -402               -     -402     -401     -407       -405
speciaal onderwijs                                                        -110        -128            -116              8      -106     -107     -108       -108
voortgezet onderwijs                                                          -            -              -24            -      -24      -23      -24         -24
onderwijshuisvesting                                                    -7.473      -6.822          -6.616           376      -6.240   -6.163   -6.039    -5.948
onderwijszaken                                                          -2.201      -2.301          -6.814         4.342      -2.472   -2.466   -2.509    -2.479
totaal saldo van baten en lasten                                       -10.011      -9.587         -13.972         4.726      -9.244   -9.160   -9.087    -8.964
storting in reserves                                                      -474        -114                                     -114     -114     -114       -114
onttrekking aan reserves                                                 1.249         805                                      398      380      378        377
resultaat                                                               -9.236      -8.896                                    -8.960   -8.894   -8.823    -8.701



tabel 31 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                        bedrag       effect op        incidenteel of
                                                                                               resultaat        structureel effect
basisonderwijs
personeelslasten                                                                    205         nadeel          verschilt per jaar
in 2015 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor onderwijsleerpakket-         115        neutraal         incidenteel
ten en meubilair Islamitische Basisschool ten laste van de reserve onderhoud
kapitaalgoederen
techniek: verschuiving van toerekening hulpkostenplaats MFA de Kreek naar            23        neutraal         structureel
beleidsveld onderwijshuisvesting
speciaal onderwijs
geen verschillen groter dan 20.000 euro
voortgezet onderwijs
personeelslasten                                                                     24         nadeel          verschilt per jaar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            44/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
onderwijshuisvesting
personeelslasten                                                                   175     voordeel     verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                     138     voordeel     structureel
de leegstand van lokalen in scholen vanwege opzegging huur is incidenteel           27     voordeel     incidenteel
verwerkt in 2015
een aantal projecten van het vastgestelde programma onderwijshuisvesting            55     neutraal     incidenteel
is in 2015 afgerond ten laste van de reserve onderhoud kapitaalgoederen
in 2015 is eenmalig budget beschikbaar gesteld voor benodigde verbou-              200     neutraal     incidenteel
wingswerkzaamheden voor het geschikt maken van de huisvestingslocatie
van de Islamitische Basisschool ten laste van de reserve onderhoud kapi-
taalgoederen
techniek: verschuiving van toerekening hulpkostenplaats MFA de Kreek van            23     neutraal     structureel
beleidsveld basisonderwijs.
een hogere toerekening van hulpkostenplaats semipermanent schoolgebouw              25      nadeel      structureel
aan de Lage Hoek vanwege een stijging van het aantal groepen
onderwijszaken
personeelslasten                                                                   161      nadeel      verschilt per jaar

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
algemene reserve
De kosten voor het plan van aanpak brede school (uitvoeringsprogramma Grote Waal), in totaal 16.000 euro, worden ten laste van deze reserve gebracht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      45/174
                                                                                                                                     begroting 2016 werkversie


reserve afschrijvingslasten investeringen
De afschrijvingslasten van de uitbreiding van de basisscholen De Wingerd en Het Ooievaarsnest om leerlingen uit de wijk Bangert en Oosterpolder op te van-
gen zijn 62.900 euro en worden ten laste van deze reserve gebracht. Daarnaast worden de afschrijvingslasten voor investeringen aan de Praktijkschool, de
uitbreiding van de B. van Bockxmeerschool en de bouw van het semipermanente schoolgebouw aan de Lage Hoek, in totaal 134.000 euro, ten laste van deze
reserve gebracht.

reserve welzijnsvoorzieningen Bangert en Oosterpolder
In 2016 wordt 114.000 euro gestort voor de kapitaallasten van (uiteindelijk) twee basisscholen in de multifunctionele accommodatie De Kreek. Verder wor-
den in 2016 de kapitaallasten die horen bij het semipermanente schoolgebouw De Vierhoek en de nieuwe basisschool in De Kreek, in totaal 181.000 euro, ten
laste van deze reserve gebracht.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       46/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


      programma 5 cultuur en recreatie

hoofddoelstelling
Hoorn is een bruisende stad met een veelzijdig aanbod aan kunst en cultuur, sport, recreatie en erfgoed. Hoorn heeft veel musea, een aantrekkelijke binnen-
stad en een mooie historische haven door het rijke VOC verleden. Dit zijn belangrijke voorwaarden om bezoekers te trekken. De gemeente maakt Hoorn samen
met haar partners nog meer beleefbaar en promoot Hoorn als historische kunst- en cultuurstad aan het water. Zo schrijven wij het verhaal van Hoorn. De ge-
meente stimuleert hierbij de samenhang in het aanbod en afstemming tussen instellingen.

beleidsvelden
5.1 kunst en cultuur
5.2 cultureel erfgoed
5.3 sport
5.4 recreatie
5.5 groen
Dit programma hangt samen programma 3 economische zaken (koppeling kunst en cultuur en stadspromotie).

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
In de Kadernota 2015 zijn de volgende ombuigingsmogelijkheden opgenomen die nog concreet uitgewerkt worden:

anders organiseren en beheren sportaccommodaties (200.000 euro)
In de Kadernota is aangegeven dat in de 1e fase zwembad De Waterhoorn en kunstijsbaan De Westfries commercieel worden aanbesteed. In verband met lo-
pende contracten is de beoogde besparing van 200.000 euro vanaf 2016 niet realistisch. Het college stelt voor om dit tekort voor 2016 eenmalig te dekken
uit het surplus van 432.000 euro binnen de taakstelling van de bedrijfsvoering (zie hoofdstuk 2).

onderzoek naar de mogelijkheden van bundeling van buitensportaccommodaties (p.m.)
Bundeling van sportverenigingen biedt kansen om locaties beter te ontwikkelen en verenigingen sterker te maken. De mogelijkheden daartoe worden onder-
zocht.

vuurwerk Hoornse kermis laten sponsoren (25.000 euro)
Het college onderzoekt de mogelijkheden tot sponsoring van de kosten van het vuurwerk en informeert de raad hierover in Q4/2015.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           47/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 5.1 kunst en cultuur

doelstelling
Een breed aanbod en hoge participatie aan activiteiten op het gebied van kunst en cultuur.
Stimulering van persoonlijke ontwikkeling en verbinding tussen inwoners.
Aansluiting bij de ontwikkeling naar een netwerksamenleving. De relatie tussen inwoners en instellingen verandert; dat vraagt om een andere benadering van
de instellingen.

tabel 32 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 5.1 kunst en cultuur
doelen 2016                                                                      activiteiten/resultaten
verankering cultuureducatie in het onderwijs                                         Programma Cultuureducatie met Kwaliteit in het basisonderwijs uitbreiden
                                                                                      op meer scholen
                                                                                     invoeren ‘Hoorn moet je horen’ in basisonderwijs
efficiëntere samenwerking culturele sector                                           afronden haalbaarheidsstudie Westfries Centrum voor de Kunsten
                                                                                     bevorderen samenwerking tussen instellingen, verenigingen en kunstenaars
aansluiting culturele activiteiten bij het sociale domein en bij de netwerksamen-    de inwoners van Hoorn meer betrekken bij kunstuitingen in de stad zoals
leving                                                                                ‘kunst op muren’ en een kunstroute langs de Westerdijk
                                                                                     tot stand brengen van nieuwe vormen van ontmoeting en verbinding waarin
                                                                                      de potentie van de samenleving benut wordt; waarin de culturele functies
                                                                                      centraal staan en niet instellingen

cultuureducatie in het onderwijs
Afgelopen jaren zijn de eerste stappen gezet naar verankering van cultuureducatie in het basisonderwijs. In 2016 worden deze activiteiten uitgebreid naar
meer scholen. Het onderdeel muziek krijgt extra aandacht in ‘Hoorn moet je horen’. Vanaf 2016 wordt het op meerdere scholen ingevoerd.

samenwerking culturele instellingen
Los van het besluit over een nieuw centrum voor de kunsten, gaat het college in gesprek met Muziekschool Gerard Boedijn en de Blauwe Schuit om tot onder-
linge samenwerking te komen.

      beleidsveld 5.2 cultureel erfgoed

doelstelling
Wij willen ons culturele erfgoed goed onderhouden en 'beleefbaar' maken. Dit is belangrijk voor het toerisme en de economische waarde van onze stad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             48/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


tabel 33 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 5.2 cultureel erfgoed
doelen 2016                                                                       activiteiten/resultaten
vastgestelde kaders erfgoed                                                          opstellen van een uitvoeringsprogramma in relatie tot ‘Het verhaal van
                                                                                      Hoorn’
behoud cultuurhistorische kwaliteiten Hoorn                                          onderzoek behoefte regionale samenwerking op gebied van Monumenten-
                                                                                      zorg, Bouwhistorie en Cultuurlandschap.
vastleggen cultuurhistorische waarden als inspiratie en leidraad voor stadsver-      opstellen beeldkwaliteitsplan eerste uitbreidingswijken Hoorn-Noord – Ve-
nieuwing                                                                              nenlaan

behoud cultuurhistorische kwaliteiten
Door regionale samenwerking met de omliggende Westfriese gemeenten blijven voldoen aan kwaliteitseisen om cultuurhistorische waarden integraal te kunnen
beschermen.

      beleidsveld 5.3 sport

doelstelling
Sport moet betaalbaar en toegankelijk zijn én blijven voor inwoners. Sport en bewegen dragen bij aan een gezonde en actieve leefstijl waardoor mensen langer
zelfstandig kunnen deelnemen aan de samenleving. Sport draagt bij aan de sociale cohesie.

tabel 34 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 5.3 sport
doelen 2016                                                                       activiteiten/resultaten
de zes speerpunten uit de Sport- en beweegnota (2015-2018) uitvoeren                 Sport- en Beweegactiviteiten realiseren in samenwerking met: sportop-
                                                                                      bouwwerk, beweegmanagers en combinatiefunctionarissen, sportverenigin-
                                                                                      gen, Stichting Netwerk en 1.Hoorn.
efficiënter beheren en exploiteren van sportaccommodaties                            onderzoek naar de mogelijkheden van bundeling van buitensportaccommo-
                                                                                      daties
uitvoering geven aan vier preventieve en curatieve gezondheid bevorderende           passend bewegingsonderwijs, activiteit ter bevordering van de participatie,
activiteiten                                                                          beweeginstuiven en een Wmo-activiteit

      beleidsveld 5.4 recreatie/speelplaatsen

doelstelling
Hoorn is en blijft een speelstad met extra accent op natuurlijk spelen. Wij hebben veilige, aantrekkelijke en kwalitatief hoogwaardige recreatievoorzieningen.
De speelplaatsen zijn afgestemd op de behoefte, wensen en leeftijd van de gebruikers.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                49/174
                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


tabel 35 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 5.4 recreatie/speelplaatsen
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
Hoorn is speelstad                                                                      uitvoeren van het speelplaatsenbeleid door:
                                                                                          renoveren van circa 25 speelplaatsen en deze aanpassen aan de wensen
                                                                                             en behoeften van de doelgroep/gebruikers
                                                                                          realisatie van een speelplaats in de Kersenboogerd (John Raedeckerhof)
                                                                                          realisatie natuurspeelplaats bij de Sterflats
                                                                                          aanleg van 3 nieuwe speelplaatsen in de Bangert en Oosterpolder
traditie Hoornse Kermis verder uitbouwen                                                mogelijkheden en voorwaarden in beeld brengen voor plaatsing op de lijst
                                                                                         van UNESCO Werelderfgoed
                                                                                        nostalgische kermis in 2016 gelijktijdig met de zomerkermis

      beleidsveld 5.5 groen

doelstelling
Hoorn wil een groene stad zijn en blijven. Dit draagt bij aan de leefbaarheid van de stad. Bescherming, ontwikkeling en verzorging van ons groen is daarom be-
langrijk. Dit bereiken we met duurzaam groenbeheer.

tabel 36 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 5.5 groen
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
betrokkenheid burgers bij beheer en onderhoud openbare ruimte vergroten                 inwoners betrekken bij kwaliteit gestuurd beheren via burgerschouw (rond-
                                                                                         gang met inwoners)
                                                                                         mogelijkheden voor adoptie van groenstroken promoten
creëren van een duurzaam groenbestand                                                   uitvoeren bomenbeheerplan
                                                                                        onkruidbestrijding op verharding met een ecologisch en duurzaam bestrij-
                                                                                         dingsmiddel
                                                                                        vergroten biodiversiteit
behalen van het met de raad afgesproken onderhoudsniveau                                uitvoering van het beleidsplan kwaliteit-gestuurd beheren groen en reiniging

onkruidbestrijding op verharding
Het gebruik van Roundup en alternatieve spuitbare onkruidbestrijdingsmiddelen is sinds 1 januari 2016 verboden. Hoorn is hier al sinds januari 2015 mee ge-
stopt. In 2016 wordt een definitieve keuze gemaakt voor een methode voor onkruidbestrijding.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                50/174
                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


vergroten biodiversiteit
Biodiversiteit is de verscheidenheid aan planten en dieren én is een indicator voor de gezondheid van een ecosysteem. We willen de biodiversiteit vergroten
door het maaien van gazons en bermen aan te passen aan de groeicyclus van plantensoorten en dieren voldoende schuil- en foerageerplekken te bieden.

beleidsplan kwaliteit-gestuurd beheren groen en reiniging
Kwaliteit-gestuurd beheren is een werkwijze waarbij de openbare ruimte wordt onderhouden aan de hand van een vooraf afgesproken onderhoudsniveau. Het
onderhoudsniveau in Hoorn is basisniveau. Dit onderhoudsniveau wordt inzichtelijk gemaakt met kwaliteitsomschrijvingen, ondersteund door onderhoudsbeel-
den. Door het gebruik van onderhoudsbeelden begrijpen bestuur en burgers beter wat er wordt bedoeld met een onderhoudsniveau. Bestuur, beheerders en
burgers zijn hierdoor eenvoudiger in staat om met elkaar te communiceren.

wat mag het kosten?

tabel 37 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro)
                                                                     rekening    begroting
                                                                                                       begroting 2016               2017     2018      2019
                                                                        2014        2015
                                                                        saldo        saldo         lasten      baten       saldo    saldo    saldo      saldo
kunst en cultuur                                                       -8.144       -7.242        -8.932       1.706      -7.226   -7.222   -7.207    -7.192
cultureel erfgoed                                                      -1.140       -1.017        -1.422         266      -1.156   -1.139   -1.128    -1.118
sport                                                                  -5.167       -5.920        -6.486       1.598      -4.888   -4.913   -4.701    -4.616
recreatie                                                              -1.664       -2.556        -3.170         773      -2.397   -2.307   -2.318    -2.293
groen                                                                  -4.254       -4.630        -4.445          27      -4.418   -4.408   -4.411    -4.403
totaal saldo van baten en lasten                                     -20.369      -21.365        -24.455       4.370 -20.085 -19.989 -19.765 -19.622
storting in reserves                                                     -354         -520                                 -291     -296     -301       -332
onttrekking aan reserves                                               1.469        3.371                                   875      887      852        845
resultaat                                                            -19.254      -18.514                              -19.421 -19.298 -19.214 -19.114



tabel 38 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                       bedrag      effect op      incidenteel of
                                                                                             resultaat      structureel effect
kunst en cultuur
personeelslasten                                                                     92       nadeel        verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                       28       nadeel        structureel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                         51/174
                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                    bedrag   effect op   incidenteel of
                                                                                       resultaat   structureel effect
in 2015 is incidenteel budget beschikbaar gesteld voor de exploitatie van       100    voordeel    incidenteel
het VOC-schip de Halve Maen
incidentele bijdrage vanuit de grondexploitatie voor kunstenplan Bangert en     114    neutraal    incidenteel
Oosterpolder in 2015. Deze bijdrage is gestort in de reserve beeldende
kunst en daarom per saldo budgettair neutraal
incidenteel budget 2015 voor de afronding onderzoek Westfries Centrum            30    voordeel    incidenteel
van de kunsten
incidenteel budget 2015 voor de uitvoering van kunstenplan De Kreek ten         108    neutraal    incidenteel
laste van de reserve beeldende kunst
cultureel erfgoed
personeelslasten                                                                225     nadeel     verschilt per jaar
in 2015 incidenteel budget voor de restauratie van Gerritsland 7 vanuit de       50    neutraal    incidenteel
Kansenkaart 2.0 ten laste van de reserve stimuleringsfonds economische
crisis
sport
toerekening van kosten voor personeel en multifunctionele accommodaties          27     nadeel     structureel
kapitaallasten                                                                  120     nadeel     structureel
lagere subsidies zwembaden door raadsbesluit heroverweging subsidies             28    voordeel    structureel
in 2015 incidenteel budget voor compensatie huur Stichting Zwembaden             40    voordeel    incidenteel
Hoorn
in 2015 incidenteel budget voor de 40/60-regeling sport ten laste van de        119    neutraal    incidenteel
reserve onderhoud kapitaalgoederen
de impuls Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) 2010-2014 loopt           114    voordeel    incidenteel
tot en met 2015
in 2015 incidenteel hogere uitgaven groot onderhoud zwembaden op grond          612    neutraal    incidenteel
van een onderliggend beheerplan ten laste van de reserve onderhoud kapi-
taalgoederen
in 2015 incidenteel budget voor een onderzoek naar de beheer- en exploita-       26    voordeel    incidenteel
tievorm van de binnen- en buitensportaccommodaties
voor het anders organiseren en beheren van sportaccommodaties is vanaf          200    voordeel    structureel
2016 een bezuiniging van 200.000 euro ingeboekt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            52/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
recreatie
personeelslasten                                                                   496      nadeel      verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                      49     voordeel     structureel
in 2015 extra inkomsten door verkoop gronden                                        50      nadeel      incidenteel
in 2015 versnelde afschrijvingen op de activa speelterreinen 2010 en 2011          708     voordeel     incidenteel
groen
personeelslasten                                                                   215      nadeel      verschilt per jaar
in 2015 incidenteel budget voor het omvormen van heestervakken naar ga-            455     neutraal     incidenteel
zon. Per saldo budgettair neutraal want de kosten worden gedekt door een
onttrekking aan de reserve kapitaalgoederen

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
Binnen dit programma wordt voor ongeveer 1,3 miljoen euro geïnvesteerd. Dat bedrag wordt ingezet voor diverse renovaties van sportvelden, de vervanging
van sportinventaris van enkele gemeentelijke sporthallen volgens beheersplan, aanpassingen aan speelplaatsen, renovatie theaterinstallaties schouwburg Het
Park en wijkcentra en valbeveiliging kerktorens.

mutaties reserves 2016
algemene reserve
In het kader van de aanvullende ombuigingen 2016-2019 uit de Kadernota 2015 worden er investeringen met een maatschappelijk nut met een bedrag van
500.000 euro versneld afgeschreven ten laste van de algemene reserve (420.000 euro programma 1 en 80.000 euro programma 5).

reserve onderhoud kapitaalgoederen
Om de kosten van het (toekomstig) groot onderhoud aan de zwembaden te dekken wordt 100.000 euro in deze reserve gestort. Daarnaast wordt 5.000 euro
gestort voor het onderhoud hockeycomplex. Op grond van de onderliggende beheerplannen wordt 117.000 euro aan deze reserve onttrokken voor het in
2016 geplande onderhoud aan de zwembaden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         53/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


reserve Westfries Museum
In 2016 wordt 18.000 euro in deze reserve gestort als reservering voor het retourtransport van de Halve Maen en 6.700 euro voor het baggeren.

reserve welzijnsvoorzieningen Bangert en oosterpolder
In 2016 wordt 74.000 euro in deze reserve gestort voor de sporthal in de multifunctionele accommodatie De Kreek. Voor de kapitaallasten van deze sporthal
in Bangert en Oosterpolder (en de grondkosten daarvan) wordt 159.000 euro onttrokken aan deze reserve.

reserve kunstijsbaan
In 2016 wordt 87.000 euro in de reserve gestort. De kapitaallasten van de kunstijsbaan (260.000 euro) worden via deze reserve gedekt.

reserve parkeren en infrastructuur
Voor de kapitaallasten voor uitbreiding van het parkeerterrein van de kunstijsbaan wordt 6.000 euro onttrokken aan deze reserve.

reserve afschrijvingslasten investeringen
Uit de reserve afschrijvingslasten wordt 254.000 euro onttrokken voor diverse investeringen.

reserve beeldende kunst
In de periode 2016-2019 wordt de jaarlijkse storting van 25.000 euro in de reserve beeldende kunt achterwege gelaten.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er binnen dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         54/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


      programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening

hoofddoelstelling
Uitgangspunt is dat inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor hun zorg en ondersteuning. De gemeente stimuleert inwoners om elkaar daarbij te helpen. Als in-
woners zelf geen of onvoldoende mogelijkheden hebben, biedt de gemeente passende ondersteuning.

transformatie
Sinds 2015 is de regie over de gehele Wmo, Participatiewet, Jeugdwet en Passend Onderwijs overgegaan van het rijk naar de gemeente (transitie). In 2016
wordt vormgegeven aan de transformatie: een omslag in denken en doen moet vorm krijgen. Kenmerken hiervan zijn vraag gestuurd werken, efficiënte en be-
taalbare ondersteuning. Zorg en ondersteuning veranderen: er wordt een groter beroep gedaan op onze inwoners en hun sociale omgeving. Inwoners ontvan-
gen passende ondersteuning, daar waar ze zelf geen mogelijkheden hebben.
Het doel is om te komen tot meer samenhang tussen de bovengenoemde wetten, meer innovatie en meer grip. Daarnaast is het belangrijk voor onze inwoners
dat het overzicht van voorzieningen duidelijk is. Zo kan de ondersteuning goedkoper, efficiënter en dichter bij de inwoner georganiseerd worden. Zo wordt de
kwaliteit van de ondersteuning worden verhoogd en wordt het beroep op voorzieningen en de druk op het budget verminderd.




Dit programma heeft een verbinding met de programma's:
     1 veiligheid
     3 economische zaken
     4 onderwijs (jeugd, voortijdig schoolverlaters en volwasseneneducatie)
     5 sport en recreatie/speelplaatsen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           55/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


      7 gezondheidszorg
      8 wijkgericht werken

beleidsvelden
6.1 inkomen
6.2 armoede en schuldhulpverlening
6.3 maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg
6.4 jeugd en jongeren

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
De gemeente voert de overgedragen taken uit met het geld dat de gemeente hiervoor van het rijk krijgt. Het totale budget voor deze taken wordt de komende
jaren minder.

       beleidsveld 6.1 inkomen

doelstelling
Inwoners van Hoorn werken of werken naar vermogen. De gemeente zet in op uitkeringsonafhankelijkheid maar biedt inwoners die niet zelfstandig in hun ei-
gen bestaan kunnen voorzien, een tijdelijk inkomen.

tabel 39 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 6.1 inkomen
doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
minder dan 1.300 mensen in de bijstand                                             inzet op actieve handhaving en re-integratie om uitstroom te realiseren
meer mensen uit de bijstand door re-integratie                                     intensiveren van werkgeversdienstverlening, job coaching en inzet op loon-
                                                                                    kostensubsidie
                                                                                   bieden van werk en werkervaring via Arbeidsgroei en Arbeidsfit en een be-
                                                                                    tere aansluiting op de flexibele vraag vanuit de arbeidsmarkt via Flextentie
                                                                                    (trajecten met behoud van uitkering)
                                                                                   inzet van extra re-integratietrajecten voor zzp’ers, jongeren, ouderen en
                                                                                    werkzoekenden zonder uitkering
verminderen regeldruk                                                              vereenvoudigen van procedures en processen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               56/174
                                                                                                                                              begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 6.2 armoedebestrijding en schuldhulpverlening

doelstelling
De Hoornse minima kunnen mee (blijven) doen aan de samenleving. Inwoners komen minder snel in de schulden en diegenen met schulden kunnen hulp krij-
gen van de gemeente.

tabel 40 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 6.2 armoedebestrijding en schuldhulpverlening
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
optimaliseren van armoedebestrijding                                                    evalueren van de inkomensondersteuning in Hoorn vanaf 2015
bieden van adequate schuldhulpverlening                                                 uitvoeren van pilots gericht op preventie (pilot met preventiemedewerker en
                                                                                         Standby)
                                                                                        binnen 1.Hoorn meer aandacht voor signalering en doorverwijzen naar
                                                                                         schuldhulpverlening

      beleidsveld 6.3 maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg

doelstelling
Inwoners zorgen voor zichzelf en voor elkaar. Aanvullend hierop biedt de gemeente een samenhangend aanbod van voorzieningen, dat toegankelijk is voor alle
inwoners. Ontmoeting, ontspanning, ontplooiing en ondersteuning staan hierbij centraal. De gemeente accepteert geen discriminatie, pesten en uitsluiting.
Voor diegenen die (nog) onvoldoende of geen mogelijkheden hebben om mee te doen in de samenleving, is het beleid gericht op versterking van de zelfred-
zaamheid, ondersteuning en waar nodig opvang. Op basis van de nieuwe Wmo 2015 levert de gemeente maatwerkvoorzieningen. De uitvoering van deze
nieuwe Wmo vindt plaats binnen de daarvoor beschikbare rijksmiddelen.

tabel 41 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 6.3 maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
gemeente Hoorn is een dementie- en mantelzorgvriendelijke gemeente                      uitvoeren van het actieplan Zorgzame Samenleving
het transformeren van het stelsel van ondersteuning en welzijn aan inwoners             prestatiegericht subsidiëren/inkopen
van Hoorn                                                                               uitvoeren van de innovatieagenda
                                                                                        uitvoeren hervorming huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding
een betere door- en uitstroom in de maatschappelijke opvang en beschermd                evaluatie van de resultaten van het in-, door-, en uitstroombeleid van de
wonen in Westfriesland.                                                                  maatschappelijke opvang en beschermd wonen
                                                                                        afspraken maken met de andere Westfriese gemeenten over vroegsignale-
                                                                                         ring, (terugval) preventie, nazorg en het vestigingsbeleid
                                                                                        afspraken maken met Westfriese woningbouwcorporaties over uitstroom-
                                                                                         woningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            57/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                      activiteiten/resultaten
verlagen van de kosten van het doelgroepenvervoer                                   aanbesteden gebundeld vervoer (Leerlingenvervoer, Wsw- en Jeugdhulpver-
                                                                                     voer)
                                                                                    stimuleren gebruik OV vervoer door Wmo-reizigers
                                                                                    samenwerking met en mogelijkheden tot subsidie zoeken bij provincie
                                                                                     Noord-Holland en vervoerders
een snellere en adequatere afhandeling van meldingen van kindermishandeling         monitoren van integratieproces Veilig Thuis
en huiselijk geweld                                                                 aanvullende afspraken maken over de samenwerking tussen Veilig Thuis en
                                                                                     1.Hoorn, inclusief politiemeldingen
acceptatie en zichtbaarheid diverse vormen geaardheid vergroten                     uitvoeren van Lokaal Actieplan LHBT 2015-2017
                                                                                    netwerkvorming (in Hoorn en regio West-Friesland) tussen doelgroepenor-
                                                                                     ganisaties en organisaties in de zorg, het onderwijs en de sport
                                                                                    deskundigheidsbevordering bij professionals

      beleidsveld 6.4 jeugd en jongeren

doelstelling
Alle kinderen, jongeren en jongvolwassenen (-9 maanden tot 23 jaar) groeien kansrijk, gezond en veilig op. Hoorn geeft hen kansen om hun talenten optimaal
te ontwikkelen en mee te doen in de samenleving. De gemeente biedt basisvoorzieningen en, waar dat nodig is, maatwerkvoorzieningen aan.

tabel 42 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 6.4 jeugd en jongeren
doelen 2016                                                                      activiteiten/resultaten
het verder transformeren van het stelsel van zorg voor jeugdigen in Hoorn           uitvoeren van het meerjarig vastgestelde beleid uit het Beleidskader Zorg
                                                                                     voor jeugd en de inkoopstrategie binnen het jeugdhulpstelsel
                                                                                    uitvoeren van de innovatieagenda
                                                                                    stroomlijnen van de crisisdienst voor de regio Noord-Holland Noord
monitoring van de uitvoering van de taken uit de Jeugdwet                           evalueren van de verordening Zorg voor jeugd
                                                                                    voorbereiden van de gekozen organisatievorm van 1.Hoorn per 1 januari
                                                                                     2017
ketenaanpak rond jeugd en jongeren (-9 maanden tot 23 jaar) optimaliseren,          realiseren van een goede afstemming tussen 1.Hoorn, onderwijs, huisart-
met extra aandacht voor zorgcontinuïteit bij het bereiken van de 18-jarige leef-     senzorg, politie en justitie (inclusief nazorg Jeugdreclassering) en
tijd                                                                                 WerkSaam, vooral bij multiproblematiek
                                                                                    monitoren van en sturen op de aan zorgaanbieders gestelde inkoopeisen
                                                                                     met betrekking tot zorgcontinuïteit bij jeugdigen die 18 jaar worden
het opvoedkundig klimaat en preventie versterken                                    uitvoeren van de maatregelen uit de Kadernota Jeugdbeleid 2013-2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                         58/174
                                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 43 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                           begroting 2016                    2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo          lasten       baten       saldo      saldo    saldo      saldo
inkomen                                                                     -5.451      -4.703         -19.564      16.152       -3.412     -3.841   -3.802    -3.802
armoedebestrijding en schuldhulpverlening                                   -4.127      -4.404          -4.187           90      -4.097     -4.093   -4.087    -4.076
maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg                            -12.300     -45.537         -51.672        3.811 -47.861 -48.224 -48.303 -48.335
ouderen*                                                                       -22             -               -            -           -        -         -          -
welzijnswerk*                                                               -4.076             -               -            -           -        -         -          -
jeugd en jongeren                                                           -1.156     -17.121         -14.610           32 -14.578 -14.496 -14.431 -14.391
integratie en participatie*                                                 -2.651             -               -            -           -        -         -          -
totaal saldo van baten en lasten                                           -29.783     -71.765         -90.033      20.085 -69.948 -70.654 -70.623 -70.604
storting in reserves                                                           -73         -73                                     -73        -73      -73         -73
onttrekking aan reserves                                                       998         318                                     165        163      161        159
resultaat                                                                  -28.858     -71.520                                  -69.856 -70.564 -70.535 -70.518
* Vanaf de begroting 2015 zijn deze beleidsvelden samengevoegd met het beleidsveld maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg.


tabel 44 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag       effect op       incidenteel of
                                                                                                   resultaat       structureel effect
inkomen
personeelslasten                                                                      1.045        voordeel        verschilt per jaar
het overhevelen van taken aan WerkSaam Westfriesland 2015 en daarmee                    246        voordeel        incidenteel
de ontvlechting van Sociale Zaken levert een voordeel voor de gemeente
Hoorn op
armoede en schuldhulpverlening
personeelslasten                                                                        247        voordeel        verschilt per jaar
in het kader van de aanvullende ombuigingen 2016-2019 (Kadernota 2015)                   58        voordeel        structureel
wordt het budget voor schuldhulpverlening vanaf 2016 verlaagd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                        59/174
                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                   bedrag   effect op   incidenteel of
                                                                                      resultaat   structureel effect
maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg
personeelslasten                                                             1.827     nadeel     verschilt per jaar
in 2015 incidenteel budget voor implementatie Beschermd Wonen                   67    voordeel    incidenteel
in 2015 incidenteel budget voor extra inzet re-integratie ten laste van de     520    voordeel    incidenteel
stelpost nieuw beleid (investeringsagenda)
er is vanaf 2014 een aanbestedingsvoordeel van jaarlijks 100.000 euro ge-      100    voordeel    incidenteel
realiseerd op de rolstoelen en vervoersvoorzieningen, wat oploopt tot
400.000 euro in 2016
in 2015 incidenteel budget voor DnoDoen extra taken AWBZ                        40    voordeel    incidenteel
herschikking subsidies MOVB                                                    116     nadeel     incidenteel
in 2015 incidenteel budget voor afbouw ID-banen op scholen                     166    voordeel    incidenteel
in de begroting was geen rekening gehouden met een eigen bijdrage be-          760    voordeel    structureel
schermd wonen en voor begeleiding
de gevolgen van de septembercirculaire 2014 en meicirculaire 2015 voor       1.333    voordeel    verschilt per jaar
jeugd en Wmo zijn verrekend met o.a. het risicobudget sociaal domein,
waardoor het risicobudget is verlaagd
om het risicobudget sociaal domein op peil te houden en de capaciteitsuit-   1.957     nadeel     verschilt per jaar
breiding te dekken, zijn hiervoor middelen gereserveerd
herschikking budgetten sociaal domein, deel van inkoopbudget uit beleids-    1.896     nadeel     verschilt per jaar
veld 6.5 is verplaatst naar beleidsveld 6.3
de hulpkostenplaats voor de voorbereiding op de decentralisaties bestaat       378    voordeel    structureel
niet meer in 2016, daarom vervalt de toerekening aan dit beleidsveld
jeugd en jongeren
personeelslasten                                                                62    voordeel    verschilt per jaar
de toezicht- en handhavingstaak op de kinderopvang en het peuterspeel-         150    neutraal    structureel
zaalwerk verschuift van programma 6 naar programma 1. Het budgettair ef-
fect is neutraal.
in 2015 incidenteel budget voor extra groepen peuterspeelzaalwerk be-           72    neutraal    incidenteel
schikbaar gesteld ten laste van bestaande budgetten
in 2015 incidenteel budget voor twee opdrachten uit 2014 in het kader van       44    voordeel    incidenteel
Centrum Jeugd en Gezin
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            60/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
herschikking budgetten sociaal domein, deel van inkoopbudget uit beleids-        2.183     voordeel     structureel
veld 6.5 is verplaatst naar beleidsveld 6.3, per saldo minder budget voor in-
koop zorg i.v.m. Rijkskorting
integratie en participatie
de ontvangen rijksmiddelen voor de 3D’s fluctueren en de uitgavenbudget-           313     neutraal     structureel
ten worden naar dit niveau bijgesteld, per saldo budgettair neutraal. De
middelen worden via een gemeenschappelijke regeling doorgesluisd naar
WerkSaam.

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
reserve welzijnsvoorzieningen Bangert en Oosterpolder
In 2016 wordt 73.000 euro in deze reserve gestort voor de realisatie van de multifunctionele accommodatie. Ter dekking van de kapitaallasten wordt
158.000 euro aan deze reserve onttrokken.

reserve afschrijvingslasten investeringen
De afschrijvingslasten van de aanpassingen aan diverse peuterspeelzalen (7.000 euro) worden aan deze reserve onttrokken.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         61/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


      programma 7 volksgezondheid en milieu

hoofddoelstelling
Hoorn heeft een gegarandeerde, goede basisvoorziening voor de preventie en bescherming van de gezondheid van alle inwoners. De gemeente heeft voldoen-
de voorzieningen voor het inzamelen van afvalwater en huishoudelijk afval om de volksgezondheid te beschermen. Doel is een schone, groene en levendige
stad voor nu en in de toekomst.

beleidsvelden
7.1 gezondheidszorg
7.2 milieu
7.3 riolering en afval
7.4 begraafplaatsen

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen en kort toegelicht in bijlage 8 beleidskaders .

ombuigingen
Er vallen drie ombuigingsplannen onder beleidsveld 7.3:

opruimkosten onjuist aangeboden en bijgeplaatst afval naar verzamelcontainers (120.000 euro)
Door gerichte handhaving wil de gemeente het onjuist aangeboden of bijgeplaatste afval in de nabijheid van boven- en ondergrondse verzamelcontainers zo-
veel mogelijk inperken. Daar waar dat geen effect sorteert is het mogelijk om te verhalen via de afvalstoffenheffing. De toename van het tarief bij 120.000
euro is ca.1,25% ofwel 3,15 euro eenpersoonshuishouden tot 4,23 euro meerpersoonshuishouden. In Q4/2015 volgt een voorstel aan de raad.

toerekening straatreiniging aan rioolretributie
Er is ruimte om meer kosten van straatreiniging toe te rekenen aan het product riolering. De verwachting is dat er ongeveer 85.000 euro extra kan worden
toegerekend. Het effect op de rioolretributie is een stijging van circa 1,5%; 1,54 euro op eigenaarstarief en 0,64 euro gebruikerstarief.

versobering dienstverleningsovereenkomst HVC (150.000 euro vanaf 2017)
Door versobering van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met HVC kunnen mogelijk kosten worden bespaard. Gedacht kan worden aan lagere inzamel-
frequentie van huisvuil, stoppen met ophalen grofvuil, betalen voor wegbrengen grofvuil boven een bepaalde hoeveelheid, stoppen met inzamelen restafval.
Het neerwaartse effect in de afvalstoffenheffing kan gecompenseerd worden door een verhoging van de OZB. De uitwerking hiervan vindt plaats in 2016 met
beoogd effect vanaf 2017.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        62/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 7.1 gezondheidszorg

doelstelling
De verschillende beleidsterreinen en het aanbod op het gebied van volksgezondheid worden op elkaar afgestemd. Bijzondere aandacht gaat uit naar preventie.
    Jeugdgezondheidszorg: zie programma 6, beleidsveld 6.6 jeugd en jongeren.
    Jeugd en alcohol: zie programma 1, beleidsveld 1.2 openbare orde en veiligheid.
    Jeugd en drugs: zie programma 1, beleidsveld 1.2 openbare orde en veiligheid

tabel 45 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 7.1 gezondheidszorg
doelen 2016                                                                   activiteiten/resultaten
de gezondheid van inwoners van Hoorn bevorderen                                  uitvoeren activiteiten uit Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2013-2016
                                                                                 uitvoeren wettelijke taken door GGD
optimaliseren van de samenwerking van 1.Hoorn met huisartsen en specialis-       intensiveren van activiteiten gericht op kennis delen en samenwerken
ten in het ziekenhuis.
verminderen van alcohol en drugsgebruik onder jongeren                           opstellen en uitvoeren plan 'In control of alcohol en drugs 2016-2020'
verbeteren van nalevingsgedrag van alcoholverstrekkende bedrijven                voorlichten, ondersteunen, samenwerken met partners in het veld
                                                                                 indien nodig sancties opleggen

nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2013-2016
In 2013 is de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2013-2016 vastgesteld. De speerpunten in deze nota zijn: alcohol, roken en drugs, overgewicht en diabetes en
psychische problematiek. In 2016 stimuleert en ondersteunt de gemeente gezondheids- en welzijnsorganisaties om aandacht te geven aan deze speerpunten.
Jeugd en ouderen zijn als extra belangrijke doelgroep benoemd. We haken aan bij al bestaande maatregelen, bij nieuwe maatregelen zet Hoorn in op bewegen
en weerbaarheid. Met deze integrale aanpak leggen we verbindingen tussen beleidsterreinen als welzijn, sport, jeugd en ouderen.
In 2016 start de realisatie van een nieuw gezondheidsbeleidsplan.

uitvoeren wettelijke taken GGD
De Gemeentelijke Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) geeft voor alle gemeenten in de regio Noord-Holland Noord uitvoering aan wettelijke taken. Die
taken hebben betrekking op het bevorderen, bewaken en beschermen van de gezondheid van de inwoners. Speciale aandacht is er voor de doelgroepen
'jeugd' en 'ouderen'.

intensiveren van activiteiten gericht op kennis delen en samenwerken
Huisartsen hebben een cruciale rol als poortwachter in de gezondheidszorg. Zij zijn vaak de eerste partij waar een inwoner met een vraag op het gebied van
zorg/ondersteuning naartoe gaat. Huisartsen, kinderartsen en medisch specialisten mogen volgens de nieuwe Jeugdwet rechtstreeks verwijzen naar jeugdhulp.
Door te werken aan een betere samenwerking tussen artsen en de gemeente (1.Hoorn) vullen deze elkaar aan, worden problemen tijdig gesignaleerd en kan er
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              63/174
                                                                                                                                             begroting 2016 werkversie


voor ieder gezin één plan en één aanpak komen, ook op school. Om dit te bewerkstelligen maakt de gemeente met de zorgverzekeraars en (huis)artsen afspra-
ken over de inzet van praktijkondersteuning bij de huisartsen en over onderlinge verwijzingen.
De gemeente zet in 2016 verder in op het creëren van bekendheid en het bevorderen van de samenwerking.

in control of alcohol en drugs
Het alcoholgebruik onder jongeren tot 18 jaar blijft afnemen. We zijn er echter nog niet. Een nieuw plan voor de periode 2016-2020 is in voorbereiding. Dit
plan wordt in het eerste kwartaal van 2016 ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Behalve voor alcoholgebruik bij de jeugd is er ook extra aan-
dacht voor de aanpak van (party)drugs. Dit wordt geborgd in het plan. De aanpak blijft ook in 2016 onverminderd gericht op de mix van preventieve en re-
pressieve maatregelen. Wel zal er extra aandacht zijn voor het investeren en verder verbeteren van de netwerken (zoals sportclubs en stichting Netwerk) en
ouderbetrokkenheid.

In de evaluatie van het Horecabeleid krijgt het onderwerp ‘In control of alcohol en drugs’ ook de nodige aandacht. Hierbij ligt een belangrijke relatie met de vei-
ligheidsambitie.

      beleidsveld 7.2 milieu

doelstelling
Hoorn investeert in een schone, groene en levendige stad om deze voor toekomstige generaties goed achter te laten. Stip op de horizon is een klimaatneutrale
stad in 2040.

tabel 46 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 7.2 milieu
doelen 2016                                                                       activiteiten/resultaten
kwaliteit borgen van vergunningen, toezicht en handhaving voor het taakveld          uitvoeren van het handhavingsprogramma milieu 2016
milieu en daarbij voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor de taakuit-
voering
uitvoering geven aan duurzaamheidsprogramma Puur Hoorn 2.0 in samenwer-              opzetten en uitvoeren projecten en activiteiten uit het programma Puur
king met Hoornse inwoners, bedrijven, instellingen, stichtingen en verenigingen       Hoorn 2.0

Puur Hoorn 2.0
Puur Hoorn 2.0 is het duurzaamheidsprogramma voor de periode 2015-2018. Samen met inwoners, bedrijven, stichtingen, verenigingen en instellingen wer-
ken we aan de Duurzame Stad, met als eindbestemming een klimaat-neutrale stad in 2040. Focus ligt op projecten en initiatieven die vanuit de samenleving
komen, een (financieel) vliegwieleffect hebben en gericht zijn op het aangaan van partnerschap. Puur Hoorn 2.0 steunt op zeven pijlers, die gezamenlijk alle
domeinen omvatten waarbinnen ontwikkeling nodig is om ons einddoel te bereiken. Deze pijlers zijn bewustwording en gedrag, energie, bouw, mobiliteit, af-
val, water en eigen beleid en beheer. Voorbeelden van Puur Hoornprojecten die in 2016 worden uitgevoerd zijn: realisatie van revolverend fonds voor gemeen-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           64/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


telijk vastgoed, realisatie energiestrijd Hoornse horeca, verduurzaming van Hoornse wijken door het organiseren van wijkaanpakken, uitrol online platform voor
kinderen gericht op energiebesparing.

       beleidsveld 7.3 riolering en afval

doelstelling
Hoorn treft voorzieningen voor het inzamelen van afvalwater en huishoudelijk afval om de volksgezondheid te beschermen.

tabel 47 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 7.3 riolering en afval
doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
een goed functionerend rioleringssysteem                                           uitvoeren van gemeentelijk rioleringsplan 2016-2021
een goed functionerend inzamelsysteem voor huishoudelijk afval                     zie voor activiteiten het onderdeel CAW (Centraal Afvalverwerkingsbedrijf
                                                                                    Westfriesland) in de paragraaf 'Verbonden Partijen'
                                                                                   project 'Materiaalhergebruik' uitvoeren

gemeentelijk rioleringsplan 2016-2021
In 2011 is het gemeentelijk rioleringsplan 2011-2016 vastgesteld. In 2015 wordt een nieuw gemeentelijk rioleringsplan voor de periode 2016-2021 ter vast-
stelling aan de raad aangeboden. Het accent in het nieuwe plan ligt op een integrale gebiedsgerichte aanpak van rioolvervangingen in de openbare ruimte.

project materiaalhergebruik (meer waarde uit afval)
Gemeenten moeten van het ministerie van Infrastructuur en Milieu in 2015 65% en in 2020 75% van hun huishoudelijk afval recyclen. De CAW-gemeenten,
waaronder Hoorn, halen deze doelstelling momenteel nog niet. In 2015 is door het CAW besloten om een nieuw inzamelsysteem in te voeren. In het tweede
kwartaal van 2016 wordt de eerste fase ingevoerd. Inwoners die nu een grijze en groene minicontainer hebben, krijgen een extra minicontainer voor kunststof
en drankenkartons. De bestaande grijze minicontainer wordt minder frequent geleegd. Het recyclepercentage zal hierdoor naar verwachting stijgen naar 61%.
Voor het invoeren van de volgende twee fases stelt de gemeente in 2016 een grondstoffenplan op. Fase 2 bestaat uit verbetering van de inzameling van ove-
rige grondstoffen (o.a. glas en textiel), doorontwikkeling op gft-afval, kunststof verpakkingen en oud papier en inzet op handhaving/afvalcoaching. Fase 3 be-
vat maatregelen in hoog stedelijk gebied (vuilniszakken-wijken, hoogbouw). Het grondstoffenplan wordt ter besluitvorming voorgelegd aan het CAW. In het
nieuwe inzamelsysteem verliezen we het belang van het verenigingsleven niet uit het oog.

       beleidsveld 7.4 begraafplaatsen

doelstelling
Hoorn heeft voldoende mogelijkheden voor inwoners om in de eigen gemeente begraven te worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                65/174
                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


De begraafplaats Zuiderveld biedt, met de bestaande begraafplaatsen, zowel voldoende begraafcapaciteit als meer keuzemogelijkheden voor de inrichting van
het graf.

         beleidsveld 7.5 dierenwelzijn

doelstelling
Een samenleving is zo beschaafd als het met haar allerzwaksten omgaat; dieren horen bij die allerzwaksten. Daarom verdienen zij het dat wij bewust met hun
leefomgeving en hun welzijn omgaan. Op veel terreinen gebeurt dat al, maar dat is niet integraal geregeld. Dat kan en moet beter.

tabel 48 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 7.5 dierenwelzijn
doelen 2016                                                                           activiteiten/resultaten
zorgen voor aandacht en bewustzijn voor dierenwelzijn                                     kaderstellende notitie met uitgangspunten, die in 2016 door de raad wordt
                                                                                           vastgesteld

wat mag het kosten?

tabel 49 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                         begroting 2016             2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo        saldo       lasten    baten     saldo    saldo    saldo      saldo
gezondheidszorg                                                             -4.247        -2.683      -2.475         -    -2.475   -2.476   -2.477    -2.476
milieu                                                                      -1.412        -1.839      -1.991       83     -1.908   -1.907   -1.800    -1.345
riolering en afval                                                           1.847        1.554     -13.618     15.146    1.528    1.634    1.562      1.715
begraafplaatsen                                                                -42         -113         -527      409      -118      -62       -60        -58
totaal saldo van baten en lasten                                            -3.854        -3.081    -18.611     15.638    -2.973   -2.811   -2.775    -2.164
storting in reserves                                                          -643        -1.800                            -36      -43          -       -93
onttrekking aan reserves                                                       551          477                             593      592      526          16
resultaat                                                                   -3.946        -4.404                          -2.416   -2.262   -2.249    -2.241
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            66/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


tabel 50 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                       bedrag    effect op     incidenteel of
                                                                                           resultaat     structureel effect
gezondheidszorg
personeelslasten                                                                     30      nadeel      verschilt per jaar
in 2015 incidenteel budget voor extra inzet re-integratie ten laste van de           50     voordeel     incidenteel
stelpost nieuw beleid (investeringsagenda)
in 2015 incidenteel budget voor vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage        148      voordeel     incidenteel
in 2015 incidenteel budget voor bijdrage mobiliteitspool GGD HN                      40     voordeel     incidenteel
milieu
vanaf 2016 is er in het programma puur Hoorn 2.0 budget beschikbaar ge-              50     neutraal     structureel
steld voor PR en communicatie ten laste van de reserve duurzaamheid, per
saldo dus budgettair neutraal
riolering en afval
personeelslasten                                                                     23      nadeel      verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                     350       nadeel      structureel
de geraamde inkomsten zijn conform het GRP (gemeentelijk rioleringsplan)           169      neutraal     structureel
hoger dan in voorgaand jaar en worden verrekend met de reserve riolering
voor het opstellen van een nieuw gemeentelijk rioleringsplan zijn niet-              38     voordeel     incidenteel
bestede middelen uit 2014 overgeheveld naar 2015
de gemeenteraad heeft in november 2014 de nota kostendekkendheid leges               56     voordeel     structureel
en tarieven vastgesteld. Ten opzichte van 2015 stijgen de baten afvalstof-
fenheffing
begraafplaatsen
kapitaallasten                                                                       47      nadeel      structureel
de grafrechten worden in de periode 2015-2017 jaarlijks met 13% ver-                 47     voordeel     structureel
hoogd

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           67/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


investeringen 2016
In totaal wordt er in 2016 ongeveer 6,2 miljoen euro in riolering geïnvesteerd ten laste van de reserve/voorziening riolering gebracht.

mutaties reserves 2016
reserve riolering
Voor de kosten van instandhouding en investeringen aan het riool is in het huidige gemeentelijk rioleringsplan (GRP) een berekening gemaakt voor een kosten-
dekkend stelsel op de lange termijn. Hierdoor ontstaat er jaarlijks een saldo dat gestort of onttrokken wordt aan de reserve riolering. In 2016 wordt 36.000
euro gestort. Voor de kapitaallasten gemalen fase 1 wordt 18.000 euro onttrokken.

reserve stimuleringsmaatregelen Duurzaamheid
In 2016 wordt 575.000 euro onttrokken aan de reserve duurzaamheid voor de uitvoering van het programma Puur Hoorn 2.0, 90.000 euro voor vaste lasten,
285.000 euro voor projecten, 50.000 euro voor P/R & communicatie, 75.000 euro voor een initiatieven-pot en 75.000 euro voor een subsidieregeling.

mutaties voorzieningen 2016
voorziening riolering
Om een explosieve toename van de kapitaallasten te voorkomen, is in het huidig GRP een plafond gesteld voor investeringen in riolen en gemalen. Alle inves-
teringsbedragen boven dit plafond komen direct ten laste van de voorziening riolering. Op grond van de huidige gegevens is een jaarlijkse storting in de voor-
ziening van 900.000 euro voldoende om de toekomstige kosten te dekken.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                    68/174
                                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


       programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

hoofddoelstelling
Hoorn is een leefbare, bruisende en duurzame stad. Een goede ruimtelijke opbouw van de stad draagt hieraan bij. Samen met onze inwoners dragen we de
zorg voor onze openbare ruimte en gebouwde omgeving. Bij de inrichting betrekken we onze inwoners en benutten we de dynamiek en creativiteit van bewo-
ners en bedrijven.

beleidsvelden
8.1 stedenbouw en ruimtelijke ordening
8.2 volkshuisvesting
8.3 woonwagens
8.4 wijkgericht werken
8.5 bouwen
8.6 grondzaken

      voor de Binnenstadsvisie ligt er een relatie met programma 2 en 3.
      voor het Programma Waterfront ligt er een relatie met de haven-gerelateerde activiteiten van programma 3.

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
In de Kadernota 2015 zijn de volgende ombuigingsmogelijkheden opgenomen die nog concreet uitgewerkt worden:

halveren storting leefbaarheidsfonds:
Gezien de stand van het fonds wordt de storting vanaf 2016 verminderd van 160.000 naar 80.000 euro.

woonwagens (50.000 euro)
Het college onderzoekt of het zelf verkopen en uitgeven van kavels een financiële meeropbrengst kan opleveren.

heroriëntatie gemeentelijk vastgoed en herhuisvesting (150.000 euro vanaf 2017)
In 2016 worden de mogelijkheden onderzocht tot afstoten van panden en herhuisvesting. Daarmee kunnen stappen worden gezet naar een efficiënter, innova-
tiever en meer strategisch gebruik van het maatschappelijk vastgoed.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              69/174
                                                                                                                                             begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 8.1 stedenbouw en ruimtelijke ordening

doelstelling
Een aantrekkelijke stad voor jong en oud betekent prettig werken, wonen, en leven. De kwaliteiten van Hoorn worden meer en beter benut. De initiatieven
vanuit de samenleving die bijdragen aan onze aantrekkelijke stad, stimuleren we.

tabel 51 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.1 stedenbouw en ruimtelijke ordening
doelen 2016                                                                         activiteiten/resultaten
een aantrekkelijk en toegankelijk stationsgebied en omgeving                        Poort van Hoorn:
                                                                                     aanleg nieuwe aansluiting Maelsonstraat-Provincialeweg
                                                                                     voorbereiden veilige fietsverbinding Keern-Provincialeweg inclusief de
                                                                                       voorbereiding van een nieuwe toegangsweg voor de auto vanaf de Pro-
                                                                                       vincialeweg richting Dampten, ter vervanging van het Keern zuid.
                                                                                     vaststellen visie stationsgebied Noord
een leefbare, bruisende en duurzame stad.                                            vaststellen integrale visie voor de binnenstad
beter benutten van de ligging aan het water                                         Programma Waterfront:
                                                                                     in samenwerking met provincies, gemeenten en regio sturen op de kwali-
                                                                                       teit van het Markermeer en luwtemaatregelen. Inzet op een gezamenlijke
                                                                                       aanpak van waterplantenproblematiek
                                                                                     vaststellen definitief ontwerp stadsstrand en voet- fietspad Westerdijk
                                                                                     doorlopen van ruimtelijke procedures dijkversterking
                                                                                     overdracht grond Oude Schouwburg locatie aan projectontwikkelaar
                                                                                     stimuleren van ontwikkelingen Marina Kaap Hoorn (Schelphoek) die pas-
                                                                                       send zijn binnen de visie op de kustlijn van Hoorn
gemeente Hoorn bereidt zich voor op Omgevingswet (2018)                              uitwerken ambities Omgevingswet
een ruimtelijk kader voor Westfriesland                                              vaststellen structuurschets Westfriesland
                                                                                     actualisatie Landschapsplan Westfriesland
verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit van de stad                                  beschrijven ruimtelijke kwaliteit en ambities per wijk in ‘kookboek ruimte-
                                                                                       lijke kwaliteit’

      beleidsveld 8.2 volkshuisvesting

doelstelling
De woningvoorraad is geschikt voor meerdere doelgroepen en sluit aan bij de (toekomstige) vraag. We streven naar een voorraad die toekomstbestendig is,
geschikt is voor meerdere levensfases en waar ruimte is voor kwetsbare doelgroepen. Dit vraagt om een flexibele indeling van de woningen en nieuwe woon-
concepten. We willen ook een woningvoorraad die meer divers is om aantrekkelijk te blijven als stad om te wonen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         70/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


tabel 52 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.2 volkshuisvesting
doelen 2016                                                                    activiteiten/resultaten
een kwalitatieve en aantrekkelijke woningvoorraad met aandacht voor specifie-     een nieuw regionaal actieprogramma (RAP) voor de periode 2016-2020 en
ke doelgroepen die aansluit bij de vraag van (toekomstige) bewoners en die in-     een herziening van de regionale woonvisie
speelt op sociaal maatschappelijke ontwikkelingen                                 uitvoeren van de nieuwe lokale woonvisie
                                                                                  implementatie nieuwe Woningwet 2015
                                                                                  uitvoeren prestatieafspraken woningcorporatie(s)
inwoners in staat stellen langer zelfstandig te wonen                             evalueren Domotica projectplan (met relatie tussen wonen, zorg en welzijn)
                                                                                  samen met de samenleving in stand houden belevingscentrum Domotica
                                                                                  inwoners stimuleren Domotica toe te passen
                                                                                  stimuleren levensloopbestendig bouwen/renoveren
                                                                                  implementatie in Wmo-beleid
Bangert en Oosterpolder verder ontwikkelen                                        ontwikkelen delen centrumgebied
                                                                                  realiseren woningen op basis van toekomstige woonwensen
                                                                                  verbeteren marketing
                                                                                  woningbouwprogramma afstemmen op regionale behoefte
passende huisvesting EU-arbeidsmigranten                                          afspraken maken in regionaal verband (in het kader van het RAP 2016-
                                                                                   2020) herziening van het beleid huisvesting arbeidsmigranten


Met ingang van 1 juli 2015 is de nieuwe Woningwet van kracht. Hierin is opgenomen dat woningcorporaties een bod uit mogen brengen op de lokale woonvi-
sie van een gemeente. Woningcorporatie Intermaris is voor ons een belangrijke partner. Met deze corporatie zijn prestatieafspraken gemaakt in 2015. Ook en-
kele andere corporaties zijn in Hoorn actief. Met hen zijn zo gewenst/nodig prestatieafspraken gemaakt. Van belang is dat er in de gemeente Hoorn voldoende
woningen beschikbaar zijn voor de primaire doelgroep. Hiervoor is een uitbreiding van de kernvoorraad noodzakelijk. Hierover zijn met corporatie(s) afspraken
gemaakt.

      beleidsveld 8.3 woonwagens

doelstelling
Het woonwagencentrum in Hoorn is (brand)veilig en wordt goed beheerd. Instandhouding is het uitgangspunt.

tabel 53 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.3 woonwagens
doelen 2016                                                                    activiteiten/resultaten
een veilig en leefbaar woonwagencentrum                                           realiseren geplande woningbouw
                                                                                  reconstrueren bestaande centrum
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            71/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


      beleidsveld 8.4 wijkgericht werken

doelstelling
Leefbaarheid, veiligheid en sociale cohesie zorgen voor verbinding binnen de stad. Meedoen, participeren en zorgen voor elkaar bevorderen de saamhorigheid.
De betrokkenheid van onze inwoners krijgt vorm in de vraaggerichte wijkaanpak.

tabel 54 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.4 wijkgericht werken
doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
een aantrekkelijk woon-, werk- en leefklimaat                                   uitvoeren lange termijn agenda Stadsvernieuwing:
                                                                                 vaststellen stadsvernieuwingsplan Hoorn-Noord/Venenlaankwartier in sa-
                                                                                    menspraak met stakeholders
                                                                                 voor de wijken Risdam-Zuid, Risdam-Noord en Kersenboogerd wordt nader
                                                                                    onderzoek gedaan om tot een prioritering van wijkaanpak te komen
                                                                                Programma Grote Waal:
                                                                                 uitvoeren top 10 (o.a. Sterflats, Prismalocatie, Grote Beer).
                                                                                Overige:
                                                                                 Samenwerken en ondersteunen van 1.Hoorn door wijkcoördinator verder
                                                                                    vormgeven.
stimuleren van actief burgerschap (onderdeel van democratiseringsagenda)           invoeren Smart Participation (SP)

Smart Participation
Bij Smart Participation gaat het om het stimuleren van actief burgerschap. Burgers starten zelf concrete initiatieven waarmee ze een bijdrage leveren aan za-
ken die hen aan het hart gaan in het publieke domein. Denk aan het opknappen van speeltuinen, het geven van taalles aan buurtgenoten of het onderhouden
van groen. Hiervoor ontvangen zij een vorm van bonus (beloning) die zij vervolgens weer kunnen inzetten in de eigen buurt.

        beleidsveld 8.5 bouwen

doelstelling
De gebouwde omgeving is toekomstbestendig. Daarbij kiezen we voor kwaliteit en het verminderen van regels. Handhaving en toezicht dragen bij aan de vei-
ligheid en bescherming van onze inwoners.

tabel 55 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.5 bouwen
doelen 2016                                                                     activiteiten/resultaten
vermindering regeldruk                                                             actief deelnemen aan landelijke initiatieven vergunningverlening, toezicht en
                                                                                    handhaving (VTH)
                                                                                   initiatieven deregulering (zoals Flitsvergunning en Burenakkoord) uitbreiden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          72/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


doelen 2016                                                                    activiteiten/resultaten
                                                                                  systeemtoezicht en bonus-malustoezicht invoeren
                                                                                  inzet van gedragsbeïnvloeding op vergunningverlening, toezicht en handha-
                                                                                   ving (wordt nog verhelderd)
gemeente Hoorn bereidt zich voor op de invoering van de Private Kwaliteits-       beoordelen en vertalen consequenties van de Private Kwaliteitsborging
borging Bouwtoezicht                                                               Bouwtoezicht (bouwtoets en –toezicht naar de bouwsector zelf)
welstand is toekomstbestendig                                                     vaststellen Welstandsnota
                                                                                  welstandsmethodiek tegen het licht houden van alle relevante ontwikkelin-
                                                                                   gen (bijv. Omgevingswet)
Hoorn voldoet aan de in ontwikkeling zijnde landelijke regelgeving VTH taken      in samenwerking met de kring West-Friesland aansluiten op landelijke ont-
                                                                                   wikkelingen VTH taken

        beleidsveld 8.6 grondzaken

doelstelling
Het beheren en exploiteren van gronden en panden in Hoorn is erop gericht om fysieke-, sociale- en/of economische ontwikkeling van de stad mogelijk te ma-
ken:
    de gemeente faciliteert ruimtelijke projecten in Hoorn door actief grondbeleid en vastgoedontwikkeling
    de gemeente stelt bewoners en bedrijven van Hoorn in staat om in erfpacht uitgegeven grond in eigendom te verkrijgen

tabel 56 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 8.6 grondzaken
doelen 2016                                                                    activiteiten/resultaten
Zevenhuis verder ontwikkelen                                                      circa 3 ha uitgeefbare bedrijfsgrond i.s.m. andere partijen verkopen
de Oude Veiling revitaliseren                                                     circa 0,2 ha bedrijfsgrond verkopen
IJsvogel ontwikkelen                                                              2 kavels bouwgrond t.b.v. gestapelde woningbouw verkopen
Jacques Bloemhof ontwikkelen                                                      uitgifte van circa 0,3 ha t.b.v. gestapelde woningbouw
Tweeboomlaan herontwikkelen                                                       uitgeefbare grond t.b.v. woningbouw verkopen
Bangert en Oosterpolder verder ontwikkelen                                        uitgifte van circa 5,3 ha bouwgrond voor circa 210 woningen en 500m2
                                                                                   winkelruimte
locatie Tuibrug afronden                                                          openbare ruimte realiseren
locatie Bobeldijkerweg                                                            reconstrueren bestaande centrum
betrokkenheid particulieren bij openbaar groen vergroten                          verkoop, verhuur, ingebruikgeving of andere participatiemogelijkheden
voortzetten overdracht erfpachtgronden in eigendom                                belangstelling voor aankoop van de grond inventariseren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                       73/174
                                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 57 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                          begroting 2016                   2017     2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo         lasten        baten       saldo    saldo    saldo      saldo
stedenbouw en ruimtelijke ordening                                          -2.244      -4.868         -1.490            58      -1.432   -1.422   -1.459    -1.448
volkshuisvesting                                                            -3.640      -5.235         -6.168         3.129      -3.039   -3.006   -2.945    -2.870
woonwagens                                                                       -2       -214               -29         65         36       36       36          36
wijkgericht werken                                                            -255        -820           -968            45       -923     -920     -914       -908
bouwen                                                                      -1.009        -786         -1.529           967       -562     -501     -487       -474
grondzaken                                                                   1.020         157        -10.192       10.324         132      126      124        111
totaal saldo van baten en lasten                                            -6.130     -11.766        -20.376       14.588       -5.788   -5.687   -5.645    -5.553
storting in reserves                                                        -3.881      -1.949                                   -1.842   -1.852   -1.868    -1.873
onttrekking aan reserves                                                     3.785       6.829                                   1.829    1.801    1.741      1.738
resultaat                                                                   -6.226      -6.886                                   -5.801   -5.738   -5.772    -5.688



tabel 58 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag      effect op        incidenteel of
                                                                                                  resultaat        structureel effect
stedenbouw en ruimtelijke ordening
personeelslasten                                                                        121       voordeel         verschilt per jaar
incidenteel budget in 2015 voor bestemmingsplannen Poort van Hoorn,                      50       neutraal         incidenteel
Bangert en Oosterpolder, Hoornse Hop, Risdam en Grote Waal; dekking via
de reserve parkeren en infrastructuur
niet-bestede middelen uit 2014 voor de bestemmingsplannen Pelmolenpad,                   36       neutraal         incidenteel
Dampten/Berkhouterweg en Maelsonstraat zijn overgeheveld naar 2015 ten
laste van de reserve parkeren en infrastructuur
in oktober 2014 is begonnen met de bouw van de vervangende nieuwbouw                  3.209       neutraal         incidenteel
Leekerweide. Niet-bestede middelen uit 2014 zijn overgeheveld naar 2015
ten laste van de reserve parkeren en infrastructuur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                           74/174
                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag   effect op   incidenteel of
                                                                                         resultaat   structureel effect
volkshuisvesting
kapitaallasten                                                                     21    voordeel    structureel
niet-bestede middelen uit 2014 voor Domotica zijn overgeheveld naar 2015          144    neutraal    incidenteel
ten laste van een onttrekking aan de algemene reserve, aan de reserve sti-
muleringsfonds economische crisis en een provinciale subsidie
incidentele opbrengst in 2015 vanwege verkoop van een huurwoning Noor-            690     nadeel     incidenteel
derstraat, verkoop Gerritsland 69-’t Hop en locatie Scheerder 1
niet-bestede middelen 2014 voor het programma- en uitvoeringsplan Grote            28    neutraal    incidenteel
Waal zijn doorgeschoven naar 2015 ten laste van de Algemene Reserve
niet bestede ISV3-middelen 2014 zijn doorgeschoven naar 2015                      112    voordeel    incidenteel
de Koopmanstaete is in 2015 gesloopt, daarom is in 2015 de boekwaarde           1.264    voordeel    incidenteel
van het pand afgeraamd
woonomgeving van de sterflats is in 2015 aangepakt met incidenteel bud-         1.136    neutraal    incidenteel
get ten laste van de Algemene reserve
constructieproblemen Roode Steen 15 zijn in 2015 aangepakt met inciden-            50    neutraal    incidenteel
teel budget ten laste van de reserve stimuleringsfonds economische crisis
de budgetten van gebouwenbeheer gemeentepanden zijn herverdeeld over               94    neutraal    structureel
diverse programma’s, dit is per saldo budgettair neutraal
woonwagens
voor het verbeteren van de woonwagencentrum Bobeldijkerweg is in 2015             250    neutraal    incidenteel
incidenteel budget beschikbaar gesteld ten laste van de Algemene reserve
wijkgericht werken
personeelslasten                                                                   33     nadeel     verschilt per jaar
niet-bestede middelen voor voorbereiding sloop gebouwtjes begraafplaats            34     nadeel     incidenteel
Keern zijn doorgeschoven naar 2015
niet bestede ISV3-middelen 2014 zijn doorgeschoven naar 2015                      112     nadeel     incidenteel
bouwen
personeelslasten                                                                  222    voordeel    verschilt per jaar
grondzaken
(alle verschillen op dit beleidsveld, m.u.v. de personeelslasten, worden ver-
rekend met de algemene bedrijfsreserve grondzaken en zijn dus per saldo
budgettair neutraal)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            75/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    incidenteel of
                                                                                           resultaat    structureel effect
personeelslasten                                                                   426         V        verschilt per jaar
kapitaallasten                                                                     161         N        verschilt per jaar
in 2016 wordt een deel van het centrumgebied van Bangert Oosterpolder in           296         N        verschilt per jaar
ontwikkeling genomen. Hierdoor nemen de kosten van bouw- en woonrijp
maken toe t.o.v. 2015

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
In 2016 zijn geen investeringen gepland voor dit programma.

mutaties reserves 2016
reserve onderhoud kapitaalgoederen
Om de kosten van het (toekomstig) groot onderhoud aan gebouwen te dekken, wordt 799.000 euro gestort. Op grond van het onderliggende beheerplan
wordt er 807.000 euro aan deze reserve onttrokken voor het in 2016 geplande groot onderhoud aan de gebouwen.

reserve afschrijvingslasten investeringen
De afschrijvingslasten van energiebesparende maatregelen bij gemeentelijke panden (18.000 euro) worden aan deze reserve onttrokken.

reserve stedenbouwkundige kwaliteit Bangert en oosterpolder
De bijdrage kwaliteitsfonds vrije kavels (22.000 euro) wordt in deze reserve gestort.

reserve Stimuleringsmaatregelen duurzaamheid
Voor deelname aan het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN-fonds) wordt 30.000 euro onttrokken aan deze reserve.

algemene bedrijfsreserve grondzaken
Het exploitatieresultaat erfpachtgronden (21.000 euro) wordt in deze reserve gestort. Daarnaast wordt een litervergoeding tankstations ontvangen (90.000
euro), die ook in de reserve wordt gestort.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        76/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie




reserve Oostereiland
Jaarlijks worden de huuropbrengsten gestort in de reserve Oostereiland, in 2016 een bedrag van 539.000 euro voor het Oostereiland en 42.000 euro voor de
Botterwerf. Daarnaast wordt jaarlijks een vaste bijdrage van 330.000 euro in deze reserve gestort. Voor de beheer- en exploitatiekosten van het Oostereiland
en de Botterwerf wordt in totaal een bedrag onttrokken van 220.000 euro. De kapitaallasten voor aankoop grond en gebouw en de restauratiewerkzaamheden
van het Oostereiland en Botterwerf worden ten laste van de reserve Oostereiland gebracht. De kapitaallasten zijn 754.000 euro in 2016.

mutaties voorzieningen 2016
In 2016 zijn er voor dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              77/174
                                                                                                                                             begroting 2016 werkversie


      programma 9 financiering en algemene lasten en baten

hoofddoelstelling
Hoorn is een financieel gezonde gemeente.

beleidsvelden
9.1 financiering en algemene lasten

De beleidskaders van dit programma zijn opgenomen in bijlage 8 beleidskaders.

ombuigingen
De raad heeft bij de Kadernota 2015 besloten tot verhoging van de OZB voor eigenaren en gebruikers niet woningen met 1,2% (na het bij amendement
schrappen van het voorstel tot bezuiniging op de reclamebelasting).

      beleidsveld 9.1 financiering en algemene lasten en baten

doelstelling
Hoorn is financieel gezond en belast de inwoners en ondernemers niet zwaarder dan voor de gemeentelijke financiële huishouding nodig is. De gemeente ver-
hoogt in 2016 de gemeentelijke belastingen, leges en tarieven meer dan trendmatig. De extra verhoging is 1,2% en geldt alleen voor de OZB. Dit is in de Ka-
dernota 2015 vastgesteld.

tabel 59 doelen en activiteiten/resultaten beleidsveld 9.1 financiering en algemene lasten en baten
doelen 2016                                                                          activiteiten/resultaten
toegankelijker maken cyclusdocumenten: Programmabegroting, Kadernota en                 gesprek met de gemeenteraad over te hanteren indeling, inhoud en vormge-
Jaarrekening                                                                             ving
                                                                                        opstellen plan van aanpak gericht op implementatie in Programmabegroting
                                                                                         2017
                                                                                        aansluiten op aanbevelingen commissie Depla (wetgeving)
vaststellen systematiek weerstandscapaciteit                                            evaluatie huidige systematiek gericht op bepalen minimale hoogte noodza-
                                                                                         kelijke weerstandscapaciteit
                                                                                        uitvoering geven aan uitkomsten van de evaluatie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     78/174
                                                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


wat mag het kosten?

tabel 60 financieel overzicht (bedragen x 1.000 euro, -/- is een nadeel)
                                                                           rekening   begroting
                                                                                                            begroting 2016                2017    2018      2019
                                                                              2014       2015
                                                                              saldo       saldo         lasten      baten      saldo      saldo   saldo      saldo
financiering en algemene lasten en baten                                     9.683       7.473         -2.157       8.435      6.278      7.448   6.646     6.154
totaal saldo van baten en lasten                                             9.683       7.473         -2.157       8.435      6.278      7.448   6.646     6.154
storting in reserves                                                        -1.677      -2.666                                        -       -        -          -
onttrekking aan reserves                                                       565         118                                      18      18      18          18
resultaat                                                                    8.571       4.925                                 6.296      7.466   6.664     6.172
De hogere storting in de reserves in 2015 wordt veroorzaakt door de incidentele toevoeging van 1,1 miljoen euro aan de algemene reserve als bijdrage voor
verbreding van de Westfrisiaweg (vrijval vanuit de grondexploitatie) en de incidentele toevoeging van 1,5 miljoen euro aan de reserve onderhoud kapitaalgoe-
deren ter compensatie van de negatieve stand. Beide toevoegingen zijn opgenomen in de programmabegroting 2015.

tabel 61 verklaring verschillen groter dan 20.000 euro tussen begroting 2016 en begroting 2015 (bedragen x 1.000 euro)
verklaring per beleidsveld                                                            bedrag      effect op      inciden-
                                                                                                  resultaat      teel/structureel
financiering en algemene lasten en baten
personeelslasten                                                                         83        nadeel        verschilt per jaar
de ombuigingstaakstelling op de kapitaallasten (het investeringsplafond) is in          129        nadeel        structureel
2016 nog niet volledig gerealiseerd. De taakstelling is geraamd als negatie-
ve uitgave en daarom ontstaat er ten opzichte van 2015 een nadeel
de kapitaallasten van de investeringen 2015 zijn op dit programma ge-                   840        nadeel        structureel
raamd. Pas na gunning worden de kapitaallasten op het bijbehorende pro-
gramma geraamd. Verder is een stelpost onderuitputting kapitaallasten ge-
raamd, deze is in 2016 lager dan in 2015
het overhevelen van taken aan WerkSaam en daarmee de ontvlechting van                    42       voordeel       structureel
Sociale Zaken levert een voordeel voor de gemeente Hoorn op. Dit voordeel
loopt op tot en met 2018 en is daarna constant.
vanaf 2016 is een ombuigingstaakstelling opgenomen op dit programma op-                 736       voordeel       structureel
lopend van 1,5 miljoen euro in 2016 tot 2 miljoen vanaf 2018. Een deel van
de ombuigingen is al gerealiseerd en op de programma’s ingeboekt. Ten op-
zichte van 2015 ontstaat er per saldo een voordeel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            79/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


verklaring per beleidsveld                                                      bedrag     effect op    inciden-
                                                                                           resultaat    teel/structureel
een deel van het investeringsprogramma van het college is in 2015 inciden-       1.493      nadeel      structureel
teel beschikbaar gesteld
over de reserves wordt bespaarde rente berekend. De berekende bespaarde             66     voordeel     verschilt per jaar
rente over de reserves is in 2016 hoger omdat het totale saldo van de re-
serves hoger is
reguliere vermindering van de uitkering Wmo in het gemeentefonds                   480      nadeel      structureel
in de grondexploitatie was rekening gehouden met een bijdrage aan de ver-        1.100     neutraal     incidenteel
breding van de Westfrisiaweg van 1,1 miljoen euro. Deze bijdrage is in
2014 aan de provincie betaald ten laste van de algemene reserve. In 2015
is daarom vanuit de grondexploitatie 1,1 miljoen euro vrijgevallen ten gunste
van de algemene reserve. Per saldo een budgettair neutraal
lagere doorberekening kostenverdeelstaten en hulpkostenplaatsen                  1.839     voordeel     verschilt per jaar

personeelslasten
Ieder jaar beoordelen de afdelingen het inzetten van het personeel per beleidsveld. Dat leidt vaak tot verschuivingen tussen beleidsvelden, maar geeft inzicht in
de kosten van het ambtelijk apparaat voor dat beleidsveld voor het jaar. De totale kosten voor het ambtelijk apparaat wijzigen niet, behalve voor de ontwikke-
lingen uit de cao en veranderingen in de formatie. Voor een toelichting op de totale personeelslasten wordt verwezen naar hoofdstuk 2 en naar de paragraaf
bedrijfsvoering.

investeringen 2016
Op de hulpkostenplaatsen worden diverse investeringen gedaan. Dan gaat het voornamelijk om investeringen bij automatisering en het vervangen van theater-
installaties in wijkcentra en de klimaatinstallatie van wijkcentrum de Cogge. In totaal een bedrag van ongeveer 400.000 euro.

mutaties reserves 2016
reserve afschrijvingslasten investeringen
Er wordt in 2016 18.000 euro aan deze reserve onttrokken voor kapitaallasten brandbeveiligingsvoorzienig Nieuwe Steen.

mutaties voorzieningen 2016
In 2015 zijn er binnen dit programma geen verrekeningen met voorzieningen geraamd.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         80/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


3.2      algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

In onderstaande tabel staan de algemene dekkingsmiddelen en de raming van onvoorzien.

tabel 62 algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien (bedragen x 1.000 euro)
                                                                        2016         2017          2018          2019
a    lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is:
     OZB-gebruikers niet-woningen                                      1.542         1.542         1.542         1.542
     OZB-eigenaren woningen en niet-woningen                           8.405         8.405         8.405         8.405
     hondenbelasting                                                       304         304           304           304
     precariobelasting                                                     230         230           230           230


b    algemene uitkeringen:
     algemene uitkering gemeentefonds (na claims)                     68.386        67.539        67.193       67.614
     integratie-uitkering Sociaal Domein                              45.122        45.071        45.054       45.088


     dividend                                                              53           53            53            53
     rente beleggingen                                                       -            -             -             -


c    saldo van de financieringsfunctie                                 2.192         2.219         1.876         1.666
     totaal algemene dekkingsmiddelen                                126.234      125.363       124.656       124.902


     onvoorzien
     incidenteel                                                           200         200           200           200
     structureel                                                           86          136           186           236
     totaal onvoorzien                                                     286         336           386           436


a.       een toelichting op de belastingen is opgenomen in de paragraaf lokale heffingen;
b.       de ontwikkeling van de algemene uitkering staat in de paragraaf algemene uitkering;
c.       het saldo van de financieringsfunctie is een correctie van de te hoog berekende rentelasten op de programma’s. De raming van de kapitaallasten op de
         programma’s is gebaseerd op een omslagrente van 3%. De kosten van de benodigde financiering zijn lager. Het verschil is als saldo financieringsfunc-
         tie geraamd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                                                             81/174
                                                            begroting 2016 werkversie


3.3    paragrafen

De begroting bevat de volgende paragrafen:

      paragraaf   lokale heffingen
      paragraaf   weerstandsvermogen en risicobeheersing
      paragraaf   onderhoud kapitaalgoederen
      paragraaf   financiering
      paragraaf   bedrijfsvoering
      paragraaf   verbonden partijen
      paragraaf   grondbeleid
      paragraaf   algemene uitkering




Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            82/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


         paragraaf lokale heffingen
Deze paragraaf bevat de volgende onderdelen:
    het beleid ten aanzien van de lokale heffingen
    de geraamde inkomsten
    een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen
    een aanduiding van de lokale lastendruk
    een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid

beleid
Hoorn    hanteert voor de bepaling van de tarieven drie uitgangspunten:
        Hoornse burgers en bedrijven worden niet zwaarder belast dan voor de gemeentelijke financiële huishouding noodzakelijk is.
        tarieven van gemeentelijke belastingen worden jaarlijks trendmatig verhoogd.
        tarieven van leges en retributies zijn kostendekkend, tenzij er maatschappelijke argumenten zijn om dat niet te doen.

geraamde inkomsten
De opbrengst uit gemeentelijke belastingen is voor 2016 geraamd op 32,9 miljoen euro. In tabel 1 staat dit aangegeven per heffing. De bedragen zijn zonder
de trendmatige stijging en de extra verhoging van 1,2% die geldt voor de OZB, zoals deze in de Kadernota 2015 is vastgesteld.

tabel 63 opbrengst lokale heffingen 2016 (x € 1.000)
                                                 inkomsten                                                                            inkomsten
onroerende zaakbelastingen eigenaren                   8.405
onroerende zaakbelastingen gebruikers                  1.542                        rechten en retributies
afvalstoffenheffing                                    9.697                        leges                                                2.525
rioolheffingen                                         5.168                        begraafrechten                                         409
hondenbelasting                                         304                         havengeld                                              314
reclamebelasting                                        796                         totaal                                              32.949
parkeerbelastingen                                     3.435
precariobelasting                                       230
marktgeld (precariobelasting)                           124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           83/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie




                                                                Onroerende zaakbelastingen eigenaren
                                                                Onroerende zaakbelastingen gebruikers
                                                                Afvalstoffenheffing
                                                                Rioolheffingen
                                                                Hondenbelasting
                                                                Reclamebelasting
                                                                Parkeerbelastingen
                                                                Precariobelasting
                                                                Marktgeld (Precariobelasting)
                                                                Leges
                                                                Begraafrechten
                                                                Havengeld




soorten belastingen
De onroerende zaak belasting (OZB), hondenbelasting en precariobelasting zijn algemene belastingen. Dit betekent dat er geen direct verband is met de ge-
meentelijke uitgaven. De opbrengsten zijn vrij te besteden. De opbrengst van de reclamebelasting, rioolheffing, parkeerbelastingen en afvalstoffenheffing ge-
bruikt de gemeente voor een specifiek doel.
Retributies zijn vergoedingen voor een persoonlijke dienst. Bijvoorbeeld leges bij de afgifte van een paspoort, rijbewijs of een omgevingsvergunning.
Hieronder staan de bijzonderheden per belastingsoort.

onroerende Zaak Belasting (OZB)
De OZB is een algemene heffing zonder specifieke bestemming. Het Rijk stelt jaarlijks vast hoeveel procent de OZB-opbrengst landelijk mag stijgen. Dit wordt
de ‘macronorm’ genoemd. Deze macronorm voorkomt een te hoge stijging van de OZB-lasten. Voor 2016 is de macronorm 3%. Als de OZB-opbrengst lande-
lijk gezien groter is dan 3%, kan het Rijk ingrijpen via een korting op de Algemene Uitkering.

hondenbelasting
Hoorn controleert elk jaar in een ander deel van de gemeente het hondenbezit, huis-aan-huis. Door de jaarlijkse controle worden steeds weer honden opge-
spoord, waarvoor geen hondenbelasting wordt betaald. Zo blijft het hondenbestand actueel en wordt de geraamde opbrengst gerealiseerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          84/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


precariobelasting
Precariobelasting is een vergoeding voor het gebruik van openbare grond, bijvoorbeeld door zonneschermen, erkers, terrassen of bouwmateriaal. Reclameob-
jecten vallen onder de reclamebelasting. De incidentele opbrengsten zijn vooral afhankelijk van economische bedrijvigheid. Jaarlijks worden extra controles
uitgevoerd bij voorwerpen die worden gebruikt voor tijdelijke activiteiten.

marktgelden
De marktgelden zijn de afgelopen jaren verhoogd en worden per 2016 trendmatig verhoogd.

afvalstoffenheffing
HVC (Huis Vuil Centrale) haalt voor de Westfriese gemeenten het huisvuil op. Dit bedrijf berekent de kosten door aan de gemeente. Op basis van de aanslag
Afvalstoffenheffing worden deze kosten doorberekend aan huishoudens in Hoorn. De gemeenteraad bepaalt het tarief voor één- en meerpersoonshuishoudens.
De gemeente Hoorn zet zich als aandeelhouder in voor het niet meer dan trendmatig stijgen van de tarieven van HVC. Het tarief voor het ophalen van huisvuil
wordt verhoogd met de kosten voor de heffing en invordering.

rioolheffing
De gemeente verhaalt de kosten van de riolering via de rioolheffing op eigenaren en gebruikers van panden. De eigenaar betaalt de kosten van de fysieke in-
frastructuur, zoals vervanging en renovatie. De gebruiker betaalt de kosten van het dagelijks functioneren van de riolering, zoals schoonhouden en zuigen van
straat- en trottoirkolken.
In een periode van 50 jaar moet 100% kostendekking worden gerealiseerd. In het Rioleringsplan 2011 – 2015 is vastgelegd dat de tarieven voor de rioolhef-
fingen jaarlijks 2,8% stijgen. Dit is nodig om de investeringen voor de komende jaren volledig kostendekkend te kunnen uitvoeren. In hoofdstuk 7 staat meer
informatie over de rioleringen.

reclamebelasting
De reclamebelasting is een heffing ‘door de gemeente voor de ondernemers’. Activiteiten die gefinancierd worden uit dit fonds stimuleren de Hoornse econo-
mie. Het gaat bijvoorbeeld om park- en binnenstadmanagement en promotie van (economisch) Hoorn. De opbrengst van de reclamebelasting stort Hoorn in de
voorziening Lokaal Ondernemersfonds. De opbrengst lijkt zich te stabiliseren.

parkeerbelasting
De opbrengsten van het parkeren vloeien rechtstreeks in de reserve Parkeren en infrastructuur. De gemeente stelt de parkeertarieven vast. Hier zit geen wet-
telijk maximum aan. Alleen het tarief voor een naheffingsaanslag bij niet-betaling wordt landelijk vastgesteld. In onze gemeente wordt dit normbedrag toege-
past.

leges
Voor bepaalde diensten moet leges worden betaald. Bijvoorbeeld voor een exemplaar van de begroting, het voltrekken van een huwelijk of een paspoort. Per
dienst is het kostendekkende tarief bepaald. De raad heeft bij de vaststelling van de notitie Kostendekkendheid Leges en Tarieven (november 2014) als uit-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         85/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


gangspunt genomen dat leges kostendekkend moeten zijn, tenzij er maatschappelijke argumenten zijn om dit niet te doen. Daarbij heeft de raad een zorgvuldi-
ge afweging gemaakt tussen kostendekkendheid en maatschappelijk effect.

havengeld
Een gebruiker betaalt havengeld voor een ligplaats in de gemeentelijke havens of in water dat in beheer is bij de gemeente. Het tarief is afhankelijk van de
tijdsduur en de lengte van het vaartuig. De heffingswijze wordt per 2016 aangepast om betalingsproblematiek bij het innen van havengeld aan te pakken. Het
havengeld moet vanaf 2016 vooraf worden betaald. Daarmee worden moeilijke invorderingstrajecten voorkomen.

begraafrechten
Voor 2015 t/m 2017 voert Hoorn een stijging van 13% per jaar door (exclusief trendmatige stijging) op de begraafrechten. Tot voor kort was het op de be-
graafplaats Berkhouterweg alleen mogelijk om standaard een graf of urnenbewaarplaats te huren voor 20 jaar en telkens de huurtermijn te verlengen met 10
jaar. Regelmatig kwamen er verzoeken binnen voor kortere of langer termijnen. Het is nu mogelijk een graf te huren voor 10, 15, 20, 25 of 30 jaar en telkens
de huur te verlengen met 5, 10, 15 of 20 jaar. Door deze aanpassing wordt aan de wensen tegemoet gekomen.

overzicht kostendekkendheid leges en tarieven
De mate van kostendekkendheid van leges en tarieven is aangegeven in de onderstaande tabel.

tabel 64 percentage kostendekkendheid leges en tarieven
omschrijving product                                inkomsten         kosten          percentage
                                                                               kostendekkendheid
leges en rechten
programma 0
       reisdocumenten
       rijbewijs
       verklaring omtrent gedrag
       akten burgerlijke stand
       huwelijksvoltrekkingen
       naturalisatie/naamswijziging
       basisadministratie algemeen
totaal programma 0                                  1.375.964      1.844.439                 75%
programma 1
       vergunningverlening/controle APV
totaal programma 1                                        59.503    205.295                  29%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                          86/174
                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


omschrijving product                                    inkomsten          kosten          percentage
                                                                                    kostendekkendheid
programma 2
        omzetten kentekenparkeren
        gehandicaptenparkeerkaart
totaal programma 2                                            28.165      90.711                31%
programma 5
        vergunning monumenten
totaal programma 5                                            18.463      36.622                50%
programma 8
        bestemmingsplannen
        bouwvergunning (incl. vrijst.)
        gebruiksvergunning
        sloopvergunning
        volkshuisvesting algemeen
totaal programma 8                                     1.042.706        1.473.800               71%
subtotaal                                              2.524.801        3.650.867               69%
rioolheffing                                           5.168.865        5.168.865              100%
havengeld                                                314.209         486.347                65%
marktgeld                                                123.634         142.750                87%
begraafrechten                                           408.737         526.904                78%
afvalstoffenheffing*                                   9.697.100        9.697.100              100%
totaal                                               18.237.346        19.672.833               93%

lokale lastendruk en ontwikkeling belastingtarieven
Hieronder staan de belangrijkste belastingtarieven in een tabel.

tabel 65 belangrijkste belastingtarieven (bedragen in euro)
omschrijving belasting                                  tarief 2013                    tarief 2014         tarief 2015
OZB                                                % WOZ-waarde                     % WOZ-waarde        % WOZ-waarde
eigenaar woning                                         0,09914%                       0,10486%            0,11081%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          87/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


omschrijving belasting                                 tarief 2013                  tarief 2014                     tarief 2015
eigenaar niet-woning                                   0,14818%                     0,16362%                        0,16191%
gebruiker niet-woning                                  0,11911%                     0,13190%                        0,13508%
rioolheffingen
eigenaar                                                    97,10                        99,82                          102,61
gebruiker                                                   40,26                        41,39                           42,55
hondenbelasting
eerste hond                                                 64,08                        65,04                           65,86
tweede hond                                                 97,78                        99,24                          100,48
derde e.v. per hond                                        128,16                       130,09                          131,71
reclamebelasting
precariobelasting
afvalstoffenheffing
eenpersoonshuishouden                                      228,00                       239,00                          252,00
meerpersoonshuishouden                                     304,00                       319,00                          338,00

toelichting OZB
Het tarief van de onroerende zaakbelasting (OZB) hangt af van de totale waarde van de onroerende zaken. Dit is het zogenoemde areaal. Elk jaar waardeert de
gemeente alle onroerende zaken binnen haar grenzen. Als de gemiddelde waarde in het economische verkeer (de zogenoemde WOZ-waarde) daalt, wordt
eerst het OZB-tarief naar boven bijgesteld met ditzelfde percentage. Dan blijft de opbrengst van de OZB in eerste instantie gelijk ten opzichte van het voor-
gaande jaar. Daarna wordt de trendmatige tariefstijging toegepast. De belastingtarieven voor 2016 worden in de raadsvergadering van december 2015 vast-
gesteld.

vergelijking woonlasten met Westfriese gemeenten1
Uit de grafieken hieronder blijkt dat de woonbelastingen in Hoorn in vergelijk met andere gemeenten in Westfriesland en Noord-Holland laag zijn.




1
    Bron: Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                88/174
                                                                                                               begroting 2016 werkversie


tabel 66 vergelijking Hoornse woonlasten met Westfriese gemeenten (bedragen in euro)
gemeente           gemiddelde     OZB wonin-     OZB eige- afvalstoffenheffing rioolheffing   totaal   score
                  WOZ-waarde            gen          naar         meerpers.hh
Hoorn                  181.000      0,1108%           200                  338         145     683        2
Drechterland           226.000      0,0960%           217                  373         146     736        4
Enkhuizen              175.000      0,1131%           198                  374         150     722        3
Koggenland             226.000      0,0800%           181                  316         137     634        1
Medemblik              214.000      0,0936%           200                  374         175     749        6
Opmeer                 228.000      0,1062%           242                  325         215     782        7
Stede Broec            176.000      0,1314%           231                  358         158     747        5




   900
   800
   700
   600
   500                                                         OZB
   400
                                                               Afvalstoffenheffing
   300
                                                               Rioolheffing
   200
   100                                                         Totaal

        0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      89/174
                                                                                                                                     begroting 2016 werkversie


vergelijking met andere grotere Noord-Hollandse gemeenten

tabel 67 vergelijking Hoornse tarieven met grotere Noord-Hollandse gemeenten (bedragen in euro)
gemeente             gemiddelde    tarief OZB OZB eige- afvalstoffenheffing rioolheffing      totaal score
                    Woz-waarde      woningen      naar    Meerpersoonshh
Hoorn                  181.000      0,1108%          200                   338          145    683    3
Alkmaar                176.000      0,1020%          179                   242          117    538    1
Den Helder             141.000      0,1420%          200                   320          177    697    4
Heerhugowaard          198.000      0,1248%          247                   234          145    626    2
Purmerend              179.000      0,1230%          220                   329          184    733    5
Zaanstad               171.000      0,1521%          260                   280          280    820    6



    900
    800
    700
    600
    500
                                                                  OZB
    400
    300                                                           Afvalstoffenheffing
    200                                                           Rioolheffing
    100                                                           Totaal
        0




kwijtscheldingsbeleid
Wie een inkomen rond het sociale minimum heeft, kan een verzoek om kwijtschelding van de belasting indienen. Bij de beoordeling van het verzoek om kwijt-
schelding kijkt de gemeente naar:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     90/174
                                                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


       de hoogte van het inkomen
       het vermogen (spaartegoed, overwaarde eigen woning, waarde auto)

Gemeenten moeten de bepalingen van de Invorderingswet toepassen. Afwijken hiervan kan alleen als de gemeente een minder vergaand kwijtscheldingsbeleid
vaststellen. In de Verordening Kwijtschelding is bepaald dat Hoorn 100% kwijtschelding kan verlenen voor OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing.
De gemeente Hoorn werkt samen met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Aanvragers hoeven maar op één plek een verzoek om kwijtschel-
ding in te dienen. Op basis van gegevens van het Inlichtingenbureau2 verleent de gemeente ook geautomatiseerde kwijtschelding. Dit draagt bij aan een opti-
male dienstverlening en efficiencyverbetering.

ontwikkelingen op lokaal belastinggebied
In 2016 wordt een nieuw belastingsysteem in gebruik genomen. Doel is om de dienstverlening aan de burger (digitaal) verder te verbeteren en het bevorderen
van het informele contact met de burger. Daarnaast wordt meer aandacht aan de (dwang)invordering gegeven.

Er loopt een onderzoek naar de mogelijkheden van samenwerking tussen de Westfriese gemeenten op het gebied van gemeentelijke belastingen. Doel van
eventuele samenwerking is de borging van de kwaliteit van producten en diensten en een mogelijke kostenbesparing. Uit de eerste resultaten blijkt dat voor de
Westfriese gemeenten samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier het meeste voordeel oplevert qua financiën en dienstverlening.
Na bestuurlijk overleg eind 2015 met het Hoogheemraadschap wordt beoordeeld of de samenwerking met het Hoogheemraadschap verder uitgewerkt wordt.

Terug naar de inhoudsopgave.




2
 Het Inlichtingenbureau is een organisatie voor gemeenten en andere overheidsorganisaties. Zij helpen gemeenten te bepalen op welke ondersteuning burgers recht hebben.
Denk bijvoorbeeld aan een bijstandsuitkering, bijzondere bijstand, een geautomatiseerde kwijtscheldingstoets voor gemeentelijke heffingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           91/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


      paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen gaat over de vraag in hoeverre de gemeente middelen kan vrijmaken om grote tegenvallers op te vangen. Hierbij wordt een relatie
gelegd tussen:
     de financiële risico’s
     de middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om risico’s af te dekken (weerstandscapaciteit).

Risico’s moeten uiteraard goed in beeld zijn. Ook neemt de gemeente beheersmaatregelen om de kans en/of de impact van risico’s te verkleinen. De genomen
beheersmaatregelen staan daarom bij de risico’s.

belangrijkste financiële risico’s
In deze paragraaf staan de risico’s die mogelijk van invloed zijn op de financiële positie van de gemeente. Gebeurtenissen die regelmatig voorkomen en voor-
zienbaar zijn horen hier niet bij. Voor die gebeurtenissen staan namelijk op de balans toereikende voorzieningen, zijn verzekeringen afgesloten of verbetermaat-
regelen getroffen. Het risicoprofiel van de gemeente bestaat uit ongeveer 60 risico’s waarvan de financiële gevolgen in beeld zijn gebracht.
Deze risico’s worden geregistreerd in Naris (risicomanagement software).

Eerst volgt een toelichting op de risico’s binnen de grondexploitaties en het sociale domein. Deze risico’s zijn niet in Naris opgenomen, omdat de gemeente
voor de grondexploitaties een aparte risicosimulatie uitvoert en omdat voor het sociaal domein financiële buffers zijn ingesteld.

risico’s grondexploitaties
Voor het berekenen van de gevraagde weerstandscapaciteit met betrekking tot de grondexploitaties worden aparte risicosimulaties uitgevoerd. De negatieve
voorzienbare resultaten zijn door voorzieningen afgedekt (zie paragraaf grondbeleid). Voor de risico's houdt de gemeente een weerstandscapaciteit aan van
13,7 miljoen euro.

Voor ieder risicovol project in de grondexploitaties wordt een risicoanalyse opgesteld. Dat geldt voor de grondexploitatie van Bangert en Oosterpolder en het
project Zevenhuis. Bij de overige complexen wordt nagegaan of er bijzondere planrisico's zijn. De risicoanalyses worden eens in de vier jaar getoetst via een
second opinion. In 2015 is een second opinion aangevraagd.

Bangert en Oosterpolder
De risicoanalyse van Bangert en Oosterpolder maakt onderdeel uit van de jaarlijkse exploitatieherziening. Deze staat in het meerjarenperspectief grondexploita-
ties, inclusief een voorstel voor nader te treffen beheersmaatregelen. De kans dat het geraamde eindresultaat positiever of negatiever uitpakt is ongeveer ge-
lijk in de kansberekening. De meest risicovolle elementen zijn de uitvoering- en plankosten, de grondopbrengsten en de opbrengsten door prijsstijging van de
kosten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                  92/174
                                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie


Zevenhuis
De exploitatiemaatschappij BV voert de grondexploitatie Zevenhuis uit. De gemeente is stille vennoot in de CV/BV en heeft daarin een passieve rol. De ge-
meente is aandeelhouder en kan kaders meegeven over bijvoorbeeld budgetten en uitgifteprijzen. Het heeft geen zin om een gevoeligheidsanalyse of een risi-
cosimulatie voor de gemeentelijke grondexploitatie Zevenhuis op te stellen. Factoren zoals grondprijsniveau en fasering hebben een beperkte invloed op het re-
sultaat van de gemeentelijke grondexploitatie. De exploitatiemaatschappij stelt een traditionele risicoanalyse op die ze ter goedkeuring aan de aandeelhouders
voorlegt.

Sociaal Domein
Sinds 1 januari 2015 is de gemeente verantwoordelijk voor Jeugdzorg, nieuwe taken binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Participa-
tiewet. Hiermee zijn de taken van de gemeente binnen het sociale domein toegenomen. Dit brengt risico’s met zich mee, zowel zorginhoudelijk als financieel.

tabel 68 overzicht risico's sociale domein
risico                                       Risicobeschrijving                       Mogelijke gevolgen                       Beheersmaatregelen
casussen worden door medewerkers             op het moment dat medewerkers on-        als de deskundigheid uit de tweede lijn goede scholing en deskundigheidsbe-
onvoldoende ingeschat                        voldoende deskundig blijken te zijn,     te laat wordt ingeschakeld, kunnen si- vordering van medewerkers van
                                             kunnen zij onvoldoende inschatten        tuaties escaleren                       1.Hoorn
                                             welke zorg iemand nodig heeft of sig-
                                             naleren ze problemen onvoldoende
de media maken melding van een               door gebrek aan kwaliteit of goede       grote incidenten hebben gevolgen voor    met de gemeenteraad worden afspra-
schrijnend incident                          signalering in de samenleving kan het    de geloofwaardigheid van de hulpver-     ken gemaakt hoe te handelen in zulke
                                             gebeuren dat schrijnende gevallen van    lening en voor de verantwoordelijke      situaties en gemeenteraad en college
                                             hulpbehoevenden of onveilige situaties   bestuurder(s). Vaak is het aanscherpen   worden ingewerkt op incidentenscena-
                                             in de media komen, voordat de hulp-      van regels en toezicht een directe re-   rio’s.
                                             verlening krachtdadig heeft kunnen op-   flex van het bevoegd gezag: de risico-
                                             treden.                                  regelreflex. Nieuwe regelgeving komt     Bij calamiteiten wordt de externe
                                                                                      de effectiviteit van de hulpverlening    communicatie intern optimaal en in-
                                                                                      echter niet altijd ten goede.            houdelijk correct voorbereid.
onvoldoende informele ondersteuning          de zorgaanbieders richten zich voor-     cliënten blijven daardoor aangewezen     het stimuleren en ondersteunen van
in de wijken (nuldelijns zorg)               namelijk op de professionele zorg en     op dure zorg of op ondersteuning van     vrijwilligers en het inzetten van infor-
                                             maken de link met de nuldelijns zorg     mantelzorgers. Bovendien worden cli-     mele ondersteuning (informele dagbe-
                                             niet/onvoldoende.                        enten minder goed gezien of gehoord.     steding) via onder andere de opdracht
                                                                                      Daarnaast kan het zijn dat de grens      aan 1.Hoorn
                                                                                      van de zorg die mantelzorgers aankun-
                                                                                      nen, wordt overschreden.                 Sturen op het maken van samenwer-
                                                                                                                               kingsafspraken tussen 1.Hoorn, wijk-
                                                                                                                               verpleegkundigen en huisartsen, zodat
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            93/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


risico                                    Risicobeschrijving                      Mogelijke gevolgen                      Beheersmaatregelen
                                                                                                                          huisartsen en wijkverpleegkundigen
                                                                                                                          mantelzorgers die overbelast zijn of
                                                                                                                          dreigen te raken, doorgeleiden naar het
                                                                                                                          Sociale Wijkteam voor ondersteu-
                                                                                                                          ning/respijtzorg.
de transformatie kan het financiële gat   om de taken uit te voeren binnen het budgetoverschrijding                       in de begroting is een bedrag van 2,5
dat ontstaat door een afnemend bud-       beschikbare budget moeten de zorg-                                              miljoen euro gereserveerd voor innova-
get en een toenemende vraag naar          kosten in de komende jaren afnemen.                                             ties. Deze moeten leiden tot kostenbe-
zorg niet overbruggen                     Dit vraagt om innovatie en een trans-                                           sparingen. 1.Hoorn heeft daarnaast de
                                          formatie van het zorgdomein. Het is                                             taak om, waar mogelijk, actief te stu-
                                          een risico dat het gat tussen de afna-                                          ren op het zorggebruik.
                                          me van budget en de toename van de
                                          vraag zo groot is (externe facto-
                                          ren/ontwikkelingen), dat een transfor-
                                          matie dit gat niet kan overbruggen. Als
                                          dit gat wel is te overbruggen, is het
                                          een risico dat het stelstel niet (snel ge-
                                          noeg) verandert om de kortingen op
                                          het budget op te vangen.
open einde regeling gedwongen kader       de gemeente is verplicht om de door       budgetoverschrijding                  de invloed van de gemeente beperkt
                                          de rechter, specialist of huisarts toege-                                       zich tot preventie (voorkomen van
                                          kende zorg te betalen. Hierin heeft de                                          duurdere zorg) en het tijdig verkrijgen
                                          gemeente geen keuze. In het gedwon-                                             van de informatie over de toegekende
                                          gen kader gaat het vaak om trajecten                                            zorg, zodat er zicht is op hoe de uitga-
                                          met hoge kosten.                                                                ven zich verhouden tot de budgetten.
Diagnose Behandel Combinaties             DBC’s zijn vaak lange trajecten met     budgetoverschrijding                    om de kosten goed in beeld te brengen
(DBC’s)                                   hoge kosten die over een begrotings-                                            worden aanbieders tussentijds ge-
                                          jaar heen kunnen lopen, maar die pas                                            vraagd informatie over 'onderhanden
                                          aan het einde van het traject worden                                            werk' aan te leveren. Daarbij wordt
                                          afgerekend. Het risico is dat er niet                                           onderzocht of het mogelijk is om deze
                                          voldoende zicht is op het 'onderhanden                                          trajecten tussentijds af te rekenen.
                                          werk', waardoor mogelijke over- en
                                          onderschrijdingen van het budget lastig
                                          zijn in te schatten.
informatieaansluitingen met derden        de gemeente is voor een deel afhanke- het verkrijgen van onjuiste of onvolle-   afstemming met derden over de gele-
                                          lijk van de informatievoorziening van dige informatie leidt tot                 verde informatie en het verbeteren van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             94/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


risico                                      Risicobeschrijving                      Mogelijke gevolgen                    Beheersmaatregelen
                                            derden. De gemeente ontvangt onvol-     1. onzekerheden in de budgetbewa-     de afspraken over de aanlevering van
                                            ledige of onjuiste informatie.             king en                            gegevens.
                                                                                    2. dat beslissingen worden genomen
                                                                                       op basis van verkeerde/ ontbreken-
                                                                                       de informatie.


Ondanks de onzekerheden is het uitgangspunt van de gemeente om de taken binnen het sociale domein uit te voeren voor het geld dat hiervoor wordt ont-
vangen. Op dit moment zijn er nog een aantal belangrijke onzekerheden. Om tegenvallers op te vangen is er in 2015 een bedrag van 6 miljoen euro gereser-
veerd. Deze 'reserve achtervang' wordt alleen aangewend in het geval dat de budgetten sociaal domein-breed worden overschreden.

financiële risico’s Naris
In tabel 69 staan de belangrijkste risico’s die naast de grondexploitaties de grootste invloed hebben op de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is exclusief de
risico’s die de gemeente loopt binnen de grondexploitatie.

tabel 69 overzicht belangrijke risico's Naris
betreft                                     risicobeschrijving                      mogelijke gevolgen                    beheersmaatregelen
niet realiseren ombuigingen                 een mogelijk tijdsverschil tussen het      hogere kosten dan begroot         met het project 'ombuigingen 2015-
                                            inboeken van de ombuigingen en de          negatief rekeningresultaat        2018' wordt de ombuigingsopdracht
                                            realisatie hiervan. Ook is het mogelijk                                       uitgevoerd
                                            dat er frictiekosten aan de ombuigin-
                                            gen verbonden zijn of dat ombuigings-
                                            plannen in de praktijk niet worden ge-
                                            realiseerd.
korting gemeentefonds                       gemeenten worden steeds afhankelij- lagere inkomsten                          aan de hand van de circulaires en an-
                                            ker van de inkomsten van het rijk. Een                                        dere ontwikkelingen in de omgeving
                                            korting op het gemeentefonds heeft                                            wordt dit risico gemonitord.
                                            hierdoor direct effect op de financiën                                        landelijk sluit Hoorn zich aan bij initia-
                                            van de gemeente.                                                              tieven die erop gericht zijn om een ste-
                                                                                                                          vig signaal af te geven aan het Rijk
                                                                                                                          over de manier waarop de kortingen di-
                                                                                                                          rect op gemeenten worden afgewen-
                                                                                                                          teld.
onderhoud gemeentelijke panden              een aantal gemeentelijke panden kampt hogere onderhoudskosten                 De panden worden gemonitord. Er
                                            met gebreken.                                                                 loopt een onderzoek naar de huidige
                                                                                                                          wijze van het uitbesteed gebouwenbe-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            95/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie


betreft                                 risicobeschrijving                       mogelijke gevolgen                      beheersmaatregelen
                                                                                                                         heer. Of er problemen van structurelere
                                                                                                                         aard zijn wordt meegenomen in het
                                                                                                                         onderzoek.
stijging klantenbestand WWB (BUIG       hogere kosten door stijging van het  hogere kosten                               sturen op instroom en stimuleren van
gelden)                                 aantal mensen dat een beroep doet op                                             uitstroom
                                        bijstand voor levensonderhoud.
onvoldoende dekking voor plankosten     een deel van de inzet van ambtelijk     hogere kosten dan begroot                er wordt onderzocht waar dekking kan
projecten                               personeel komt ten laste van de                                                  worden gevonden voor deze ongedekte
                                        grondexploitaties. De mate waarin de-                                            plankosten
                                        ze kosten binnen de grondexploitaties
                                        kunnen worden gedekt, is beperkter
                                        geworden o.a. door krimp, wettelijke
                                        eisen ten aanzien van kostenverhaal,
                                        schommelingen in de jaarlijkse plankos-
                                        ten en verschuiving van personele inzet
                                        naar andere projecten. Voor het deel
                                        van de plankosten die niet meer aan de
                                        grondexploitaties kunnen worden toe-
                                        gerekend, is nu geen dekking.

weerstandscapaciteit

benodigde weerstandscapaciteit
Op basis van de risico’s die in Naris zijn geregistreerd is een risicosimulatie uitgevoerd. De simulatie wordt uitgevoerd, omdat risico's niet allemaal in hun
maximale omvang optreden. Hierdoor hoeft niet de som van alle risico’s te worden gereserveerd. Via de nota heroverwegen reserves en voorzieningen heeft
de gemeenteraad besloten om een zekerheidspercentage van 80% te hanteren.

De gevraagde weerstandscapaciteit:
       risico’s Naris (80% zekerheid)            7,0 miljoen euro
       grondexploitatie                         13,7 miljoen euro
       benodigde weerstandscapaciteit           20,7 miljoen euro

De risicosimulatie is een momentopname op basis van het huidige risicoprofiel. Nieuwe projecten of onverwachte situaties kunnen leiden tot een wijziging van
de benodigde weerstandscapaciteit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           96/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


aanwezige weerstandscapaciteit
De aanwezige weerstandscapaciteit heeft een structureel en een incidenteel deel. Het incidentele deel is het vermogen om calamiteiten en andere eenmalige
tegenvallers op te vangen. Dit is zonder dat het invloed heeft op voortzetten van de taken op het geldende niveau. De structurele weerstandscapaciteit zijn de
middelen die permanent ingezet kunnen worden om tegenvallers in de lopende exploitatie op te vangen, zonder dat dit ten koste gaat van de bestaande taken.

tabel 70 overzicht weerstandscapaciteit (bedragen x 1.000 euro)
weerstandscapaciteit                                                  bedrag
algemene reserve (incidenteel)                                        16.093
algemene bedrijfsreserve grondzaken (incidenteel)                      2.103
afdelingsreserves (incidenteel)                                          919
stille reserves (incidenteel)                                          7.030
incidenteel onvoorzien (incidenteel)                                     200
structureel onvoorzien (structureel)                                      86
onbenutte belastingcapaciteit 2015 (structureel)                         174
totaal                                                                26.605

conclusie
De verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit bepaalt of het weerstandsvermogen voldoende is. Dit is vol-
doende als het verhoudingsgetal minimaal 1 is. Uit onderstaande berekening blijkt dat het weerstandsvermogen voldoende is.

                                    aanwezige weerstandscapaciteit      26,6
   weerstandsvermogen           =                                              = 1,29
                                    benodigde weerstandscapaciteit      20,7


kengetallen
Vanaf de begroting 2016 is er een aantal kengetallen die verplicht opgenomen moeten worden in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. De
kengetallen maken het de gemeenteraad gemakkelijker om inzicht te krijgen in de financiële positie. Er zijn (nog) geen landelijke richtlijnen bepaald over de
hoogte van de ratio’s. Ook is een vergelijking met andere gemeenten nog niet mogelijk, omdat dit het eerste jaar is dat de kengetallen verplicht zijn. De kenge-
tallen worden eerst kort toegelicht. Daaronder is in xx de uitkomsten per kengetal voor de jaren 2014, 2015 en 2016 opgenomen.

1. netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
   De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een
   indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Een hoge netto schuldquote hoeft geen probleem te zijn. Of dat het geval
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              97/174
                                                                                                                                             begroting 2016 werkversie


    is valt niet direct af te leiden uit de netto schuldquote zelf, maar hangt af van meerdere factoren. Zo kan een hoge schuld worden veroorzaakt doordat er
    leningen zijn afgesloten, die vervolgens worden doorgeleend aan bijvoorbeeld woningcorporaties. Om inzicht te krijgen in hoeverre er sprake is van doorle-
    nen wordt de netto schuldquote zowel in- als exclusief doorgeleende gelden weergegeven. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen
    in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast.
    de cijfers begroting 2015 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2013, 2012 en 2011
    de cijfers begroting 2016 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2014, 2013 en 2012

2. de solvabiliteitsratio
   De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan zijn financiële verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio,
   hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële
   positie van de gemeente.
   de cijfers begroting 2015 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2013, 2012 en 2011
   de cijfers begroting 2016 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2014, 2013 en 2012

3. grondexploitatie
   Dit kengetal geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten.
   de cijfers begroting 2015 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2013, 2012 en 2011
   de cijfers begroting 2016 zijn berekend door een gemiddelde van de Jaarrekeningen 2014, 2013 en 2012

4. structurele exploitatieruimte
   Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de structurele baten en structurele lasten. Met dit kengetal wordt beoor-
   deeld welke structurele ruimte een gemeente heeft om de eigen lasten te dragen, of welke stijging van de baten of structurele daling van de lasten daar-
   voor nodig is.

5. belastingcapaciteit
   De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde.


tabel 71 kengetallen
                                                                   rekening 2014    begroting 2015     begroting 2016
netto schuldquote                                                          94,63              89,54              87,91
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen               67,81              54,12              57,98
solvabiliteitsratio                                                        21,29              26,91              24,52
structurele exploitatieruimte                                              -11,38              0,13               0,62
grondexploitatie                                                           11,11              12,60              11,67
belastingcapaciteit                                                        88,81              93,32              95,39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                98/174
                               begroting 2016 werkversie




Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        99/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


      paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Deze paragraaf beschrijft de beleidskaders van de kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. De kapitaalgoederen bestaan uit de
volgende onderdelen: wegen (verhardingen), civiele kunstwerken, riolering, water, groen en gebouwen.
Het onderhoudsniveau van de kapitaalgoederen wordt bepaald aan de hand van de kwaliteit die de raad heeft vastgesteld. Op basis van dat kwaliteitsniveau
worden beheerplannen gemaakt. Deze beheerplannen geven inzicht in de werkzaamheden en kosten die nodig zijn om de kapitaalgoederen op het vastgestelde
onderhoudsniveau te houden.

verhardingen
Verhardingen zijn alle wegen, straten, pleinen, fiets- en voetpaden die de gemeente beheert.

beleidskader
Het beleidskader is vastgelegd in het Beleidsplan Verhardingen (2001). Algemeen uitgangspunt is de richtlijn van het Centrum voor Regelgeving en Onderzoek
in de grond, Water- en wegenbouw (CROW). In deze richtlijn zijn de normen aangegeven voor een veilig gebruik van de wegen, straten en pleinen, fiets- en
voetpaden. Voor Hoorn is dat de norm 'basisniveau'.

Het beheer van de verhardingen richt zich op twee typen maatregelen: groot onderhoud en reconstructies. Bij groot onderhoud worden maatregelen toegepast
die de levensduur van bestaande verhardingen verlengen, bijvoorbeeld een nieuwe laag asfalt op een bestaande asfaltweg. Reconstructie vindt plaats als de
verhardingsconstructie aan het eind van de levensduur is en opnieuw wordt aangelegd.

vertaling financiële consequenties in de begroting
De beheerplannen worden jaarlijks financieel doorgerekend en op basis van de inspecties bijgesteld in de Kadernota. De ontwikkelingen, zoals het werken met
meerjarige raamcontracten en de marktwerking als gevolg van de economische crisis, maken het nu mogelijk om met minder geld het basisniveau te handha-
ven. Voor de langere termijn is afgesproken het niveau te blijven monitoren en daar waar nodig bij te sturen en bij te stellen.

civiele kunstwerken

beleidskader
De verschillende kunstwerken worden onderhouden op een vastgesteld onderhoudsniveau. Er zijn vastgestelde beheer- en onderhoudsplannen voor bijna alle
civiele kunstwerken. Voor beschoeiingen, duikers en overige kunstwerken zijn deze niet vastgesteld.

vertaling financiële consequenties in de begroting
In de reserve onderhoud kapitaalgoederen worden de uitgaven geraamd op grond van de vastgestelde beheer-en onderhoudsplannen. Voor de uitvoering van
de vervangingsinvesteringen aan civiele kunstwerken is in de Kadernota een meerjarenprogramma opgenomen waarvan het jaarplan 2016 past binnen het in-
vesteringsplafond.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        100/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


riolering

beleidskader
In het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) staat wat noodzakelijk is om de voorzieningen voor het inzamelen en afvoeren van het stedelijk afvalwater en het
overtollige hemel- en grondwater uit te breiden, goed te laten functioneren en in goede staat te houden.
De gemeente Hoorn werkt samen met de omliggende gemeenten, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier en het drinkwaterbedrijf PWN. Doel is
beperking van de kostenstijging van de rioleringen, verbetering van de kwaliteit van het beheerproces en vermindering van de kwetsbaarheid op personeelsge-
bied.

vertaling van de financiële consequenties in de begroting
De maatregelen zijn opgenomen in de begroting en worden jaarlijks geactualiseerd. Het gaat om aanleg van voorzieningen bij nieuwbouw en het beheer van
bestaande voorzieningen (planvorming, gegevensbeheer en onderzoek, onderhoud, vervangingen/renovaties, verbeteringen en vervanging materieel). De kos-
ten worden gedekt uit de voorziening toekomstige investeringen riolering en de reserve riolering, de exploitatie (planvorming) en grondexploitaties (nieuwe
aanleg). De voorziening toekomstige investeringen riolering en de egalisatievoorziening riolering worden gevoed uit de rioolheffing.

water

beleidskader
De gemeente Hoorn beheert alleen de havens en is verantwoordelijk voor het in stand houden van de nautische diepten. In 2016 stelt de gemeente een nieuw
baggerplan op voor de havens. Het beheer van het stedelijk water is sinds 2014 overgedragen aan het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.

vertaling van de financiële consequenties in de begroting
In de begroting 2016 zijn middelen opgenomen voor het opstellen van een baggerplan voor de havens.

groen

beleidskader
De beleidskaders zijn het Groenbeleidsplan Hoorn (2004), het Bomenbeleidsplan Hoorn (2009) en het Beleidsplan Kwaliteitsgestuurd Beheren Groen en Reini-
ging (2012).

vertaling van de financiële consequenties in de begroting
De begroting van het groen is gebaseerd op de maatregelen die in het beheersysteem zijn opgenomen. Hierin wordt geen rekening gehouden met groot onder-
houd. Een belangrijk onderdeel wordt gevormd door de bomen. Momenteel worden de kosten van het vervangen van bomen veelal gedekt vanuit projecten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          101/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


Gelet op de sterke groei van Hoorn vanaf begin jaren '70, is grootschalige vervanging binnen vijf jaar te verwachten. Uitgangspunt is dat een deel van het in-
vesteringsbudget voor stadsvernieuwing wordt gebruikt voor de uitvoering van dit plan.

gebouwen

beleidskader
Voor gebouwenbeheer is er geen beleidskader. Er loopt een doelmatigheidsonderzoek naar het gebouwenbeheer. De resultaten daarvan worden zo nodig aan
de raad voorgelegd.

vertaling van de financiële consequenties in de begroting
Jaarlijks wordt een bedrag gestort in de reserve kapitaalgoederen voor het gebouwenonderhoud.
Als onderdeel van de ombuigingen worden de mogelijkheden tot afstoten van panden en herhuisvesting in 2016 nader onderzocht. Dit moet een ombuiging
opleveren van 150.000 euro vanaf het jaar 2017.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                  102/174
                                                                                                                                                  begroting 2016 werkversie


      paragraaf financiering
De paragraaf Financiering geeft de beleidsvoornemens weer van het risicobeheer van de financieringsportefeuille en geeft een overzicht van de schuldpositie.

wettelijk kader
 Wet Financiering Decentrale Overheden (Wet Fido)

beleidskaders
 Treasurystatuut
 Nota Garant staan of zelf uitlenen

financieringsbeleid
Hoorn is voor haar uitgaven afhankelijk van externe financiering. De gemeente leent alleen geld voor de uitvoering van gemeentelijke taken binnen de kaders
van de wet Fido en het Treasurystatuut. Er is sprake van totaalfinanciering. Er wordt geen financiering voor specifieke projecten aangetrokken. Totaalfinancie-
ring houdt in dat de gemeente alle uitgaven en investeringen van de gemeente gezamenlijk financiert. Deze rechtlijnige wijze van financiering leidt tot eenvoud
en efficiency. De gemeente gebruikt daarbij geen ingewikkelde financiële producten, zoals derivaten.

Het financieringsbeleid is erop gericht om uitgaven zo lang mogelijk met kort geld te financieren. Kortgeldleningen zijn leningen die voor slechts één of enkele
dagen zijn afgesloten. Daarna wordt vervolgens opnieuw voor één of enkele dagen geleend. Deze methode past Hoorn al meerdere jaren toe. Financiering met
kort geld is in de wet FIDO gelimiteerd met een zogenaamde kasgeldlimiet. Deze limiet mag maximaal twee opeenvolgende kwartalen worden overschreden.
De kasgeldlimiet voor Hoorn in 2016 is 20 miljoen euro. Er wordt een langlopende lening afgesloten zodra de hoogte van de kortgeldleningen de kasgeldlimiet
met een derde opeenvolgende kwartaal dreigt te overschrijden. Daarmee verlaagt
Hoorn de korte schuldpositie.                                                                              grafiek 1: Omvang vaste leningportefeuille
                                                                                                                150
financieringsbehoefte
                                                                                                                120




                                                                                            x 1 miljoen
De gemeente heeft behoefte aan externe financiering voor het herfinancieren van de
                                                                                                                 90
huidige (aflopende) geldleningen, voor het bekostigen van investeringen en voor tijde-
lijke liquiditeitsbehoeften van de exploitatie uitgaven.                                                         60
                                                                                                                 30
In grafiek 1 staat de schuldontwikkeling van de gemeente vanaf 2013 tot en met                                       0
2016 weergegeven. Geldleningen specifiek voor woningbouw hebben geen directe                                                                                        1 jan
                                                                                                                          1 jan     1 jan     1 jan     1 jan
invloed op de gemeentelijke schuldpositie en zijn daarom apart vermeld. Deze geldle-                                                                                2017
                                                                                                                          2013      2014      2015      2016
                                                                                                                                                                   (verw.)
ningen zijn namelijk tegen dezelfde condities doorgeleend aan woningbouwverenigin-
gen. De portefeuille met verstrekte leningen aan woningbouwverenigingen is aflo-
                                                                                                          Algemeen       € 126,1   € 124,0   € 129,2   € 132,9     € 132,3
                                                                                                          Woningbouw     € 56,1    € 40,8    € 36,0    € 36,0      € 35,8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                 103/174
                                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie


pend, omdat de gemeente geen nieuwe leningen aan hen verstrekt. Het grootste deel van deze portefeuille staat vast tot het jaar 2033.

De vaste geldleningen van Hoorn worden jaarlijks lineair afgelost. In 2016 wordt in totaal voor 20,6 miljoen euro aan geldleningen afgelost. Om dit mogelijk te
maken wordt er in 2016 naar verwachting voor 20 miljoen euro aan nieuwe vaste geldleningen aangetrokken. Hierdoor daalt de vaste schuldpositie in boek-
jaar 2016 ten opzichte van boekjaar 2015.

De omvang van de schuldpositie wordt voornamelijk beïnvloed door de investeringsbeslissingen. Dit komt doordat de financieringsbehoefte zich anders ont-
wikkelt dan de gebruikelijke dekking in de begroting. In de begroting worden de lasten van een investering gespreid over de gebruikersjaren (jaarlijkse afschrij-
ving). De uitgaven moeten echter direct en volledig in het investeringsjaar betaald worden. Daarvoor is externe financiering nodig. In jaren waarin per saldo
meer wordt onttrokken aan reserves en voorzieningen, neemt de financieringsbehoefte toe en groeit de schuld. In de begroting 2016 wordt er per saldo toe-
gevoegd aan de reserves en voorzieningen. Dat heeft een positief effect op de schuldpositie.

Al meerdere jaren is er sprake van dalende marktrentes (grafiek 2). De oude geldleningen                  grafiek 2: Gemiddeld rentepercentage over de vaste
zijn tegen hogere rentetarieven aangetrokken dan die in het recente verleden. Door alle                                   leningportefeuille
leningen jaarlijks lineair af te lossen, vervallen oude (dure) leningen geleidelijk uit de por-
                                                                                                              3,5%
tefeuille en worden nieuwe (goedkopere) leningen toegevoegd.
De gemiddelde rente over de gehele lening portefeuille (excl. woningbouw) is afgenomen                        3,0%
van 3,19% in 2013 naar 2,07% begin 2016. De renteontwikkeling in 2016 is afhanke-                             2,5%
lijk van de marktrente van de vaste geldlening(en) in 2016. De laatste leningen zijn tegen
                                                                                                              2,0%
een lagere rente aangetrokken dan waarmee rekening is gehouden in de begroting (om-                                    Boekjaar   Boekjaar   Boekjaar   Boekjaar
slagrente 3%). Daardoor loopt Hoorn minder risico op onbeheersbare renteverhogingen.                                    2013       2014       2015       2016
                                                                                                           Algemeen     3,19%      2,95%      2,62%      2,07%

                                                                                      Door de (lichte) stijging van de schuldpositie in 2015 (grafiek 1) en de (forse)
           grafiek 3: Totale rentelasten van de vaste leningportefeuille
                                                                                      daling van de gemiddelde rente van de lening portefeuille (grafiek 2) zijn de
    € 4.000.000                                                                       totale rentelasten van de lening portefeuille in 2016 gedaald van 4 miljoen
                                                                                      euro in 2013 tot 2,7 miljoen euro in 2016 (grafiek 3).
    € 3.500.000
    € 3.000.000                                                                       Renterisico(norm)
    € 2.500.000                                                                       Het renterisico beschrijft het risico dat de rentelasten van de gemeente in-
                                                                     boekjaar
                      boekjaar        boekjaar        boekjaar                        eens fors stijgen als nieuw aan te trekken leningen een hogere rentevoet
                                                                        2016
                       2013            2014            2015                           hebben dan de (oude) leningen die worden afgelost. Om dit risico te beper-
                                                                      (verw.)
                                                                                      ken is er in de wet Fido en het Treasurystatuut een renterisiconorm vastge-
        Algemeen     € 4.017.000    € 3.658.000     € 3.385.000     € 2.757.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                              104/174
                                                                                                                                              begroting 2016 werkversie


steld. De renterisiconorm stelt dat de aflossing per jaar maximaal 20% van de begrote lasten mag zijn. De gemeente voldoet ruimschoots aan deze norm.
Doordat de gemeente iedere vaste geldlening jaarlijks lineair aflost, werkt een stijging of daling van de marktrente slechts geleidelijk door in de lening porte-
feuille.

renteomslag
Het rente-omslagpercentage wordt bepaald door de netto rentelasten te delen door de te financieren boekwaarde van de investeringen. Ieder jaar wordt bij de
Kadernota, als onderdeel van de uitgangspunten voor de eerstkomende begroting, het rente-omslagpercentage beoordeeld op actualiteit. Bij afwijkingen groter
dan 0,5 procent wordt er een voorstel tot bijstellen gedaan. Voor 2016 is de omslagrente gehandhaafd op 3 procent. Dit percentage wordt vervolgens gehan-
teerd voor de berekening van de kapitaallasten en voor de berekening van de bespaarde rente over de reserves. Het aanpassen van het rente-
omslagpercentage heeft geen effect op de begroting. Dit komt doordat er een stelpost voor het calculatieverschil is geraamd.

beleggingen en schatkistbankieren
Met de invoering van het verplichte schatkistbankieren per december 2013 is het wettelijk niet meer toegestaan om overtollige middelen uit te zetten. Alle fi-
nanciële middelen boven de 1,7 miljoen euro (gemiddeld per kwartaal) moeten bij het Ministerie van Financiën worden aangehouden. Hoorn heeft geen struc-
turele overtollige eigen middelen. Om te voldoen aan de norm worden tijdelijke overtollige tegoeden op de bankrekening naar de rekening-courant bij het Minis-
terie verplaatst. Deze middelen zijn dagelijks opvraagbaar en ter beschikking van de gemeente.

garantstellingen
Naast financiering voor de eigen gemeentelijke financieringsbehoefte zijn er ook instellingen die een verzoek indienen voor ondersteuning van financiering. De
gemeente heeft in de nota ‘Garant Staan of zelf uitlenen’ vastgelegd om onder bepaalde voorwaarden in principe mee te werken aan het verstrekken van een
gemeentegarantie. Enkele voorwaarden zijn dat de instelling verbonden is aan de gemeente, een publieke taak uitvoert en aantoonbaar zelfstandig geen finan-
ciering kan aantrekken. Een garantstelling houdt in dat de instelling zelfstandig een financiering aantrekt bij een bank, waarbij de gemeente in de vorm van een
garantstelling het kredietrisico van de bank overneemt. Alleen als er met een gemeentegarantie geen gunstige banklening kan worden aangetrokken, kan de
gemeente besluiten om zelf een geldlening te verstrekken. Het voordeel van een gemeentegarantie ten opzichte van zelf uitlenen is dat er bij gemeentegarantie
geen kasstroom voor de gemeente is. Bij garantstellingsverzoeken die voldoen aan de criteria, weegt het college af of de maatschappelijke voordelen opwegen
tegen het financiële risico. De raad wordt voorafgaand aan het collegebesluit in de gelegenheid gesteld om opmerkingen en/of zienswijzen mee te geven. Het
financiële risico van de huidige garantstellingsportefeuille is opgenomen in het weerstandsvermogen en staat beschreven in de Paragraaf Weerstandsver-
mogen.



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                                                                                                                     105/174
                                                                                                     begroting 2016 werkversie


paragraaf bedrijfsvoering
                            In deze paragraaf leest u de beleidsvoornemens in de bedrijfsvoering van de gemeentelijke or-
                            ganisatie. De inzet is om systematisch aan een doelmatige, doeltreffende en kwalitatief hoog-
                            waardige bedrijfsvoering te werken. Hiermee is de uitvoering van de programma's mogelijk.

                            organisatieontwikkeling #Hoorn2020
                            De organisatie bevindt zich in een overgangsfase. We blikken terug, evalueren de doelen 2015
                            en de resultaten van de verschillende programma’s. En kijken ook naar wat nodig is voor de
                            aansluiting bij nieuwe ontwikkelingen. #Hoorn2020 is het proces van organisatieontwikkeling
                            dat visie en koers van de organisatie voor de periode 2016 – 2020 scherp gaat neerzetten.
                            Onze organisatie werkt en beweegt in een dynamische, snel veranderende omgeving. Hierin
                            verandert de rol die wij als overheid hebben, mee. We organiseren steeds meer rondom the-
                            ma’s en initiatieven van burgers krijgen steeds meer ruimte. De koers voor #Hoorn2020 is dan
                            ook gericht op de wens om onze organisatie door te ontwikkelen tot smart government: De
                            Slimme Stad Hoorn.

                            organisatiedoelen
                            Het proces van #Hoorn2020 levert nieuwe organisatiedoelen en programma’s op die passen
                            bij de maatschappelijke ontwikkelingen. In deze infographic ziet u de eerste schets hiervan.
                            De komende periode wordt dit verder uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       106/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


goed werkgeverschap

tabel 72 doelen en activiteiten/resultaten goed werkgeverschap
doelen                                                                        Activiteiten/resultaten
verbeteren van persoonlijk leiderschap en vergroten van eigenaarschap van      alle medewerkers hebben inzicht in eigen drijfveren en kracht (test en
medewerkers                                                                      training My Motivation en Ken Jezelf)
                                                                               leren en ontwikkelen: leerlijn digitale vaardigheden, projectmatig werken,
                                                                                 Helder Hoorns schrijven, coachend leiderschap
                                                                               talentmanagent – matching talenten, competenties, flexibiliteit
duurzame inzetbaarheid van medewerkers                                         aanbod van faciliteiten op maat
                                                                               preventie werkdruk en overgewicht
                                                                               stimuleren personele mobiliteit
inclusieve arbeidsmarkt en bestrijden jeugdwerkloosheid                        project Hoorn werkt aan werk: creëren van 4 banen per jaar voor men-
                                                                                 sen met een arbeidsbeperking c.q. afstand tot de arbeidsmarkt
                                                                               aantrekken 15 jongeren via werkervaringsplaatsen
harmonisatie en modernisering van arbeidsvoorwaarden                           individueel keuze budget (CAR/UWO) invoeren

kengetallen en streefcijfers personeel

tabel 73 kengetallen en streefcijfers personeel
prestatie-indicator 2016                                                      kengetallen/streefcijfers 2016
formatie-omvang                                                               prognose: 530 fte
loonsom                                                                       35,5 miljoen euro
opleidingsbudget (% loonsom)                                                  2%
streefcijfer verminderde inzetbaarheid (ziekteverzuim)                        4,3%


In de begroting is rekening gehouden met de verwachte CAO-verhoging van 0,74%.

Door het vertrek van Sociale Zaken en de Brandweer is zowel de formatie als de loonsom in vergelijking met het jaar ervoor gedaald. De overheveling van de
decentralisaties van de rijksoverheid naar de gemeente zorgt er voor dat voornoemde daling wordt gecompenseerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                107/174
                                                                                                                                                begroting 2016 werkversie




           formatieverloop 2011 - 2016
               700
               650
               600
               550
               500
               450
               400
                     2011 2012 2013 2014 2015 2016
          Omvang in
                    645 635 633 627 535 530
            fte


duurzame bedrijfsvoering

tabel 74 doelen en activiteiten/resultaten duurzame bedrijfsvoering
doelen                                                                activiteiten/resultaten
verduurzamen bedrijfsvoering (Puur Hoorn 2.0 project)                  realiseren revolverend fonds voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Dat
                                                                         betekent dat de gerealiseerde besparingen weer terugvloeien in het fonds. Met dit geld
                                                                         kunnen weer nieuwe maatregelen worden genomen



inkoop en aanbesteding

tabel 75 doelen en activiteiten/resultaten inkoop en aanbesteding
doelen                                                                activiteiten/resultaten
professioneel inkopen tegen de beste prijs-, kwaliteit- en               een efficiënter en professioneel inkoopproces inrichten: de inkoopdeskundigheid en capaci-
duurzaamheidverhouding                                                    teit bundelen per productgroep
door Social Return on Investment mensen met een afstand tot              stimuleren van andere overheden, organisaties en gemeenschappelijke regelingen om SROI
de arbeidsmarkt aan het werk helpen                                       (eenduidig) toe te passen
                                                                         intensiveren van de samenwerking in Noord-Holland Noord.
                                                                         vanuit WerkSaam WF uitbreiden van de samenwerking met andere gemeenten buiten NHN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               108/174
                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


informatieveiligheid en privacy

tabel 76 doelen en activiteiten/resultaten informatieveiligheid en privacy
doelen                                                              activiteiten/resultaten
voldoen aan de bepalingen van de VNG-resolutie ‘Informatie-            invoeren van interne beheersmaatregelen op het gebied van informatieveiligheid en privacy,
veiligheid, randvoorwaarde voor de professionele gemeente’              op basis van de Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten (BIG): het gemeentelijke basis-
                                                                        normenkader
                                                                       medewerkers zijn op de hoogte van het beleid voor informatieveiligheid en privacy zodat zij
                                                                        er optimaal mee omgaan
verankeren van privacywetgeving in beleid en dagelijks ge-             persoonsregistraties, onderlinge verbanden tussen registraties en het gebruik van gevoelige
bruik                                                                   informatie zijn beschreven
                                                                       de vereiste regelingen zijn opgesteld en de beheerprocessen zijn ingericht en alle medewer-
                                                                        kers zijn op de hoogte van wat van hen verwacht wordt om privacy te waarborgen
                                                                       het toetsen en verbeteren van de inrichting en het gebruik van informatiesystemen, zodat
                                                                        deze voldoen aan de gestelde eisen (meerjarig project)

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          109/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


        paragraaf verbonden partijen
Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Bij bestuurlijk belang gaat het om een plaats in het
bestuur of het hebben van stemrecht. Het financieel belang is dat de gemeente middelen ter beschikking stelt. Bij een faillissement of financiële problemen
van de verbonden partij is verhaal op de gemeente mogelijk. Een gesubsidieerde instelling is geen verbonden partij.

Bestuursleden van een verbonden partij hebben de plicht zich te verantwoorden (gevraagd en ongevraagd) naar hun college of gemeenteraad.

In deze paragraaf ziet u de partijen waar Hoorn aan verbonden is. In het eerste deel staan de algemene beleidskaders voor de gemeenschappelijke regelingen.
Het tweede deel is een overzicht van alle verbonden partijen. Er zijn verschillende vormen: verbonden partijen met een centrumgemeenteconstructie, met een
eigen bestuur, vennootschappen en privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomsten.

algemene beleidskaders

Westfriese 5              In 2010 zijn de 'Westfriese 5' opgesteld. Dit zijn vijf uitgangspunten voor de samenwerking tussen de Westfriese gemeenten. Deze
                          vijf punten vormen ook een kader voor alle vormen van samenwerking.

                          1. Alle zeven gemeenten zijn eigenaren van de regio Westfriesland.
                          2. Samenwerken is niet vrijblijvend, maar gaat over bindende en afdwingbare afspraken: afspraak is afspraak.
                          3. Het maatschappelijk doel van een samenwerkingsverband moet SMART 3 zijn.
                          4. De samenwerking is transparant. We brengen in kaart met wie we samenwerken, gedurende welke tijd. En, we stellen samen-
                             werkingsverbanden open voor andere partners.
                          5. We leggen jaarlijks verantwoording af over de staat van onze samenwerking, naar elkaar, maar ook intern naar de eigen colleges
                             en raden.
Hoornse 10                In 2008 hebben de Westfriese gemeenten de 'Hoornse 10’ vastgesteld: spelregels voor gemeenschappelijke regelingen. Deze bevor-
                          deren de democratische legitimiteit.

                          1.   Tijdige, juiste en volledige informatiestroom. Informatieprotocol is van toepassing.
                          2.   College is bestuurlijk verantwoordelijk.
                          3.   Hoorn streeft naar zitting in het dagelijks bestuur.
                          4.   Iedere regeling heeft een verantwoordelijk collegelid en ambtenaar.
                          5.   Tweemaal per jaar worden de regelingen actief geagendeerd in de raad.
                          6.   Planning en control cycli worden op elkaar afgestemd.

3
    SMART: specifiek, meetbaar, acceptabel, resultaat, tijdsgebonden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     110/174
                                                                                                                                     begroting 2016 werkversie


                      7.    Beslis voor vier jaar over toegestane/vereiste solvabiliteit.
                      8.    Stel duidelijke en simpele meerjarenkaders die SMART te verantwoorden zijn.
                      9.    Voer als dagelijks bestuur een actief personeelsbeleid.
                      10.   Gemeentelijke rekenkamercommissies hebben dezelfde bevoegdheden en verplichtingen als rekenkamers.
                      In 2015 zet het college actief in om bij de grote gemeenschappelijke regelingen, zoals de Veiligheidsregio, GGD, WerkSaam, RUD,
                      een goed integriteitsbeleid op de agenda te zetten. Bij deze regelingen werken veel mensen en gaat veel geld om. Een goed integri-
                      teitsbeleid is daarom van groot belang.

centrale financiële   De raad heeft centrale financiële uitgangspunten vastgesteld voor alle gemeenschappelijke regelingen op de schaal van Noord-
uitgangspunten        Holland Noord. De gezamenlijke financiële en procesmatige uitgangspunten geven duidelijkheid. Ze verhogen de transparantie voor
                      zowel gemeenten die meedoen als gemeenschappelijke regelingen. De centrale financiële uitgangspunten zijn een uitwerking van de
                      Hoornse 10 en geven kaders voor:
                          1. indexering loon en prijs
                          2. bezuinigingsopdracht
                          3. weerstandsvermogen c.q. algemene reserve
                          4. jaarrekeningresultaat
                          5. aanvullende informatie in de jaarrekening en begrotingsdocumenten
                          6. nieuw beleid
                          7. begrotingswijzigingen en budgetafwijkingen
                          8. bestuurlijke behandeling
                          9. wijze van advisering aan en door betrokken gemeenten
bezuinigingen         In het coalitieakkoord 2014-2018 staat een structurele bezuiniging op de gemeenschappelijke regelingen. Dit bedrag loopt op van
                      175.000 euro in 2016 tot 350.000 euro vanaf 2017. Het college heeft besloten om deze taakstelling als volgt te verdelen:
                          -    200.000 euro op de Veiligheidsregio
                          -    120.000 euro op de bijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst
                          -    38.000 euro op de bijdrage aan het Recreatieschap
                      Verder besloot het college om de gemeenschappelijke regelingen GGD, Westfries Archief en WerkSaam WF vooralsnog te ontzien,
                      maar zij worden wel kritisch gevolgd op mogelijke efficiencyvoordelen.

                      Er is een plan van aanpak bezuinigingen van gemeenschappelijke regelingen gemaakt. Bedoeling is dat gemeenten als eigenaren met
                      de gemeenschappelijke regelingen het gesprek aangaan over de taken en de daarvoor noodzakelijke middelen. De projectleider is een
                      medewerker van de gemeente Hollands Kroon. Dit plan van aanpak richt zich op de drie bovenregionale gemeenschappelijke regelin-
                      gen; GGD, Veiligheidsregio en de Regionale Uitvoeringsdienst.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                           111/174
                                                                                                                                           begroting 2016 werkversie




                        De portefeuillehouders Financiën in Westfriesland zijn met elkaar in gesprek over het bezuinigingstraject voor de Westfriese gemeen-
                        schappelijke regelingen. Op het moment van schrijven zijn er nog geen concrete afspraken gemaakt.

                        De taakstelling van 2016 is al gerealiseerd doordat de Veiligheidsregio bij hun regionalisering heeft omgebogen.

overzicht verbonden partijen

In deze lijst van verbonden partijen staat naast de naam en vestigingsplaats en het openbaar belang c.q. doel, een grafiek met
    -    het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden partij
    -    het resultaat van de verbonden partij.
De bedragen in de grafieken komen uit de jaarrekeningen 2014 van de verbonden partijen.


                                                                                                                GGD Hollands Noorden
GGD Hollands Noorden
                                                                                                      € 4.000
                                                                                                      € 3.000




                                                                                   x 1.000
Alkmaar                                                                                               € 2.000
                                                                                                      € 1.000
                                                                                                          €-
openbaar belang (doel)                                                                               € -1.000
                                                                                                                Rekening        Rekening        Rekening
bevorderen, bewaken en beschermen van de gezondheid van de inwoners
                                                                                                                  2012            2013            2014
van de regio's Westfriesland, Kop van Noord-Holland en Noord-Kennemerland
                                                                                             Vreemd Vermogen     € 3.861         € 3.299         € 3.616
                                                                                             Eigen Vermogen       € 182          € 497            € 744
                                                                                             Resultaat            € -555         € 361            € 285
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                112/174
                                                                                                                                                begroting 2016 werkversie



                                                                                                              Recreatieschap Westfriesland
Recreatieschap Westfriesland
                                                                                                  € 3.000




                                                                               x 1.000
Stede Broec                                                                                       € 2.000
                                                                                                  € 1.000
                                                                                                      €-
openbaar belang (doel)                                                                           € -1.000
                                                                                                                  Rekening          Rekening            Rekening
behartigt voor Westfriese gemeenten de belangen van de openluchtrecreatie,
                                                                                                                    2012              2013                2014
de natuur en het landschap: inzet voor een rijkere, gevarieerdere natuur met
                                                                                         Vreemd Vermogen           € 2.869          € 2.882             € 3.100
meer recreatiemogelijkheden, beheer en onderhoud van de terreinen en voor-
lichting
                                                                                         Eigen Vermogen            € 1.408          € 1.186              € 931
                                                                                         Resultaat                 € 1.829            € -39               €9




                                                                                                     Centraal Afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland
Centraal Afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland (CAW)
                                                                                                 € 2.000




                                                                               x 1.000
Hoorn                                                                                            € 1.500
                                                                                                 € 1.000
                                                                                                   € 500
openbaar belang (doel)                                                                               €-
                                                                                                                  Rekening          Rekening            Rekening
stelt namens de aangesloten gemeenten het afvalverwijderingsbeleid op en
                                                                                                                    2012              2013                2014
maakt op basis hiervan afspraken met de uitvoeringsorganisaties
                                                                                         Vreemd Vermogen           € 2.119          € 2.614             € 2.341
                                                                                         Eigen Vermogen             € 133            € 227               € 155
                                                                                         Resultaat                  € 108             € 94               € 130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      113/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie




Veiligheidsregio Noord-Holland Noord                                                                      Veiligheidsregio NHN

Alkmaar                                                                                        € 14.000




                                                                              x 1.000
                                                                                                € 9.000
openbaar belang (doel)                                                                          € 4.000
verkleinen van risico’s en het beperken van leed en (gezondheids)schade bij                    € -1.000
                                                                                                          Rekening        Rekening         Rekening
incidenten                                                                                                  2012            2013             2014
                                                                                        Vreemd Vermogen   € 9.677          € 61.954        € 53.211
                                                                                        Eigen Vermogen    € 2.408          € 1.715          € 1.370
                                                                                        Resultaat          € 638            € -508           € -146




                                                                                                                Op/maat
WerkSaam Westfriesland (voor 2015 was dit Op/maat)
                                                                                               € 12.000




                                                                              x 1.000
Hoorn                                                                                           € 9.000
                                                                                                € 6.000
                                                                                                € 3.000
openbaar belang (doel)                                                                              €-
                                                                                                          Rekening         Rekening         Rekening
uitvoeren van de Participatiewet                                                                            2012             2013             2014
                                                                                        Vreemd Vermogen    € 3.090          € 2.791          € 3.666
                                                                                        Eigen Vermogen    € 11.730         € 11.484         € 11.103
                                                                                        Resultaat          € 483             € 80             € 566
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         114/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie



                                                                                                             Westfries Archief
Westfries archief, Regionaal Historisch Centrum voor West-Friesland
                                                                                                  € 550




                                                                            x 1.000
Hoorn                                                                                             € 350
                                                                                                  € 150
                                                                                                  € -50
                                                                                                           Rekening         Rekening          Rekening
openbaar belang (doel)
                                                                                                             2012             2013              2014
zorg, bewaren en beheer van archiefbescheiden en bevorderen van lokaal en
                                                                                      Vreemd Vermogen        € 443               € 365          € 147
regionaal beoefenen van geschiedenis van Westfriesland
                                                                                      Eigen Vermogen         € 580               € 514          € 421
                                                                                      Resultaat              € 34                € -33           € 32




                                                                                              Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord
Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord
                                                                                              € 4.000




                                                                            x 1.000
Hoorn                                                                                         € 3.000
                                                                                              € 2.000
                                                                                              € 1.000
openbaar belang (doel)                                                                            €-
                                                                                                           Rekening         Rekening          Rekening
ondersteunen van de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het ge-
                                                                                                             2012             2013              2014
bied van vergunningverlening, toezicht en handhaving
                                                                                      Vreemd Vermogen        € 485           € 3.705            € 3.763
                                                                                      Eigen Vermogen         € 820               € 223          € 1.030
                                                                                      Resultaat               €-                  €-            € 991
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                            115/174
                                                                                                                                            begroting 2016 werkversie




N.V. Houdstermaatschappij Gaskop Noord-Holland
                                                                                                 N.V. Houdstermaatschappij Gaskop Noord-Holland
Alkmaar
                                                                                               € 120.000




                                                                             x 1.000
                                                                                                € 90.000
openbaar belang (doel)                                                                          € 60.000
                                                                                                € 30.000
beheren van de aandelen in Multikabel en Nuon (ENW)                                                  €-
                                                                                                               Rekening        Rekening           Rekening
                                                                                                                 2012            2013               2014
                                                                                         Vreemd Vermogen        € 4.254         € 4.839           € 4.802
                                                                                         Eigen Vermogen        € 29.936        € 92.764           € 91.557
                                                                                         Resultaat             € 10.995        € 110.558          € 4.787




                                                                                                     N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG Bank)
N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG Bank)
                                                                                                € 400.000




                                                                               x 1.000
Den Haag                                                                                        € 300.000
                                                                                                € 200.000
                                                                                                € 100.000
openbaar belang (doel)                                                                                €-
                                                                                                                Rekening        Rekening          Rekening
BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maat-
                                                                                                                  2012            2013              2014
schappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de
                                                                                         Vreemd Vermogen        € 139.443       € 127.721         € 149.923
kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger
                                                                                         Eigen Vermogen          € 2.752         € 3.430           € 3.582
                                                                                         Resultaat              € 332.000       € 282.000         € 126.000
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                               116/174
                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie



                                                                                                      Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord N.V.
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord N.V.
                                                                                                   € 4.000
                                                                                                   € 3.000




                                                                                x 1.000
Alkmaar                                                                                            € 2.000
                                                                                                   € 1.000
                                                                                                       €-
openbaar belang (doel)                                                                            € -1.000
                                                                                                                  Rekening         Rekening           Rekening
bevorderen van de onderlinge samenwerking binnen de regio waardoor effici-
                                                                                                                    2012             2013               2014
enter aan economische doelstellingen gewerkt wordt
                                                                                          Vreemd Vermogen          € 3.236          € 3.302           € 1.934
                                                                                          Eigen Vermogen            € 703            € 594             € 613
                                                                                          Resultaat                 € 20            € -109              € 19




                                                                                                         Exploitatie maatschappij Zevenhuis B.V.
Exploitatie maatschappij Zevenhuis B.V.
                                                                                                  € 2.000
                                                                                                  € 1.500




                                                                                x 1.000
Wognum                                                                                            € 1.000
                                                                                                    € 500
                                                                                                      €-
openbaar belang (doel)                                                                             € -500
                                                                                                                  Rekening         Rekening           Rekening
realisatie van een nieuw bedrijventerrein
                                                                                                                    2012             2013               2014
                                                                                          Vreemd Vermogen            €-             € 1.062           € 1.585
                                                                                          Eigen Vermogen             €-              € 91              € 230
                                                                                          Resultaat                  €-               € -9             € 140



toelichting
De gemeente Hoorn is volledig aandeelhouder van Businesspark Zevenhuis Hoorn B.V. Samen met Scholtens Projecten B.V. en Steenveste II B.V. is exploita-
tiemaatschappij Zevenhuis B.V. en Zevenhuis C.V. opgericht.
Businesspark Zevenhuis B.V. is in deze gezamenlijke B.V. en C.V. voor 43,75% aandeelhouder.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         117/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland

Hoorn

openbaar belang (doel)
Hoorn voert taken uit voor de regio: ondersteuning bestuurlijke overleggen, regionaal jeugdbeleid, urgentiecommissie huisvesting, klachtencommissie woning-
toewijzing en doelgroepenvervoer en overblijvende taken voormalig Samenwerkingsorgaan Westfriesland. De begroting en rekening maken onderdeel uit van
de begroting van de gemeente Hoorn.

bijdrage per inwoner voor de gemeenschappelijke regelingen

In de onderstaande grafiek staat een overzicht van de gemeenschappelijke regelingen waaraan de gemeente een bijdrage per inwoner betaalt.




                                                     Bijdrage per inwoner 2016
                                                   €60,87



        €17,92               €17,15
                                                                            €6,51              €5,09                  €2,50

        RUD NHN                GGD            Veiligheidsregio NHN     Westfries Archief   Recreatieschap   Ondersteuning Bestuurlijke
                                           (inclusief ambulancezorg)                        Westfriesland        Samenwerking
                                                                                                                 Westfriesland



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         118/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


       paragraaf grondbeleid
visie
De gemeente Hoorn kiest bij uitbreidingslocaties (zoals Bangert en Oosterpolder) voor actief grondbeleid. Dat houdt in dat de gemeente zelf gronden (en pan-
den) koopt en vervolgens bouw- en woonrijp maakt. De gemeente verkoopt deze bouwrijpe grond. Met dit beleid willen we zo veel mogelijk ontwikkelingen
mogelijk maken die anders niet zouden worden opgepakt. Doel hiervan is vooral een optimaal resultaat voor de gemeente Hoorn en niet het behalen van een
maximaal financieel resultaat. Dit beleid staat nu onder druk door de financiële risico’s die ermee gepaard gaan. Voor een goed onderbouwde grondpolitiek is
het nodig om ook naar andere argumenten voor en tegen dit beleid te kijken. Input daarbij zijn de adviezen van de landelijke commissies die zich met dit on-
derwerp bezighouden. Dit gebeurt bij de herziening van de nota Grondbeleid eind 2015. Hierbij blijft voorop staan de realisatie van projecten met zowel pu-
bliek belang (het realiseren van voorzieningen voor de inwoners van Hoorn) als financieel belang.
De doelstellingen en concrete activiteiten in 2016 binnen de grondexploitaties staan in programma 8.

wijze waarop de gemeente het grondbeleid uitvoert
Per complex kiest de gemeente een van de onderstaande vormen van grondbeleid op basis van de vastgestelde nota Grondbeleid. De keuze is afhankelijk van
meerdere factoren, zoals de eigendomssituatie van de gemeente, de eigenaren in het gebied, de te realiseren voorzieningen, de regie, de mogelijkheden tot
kostenverhaal, opbrengstpotentie en het risicoprofiel.

tabel 77 vormen van grondbeleid
                                                      regie       financieel   organisatie   risico
actief grondbeleid                                    ++            ++            ++           -
Publiek Private Samenwerking (PPS)                     +/-           +            +/-        +/-
bouwclaim methode                                       +           ++             +         +/-
faciliterend ('passief grondbeleid')                    -             -             -         +
+ of - = positief of negatief voor resultaat / invloed gemeente

belangrijke ontwikkelingen
De koopwoningmarkt zal in 2016 naar verwachting verder groeien. Dit komt door het economisch herstel, meer consumentenvertrouwen, lage hypotheekrente
en een toename in het aantal verkochte nieuwbouwkoopwoningen. Deze positieve factoren zullen waarschijnlijk sterker zijn dan de negatieve factoren; zoals
de versobering van stimuleringsmaatregelen en kredietbeperkende maatregelen van de banken. De regionale verschillen zijn groot in Nederland. Vooral in de
grote steden zijn de stijgingen van de huizenprijzen groot. Toch profiteren alle regio’s van het herstel op de woningmarkt. Ook in Hoorn zien we een licht her-
stel. Dit ziet u terug in de actualisatie van de grondexploitatie 2015.
Een andere positieve ontwikkeling is de grondprijs. Deze prijzen stijgen voor het eerst sinds 2008 weer over de volle breedte, van het goedkope tot en met het
dure segment. Ook viel de kostenstijgingsparameter lager uit. Dit heeft een positief effect op de kosten van de grondexploitatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          119/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


Er zijn in financieel opzicht ook minder positieve ontwikkelingen, vooral voor het complex Bangert en Oosterpolder. Het maatregelenpakket voor Bangert en
Oosterpolder heeft naar verwachting een positief effect op de aantrekkelijkheid van de wijk en op het uitgifte tempo, maar heeft een nadelig financieel effect
op de grondexploitatie.

De landelijke commissie Besluit Begroting en Verantwoording bereidt een herziening van de verslaggevingsregels rond de grondexploitaties voor. Aanleiding is
dat er behoefte is aan meer transparantie en vergelijkbaarheid tussen gemeenten. Het gaat ook om verwerking van de gevolgen van de nieuwe Omgevings-
wet. Bedoeling is ook de risico’s te beperken voor de financiële positie voor de gemeenten, vanwege de negatieve ervaringen van de laatste jaren. Deze her-
ziening kan mogelijk een financieel effect hebben voor de gemeente Hoorn. De omvang hiervan is nu nog niet bekend.

prognose
prognose resultaat
De grondexploitatie bestaat uit circa tien complexen. Jaarlijks maakt de gemeente een prognose van de te verwachten resultaten. En, verwerkt deze in een
meerjarenperspectief (MJP) met een toelichting (in mei) in een besloten raadscommissie. In november krijgt de raad informatie over grote afwijkingen in het
lopende boekjaar. In de tabel leest u de voorlopige uitkomsten op alle complexen. De belangrijkste verklaring voor de daling is dat bij verschillende complexen
in 2014 winst is gerealiseerd. Het gaat om de complexen Blokkers/IJsselweg, Tuibrug en Zevenhuis.

tabel 78 verschil voorlopige uitkomsten alle complexen samen (op basis van de rekening 2014)
omschrijving                         totale uitgaven       totale inkomsten      contante waarde
prognose MJP2014                               196,6                  212,3                 3,9
prognose MJP2015                               189,9                  199,0                 0,9
verschil (*)                                                                                3,0
* Het resultaat is een momentopname en kan beïnvloed worden door marktontwikkelingen.

prognose boekwaarde
De boekwaarde is het saldo van alle investeringen en opbrengsten van alle grondexploitaties. Dit saldo moet minimaal terugverdiend worden uit de grondver-
kopen om geen verlies te lijden. Onderstaand de ontwikkeling van de boekwaarde:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                 120/174
                                                                                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie




                                                          Verloop boekwaarde gronden
                               35,00

           Bedragen x 1 mln.   30,00                                                                                                                     In 2016 neemt de boekwaarde met ca. 5,2 miljoen euro af naar in to-
                               25,00                                                                                                                     taal 24,7 miljoen euro. Dit komt doordat de woningbouwproductie
                               20,00                                                                                                                     van 2015 doorgeschoven is naar 2016.
                               15,00
                               10,00
                                5,00
                                0,00




                                                                    PROGNO




                                                                                       PROGNO




                                                                                                          PROGNO




                                                                                                                             PROGNO




                                                                                                                                                PROGNO
                                                REKENIN




                                                          SE 2015




                                                                             SE 2016




                                                                                                SE 2017




                                                                                                                   SE 2018




                                                                                                                                      SE 2019
                                       G 2014




winst- en verliesneming
Winst wordt genomen als de exploitatie van een complex eindigt of als tussentijds redelijk zeker is dat er winst wordt gemaakt. Op basis van de huidige prog-
noses (bron MJP 2015) wordt er in 2016 geen winst genomen. Als uit de kostprijsberekening blijkt dat er verlies op een complex ontstaat, moet de gemeente
een voorziening ten laste van de Algemene Bedrijfsreserve Grondzaken (ABR) treffen. Als deze reserve niet toereikend is, wordt dit aangevuld vanuit de alge-
mene middelen.
Het MJP 2015 geeft inzicht in het verwachte resultaat van lopende grondexploitaties op basis van de netto contante waarde. Hiermee wordt de actuele
waarde berekend voor toekomstige resultaten. De complexen Bangert en Oosterpolder, Bobeldijkerweg en de Oude Veiling zijn verliesgevend. Hiervoor is bij de
rekening 2014 een voorziening gevormd van 4,3 miljoen euro. Als de crisis in onze regio op de vastgoedmarkt langer voortduurt zijn aanvullende verliesvoor-
zieningen noodzakelijk. De complexen IJsselweg, Westerdijk en CPO/PO 4 locatie Tuibrug en Tweeboomlaan zijn potentieel winstgevend. Zodra dit redelijk ze-
ker is, wordt de winstneming in de ABR grondzaken gestort.

risicobeheersing en Algemene Bedrijfsreserve Grondzaken (ABR)
Aan planontwikkelingen zijn risico's verbonden. Deze risico's verschuiven naarmate de planontwikkeling vordert. En, zijn ook afhankelijk van de vorm van
grondbeleid van het betreffende project; vooral bij actief grondbeleid. In de Nota Grondbeleid 2011 e.v. is het risicobeleid voor de grondexploitatie geregeld.
De grootste risico’s doen zich voor bij de projecten Bangert en Oosterpolder en Zevenhuis. Voor die projecten is een risicoanalyse gemaakt, inclusief mogelijke
beheersmaatregelen.




4 (C)PO = (Collectief) Particulier Opdrachtgeverschap
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       121/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


Bij Zevenhuis is de gemeente aandeelhouder in een vennootschap. De gemeente zorgt zelf niet voor een grondexploitatie met kostenposten als bouw- en
woonrijp maken en grondopbrengsten. Er is een scenarioanalyse gemaakt om het benodigde weerstandsvermogen te bepalen. Door de gekozen vorm van
deelname in de grondexploitatie is het gemeentelijke risico beperkt.

De ABR is voor het opvangen van eventuele verliezen op korte en middellange termijn. Door diverse verliesnemingen in de afgelopen jaren is de ABR verder
afgenomen tot ca. 1 miljoen euro. Vanuit de Algemene reserve zijn aanvullende middelen beschikbaar gesteld. Voor toekomstige financiële risico's binnen de
grondexploitaties (verliesnemingen) is ook een beroep op de Algemene reserve nodig. Voor deze risico’s moet op basis van de prognoses een weerstandsca-
paciteit van 13,7 miljoen euro worden aangehouden. Dit onderwerp leest u verder in de paragraaf weerstandsvermogen.

erfpacht
Erfpachters kunnen, daar waar mogelijk, het blote eigendom (ondergrond onder het gebouw) kopen. Dit gebeurt sporadisch en heeft een positief incidenteel
financieel effect. De gemeente past erfpacht alleen toe bij bijzondere projecten, zoals bij volkstuincomplexen, sportcomplexen en benzineverkooppunten.

stille reserve
Van een stille reserve is sprake als de waardering op de balans lager is dan de marktwaarde. De stille reserves van het grondbedrijf zijn onderdeel van het
weerstandsvermogen van de gemeente, (zie ook paragraaf weerstandsvermogen).
Bij de herziening van de erfpachtcanon van de gronden in voortdurende erfpacht kan een stille reserve ontstaan. Een erfpachtcanon is de periodieke vergoe-
ding van de pandeigenaar aan de eigenaar van de grond waarop het pand staat. Dit kan zich bijvoorbeeld voordoen bij afkoop van de erfpacht bij de Huesmo-
len (2,6 miljoen euro), Korenbloem (1,3 miljoen euro) en winkelcentrum Kersenboogerd (waarde nog niet bepaald).



Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         122/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


      paragraaf algemene uitkering

financieel overzicht
De septembercirculaire geeft de volgende uitkomst, waarbij wordt vergeleken met de raming door de meicirculaire.

tabel 79 netto verschil tussen septembercirculaire 2015 en meicirculaire 2015 (in euro)
-=nadeel                                                               2015               2016           2017         2018         2019
algemene uitkering zonder Wmo uitkering                         66.064.576       69.590.697       68.396.758     68.810.893   69.429.958
geraamde algemene uitkering                                     65.597.657       68.829.527       67.736.638     67.355.590   67.774.891
verschil (+=voordeel)                                              466.919          761.170            660.120    1.455.303    1.655.067


Er zijn echter wel wat haken en ogen. Vooral het jaar 2016 (en in mindere mate 2020) moet met enige scepsis bekeken worden. In de meicirculaire leidde dat
jaar al tot een fors groter accres en dus een hogere inkomst voor Hoorn. Het ging toen om bijna 2,5 miljoen euro voor het jaar 2016 dat wij hebben ingere-
kend. De VNG en diverse materiedeskundigen waarschuwden bij de meicirculaire al voor het hoge accres 2016. De VNG gaf op een bijeenkomst over het ge-
meentefonds aan dat zij verwachtte dat er mogelijk maar de helft van het accres zou overblijven, als het jaar daadwerkelijk werd 'afgerekend'. Dat leek een
hele forse verlaging, maar het signaal was duidelijk.

Ook nu wordt er gewaarschuwd voor het hoge accres in 2016. Weer wordt er een hoger accres gepubliceerd dan in een eerdere circulaire is gemeld. Dat is
een van de redenen om het voordeel in 2016 niet in te rekenen, maar een eigen 'behoedzaamheidsreserve' van 700.000 euro in te voeren. Het effect van de
septembercirculaire voor 2016 wordt dan 61.170 euro en het resultaat van de begroting 2016 282.828 euro. De redenen om behoedzaam te zijn:
    •       ongeloofwaardig hoog accres (ook ten opzichte van de andere accressen in het meerjarenperspectief)
    •       de scepsis bij de VNG en diverse materiedeskundigen over dit accres
    •       de gemeentelijke wens (is ook gedeeld met de gemeenteraad tijdens de informatiebijeenkomsten over de Jaarstukken 2014 en Kadernota 2015)
            om een rustiger beeld te hebben en niet meer gedurende het jaar steeds achter de feiten aan te lopen. Stel dat (er is een kans) een verwachte eer-
            ste korting al bij de meicirculaire 2016 wordt doorgevoerd, dan betekent dat bijna automatisch een extra incidentele bezuinigingsronde.

Dan wordt de eerder geschetste tabel (aangepast) als volgt:

tabel 80 netto verschil tussen septembercirculaire 2015 en meicirculaire 2015 (in euro) gecorrigeerd
-=nadeel                                                               2015               2016           2017         2018         2019
algemene uitkering zonder Wmo uitkering                         66.064.576       69.590.697       68.396.758     68.810.893   69.429.958
behoedzaamheid                                                                      -700.000
gecorrigeerde algemene uitkering zonder Wmo-uitkering
(oud)                                                           66.064.576       68.890.697       68.398.758     68.810.893   69.429.958
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       123/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


-=nadeel                                                             2015             2016           2017             2018         2019
geraamde algemene uitkering                                   65.597.657        68.829.527     67.736.638        67.355.590   67.774.891
verschil (+=voordeel)                                             466.919            61.170        660.120        1.455.303    1.655.067


Hieronder leest u meer technische informatie.

technische uiteenzetting septembercirculaire 2015
accressen 2015 tot met 2020, inclusief vergelijking ten opzichte van meicirculaire 2015

tabel 81 vergelijking accressen 2015 t/m 2020, bedragen in miljoenen euro's
uitkeringsjaar                                                            2015           2016          2017            2018        2019
Accres stand septembercirculaire 2015                                         -140        647            -33            230         282
Normeringsmethodiek in %                                                -0,83%          4,15%         -0,21%          1,44%       1,75%
Accres normeringsmethodiek stand meicirculaire 2015                           -200        637            -50             98         296
Verschil tov meicirculaire 2015                                                60             10         17             132          -14
Cumulatief verschil tov mei 2015                                               60             70         87             219         205
Cumulatief verschil in punten uitkeringsfactor                                  5             6              7           17          16


Het accres van 2016 is onveranderd hoog. Deskundigen op het vakgebied stellen vraagtekens bij de realiteitswaarde ervan. De afgelopen jaren bleek dat de
cijfers negatiever worden naarmate het jaar verstrijkt. De onrust in de wereld om ons heen kan leiden tot nieuwe bezuinigingen. Uiteraard biedt een optrek-
kende recessie kansen voor een iets hoger accres. Maar de hogere rijksinkomsten door inkomsten-, vennootschaps- en dividendbelasting worden amper inge-
zet voor hogere rijksuitgaven (wat een hoger accres geeft). Wel voor lastenverlichting (wat geen hoger accres geeft) in het kader van het plan van de grote
belastingherziening. Daarnaast blijven hogere rentebetalingen door steun aan Griekenland buiten de uitgaven die meetellen voor het gemeentefonds. Datzelfde
geldt ook voor steun aan vluchtelingen ‘in de regio’. Uiteindelijk voorzien deskundigen bij de afrekening van het accres 2016 in de meicirculaire 2017 een
eindstand van ± 450 miljoen euro ofwel een daling van ± 200 miljoen euro. Voor Hoorn komt dat neer op ongeveer 850.000 euro.

plafond BTW Compensatiefonds
Het plafond heeft een omvang van ± 2,8 miljard euro. Het is vanaf 2015 gekoppeld aan de accrespercentages volgens de normeringsmethodiek. Als het pla-
fond met declaraties door gemeenten wordt overschreden, leidt dat tot een uitname uit het gemeentefonds, bij onderschrijding leidt dat tot een toevoeging.
De nieuwste inschatting van het ministerie van Financiën geven ten opzichte van de meicirculaire omvangrijke afwijkingen, in het voordeel van de gemeenten.
We moeten ons realiseren dat het maar papieren geld is. De informatie is zacht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          124/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


Een toevoeging van 130 miljoen euro in 2016 is bijna twee keer zoveel als de 70 miljoen euro wegens het accres. Dat geeft het belang wel aan van deze re-
den. Of omgekeerd: het verminderde belang van de accressen. Het is al een tijdje bekend dat de grote mutaties buiten de accressen om gaan. Denk aan 256
miljoen euro korting wegens motie Buma, 310 miljoen euro korting wegens BTW, jaarlijks 60 miljoen korting euro wegens opschalingskorting, enzovoort.

ontwikkeling van de uitkeringsbasis
Bij het begrip ontwikkeling van de uitkeringsbasis gaat het om de veranderingen van de landelijke aantallen inwoners, woonruimten, leerlingen, uitkeringsge-
rechtigden, WOZ-waarden enzovoort. In de veronderstelling dat het te verdelen bedrag niet toeneemt als de hoeveelheid (Q) stijgt, dan zal per maatstaf het
maatstafgewicht (P) evenredig moeten dalen. Dat is een ingewikkelde methode en daarom wordt gekozen voor een eenvoudiger oplossing: de daling van de
uitkeringsfactor. Gemeenten kunnen deze korting goedmaken door evenredig te stijgen met de aantallen.
Ten opzichte van de vorige circulaire stijgt de uitkeringsfactor aan het eind van de meer-jarentermijn met 1 a 2 punten. Dit is met name toe te schrijven aan
een lagere stijging van de bijstandsontvangers.

integratie-, decentralisatie- en suppletie-uitkeringen
Diverse bestaande uitkeringen worden aangepast met kleine gevolgen voor Hoorn. Verder zijn er vier nieuwe uitkeringen, die geen gevolgen voor Hoorn heb-
ben. Eentje springt er qua onderwerp uit:

tijdelijke voorziening Bed, bad en brood
In 2015 krijgen 31 centrumgemeenten een uitkering ter compensatie voor sobere voorzieningen die ze bieden aan vreemdelingen die niet rechtmatig in Neder-
land verblijven. Hoorn komt hier niet voor in aanmerking.

andere onderwerpen in de circulaire die niet direct betrekking hebben op het gemeentefonds
Enkele onderwerpen komen in dit hoofdstuk van de circulaire aan de orde:
   •       de vernieuwing BBV (verplichte kentallen),
   •       macronorm OZB,
   •       EMU-saldo medeoverheden,
   •       herverdeling wegenbeheer.

Wmo uitkering oud
De Wmo-uitkering (oud) wordt aangepast. Dat komt door een aanpassing van de aantallen waarmee gerekend wordt. Het ziet er als volgt uit:

tabel 82 verschil Wmo uitkering (oud) in euro
(-=nadeel)                                                                  2015             2016             2017             2018             2019
uitkomst berekening bij septembercirculaire 2015                       5.024.572        4.555.868        4.718.688        4.718.688        4.718.688
geraamd in de begroting is                                             5.006.515        4.526.100        4.687.856        4.687.856        4.687.856
verschil (wordt budgettair neutraal verwerkt)                             18.057           29.768           30.832           30.832           30.832
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         125/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


3D's, financiële veranderingen
Ook de budgetten voor de 3D's worden aangepast. De veranderingen komen ook hier doordat de aantallen verschillen ten opzichte van de ramingen bij de
meicirculaire 2015. Hieronder ziet u de verschillen:

tabel 83 verandering in uitkering voor 3D's (in euro)
-=nadeel                                                                       2015           2016                 2017          2018          2019
uitkomst berekening bij septembercirculaire 2015 (totaal)                45.177.075     44.924.860           44.939.902    44.879.121    44.903.054
geraamd in de begroting is                                               45.225.195     45.122.227           45.071.121    45.053.655    45.088.383
verschil (wordt budgettair neutraal verwerkt)                               -48.120       -197.367             -131.219      -174.534      -185.329

Verderop in deze paragraaf treft u een uitsplitsing per regeling.

overzicht van cijfers
De items in voorgaande toelichting leidt tot het volgende cijfermatige overzicht. Bedragen zijn in euro’s.

tabel 84 cijfermatig overzicht veranderingen t.o.v. meicirculaire 2015
+=voordeel                                                                      2015             2016               2017          2018            2019
Berekening beginstand                                                    115.829.367     118.477.855         117.495.614   117.097.101   117.551.131
Uitkeringsfactor
Accresontwikkeling in septembercirculaire 2015                               251.952          306.700            359.856       878.975        831.739
Plafond BTW Compensatiefonds in septembercirculaire 2015                     100.781          562.283            308.448       361.931        519.837
Digitale agenda                                                                                -51.117
Nominale ontwikkeling in septembercirculaire 2015                                                                                              -51.984
Subtotaal:                                                                   352.733          817.866            668.303     1.240.906      1.299.592
Ontwikkeling uitkeringsbasis
Hoeveelheidsverschillen                                                       91.158          147.893            211.349       291.137        374.168
Ontwikkeling uitkeringsbasis in septembercirculaire 2015                                       -51.117           -51.408        51.704        103.967
Subtotaal:                                                                    91.158           96.776            159.941       342.841        478.136
Taakmutaties
Wetsvoorstel vrijlating lijfrenteopbouw                                       14.626           27.084             33.990        41.332          49.225
Taaleis Participatiewet                                                                          9.501            18.911        19.142          19.575
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                  126/174
                                                                                                                  begroting 2016 werkversie


+=voordeel                                                      2015          2016          2017          2018             2019
BRZO                                                                        -40.577       -36.012       -35.820         -35.987
Scootmobielen                                                                             15.286        15.437           15.757
Beeldende kunst en vormgeving                                                             -69.886       -69.391         -69.589
Subtotaal:                                                    14.626         -3.992       -37.711       -29.301         -21.019
IU/DU/SU
WMO (met name huishoudelijke hulp)                            18.057        29.768        30.832        30.832           30.832
Maatschappelijke opvang en OGGz (DU)                            7.985         9.259       10.459        10.459           10.459
Cumulatieregeling gemeentefonds (SU)                                                      -29.189
Subtotaal:                                                    26.042        39.027        12.102        41.291           41.291
WOZ
WOZ-waarden mutaties
Subtotaal:
3 D’s in het sociaal domein
decentralisatie AWBZ naar WMO (IU)                            34.086       -109.473
decentralisatie jeugdzorg (IU)                                -82.206
decentralisatie Participatiewet (IU)                                        -87.894      -131.219      -174.534       -185.329
Subtotaal:                                                    -48.120      -197.367      -131.219      -174.534       -185.329
Stelposten
Eigen behoedzaamheidsreserve                                               -700.000
Subtotaal:                                                                 -700.000
Overig
Maatstaf woonruimten (nieuwe definitie)                                    -161.145      -113.237      -113.137       -114.147
Subtotaal:                                                                 -161.145      -113.237      -113.137       -114.147
Kleine verschillen (redenen met bedragen onder € 5.000)          418          2.405         1.553         3.535           2.045
Totaal verschil                                              436.856       -106.430      559.733      1.311.601      1.500.569
Berekening eindstand                                      116.266.223   118.371.425   118.055.348   118.408.702   119.051.700
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      127/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


verdeling uitkering uit het gemeentefonds
De uitkering uit het gemeentefonds bestaat uit verschillende onderdelen. dat zijn achtereenvolgens:
     algemene uitkering
     Wmo uitkering (oud)
     decentralisatie AWBZ naar WMO (IU)
     decentralisatie jeugdzorg (IU)
     decentralisatie Participatiewet (IU)

Voor het inzicht in de verschillende onderdelen, verwijzen wij naar de onderstaande tabellen.

tabel 85 stand MEIcirculaire 2015
=voordeel                                                                  2015            2016            2017          2018           2019
algemene uitkering                                                  65.597.657      68.829.527        67.736.638    67.355.590    67.774.891
Wmo uitkering (oud)                                                  5.006.515        4.526.100        4.687.856     4.687.856     4.687.856
decentralisatie AWBZ naar WMO (IU)                                  19.521.111      20.164.398        20.341.778    20.265.209    20.391.387
decentralisatie jeugdzorg (IU)                                      17.343.098      16.910.124        16.963.449    17.215.760    17.280.384
decentralisatie Participatiewet (IU)                                 8.360.986        8.047.705        7.765.894     7.572.686     7.416.612
totaal                                                             115.829.367     118.477.855    117.495.614      117.097.101   117.551.131



tabel 86 stand na septembercirculaire 2015
+=voordeel                                                                 2015            2016            2017          2018           2019
algemene uitkering                                                  66.064.576      68.890.697        68.396.758    68.810.893    69.429.958
Wmo uitkering (oud)                                                  5.024.572        4.555.868        4.718.688     4.718.688     4.718.688
decentralisatie AWBZ naar WMO (IU)                                  19.555.197      20.054.925        20.341.778    20.265.209    20.391.387
decentralisatie jeugdzorg (IU)                                      17.260.892      16.910.124        16.963.449    17.215.760    17.280.384
decentralisatie Participatiewet (IU)                                 8.360.986        7.959.811        7.634.675     7.398.152     7.231.283
totaal                                                             116.266.223     118.371.425    118.055.348      118.408.702   119.051.700


Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          128/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


4. financiële begroting

4.1     overzicht van baten en lasten

Onderstaand overzicht geeft inzicht in de lasten, baten en het saldo per programma. Dit is een verplicht overzicht conform artikel 17 en artikel 19a van het
BBV (Besluit Begroting en Verantwoording).

tabel 87 baten en lasten per programma (bedragen x 1.000 euro)
    programma                                      lasten   baten re-   saldo re-      lasten   baten be-    saldo be-      lasten   baten be-     saldo be-
                                                rekening      kening      kening    begroting     groting      groting   begroting     groting       groting
                                                    2014        2014        2014        2015        2015         2015        2016        2016          2016
0   inwoners en bestuur                           -8.845       1.969      -6.876     -10.287       2.812       -7.475     -10.453       2.776        -7.677
1   openbare orde en veiligheid                   -8.040         259      -7.781      -8.298         171       -8.127      -8.173         171        -8.002
2   verkeer, vervoer en waterstaat              -32.512        4.882    -27.630      -13.699       4.801       -8.898     -13.707       4.806        -8.901
3   economische zaken                             -1.573         806        -767      -1.489       7.129        5.640      -1.433         329        -1.104
4   onderwijs                                   -14.816        4.805    -10.011      -14.487       4.900       -9.587     -13.971       4.727        -9.244
5   cultuur en recreatie                        -26.182        5.813    -20.369      -26.163       4.799      -21.364     -24.455       4.370       -20.085
6   sociale voorzieningen en maatschappe-
    lijke dienstverlening                       -62.838      33.054     -29.784      -91.413      19.648      -71.765     -90.033      20.085       -69.948
7   volksgezondheid en milieu                   -19.030      15.176      -3.854      -17.981      14.901       -3.080     -18.610      15.638        -2.972
8   ruimtelijke ordening en volkshuisvesting    -19.837      13.705      -6.132      -30.691      18.925      -11.766     -20.376      14.589        -5.787
9   financiering en algemene lasten en ba-
    ten                                           -1.519     11.202       9.683       -2.476       9.949        7.473       -2.157       8.435         6.278
    algemene dekkingsmiddelen en onvoor-
    zien                                            -60      83.339      83.279         -150     122.477     122.327         -319     126.267       125.948
    totaal saldo van baten en lasten           -195.252     175.011     -20.241     -217.134     210.512      -6.622     -203.687     202.193        -1.494
    mutaties reserves                           -10.116      31.292      21.176      -19.722      26.603       6.881       -5.825       7.458         1.633
    geraamd resultaat                          -205.368     206.303         935     -236.856     237.115         259     -209.512     209.651           139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                          129/174
                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie


4.2     mutaties reserves per programma

In onderstaand overzicht staan de mutaties in de reserves per programma, conform artikel 17 lid d BBV.

tabel 88 mutaties reserves per programma (bedragen x 1.000 euro)
                                                                   stortingen   onttrekkingen   stortingen   onttrekkingen   stortingen    onttrekkingen
                                                                        2014            2014         2015            2015         2016             2016
0   inwoners en bestuur                                                 389              178             -             26             -                 29
1   openbare orde en veiligheid                                             -               -            -               -            -                   -
2   verkeer, vervoer en waterstaat                                    1.666          21.272         3.348           3.234        3.167              2.665
3   economische zaken                                                       -            156        2.300              20             -                   -
4   onderwijs                                                           474            1.249          115             805          115                398
5   cultuur en recreatie                                                354            1.469          520           3.371          291                875
6   sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening             73             998           73             318            73               165
7   volksgezondheid en milieu                                           643              552        1.800             477            36               593
8   ruimtelijke ordening en volkshuisvesting                          3.881            3.786        1.949           6.829        1.842              1.830
9   financiering en algemene lasten en baten                            392              565        2.666             118             -                 18
    overige mutaties                                                  2.594            3.634        6.951         11.405           301                885
    totaal                                                           10.116          33.379       19.722          26.603         5.825              7.458


4.3     toelichting op overzicht van baten en lasten

In artikel 19 van het Besluit Begroting en Verantwoording staat voorgeschreven waaruit de toelichting op het overzicht van baten en lasten ten minste uit be-
staat, namelijk:
a. het gerealiseerde bedrag van het voor-vorig begrotingsjaar, het geraamde bedrag van het vorig begrotingsjaar na wijziging en het geraamde bedrag van het
     begrotingsjaar;
b. de gronden waarop de ramingen zijn gebaseerd en, in geval van aanmerkelijk verschil met de raming, respectievelijk de realisatie, van het vorig, respectie-
     velijk voor-vorig, begrotingsjaar de oorzaken van het verschil;
c. een overzicht van de geraamde incidentele baten en lasten per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk worden
     gespecificeerd en de overige posten als een totaalbedrag kunnen worden opgenomen;
d. een overzicht van de beoogde structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                             130/174
                                                                                                                                             begroting 2016 werkversie


e.   de berekening van het aandeel van de gemeente in het EMU-saldo, over het vorig begrotingsjaar, de berekening van het geraamde bedrag over het begro-
     tingsjaar en de berekening van het geraamde bedrag over het jaar volgend op het begrotingsjaar

Artikel 19 lid a is verwerkt in tabel 87 in paragraaf 4.1 overzicht van baten en lasten. De toelichting op de verschillen zoals genoemd in artikel 19 lid b staan
bij de diverse programma’s. De overige verplichte onderdelen uit artikel 19 zijn hieronder opgenomen.


4.3.1 uitgangspunten (artikel 19 lid b)

Bij het opstellen van de begroting 2016 en de meerjarenraming 2017 t/m 2019 is rekening gehouden met onderstaande uitgangspunten:
 de prijsmutatie voor goederen en diensten is vastgesteld op de nullijn. Dat geldt ook voor de gemeentelijke subsidies;
 de belastingtarieven en leges worden via de eerste begrotingswijziging met 1% (prijsmutatie Bruto Binnenlands Product volgens de Macro Economische
     Verkenning 2016);
 de OZB voor eigenaren en gebruikers van niet-woningen wordt met 1,2% extra verhoogd (bovenop de trendmatige stijging);
 het renteomslag-percentage is 3%
 een structurele stijging van de lonen met 0,74% (zie analyse verschillen tussen kadernota en begroting in hoofdstuk 2)

De volgende aantallen inwoners en woonruimtes zijn gehanteerd bij het berekenen van de algemene uitkering. Bij deze aantallen wordt aangesloten bij de in-
formatie dit vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt verstuurd. Het ministerie gebruikt deze informatie bij haar berekening
van de algemene uitkering uit het gemeentefonds.

tabel 89 aantallen inwoners en woonruimten
      jaar    inwoners      woonruimten
     2016       72.228          32.122
     2017       72.400          32.200
     2018       72.566          32.275
     2019       72.732          32.350

    de uitkering uit het gemeentefonds is opgenomen tegen een constant loon- en prijsniveau. Wel is in de raming van de algemene uitkering rekening gehou-
     den met areaaluitbreiding en autonome toename aantallen;
    de meerjarenraming is opgesteld met een constant loon- en prijsniveau uit 2016. Wel is rekening gehouden met actuele aantallen ten aanzien van areaal-
     uitbreiding en specifieke ontwikkelingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                       131/174
                                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


4.3.2 incidentele baten en lasten (artikel 19 lid c BBV)

Voor incidentele niet-voorziene uitgaven is een budget van 200.000 euro geraamd op het budget incidenteel onvoorzien.
In onderstaand overzicht van incidentele baten en lasten staan alleen bedragen groter dan 15.000 euro die maximaal drie jaar in de begroting zijn opgenomen.

tabel 90 incidentele baten en lasten (bedragen x 1.000 euro)
prg.     omschrijving                                                                 lasten    baten    lasten    baten    lasten    baten     lasten      baten
                                                                                       2016     2016      2017     2017      2018     2018       2019       2019
       0 verkiezingen                                                                      -         -     124          -     260          -      124              -
       0 voormalig SOW                                                                    80       58          -        -         -        -          -            -
       2 versneld afschrijven boekwaarde investeringen met een maatschappelijk nut      413          -         -        -         -        -          -            -
       2 rood asfalt                                                                      50         -       50         -         -        -          -            -
       2 baggeren havens                                                                110          -     875          -         -        -          -            -
       3 economische agenda Westfriesland                                                 60         -         -        -         -        -          -            -
       4 plan van aanpak brede-school (uitvoeringsprogramma Grote Waal)                   16         -         -        -         -        -          -            -
       4 brede-school ontwikkeling                                                        20         -         -        -         -        -          -            -
       4 voorkomen vroegtijdig schoolverlaten                                             75      101          -        -         -        -          -            -
       4 onderwijsachterstandenbeleid                                                   984       984          -        -         -        -          -            -
       5 versneld afschrijven boekwaarde investeringen met een maatschappelijk nut        80         -         -        -         -        -          -            -
       5 Buurt-, Onderwijs en Sport (BOS)-activiteiten                                    20         -         -        -         -        -          -            -
       5 promotie open-waterzwemmen Ter Rede Hoorn                                        15         -         -        -         -        -          -            -
       6 verrekening economisch voordeel ontvlechting SoZa                              212          -         -        -         -        -          -            -
       6 beheer wijkcentrum de Cogge tot 1 juli 2017                                      75         -       38         -         -        -          -            -
       6 welzijnsactiviteiten Bangert en Oosterpolder                                     35         -         -        -         -        -          -            -
       7 duurzaamheidsbeleid                                                            658        83      575          -     455          -          -            -
       8 liggeld Botterwerf                                                               15         -       15         -         -        -          -            -
       8 buurtbemiddeling                                                                 45       45          -        -         -        -          -            -
         totaal                                                                       2.963     1.271    1.677          -     715          -      124              -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                            132/174
                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


4.3.3 beoogde structurele mutaties in reserves (artikel 19 lid d BBV)

In onderstaande tabellen staan de structurele mutaties in reserves groter dan 15.000 euro beschreven.

tabel 91 structurele stortingen in reserves (bedragen x 1.000 euro)
omschrijving mutatie                                                  reserve                               2016    2017       2018           2019
jaarlijkse storting voor groot onderhoud zwembaden                    onderhoud kapitaalgoederen             100     100         100            100
jaarlijkse storting voor groot onderhoud civiele kunstwerken          onderhoud kapitaalgoederen             346     346         346            346
jaarlijkse storting voor groot onderhoud gebouwen                     onderhoud kapitaalgoederen             799     799         799            799
jaarlijkse storting voor groot onderhoud wegenbeheer                  onderhoud kapitaalgoederen            1.314   1.314     1.314          1.314
saldo product riolering                                               riolering                               36      43            0            93
saldo product parkeren                                                parkeren en infrastructuur            1.507   1.511     1.515          1.538
jaarlijkse storting                                                   welzijnsvoorzieningen B/O              261     261         261            261
huuropbrengst                                                         kunstijsbaan                            87      92          96            103
bijdrage kwaliteitsfonds vanwege verkoop vrije kavels                 stedenbouwkundige kwaliteit B/O         21      15          12               0
exploitatieresultaat erfpachtgronden                                  algemene bedrijfsreserve grondzaken     21      21          21             21
litervergoeding                                                       algemene bedrijfsreserve grondzaken     90      90          90             90
liggeld Botterwerf                                                    Oostereiland                            15      15          15             15
opbrengst parkeerplekken                                              Oostereiland                            26      27          28             28
huuropbrengst Botterwerf                                              Oostereiland                            27      28          29             30
verhuuropbrengst woningen                                             Oostereiland                           169     174         179            185
jaarlijkse storting                                                   Oostereiland                           330     330         330            330
verhuuropbrengst kantoren                                             Oostereiland                           344     354         365            376
bijschrijving bespaarde rente                                         diverse reserves                       376     391         413            443
reservering retourtransport Halve Maen                                Westfries museum                        18      18          18             18
totaal structurele stortingen                                                                               5.887   5.929     5.931          6.090
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                         133/174
                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


tabel 92 structurele onttrekkingen aan reserves (bedragen x 1.000 euro)
omschrijving mutatie                                              reserve                                2016    2017       2018           2019
groot onderhoud wegen                                             onderhoud kapitaalgoederen             1.428   1.541     1.314          1.314
groot onderhoud gebouwen                                          onderhoud kapitaalgoederen              808     799         799            799
groot onderhoud civiele kunstwerken                               onderhoud kapitaalgoederen              318     252         346            346
groot onderhoud zwembaden                                         onderhoud kapitaalgoederen              117     211         175            175
kapitaallasten                                                    riolering                                18      17          17             17
kapitaallasten                                                    afschrijvingslasten investeringen       510     510         513            509
jaarlijkse vrijval tgv resultaat                                  parkeren en infrastructuur              885     735         635            635
rood asfalt                                                       parkeren en infrastructuur               50      50
kapitaallasten                                                    parkeren en infrastructuur              165     162         159            156
programma duurzaamheid                                            stimuleringsmaatregelen duurzaamheid    285     285         165
salariskosten uitvoering Puur Hoorn                               stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     90      90          90
diverse subsidies                                                 stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     75      75          75
initiatievenpot                                                   stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     75      75          75
communicatie en pr                                                stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     50      50          50
kapitaallasten                                                    stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     30      30          30             30
campagne Millennium gemeente                                      stimuleringsmaatregelen duurzaamheid     15      15          15             15
kapitaallasten                                                    welzijnsvoorzieningen B/O               497     491         484            478
kapitaallasten                                                    kunstijsbaan                            260     260         260            260
kapitaallasten                                                    Oostereiland                           1.041   1.029        961            950
beheerskosten                                                     Oostereiland                            187     191         196            200
belastingen                                                       Oostereiland                             17      17          17             17
totaal structurele onttrekkingen                                                                         6.921   6.885     6.376          5.901
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         134/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


4.3.4 EMU-saldo (artikel 19 lid e BBV)

Met de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie (EMU) wordt voor het begrotingssaldo een definitie gebruikt die binnen de hele EMU hetzelfde
is, het EMU-saldo. In het verdrag van Maastricht (1992) is afgesproken dat het EMU-tekort van een land maximaal 3 procent van het Bruto Binnenlands Pro-
duct (BBP) mag zijn. Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven van de overheid. Het EMU-saldo van de lokale overheid telt mee voor het EMU-
saldo van de totale overheid.

Om inzicht te geven in het verwachte EMU-saldo van de lokale overheid is weergave van het saldo een verplicht onderdeel in de begroting. De cijfers worden
ook verstrekt aan het Centraal Bureau voor de Statistiek.

Uit de septembercirculaire blijkt niet wat het maximale EMU-tekort voor de gemeente Hoorn voor 2016 is. Zodra daar duidelijkheid over is, verwerken wij dat
in de definitieve begroting. Uit tabel 93 blijkt dat de Hoorn een EMU saldo heeft van 147.000 euro.

tabel 93 overzicht EMU-saldo (bedragen x 1.000 euro)
        omschrijving                                                                                            begroting 20155   begroting 20166     begroting 20177
1       exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves                                              -6.750            -1.494                      -950
2       afschrijvingen ten laste van de exploitatie                                                         +            9.102             9.512                     9.464
3       bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie                               +            1.542             1.626                     1.626
4       investeringen in (im)materiele vaste activa die op de balans worden geactiveerd                     -           30.030            14.006                10.834
5       baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en overigen, die niet op de exploi-
        tatie zijn verantwoord en niet al in mindering zijn gebracht bij post 4                             +                 -                   -                      -
6       desinvesteringen in (im)materiele vaste activa: baten uit desinvesteringen in (im)materiele vaste
        activa (tegen verkoopprijs), voor zover niet op de exploitatie verantwoord                          +            9.278                    -                  1.050
7       aankoop van grond en de uitgaven aan bouw- en woonrijp maken e.d. (alleen transacties met
        derden die niet op de exploitatie staan)                                                            -            5.029                    -                      -
8       baten bouwgrondexploitatie: baten voor zover transacties niet op de exploitatie verantwoord         +                 -            5.151                     3.491
9       lasten op balanspost voorzieningen voor zover deze transacties met derden betreffen                 -            4.557                642                     642
10      lasten i.v.m. transacties met derden, die niet via de onder post 1 genoemde exploitatie lopen,
        maar rechtstreeks ten laste van de reserves (inclusief fondsen en dergelijk) worden gebracht en
        die nog niet vallen onder een van bovenstaande posten                                               -                 -                   -                      -

5
    volgens realisatie tot en met sept. 2015, aangevuld met raming resterende periode
6
    volgens begroting 2016
7
    volgens meerjarenraming in begroting 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                         135/174
                                                                                                                                         begroting 2016 werkversie


      omschrijving                                                                                            begroting 20155    begroting 20166      begroting 20177
11    verkoop van effecten:
a     gaat u effecten verkopen?                                                                                             ja                nee                      nee
b     zo ja, wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie                                -               6.800
      berekend EMU saldo                                                                                              -33.244                 147                    3.205


4.4       subsidieplafonds

De subsidieplafonds zijn ingesteld om een helder financieel kader te stellen voor subsidies. Deze kaders zijn de bedragen die maximaal aan subsidies mogen
worden verstrekt. Door te werken met subsidieplafonds is voor iedereen duidelijk waarom subsidieaanvragen (kunnen) worden afgewezen: het geld is op.
Daarnaast geven subsidieplafonds flexibiliteit om binnen een beleidsveld te schuiven met subsidies aan instellingen. Voor 2016 zijn onderstaande subsidiepla-
fonds voor de incidentele subsidies vastgesteld:

tabel 94 subsidieplafonds per beleidsveld (bedragen x 1.000 euro)
omschrijving                                                 bedrag
beleidsveld kunst en cultuur
algemeen                                                            45
toeristische en culturele initiatieven                              31
beleidsveld sport
sportactiviteiten                                                   47
recreatie
economische zaken en toerisme                                       3
welzijnsinitiatieven                                                10
maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg
ouderen                                                             3


In bijlage G van de productenraming en bijlagen 2016 is een overzicht van alle subsidies opgenomen. In totaal is er voor 17,2 miljoen euro voor subsidies ge-
raamd in 2016.

Terug naar de inhoudsopgave.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>                              136/174
              begroting 2016 werkversie


5. bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      137/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


bijlage 1       detailoverzicht verwerkte ombuigingen
tabel 95 detailoverzicht verwerkte ombuigingen (bedragen x 1.000 euro)
nr.   beleidsveld                                 ombuigingsvoorstel                                                           2016          2017           2018
0.1   relatie inwoners en bestuur                 stoppen van de nieuwjaarsreceptie                                              10             10                10
0.1   relatie inwoners en bestuur                 stoppen met deelname 'Vernieuwing Bouw':                                        5               5                5
                                                  'Vernieuwing Bouw' is een platform waar zowel bestuurders als ambte-
                                                  naren en marktpartijen elkaar ontmoeten. Een mogelijkheid is om hiermee
                                                  te stoppen.
0.1   relatie inwoners en bestuur                 bezuinigingen raadsbudgetten (1):                                              15             15                15
                                                  in de afgelopen jaren heeft de gemeenteraad al een bijdrage geleverd, ook
                                                  nu zal de gemeenteraad een bijdrage aan deze taakstelling leveren. Hierbij
                                                  wordt opgemerkt dat de raad bijvoorbeeld via de decentralisaties en regi-
                                                  onale samenwerking geconfronteerd wordt met substantieel meer werk.
                                                  Dit wordt binnen de bestaande capaciteit opgelost.
0.3   bestuurlijke samenwerking                   Millennium gemeente campagne ten laste van reserve Puur Hoorn:                 15             15                15
                                                  de Millennium gemeente campagne wordt voor de jaren 2016 tot en met
                                                  2019 gedekt uit de reserve Duurzaamheid.
2.2   verkeer en vervoer                          verlagen onderhoudskosten van nieuwe verkeersregelinstallaties:                10             20                20
                                                  door het aangaan van nieuwe onderhoudscontracten kan bespaard wor-
                                                  den op verkeersregelinstallaties.
2.2   verkeer en vervoer                          op andere wijze onderhouden van de dynamische wegafsluitingen:                  -             13                13
                                                  door bestaande contracten slimmer onder te brengen in andere contrac-
                                                  ten kan worden bespaard.
9.0   algemene lasten en baten                    extra door te voeren maatregelen (na het bij amendement schrappen van         150           150             150
                                                  het voorstel tot herinvoeren toeristenbelasting):
                                                   leerlingenvervoer 42.000 euro vanaf 2016
                                                   budget schuldhulpverlening 58.000 euro vanaf 2016
                                                   50.000 euro als resultante van het extra versneld afschrijven van in-
                                                     vesteringen met een maatschappelijk nut ten bedrage van 500.000
                                                     euro t.l.v. de algemene reserve, vanaf 2016
5.1   kunst en cultuur                            storting in de reserve beeldende kunst:                                        25             25                25
                                                  voor een periode van 3 jaar is het mogelijk de jaarlijkse storting van
                                                  25.000 euro achterwege te laten.
5.3   sport                                       stopzetten innovatiebudget zwembaden:                                          13             13                13
                                                  het innovatiebudget wordt jaarlijks uitgekeerd maar niet aangewend voor
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                    138/174
                                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


nr.   beleidsveld                               ombuigingsvoorstel                                                          2016           2017           2018
                                                innovatie.
5.4   recreatie                                 opheffen slecht bezochte speelplekken:                                        10              10                10
                                                door opheffen van deze speelplekken wordt naast besparing op onder-
                                                houd ook overlast voorkomen.
5.5   groen                                     niet meer plaatsen kerstboom Roode Steen:                                      3                3                3
                                                de geringe uitstraling en jaarlijkse vandalisme kunnen gemist worden.
6.3   maatschappelijke ondersteuning, welzijn   innovatiebudget cliëntondersteuning:                                          30              30                30
      en zorg                                   betreft een afzonderlijke bijdrage die ook gedekt kan worden binnen het
                                                innovatiebudget sociaal domein. Het innovatiebudget wordt jaarlijks uit-
                                                gekeerd maar niet aangewend voor innovatie.
7.3   riolering en afval                        voordeel aantal huisaansluitingen afvalstoffenheffing:                       335            335             335
                                                het werkelijk aantal huisaansluitingen per 1-1-2015 is hoger dan waarbij
                                                in de begroting is uitgegaan. Dit was al verwerkt in 2014 maar nog niet
                                                structureel in de begroting. Dit leidt tot een voordeel.
9.0   algemene dekkingsmiddelen                 kwijtschelding (structurele doorwerking uit 2014):                            75              75                75
                                                Op basis van de Kwijtscheldingsverordening wordt kwijtschelding ver-
                                                leend voor OZB, rioolheffing en afvalstoffenheffing. Het kwijtgescholden
                                                bedrag voor afvalstoffenheffing wordt bij de HVC in rekening gebracht,
                                                de kwijtgescholden rioolheffing en OZB wordt verrekend met de opbreng-
                                                sten. Het budget voor kwijtschelding kan daardoor vervallen.
9.0   algemene dekkingsmiddelen                 OZB (structurele doorwerking uit 2014):                                      115             115            115
                                                er is in 2014 meer OZB ontvangen doordat er meer objecten zijn dan
                                                waarmee is gerekend. Dit effect werkt structureel door in de begroting
9.0   algemene dekkingsmiddelen                 surplus algemene reserve:                                                    145             145            145
                                                door vrijval binnen de algemene reserve en bestemmingsreserves kunnen
                                                in het verleden gedane investeringen in de openbare ruimte in een keer
                                                worden afgeschreven. Dit schept ruimte in de begroting door het verval-
                                                len van de kapitaallasten.
9.0   algemene dekkingsmiddelen                 incidenteel rentevoordeel geldlening 2015:                                   150                -                -
                                                door het aantrekken van een geldlening met een uitzonderlijk lage rente
                                                (0,87%) ontstaat er een rentevoordeel. Dit is vooralsnog incidenteel ver-
                                                werkt.
                                                totaal                                                                      1.106           979             979
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      139/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


bijlage 2        ruimtevragers
tabel 96 ruimtevragers, bedragen in totaalregel in euro
omschrijving                                                                   investering   termijn       2016        2017         2018          2019
installatie verantwoordelijkheid (50% dekking door verhaal derden)                                            0            0            0              0
opwaarderen brandveiligheid 6 complexen                                                 0        20           0            0            0              0
brandmeld- en ontruimingsinstallatie stadhuis                                           0        20           0            0            0              0
herstel corrosievorming De Waterhoorn                                                   0        20           0            0            0              0
voorzieningen veiligheid dak diverse panden                                             0        20           0            0            0              0
Speelstad Hoorn: aanleg nieuwe speelplekken Kersenboogerd                                                     0            0            0              0
BOS Buurt Onderwijs Sport                                                                                     0            0            0              0
bijdrage samenwerkingsovereenkomst Westfriese Omringdijk overgangsjaar
2016 (dekking via investeringsprogramma)                                                                      0         p.m.         p.m.          p.m.
cultuureducatie met kwaliteit                                                                              p.m.         p.m.         p.m.          p.m.
eerste inrichting diverse groepen                                                                          p.m.         p.m.         p.m.          p.m.
digitalisering parkeervergunningen 2016 (dekking via reserve Parkeren en In-
frastructuur)                                                                           0        10                        0            0              0
verlaging huur Schouwburg Het Park                                                                            0            0            0              0
stadhuis: lichtkoepel op gebouwdeel B 2017                                           p.m.                                            p.m.          p.m.
stadhuis: renovatie kozijnen 2018                                                       0        20                                                    0
kunst en cultuur: community arts (dekking via investeringsprogramma)                                          0            0            0              0
totaal rekening mee gehouden                                                   1.815.000               227.450      247.450     247.450       327.450


Waar een nul staat, zijn in werkelijkheid bedragen geraamd. Om de onderhandelingspositie van de gemeente niet op voorhand slechter te maken, zijn de be-
dragen op nul gezet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                            140/174
                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


bijlage 3       stand en verloop reserves
tabel 97 stand en verloop reserves 2016 (bedragen x 1.000 euro)
                                                                  boekwaarde bijschrijving be-   toevoegingen   onttrekkingen     boekwaarde
                                                                  01-01-2016 spaarde rente                                        31-12-2016
algemene reserve
   algemene reserve                                                  18.855                 -              -            509           18.346
bestemmingsreserves
   reserve parkeren en Infrastructuur                                 3.373              118          1.507           1.099             3.899
   reserve beeldende kunst                                              687                 -              -               -              687
   reserve welzijnsvoorzieningen Bangert Oosterpolder                 8.013              120            261             497             7.897
   reserve achtervang                                                 6.000                 -              -               -            6.000
   reserve kunstijsbaan                                               2.035               36             87             260             1.898
   reserve afschrijvingslasten investeringen                          5.548                 -              -            510             5.038
   reserve stimuleringsfonds economische crisis                         226                 -              -               -              226
   reserve Oostereiland                                               2.729               41            911           1.260             2.421
   reserve stimuleringsmaatregelen duurzaamheid                       2.065                 -              -            620             1.445
   reserve riolering                                                    941                 -            36              18               959
   reserve onderhoud kapitaalgoederen                                   860                 -         2.488           2.670               678
   reserve Westfries Museum                                               52                -            25                -                77
   reserve inkomensondersteuning                                          50                -              -               -                50
   aankoopreserve Westfries Museum                                        21                -              -               -                21
   algemene bedrijfsreserve Grondzaken                                1.933               58            111                -            2.102
   reserve stedenbouwkundige kwaliteit B/O                                70               1             21                -                92
   algemene Reserve vm SOW                                                84               2               -             14                 72
   reserve bedrijfsvoering                                              525                 -              -               -              525
   afdelingsreserve stadsbeheer                                           -6                -              -               -                 -6
   afdelingsreserve veiligheid/vergunning/handhaving                        -               -              -               -                  -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         141/174
                                                                                                         begroting 2016 werkversie


                                               boekwaarde bijschrijving be-   toevoegingen   onttrekkingen     boekwaarde
                                               01-01-2016 spaarde rente                                        31-12-2016
   afdelingsreserve stadsontwikkeling                100                 -              -               -              100
   afdelingsreserve informatievoorziening            132                 -              -               -              132
   afdelingsreserve advies en control                  68                -              -               -                68
   afdelingsreserve publiekszaken                    100                 -              -               -              100
niet bij gemeente belegde reserves
   egalisatiereserve Sint Pietershof                 109                 -              -               -              109
subtotaal                                          54.570              376          5.447           7.457           52.936
resultaat
reserve nader te bestemmen rekeningresultaat              -               -              -               -                  -
totaal                                             54.461              376          5.447           7.457           52.827
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      142/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


bijlage 4       stand en verloop voorzieningen
tabel 98 stand en verloop voorzieningen 2016 (bedragen x 1.000 euro)
                                                                           boekwaarde      toevoegingen    onttrekkingen    boekwaarde
                                                                           01-01-2016                                       31-12-2016
voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
 voorziening dubieuze debiteuren                                                 166                 -                 -             166
 voorziening verplichtingen grondzaken                                           216                 -                 -             216
 voorziening verliesgevende complexen GZ                                       4.053                 -                 -           4.053
door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting
 voorziening legaten                                                              18                 -                 -              18
 voorziening Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV-II)                   39                 -                 -              39
 voorziening reclamebelasting                                                     53             727               642               138
 voorziening afkoop BWS gelden                                                      4                -                 -               4
de bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in art. 35, eerste lid onder b
 voorziening riolering                                                        13.855             900                   -         14.755
totaal                                                                         18.404           1.627               642           19.389
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                               143/174
                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


bijlage 5       meerjarige verloop reserves en voorzieningen
tabel 99 meerjarig verloop reserves en voorzieningen (bedragen x 1.000 euro)
                                                              boekwaarde       mutaties   boekwaarde   mutaties   boekwaarde   mutaties     boekwaarde
                                                              01-01-2017         2017     01-01-2018     2018     01-01-2019     2019       01-01-2020
algemene reserve
   algemene reserve                                               18.346             -      18.346           -      18.346             -         18.346
bestemmingsreserves
   reserve parkeren en Infrastructuur                              3.899          701        4.600        883        5.483         939            6.422
   reserve beeldende kunst                                           687             -         687           -         687           25              712
   reserve welzijnsvoorzieningen Bangert Oosterpolder              7.897         -111        7.786       -106        7.680         -101           7.579
   reserve achtervang                                              6.000             -       6.000           -       6.000             -          6.000
   reserve kunstijsbaan                                            1.898         -134        1.764       -131        1.633         -129           1.504
   reserve afschrijvingslasten investeringen                       5.038         -510        4.528       -513        4.015         -508           3.507
   reserve stimuleringsfonds economische crisis                      226             -         226           -         226             -             226
   reserve Oostereiland                                            2.421         -274        2.147       -197        1.950         -175           1.775
   reserve stimuleringsmaatregelen duurzaamheid                    1.445         -620          825       -500          325          -45              280
   reserve riolering                                                 959           25          984        -70          914           76              990
   reserve onderhoud kapitaalgoederen                                678         -315          363       -145          218         -145               73
   reserve Westfries Museum                                            77          25          102         24          126           25              151
   reserve inkomensondersteuning                                       50            -          50           -          50             -              50
   aankoopreserve Westfries Museum                                     21            -          21           -          21             -              21
   algemene bedrijfsreserve Grondzaken                             2.102          174        2.276        180        2.456         185            2.641
   reserve stedenbouwkundige kwaliteit B/O                             92          16          108         14          122             2             124
   algemene reserve vm SOW                                             72           2           74          2           76             2              78
   reserve bedrijfsvoering                                           525             -         525           -         525             -             525
   afdelingsreserve stadsbeheer                                        -6            -           -6          -           -6            -                  -6
   afdelingsreserve veiligheid/vergunning/handhaving                     -           -            -          -            -            -                   -
   afdelingsreserve stadsontwikkeling                                100             -         100           -         100             -             100
   afdelingsreserve informatievoorziening                            132             -         132           -         132             -             132
   afdelingsreserve advies en control                                  68            -          68           -          68             -              68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                      144/174
                                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


                                                           boekwaarde        mutaties    boekwaarde       mutaties    boekwaarde      mutaties     boekwaarde
                                                           01-01-2017          2017      01-01-2018         2018      01-01-2019        2019       01-01-2020
   afdelingsreserve publiekszaken                                 100               -          100               -          100               -             100
niet bij gemeente belegde reserves
   egalisatiereserve Sint Pietershof                              109               -          109               -          109               -             109
subtotaal                                                       52.936         -1.021        51.915           -559        51.356           151           51.507
resultaat
reserve nader te bestemmen rekeningresultaat                          -              -              -             -              -             -                  -
totaal reserves                                                 52.936         -1.021        51.915           -559        51.356           151           51.507



voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s
   voorziening dubieuze debiteuren                                166               -          166               -          166               -             166
   voorziening verplichtingen grondzaken                          216               -          216               -          216               -             216
   voorziening verliesgevende complexen GZ                      4.053               -        4.053               -        4.053               -          4.053
door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting
   voorziening legaten                                             18               -            18              -            18              -              18
   voorziening Investeringsbudget Stedelijke Vernieu-              39               -            39              -            39              -              39
    wing (ISV-II)
   voorziening reclamebelasting                                   138             85           223             85           308             85              393
   voorziening afkoop BWS gelden                                     4              -             4              -             4              -                  4
de bijdrage aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven als bedoeld in art. 35, eerste lid onder b
   voorziening riolering                                       14.755            900        15.655            900        16.555           900           17.455
totaal                                                          19.389            985        20.374            985        21.359           985           22.344


totaal reserves en voorzieningen                                72.325            -36        72.289            426        72.715         1.136           73.851
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        145/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


bijlage 6          specificatie meerjarig verloop reserves
tabel 100 specificatie meerjarig verloop reserves (x 1.000 euro)
prg.   omschrijving reserve                                        lasten be-   baten be-   lasten be-   baten be-   lasten be-   baten be-   lasten be-      baten be-
                                                                      groting     groting      groting     groting      groting     groting      groting        groting
                                                                        2016        2016         2017        2017         2018        2018         2019           2019
0      stimuleringsmaatregelen duurzaamheid                                 -         15             -         15             -         15               -            15
0      algemene reserve vm. SOW                                             -         14             -           -            -           -              -              -
2      algemene reserve                                                     -        413             -           -            -           -              -              -
2      parkeren en infrastructuur                                     1.507          206       1.511          206       1.515          153         1.538             151
2      afschrijvingslasten investeringen                                    -         11             -         11             -         11               -            11
2      oostereiland                                                         -        287             -        283             -        280               -           276
2      onderhoud kapitaalgoederen                                     1.660        1.746       1.660        1.793       1.660        1.660         1.660            1.660
4      algemene reserve                                                     -         16             -           -            -           -              -              -
4      welzijnsvoorzieningen Bangert Oosterpolder                       114          181         114          179         114          176           114             174
4      afschrijvingslasten investeringen                                    -        201             -        201             -        201               -           201
5      algemene reserve                                                     -         80             -           -            -           -              -              -
5      parkeren en infrastructuur                                           -          5             -          5             -          5               -             5
5      beeldende kunst                                                      -           -            -           -            -           -            25               -
5      welzijnsvoorzieningen Bangert Oosterpolder                         74         159           74         157           74         154             74            152
5      kunstijsbaan                                                       87         260           92         260           98         260           103             260
5      afschrijvingslasten investeringen                                    -        254             -        254             -        257               -           252
5      Westfries Museum                                                   25            -          25            -          25            -            25               -
5      onderhoud kapitaalgoederen                                       105          117         105          211         105          175           105             175
6      welzijnsvoorzieningen Bangert Oosterpolder                         73         158           73         155           73         153             73            151
6      afschrijvingslasten investeringen                                    -          7             -          7             -          7               -             7
7      riolering                                                          36          18           43          18             -         71             93             17
7      stimuleringsmaatregelen duurzaamheid                                 -        575             -        575             -        455               -              -
8      afschrijvingslasten investeringen                                    -         18             -         18             -         18               -            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                   146/174
                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


prg.   omschrijving reserve                   lasten be-   baten be-   lasten be-   baten be-   lasten be-   baten be-   lasten be-      baten be-
                                                 groting     groting      groting     groting      groting     groting      groting        groting
                                                   2016        2016         2017        2017         2018        2018         2019           2019
8      oostereiland                                911          974         928          954         945          895           963             891
8      stimuleringsmaatregelen duurzaamheid            -         30             -         30             -         30               -            30
8      onderhoud kapitaalgoederen                  799          808         799          799         799          799           799             799
8      algemene bedrijfsreserve grondzaken         111             -        111             -        111             -          111                -
8      stedenbouwkundige kwaliteit B/O               21            -          15            -          12            -              -              -
9      afschrijvingslasten investeringen               -         18             -         18             -         18               -            18
overige mutaties
       bijschrijving bespaarde rente               376             -        391             -        413             -          443                -
       parkeren en infrastructuur                      -        885             -        735             -        635               -           635
       onderhoud kapitaalgoederen                   -75            -         -75            -         -75            -           -75               -
       totaal                                    5.824        7.456       5.866        6.884       5.869        6.428         6.051            5.898
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     147/174
                                                                                                                                     begroting 2016 werkversie


bijlage 7        investerings- en financieringsstaat
tabel 101 investerings- en financieringsstaat (bedragen x 1.000 euro)


vaste activa 2016                                                               opgenomen langlopende geldleningen
boekwaarde vaste activa per 1/1                                 232.229         schuldrestant per 1/1                                        168.721 *
boekwaarde verstrekte leningen per 1/1                           37.637         vermeerderingen                                                20.000
investeringen                                                    23.558         aflossingen                                                    20.873
desinvesteringen                                                 15.168 -       saldo opgenomen langlopende geldleningen per 31/12           167.848
verstrekte leningen                                                     134
afschrijvingen                                                     9.512 -      voorzieningen
aflossingen                                                             412 -   saldo voorzieningen per 1/1                                    18.404
boekwaarde vaste activa per 31/12                               268.466         toevoegingen                                                    1.627
                                                                                onttrekkingen                                                      642 -
eigen vermogen 2016                                                             saldo per 31/12                                                19.389
saldo reserves per 1/1                                           54.571
rentebijschrijving                                                      376     * hiervan wordt terugontvangen van instellingen 39.565
stortingen                                                         5.448
onttrekkingen                                                      7.458 -
saldo eigen vermogen per 31/12                                   52.937
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 148/174
                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie


bijlage 8       beleidskaders

Onderstaand de geldende beleidsregels van de gemeente Hoorn, peildatum 10 juli 2015
De regels zijn vindbaar door op de link te klikken. Er is een onderscheid in regels:
     Algemeen Verbindende Voorschriften (AVV)
     Beleidsregels (BR)
     Concreet Besluit van Algemene Strekking (mandaat, aanwijzingsbesluit, CBAS)
     Gemeenschappelijke Regeling (GR)


Voor een snellere navigatie, treft u hieronder linkjes aan naar de beleidskaders van de betreffende programma's:
Regelgeving voor programma 0 inwoners en bestuur
Regelgeving voor programma 1 openbare orde en veiligheid
Regelgeving voor programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat
Regelgeving voor programma 3 economische zaken
Regelgeving voor programma 4 onderwijs
Regelgeving voor programma 5 cultuur en recreatie
Regelgeving voor programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening
Regelgeving voor programma 7 volkshuisvesting en milieu
Regelgeving voor programma 8 ruimtelijke ordening en huisvesting
Regelgeving voor programma 9 financiering en algemene baten en lasten
Regelgeving voor interne bedrijfsvoering



PRG                onderwerp                                                       link naar tekst                             soort
                   programma 0 inwoners en bestuur                                 terug naar inhoud bijlage 8
0                  "Verklaring van geen bedenkingen", aanwijzen categorieën van Tekst verklaring                               AVV
                   gevallen als bedoeld in het derde lid van artikel 6.5 van de BOR
                   waarvoor geen "verklaring van geen bedenkingen" van de ge-
                   meenteraad is vereist, 20130314
0                  Aanwijzen huwelijkslocaties, beleidsregels 1e wijziging,        Tekst beleidsregel                          BR
                   20130926
0                  Ambtelijke bijstand en fractieondersteuning 2009, Verordening Ambtelijke bijstand en fractieondersteuning   AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>                                                                                                                    149/174
                                                                                                    begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                      link naar tekst              soort
      op de 20090101
0     Archiefverordening van Hoorn 1998 19980429                     Archiefverordening           AVV
0     Auditcommissie gemeente Hoorn 2014, Verordening op de          Auditcommissie               AVV
      20140919
0     BAG, Aanwijzingsbesluit ambtenaren inzake uitvoering Wet       Link naar besluit            CBAS
      20100701
0     Basisregistratie Personen, Reglement 20141024                  Tekst beleidsregel           BR
0     Bebouwde kom, Mandaatbesluit t.b.v. vaststellen 20060615       Link naar besluit            CBAS
0     Beheer Basisregistratie Personen, Regeling 20141024            Tekst beleidsregel           BR
0     Benoeming tot buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke        Tekst beleidsregel           BR
      stand (babs) voor één dag, Beleidsregel 20101223
0     Bezwarenprocedures, Afstemming 20000203                        Tekst beleidsregel           BR
0     Briefadres gemeente Hoorn, Regeling 20141024                   Tekst beleidsregel           BR
0     Burgerinitiatief Hoorn 2002, Verordening 20021016              Burgerinitiatief             AVV
0     College, Reglement van orde voor de vergaderingen en andere    Reglement van orde college   AVV
      werkzaamheden van het college 2014, 20140710
0     Commissie Bezwaarschriften 2014, Verordening 20140211          Cie Bezwaarschriften         AVV
0     Commissie voor de beeldende kunst in Hoorn, Instellingsbesluit Link naar besluit            CBAS
      20101230
0     Commissie voor Monumenten en Welstand, Instellingsbesluit      Link naar besluit            CBAS
      20140919
0     Controleverordening gemeente Hoorn 20040101                    Controleverordening          AVV
0     Deelverordening behorende bij ASV 2015 20150621                Deelverordening bij ASV      AVV
0     Delegatie projectbesluit 20081023                              Link naar besluit            CBAS
0     Delegatie vaststellen exploitatieplan bij projectbesluit       Link naar besluit            CBAS
      20090618
0     Financiële verordening gemeente Hoorn 20080101                 Financiële verordening       AVV
0     Fraudenotitie, Beleidsregel 19980709                           Tekst beleidsregel           BR
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                    150/174
                                                                                                                    begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                      link naar tekst                              soort
0     Gedragscode burgemeester en wethouders Hoorn 20041021          Tekst beleidsregel                           BR
0     Gedragscode gemeenteraad Hoorn, Beleidsregel 20040101          Tekst beleidsregel                           BR
0     Gegevensverstrekking Basisregistratie personen Hoorn, Veror-   Gegevensverstrekking BR personen             AVV
      dening (Verordening BRP Hoorn), 20141031
0     Gemeentearchief Hoorn, Verordening 19950505                    Gemeentearchief                              AVV
0     Gemeenteblad 2004, Verordening (3e wijz) 20111229              Gemeenteblad                                 AVV
0     Gemeentelijke archeologen als toezichthouders, Aanwijzingsbe- Link naar besluit                             CBAS
      sluit 20141220
0     Gemeenteraad 2006, Reglement van orde voor 2006                Reglement van orde gemeenteraad              AVV
      20060615 (1e wijz)
0     Gevonden en verloren voorwerpen Gemeente Hoorn, Beleidsre- Tekst beleidsregel                               BR
      gel
0     GR Archeologie Westfriese Gemeenten                            GR Archeologie Westfriese Gemeenten          GR
0     GR Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland       GR Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking   GR
                                                                     Westfriesland
0     GR Westfries Archief                                           GR Westfries Archief                         GR
0     Heffing en innen leges aanvraag bodeminformatie perceel,       Link naar besluit                            CBAS
      Mandaatbesluit 20090326
0     Hoor- en adviescommissie Bezwaarschriften, Mandaat aan se-     Link naar besluit                            CBAS
      cretaris 20080117
0     Informatiebeheer van Hoorn, Besluit, 19980501                  Besluit Informatiebeheer                     AVV
0     Inkoop- en aanbestedingsbeleid 2013, 20131024                  Tekst beleidsregel                           BR
0     Inspraakverordening 20051027                                   Inspraakverordening                          AVV
0     Leges 2015, Verordening op de heffing en invordering van       Leges 2015                                   AVV
      20141223
0     Mandaat aan afdelingshoofd Middelen en Beheer (bruikleen-      Link naar besluit                            CBAS
      overeenkomst laptop), 20120426
0     Mandaat aan burgemeester van de bevoegdheid tot het nemen Link naar besluit                                 CBAS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                        151/174
                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                        link naar tekst                                soort
      en ondertekenen van besluiten in het kader van de uitvoering
      van het hennepconvenant 20100610
0     Mandaat aan onbezoldigde ambtenaren parkeerbelastingen           Link naar besluit                              CBAS
      20120518
0     Mandaat aan wethouder inzake Puur Hoorn 20121219                 Link naar besluit                              CBAS
0     Mandaat afwikkeling bezwaarschriften, 19980506                   Link naar besluit                              CBAS
0     Mandaatbesluit Milieudienst Westfriesland Duurzame Energie       Link naar besluit                              CBAS
      bestaande bouw 2012-2015 20121018
0     Mandaatbesluit Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland         Link naar besluit                              CBAS
      Noord 2014 20140110
0     Mandaatbesluit Wet Tijdelijk Huisverbod 20090129                 Link naar besluit                              CBAS
0     Mandaatbesluit, volmacht- en machtigingsbesluit 2015             Link naar besluit                              CBAS
      20141230
0     Naamgeving van de openbare ruimte en de nummering van            Naamgeving ca openbare ruimte                  AVV
      verblijfsobjecten, ligplaatsen en standplaatsen 2009, Verorde-
      ning op de, 20090806
0     Onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de ge-         Onderzoek doelmatigheid doeltreffendheid       AVV
      meente Hoorn, Verordening 20040101 (2)
0     Referendumverordening 2015 Gemeente Hoorn 2015                   Referendumverordening                          AVV
      20150326
0     Referendumverordening van de gemeente Hoorn, Reglement           Reglement bij referendumverordening            AVV
      van orde behorende bij 19970319
0     Rekenkamercommissie Gemeente Hoorn, Verordening                  Rekenkamercommissie                            AVV
      20091008
0     Subsidieverordening gemeente Hoorn 2011, Algemene Deel-          Algemene deelverordening bij subsidieverordening AVV
      verordening behorend bij 20101230
0     Subsidieverordening gemeente Hoorn 2011, Deelverordening         Deelverordening bij subsidieverordening        AVV
      gemeente Hoorn 2013 20130711
0     Subsidieverordening gemeente Hoorn 2015, Algemene                Algemene Subsidie Verordening (ASV)            AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                       152/174
                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                       link naar tekst                                soort
      20150620
0     Wethouders, raads- en commissieleden 2014, Verordening          Rechtspositie wethouders, raads- en commissiele- AVV
      rechtspositie 20141219                                          den
      programma 1 openbare orde en veiligheid                         terug naar inhoud bijlage 8
1     Aanwijzen gebied alcoholverbod en vaststellen veiligheidspro-   Link naar besluit                              CBAS
      bleemanalyse Huesmolen
1     Aanwijzen toezichthouders in het kader van de WABO              Link naar besluit                              CBAS
      20101230
1     Aanwijzingsbesluit toezichthouder APV Hoorn 20080731            Link naar besluit                              CBAS
1     Aanwijzingsbesluit toezichthouders APV Hoorn bij derden         Link naar besluit                              CBAS
      20091231
1     Aanwijzingsbesluit toezichthouders Drank- en Horecaverorde-     onbekend                                       CBAS
      ning Hoorn 2010 20100325
1     Alcoholverbod bij de Korenbloem, vaststellen van uitbreiding    Alcoholverbod Korenbloem uitbreiding           AVV
      20101028
1     Alcoholverbod bij de Korenbloem, Vaststelling aanpassing ge-    Alcoholverbod Korenbloem                       AVV
      bied 20101125
1     Algemene Plaatselijke Verordening Hoorn 2010 (9e wijziging)     APV                                            AVV
      20141224
1     Bouw-, horeca-, prostitutie- en speelautomaten branche in het   Tekst beleidsregel                             BR
      kader van de Wet Bibob 2013, Beleidsregel van de gemeente
      Hoorn
1     Brandbeveiligingsverordening 2010 20101014                      Brandbeveiligingsverordening                   AVV
1     Brandveiligheid en hulpverlening, regeling 20070629             Brandveiligheid en hulpverlening               AVV
1     Brandveiligheidsvoorschriften 2005 20050721                     Tekst beleidsregel                             BR
1     Brandweerrechten 2014, Verordening op de heffing en invorde- Brandweerrechten                                  AVV
      ring van 20131228
1     Coffeeshopbeleid 2014, 20140327                                 Tekst beleidsregel                             BR
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                153/174
                                                                                                                begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                     link naar tekst                           soort
1     Dansfeesten, nieuwe beleidsregel grootschalige 19990812       Tekst beleidsregel                        BR
1     Diverse besluiten in het kader van art. 5:12 van de APV,      Link naar besluit                         CBAS
      20120518
1     Escortbedrijf, Nadere regels betreffende de exploitatie van   Tekst beleidsregel                        BR
      20141017
1     Evenementen en derden belanghebbenden 19980205                niet bekend                               BR
1     Evenementen op schepen, beleidsregels 20041216                Tekst beleidsregel                        BR
1     Evenementenbeleid 2013, 20140411                              Tekst beleidsregel                        BR
1     Evenementenbeleid 2013, Notitie 20130606                      Tekst beleidsregel                        BR
1     Formulier festiviteiten in horeca inrichting, Vaststellen     Link naar besluit                         CBAS
      20100101
1     GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord                       GR Veiligheidsregio Noord-Holland Noord   GR
1     Hinder van houtkachels 2013, Beleidsregel 20130314            Tekst beleidsregel                        BR
1     Hokken en keten gemeente Hoorn, Beleidsregels 20110223        Tekst beleidsregel                        BR
1     Hondenlosloopgebied, aanwijzen 20100401                       Link naar besluit                         CBAS
1     Hondenloslooproutes 1 Dwaalpark en 16 Blokkerse Veld, Aan- Link naar besluit                            CBAS
      passing Aanwijzingsbesluit 20120105
1     Horeca en andere alcoholverstrekkers, handhavingsbeleid Aan- Tekst beleidsregel                         BR
      passen 20140227
1     Inboedels, Beleidsregels inzake op de openbare weg geplaatste Tekst beleidsregel                        BR
      20040916
1     Invoering cameratoezicht horecagebieden Hoorn en aangren-     Link naar besluit                         CBAS
      zende straten en stegen, aanwijzingsbesluit 20120412
1     Inzameling van geld of goederen Gemeente Hoorn, Beleidsre-    Tekst beleidsregel                        BR
      gels 20100211
1     Kaart Alcoholverbod, Vaststellen 20100101                     Link naar besluit                         CBAS
1     Kamperen buiten kampeerterreinen, Beleidsregels 20100422      Tekst beleidsregel                        BR
1     Kansspelen, regeling kleine 19950901                          Kleine kansspelen                         AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                                                                                                          154/174
                                                                                                          begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                          link naar tekst                soort
1     Kermissen, Beleidsregels 20100211                                  Tekst beleidsregel             BR
1     Kermisterrein Hoorn, Vaststellen nieuwe voorwaarden m.b.t.         Tekst beleidsregel             BR
      de verhuur van standplaatsen op het 20131128
1     Koningsdag, spelregels vrijmarkt, 20140411                         Tekst beleidsregel             BR
1     Locaties aanplakborden, vaststellen 20100101                       Link naar besluit              CBAS
1     Nadere regels exploitatie horecabedrijven 2010 20100211            Tekst beleidsregel             BR
1     Nadere regels gevelreiniging (art. 4.7 APV 2010) 20120412          Nadere regels gevelreiniging   AVV
1     Ontheffing biketeam bureau Stadstoezicht, 20120621                 Link naar besluit              CBAS
1     Ontheffingen art. 35 Drank- en Horecawet, beleidsregel             Tekst beleidsregel             BR
      20091210
1     Ontzeggingenbeleid Hoorn, Beleidsregel 20120301                    Tekst beleidsregel             BR
1     Overgangsregeling invoering horecanota Hoorn Gastvrij              Link naar besluit              CBAS
      20091126
1     Overgangsregeling invoering nota Hoorn Gastvrij 20091126           Link naar besluit              CBAS
1     Plaatsen van voorwerpen op, aan of boven de weg, vaststellen Tekst beleidsregel                   BR
      beleidsregels 20100415
1     Preventiemaatregelen overlast en openbare orde, Beleidsregels Tekst beleidsregel                  BR
      20131121
1     Prostitutiebedrijf, Nadere regels betreffende de exploitatie van   Tekst beleidsregel             BR
      een 20141017
1     Rampenplan gemeente Hoorn 20020605                                 Rampenplan                     AVV
1     Reclamebeleid (reclames aan panden) 19960615                       Tekst beleidsregel             BR
1     Seksinrichting, Nadere regels betreffende de mogelijke vesti-      Tekst beleidsregel             BR
      gingsplaats van een 20141017
1     Seksinrichtingen niet zijn toegestaan, Nadere regels betreffende Tekst beleidsregel               BR
      de gebieden waar 20141017
1     Sluitingstijden Horeca Hoorn 2010-7, Beleidsregel 20141209         Tekst beleidsregel             BR
1     Speelautomatenhallen 1998, Verordening (1e wijziging)              Speelautomatenhallen           AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       155/174
                                                                                                       begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                        link naar tekst               soort
      20120101
1     Standplaatsenbeleid Hoorn 2014-1 20150421                        Tekst beleidsregel            BR
1     Straatoverlast, Beleidsnotitie Aanpak 20100211                   Tekst beleidsregel            BR
1     Terrassen Hoorn, Beleidsregel 20120412                           Tekst beleidsregel            BR
1     Terrein overnachten met kampeermiddelen, Vaststellen aanwij- Link naar besluit                 CBAS
      zen 20100422
1     Toezichthouders bureau Erfgoed, Aanwijzen 20110331               Link naar besluit             CBAS
1     Uitbreiding alcoholverbod binnenstad 20090730                    niet bekend CVDR              CBAS
1     Uitwegenbeleid Gemeente Hoorn 2012, Beleidsregel                 Tekst beleidsregel            BR
      20120607
1     Vechtsporten, Beleid 20130606                                    Tekst beleidsregel            BR
1     Weesfietsen en buiten de stalling gestalde fietsen 2012, Be-     Tekst beleidsregel            BR
      leidsregel voor het verwijderen van
1     Winkel uitstallingsbeleid 20060420                               Tekst beleidsregel            BR
      programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat                       terug naar inhoud bijlage 8
2     Ankergebied, aanwijzingsbesluit 20050630                         Link naar besluit             CBAS
2     Bebouwde kom, Vaststellingsbesluit 20060515                      Link naar besluit             CBAS
2     Criteria historische schepen Hoorn 2015, Beleidsregel            Tekst beleidsregel            BR
2     Gehandicaptenparkeerplaatsen, Beleidsregel 20110224              Tekst beleidsregel            BR
2     Havenatlas Hoorn 2015                                            Link naar besluit             CBAS
2     Havengeld 2015, Verordening op de heffing en invordering van Havengeld                         AVV
      20150529
2     Havenverordening Hoorn 2015, 20150601                            Havenverordening              AVV
2     Indienings- en verleningsvoorschriften Havenverordening 2015, Tekst beleidsregel               BR
      Beleidsregel
2     Lijsten als bedoeld in artikel 6 van de Beleidsregel ontheffingen Tekst beleidsregel           BR
      berijden voetgangersgebied binnenstad Hoorn 2010 20100401
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        156/174
                                                                                                        begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                      link naar tekst                  soort
2     Locaties parkeren van grote voertuigen, Aanwijzen 20110413     Link naar besluit                CBAS
2     Ondergrondse Infrastructuren gemeente Hoorn 2014, Algeme- Ondergrondse infrastructuren          AVV
      ne verordening
2     Ontheffingen berijden voetgangersgebied binnenstad gemeente Tekst beleidsregel                  BR
      Hoorn 2012, Beleidsregel 20120101
2     Overgangstermijn ligplaatsenvergunning haven Hoorn , Beleids- Tekst beleidsregel                BR
      regel
2     Parkeerbelastingen 2014-2015, Aanwijzings- en uitvoeringsbe- Link naar besluit                  CBAS
      sluit 20141201
2     Parkeerbelastingen 2015, Aanwijzings- en uitvoeringsbesluit    Link naar besluit                CBAS
      20150302
2     Parkeerbelastingen 2015, Verordening op de heffing en invor-   Parkeerbelastingen               AVV
      dering van, 20141223
2     Parkeergarages Jeudje en Schouwburg het Park, Algemene         Link naar besluit                CBAS
      voorwaarden 20120816
2     Parkeerverordening 2015, 20150101                              Parkeerverordening               AVV
2     Passagiersschepenverordening, 1e wijziging 20120101            Passagiersschepenverordening     AVV
2     Toezichthouders Havenverordening 2008, Aanwijzingsbesluit      Link naar besluit                CBAS
      20080724
      programma 3 economische zaken                                  terug naar inhoud bijlage 8
3     Markten Hoorn 2011, Beleidsregel 20120209                      Tekst beleidsregel               BR
3     Marktreglement Hoorn 2011 20110210                             Marktreglement                   AVV
3     Marktverordening gemeente Hoorn 2005 20090430 (1e wijzi-       Marktverordening, 1e wijziging   AVV
      ging)
3     Marktverordening Hoorn 2011 20120209                           Marktverordening                 AVV
3     Toezichthouders Marktverordening Gemeente Hoorn 2005,          Link naar besluit                CBAS
      Aanwijzingsbesluit 20080724
3     Winkeltijdenverordening Gemeente Hoorn 2013, 20131205          Winkeltijdenverordening          AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                       157/174
                                                                                                                       begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                       link naar tekst                                soort
3     Zaterdagmarkt, Beleid omtrent het gebruikmaken van ver-         Tekst beleidsregel                             BR
      koopwagens op de 19980205
      programma 4 onderwijs                                           terug naar inhoud bijlage 8
4     Accommodaties Sport en Recreatie Gemeente Hoorn en activi- Tekst beleidsregel                                  BR
      teiten Sportopbouwwerk Gemeente Hoorn, aanpassen prijslijs-
      ten 20140807
4     Huisvesting onderwijs gemeente Hoorn 1999, verordening          Voorziening huisvesting onderwijs              AVV
      voorzieningen (2e wijziging) 20051020
4     Leerlingenvervoer Gemeente Hoorn 2012, Verordening              Leerlingenvervoer                              AVV
      20120607
4     Materiële financiële gelijkstelling onderwijs gemeente Hoorn,   Materiele gelijkstelling financiën onderwijs   AVV
      verordening 20091101 (wijziging)
4     Procedure overleg huisvesting onderwijs gemeente Hoorn, ver- Procedure overleg huisvesting onderwijs           AVV
      ordening 19961219
4     Regeling herstel schade Onderwijshuisvesting, 20020612          Tekst beleidsregel                             BR
      programma 5 cultuur en recreatie                                terug naar inhoud bijlage 8
5     Erfgoedverordening 2013 Gemeente Hoorn 20130404                 Erfgoedverordening                             AVV
5     GR Recreatieschap West-Friesland                                GR Recreatieschap West-Friesland               GR
5     Jeugdsport, Beleidsregel 20060101                               Tekst beleidsregel                             BR
5     Jeugdsport, subsidieverordening 19940708                        Subsidieverordening jeugdsport                 AVV
5     Kampeerverordening 19950505                                     Kampeerverordening                             AVV
5     Stimuleringsregeling Restauraties Monumenten 2010-II, (1e       Stimuleringsregeling Restauraties Monumenten   AVV
      wijziging) 20150327
      programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke           terug naar inhoud bijlage 8
      dienstverlening
6     Anti discriminatievoorziening Gemeente Hoorn, Verordening in- Anti discriminatievoorziening                    AVV
      richting 20100527
6     Bezwaarschriftencommissie Sociaal Domein 2015, Verordening Cie bezwaarschriften Sociaal Domein                 AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             158/174
                                                                                                             begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                      link naar tekst                       soort
      20150327
6     Bijstandsverordening 2004 20040101                             Bijstandsverordening                  AVV
6     Bijzondere Bijstand 2015, Beleidsregel 20150205                Tekst beleidsregel                    BR
6     Cliëntenparticipatie Wet Maatschappelijke Ondersteuning ge-    Cliëntenparticipatie Wmo              AVV
      meente Hoorn 2007, Verordening 20070531
6     Debiteuren, beleidsregel 20071025                              Tekst beleidsregel                    BR
6     Debiteurenbeleid algemene bijstandswet, Evaluatie herziening   niet bekend                           BR
      20020619
6     Eigen bijdrage en toelating maatschappelijk opvang gemeente    Tekst beleidsregel                    BR
      Hoorn, Beleidsregel 20140530
6     Eigen bijdrage maatschappelijke opvang Gemeente Hoorn, Ver- Eigen bijdrage maatschappelijke opvang   AVV
      ordening 20140501
6     Gehandicaptenparkeerkaart, Notitie Van invalidenparkeerkaart   Tekst beleidsregel                    BR
      naar 20011018
6     Gehandicaptenparkeerplaatsen, Beleidsregel Aanwijzing          Tekst beleidsregel                    BR
      20030205
6     GR Op Maat                                                     GR Op Maat                            GR
6     GR WerkSaam Westfriesland                                      GR WerkSaam Westfriesland             GR
6     Handhavingsverordening WWB en WIJ 20100318                     Handhavingsverordening WWB en WIJ     AVV
6     Inburgering gemeente Hoorn 2011, Verordening Wet               Inburgering                           AVV
      20111027
6     Inspraak en advies sociale zaken Hoorn, reglement 20040101     Inspraak en advies SoZa               AVV
6     Inspraakorgaan sociale zaken Hoorn, verordening 20040101       Inspraakorgaan SoZa                   AVV
6     Inspraakorgaan WWB Hoorn, Verordening 20070101                 Inspraakorgaan WWB                    AVV
6     Integrale schuldhulpverlening gemeente Hoorn, Beleidsregels    Tekst beleidsregel                    BR
      20130523
6     Jeugd gemeente Hoorn 2015, Verordening Zorg voor               Zorg voor jeugd                       AVV
      20150101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                   159/174
                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                     link naar tekst                              soort
6     Kinderopvang Hoorn 1997, verordening 19970101                 Kinderopvang verordening                     AVV
6     Kinderopvang, verordening tegemoetkoming 20050101             Kinderopvang tegemoetkoming                  AVV
6     Kosten bij invordering, beleidsregel 20091203                 Tekst beleidsregel                           BR
6     Krediethypotheek Wet Werk en Bijstand, beleidsregel           Tekst beleidsregel                           BR
      20060209
6     Kwijtschelding, Beleidsregel 20090101                         Tekst beleidsregel                           BR
6     Langdurigheidstoeslag 2012, Verordening 20120101              Langdurigheidstoeslag                        AVV
6     Maatschappelijke Ondersteuning Gemeente Hoorn 2015, Be-       Tekst beleidsregel                           BR
      leidsregels 20150101
6     Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Hoorn 2015, Be-       Maatschappelijke ondersteuning besluit       AVV
      sluit 20150101
6     Maatschappelijke Ondersteuning gemeente Hoorn 2015, Ver-      Maatschappelijke ondersteuning verordening   AVV
      ordening 20150101
6     Maatschappelijke Participatie WWB gemeente Hoorn 2012,        Maatschappelijke participatie WWB            AVV
      Verordening 20120223
6     Nadere regels Zorg voor Jeugd gemeente Hoorn 2015             Tekst beleidsregel                           BR
      20150101
6     Natuurlijk Spelen in Hoorn, Regeling 20140227                 Tekst beleidsregel                           BR
6     Onkostenvergoeding vrijwilligerswerk gemeente Hoorn, Beleids- Tekst beleidsregel                           BR
      regel 20121220
6     Participatie Platform 2011, Verordening 20131121              Participatieplatform                         AVV
6     Peuterspeelzalen Hoorn 2012, Verordening ruimte- en inrich-   Eisen peuterspeelzalen                       AVV
      tingseisen 201203029
6     Privacy-protocol Gebiedsteams 1 Hoorn 2015-2017 20141230 Tekst beleidsregel                                BR
6     Sport- en cultuurstrippenkaart 2015, Beleidsregel 20150205    Tekst beleidsregel                           BR
6     Vakantieduur Ioaw & Ioaz, Gebruikelijke 19980401              Tekst beleidsregel                           BR
6     Verhaal, Beleidsregel 20070104                                Tekst beleidsregel                           BR
6     Vermogen, Beleidsregel 20060101                               Tekst beleidsregel                           BR
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                            160/174
                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


PRG    onderwerp                                                       link naar tekst                                    soort
6      Voorlopige Vergunning tot Verblijf voor stoffering en inrichting Tekst beleidsregel                                BR
       VVTV-woning, Toekennen verg. aan houder 19980709
6, 7   GR GGZ Hollands Noorden                                         GR GGZ Hollands Noorden                            GR
       programma 7 volkshuisvesting en milieu                          terug naar inhoud bijlage 8
7      Afvalstoffenheffing 2015, Verordening op de heffing en invor- Afvalstoffenheffing                                  AVV
       dering van 20141224
7      Begraafrechten 2015, Verordening op de heffing en invordering Begraafrechten                                       AVV
       van rechten voor het gebruik van de gemeentelijke begraaf-
       plaatsen 2015
7      Beheerverordening gemeentelijke begraafplaatsen Gemeente        Beheerverordening begraafplaatsen                  AVV
       Hoorn 2014, 20141212
7      Duurzaamheidsleningen particulier en duurzaamheidsleningen      Duurzaamheidsleningen                              AVV
       VVE gemeente Hoorn 2014, 20140312
7      GR Centraal Afvalverwijderingsbedrijf Westfriesland             GR Centraal Afvalverwijderingsbedrijf Westfries-   GR
                                                                       land
7      GR Regionale Uitvoeringdienst Noord-Holland Noord               GR Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland       GR
                                                                       Noord
7      Lijkbezorging in de gemeente Hoorn, Verordening op de           Verordening lijkbezorging                          AVV
       19961014
7      Regels gemeentelijke begraafplaatsen 2014, 20141212             Tekst beleidsregel                                 BR
7      Rioolaansluitingen, Vergoeding 20010401                         Tekst beleidsregel                                 BR
7      Rioolheffing 2015, Verordening op de heffing en invordering     Rioolheffing                                       AVV
       van 2041223
7      Subsidiering energiebesparing en opwekking duurzame energie Subsidiering energiebesparing ca                       AVV
       bestaande bouw 2012-2015, Verordening 20121018
7      Tanks, Besluit opslaan in ondergrondse 19980730                 Tekst beleidsregel                                 BR
7      Toezichthouders Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland       Link naar besluit                                  CBAS
       Noord, aanwijzingsbesluit 20141104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                      161/174
                                                                                                                      begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                      link naar tekst                                soort
      programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting           terug naar inhoud bijlage 8
8     Ambtelijke welstandstoets Hoorn 2013, Beleid 20130619          Tekst beleidsregel                             BR
8     Anti-speculatiebeding woningbouw Bangert en Oosterpolder,      Tekst beleidsregel                             BR
      Beleidsregel 20040610
8     Beeldkwaliteitsplan De Linten 20020717                         Tekst beleidsregel                             BR
8     Bouwverordening Hoorn 2012 inclusief toelichting en bijlagen   Bouwverordening                                AVV
      20120401
8     Exploitatieverordening Hoorn 1996 19960601                     Exploitatieverordening                         AVV
8     Gemeentelijk Antennebeleid 2012, Beleidsregel 20130328         Tekst beleidsregel                             BR
8     Huisvestingsverordening Gemeente Hoorn 2014 20141009           Huisvestingsverordening                        AVV
8     Koopwoningen Inschrijvingsbeleid Beleidsregel 20060727         Tekst beleidsregel                             BR
8     Koopwoningen, Inschrijvingsbeleid 20040401                     Tekst beleidsregel                             BR
8     Leegstandswet, Beleidsregels 20091001                          Tekst beleidsregel                             BR
8     Omgevingsvergunningen bouwen, Beleidsregels intrekken          Tekst beleidsregel                             BR
      20130418
8     Planschade-afwentelingsovereenkomst, Beleidsregel 20070322 Tekst beleidsregel                                 BR
8     Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in de      Procedure tegemoetkoming planschade            AVV
      planschade gemeente Hoorn 20080701
8     Puntensysteem, raadsbesluit 19970701                           Tekst beleidsregel                             BR
8     Regionale Klachtencommissie Woningtoewijzing Westfriesland     Regionale Klachtencommissie Woningtoewijzing   AVV
      2011, Reglement 20110526                                       Westfriesland
8     Regionale Urgentiecommissie Huisvesting Westfriesland 2011, Regionale Urgentiecommissie Huisvesting West-     AVV
      Reglement 20110526                                          friesland
8     Ruimtelijke voorwaarden huisvesting EU-arbeidsmigranten in     Tekst beleidsregel                             BR
      semipermanente voorzieningen, 20130307
8     Sint Pietershof te Hoorn, Reglement voor het beheer van het    Link naar besluit                              CBAS
      20100311
8     Stadsvernieuwing, Subsidieverordening 19941125                 Subsidieverordening stadsvernieuwing           AVV
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                            162/174
                                                                                                                            begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                         link naar tekst                                   soort
8     Stimuleringsfonds Startersregeling 2014, Verordening              Stimuleringsfonds startersregeling                AVV
      20141104
8     Subsidie CPO-initiatieven 2014, Beleidsregel 20140307             Tekst beleidsregel                                BR
8     Subsidieverordening koperbegeleiding particulier opdrachtge-      Koperbegeleiding particulier opdrachtgeverschap   AVV
      verschap Hoorn 20080401
8     Uitoefening van een beroep of bedrijf aan huis, beleidsregels     Tekst beleidsregel                                BR
      voor de 20080821
8     Verblijfsruimten voor toeristen, Notitie 20130516                 Tekst beleidsregel                                BR
8     Vestigingsbeleid bedrijventerreinen, Aanpassen Notitie            Tekst beleidsregel                                BR
      20130418
8     Volkshuisvesting 2001, Verordening stimuleringsfonds              Stimuleringsfonds volkshuisvesting                AVV
      20011011
8     Volkshuisvesting 2006, Verordening stimuleringsregelingen         niet bekend                                       AVV
      20060727
8     Welstandsnota 2004, 1e wijziging 20110922                         Tekst beleidsregel                                BR
8     Welstandsvrij bouwen fase 2 Bangert en Oosterpolder               Link naar besluit                                 CBAS
      20081120
8     Woonwagenrechten 2014, Verordening op de heffing en invor- Woonwagenrechten                                         AVV
      dering van 20141010
8     Woonwagens 1997, Verordening op het gebruik van stand-            Verordening woonwagens                            AVV
      plaatsen voor, 19971101
      programma 9 financiering en algemene baten en lasten              terug naar inhoud bijlage 8
9     Belastingen, Regeling gemeentelijke 19980409                      Regeling gemeentelijke belastingen                AVV
9     Belastingplichtige in een keuzesituatie, Beleidsregels voor het   Tekst beleidsregel                                BR
      aanwijzen van een 19980903
9     Fiscale ambtenaren Stadstoezicht september 2004, Aanwij-          Link naar besluit                                 CBAS
      zingsbesluit 20041021
9     Heffingsambtenaar, invorderingsambtenaar en WOZ-ambtenaar Link naar besluit                                         CBAS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                   163/174
                                                                                                                   begroting 2016 werkversie


PRG   onderwerp                                                       link naar tekst                            soort
      gemeente Hoorn 2013, Aanwijzingsbesluit 20120214
9     Hondenbelasting 2015, Verordening op de heffing en invorde-     Hondenbelasting                            AVV
      ring van 20141223
9     Incassoreglement voor gemeentelijke belastingen/heffingen       Incassoreglement belastingen/heffingen     AVV
      20120518
9     Kwijtschelding gemeentelijke belastingen 2012, Verordening      Kwijtschelding gemeentelijke belastingen   AVV
      20120802
9     Leidraad invordering gemeentelijke belastingen 2012, Beleids-   Tekst beleidsregel                         BR
      regel vaststelling 20120518
9     Machtigingsbesluit beroep in cassatie belastingzaken 2013       Link naar besluit                          CBAS
      20130214
9     Medegebruik schoolgebouwen gemeente Hoorn, Verordening          Medegebruik schoolgebouwen                 AVV
      19950609
9     Onbezoldigd ambtenaren parkeerbelastingen (extern), Aanstel-    Link naar besluit                          CBAS
      lingsbesluit 20120518
9     Onbezoldigd belastingdeurwaarder, aanwijzingsbesluit            Link naar besluit                          CBAS
      20140527
9     Onroerende Zaakbelastingen 2015, Verordening op de heffing      OZB                                        AVV
      en invordering 20141223
9     Precariobelasting 2015, Verordening op de heffing en invorde- Precariobelasting                            AVV
      ring 20141223
9     Proceskosten in fiscale procedures, Beleidsregel voor de toe-   Tekst beleidsregel                         BR
      passing van wegingsfactoren 20080117
9     Reclamebelasting 2015, Verordening op de heffing en invorde- Reclamebelasting                              AVV
      ring 20141224
9     WOZ-belanghebbende in een keuzesituatie, Beleidsregels voor     Tekst beleidsregel                         BR
      het aanwijzen van een 19980803
      paragraaf bedrijfsvoering                                       terug naar inhoud bijlage 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                        164/174
                                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


PRG               onderwerp                                                       link naar tekst                                     soort
Bedrijfsvoering   Agressieprotocol voor de politieke ambtsdragers, beleidsregel   Tekst beleidsregel                                  BR
                  20110721
Bedrijfsvoering   Bedrijfsfitness 2011, Regeling 20110204                         Bedrijfsfitness                                     AVV
Bedrijfsvoering   Beheerfunctionarissen GBA, aanwijzing van 20090226              Link naar besluit                                   CBAS
Bedrijfsvoering   Belastingdeurwaarders, Aanwijzingsbesluit 20070201              niet bekend CVDR                                    CBAS
Bedrijfsvoering   Bestuurscommissie Personeelsondersteuningsfonds, Reglement BC Personeelsondersteuningsfonds                         AVV
                  voor de 20080821
Bedrijfsvoering   Bezoldigingsregeling gemeente Hoorn 2015 20150101               Bezoldigingsregeling                                AVV
Bedrijfsvoering   Cafetariaregeling Gemeente Hoorn 2011 20110204                  Cafetariaregeling                                   AVV
Bedrijfsvoering   CAR UWO 20150511 (diverse wijzigingen )                                                                             AVV
Bedrijfsvoering   Dienstreizen en verblijfskosten 2006, vergoedingsregeling       Vergoedingsregeling dienstreizen en verblijfskos-   AVV
                  20060101                                                        ten
Bedrijfsvoering   Fietsregeling 2012, 20130101                                    Fietsregeling                                       AVV
Bedrijfsvoering   Financiële belangen 2008, vaststellen regeling melding          Melding financiële belangen                         AVV
                  20090101
Bedrijfsvoering   Functieboek Gemeente Hoorn 20100908 (4e wijziging)              Functieboek                                         AVV
Bedrijfsvoering   Functieprofiel en -waardering gemeente Hoorn 2005-II, Proce-    Functieprofiel en -waardering                       AVV
                  dureregeling organieke 20050601
Bedrijfsvoering   Functieprofielen raadsgriffie, Speciale 20071123                Functieprofielen griffie                            AVV
Bedrijfsvoering   Functieprofielen, Conversietabel en waardering 20071116         Functieprofielen                                    AVV
Bedrijfsvoering   Korter Werken Regeling gemeente Hoorn 2015, 20150220            Tekst beleidsregel                                  BR
Bedrijfsvoering   Lening voor de aanschaf van een computer 2011, Regeling         Lening voor aankoop computer                        AVV
                  20110204
Bedrijfsvoering   Melding Vermoeden Misstand 2014, Regeling 20140425              Melding vermoeden misstand                          AVV
Bedrijfsvoering   Nevenwerkzaamheden 2008, Regeling 20081001                      Nevenwerkzaamheden                                  AVV
Bedrijfsvoering   Nevenwerkzaamheden Raadsgriffier 2008, Regeling 20090106 Nevenwerkzaamheden raadsgriffie                            AVV
Bedrijfsvoering   No Show 2006, beleidsregel 20060101                             Tekst beleidsregel                                  BR
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                               165/174
                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


PRG               onderwerp                                                    link naar tekst                               soort
Bedrijfsvoering   Onbezoldigde gemeenteambtenaren tot belastingdeurwaarder,                                                  CBAS
                  Aanwijzingsbesluit 20050623
Bedrijfsvoering   Onbezoldigde gemeenteambtenaren, Aanwijzingsbesluit                                                        CBAS
                  20050623
Bedrijfsvoering   Ondermandaat aan bureauhoofden Welzijn, 20120719             Link naar besluit                             CBAS
Bedrijfsvoering   Ondermandaat Dienstreizen 20081127                           Link naar besluit                             CBAS
Bedrijfsvoering   Ondermandaat diverse bureauhoofden vergoeding dienstreizen   Link naar besluit                             CBAS
                  20090702
Bedrijfsvoering   Ondermandaat Regionale Afvalstoffenverordening 20091015      Link naar besluit                             CBAS
Bedrijfsvoering   Ondermandaatbesluit Inkoopprocedures Stadsbeheer             Link naar besluit                             CBAS
                  20081211
Bedrijfsvoering   Ondermandaatbesluit Rijkswet Nederlanderschap 2008           Link naar besluit                             CBAS
                  20080306
Bedrijfsvoering   Opleiden, ontwikkelen en studiefaciliteiten 2009, Regeling   Opleiden, ontwikkelen en studiefaciliteiten   AVV
                  20091002
Bedrijfsvoering   Organisatieverordening Gemeente Hoorn 2014 20140218          Organisatieverordening                        AVV
Bedrijfsvoering   Personeelsgesprekken en beoordelen Gemeente Hoorn 2015,      Tekst beleidsregel                            BR
                  Regeling 20150101
Bedrijfsvoering   Privacyreglement email en internetgebruik Gemeente Hoorn     Privacyreglement email en internetgebruik     AVV
                  20080410
Bedrijfsvoering   Rechtspositie griffie 20020916                               Rechtspositie griffie                         AVV
Bedrijfsvoering   Reiskosten woon-werkverkeer 2012, Regeling 20121026          Reiskosten woon-werkverkeer                   AVV
Bedrijfsvoering   Salarisverordening personeel muziekonderwijs 2002 20020101 Salarisverordening personeel muziekonderwijs    AVV
Bedrijfsvoering   Substitutie, van verlenen (1e wijz) 20090806                 Link naar besluit                             CBAS
Bedrijfsvoering   Toezichthouders bij Bureau Vergunningen en Bouwtoezicht,     Link naar besluit                             CBAS
                  Aanwijzingsbesluit 2008 0724
Bedrijfsvoering   Toezichthouders Wet Kinderopvang, Aanwijzingsbesluit         Link naar besluit                             CBAS
                  20080918
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                              166/174
                                                                                                                              begroting 2016 werkversie


PRG               onderwerp                                                     link naar tekst                             soort
Bedrijfsvoering   Toezichthouders WRO bij bureau Vergunningen en Bouwtoe-       Link naar besluit                           CBAS
                  zicht, aanwijzingsbesluit 20081120
Bedrijfsvoering   Vakbondscontributie 2011, Regeling                            Vakbondscontributie                         AVV
Bedrijfsvoering   Verblijfsontzegging Mandaat instructies 20050331              Link naar besluit                           CBAS
Bedrijfsvoering   Verblijfsontzegging mandaat politie 20050331                  Link naar besluit                           CBAS
Bedrijfsvoering   Verlofregeling 2013, 20130101                                 Verlofregeling                              AVV
Bedrijfsvoering   Wachtdiensten voor de vrijwillige brandweer, Vergoedingsrege- Wachtdienstregeling vrijwillige brandweer   AVV
                  ling 20010101
Bedrijfsvoering   Werktijdenregeling 2012, 1e wijziging 20140527                Werktijdenregeling                          AVV
Bedrijfsvoering   Woongebied 2005-II, Regeling 20051101                         Woongebied 2005-II                          AVV
Bedrijfsvoering   WOR-reglement, Voorlopig 19960502                             WOR-regelement                              AVV
                                                                                terug naar inhoud bijlage 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                        167/174
                                                                                                                        begroting 2016 werkversie


bijlage 9         relatietabel programma-beleidsveld-product


programma 0 inwoners en bestuur                                     Beleidsveld 0.3   bestuurlijke samenwerking
beleidsveld 0.1 relatie inwoners bestuur                            1.01.03.0         internationale contacten
1.01.01.0       feitelijke kosten raad en raadscommissies           1.01.04.0         (boven)regionale samenwerkingsstructuren
1.01.01.1       Feitelijke kosten college                           1.01.04.1         hoornse Algemene Aspecten Regiozaken
1.01.02.0       ambtelijke ondersteuning B&W                        1.01.04.2         PO Bestuurlijke zaken
1.01.02.2       onderscheidingen                                    1.01.04.3         Madivo/ Marktplaats Sociaal
1.01.05.0       ambtelijke ondersteuning raad                       1.01.04.4         portefeuillehoudersoverleg VV/RO/EZ c.a.
1.01.05.1       ambtelijke ondersteuning rekenkamer                 1.01.04.5         klachtencommissie Woningtoewijzing
1.01.05.2       bestuursondersteuning raad en raadscommissie        1.01.04.6         urgentiecommissie Huisvesting
1.02.01.0       voorlichting                                        1.01.04.7         regionale kwaliteitskringen
1.02.01.1       representatie                                       1.01.04.9         exploitatie voormalig SOW
1.02.10.0       publiekscontacten
1.12.11.0       Westfries Archief - algemeen                        programma 1 openbare orde en veiligheid
1.12.11.1       Westfries Archief - huisvesting                     beleidsveld 1.1 brandweer en rampenbestrijding
1.16.12.2       cyclus financiële documenten t.b.v. B&W             1.04.04.2       beheer en exploitatie brandweerkazernes
                                                                    1.04.04.3       reddingsstation Hoorn
beleidsveld 0.2    publieke dienstverlening                         1.04.04.4       veiligheidsregio
1.03.01.0          documenten – algemeen                            1.04.04.6       rampenplan
1.03.01.1          reisdocument
1.03.01.2          rijbewijs                                        beleidsveld 1.2   openbare orde en veiligheid
1.03.01.5          leges reisdocument                               1.04.01.0         vergunningverlening/controle naleving APV
1.03.01.6          leges rijbewijs                                  1.04.02.0         preventieve criminaliteitsbestrijding - algemeen
1.03.01.7          leges verklaring omtrent gedrag                  1.04.03.0         handhaving openbare orde en veiligheid – algemeen
1.03.04.0          akten burgerlijke stand – algemeen               1.04.05.0         overige beschermende maatregelen – algemeen
1.03.04.1          huwelijksvoltrekking                             1.04.05.1         uitvoering Wet op de lijkbezorging
1.03.04.2          leges akten burgerlijke stand – algemeen         1.04.05.2         jeugd, alcohol en drugs
1.03.04.3          leges huwelijks voltrekking                      1.04.06.0         stadstoezicht – algemeen
1.03.06.0          naturalisatie/naamswijziging                     1.04.06.1         toezicht en handhaving
1.03.06.1          leges naturalisatie/naamswijziging
1.03.07.0          informatie basisadministratie – algemeen         programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat
1.03.07.3          leges informatie basisadministratie – algemeen   beleidsveld 2.1 wegen, straten en pleinen
1.03.11.0          straatnaamgeving/huisnummering                   1.09.01.0       planvorming/evaluatie verhardingen
1.03.13.0          verkiezingen                                     1.09.01.1       groot onderhoud/projecten verhardingen
                                                                    1.09.01.2       dagelijks onderhoud verhardingen
                                                                    1.09.02.0       planvorming/evaluatie sneeuw- en gladheidsbestrijding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                              168/174
                                                                                                                              begroting 2016 werkversie


1.09.02.1         dagelijks onderhoud sneeuw- en gladheidsbestrijding   1.09.15.3         schoonhouden en schouwen watergangen/-partijen
1.09.02.2         planvorming/evaluatie straatreiniging
1.09.02.3         dagelijks onderhoud straatreiniging                   programma 3 economische zaken
1.09.03.0         planvorming/evaluatie openbare verlichting            beleidsveld 3.1 economische zaken
1.09.03.1         groot onderhoud/projecten openbare verlichting        1.05.01.0       voorzieningen handel/nijverheid/bedrijven
1.09.03.2         dagelijks onderhoud openbare verlichting              1.05.06.0       dividend GKNH (Nuon)
1.09.04.0         planvorming/evaluatie civiele kunstwerken             1.09.09.0       markten/standplaatsen
1.09.04.1         groot onderhoud/projecten civiele kunstwerken         1.09.09.1       baten marktgelden
1.09.04.2         dagelijks onderhoud civiele kunstwerken
1.09.06.0         planvorming/evaluatie stadsmeubilair                  programma 4 onderwijs
1.09.06.1         groot onderhoud/projecten stadsmeubilair              beleidsveld 4.1 basisonderwijs
1.09.06.2         dagelijks onderhoud stadsmeubilair                    1.13.01.0       primair onderwijs – algemeen

beleidsveld 2.2   verkeer en vervoer                                    beleidsveld 4.2   speciaal onderwijs
1.09.05.0         planvorming/evaluatie verkeer                         1.13.03.0         speciaal (voortgezet) onderwijs – algemeen
1.09.05.1         groot onderhoud/projecten verkeer
1.09.05.2         dagelijks onderhoud verkeer                           beleidsveld 4.3   voortgezet onderwijs
1.09.07.0         lokaal openbaar vervoer                               1.13.02.0         voortgezet onderwijs – algemeen

beleidsveld 2.3   parkeren                                              beleidsveld 4.4   onderwijshuisvesting
1.09.08.0         betaald parkeren – algemeen                           1.13.01.1         primair onderwijs – onderwijshuisvesting
1.09.08.1         handhaving straatparkeren                             1.13.01.8         primair onderwijs – beheer en exploitatie schoolgebou-
1.09.08.2         exploitatie parkeerapparatuur straatparkeren                            wen
1.09.08.3         inzameling parkeergelden straatparkeren               1.13.02.1         voortgezet onderwijs – onderwijshuisvesting
1.09.08.4         uitgifte parkeerbewijzen                              1.13.03.1         speciaal onderwijs – onderwijshuisvesting
1.09.08.5         baten betaald parkeren
1.09.08.6         parkeergarages                                        beleidsveld 4.5   onderwijszaken
1.09.08.7         facilitair beheer parkeren openbaar gebied            1.13.07.2         leerlingenvervoer
1.09.08.8         fietsparkeren                                         1.13.07.4         overige onderwijssubsidies
                                                                        1.13.09.0         lokaal onderwijsbeleid – algemeen
beleidsveld 2.4   water- en havenbeheer                                 1.13.09.1         voorkomen vroegtijdig schoolverlaten
1.09.14.0         (binnen)havens en waterwegen                          1.13.09.2         leerplicht Hoorn
1.09.14.1         beheer en exploitatie (binnen)havens                  1.13.09.3         onderwijsachterstandenbeleid
1.09.15.0         planvorming/evaluatie watergangen/-                   1.23.01.3         opvoedondersteuning
                  partijen/oevervoorzieningen
1.09.15.1         groot onderhoud/projecten watergangen/-
                                                                        programma 5 Cultuur en recreatie
                  partijen/oevervoorzieningen
                                                                        beleidsveld 5.1 kunst en cultuur
1.09.15.2         dagelijks onderhoud watergangen/-
                                                                        1.12.01.0       kunst en cultuur – algemeen
                  partijen/oevervoorzieningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 169/174
                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie


1.12.01.1         amateurkunst                                             1.11.03.4         bewegingsconsulent
1.12.01.3         beheer en exploitatie theater Het Pakhuis                1.11.04.0         subsidie sportverenigingen – algemeen
1.12.02.0         openbare bibliotheek                                     1.11.04.2         40/60-regeling sport
1.12.03.0         muziekschool Gerard Boedijn
1.12.03.1         centrum kunstzinnige vorming ‘De Blauwe Schuit’          beleidsveld 5.4   recreatie
1.12.03.2         beheer en exploitatie Vredehofstraat 7a, Blauwe Schuit   1.05.02.0         toeristische voorzieningen
1.12.04.0         schouwburg en Congrescentrum Het Park                    1.05.03.0         niet-functiespecifieke gronden
1.12.04.1         beheer en exploitatie Westerdijk 4, schouwburg           1.09.11.0         dierenweiden
1.12.05.0         Westfries Museum – personeelsbudgetten                   1.09.11.1         beheer en exploitatie dierenweiden
1.12.05.1         Westfries Museum                                         1.09.11.2         kinderboerderijen
1.12.05.2         beheer en exploitatie Westfries Museum                   1.09.12.0         speelterreinen en –weiden
1.12.05.3         exploitatie VOC schip Halve Maen                         1.09.13.0         kermissen en diverse evenementen
1.12.08.0         beeldende kunst – algemeen                               1.11.05.0         recreatieschap Westfriesland
1.12.08.3         Boterhal – Kerkplein 39                                  1.11.07.0         openluchtrecreatieterreinen – algemeen
1.12.08.6         beheer en exploitatie ateliers                           1.11.07.1         beheer en exploitatie openluchtrecreatieterreinen
1.12.10.0         lokale omroep                                            1.14.06.0         overige projecten – algemeen
1.12.10.1         beheer en exploitatie Grote Beer 5, Radio Hoorn          1.14.06.1         nieuwe initiatieven welzijn
1.14.07.6         beheer en exploitatie Manifesto
                                                                           beleidsveld 5.5   groen
beleidsveld 5.2   cultureel erfgoed                                        1.09.10.0         planvorming/ evaluatie groenvoorzieningen
1.12.12.0         onderhoud/restauratie/vergunning monumenten              1.09.10.1         groot onderhoud/ projecten groenvoorzieningen
1.12.12.1         archeologie                                              1.09.10.2         dagelijks onderhoud groenvoorzieningen
1.12.12.2         beheer en exploitatie poortjes en torens
                                                                           programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverle-
beleidsveld 5.3   sport                                                    ning
1.11.01.0         algemeen                                                 beleidsveld 6.1 inkomen
1.11.01.1         sporthal de Kers                                         1.10.01.2       inkomensvoorzieningen, algemeen
1.11.01.2         sporthal Zwaag                                           1.10.01.3       inkomensvoorzieningen, PB
1.11.01.4         sporthal De Opgang – hal/ zaal/squash                    1.10.01.4       inkomensvoorzieningen, IOAW
1.11.01.5         kunstijsbaan                                             1.10.01.5       inkomensvoorzieningen, IOAZ
1.11.01.6         gymnastieklokalen/Sportzalen                             1.10.01.6       inkomensvoorzieningen, BBZ
1.11.01.7         beheer en exploitatie zwembaden
1.11.01.8         zwembaden Hoorn                                          beleidsveld 6.2   armoedebeleid en schuldhulpverlening
1.11.01.9         sportkantine De Opgang                                   1.16.04.0         kwijtschelding diverse belastingen (excl. OZB)
1.11.02.0         beheer sportaccommodaties                                1.25.01.0         participatie (oud) algemeen
1.11.02.1         onderhoud sportcomplexen                                 1.25.02.0         schuldhulpverlening
1.11.03.0         gemeentelijk Sportopbouwwerk – algemeen                  1.25.03.0         bijzondere bijstand
1.11.03.1         sportopbouwwerk                                          1.25.04.0         minimabeleid
1.11.03.2         sport overdag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     170/174
                                                                                                                                     begroting 2016 werkversie


                                                                              1.26.01.0         participatie-Reïntegratie
beleidsveld 6.3   maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg             1.26.01.1         participatie-WSW
1.10.14.3         re-integratie overig
1.14.10.0         opvang asielzoekers en vluchtelingen                        beleidsveld 6.5   jeugd en jongeren
1.20.01.0         sociaal Domein - algemeen                                   1.14.02.0         kinderopvang en peuterspeelzaalwerk
1.20.01.1         buurt- en clubhuizen                                        1.23.01.0         eerstelijns loket Jeugdzorg
1.20.02.0         sociaal cultureel werk                                      1.23.01.1         individuele voorzieningen natura Jeugd
1.21.01.0         algemeen Wmo <2015                                          1.24.01.0         jeugdzorg Algemeen
1.21.01.1         huishoudelijke hulp                                         1.24.01.1         eerstelijns Jeugdzorg
1.21.01.2         individuele voorzieningen                                   1.24.02.0         pleegzorg
1.21.01.3         regiotaxi                                                   1.24.03.0         jeugdzorg Plus
1.21.01.4         subsidieregelingen                                          1.24.04.0         crisishulp en -opvang
1.21.01.6         eigen bijdrage Wmo <2015                                    1.24.05.0         jeugdbescherming en -reclassering
1.22.01.0         algemeen AWBZ/Wmo                                           1.24.06.0         residentiële Hulp
1.22.02.0         begeleiding Groep - Psychogeriatrie                         1.24.07.0         ernstige Enkelvoudige Dyslexie
1.22.02.1         begeleiding Groep-Lichamelijk en/of Verstandelijk Gehan-    1.24.08.0         licht Verstandelijk Gehandicapten 3-milieu voorziening
                  dicapten                                                    1.24.09.0         generalistische Basis Geestelijke Gezondheidszorg
1.22.02.2         begeleiding Groep-Geestelijke GezondsheidsZorg              1.24.10.0         specialistische Geestelijke Gezondheidszorg
1.22.02.3         begeleiding Groep Plustarief-Psychogeriatrie                1.24.11.0         specialistische Jeugdhulp
1.22.02.4         begeleiding Groep Plustarief-Lichamelijk en/of Verstande-   1.24.12.0         persoonlijke begeleiding, verzorging en kort verblijf
                  lijk Gehandicapten                                          1.24.13.0         persoonsgebonden Budget Jeugdzorg
1.22.02.5         begeleiding Individueel-Psychogeriatrie                     1.24.14.0         ouderbijdragen individuele voorzieningen en opvang
1.22.02.6         begeleiding Individueel-Lichamelijk en/of Verstandelijk                       Jeugd
                  Gehandicapten
1.22.02.7         begeleiding Individueel-Geestelijke Gezondheidszorg         programma 7 volksgezondheid en milieu
1.22.02.8         begeleiding Individueel Plustarief-Lichamelijk en/of Ver-   beleidsveld 7.1 gezondheidszorg
                  standelijk gehandicapten                                    1.15.01.0       gezondheidszorg Algemeen
1.22.02.9         begeleiding Individueel Plustarief-Geestelijke Gezond-      1.15.01.3       gewestelijke gezondheidsdienst Hollands Noorden
                  heidsZorg                                                   1.15.04.0       vrijwillige hulpverlening en belangenbehartiging
1.22.03.0         kortdurend Verblijf (respijtzorg)                           1.23.01.2       jeugdgezondheidszorg
1.22.03.1         vervoer
1.22.03.2         inkoopfunctie GGZ                                           beleidsveld 7.2   milieu
1.22.03.3         Wtcg / CER regeling                                         1.07.08.0         regionale Uitvoeringsdienst
1.22.03.4         ondersteuning vroegdoven                                    1.07.08.1         duurzaamheidsbeleid
1.22.03.5         ondersteuning doofblinden
1.22.03.6         ondersteuning visueel                                       beleidsveld 7.3   riolering en afval
1.22.03.7         persoonsgebonden Budget AWBZ/Wmo                            1.09.20.0         planvorming riolering
1.22.03.8         opvang en beschermd wonen Wmo                               1.09.20.1         onderzoek/gegevensbeheer riolering
1.22.03.9         cliëntondersteuning                                         1.09.20.2         investeringen riolering
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 171/174
                                                                                                                                 begroting 2016 werkversie


1.09.20.3         onderhoud riolering                                       beleidsveld 8.4   wijkgericht werken
1.09.20.4         baten rioolheffingen                                      1.08.09.0         vergoedingen i.h.k.v. ISV-3
1.16.02.0         lasten afvalstoffenheffing                                1.09.18.0         wijkbeheer
1.16.02.1         baten afvalstoffenheffing
1.16.02.2         afvalstoffenverwijdering                                  beleidsveld 8.5   bouwen
                                                                            1.06.04.0         bouwvergunning
beleidsveld 7.4   begraafplaatsen                                           1.06.04.2         leges bouwvergunning
1.09.17.0         planvorming/evaluatie begraafplaatsen                     1.06.06.0         gebruiksvergunning
1.09.17.1         beheer en exploitatie gebouwen begraafplaatsen            1.06.07.0         inspecties i.h.k.v. Woningwet en APV
1.09.17.2         groot onderhoud/projecten begraafplaatsen                 1.06.08.0         sloopvergunning
1.09.17.3         dagelijks onderhoud begraafplaatsen
1.09.17.4         baten begraafplaatsen/begraafrechten                      beleidsveld 8.6   grondzaken
                                                                            1.05.08.0         exploitatie gronden
programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
beleidsveld 8.1 ruimtelijke ordening                                        programma 9 financiering en algemene lasten en baten
1.06.01.0       bestemmingsplannen                                          beleidsveld 9.1 financiering en algemene lasten en baten
1.06.01.1       stedenbouw                                                  1.16.01.0       lasten heffing/invordering diverse belastingen, excl. OZB
1.06.01.2       verplaatsing stichting Leekerweide                          1.16.01.6       opbrengst reclamebelasting
1.06.05.0       ontheffingen WABO                                           1.16.03.0       waardering onroerende zaken i.h.k.v. Wet WOZ
                                                                            1.16.03.1       lasten heffing/invordering OZB
beleidsveld 8.2   volkshuisvesting                                          1.16.06.0       uitkeringen gemeentefonds, excl. Algemene uitkering
1.05.04.0         woningen                                                  1.16.07.1       overige lasten en baten
1.05.04.1         overige onroerende zaken                                  1.16.07.2       reservering voor nieuw beleid
1.05.04.2         groot onderhoud gebouwen                                  1.16.07.3       nog niet functioneel ingedeelde lasten/baten
1.08.01.0         volkshuisvesting – algemeen                               1.16.07.4       nog in te vullen bezuinigingen
1.08.01.2         beheerskosten Oostereiland                                1.16.08.1       saldo kostenplaatsen, excl. HKP kapitaallasten
1.08.01.3         Domotica lokaal                                           1.16.13.0       uitzettingen en leningen looptijd < 1 jaar
1.08.01.4         Domotica regionaal                                        1.16.13.1       uitzettingen en leningen > 1 jaar of = 1 jaar
1.08.05.0         subsidieregeling volkshuisvesting
1.08.05.1         woningbouwverenigingen                                    algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
1.08.05.2         besluit woninggebonden subsidies                          1.17.01.0      baten onroerendezaakbelasting gebruikers
1.08.05.3         stichting Protestants interkerkelijk zorghuis bejaarden   1.17.01.1      baten onroerendezaakbelasting eigenaren
1.08.11.0         exploitatie Sint Pietershof                               1.17.01.4      baten hondenbelasting
                                                                            1.17.01.5      baten precariobelasting
beleidsveld 8.3   woonwagens                                                1.17.02.0      uitkeringen gemeentefonds
1.05.07.0         woonwagens                                                1.17.02.1      integratie-uitkering Sociaal Domein (3D)
                                                                            1.17.03.0      beleggingen
                                                                            1.17.04.0      saldo hulpkostenplaats kapitaallasten
                                                                            1.17.06.0      onvoorziene lasten en baten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                          172/174
                                                                                                                                                          begroting 2016 werkversie



bijlage 10           kerngegevens
tabel 102 kerngegevens begroting 2016
                                                                         31 december 2013 (realisa-        31 december 2014 (realisa-    1 januari 2016 (begro-
                                                                                                tie)                              tie)                     ting)
A      inwoneraantal en bevolkingsopbouw
       aantal inwoners                                                                           71.699                       71.880                    72.200
           waarvan jongeren (tot 18 jaar)                                                       15.500                       15.426                    15.335
       -   waarvan ouderen (65 jaar en ouder)                                                   11.585                       12.074                    12.570
                              8
       leerlingen aantallen
           basisonderwijs (lokaal)                                                                6.585                        6.575                    6.495
           voortgezet onderwijs (lokaal)                                                          4.931                           nb                        nb
           voortgezet onderwijs (regionaal)                                                       7.087                           nb                        nb
           (voortgezet) speciaal onderwijs (lokaal)                                                 590                           nb                        nb
           (voortgezet) speciaal onderwijs (regionaal)                                              580                           nb                        nb
       aantal bijstandscliënten                                                                    1.358                        1.411                    1.402
                                        9
       aantal werkzame personen                                                                  33.000                       32.100                    32.400
       aantal allochtonen                                                                        16.202                       16.467                    16.700
       aantal niet-westerse allochtonen                                                          11.787                       12.049                    12.250
       aantal etnische groepen                                                                       174                          174                      174
B      fysieke structuur
       oppervlakte gemeente                                                                        5.372                        5.372                    5.346
           waarvan buitenwater                                                                    3.227                        3.227                    3.231
           waarvan historische stads- of dorpskern                                                46 ha                        46 ha                     48 ha
           waarvan overig land en binnenwater                                                 2.099 ha                      2.099 ha                 2.067 ha
       aantal woonruimten (exclusief bijzondere woonge-                                          31.711                       31.711                    31.943


8
    dit zijn leerlingen woonachtig in (lokaal) en buiten (regionaal) Hoorn en onderwijs volgen in Hoorn
9
    dit zijn personen woonachtig in en buiten Hoorn en werkzaam in Hoorn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                               173/174
                                                                                                                                                               begroting 2016 werkversie


                                                                   31 december 2013 (realisa-         31 december 2014 (realisa-           1 januari 2016 (begro-
                                                                                          tie)                               tie)                            ting)
     bouwen)10
     gemiddelde woningbezetting                                                               2,26                               2,26                          2,25
     historische woningen                                                                   3.299                              3.299                          3.299
     monumenten:
        rijksmonumenten                                                                       383                                383                           383
        provinciale monumenten                                                                   2                                  2                             2
        gemeentelijke monumenten                                                              417                                418                           418
     lengte van de wegen                                                                  275 km                             275 km                         275 km
     oppervlakte openbaar groen                                                            390 ha                             386 ha                        386 ha
        waarvan sportgroen (inclusief kunstgrasvelden)                                      39 ha                              39 ha                         39 ha
C    financiën (bedragen x 1.000 euro)
     uitgaven (exclusief stortingen reserves)                                            179.594                            195.251                        203.687
     inkomsten (exclusief beschikkingen reserves)                                        177.808                            175.009                        202.193
     uitsplitsing inkomsten:
     algemene uitkering                                                                    68.961                             71.997                        68.891
     integratie-uitkering: AWBZ                                                                   -                                                         20.055
     integratie-uitkering: Jeugdzorg                                                              -                                                         16.910
     integratie-uitkering: Participatie                                                           -                                                           7.960
     uitkering Wmo                                                                          6.183                              6.911                          4.556
     specifieke uitkeringen                                                                31.658                             30.585                        16.843
     belastingen en retributies                                                            29.885                             29.194                        32.965
     overige baten                                                                         41.121                             36.322                        34.013




10
  dit zijn gebouwen waar voor een verzameling personen plaatsen aanwezig zijn voor permanente huisvesting en bedrijfsmatige huishoudelijke verzorging (bijvoorbeeld bejaardenhuizen en
opvanghuizen)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>