<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>samenvatting begroting 2016




                              hoorn.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   1/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting



aanbieding aan de gemeenteraad

Voor u ligt de begroting voor het jaar 2016. In deze begroting informeren wij u over de financiële situatie en schetsen wij een beeld van onze doelen voor
2016. Het realiseren van de doelen kunnen wij niet alleen. Sterker dan ooit staat de gemeenschapskracht centraal en is de dynamiek van de samenleving van
onschatbare waarde. Samen met u dragen wij bij aan de vitaliteit van onze prachtige stad waarbij we voor een grote uitdaging staan. Niet langer is daadkrach-
tig besturen parallel verbonden met het aan het roer zitten als gemeente. Het incorporeren van initiatieven vraagt ook om loslaten. De maatschappelijke ten-
dens laat zien dat dit kan. Wij nodigen u van harte uit om gezamenlijk invulling te geven aan de transformatie van gemeentebestuur naar stadsbestuur. Met de
voorliggende begroting laten wij zien wat de prioriteiten voor 2016 zijn en geven wij aan hoe we die samen kunnen invullen.

financieel beeld
De economische situatie is iets minder nadelig dan een jaar geleden. Het consumentenvertrouwen groeit, de bestedingen nemen toe en de huizenprijzen stij-
gen weer voorzichtig zowel landelijk- als op lokaal niveau. In de begroting voor 2016 zien we daar nog niet veel van terug: we hebben nadrukkelijk last van
een na-ijleffect. Met andere woorden: de bui is misschien over, maar in gemeenteland druppelt het nog na.

Het financiële beeld laat voor 2016 een klein positief resultaat zien. Hoewel de septembercirculaire een positievere uitkomst geeft dan in voorgaande jaren,
blijven wij sceptisch over de informatie van het Rijk. Te vaak immers concluderen wij achteraf dat de beelden zonniger worden geschetst dan uit de werkelijk-
heid blijkt. Dat betekent dat wij voorlopig doorgaan met bezuinigen en ombuigen. De door de raad gestelde ombuigingskaders en geautoriseerde investerings-
plafonds bij de Kadernota zijn leidend en voor extra nieuwe investeringen is geen ruimte. In hoofdstuk 2 van deze begroting leest u de actuele informatie over
het begrotingsresultaat, de ombuigingen, de stand van zaken en de noodzakelijk te ondernemen stappen. Ruim de helft van de taakstelling van 2 miljoen aan-
vullende ombuigingen voor 2016 is verwerkt in deze begroting. Van de overige onderwerpen waarvan de raad nog een besluit moet nemen, brengen wij de
raad nog in 2015 in positie. Bij de uitvoering van de ombuigingen blijven wij oog houden voor de maatschappelijke en organisatorische effecten daarvan.

organisatiekracht van de stad
Ondertussen kunnen we de economische crisis van de afgelopen jaren niet los zien van een bredere maatschappelijke ontwikkeling. Sommigen duiden deze
maatschappelijke ontwikkeling als een transitie naar een nieuwe maatschappelijke orde. Dat heeft ook gevolgen voor de rol van de overheid. Waar de overheid
voorheen alles bepaalde en de regie voerde, zijn we nu veel meer faciliterend of laten het initiatief aan de samenleving over. Het bereiken van onze doelen
doen we niet langer alleen, maar in samenwerking met inwoners en maatschappelijke partners. De gemeente zoekt aansluiting bij de organisatiekracht van de
stad en kiest voor netwerkend partnerschap. De benadering van de leefwereld staat voorop in plaats het denken systemen en verticale kolommen.

De gemeentelijke organisatie focust zich op de externe oriëntatie met het organisatietraject #Hoorn2020. Er zijn nieuwe organisatiedoelen geformuleerd, die
aansluiten bij de nieuwe werkelijkheid en bestuurlijke thema’s. Als gevolg van de ombuigingen is de krimp van de formatie op onderdelen in de organisatie
voelbaar. Dit noodzaakt ons om vraag en aanbod waar het gaat om de inzet van ambtelijke capaciteit kritisch op elkaar te blijven afstemmen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   2/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


de democratische stad
Wij zijn samen de stad. Onze inwoners, onze partners, ons bedrijfsleven en het stadsbestuur. De kracht van de samenleving is groot en bijzonder waardevol.
Daarom zetten wij volledig in op gezamenlijke organisatie en creatie met de samenleving en kiezen wij steeds de rol die daarbij het meest passend is. Vanuit
de wens tot verbinding voeren wij gesprekken om nieuwe energie en creativiteit aan te boren en om zowel gemeenschappelijk als tegengestelde belangen te
delen.

Voor ons is partnerschap een randvoorwaarde voor elk proces, project of initiatief. In diverse dossiers gaven en geven we al volop vorm aan dat uitgangspunt,
zoals bij de havenvisie, de integrale binnenstadsvisie, de Poort van Hoorn en Puur Hoorn. In 2016 krijgt het thema de Democratische Stad verder gestalte met
een programmatische aanpak, waaraan de raad in belangrijke mate invulling geeft. Op die manier krijgt de democratische stad steeds meer inhoud en waarde.

de werkende stad
De werkende stad is een belangrijk thema en kent een hoge prioriteit. Het is noodzakelijk om meer mensen aan een baan te helpen en de uitstroom van het
aantal bijstand cliënten te vergroten. Uitgangspunt is dat iedereen naar vermogen zijn steentje bijdraagt. Om de doelstelling minder mensen in de bijstand voor
2016 te behalen, gaan de kosten voor de baten uit. De effecten van de economische situatie zorgen ervoor dat een daling van het aantal cliënten extra aan-
dacht vraagt. Daarom investeren wij aan de voorkant en zetten wij nadrukkelijk in op toeleiding naar de arbeidsmarkt. Iedereen die kan, doet ook mee. Voor
wie dit niet vanzelfsprekend is, is ondersteuning gericht op een duurzame inzetbaarheid. Daarbij richten we ons met voorrang op enkele specifieke groepen:
jongeren, 50-plussers en ZZP-ers.

Wij willen het vestigings- en ondernemersklimaat in Hoorn verder versterken. Wij doen dat door actief verbindingen te leggen tussen ondernemers en de speci-
fieke kwaliteiten van Hoorn, zoals de arbeidsmarkt, de historische binnenstad, culturele voorzieningen, het winkelhart en onderwijsvoorzieningen. Hoorn biedt
ruimte voor creatieve en vernieuwende initiatieven: uitgangspunt is Hoorn als bruisende, dynamische en ondernemende stad. Hierdoor wordt werk en inkomen
gegenereerd voor de inwoners van Hoorn en de regio Westfriesland.

de bruisende stad
Hoorn is een bruisende stad met een veelzijdig aanbod. De kernkwaliteiten van Hoorn zijn het uitgangspunt voor het maken van het ‘Verhaal van Hoorn’: de
aantrekkelijke binnenstad, de historie (VOC), de ligging aan het water, de monumenten, de musea. Samen met alle betrokken partijen werken wij aan stads-
promotie, een toeristische wandel- en fietsroute langs de Westerdijk, een sterke relatie met kunst en cultuur. Voorbeelden zijn kunst- en erfgoedroutes en
kunst op muren. Ook werken we aan een duidelijke visie op ons erfgoed als middel om bezoekers en inwoners te verleiden en te inspireren. Daarnaast staan
de viering 400 jaar Kaap Hoorn en de Halve Maen ook in 2016 nog steeds prominent op de agenda.

Wij willen een constructieve en innovatieve partner zijn in de regio en wij streven ernaar dat onze partners de belangen en kansen van Hoorn kennen. Wij
schaken daarbij op verschillende borden: Westfriesland (vanuit het Pact van Westfriesland), Noord-Holland Noord, de Metropoolregio Amsterdam (MRA) en
rond het Blauwe Hart. De relatie met de MRA wordt steeds belangrijker en wij investeren in goede en directe contacten op het gebied van toerisme en de wo-
ningmarkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                     3/36
                                                                                                                             begroting 2016, samenvatting


De doelstellingen voor de Poort van Hoorn zijn in 2015 door de raad vastgesteld. Op basis daarvan werken we aan de uitvoering van diverse onderdelen van
het programma. Een visie voor het Stationsgebied-Noord wordt in 2016 aan de raad voorgelegd. Datzelfde geldt voor een integrale visie voor de binnenstad.
In deze visies wordt een concrete verbinding gelegd tussen de Poort van Hoorn, de binnenstad en andere delen van de stad.

De realisatie van het stadsstrand en een toeristische route langs de Westerdijk ligt goed op schema. In 2016 start bovendien de bebouwing van de locatie
Oude Schouwburg aan de Westerdijk. Bij de Schelphoek is een positieve ontwikkeling in gang gezet met strandpaviljoen Oranje Buiten en het durfsportcen-
trum Volt, passend binnen de kaders van het Programma Waterfront. Ook het realiseren van een nautisch en maritiem cluster nabij de Schelphoek is een be-
langrijke ontwikkeling. Wij zetten in op een verdere ontwikkeling daarvan. Voor de haven ligt onze prioriteit bij een goede en duurzame positionering van de
Witte Vloot.

de zorgzame stad
De transitie (decentralisaties) in het sociaal domein is in 2015 in werking getreden. Deze transitie is succesvol verlopen. Tegelijkertijd zijn we gestart met het
proces van transformatie in het sociaal domein: een omslag in denken en doen, passend bij de kanteling van de samenleving. Daar ligt voor de komende jaren
nog een forse uitdaging. Een concreet doel is het toegankelijk organiseren van zorg voor kinderen en gezinnen via 1.Hoorn. Daarnaast streven wij ernaar om in
2018 minder ondertoezichtstellingen en minder uithuisplaatsingen van kinderen te hebben.

Door intensieve samenwerking willen wij voorkomen dat mensen op straat of in opvangvoorzieningen komen. Goed inzicht in het aantal dak- en thuislozen is
daarvoor noodzakelijk. Daarnaast willen wij door persoonsgericht maatwerk mensen uit de opvang helpen, op weg naar een zo zelfstandig mogelijk bestaan.
Ondersteuning in het dagelijks leven is daarbij een belangrijk uitgangspunt.

Wij willen een dementievriendelijke gemeente zijn, conform het daarvoor geldende keurmerk. Ook willen we graag de meest mantelzorgvriendelijke gemeente
van Noord-Holland zijn. Daarvoor doen we onderzoek naar de vraag wat daarvoor nodig is en hoe we daar kunnen komen. In 2016 is het uitvoeren van de ac-
tiviteiten uit het actieplan Zorgzame Samenleving een belangrijke doelstelling. Verder blijven we inzetten op de mogelijkheden van domotica, waarin de verbin-
ding wordt gelegd tussen wonen, zorg en welzijn.

de leefbare stad
Wij werken concreet aan een lange-termijnagenda voor de stadsvernieuwing om de verschillende buitenwijken leefbaar en vitaal te houden. Dit doen wij sa-
men met diverse partners. Een aantal jaren geleden is de wijkvernieuwing gestart in de Grote Waal. Wij zetten ons in om het project Sterflats zo spoedig mo-
gelijk af te ronden en werken samen met Intermaris aan de herontwikkeling van de Grote Waal Noord (Siriusstraat en Prismalocatie).

Samen met de scholen stimuleren wij zoveel mogelijk samenwerking tussen organisaties en instellingen. De ontwikkeling van een Integraal Kind Centrum (IKC)
als belangrijke voorziening voor kinderen van 0 tot en met 12 jaar sluit hier naadloos bij aan. Het doel voor 2016 is een visie op een IKC in Hoorn vast te stel-
len. In deze visie is een directe link aanwezig tussen onderwijs, welzijn, opvang en ontwikkeling van kinderen.

In 2015 is er een groene hbo-leergang gestart in Hoorn. Het doel is om in 2018 een succesvolle en doorgaande groene leerlijn (vmbo-mbo-hbo) te hebben. Wij
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   4/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


ondersteunen verder de ontwikkelingen rond een Living Green Energy Lab: een plek in de stad (of eventueel de regio) waar we kunnen laten zien wat er in de
regio gebeurt en mogelijk is op het gebied van agribusiness en groene energie.

de duurzame stad
In 2015 heeft de gemeenteraad het programmaplan Puur Hoorn 2.0 vastgesteld. Met Puur Hoorn 2.0 werken we toe naar een gezonde leefomgeving voor
mens en natuur (people) en een duurzaam klimaat (planet) en geven we een impuls aan de lokale of regionale economie en werkgelegenheid (profit). Want in-
vesteren in duurzaamheid loont. De maatschappelijke baten zijn groter dan de kosten. Naast energiebesparing en lagere emissies kunnen er bestedingsimpul-
sen uit voortvloeien, kan de economie kennisintensiever worden, kan de energievoorzieningszekerheid groter worden en liggen er kansen voor nieuwe werkge-
legenheid.

Onze ambitie is groot, de eindbestemming duidelijk: een klimaatneutrale stad in 2040. Het programma omvat zeven pijlers: bewustwording en gedrag, energie,
bouw, mobiliteit, afval, water en eigen beleid en beheer. Ons concrete doel is om in 2018 voor elke pijler tenminste één aansprekend project te hebben gerea-
liseerd. De focus ligt op projecten en initiatieven die vanuit de samenleving komen, een (financieel) vliegwieleffect hebben en gericht zijn op het aangaan van
partnerschap. Met name dat laatste is van belang, want een duurzame stad realiseer je niet alleen. Puur Hoorn zien wij dan ook als een reis die we samen ma-
ken met de Hoornse samenleving. De duurzame stad is onze bestemming.

ten slotte
Onze inzet gaat veel verder dan alleen de bovengenoemde thema’s en prioriteiten. Daarvoor verwijzen wij graag naar de diverse programma’s. De begroting
heeft ook dit jaar nog de opbouw van een klassieke programmabegroting. In de begroting van vorig jaar stond dat wij graag met u in gesprek gaan over een
mogelijk andere opzet en het verbeteren van de sturingsmogelijkheden voor de gemeenteraad. Dat gesprek heeft nog niet plaatsgevonden. De ambitie is er
nog steeds, maar de mogelijkheden worden mede bepaald door landelijke ontwikkelingen, met name op basis van de aanbevelingen van de commissie Depla
(‘Vernieuwing van de begroting en verantwoording van gemeenten’).

Ook dit jaar was het opstellen van de begroting weer een inspirerend proces. Wij kijken uit naar de behandeling van deze begroting in de gemeenteraad.

college van burgemeester en wethouders,

november 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 5/36
                                                                                                                         begroting 2016, samenvatting


1.    hoe ziet de begroting 2016 er in het kort uit?

De gemeente Hoorn heeft een omzet van ongeveer 210 miljoen euro, inclusief reserveringen.


                                    lasten 2016 (x 1 miljoen euro)

                                                                       personele lasten (inclusief
                                6      40                              overhead)
                   68                                                  kapitaallasten
                                                 15

                                                                       overige goederen en diensten
                                       81
                                                                       inkomensoverdrachten (subsidies,
                                                                       bijstand, e.d.)
                                                                       reserveringen


De grootste uitgavenpost zijn de ‘overige goederen en diensten’. Daaronder vallen uitgaven voor bijvoorbeeld onderhoud aan de openbare ruimte: groen, we-
gen, fietspaden, bruggen en watergangen. Daarna volgt de post ‘inkomensoverdrachten’. Dan moet u denken aan het verstrekken van bijstand en subsidies.
Met kapitaallasten worden de afschrijvings- en rentelasten van de gedane investeringen bedoeld.

Uit het gemeentefonds ontvangen we een algemene uitkering. Deze is zo’n 69 miljoen euro, ten opzichte van vorig jaar is dat een verhoging van bijna 3 mil-
joen euro. Onder de specifieke of doeluitkeringen vallen onder meer de vergoedingen van het Rijk voor de uitgaven voor bijstand en uitkering voor de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning.

Uit de onderstaande grafiek blijkt dat Hoorn voor ongeveer 65% van haar inkomsten afhankelijk is van het Rijk via de algemene of doeluitkeringen. In 2015
was dat ongeveer 59%. Zodra het Rijk gaat bezuinigen, komt dat dus extra hard aan bij de gemeente. De ministeries van binnenlandse zaken en financiën
hebben aangekondigd onderzoek te laten doen naar de mogelijke uitbreiding van het lokaal belastinggebied.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 6/36
                                                                                                                         begroting 2016, samenvatting



                                            overige baten
   baten 2015 (x 1 miljoen euro) (huurinkomsten,
                                             dividend); 34          gemeentefonds; 69

                  reserveringen; 7


                    belastingen en
                    retributies; 33
 specifieke (of doel-)
   uitkeringen; 17                                                             integratie uitkering
                             Wmo
                                                                                    AWBZ; 20
integratie uitkering       uitkering                           integratie uitkering
   Participatie; 8         (oud); 5                               Jeugdzorg; 17


hoe ziet het er financieel uit over de periode 2016-2019?

In ingedikte vorm ziet de meerjarenraming er als volgt uit:

tabel 1 meer-jarenbeeld 2016-2019 (bedragen x 1.000 euro)
- = nadeel                                     2016             2017                 2018             2019
indicatie begrotingsresultaat                   289               255                  926            1.442

nog in te vullen ombuigingen                    739            3.250                3.710             3.710



Het jaar 2016 sluit met 289.000 euro positief. Het resultaat is mede afhankelijk van de nog in te vullen ombuigingen.

Uitgangspunten voor de begroting 2016 zijn:

       de investeringsagenda en de ombuigingstaakstellingen uit het coalitieakkoord zijn in de begroting verwerkt
       trendmatige verhoging belastingen van 1,2 % is verwerkt
       er is rekening gehouden met besluitvorming onderweg. Dit betreft collegevoorstellen die nog niet of zeer recent door de gemeenteraad zijn vastgesteld
       er is rekening gehouden met ruimtevragers. Dit zijn onderwerpen (meestal nieuw beleid) waar de gemeente verwacht in de nabije toekomst mee aan
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                    7/36
                                                                                                                            begroting 2016, samenvatting


           de slag te gaan, maar waarover nog nadere besluitvorming in college en/of raad moet plaatsvinden
          nog uit te werken ombuigingen: een deel van de taakstelling is nog niet uitgewerkt. Om deze reeks in beeld te houden is de reeks onderaan de tabel
           opgenomen. De opbouw van de reeks wordt toegelicht in paragraaf 4 ombuigingen.

eerste begrotingswijziging
In de eerste begrotingswijziging die op 27 oktober 2015 bij het aanbieden van de begroting aan de raad wordt voorgelegd, is verwerkt: de trendmatige stijging
van leges en tarieven, de effecten van de septembercirculaire 2015 en de uren voor de grondexploitaties.

septembercirculaire 2015
De septembercirculaire is positiever dan in voorgaande jaren. Toch wordt met enige scepsis naar de uitkomsten gekeken. Vooral het jaar 2016 lijkt een te
hoog accres te hebben; diverse partijen waaronder de VNG hebben daarvoor al gewaarschuwd. Reden om het effect van de septembercirculaire op het jaar
2016 af te vlakken.

De gevolgen zien er dan als volgt uit:

tabel 2 netto verschil tussen septembercirculaire 2015 en meicirculaire 2015 (in euro)
-=nadeel                                                               2015               2016         2017          2018            2019
algemene uitkering zonder Wmo uitkering                         66.064.576       69.590.697       68.396.758   68.810.893     69.429.958
behoedzaamheid                                                              0       -700.000
algemene uitkering septembercirculaire wordt                    66.064.576       68.890.697       68.396.758   68.810.893     69.429.958
geraamde algemene uitkering                                     65.597.657       68.829.527       67.736.638   67.355.590     67.774.891
verschil                                                            466.919              61.170     660.120     1.455.303       1.655.067
Voorstel is deze reeks te verwerken in de begroting 2016. Het jaar 2015 wordt verwerkt in de Najaarsbijstelling.

vennootschapsbelasting
Per 1 januari 2016 is de Wet modernisering vennootschapsbelastingplicht overheidsondernemingen van toepassing. De West-Friese gemeenten hebben een
projectgroep vennootschapsbelasting ingesteld om de gemeentelijke activiteiten te inventariseren en te beoordelen in hoeverre de gemeente -mogelijk belaste-
activiteiten verricht. De wet is pas op 26 mei 2015 door de Eerste Kamer aangenomen en mede door deze (verlate) vaststelling is nog niet in alle gevallen
duidelijk of en in hoeverre een bepaalde gemeentelijke activiteit met Vpb te maken krijgt. Op dit moment is er bijvoorbeeld overleg gaande tussen het Ministe-
rie, de Belastingdienst en de verschillende koepelorganisaties (VNG, UvW en IPO), tezamen de SVLO, om te komen tot meer houvast voor gemeenten (hand-
reikingen). De fiscale behandeling van het grondbedrijf neemt – gezien het belang – een aparte positie in, want hiervoor is een consultatieronde verschenen.
Overige discussiepunten waarvan de toepassing en gevolgen op dit moment nog niet volledig duidelijk zijn betreffen met name normaal vermogensbeheer en
kosten-/passiva allocatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                    8/36
                                                                                                                            begroting 2016, samenvatting


In de begroting 2016 kan het college dan ook geen volledig beeld geven van de financiële consequenties die het gevolg zijn van de invoering van de vennoot-
schapsbelasting. Eind 2015, begin 2016 verwachten wij dat er meer duidelijkheid komt rond de bovengenoemde discussiepunten, alsmede het grondbedrijf.
De aangifte vennootschapsbelasting moet in beginsel voor 1 april 2017 worden ingediend. Op basis van de huidige kennis gaan de grondexploitaties, het wo-
ningbedrijf (Sint Pietershof) en een beperkt aantal andere gemeentelijke activiteiten mogelijk leiden tot verschuldigdheid van vennootschapsbelasting vallen. In
de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing houden wij rekening met de financiële gevolgen van een mogelijke aanslagoplegging, die op z’n vroegst
halverwege 2017 plaatsvindt.

In de begroting 2016 is geen rekening gehouden met een mogelijke aanslag vennootschapsbelasting. Ook voor de administratieve lasten, zoals de aanpassing
van het softwarepakket of de taxatiekosten van de grondexploitaties en de woningen voor de openingsbalans is geen rekening gehouden. Hierover ontvangt
de gemeenteraad een apart voorstel van het college.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   9/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


2.       ombuigingen

totaalbeeld
De raad heeft bij de Kadernota aanvullende ombuigingskaders vastgesteld van minimaal 2 miljoen euro vanaf 2016, 2,5 miljoen euro vanaf 2017 en 3 miljoen
euro vanaf 2018. Deze kaders zijn taakstellend verwerkt in de begrotingscijfers.

De voortgang van de ombuigingen waarmee in de begroting rekening is gehouden staat in de volgende tabel aangegeven:

tabel 3 actueel overzicht ombuigingen 2016 – 2018 (bedragen x 1.000 euro)
     (-=voordeel, +=nadeel)                                        nog te gaan
                                                                                          verwerkt in deze begroting          nog uit te werken
                                                               (na Kadernota 2015)
     onderdeel                                                  2016        2017   2018    2016      2017       2018       2016       2017        2018
1. taakstelling gemeenschappelijke regelingen                       0        150    150        0         0             0       0        150        150
2. taakstelling bedrijfsvoering                                  -432       1.284 1.201        0        18        61        -432      1.302       1.262
3. taakstelling 10% reserve onderhoud kapitaalgoederen             75         75     75        0         0             0      75         75         75
4. anders organiseren en beheren sportaccommodaties (*)           200        200    200        0         0             0     200        200        200
5. aanvullende ombuigingen (bijgestelde reeks)                  2.000       2.500 3.000   -1.104      -977      -977         896      1.523       2.023
     totaal                                                     1.843       4.209 4.626   -1.104      -959      -916         739      3.250       3.710



(*) anders organiseren en beheren sportaccommodaties
In de Kadernota is aangegeven dat in de 1e fase zwembad De Waterhoorn en kunstijsbaan De Westfries commercieel worden aanbesteed. In verband met lo-
pende contracten is de beoogde besparing van 200.000 euro vanaf 2016 niet realistisch. Het college stelt voor om dit tekort voor 2016 eenmalig te dekken
uit het surplus van 432.000 euro binnen de taakstelling van de bedrijfsvoering.

welke aanvullende ombuigingen zijn primitief in de begroting verwerkt?
De volgende ombuigingen uit de Kadernota 2015 zijn primitief in de begroting verwerkt:

         stoppen van de nieuwjaarsreceptie
         stoppen met deelname 'Vernieuwing Bouw'
         bezuinigingen raadsbudgetten (excl. aanvullende 5.000 euro)
         Millenniumgemeente Campagne (dekken uit reserve stimuleringsmaatregelen duurzaamheid)
         verlagen onderhoudskosten van nieuwe verkeersregelinstallaties
         op andere wijze onderhouden van de dynamische wegafsluitingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                10/36
                                                                                                                          begroting 2016, samenvatting


       leerlingen vervoer, budget Schuldhulpverlening, extra versneld afschrijven (dekken uit algemene reserve)
       geen storting in de reserve beeldende kunst in 2016, 2017, 2018
       innovatiebudget zwembaden
       opheffen slecht bezochte speelplekken
       niet meer plaatsen kerstboom Roode Steen
       innovatiebudget cliëntondersteuning
       voordeel aantal huisaansluitingen afvalstoffenheffing
       kwijtschelding (structurele doorwerking uit 2014)
       OZB (structurele doorwerking uit 2014)
       surplus algemene reserve inzetten voor versneld afschrijven van investeringen met een maatschappelijk nut
       rentevoordeel geldlening 2015


Het totaal van deze voorstellen levert een ombuiging op van 1,1 miljoen euro vanaf 2016 en zijn primitief verwerkt.

nog uit te werken aanvullende ombuigingen voor het jaar 2016
Om de taakstelling voor 2016 te halen moet er nog aanvullend worden omgebogen.

Na vaststelling van de Kadernota is het college aan de slag gegaan met voorstellen waarvan nadere uitwerking en bestuurlijke afweging noodzakelijk is. Deze
voorstellen worden projectmatig opgepakt. Er is een planning gemaakt wanneer welk voorstel beslisrijp is voor de raad. In enkele gevallen betreft het onder-
werpen die vallen onder de bevoegdheid van het college, waarbij de raad via een raadsbrief of bij een volgend cyclusdocument wordt geïnformeerd over de
realisatie. Voor alle overige onderwerpen legt het college afzonderlijke raadsvoorstellen ter besluitvorming voor aan de raad.

In de volgende tabel staan de voorstellen genoemd met indicatieve planning voor de raad in de 2e helft van 2015:

tabel 4 overzicht en planning ombuigingsvoorstellen
beleidsveld                           ombuiging                                                      planning raad
0.1 relatie inwoners en bestuur       bezuinigingen raadsbudgetten aanvulling 5.000 euro                Q4 - 2015 via griffie

                                      Collegebevoegdheid:
2.1 wegen, straten en pleinen         sponsoring en adoptie van openbare ruimte                        Q4 – 2015 raadsbrief
5.2 cultureel erfgoed                 vuurwerk Hoornse kermis laten sponsoren                          Q4 – 2015 raadsbrief
7.3 riolering en afval                beheerkosten en toerekening reiniging aan riolering              Q3 – 2015 raadsbrief
8.2 volkshuisvesting                  halveren storting leefbaarheidsfonds                             Q4 – 2015 raadsbrief
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                               11/36
                                                                                                                         begroting 2016, samenvatting


beleidsveld                          ombuiging                                                       planning raad
                                     Raadsbesluiten
2.3 parkeren                         verhogen parkeertarieven                                          Q4 – 2015 raadsbesluit
3.1 economische zaken                kostendekkende tarieven haven                                     Q4 – 2015 raadsbesluit belasting-
                                                                                                                 verordening
7.3 riolering en afval               opruimkosten onjuist aangeboden en bijgeplaatst afval             Q4 – 2015 raadsbesluit
                                                                                                                 legesverordening
9.0 financiering en algemene lasten verhoging van de OZB voor eigenaren en gebruikers niet             Q4 – 2015 raadsbesluit
    en baten                        woningen met 1,2% (na het bij amendement schrappen                           belastingverordening
                                    van het voorstel tot bezuiniging op de reclamebelasting)
div diverse beleidsvelden            subsidies (2017)                                                  Q4 - 2015 raadsbesluit



In de diverse programma’s leest u de beoogde activiteiten en resultaten die betrekking hebben op bovengenoemde ombuigingen. Het nummer van het beleids-
veld in de tabel verwijst naar het betreffende programma van de begroting.

haalbaarheidscheck ombuigingen 2016
Noodzakelijk is dat er strak wordt gestuurd op uitwerking van de ombuigingsvoorstellen in Q3/Q4 2015. In de 2 e helft van 2015 is alle energie erop gericht
om uitwerking te geven aan de ombuigingen die ingaan vanaf 2016. Het risico dat dit niet wordt gehaald, staat vermeld in de risicoparagraaf en is betrokken
bij het bepalen van de benodigde weerstandcapaciteit.

doorkijk 2017 en verder
Voor 2017 en 2018 blijft het meerjarenperspectief nadelig. Voor deze jaren zijn de nog uit te werken aanvullende ombuigingsvoorstellen gekwantificeerd op
respectievelijk 1,5 miljoen en 2 miljoen euro. In onderstaande tabel staan de onderwerpen en het planningstraject opgesomd.

tabel 5 overzicht en planning ombuigingsvoorstellen 2017 en verder
beleidsveld                          ombuiging                                                                         planning
1.2 openbare orde en veiligheid      financiële bijdrage aan het Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (2017)        Q2 – 2016 raadsbrief
2.3 parkeren                         reclame bij parkeerlocaties                                                         Q1 – 2016 raadsbrief
3.1 economische zaken                wijkmarkten Kersenboogerd en Huesmolen                                               Q1 - 2016 raadsbesluit
5.3 sport                            bundeling van sportaccommodaties                                                Q1/Q2 – 2016 raadsbesluit
7.3 riolering en afval               versobering dienstverleningsovereenkomst (DVO) HVC (2017)                       Q2/Q3 – 2016 raadsbesluit
8.2 volkshuisvesting                 heroriëntatie gemeentelijk vastgoed en herhuisvesting (2017)                        Q2 – 2016 raadsbesluit
8.3 woonwagens                       meeropbrengsten woonwagens                                                      Q1/Q2 – 2016 raadsbesluit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         12/36
                                                                                                   begroting 2016, samenvatting


beleidsveld                     ombuiging                                                        planning
8.5 bouwen                      aanpassingen welstandsbeleid en beoordeling bouwplannen (2018)     Q2 – 2017 raadsbesluit
    algemene Dekkingsmiddelen   vergroten privaatrechtelijke reclame-inkomsten (2018)             2016/2017 raadsbesluit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                             13/36
                                                                                                                       begroting 2016, samenvatting


3.    de samenvatting van de begroting 2016

In dit hoofdstuk treft u een samenvatting van de verschillende programma’s uit de begroting 2016 aan. Achtereenvolgens de doelstelling van het programma,
de financiën en de belangrijkste activiteiten die de gemeente bij dat programma gaat doen.

programma 0 inwoners en bestuur

doelstelling
De maakbare samenleving wordt een samenleving die zichzelf maakt, Hoorn verandert mee. De gemeente is actief in relevante netwerken en werkt samen
met andere belanghebbenden. Participatie staat centraal zodat de kracht en kennis van de samenleving optimaal tot zijn recht komt.

Bestuurlijk werken de gemeente niet alleen in Westfriesland samen, maar ook op andere schalen zoals Noord-Holland Noord, Metropoolregio Amsterdam, de
regio Zaanstreek-Waterland en rond het Blauwe Hart.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 0 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).




                     7.404                                                     programma 0
       8.000
       7.000
       6.000
       5.000
       4.000                                   2.487
       3.000                                            1.377
                               1.039
       2.000                                                           562      360
       1.000
           0
               relatie inwoners bestuur publieke dienstverlening      bestuurlijke
                                                                     samenwerking

                                         lasten 2016    baten 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 14/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


activiteiten/resultaten, o.a.:
     het aanstellen van een nieuwe burgemeester waarbij inwoners van de stad actief en via allerlei verschillende media direct worden betrokken
     het organiseren van een startbijeenkomst met raad en stad om tot een gezamenlijke agenda voor het thema “democratische stad” te komen. Een ini-
          tiatieven/ideeënmakelaar zal de initiatieven vanuit de stad faciliteren
     verdere uitbreiding van het aantal digitale producten via de zelfservice
     onderzoeken van de mogelijkheden om woonplaatsonafhankelijk reisdocumenten en rijbewijzen te verstrekken
     het inrichten van een panel met vertegenwoordigers van inwoners, bedrijven en instellingen dat gevraagd en ongevraagd wordt ingezet om dienstver-
          lening te innoveren en te verbeteren
     de bestuurlijke samenwerking met andere gemeenten in de regio wordt steeds belangrijker. Door de nieuwe taken die het Rijk bij de gemeenten neer-
         legt, krijgt samenwerking een steeds prominentere rol. We wisselen tijdig informatie uit door minimaal vier regionale raadsledenbijeenkomsten en the-
         mabijeenkomsten en werkbezoeken aan bedrijven in de regio. We verbeteren de website www.westfriesegemeente.nl.
     onderzoek doen naar de mogelijkheden van aansluiting bij het G32 stedennetwerk. Dit is een netwerk van (middel)grote steden in Nederland met als
          doel het behartigen van gezamenlijke belangen richting het kabinet
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                15/36
                                                                                                                          begroting 2016, samenvatting


programma 1 openbare orde en veiligheid

doelstelling
Hoorn is de afgelopen jaren veiliger geworden en dat moet tenminste zo blijven. Daarbij ligt de focus in de aanpak: personen en gebieden die de grootste on-
veiligheid veroorzaken, worden gericht aangepakt. Daarnaast analyseert de gemeente verder waardoor onveiligheid ontstaat (het 'DNA' van Hoorn) en wordt
dit verbeterd waar mogelijk. Uitgangspunt is samen sterk voor een veiliger Hoorn; blijvend investeren in partnerschap.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld staan in onderstaande grafiek.



                                    lasten 2016     baten 2016
                                                                         programma 1
    6.000               5.138

    5.000

    4.000                                                3.034

    3.000

    2.000

    1.000                            0                                171

         0
                     brandweerzorg en             openbare orde en veiligheid
                      crisisbeheersing             (Veiligheidsambitie 2018)


activiteiten/resultaten, o.a.:

       deelnemen aan het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (gemeenschappelijke regeling). De Veilig-
        heidsregio NHN richt zich op brandweerzorg en crisisbeheersing
       voor de periode 2015-2018 is een nieuwe Veiligheidsambitie geformuleerd. De gemeente kiest voor een integrale aanpak: gezin, persoon, gebied door
        samenwerking tussen de veiligheidspartijen (o.a. het Veiligheidshuis) en 1. Hoorn op het gebied van zorg en veiligheid
       de gemeente wil de behaalde resultaten Veiligheidsambitie 2014 vasthouden: aanpak van woninginbraken, overlast en uitgaansgeweld, voortzetting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                       16/36
                                                                                                                 begroting 2016, samenvatting


van de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan en het cameratoezicht, voorlichting, toezicht en handhaving op naleving van alcoholverbod door alcoholver-
strekkende bedrijven
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 17/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


programma 2 verkeer, vervoer en waterstaat

doelstelling
De inrichting en het beheer van de openbare ruimte is schoon, heel, veilig en goed toegankelijk voor iedereen, met een vlotte afwikkeling van het verkeer. Dit
valt onder de thema's leefbare – en duurzame stad.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 2 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).




                     8.780                                                    programma 2
        10.000
         8.000
         6.000                                                     3.886
         4.000                                             2.379
                                        1.716
                             551                                              832    367
         2.000                                   2
             0
                 wegen, straten en verkeer en vervoer      parkeren         water- en
                     pleinen                                               havenbeheer

                                          lasten 2016    baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:
     in 2016 staan onder andere reconstructies Electronweg, Neutronweg vanaf Kernweg tot en met Electronweg, Dorpsstraat tussen Zwaagmergouw en
          spoorlijn Museumstoomtram op de planning. Ook gaat de gemeente door met het verbeteren fundering en vervangen asfalt van fietspaden
     in 2016 worden 600 lichtmasten in de binnenstad vervangen. Een nadere afweging wordt gemaakt over het plaatsen van Oudhollandse lichtmasten
          op de verschillende locaties. De vervanging gebeurt met duurzame verlichtingsmiddelen. Hierbij worden de voor- en nadelen van Led als lichtbron
          meegewogen
     voor de autoluwe binnenstad is de intentie om het parkeren naar de rand van de stad te verschuiven. Hiermee ontstaat in de binnenstad meer ruimte
          voor langzaam verkeer
     uitvoeren van een aantal onderdelen uit de structuurvisie Poort van Hoorn, zie verder programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
     deelnemen aan de Corridorstudie Amsterdam-Hoorn. Voor Hoorn heeft dit vooral betrekking op het wegvak A7 langs Hoorn en de aansluiting op Am-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                          18/36
                                                                                                                    begroting 2016, samenvatting


    sterdam
   aanleggen van elektrische laadpalen op openbare parkeerplaatsen. De provincie bepaalt het aantal, de gemeente de locaties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                             19/36
                                                                                                                       begroting 2016, samenvatting


programma 3 economische zaken

doelstelling
Hoorn is een bruisende, dynamische en ondernemende stad. De gemeente versterkt het vestigingsklimaat door verbinding te leggen tussen de ondernemers,
de historische binnenstad, culturele voorzieningen en het winkelhart. Hierdoor wordt werk en inkomen gegenereerd voor de inwoners van Hoorn en de regio.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 3 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).



                                                         programma 3
                              1.433

      1.500


      1.000
                                                329
        500


          0
                            economische zaken

                              lasten 2016   baten 2016



activiteiten/resultaten, o.a.:
     het uitvoeren van projecten van de Regionale Economische Agenda (vanuit het pact van Westfriesland) bij de sterke sectoren agri-business, health en
          leisure
     helpen realiseren van een onderzoekscentrum (innovatietoonbank) in de AgriTech Campus bij het Clusiuscollege en helpen uitbouwen van de leerlijn
          VMBO, MBO en HBO. Zie ook programma 4 onderwijs
     vaststellen van een integrale visie voor de binnenstad
     uitvoeren haalbaarheidsonderzoek naar privatisering van kleine weekmarkten in de Kersenboogerd en in de Huesmolen en berekenen of dit een bespa-
          ring oplevert
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                         20/36
                                                                                                                   begroting 2016, samenvatting


   invulling geven aan stadspromotie door aan te sluiten op de marketingplannen van de Metropoolregio Amsterdam, Noord-Holland Noord/ Holland bo-
    ven Amsterdam, het Toeristisch Platform Hoorn, de Toeristische agenda West-Friesland en de VVV Hart van Noord-Holland
   verbeteren van het vaarroutenetwerk waarbij Hoorn wordt aangesloten op de gehele regio Noord-Holland Noord
   aantrekkingskracht van de haven vergroten door
        o vernieuwen van steiger 1
        o aanleg van riolering voor woonschepen
        o een havenmanagementsysteem in gebruik nemen voor reserveren en betalen
        o wonen op schepen in bestemmingsplan opnemen
   onderzoek naar mogelijkheden om de verwerking van het afval in de haven op een andere manier te gaan regelen
   uitvoeren van een haalbaarheidsonderzoek naar aanmeermogelijkheden cruiseschepen aan de zuidkant van het Visserseiland, besluitvorming over aan-
    leg en realisatie walstroom Oostereiland, haalbaarheidsonderzoek uitvoeren naar regionaal havenbedrijf in samenwerking met Enkhuizen en Medemblik,
    stimuleren van ontwikkelingen Marina Kaap Hoorn die passend zijn binnen de visie op de kustlijn van Hoorn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   21/36
                                                                                                                             begroting 2016, samenvatting


programma 4 onderwijs

doelstelling
Door een goed onderwijsaanbod krijgen mensen in Hoorn de kans zichzelf te ontwikkelen en te ontplooien. Kinderen en volwassenen krijgen door een leven
lang leren de kennis en vaardigheden om als zelfstandige burgers in onze samenleving te functioneren. Dit betekent:

         een optimale schoolloopbaan voor de Hoornse inwoners: iedere leerling en cursist ontwikkelt zoveel mogelijk zijn of haar talenten en behaalt, voor zo-
          ver mogelijk, een startkwalificatie om te kunnen aansluiten op de (regionale) arbeidsmarkt
         voldoende, adequate onderwijsvoorzieningen in de wijk
         een integraal onderwijs- en ontwikkelingsaanbod dat aansluit bij de behoeften van het kind en de jongere

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 4 staan in onderstaande grafiek(bedragen x 1.000 euro).


                                                     6.616         6.814
        7000           programma 4
        6000                                                           4.342
        5000
        4000
        3000
        2000     402 0                                       376
        1000                 116 8         24   0
           0




                                 lasten 2016    baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:

         de gemeente stelt in 2016 een visie op de Integrale Kind Centra (IKC) -vorming in Hoorn vast, stelt een plan van aanpak op en start met de uitvoering
          van dat plan. Doel is om minstens één IKC te realiseren in deze bestuursperiode
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                           22/36
                                                                                                                     begroting 2016, samenvatting


   verbeteren van de doorlopende leerlijn VMBO, MBO en HBO bij Clusius College. Zie ook programma 3 economische zaken
   samenwerken met de bibliotheek Hoorn, peuterspeelzalen, kinderopvang, het welzijnswerk en het onderwijs aan de vermindering van taalachterstan-
    den. De gemeente zet in op Vroeg- en voorschoolse Educatie(VVE), laaggeletterdheid en ouderbetrokkenheid
   een actieve bijdrage leveren aan het regionaal uitvoeringsprogramma Voortijdig Schoolverlaten, waaronder spreekuren op locatie. Bestuurlijk vinden er
    gesprekken plaats tussen college en schoolbesturen op basis van actuele cijfers over voortijdig schoolverlaters en het schoolverzuim
   op basis van het Toekomstplan huisvesting 2014 start de gemeente in 2016 met het voorbereiden van de uitvoering van de eerste onderdelen van het
    uitvoeringsplan voor de komende 5 jaar met daarin duidelijkheid over welke scholen de partijen achtereenvolgens aanpakken en hoe dit wordt bekos-
    tigd
   hervormen van het schoolmaatschappelijk werk tot een verbindende schakel tussen scholen en gebiedsteams. In verband met een lopende regionale
    pilot in het onderwijsveld zijn er voor het schoolmaatschappelijk werk tot 1 januari 2017 lokale en regionale convenanten afgesloten.
   In verband met de groei van het aantal leerlingen in de Bangert-Oosterpolder wordt MFA De Kreek uitgebreid met het 2e schoolgebouw. Het betreft
    de huisvesting van de openbare basisschool Socrates
   de inkomsten bestaan uit een rijksbijdrage voor het achterstandenbeleid en de regionale meldpuntcoördinatie voor voortijdige schoolverlaters, en bij-
    dragen van regiogemeenten in de uitvoeringskosten van het leerlingenvoer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                              23/36
                                                                                                                        begroting 2016, samenvatting


programma 5 kunst en cultuur

doelstelling
Hoorn is een bruisende stad met een veelzijdig aanbod aan kunst en cultuur, sport, recreatie en erfgoed. Hoorn heeft veel musea, een aantrekkelijke binnen-
stad en een mooie historische haven door het rijke VOC verleden. Dit zijn belangrijke voorwaarden om bezoekers te trekken. Wij maken Hoorn samen met on-
ze partners nog meer beleefbaar en promoten Hoorn als historische kunst- en cultuurstad aan het water. Zo schrijven wij het verhaal van Hoorn. De gemeente
stimuleert hierbij de samenhang in het aanbod en afstemming tussen instellingen.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 5 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).


                   8.932
        9.000                                                              programma 5
        8.000                                  6.486
        7.000                                                              4.445
        6.000
        5.000                                                3.170
        4.000            1.706                     1.598
        3.000                    1.422
                                         266                         773
        2.000                                                                      27
        1.000
            0




                                     lasten 2016       baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:

       programma Cultuureducatie met Kwaliteit in het basisonderwijs uitbreiden op meer scholen. Het onderdeel muziek krijgt extra aandacht in ‘Hoorn
        moet je horen’. Vanaf 2016 wordt het op meerdere scholen ingevoerd
       de inwoners van Hoorn betrekken bij kunstuitingen in de stad zoals “kunst op muren” en een kunstroute langs de Westerdijk
       opstellen van een uitvoeringsprogramma in relatie tot 'het verhaal van Hoorn'
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                         24/36
                                                                                                                   begroting 2016, samenvatting


   de gemeente wil de zes speerpunten uit de Sport- en Beweegnota (2015-2018) realiseren in samenwerking met sportopbouwwerk, beweegmanagers
    en combinatiefunctionarissen, sportverenigingen, Stichting Netwerk en 1.Hoorn
   uitvoeren van het speelplaatsenbeleid door: het renoveren van circa 25 speelplekken en deze aanpassen aan de wensen en behoeften van de doel-
    groep/gebruikers, het aanleggen van 3 nieuwe speelplaatsen in de Bangert & Oosterpolder en het realiseren van een speelplaats in de Kersenboogerd
    (John Raedeckerhof) en een natuurspeelplaats bij de Sterflats
   de gemeente wil de biodiversiteit vergroten door het maaien van gazons en bermen aan te passen aan de groeicyclus van plantensoorten en dieren
    voldoende schuil- en foerageerplekken te bieden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                25/36
                                                                                                                          begroting 2016, samenvatting


programma 6 sociale voorzieningen en maatschappelijke dienstverlening

doelstelling
Uitgangspunt is dat inwoners zelf verantwoordelijk zijn voor hun zorg en ondersteuning. De gemeente stimuleert inwoners om elkaar daarbij te helpen. Als in-
woners zelf geen of onvoldoende mogelijkheden hebben, biedt de gemeente passende ondersteuning.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 6 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).



    60.000                               51.672      programma 6
    50.000
    40.000
    30.000     19.564
                   16.152                             14.610
    20.000
                             4187            3.811
    10.000                          90                     32
         0




                        lasten 2016      baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:

       meer uitstroom en re-integratie door inzet werkgeversdienstverlening, jobcoaching en inzet op loonkostensubsidie
       bieden van werk en werkervaring via Arbeidsgroei en Arbeidsfit en een betere aansluiting op de flexibele vraag vanuit de arbeidsmarkt via Flextentie
        (trajecten met behoud van uitkering)
       inzet van extra re-integratietrajecten voor zzp’ers, jongeren, ouderen en werkzoekenden zonder uitkering
       verminderen regeldruk door het vereenvoudigen van procedures en processen
       inzetten op preventieve maatregelen ter voorkoming van schulden (pilot met preventiemedewerker en Standby). Binnen 1.Hoorn meer aandacht voor
        signalering en doorverwijzen naar schuldhulpverlening
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                               26/36
                                                                                                                         begroting 2016, samenvatting


       uitvoeren van het actieplan Zorgzame Samenleving
       het transformeren van het stelsel van ondersteuning en welzijn aan inwoners van Hoorn door prestatiegericht subsidiëren/inkopen, uitvoeren van de
        innovatieagenda, uitvoeren hervorming huishoudelijke hulp, begeleiding en dagbesteding
       een betere door- en uitstroom in de maatschappelijke opvang en beschermd wonen in Westfriesland
       het verder transformeren van het stelsel van zorg voor jeugdigen in Hoorn
       een snellere en adequatere afhandeling van meldingen van kindermishandeling en huiselijk geweld
       zorgen voor een goed overleg tussen 1.Hoorn, onderwijs, huisartsenzorg, politie en justitie (inclusief nazorg Jeugdreclassering) en Werksaam, met
        name bij multi-problematiek
       monitoren van en sturen op de aan zorgaanbieders gestelde inkoopeisen met betrekking tot zorgcontinuïteit bij jeugdigen die 18 jaar worden

transformatie
Sinds 2015 is de regie over de gehele Wmo, Participatiewet, Jeugdwet en Passend Onderwijs overgegaan van het rijk naar de gemeente (transitie). In 2016
wordt vormgegeven aan de transformatie: een omslag in denken en doen moet vorm krijgen. Kenmerken hiervan zijn vraag gestuurd werken, efficiënte en be-
taalbare ondersteuning. Zorg en ondersteuning veranderen: er wordt een groter beroep gedaan op onze inwoners en hun sociale omgeving. Inwoners ontvan-
gen passende ondersteuning, daar waar ze zelf geen mogelijkheden hebben.

Het doel is om te komen tot meer samenhang tussen de bovengenoemde wetten, meer innovatie en meer grip. Daarnaast is het belangrijk voor onze inwoners
dat het overzicht van voorzieningen duidelijk is. Zo kan de ondersteuning goedkoper, efficiënter en dichter bij de inwoner georganiseerd worden. Zo wordt de
kwaliteit van de ondersteuning worden verhoogd en wordt het beroep op voorzieningen en de druk op het budget verminderd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                   27/36
                                                                                                                             begroting 2016, samenvatting


programma 7 volksgezondheid en milieu

doelstelling
Hoorn heeft een gegarandeerde, goede basisvoorziening voor de preventie en bescherming van de gezondheid van alle inwoners. Wij hebben voldoende voor-
zieningen voor het inzamelen van afvalwater en huishoudelijk afval om de volksgezondheid te beschermen. Doel is een schone, groene en levendige stad voor
nu en in de toekomst.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 7 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).



                                                                 15.146        Programma 7
     16.000                                             13.618
     14.000
     12.000
     10.000
        8.000
        6.000
        4.000      2.475             1.991
        2.000               0                   83                            527   409
           0
                gezondheidszorg        milieu        riolering en afval   begraafplaatsen

                                      lasten 2016     baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:

         uitvoeren activiteiten uit Nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2013-2016
         intensiveren van activiteiten gericht op kennis delen en samenwerken van 1.Hoorn met huisartsen en specialisten in het ziekenhuis
         opstellen en uitvoeren plan “In control of alcohol en drugs 2016-2020”
         opzetten en uitvoeren projecten en activiteiten uit het programma Puur Hoorn 2.0. Het programma omvat zeven pijlers: bewustwording en gedrag,
          energie, bouw, mobiliteit, afval, water en eigen beleid en beheer. Focus ligt op projecten en initiatieven die vanuit de samenleving komen en gericht
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                             28/36
                                                                                                                       begroting 2016, samenvatting


    zijn op het aangaan van partnerschap
   project “Materiaalhergebruik”invoeren. In het tweede kwartaal van 2016 wordt de eerste fase ingevoerd en krijgen inwoners een extra minicontainer
    voor kunststof en drankenkartons. Voor het invoeren van de volgende fases stelt de gemeente in 2016 een grondstoffenplan op. Fase 2 bestaat uit
    verbetering van de inzameling van overige grondstoffen (o.a. glas en textiel), doorontwikkeling op gft-afval, kunststof verpakkingen en oud papier en
    inzet op handhaving/afvalcoaching. In het nieuwe inzamelsysteem verliezen we het belang van het verenigingsleven niet uit het oog
   Voor dierenwelzijn stelt de gemeente in 2016 een kaderstellende notitie met uitgangspunten op.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                             29/36
                                                                                                                       begroting 2016, samenvatting


programma 8 ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

doelstelling
Hoorn moet een leefbare, bruisende en duurzame stad zijn. Een goede ruimtelijke opbouw van de stad kan hieraan bijdragen. Samen met onze inwoners dra-
gen we de zorg voor onze openbare ruimte en gebouwde omgeving. Bij de inrichting betrekken we onze inwoners en benutten we de dynamiek en creativiteit
van bewoners en bedrijven.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 8 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).




      12.000                                   Programma 8                     10.324
                                                                           10.192
      10.000
       8.000                 6.168
       6.000
                                 3.129
       4.000    1.490                                           1.529967
                                                    968
       2.000            58                29 65           45
           0




                                     lasten 2016   baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:
     Poort van Hoorn:
             o aanleg nieuwe aansluiting Maelsonstraat-Provincialeweg
             o voorbereiden veilige fietsverbinding Keern-Provincialeweg inclusief de voorbereiding van een nieuwe toegangsweg voor de auto vanaf de Pro-
                 vincialeweg richting Dampten, ter vervanging van het Keern zuid.
             o vaststellen visie stationsgebied Noord
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                     30/36
                                                                                                               begroting 2016, samenvatting


   Programma Waterfront:
        o in samenwerking met provincies, gemeenten en regio sturen op de kwaliteit van het Markermeer en luwtemaatregelen. Inzet op een gezamen-
             lijke aanpak van waterplantenproblematiek
        o vaststellen definitief ontwerp stadsstrand en voet- fietspad Westerdijk
        o met Intermaris uitvoering geven aan de samenwerkingsovereenkomst renovatie Sterflats (in 2015 Ster 2)
        o doorlopen van ruimtelijke procedures dijkversterking
        o overdracht grond Oude Schouwburg locatie aan projectontwikkelaar
        o stimuleren van ontwikkelingen Marina Kaap Hoorn (Schelphoek) die passend zijn binnen de visie op de kustlijn van Hoorn
   Programma Grote Waal:
        o uitvoeren top 10 (o.a. Sterflats, Prismalocatie, Grote Beer)
   vaststellen van een integrale visie voor de binnenstad
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                              31/36
                                                                                                                        begroting 2016, samenvatting


programma 9 financiering en algemene lasten en baten

doelstelling
Hoorn is een financieel gezonde gemeente.

financieel
De lasten en baten per beleidsveld van programma 9 staan in onderstaande grafiek (bedragen x 1.000 euro).




                                 Programma                        126.234
        140.000                       9
        120.000
        100.000
         80.000
         60.000
         40.000                      8.435
                           2.157                          286
         20.000
             0
                    financiering en algemene      algemene dekkingsmiddelen
                         lasten en baten                en onvoorzien

                                    lasten 2016     baten 2016


activiteiten/resultaten, o.a.:

        sturingsmogelijkheden in samenspraak met de raad in de cyclusdocumenten vergroten
             o gesprek met de gemeenteraad over te hanteren indeling, inhoud en vormgeving van de begroting en andere documenten
             o opstellen plan van aanpak gericht op implementatie in Programmabegroting 2017
             o aansluiten op aanbevelingen commissie Depla (wetgeving)
        evaluatie/aanpassing systematiek voor het bepalen van de minimale hoogte van de noodzakelijke weerstandscapaciteit en zo nodig maatregelen tref-
         fen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 32/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


4.    paragrafen

In de begroting worden in het wettelijk verplichte hoofdstuk 'Paragrafen' dwarsdoorsneden gemaakt. Daarmee wordt bedoeld dat niet alleen per programma
wordt gekeken, maar ook op samenhang. Daarvoor zijn paragrafen gemaakt. Hieronder de paragrafen die onderdeel uitmaken van de Begroting 2016 met een
korte uitleg daarbij.

lokale heffingen
Deze paragraaf geeft een overzicht van de uitgangspunten, het beleid en de opbrengsten van alle gemeentelijke belastingen 2016. Doelstelling is dat de
Hoornse burgers, instellingen en bedrijven niet zwaarder worden belast dan voor de gemeentelijke financiële huishouding noodzakelijk is. Conform dit uit-
gangspunt worden in beginsel de tarieven slechts verhoogd met de jaarlijkse trendmatige prijsstijging. Tarieven van leges en retributies zijn kostendekkend,
tenzij er maatschappelijke argumenten zijn om dat niet te doen.

tabel 6 opbrengst per belasting, heffing of retributie (bedragen x 1.000 euro)
heffing                                                           inkomsten
onroerende zaakbelastingen eigenaren                                  8.405
onroerende zaakbelastingen gebruikers                                 1.542
afvalstoffenheffing                                                   9.697
rioolheffingen                                                        5.168
hondenbelasting                                                         304
reclamebelasting                                                        796
parkeerbelastingen                                                    3.435
precariobelasting                                                       230
marktgeld (Precariobelasting)                                           124
rechten en retributies
leges                                                                 2.525
begraafrechten                                                          409
havengeld                                                               314
totaal                                                               32.949



De bedragen in de tabel zijn nog exclusief de trendmatige verhoging.

overzicht kostendekkendheid leges en tarieven
De mate van kostendekkendheid van leges en tarieven is aangegeven in de onderstaande tabel.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        33/36
                                                                                                  begroting 2016, samenvatting

tabel 7 percentage kostendekkendheid leges en tarieven
omschrijving product                                inkomsten        kosten          percentage
                                                                              kostendekkendheid
leges en rechten
programma 0
       reisdocumenten
       rijbewijs
       verklaring omtrent gedrag
       akten burgerlijke stand
       huwelijksvoltrekkingen
       naturalisatie/naamswijziging
       basisadministratie algemeen
totaal programma 0                                  1.375.964     1.844.439               75%
programma 1
       vergunningverlening/controle APV
totaal programma 1                                       59.503    205.295                29%
programma 2
       omzetten kentekenparkeren
       gehandicaptenparkeerkaart
totaal programma 2                                       28.165     90.711                31%
programma 5
       vergunning monumenten
totaal programma 5                                       18.463     36.622                50%
programma 8
       bestemmingsplannen
       bouwvergunning (incl. vrijst.)
       gebruiksvergunning
       sloopvergunning
       volkshuisvesting algemeen
totaal programma 8                                  1.042.706     1.473.800               71%
subtotaal                                           2.524.801     3.650.867               69%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                 34/36
                                                                                                                           begroting 2016, samenvatting


omschrijving product                                inkomsten         kosten           percentage
                                                                                kostendekkendheid
rioolheffing                                       5.168.865      5.168.865                    100%
havengeld                                            314.209        486.347                    65%
marktgeld                                            123.634        142.750                    87%
begraafrechten                                       408.737        526.904                    78%
afvalstoffenheffing*                               9.697.100      9.697.100                    100%
totaal                                            18.237.346     19.672.833                    93%



weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen is de mate waarin de gemeente in staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat dit het be-
staande beleid aantast. De weerstandscapaciteit wordt berekend en de risico's in beeld gebracht. De verhouding tussen de aanwezige weerstandscapaciteit
en de benodigde weerstandscapaciteit bepaalt of er voldoende weerstandsvermogen is. Dit is voldoende als het verhoudingsgetal minimaal 1 is. Uit onder-
staande berekening blijkt dat het weerstandsvermogen voldoende is.

                                   aanwezige weerstandstandscap.           26,6 miljoen euro
weerstandsvermogen=                  benodigde weerstandscap.              20,7 miljoen euro      =1,29

onderhoud kapitaalgoederen
Deze paragraaf geeft inzicht in het onderhoud van kapitaalgoederen. De kapitaalgoederen van de gemeente Hoorn zijn verdeeld naar de categorieën wegen
(verhardingen), civiele kunstwerken, groen, riolering, water en gebouwen. Vanaf 2012 is er een reserve ingesteld voor het onderhoud aan kapitaalgoederen,
met uitzondering van riolering.

financiering
De paragraaf Financiering is, samen met het treasurystatuut (kader), een belangrijk instrument voor het transparant maken, het sturen, beheersen en controle-
ren van het financieringsbeleid. In de paragraaf wordt ingegaan op de eisen die de Wet Fido stelt. Daarnaast worden externe ontwikkelingen geschetst, zoals
de Europese schuldencrisis, wet Houdbare Overheidsfinanciën, schatkistbankieren, de verwachtingen voor 2016, etc.

In deze paragraaf is het EMU-saldo van de gemeente beschreven.

bedrijfsvoering
Deze paragraaf geeft inzicht in de visie op de organisatie, de organisatiedoelen en hoe deze doelen bereikt worden. Verder staan er kengetallen in over het
personeel, de loonsom, verzuimcijfers, vacatureruimte, etc.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                35/36
                                                                                                                          begroting 2016, samenvatting


De totale loonsom in 2016 is 35,5 miljoen euro. De formatie in 2016 is 530 fte. In de begroting is rekening gehouden met de verwachte CAO-verhoging van
0,74 %. Door het vertrek van Sociale Zaken en Brandweer is zowel de formatie als de loonsom in vergelijking met het jaar ervoor gedaald. De overheveling
van de decentralisaties van de rijksoverheid naar de gemeente zorgt ervoor dat voornoemde daling wordt gecompenseerd

#Hoorn2020 is het proces van organisatieontwikkeling dat visie en koers van de organisatie voor de periode 2016 – 2020 scherp gaat neerzetten. Doelstellin-
gen 2020”: netwerkend partnerschap, eigenaarschap en persoonlijk leiderschap, integrale duurzaamheid en financieel evenwicht.

verbonden partijen
Verbonden partijen zijn rechtspersonen waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Een gesubsidieerde instelling is geen verbonden
partij. De partijen waaraan Hoorn verbonden is, zijn opgenomen in deze paragraaf. Dat zijn gemeenschappelijke regelingen waarvoor een centrumgemeente-
constructie gekozen is, gemeenschappelijke regelingen met een eigen bestuur, vennootschappen en privaatrechtelijke samenwerkingsovereenkomsten.

grondbeleid
In deze paragraaf staan de beleidsuitgangspunten van het grondbeleid van de gemeente. Doel van de paragraaf grondbeleid is de raad op een overzichtelijke
wijze inzicht te geven in het financiële belang van het grondbeleid en de daarmee samenhangende risico’s, net als de realisatie van de beleidsvoornemens (de
prioriteiten) zoals vastgesteld in de diverse programma’s.

algemene uitkering
In deze paragraaf worden de financiële gevolgen van de septembercirculaire 2015 voor 2016 en verder toegelicht. Deze gevolgen worden in de eerste begro-
tingswijziging van de begroting 2016 verwerkt. De septembercirculaire verschijnt in de week van Prinsjesdag.

5.    subsidieplafonds

De subsidieplafonds zijn ingesteld om een helder financieel kader te stellen voor subsidies. Deze kaders zijn de bedragen die maximaal aan subsidies mogen
worden verstrekt. Door te werken met subsidieplafonds is voor iedereen duidelijk waarom subsidieaanvragen (kunnen) worden afgewezen: het geld is op.
Daarnaast geven subsidieplafonds flexibiliteit om binnen een beleidsveld te schuiven met subsidies aan instellingen. Voor 2016 zijn onderstaande subsidiepla-
fonds voor de incidentele subsidies vastgesteld:

tabel 8 subsidieplafonds per beleidsveld (bedragen x 1.000 euro)
omschrijving                                                 bedrag
beleidsveld kunst en cultuur
algemeen                                                           45
toeristische en culturele initiatieven                             31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                36/36
                                                                                                                          begroting 2016, samenvatting


omschrijving                                              bedrag
beleidsveld sport
sportactiviteiten                                             47
recreatie
economische zaken en toerisme                                   3
welzijnsinitiatieven                                          10
maatschappelijke ondersteuning, welzijn en zorg
ouderen                                                         3



In bijlage G van de productenraming en bijlagen 2016 is een overzicht van alle subsidies opgenomen. In totaal is er voor 17,2 miljoen euro voor subsidies ge-
raamd in 2016.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>