<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Registraüedatum 22/08/2012
Aanmaakdatum 22/08/2012

iiiiiiiiiiiiniiiiiii
12.34326
                                                               ARRD
Afd               Ambt.


                                 0)625081018




                                Hoorn, haven voor creativiteit
                             Uitgangspunten van cultuurbeleid 2012-2020



                                         Erwin Roebroeks, MA
                                            Geurt Grosfeld
                                         Marisje Kruizinga, MA




                                               augustus 2012




                                                                 Rabobank 1662.65.179
                                                                 Kamer van Koophandel 0920311^
                                                                 Kw-nummerNL1596 17.108.B01
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                      ARRD

Inhoudsopgave

Voorwoord                                     2
Samenvatting                                  3
1 Opdracht en plan van aanpak                 7
1.1 Opdracht                                  7
1.2 Plan van aanpak                           7
1.2.1 Inleiding                               7
1.2.2 Benadering                              7
1.2.3 Fasering                                7
1.2.4 Onderzoekers                            9
1.2.5 Planning                                9
1.2.6 Voortschrijdend inzicht                10
1.2.7 Leeswijzer                             10
2 Discussie                                  11
2.1 Functie van cultuur                      12
2.2 Culturele infrastructuur                 12
2.3 Culturele actoren                        16
3   Conclusies                               20
4 Aanbevelingen                              22
4.1 Ambitie 1: Ontdekken                     23
4.2 Ambitie 2: Ontmoeten                     23
4.3 Ambitie 3: Ontwikkelen                   24
4.4 Ambitie 4: Ontsluiten                    24
4.5 Acties                                   24
4.6 Acties korte termijn                     26
4.7 Acties middellange termijn               28
4.8 Schematisch overzicht                    29
Literatuur                                   30
OverARRD                                     32
BIJLAGEN                                     34
Bijlage I     Uitgangspuntennotitie          35
Bijlage II    Inputdocument                  50
Bijlage III   Burgerparticipatie             69
Bijlage IV    Notitie atelierbeleid          88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                       ,RRD

                      / am enough of an artist to draw freely upon my imagination.
                                                                    Albert Einstein

Voorwoord
De cultuurnota komt tot stand met behulp van participatie van het culturele veld
en inwoners. Zo luidde een van de eisen in het offerteverzoek. Dat roept allerlei
vragen op. Is iedereen een artiest? Wordt de gemeenteraad buitenspel gezet?
Gaan kunst en democratie samen? Komt het Hollands kasboek aan de macht? U
vraagt wij draaien? Brood en spelen? Kedeng kedeng?

De bevolking betrekken bij de totstandkoming van cultuurbeleid, lijkt ver
verwijderd van 's werelds eerste kunstenbeleid, begin zestiende eeuw
eigenhandig geformuleerd door doge Andrea Gritti in Venetië. Toch waren
bovenstaande vragen ook toen en daar al actueel. Want hoe machtig de doges
ook waren, het electorale systeem voorkwam dat een van de puissant rijke
adellijke families politieke overmacht kon krijgen. En er was wettelijk in voorzien
dat die families niet alle kunstenaars in patronage konden nemen. In Florence
kon dat wel. Daar werd onder de Medici's niets minder dan de opera
uitgevonden. Maar het was Venetië dat het eerste publieke operahuis ter wereld
kreeg; open voor alle inwoners. En het was ook Venetië waar kunstenaars
werkten in opdracht van veel families. Daar zijn zoveel lessen te leren.

Wat nou, Venetië? We zijn een provinciestad onder de rook van Amsterdam,
zegt de boekhouder in u. Toegegeven, om rijkdom te vergaren, had de
Venetiaanse republiek nog grotere zeeschuimers als Jan Pieterszoon Coen in
dienst. Maar Hoorn mist een verhaal, zo leert ons onderzoek. Dat verhaal moet
worden gedroomd. De verbeelding aan de macht; het Hollands kasboek
gesloten. Dus vergeet Amsterdam. Denk Venetië. En verder.

Wij geven hieronder een schets van dat verhaal, die resulteert in vier o's:
ontdekken, ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten. Die schets is tot stand
gekomen in een even open als geleide vorm van burgerparticipatie. Onze rol was
die van inhoudelijk deskundig intermediair tussen de wensen van de gemeente,
het culturele veld en de bevolking. Afgaande op de bereidwilligheid van eenieder
die we in dat proces mochten ontmoeten, wacht Hoorn een grote toekomst.

Niet iedereen is een artiest. Wel kan iedereen meeschrijven aan het verhaal van
Hoorn.

Namens de onderzoekers,

Erwin Roebroeks
Directeur
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                RRD


     Samenvatting
     De gemeente Hoorn heeft ARRD, onderzoeksbureau voor de kunsten, de
     opdracht gegeven om een notitie atelierbeleid en een cultuurnota te formuleren.
     De Notitie atelierbeleid is inmiddels door de Hoornse gemeenteraad vastgesteld
     en bevindt zich in de bijlage.

     Vier ambities, te weten ontdekken, ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten, vormen
     de uitkomst van het onderzoekstraject. Deze ambities verwijzen naar de
     inwoners van Hoorn die voortdurend de stad ontdekken, elkaar ontmoeten,
                           zichzelf ontwikkelen en zichzelf laten zien.
... CULTUUR IS ALLES       A a n h e t b e g j n V£m d g t t r g j e c t w e r d h e t b e g r j p   .cu|tuur'
WAT NIET NATUUR IS          beschreven. Cultuur is alles wat niet natuur is. De
                            belangrijkste functie van cultuur is bijdragen aan sociale
     cohesie. Er wordt uitgegaan van culturele functies, waar (mogelijk) bepaalde
     organisaties en instellingen bijhoren - niet andersom.

     Bij de cultuurnota staat de Hoornse bevolking centraal.

     Eerst heeft ARRD in samenspraak met de gemeente een uitgangspuntennotitie
     geschreven met een tweeledig doel van cultuurbeleid: een zo groot mogelijke
     deelname aan cultuur (actief en passief) en een divers cultureel aanbod. De
     gemeente heeft bij de culturele ontwikkeling een voorwaardenscheppende rol. Zij
     vervult die rol vanuit de ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief)
     bij cultuur te betrekken en om amateurs met professionals (actief) te verbinden.
     Kunsteducatie krijgt hoge prioriteit; in professionele kunsten wordt scherp
     gekozen. Vooralsnog is alleen de regionale ontwikkeling van belang; het
     landelijke beleid is meer financieel dan cultureel gemotiveerd, en kan daardoor
     niet richtinggevend zijn voor de cultuurnota van Hoorn.

     Die uitgangspuntennotitie vormde de input voor de burgerparticipatie en
     expertmeetings met het culturele veld. De burgerparticipatie bestond uit online
     discussiefora op Twitter en, met name, Linkedln. De expertmeetings met het
     culturele veld bestonden uit drie bijeenkomsten met respectievelijk ambtenaren,
     professionele culturele instellingen en amateurkunstverenigingen.

     De resultaten van de burgerparticipatie en de expertmeetings weken niet
     significant af van de uitgangspuntennotitie. Alleen de ambitie van Hoorn als stad
     van de uitvoerende kunsten bleek niet haalbaar. De diversiteit van de
     deelnemers en de verschillende benaderingen leidden niet tot geheel
     uiteenlopende visies, wel tot een verrijking van de in de uitgangspuntennotitie
     geformuleerde visie.

     Tijdens een ingelaste inspraakavond konden burgers die niet over internet
     beschikken hun zegje doen en werden de grote lijnen van de conceptcultuurnota
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                        \—ARRD

uiteengezet. Die grote lijnen zijn de uitkomsten van het onderzoek vertaald in de
vier ambities van ontdekken, ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten. De grote
lijnen vonden draagvlak, en zijn nader uitgewerkt en voorzien van aanbevelingen
voor de korte en middellange termijn. Het centrale thema is: 'het verhaal' van
Hoorn wordt gemist, en dat moet samen worden geschreven. Deze nota is een
aanzet voor dat verhaal.

Op grond van de ambities is een aantal aanbevelingen gedaan. Hieronder volgen
schematisch de ambities gekoppeld aan de (samengevatte) aanbevelingen.




AANBEVELINGEN KORTE TERMIJN
      Stel een intendant aan voor programmering,
 1
      profilering en verbinding van amateurkunsten
      Maak een functioneel masterplan voor de culturele
                                                                         X
      infrastructuur
      Concretiseer dwarsverbanden                                        X
      Realiseer een cultureel platform voor ontmoeting       X    X
      Smeed allianties voor de culturele profilering van
                                                                         X
      de Westfriese Omringdijk en het achterland
      Onderzoek synergievoordelen van clustering van
                                                                         X
      culturele functies
      Stimuleer de ontwikkeling van arrangementen voor
                                                             X
      meerdaags bezoek aan Hoorn
      Stimuleer de komst van een centrale culturele
 8                                                                            X
      agenda
 9    Geef opdracht tot schrijven van verhaal van Hoorn                  X    X
 10   Geef cultuureducatie prioriteit                                    X
 11   Doe een pilot muziekeducatie op scholen                            X
 12   Bouw de Linkedln-groep 'Cultuurforum Hoorn' uit                    X




                                                           L
 13   Neem cultuur op in 'Agenda van de Toekomst'                        X   X
      Zet opdrachten uit in het culturele veld om
 14                                                               X      X   X
      verbindingen met de wijken te realiseren
 15   Stel een kwalitatieve effectmeting in
                                                                         x
                                                                         X
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                       z
                                                                       LU
                                                            zLU   z        i   z
                                                                  W    LU      LU
                                                            s>    LU   ^
                                                            Lu    O    *
                                                            O      ^   ^       CO
                                                            1-    h-   1-      h-
                                                            z     z    Z       z
AANBEVELINGEN MIDDELLANGE TERMIJN                           O     O    O       o
    Investeer in hoogwaardige architectuur                   X          X
     Maak kunst integraal onderdeel van de gebouwde
                                                             X                 X
     omgeving
     Benoem cultuuriconen van de 21 s t e eeuw en neem
                                                             X          X
     die op in het verhaal van Hoorn
     Open de stad naar het water                                        X      X
     Benoem een 'regiomanager' voor de profilering van
                                                                        X      X
     de centrumfunctie van Hoorn in de regio
     Verbeter de aansluiting op het recreatietoervaartnet
                                                                        X      X
     en combineer dat met cultureel aanbod
     Benut 'toegangspoorten' van Hoorn - weg, water
                                                                               X
                                                             w
7
     en spoor - voor toeristische communicatie
8    Versterk de eigen kracht van wijken                     X    X     X
     Onderzoek vestiging van hoger onderwijs en/of een
9                                                            X          X
     culturele zomerschool
     Ontwikkel bijzondere verblijfsarrangementen met
10                                                           X          X      X
     aandacht voor Greenport
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                               -ARRD

  Schematische samenvatting




DOEL        DOOR       HOE                WAARMEE                  WIE




                                               fc
                                           p        c >

                                          lilt
                                          OLOIÜS                              g
                                                                              >
                                                                       i
                                                                              (0
                                                                              3
                                         Dwarsv srbanden
                                         Arrange menten




                                                                       E
                                         Kunstro utes




                              <-»-
                                         Educati




                                                                              1
                                                                       LU
                                         Iconen




                                                                       e      o
                                                                       0)     co
                                     ^                     j
                                                                              Q.
                                                                              o
                                                                              c
                                                                       c
                                                                       <D     CD
                                                                   1    *

                                          of
                                          9 2-
                                                                       9      a
                                                                       U      co
                                                                       c      CU

                                                    is                 IO)
                                                                              e
                                                    3 o;
                                                                       e
                                                                       £      0
                                                                              Q.
                                                                       >
                                                                       n      e
                                                                              E
                                                                       c

                                                                       1
                                                                       D


                                                                       E
                                                                              ra
                                                                       <      B
                                                                              c
                                                                              o
                                                                              CU
                                                                              £
                                                                              0)
                                                                              O




i3oa     H30HS1VANI   3inoy              dO N31H0IH               NVA 13ZN1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

1     OPDRACHT EN PLAN VAN AANPAK
1.1       Opdracht

Het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Hoorn heeft
onderzoeksbureau voor de kunsten ARRD per brief d.d. 14 juli 2011 verzocht
offerte uit te brengen voor een notitie atelierbeleid en een cultuurnota op basis
van de volgende uitgangspunten:

          De notitie atelierbeleid gaat vooraf aan de cultuurnota maar wordt er wel
          onderdeel van;
          De cultuurnota komt tot stand met behulp van participatie van het
          culturele veld en inwoners;
          In de cultuurnota komt de positie van Hoorn als centrumgemeente van
          West-Friesland tot uitdrukking;
          De cultuurnota legt verbanden tussen kunst en cultuur, erfgoed en
          toerisme;
          De cultuurnota bevat een visie voor een termijn van acht jaar;

          Deze visie wordt uitgewerkt tot beleidsspeerpunten en aanbevolen acties.

1.2       Plan van aanpak

1.2.1 Inleiding
Het atelierbeleid is inmiddels door de Hoornse gemeenteraad vastgesteld. De
'Notitie atelierbeleid' bevindt zich in de bijlage.

Het vervolg van deze tekst gaat daarom over de cultuurnota.

1.2.2     Benadering

      •   Wij benaderen de notitie atelierbeleid en de cultuurnota inhoudelijk;
      •   Wij benaderen kunst en cultuur als onderdeel van andere vormen van
          vrijetijdsbesteding (eenheid met erfgoed en toerisme);
      •   Wij nemen een onafhankelijke positie in. De status van overleggen met
          (gemeentelijke) gremia en dergelijke is dan ook adviserend van aard;
      •   Wij beschouwen de begeleiders niet alleen als beoordelaars, maar ook
          als sparringpartners.

1.2.3     Fasering

ARRD voert de opdracht uit in vier fasen.

Fase 1
In deze fase lezen wij ons in en worden gesprekken met de gemeente Hoorn
(verder: de gemeente) gevoerd. Het doel van de gesprekken is om grofmazige
antwoorden te krijgen op de volgende vragen:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                       -ARRD

           •   Wat is de functie van kunst en cultuur in Hoorn tijdens de nieuwe
               cultuurnota periode?
           • Welke rol ziet de gemeente voor haarzelf weggelegd bij de ontwikkeling van
               kunst en cultuur (voorwaardenscheppend, stimulerend, uitvoerend en/of
               regisserend)?
           • Wat is het ambitieniveau van de nieuwe cultuurnota (korte, middellange en
               lange termijn)?
           • Hoe breed is het terrein van de cultuurnota (welke aandachtsgebieden
               wel/niet/met accent)?
           • Hoe groot is de financiële ruimte?
           • Hoe integraal dient de cultuurnota te zijn (verhouding tot regionale en
               landelijke ontwikkelingen)?
           • Hoe ver reikt de interactieve wijze van betrokkenheid van de Hoornse
               bevolking bij de totstandkoming van de cultuurnota?
       De vorm van deze gesprekken is de dialoog (geen interviews); de vragen dienen als
       input van gesprekken waarin ieders kennis en ervaring maximaal worden benut.
       De resultaten van deze gesprekken worden uitgewerkt in een visiedocument met
       daarin een voor acht jaar geldende visie, dat ter goedkeuring aan de gemeente wordt
       voorgelegd.

        Fase 2
        In deze fase wordt de Hoornse bevolking via sociale media betrokken bij de nieuwe
        cultuurnota.
        De vooronderstelling daarbij is dat de bereidwilligheid van de bevolking om 'open'
        deel te nemen aan het formuleren van beleid laag is. Daarom worden doelen
        geformuleerd waaruit concrete vragen worden afgeleid. Die vragen worden aan de
        Hoornse bevolking gesteld.
        Daartoe worden accounts aangemaakt bij websites als Facebook, Twitter en
        Linkedln.
        Om de bevolking te wijzen op het bestaan van die accounts, worden peers uit zowel
        de Hoornse culturele sector als de gehele Hoornse bevolking benaderd om hun
        digitale en sociale netwerken te mobiliseren.
                                              Bij de implementatie van de sociale media
... DE HOORNSE BEVOLKING VIA                  kan ARRD rekenen op ambtelijke
SOCIALE MEDIA BETROKKEN BIJ DE                ondersteuning.
NIEUWE CULTUURNOTA                            De doelen gaan over het integreren van alle
                                              vormen van kunst en cultuur in de Hoornse
        samenleving (eenheid kunst en cultuur, erfgoed en toerisme).
        De vragen die daaruit voortvloeien dienen ideeën op te leveren. Te denken valt aan
        vragen als:
            • Hoe kunnen we de rijke historie van Hoorn verbinden met moderne
                ontwikkelingen?
            • Hoe kan de grootste Nederlandse dichtheid aan monumenten nog beter
                worden benut?
            • Hoe verbinden we de uitstekende Hoornse restaurants op een vernieuwende
                 manier met podiabezoek?
        Een andere vooronderstelling omtrent sociale media luidt dat het effect ervan wordt

                                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                            —ARRD

gemaximaliseerd, als er aan het digitale karakter een fysiek gevolg wordt gegeven
(denk aan het succes van de zogenoemde flashmobs). Daarom worden degenen met
de beste ideeën ook uitgenodigd om deel te nemen aan een expertmeeting, samen
met vertegenwoordigers van de Hoornse culturele sector en externen die een
spiegelfunctie vervullen.

Het doel van de expertmeeting is het leveren van resultaten die ons in staat
stellen knopen door te hakken.
De vorm van de expertmeeting is een discussie van twee dagdelen.
De discussie vindt plaats aan de hand van stellingen, die worden gedestilleerd uit
het visiedocument.
De deelnemers aan de expertmeeting worden door ARRD in samenspraak met
de gemeente geselecteerd en zullen bestaan uit betrokkenen en externe experts
die een spiegelfunctie vervullen. Die spiegelfunctie is essentieel en waarborgt de
dialoog.
Commitment van betrokkenen is essentieel; het motto van de expertmeeting
luidt: 'Wat eruit komt, gaan we doen'.
We gaan ervan uit dat we voor de feitelijke organisatie van de expertmeeting
kunnen rekenen op ambtelijke ondersteuning.

De resultaten van de expertmeeting worden gevat in een verslag met reflectie, dat de
status krijgt van een inputdocument dat ter goedkeuring aan de gemeente wordt
voorgelegd.

Fase 3
Op basis van het visiedocument en het inputdocument wordt de conceptcultuurnota
(met daarin alle beleidsspeerpunten en acties) geschreven, die ter goedkeuring aan
de gemeente wordt voorgelegd.

Fase 4
In deze laatste fase wordt het commentaar van alle betrokken partijen op de
conceptcultuurnota verwerkt. Het resultaat is de definitieve versie cultuurnota, die
zo concreet en helder mogelijk wordt geschreven, met een streefomvang van 50
pagina's A4.

1.2.4   Onderzoekers

De onderzoekers zijn Erwin Roebroeks, MA (directeur ARRD), Geurt Grosfeld
(samenwerkingspartner) en Marisje Kruizinga (stagiaire). Curricula vitae vindt u in
het hoofdstuk 'Over ARRD'.

1.2.5   Planning

In september 2011 is ARRD de opdracht gegund. Met de werkzaamheden voor
de cultuurnota is in november 2011 begonnen. De cultuurnota moet voor de
zomer 2012 klaar zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                    ,RRD

1.2.6   Voortschrijdend inzicht

Op de volgende punten leidde het onderzoek tot voortschrijdend inzicht:

Het visiestuk is een uitgangspuntennotitie geworden (het moest immers nog aan
het culturele veld en de bevolking worden voorgelegd);

In plaats van één hebben er drie expertmeetings plaatsgevonden (kwantitatief
motief);

Om de online discussie centraal te laten verlopen, is Facebook als medium
afgevallen;

Er is een inspraakavond ingelast waar mensen zonder internet hun zegje konden
doen en de grote lijnen van de cultuurnota werden uiteengezet;

In een van de laatste fasen van het onderzoek kreeg de cultuurnota, omdat deze
geen financiële aanleiding had, de functie van inspirerend document toegedicht.

Daarnaast hebben de onderzoekers het nodige extra veldwerk verricht,
waaronder theaterbezoek, wijkbezoek, hotelovernachtingen en restaurantbezoek
(overigens alles vooreigen rekening).

1.2.7   Leeswijzer

Hierna volgen de discussie, conclusies en aanbevelingen. Deze vloeien voort uit
de uitgangspuntennotitie, het inputdocument en de burgerparticipatie.
Laatstgenoemde documenten zijn respectievelijk bijlagen I, II en III.

Hoofdstuk 2 is de discussie, waarin de onderzoekers de onderzoeksresultaten
tegen elkaar afwegen. Daaruit worden in hoofdstuk 3 conclusies getrokken. Op
grond daarvan worden in hoofdstuk 4 aanbevelingen gedaan. Allereerst worden
de in hoofdstuk 3 geconcludeerde ambities uitgewerkt. Daarna worden
aanbevelingen gedaan met behulp waarmee die ambities kunnen worden bereikt.

Daarnaast is het onderzoekstraject op verschillende plekken in de tekst
schematisch weergegeven, waarbij aan het einde van de tekst de verschillende
schema's bijeen zijn gebracht.

Het complete schema is zowel van boven naar beneden als van beneden naar
boven te lezen.

Volledigheidshalve zij opgemerkt dat er in de afgebeelde processchema's bij de
koppelingen van ambities aan aanbevelingen sprake is van kwalitatieve
verbindingen, en dat de culturele dynamiek met zich meebrengt dat er soms
sprake kan zijn van overlap.



                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                             RRD

      2       DISCUSSIE

      De nota 'Hoorn, haven voor creativiteit' wil een inspirerend fundament zijn, een
      hefboom voor nieuwe ontwikkelingen en beleidskeuzes in de periode 2012 -
      2020.

      Zoals gezegd, Hoorn is rijk aan cultuur, maar er kan nog veel bereikt worden
      door duidelijk richting te kiezen, een helder beeld te hebben over een passende
      culturele infrastructuur en condities te creëren voor nieuwe dwarsverbanden, ook
      buiten de culturele sector.

                                        Zo wil de nota aanknopingspunten bieden om
DE EXPERTMEETINGS SPEELDEN              cultuur in te zetten voor niet-culturele doelen:
ZICH AF BINNEN EEN CONTEXT              sociaal, toeristisch, economisch en ruimtelijk.
WAARBIJ DE THEMA'S REALISME,            Cultuur is cruciaal voor de beleving van de stad.
TROTS EN AMBITIES TELKENS
TERUGKEERDEN                           De sectoren gezondheid, landbouw en
                                       toerisme/vrije tijd zijn voor West-Friesland
      economisch gezien de belangrijkste. Zij bieden een context waar de culturele
      sector op kan inspelen, leidend tot nieuwe verbindingen met het bestaande, tot
      meer maatschappelijke impact van culturele investeringen, en tot een grotere
      deelname aan cultuur, zowel actief als passief.

      De expertmeetings speelden zich af binnen deze context, waarbij de thema's
      realisme, trots en ambities telkens terugkeerden.



                                 Versterking
                               culturele kracht
                                    Hoorn




          °
          1
                                                                   O




      Hoorn is een stad met een heel diverse bevolkingssamenstelling. Een snel
      veranderende samenleving vraagt om meebewegen van de organisaties die
      daarin werken.




                                                  11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                               —ARRD

    2.1     Functie van cultuur

    Wij beschouwen cultuur als het geheel van maatschappelijk immateriële
    verworvenheden. Elke samenleving genereert haar cultuur. Hoe vitaler de
    samenleving, des te sprankelender het culturele leven. Cultuur heeft haar
    materiële en immateriële voortbrengselen: erfgoed, beeldende kunst, boeken,
    films, verhalen, muziek, dans et cetera. Cultuur vertelt het mentale verhaal van
    de samenleving.

    Het Coalitieakkoord beschouwt cultuur als één van de kernkwaliteiten van Hoorn.

   Cultuur maakt Hoorn tot een levendige gemeente, aantrekkelijk voor (nieuwe)
                                  inwoners, voor bedrijven om zich te vestigen en
EEN SNEL VERANDERENDE            voor toeristen om te bezoeken. Het bevordert de
SAMENLEVING VRAAGT OM             participatie aan de samenleving en draagt bij aan
MEEBEWEGEN VAN DE                 de ontwikkeling van de inwoners.
ORGANISATIES DIE DAARIN
WERKEN                            Het voortdurend zoeken naar en vinden van
                                  nieuwe wegen voor culturele expressie en het
   versterken van de bestaande wegen, draagt bij aan de gezondheid van onze
   samenleving. Die integrale functie van cultuur was voor ons een centraal thema
   in het onderzoek en een terugkerende vraag in de interactie met inwoners van
   Hoorn.

    2.2    Culturele infrastructuur

    We definiëren het geheel van culturele ketens in Hoorn als de culturele
    infrastructuur. Deze vraagt om verbetering. Daarvoor is een masterplan nodig.
    Dat masterplan is functioneel van aard. Het plan fungeert dan als bouwsteen
    voor de overkoepelende stedelijke opgave: profilering, aantrekkelijk woon- en
    leefklimaat, goede ontplooiingsmogelijkheden voor ieder, trekpleister voor
    toeristen. De volgende hoofdstukken bieden bouwstenen voor het masterplan.

    Zo'n ontwerp biedt in onze visie kansen voor beleidskeuzes op de langere
    termijn. Regie is noodzakelijk. Dit sluit aan bij het voornemen van het college om
    de nieuwe cultuurnota niet te benaderen vanuit de vraag wat organisaties willen,
    maar vanuit eigen vragen: wat willen wij en wat is daarbij de taak van de
    overheid?

    Er zijn concrete aanleidingen om dit te doen:

           De inrichting van een Westfries Centrum voor de Kunsten als plek waar
           professionals en amateurs samenkomen, waar verbanden worden gelegd
           tussen cultuur en onderwijs;

           De bibliotheek, inclusief de Brede School Bibliotheek, biedt mogelijkheden
           voor clustering van verschillende functies:

                                             12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                          ,RRD

           Schouwburg het Park kan zich door het aangaan van allianties sterker
           verbinden met de stad en daarmee nieuw publiek aan zich binden.
           Uitwerking van zijn bijzondere ligging aan het water zou bijdragen aan het
           theater als aantrekkelijk icoon in de regio.

   Stadskern
    De historische stadskern met haar monumenten, winkelaanbod, horeca en
    restaurants is het unique sellingpoint van Hoorn. De levendigheid daarvan
    contrasteert met die van buiten de stadsring. Toch zijn nog niet alle kansen van
    de historische stad benut. Zo bleven het enorme potentieel van het water en de
                                        haven onderbenut. Was het water in vroeger
DOOR HET AANGAAN VAN                    tijden soms een vijand, nu is het een vriend
ALLIANTIES KUNNEN                       die nog veel te bieden heeft (stadsboulevard,
ORGANISATIES ZICH STERKER               stadsstrand). Met medeneming van
VERBINDEN MET DE STAD EN                cultuur(historie) - al in ontwerpfase - kunnen
DAARMEE NIEUW PUBLIEK AAN               daar nieuwe initiatieven voor worden
ZICH BINDEN                              uitgewerkt.

    Voor het meer specifieke aanbod en voor het bovenlokale aanbod is het centrum
    'the place to be'. Daar hebben zich de gerenommeerde kunstenaars gevestigd,
    daar zijn galeries, de musea, clubs en podia. Hier wordt de compacte stad
    manifest.

    Wijken en dorpen
    De keerzijde van al dat moois in de binnenstad is dat er lang niet gekeken is naar
    de stad als geheel. De dorpen Zwaag en Blokker hebben hun eigen historisch
    gefundeerde identiteit; zij manifesteren zich vooral met carnaval en het
    verenigingsleven.

    De wijken zijn een gevolg van het maakbaarheidsdenken uit de jaren zestig en
    zeventig van de vorige eeuw. De houdbaarheidsdatum daarvan is verstreken.
    Het is van belang dat inwoners vanuit een herkenbare visie en betrokkenheid bij
    Hoorn de ruimte krijgen om vorm te geven aan de identiteit van hun eigen wijk.
    De eigenheid van de wijken is een kracht die eraan bijdraagt dat mensen zich
    erkend weten als lid van de gemeenschap. Culturele voorzieningen in wijken,
    zoals buurthuizen, staan onder druk. Ze zijn daar nog belangrijker voor sociale
    cohesie dan in het centrum. Dit vraagt om een geoormerkt budget.

    In een stad waar veel ouderen wonen en het aantal eenpersoonshuishoudens
    toeneemt, dragen voorzieningen in de wijken bij aan de leefbaarheid. Ook voor
    kinderen zijn de wijken hun eerste leefomgeving. Daarom zijn elementaire
    culturele voorzieningen voor jong en oud in de wijken van belang: veilige en
    aantrekkelijke ontmoetingsplekken waar men ook kan genieten van het lokale
    culturele aanbod van muziek, theater, dans en kleinschalige exposities.

    Momenteel is er is nog te weinig evenwicht en afstemming zichtbaar tussen
    voorzieningen op wijkniveau en voorzieningen op centrumniveau.

                                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                        ARRD

                                    De verbindingen tussen de wijken en de stad lijken
 HET IS VAN BELANG DAT              relatief zwak, en het bekende effect van het spoor
 INWONERS DE RUIMTE                 is ook in Hoorn te zien: er is de dynamische
 KRIJGEN OM VORM TE                 centrumkant en de functionele woonkant.
 GEVEN AAN DE IDENTITEIT            Daarnaast worden de verschillende stadsdelen
 VAN HUN EIGEN WIJK                 doorsneden door grote verkeersaders die als een
                                    rivier de ene oever van de andere scheiden.

      Regio
      "Het organisme stad is vele malen groter dan de gemeentegrenzen. West-
      Friesland is steeds meer de gevoelde identiteit. (...) Besturen met de buren. Dit
      alles overigens in de wetenschap dat de wedstrijd gewonnen wordt op Noord
      Holland Noord niveau en het Blauwe Hart" (Veldhuizen, 2012).

     Het Markermeer en het Umeer vormen het blauwe hart van de dubbelstad
     Amsterdam-Almere, de 'Metropolitan Bay Area' van de noordvleugel. Hoorn heeft
     een min of meer symbiotische relatie met Amsterdam, leunt voor meerdere
     functies als het ware op de hoofdstad.

      De gemeenten Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik,
      Opmeer en Stede Broec vormen samen de zeven Westfriese gemeenten (WF7).
      De gemeente Hoorn treedt op als centrumgemeente van de gemeenschappelijke
      regeling 'Ondersteuning bestuurlijke samenwerking West-Friesland'.

     De Westfriese Omringdijk verbindt de grotere gemeenten Hoorn, Enkhuizen,
                              Medemblik en Alkmaar. Met gezamenlijke inspanning
DE REGIO KRIJGT IN DE         wil men dit 126 kilometer lange lint profileren met
NABIJE TOEKOMST EEN           cultuur, sport, recreatie en 'hospitality'.
STEEDS BELANGRIJKERE
FUNCTIE VOOR DE STAD             Deze voorbeelden laten Hoorn zien als een knooppunt
                                 in een regionaal stedelijk netwerk. Men is trots op de
                                 regiofunctie. Tegelijkertijd is deze nog erg bestuurlijk
     ingezet; bij de bevolking leven genoemde zaken nog niet zo.

     De regio krijgt in de nabije toekomst een steeds belangrijkere functie voor de
     stad. Helemaal omdat de gemeente Hoorn haar fysieke grenzen heeft bereikt en
     ook qua inwonersaantal niet verder zal groeien, is het van belang dat Hoornaren
     zich bewust worden van de verbinding met de regio. De inzet van cultuur kan
     daarbij behulpzaam zijn, vanwege de bindende werking.

     Profiel
     Wij beschouwen profilering als veel meer dan een sausje dat de
     marketingafdeling over bestaande initiatieven moet gieten. Wij zien het als een
     manier van communiceren, binnen en buiten de stadsgrenzen: naar inwoners,
     bedrijfsleven, onderwijs en naar regiogemeenten, toeristen en Europa.




                                               14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                            ARRD

         Deze profilering is effectiever naarmate zij integraler wordt ingezet. Iedereen is
         erbij betrokken, van beleidsmakers, stedelijk ontwikkelaars, cultureel
         ondernemers en VVV, tot mensen die voor bewegwijzering zorgen.

         Aan de basis staat het authentieke verhaal van Hoorn. Dat verhaal moet voor
         iedere (culturele) ontwikkelaar aanknopingspunten bieden en gebouwd zijn op
         trots (verleden), realisme (heden) en ambitie (toekomst). Dit verhaal ontbreekt
         nog grotendeels. Nu is het nog eenzijdig historisch ingezet en geeft geen richting
         aan de vele niet-historisch georiënteerde initiatieven die de stad rijk is. Het
         resultaat is een caleidoscoop aan activiteiten, op zichzelf prima, maar als geheel
         gefragmenteerd en versnipperd.

         Gastvrijheid wordt belangrijk gevonden in Hoorn. Voor bezoekers van de stad
         zijn naast de monumenten ook de culturele ontmoetingen en de verblijfskwaliteit
         van belang. Bezoekers moeten worden verleid tot langer verblijf, met minimaal
         één overnachting. Prikkelende arrangementen, kwalitatieve hotelvoorzieningen,
         horeca en culturele programma's zijn daarvoor essentieel. De kwaliteit van
         verpozing aan het water kan beter worden uitgewerkt. Levendige plekken aan het
         water, aantrekkelijk in zomeren winter, en contrasterend met de binnenstad,
         versterken het eigen karakter van Hoorn.

        Hoorn zal daarnaast haar etalages moeten inrichten, niet alleen op de plekken
        waar 'het te doen is' maar ook elders: langs de weg, bij het station, op plekken
        waar mensen samenkomen. De iconen van de stad zullen hun plek in het verhaal
        moeten krijgen. Door verwijzing wordt samenhang zichtbaar. Denk daarbij aan
        Oostereiland, de haven, de pakhuizen, de kades. De watertoerist kan sterker
        worden aangesproken. Hoorn bereiken via het water is wel aantrekkelijk, maar
                               weinig uitgewerkt.
AAN DE BASIS STAAT HET
AUTHENTIEKE VERHAAL            Tot slot is er het achterland, de natuur en de agrarische
VAN HOORN, GEBOUWD             ruimte. De bijzondere kwaliteiten ervan ontgaan de
OP TROTS, REALISME EN          argeloze bezoeker. Met de blik op de toekomst van
AMBITIE                        bijvoorbeeld Greenport, kan een gericht onderzoek naar
                               de mogelijkheden voor verdere ontsluiting van het
        achterland de weg wijzen naar profilering van deze kwaliteiten.

         Bij alle genoemde elementen is de inzet van cultuur onontbeerlijk. Dat kan door
         opdrachtverlening, het maken van werkafspraken met instellingen, door ruimte te
         geven aan cultureel ondernemerschap en door ontmoetingen te faciliteren tussen
         ondernemers en de creatieve sector.




                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                     ,RRD


                                                 Versterking
                                               culturele kracht
                                                    Hoorn




                                                                                                   Intermediair
                                                                                                     Aanjager
                                                                                                    Verbinder




                                                                                                   Opdrachtnemer




              Gemeente: Faciliteren / Procesregie / Subsidie- en opdrachtverlening / Huisvesting   Opdrachtgever




2.3    Culturele actoren

Duidelijk lijkt dat ontwikkelingen de komende jaren vooral zullen voortkomen uit
sterke ketens van onderling goed afgestemde culturele functies. Dit sluit aan bij
een prioriteit uit het Coalitieakkoord:

"We staan een kleinere gemeente voor die kostenbewust opereert, efficiënt en
klantvriendelijk werkt en inwoners, bedrijven en organisaties uitdaagt om met
eigentijdse en creatieve ideeën te komen. Dit vraagt een andere bestuursstijl:
een bestuur dat duidelijke keuzes maakt, motiveert, communiceert en inspireert"
(Hittenetal., 2010).

Om dit te bereiken is het nodig om een goed beeld te hebben van de culturele
ketens. Het noodzakelijke samenspel ontstaat vervolgens als onderliggende
gemeenschappelijke doelen duidelijk zijn en er overeenstemming is over de wijze
waarop deze kunnen worden bereikt.


                                                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                      —ARRD

     Hoe duidelijker de rollen en verantwoordelijkheden van hieronder genoemde
     actoren zijn en hoe beter deze op elkaar aansluiten, des te efficiënter zal de
     culturele keten functioneren. Daarom benoemen we de belangrijkste rollen
     binnen de gemeente Hoorn. We volgen daarbij de lijn van bestuur naar
     uitvoering.

    Gemeente
    De gemeente heeft bestuurlijke (beleid), wetgevende (vergunningen),
    uitvoerende (percentageregeling beeldende kunst) en handhavende
    (prestatieafspraken) rollen (zie voor een rangorde in de Atlas voor gemeenten
    2011 paragraaf 4.7). Uit de gesprekken en discussies met betrokken partijen in
                                              Hoorn over de gemeentelijke rol in het
CULTUUR INZETTEN DOOR                         culturele domein, blijkt dat er op de
OPDRACHTVERLENING: HET MAKEN                  grensvlakken onduidelijkheden en
VAN WERKAFSPRAKEN MET                         verschillen van inzicht bestaan over de
INSTELLINGEN, DOOR RUIMTE TE                  (gewenste) rol van de gemeente.
GEVEN AAN CULTUREEL
ONDERNEMERSCHAP EN DOOR                       Enerzijds houdt men de gemeentelijke
ONTMOETINGEN TE FACILITEREN                   bemoeienis graag buiten de deur,
TUSSEN ONDERNEMERS EN DE                      anderzijds komen termen als
CREATIEVE SECTOR                              'faciliterend', 'participerend', 'initiërend',
                                              'intermediair', 'voorwaardenscheppend',
    'stimulerend' en 'regisserend' veelvuldig naar voren.

     Deze begrippen passen bij eigentijds stadsbestuur. We zien dat gemeente Hoorn
     daar vorm aan geeft, maar ook dat dit nog in ontwikkeling is en nadere uitwerking
     nodig heeft.

     Met deze vorm van besturen wordt samenhang en efficiency bevorderd en kan
     de 'culturele stadsregie' meer richtinggevend en bestendig worden uitgewerkt.

   Instellingen
   Culturele instellingen ontlenen hun levensvatbaarheid vaak aan ondersteuning
   door de gemeente. In de afgelopen jaren is de nadruk soms te veel op autonomie
   van de instellingen gelegd, terwijl het evenzeer gaat om het uitvoeren van
                                     gemeentelijk beleid. In dit spanningsveld
MEER ACCENT LEGGEN OP                opereren inhoudelijke adviescommissies en
DE SPECIFIEKE                        ambtenaren.
OPDRACHTVERLENING AAN
CULTURELE INSTELLINGEN              D e onderzoeksresultaten vragen om meer
                                     accent te leggen op de specifieke
   opdrachtverlening aan culturele instellingen. Dit op basis van een analyse van
   nut en noodzaak van specifieke culturele functies in Hoorn en regio, eerder dan
   op basis van historische rechten en bestaande subsidierelaties.

     Duidelijk is dat instellingen zoals Schouwburg het Park, De Blauwe Schuit,
     Theater Het Pakhuis, Hotel MariaKapel, Manifesto, Muziekschool Gerard

                                                 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                            RRD

    Boedijn, het Westfries Museum, Hoorn Kunst en Cultuur en Stichting Hoorn
    Oude Muziek Nu een vitale culturele functie hebben voor Hoorn.

    Verenigingen
    De maatschappelijke impact van het amateurkunstenveld in Hoorn is groot. Uit
    de 'Notitie subsidies amateurkunst 2012-2013' blijkt dat Hoorn hier dichtbij de
    landelijke gemiddelden ligt: 36.000 inwoners (52%) van Hoorn van zes jaar en
    ouder houden zich bezig met amateurkunst. Ruim 1.600 daarvan (15%) zijn lid
    van een vereniging. Dit zegt iets over de mate waarin verenigingen in de
    samenleving zijn ingebed.

    Maar liefst veertig amateurkunstgezelschappen deden een aanvraag voor
    gemeentelijke subsidie in het kader van de subsidieverordening 'Notitie subsidie
    amateurkunst 2012-2013'. Uit dezelfde verordening blijkt het vitale belang dat de
    gemeente hecht aan de amateurkunst.

   "De Stadsvisie gaat uit van een actief kunst- en cultuurbeleid, nu en in de
   toekomst. Daarbij zijn niet alleen de wensen van de eigen inwoners
   richtinggevend maar wordt ook geprobeerd om de stad zo aantrekkelijk mogelijk
   te maken voor toeristen. Hoorn wordt gezien als het culturele en recreatieve hart
   van Westfriesland en heeft cultuurtoerisme nodig om de binnenstad vitaal te
   houden. De amateurkunst kan hier een rol in spelen (...)." (Notitie Subsidie
AMATEURKUNST         Ama.eurkuns.2012-2013, 2012, p. 4)."

                     De coalitie legt de prioriteit bij amateurvoorstellingen,
i-iuuKiN             amateurkunst en volkscultuur. Jongeren worden ook als
                     prioriteit gezien. Toch zijn nog serieuze vragen rond de
    amateurkunst te beantwoorden:

           -   Waarom is slechts 15% van de amateurkunstbeoefenaars lid van een
               vereniging?
               Representeert de groep deelnemers de diversiteit van de Hoornse
               samenleving in voldoende mate (in Hoorn zijn 160 nationaliteiten
               vertegenwoordigd)?
               Hoe verbinden de amateurkunsten zich aan andere domeinen (toerisme,
               historie, onderwijs enzovoorts)?
               Waarom voelen jongeren zich weinig aangetrokken tot het
               amateurverenigingsleven?

    Ons lijkt de beantwoording van de hier gestelde vragen een taak van een
    intermediair die opereert tussen gemeente en veld.

    "De amateurkunst staat niet speciaal bekend als vernieuwend. Integendeel, zij
    vertoont door de jaren heen een grote stabiliteit. Dit is ook juist de kwaliteit van
    deze sector in het culturele leven. Wel betekent dit dat alertheid geboden is: de
    amateurkunst moet niet blijven hangen in haar eigen tradities en zo vergrijzen en
    verstarren." (ibid., p. 5).

                                              18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                         RRD

Amateurkunst floreert in Hoorn - het zijn de amateurverenigingen die het moeilijk
hebben. Uit de verschillende discussies kwam naar voren dat verenigingen vaak
niet beschikken over de noodzakelijke expertise om de neerwaartse spiraal te
doen keren. Het is ons opgevallen dat er bij verenigingen weinig belangstelling
lijkt te zijn voor wat er zich buiten de eigen vereniging afspeelt. In dat geval is de
hoop dat de amateurkunsten zich verbinden met andere domeinen ijdel. De
eerder geuite wens om een intendant voor de amateurkunst te benoemen, lijkt
daarom gefundeerd.

De rol van de professionele kunsten in Hoorn is beperkt en in ontwikkelende zin
gekoppeld aan de amateurkunsten via verenigingen en stichtingen. Deze
verbinding is nuttig: professionele kunsten dienen vaak als voorbeeld en
inspiratiebron voor amateurkunst. Professionele kunstenaars kunnen de
gewenste kwaliteitsverbetering in de amateurkunst helpen doorvoeren.

Onderwijs en educatie
Inwoners van Hoorn die er geworteld zijn, weten zich verbonden aan het eigene
van stad en streek. Kunsteducatie en -onderwijs dragen significant bij aan die
worteling. Daarom verdient cultuuronderwijs, met lokale binding, aandacht.
Mensen die zijn opgegroeid met aandacht voor hun omgeving, tonen er later zelf
liefde en zorg voor. Zij zullen bijdragen aan de vitaliteit en de culturele profilering
van Hoorn. Op grond van de onderzoeksresultaten beschouwen wij investeringen
in onderwijs en educatie als een investering in de humus van de Hoornse
samenleving.

De benadering van 'levenslang leren' biedt kansen voor alle inwoners die zich
willen ontplooien. Mensen, van de jongsten tot de ouderen, met inbegrip van het
talent, moeten de gelegenheid krijgen zich te ontwikkelen.

Aan 'levenslang leren' kan worden vormgegeven in samenwerking met het
reguliere onderwijs, brede scholen, amateurverenigingen, instellingen, podia,
musea, erfgoedinstellingen en de bibliotheek. Ook voor toeristische en
landschappelijke organisaties liggen hier kansen.

Cultuur is een kernkwaliteit voor Hoorn. Investering in de basis is dan een
vereiste: jong geleerd, oud gedaan.




                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                               ARRD

CONCLUSIES

1.   Hoorn heeft als stad van haar grootte veel te bieden, de bevolkingsgroei
     is gestabiliseerd, vergrijzing ingezet, fysieke gemeentegrenzen zijn
     bereikt. De culturele rol van Hoorn als centrumgemeente voor de regio
     vraagt om meer nadruk op kwaliteit.

2. Nieuwe verbindingen zijn nodig: tussen professionals en amateurs,
   tussen culturele instellingen en tussen verschillende domeinen.
   Deze versterken culturele ketens zoals onderwijs-talent-productie-
   vertoning of centrum-wijken-regio of cultuurhistorie-kunsten-toerisme.

3. Een sterke, zelfbewuste stad werkt vanuit haar trots voor het verleden,
   besef van het heden en ambities voor de toekomst. De historie van Hoorn
   vraagt om verbinding met de 20ste (de overloop bijvoorbeeld) en 21 s t e
   eeuw zoals de ontwikkeling van Greenport.

4. Het invulling geven aan integraliteit kan niet langer worden uitgesteld:
   erfgoed en cultuur liggen in eikaars verlengde; kunst, cultuur,
   cultuurhistorie en toerisme hebben elkaar nodig; horeca, evenementen en
   citymarketing zijn onlosmakelijk; water, haven, stadskern, wijken,
   achterland en Omringdijk vertellen één verhaal.

5. Gedragen keuzes hebben effect. Zet daarom de bevolking centraal, met
   name de ouderen en de jongeren. De ouderen maken straks het grootste
   deel uit van de bevolking van Hoorn en vormen het grootste
   bezoekerspotentieel. De jongeren moeten Hoorn ervaren als een plek
   waar ze zich kunnen ontplooien en vermaken.

6. Hoogwaardige cultuureducatie met voldoende aandacht voor de lokale en
   regionale inbedding is essentieel om cultuur als kernwaarde ook effectief
   te maken. Het gaat hier om investeringen voor de langere termijn.
   Waarom komen mensen naar de stad? Of zoals Onno van Veldhuizen,
   burgemeester van Hoorn, omschrijft in zijn nieuwjaarstoespraak:

     "Of het nu om winkelen of om wonen gaat, om vrije tijd of het werk,
     iedereen komt naar de stad in de hoop er beter van te worden. Een
     goede stad onderscheidt zich ten eerste als ontmoetingsplek voor oud en
     jong talent. (...) Het belang van goed onderwijs kan dan ook nauwelijks
     overschat worden. Emancipatie, ontplooiing, woekeren met je talenten,
      leder onderzoek levert dezelfde uitkomst op: goed onderwijs maakt op
     alle terreinen van je leven - ja, ook geluk, gezondheid en betrokkenheid -
     het verschil." (Veldhuizen, 2012).

7. Het vitaal houden van de amateurkunst is voor Hoorn van belang. Het
   culturele leven van Hoorn vindt zijn ankers immers in de amateurkunst.

                                      20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                   -ARRD

        Voorzieningen voor scholing, beoefening en presentatie zijn
        randvoorwaarden voor een kwalitatief sterke sector. Daarnaast is het
                                          nodig dat de
ELK ONDERZOEK LEVERT                      amateurkunstgezelschappen leren om
                                          verder te ki ken d a n d e ei en
DEZELFDE UITKOMST OP:                                 J                9
GOED ONDERWIJS MAAKT OP                   organisatie. Aandacht voor
ALLE TERREINEN VAN JE                     ledenwerving, promotie,
LEVEN HET VERSCHIL                        talentontwikkeling en aansluiting bij de
                                          professionele kunstwereld zijn
        noodzakelijk voor een bestendige toekomst. Deze tijd vraagt om een
        meer naar buiten gericht verenigingsleven. De kans dat zonder hulp van
        buitenaf een omslag zal plaatsvinden, achten we niet groot.

      8. Last but not least omschrijft de burgemeester in zijn Nieuwjaarstoespraak
         de stad als volgt:

          "Hoorn is een stad die zichzelf opnieuw uitvindt als groene en blauwe stad
          op een kruispunt van wegen en water." (ibid.).

          Daar hoort een consistent verhaal bij dat zijn ankers vindt in de
          geschiedenis en zich uitstrekt tot in de toekomst. Het moet gevoeld en
          uitgewerkt worden tot in de vezels van de stad. De stad zal haar
          authentieke verhaal moeten vertellen en niet bang zijn zichzelf te
          herdefiniëren met inbegrip van haar controverses (zoals J.P. Coen, VOC,
          overloop Amsterdam). Cultuur kan hier significant aan bijdragen.

      9. In een vitale stad of regio zijn ruimte, economie en cultuur met elkaar in
         balans. Tegenwicht bieden aan de vergrijzing van de bevolking van Hoorn
         is een investering in de toekomst van Hoorn. De stad kan een
         aantrekkelijke 'haven' worden voor nieuwe kenniswerkers in Greenport.
         Daarbij kunnen cultuur en onderwijs als motor worden ingezet.

      10. Uit het hele proces tot nu toe volgen vier ambities: ontdekken, ontmoeten,
          ontwikkelen en ontsluiten. De ambities verwijzen naar de stad zelf, de
          organisaties en de inwoners van Hoorn, die voortdurend ontdekken,
          elkaar ontmoeten, zichzelf ontwikkelen en zichzelf laten zien.




                                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                         KRD

    4        AANBEVELINGEN

    Hieronder worden eerst de aanbevelingen in de vorm van de vier ambities
    uitgewerkt (aanbevelingen op inhoudelijk niveau). Vervolgens worden de acties
    genoemd waarmee die ambities gerealiseerd kunnen worden (aanbevelingen op
    instrumenteel niveau), voor de korte en de middellange termijn.

    De onderzoeksresultaten leren dat het 'vitaal zelfbewustzijn' van Hoorn meer
    evenwicht behoeft. In onze visie is een vitaal zelfbewustzijn opgebouwd uit drie
    componenten: trots over het verleden, realisme inzake de actualiteit en ambitie
    voor de toekomst.

     Hoewel het verleden ook zijn omstreden dimensies heeft, is er overwegend trots.
     De interpretatie van de huidige positie van Hoorn is al meer diffuus en over de
                             ambities voor de toekomst heeft ieder zo z'n ideeën. Het
... ANDERS DAN EEN           geheel van initiatieven en investeringen lijkt vanuit
MARKETINGVERHAAL             cultureel perspectief nog weinig sturing en richting te
WAARIN HOORN HET             hebben.
PARADIJS OP AARDE
WORDT GENOEMD                Het benoemen en vormgeven van gezamenlijke ambities
                             heeft daarom prioriteit. De voorgestelde ambities zijn
     generiek toepasbaar en kunnen daarom een integraal effect hebben op en
     impact hebben voor het vitaal zelfbewustzijn van Hoorn (inwoners, bedrijfsleven
     en toeristen).




        UI
        O
        I
        V)




        LU
        (-         Ontdekken                                    Ontsluiten         LU
        3                                                                          O
        O
        a.



    De vier ambities slaan een brug naar de toekomst, geven in combinatie met het
    verhaal van Hoorn richting en kunnen verbanden weer op gang brengen.




                                             22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                RRD

4.1         Am
             b itie 1: Ontdekken

Inwoners en bezoekers, van jong tot oud, worden verrast door het verhaal van
Hoorn. H ier wordt authentiek gecommuniceerd over het verleden met zijn
controverses, over de symbiotische relatie met Amsterdam, over de mysteries
van het achterland, de belofte van het water en van Greenport als economische
motor. 'Authentiek' wil zeggen: waarachtig en geloofwaardig. Dat is wat anders
dan een marketingverhaal waarin H oorn het paradijs op aarde wordt genoemd.
Aan de hemel hoeft niets verbeterd te worden.

Vanuit het authentieke verhaal zullen inwoners, politici, ondernemers en anderen
betrokkenheid ontwikkelen en bijdragen aan een betere stad.

De stad laat zich ontdekken, geeft zich beetje bij beetje bloot met haar mooie en
scherpe kanten. De regie op deze ontdekkingstocht is een zaak van iedereen:
archeologen, reisbureaus, onderwijzers, musea, schrijvers, culturele organisaties
en vele anderen.

Het vormt de basis voor trots, aandacht en zorg van inwoners voor hun stad
Hoorn.


                        -Arrangementen       Amateurkunst-verenigingen / Culturele instellingen / Evenementen
                        - Educatie
      Ontdekken
                        - Kunstroutes
                        - Iconen
                        .....                Gemeente: Faciliteren / Procesregie / Subsidie- en opdrachtverlening / H uisvesting



      SUBDOEL                    HOE



4.2         Am
             b itie 2: Ontmoeten

Hier gaat het om elkaar te laten kennen en gekend te worden. Het
samenbrengen van culturen, van opvattingen, ideeën, en kennisdomeinen. De
geregisseerde ontmoeting draagt bij aan samenwerking, kennisvermeerdering en
efficiëntie. Deze ontmoeting heeft een kwalitatief doel. H et past bij het
gemeentelijk beleid om hier een leidende rol in te nemen.

Ontmoeting staat aan de basis van respect, begrip, uitwisseling, afstemming,
verbinding en verrijking.


                                             Amateurkunst-verenigingen / Culturele instellingen / Evenementen
                        - Platform
                        ■ Sociale media
      Ontmoeten   .<-   - Clustering
                        - Wijkactiviteiten
                                             Gemeente: Faciliteren / Procesregie / Subsidie- en opdrachtverlening / H uisvesting



                                 HOE




                                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                             RRD

4.3          Am
              b itie 3: Ontwikkelen

Ontwikkelen heeft betekenis voor (jonge) mensen, instellingen, bedrijven en de
stad. H et houdt onder meer in: opvoeden, ontplooien, ontwerpen, groeien,
construeren en initiëren.

Of het nu gaat over cultuureducatie, doorlopende leerlijnen, cultureel
ondernemerschap, architectuur, een festival, de Omringdijk of een centrum voor
de kunsten; ieder zal een visie moeten hebben op de eigen ontwikkeling.
Ontwikkeling staat voor vitaliteit.


                                                          Amateurkunst-verenigingen / Culturele instellingen / Evenementen

                      : - Regionale agenda cultuur
                      ■ - Masterplan infrastructuur


                                                          Gemeente: Faciliteren / Procesregie / Subsidie- en opdrachtverlening / H uisvesting




4.4          Am
              b itie 4: Ontsluiten

Het is belangrijk dat mensen, organisaties, bedrijven en ook de stad zelf, laten
zien wat zij ontwikkeld hebben: talent, producten, monumenten, voorstellingen en
dergelijke. Daarmee ontstaat een gevoel van eigenwaarde, worden anderen
geïnspireerd en komt reflectie tot stand.

Ontsluiten slaat op openen, toegankelijk maken, (mede)delen, presenteren,
exposeren en manifesteren.


                            -   Toegangspoorten           Amateurkunst-verenigingen / Culturele instellingen / Evenementen
                            -   Openbare ruimte




                                                      K
                            -   Groene regio
      Ontsluiten
                            -   Monumenten
                            -   H aven
                                                          Gemeente: Faciüteren / Procesregie / Subsidie- en opdrachtverlening / H uisvesting
                            .....



4.5          Acties

Hoe gaan we de toekomst vorm geven aan de hand van deze vier ambities?

We geven daarvoor twee sets van aanbevelingen, een voor de korte en een voor
de middellange termijn.

"Kijk naar de conceptstructuurvisie voor H oorn en onze ambities om ons te
ontwikkelen als stad aan het water. We concentreren ons niet op groen of op



                                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                  -ARRD

blauw, maar voor het eerst in de geschiedenis echt op allebei" (Veldhuizen,
2012).

   1. de aantrekkelijkheid van Hoorn beter voor het voetlicht brengen vanuit
      een integrale verbinding tussen horeca, cultuur, erfgoed en toerisme;

   2. inzetten op cultuureducatie, cultuuronderwijs, talentontwikkeling en
      levenslang leren;

   3. versterken van het verenigingsleven door verbindingen met de
      professionele instellingen en bijdragen aan expertise en zelfredzaamheid;

   4. het verhaal van Hoorn als inspiratiebron uitwerken;

   5. de gemeente mag meer eigen regie voeren vanuit een duidelijke visie op
      de culturele infrastructuur, werken vanuit gezamenlijke concepten en
      kwalitatieve uitgangspunten;

   6. ook met cultuur aansluiten bij de nieuwe economie (Greenport) en ruimte
      (achterland en natuurgebieden);

   7. vormgeven aan regelmatige reflectie en dialoog met burgers en betrokken
      partijen;

   8. de rol van Hoorn als centrumgemeente in West-Friesland ook in cultureel
      opzicht waarmaken door het nemen van gemeente overstijgende
      initiatieven;

   9. de aansluitingen tussen de wijken en de historische binnenstad ook in
      cultureel opzicht verbeteren;

    10. de stad meer naar het water openen, met de haven als gastvrije toegang
        en schilderachtig decor;

    11. culturele interventies als instrument voor (het begrijpelijk maken van)
        verandering benutten.




                                          25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                          RRD




                                        Ontmoeten ]         ! Ontwikkelen !       ; Ontsluiten   i   LU
                                                                                                     O



 o.
 O         ■ Dwarsverbanden                                                                          UJ
                                   - Platform                - Regionale                             UI
           -Arrangementen                                                        - Toegangspoorten
 I
 z
           - Educatie
           - Kunstroutes
                                   - Sociale media
                                   - Clustering
                                                             agenda cultuur
                                                             - Masterplan
                                                                                 - Openbare ruimte
                                                                                 - Groene regio
                                                                                                     £
 X
 o
           • Iconen
                                   - Wijkactiviteiten        infrastructuur
                                                                                                     I
 o:




 I
                                           ^            ^
                                                                                                     ï
                        Amateurkunst-verenigingen / Culturele instellingen / Evenementen




4.6      Acties korte termijn

      1. Stel een intendant aan met als opdracht de amateursector te verbinden
         met de professionele sector, de muziekschool en het voorgenomen
         Westfries Centrum voorde Kunsten, en om de programmaontwikkeling
         rond bijzondere culturele projecten en de 'beleefbaarheid', de
         zichtbaarheid en de hoorbaarheid van de amateurkunsten te vergroten;

      2. Maak een functioneel masterplan voor de culturele infrastructuur.

      3. Verleen aan het culturele veld opdrachten om dwarsverbanden tussen
         erfgoed, toerisme, onderwijs en sport te concretiseren; bijvoorbeeld door
         sport en cultuur op meer centrale plekken samen te brengen, zoals de
         Open Water Wedstrijden. Benoem en benut daarbij de onderzoeks- en
         ontwikkelingsmogelijkheden (R & D) van cultuur voor recreatieve en
         toeristische waarden. Raadpleeg daarbij ook jongeren om een actueel en
         gedegen beeld te krijgen van hun wensen op dat gebied;



                                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                               ARRD

4. Realiseer een platform (zowel online als offline) voor ontmoeting onder
   regie van de gemeente, waarbij regelmatig thematische ontmoetingen
   tussen gemeente, instellingen, onderwijs en amateurveld worden
   gefaciliteerd. Geef aan die ontmoeting een vervolg en betrek er vanaf het
   begin jongeren bij. Geef ontmoetingen die offline tot stand zijn gekomen
   ook online een vervolg;

5. Zoek bottom-up in de samenleving naar allianties voor de culturele
   profilering van de Westfriese Omringdijk en het achterland van Hoorn en
   maak daar een kloppend verhaal van;

6. Doe onderzoek naar de synergievoordelen van clustering van culturele
   functies bij onder meer de bibliotheek, het Westfries Centrum voor de
   Kunsten en Schouwburg het Park. Denk aan het samenvoegen van de
   publiciteit, de administratie en de planning. Stel genoemde instellingen in
   staat een belangrijke rol te spelen bij de vormgeving van de vier ambities;

7. Stimuleer de ontwikkeling van arrangementen voor meerdaags bezoek
   aan Hoorn met een centrale rol voor cultuur, erfgoed en horeca;

8. Stimuleer de komst van een centrale culturele agenda uit met alle
   activiteiten in Hoorn, waarbij zowel het professionele veld als het
   amateurveld onderling activiteiten op elkaar kunnen afstemmen;

9. Geef opdracht tot het schrijven van het verhaal van Hoorn, bruikbaar en
   inspirerend vooralle Hoornaren, onderwijs, instellingen, ondernemers en
   politiek. Kernwaarden daarbij zijn trots, realisme en ambitie;

10. Geef cultuureducatie prioriteit door deze te centraliseren op een plaats in
    Hoorn, bijvoorbeeld bij het toekomstig Westfries Centrum voor de
    Kunsten, de muziekschool of de bibliotheek om vervolgens vanuit deze
    centrale locatie cultuureducatieve programma's en activiteiten te
    ontwikkelen voor en in samenwerking met instellingen, het amateurveld
    en het onderwijs;

11. Ontwikkel een didactisch en inhoudelijk gedegen pilot muziekeducatie
    voor lagere en middelbare scholen van Hoorn.

12. Bouw de Linkedln-groep 'Cultuurforum Hoorn' verder uit en benut deze
    voor het zoeken naar nieuwe perspectieven, voor reflectie en voor het
    polsen van de mening van inwoners van Hoorn;

13. Neem cultuur op in de 'Agenda van de Toekomst' van de Westfriese
    Gemeenten (WF7);




                                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                       ,RRD

      14. Zet opdrachten uit in het culturele veld om verbindingen met de wijken te
          realiseren, zoals het (gezamenlijk) organiseren van evenementen in
          zowel de wijken als het centrum van Hoorn.

      15. Stel een kwalitatieve effectmeting in, dat wil zeggen onderzoek of de
          inhoudelijke doelen zijn gehaald.

4.7      Acties middellange termijn

      1. Investeer in hoogwaardige architectuur om de aantrekkelijkheid van de
         stad te vergroten voor onder meer de jongere generaties en om de
         buitenwijken op de historische stad te laten aansluiten;

      2. Maak functionele en toegepaste kunst, landschapskunst en kunst in de
         openbare ruimte een integraal onderdeel van de gebouwde omgeving,
         met gebruikmaking van de percentageregeling beeldende kunst;

      3. Benoem cultuuriconen van de 21 s t e eeuw en neem die op in het verhaal
         van Hoorn;

      4. Open de stad, met inbegrip van de haven, naar het water door een
         boulevard of stadsstrand te maken, zoals aan de Westerdijk, waar een
         mix van sport, cultuur en toerisme garant staan voor levendigheid;

      5. Profileer de centrumfunctie van Hoorn duidelijker in de regio door het
         benoemen van een 'regiomanager' met de bijzondere opdracht om Hoorn
         als hoofdstad van West-Friesland op de kaart te zetten;

      6. Verbeter de aansluiting op het recreatietoervaartnet en combineer dat
         recreatietoervaartnet met cultureel aanbod dat past bij het karakter van de
         stad.

      7. Maak de bijzondere kwaliteiten van Hoorn zichtbaar bij de
         'toegangspoorten' van Hoorn: de weg, het water en het spoor. Geef de
         bezoeker informatie over waar hij zich bevindt en communiceer onder
         andere over de nabijheid van het historische centrum, musea en theater.

      8. Versterk de eigen kracht van wijken door geoormerkt budget in eigen
         beheer te geven om zich cultureel te profileren.

      9. Onderzoek de mogelijkheden voor de vestiging van hoger onderwijs en/of
         het opzetten van een culturele zomerschool dat een impuls zou kunnen
         geven aan het culturele leven in Hoorn.

      10. Geef Hoorn een aantrekkelijke en onderscheidende positie binnen
          Greenport door het ontwikkelen van bijzondere verblijfsarrangementen en
          door Greenport een plek te geven in de etalages van de stad.

                                           28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                   RRD

4.8      Schematisch overzicht


      DOEL       DOOR       HOE           WAARMEE                    WIE




                                                              —"



                                          agenda cultuur

                                          infrastructuur
                                          - Masterplan
                                          - Regionale
                                    «r>
                                                                                1
                                                                                o




                                                                                 CT
                                                                                 C
                                                                                 V)


                                                                           c
                                                                                 >
                                                                           co   3
                                                                                X
                                                                                 Ol
                                                                           E
                                                                                 C
                                                                           c
                                                                           5     ■
                                                                        LU

                                                                           e

                                                                        f       X
                                                                                 o
                                                                                 c
                                                                           B     è
                                          - Openbare ruimte
                                          - Toegangspoorten




                                                                           13
                                                                                JO
                                          - Monumenten
                                          - Groene regio




                                                                        ü       CO

                                                                           C     o
                                                                           B
                                          - Haven




                                                                           O)    £
                                                                           c
                                                                                o
                                                                         ff     a
                                                                                ■—,


                                                                         >
                                                                        to       e
                                                                           E
                                                                        -£
                                                                         =3

                                                                                Lai .
                                                                           8
                                                                        <E       c
                                                                                 ■
                                                                                 E
                                                                                 ©
                                                                                O
                               c
                                          V    >
                                                c
                                                (0

                                               en
                                                     c
                                                     o
                                               cc    o
                                               £     X
                            UJ ■§
                               o      / (      1




      naoa     »30HS1VANI   3inOM         dO N31HOI5J               NVA 13ZNI




                                                         29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                     ,RRD

Literatuur

Blank, H., Bont, A. de., Vos, M. de., & Maas, P. (2011). Structuurvisie Hoorn.
Basisnotitie 2010-2025. Rotterdam: BVR adviseurs ruimtelijke ontwikkeling.

'College-uitvoeringsprogramma 2010-2014'. (2010). Hoorn: Gemeente Hoorn.

Cultuur in Beeld. (2011). Den Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap.

Cultuur in Cijfers (Herziene uitgave november). (2011). Den Haag: Ministerie van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.

'De culturele infrastructuur van gemeenten in ringen', VNG.
http://www.vng.nl/Documenten/vngdocumenten/ringmodel.pdf (22 oktober 2011).

Deekman, A., Heimans, H., Voltz, L. (2011). Amateurkunst: Feiten en trends.
Monitor Amateurkunst in Nederland. Utrecht: Kunstfactor.

'Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn.' (2010). Hoorn: l&O Research
BV.

Gemeentegids 2012. Hoorn moetje voelen! (2012). Amsterdam: City & Tourist
Promotions.

Groot, H. de, Marlet G., Teulings C , & Vermeulen W. (2011). Staden Land. 's-
Gravenhage: Centraal Plan Bureau.

Hilten, van W., Ruppert, A., Tonnaer, R., Pijl, M., & Helling, A. (2010).
'Coalitieakkoord Hoorn 2010 - 2014. VVD, VOCHoom, Fractie Tonnaer, CDA,
D66'. Hoorn: Gemeente Hoorn.

'Kadernota Cultuurbeleid 2013-2016'. (2011). Haarlem: Provincie Noord-Holland.

'Kaderstellende nota Cultuureducatie en Bibliotheekwerk. Cultuurbehoud voor
West-Friesland'. (2012). Hoorn: Regionale werkgroep Cultuureducatie en
Bibliotheekwerk.

Marlet, G. (2009). De Aantrekkelijke Stad. Nijmegen: VOC Uitgevers.

Marlet, G., & Woerkens, C. van. (2011). Atlas voor gemeenten 2011. Nijmegen:
VOC Uitgevers.

Meer waarde door cultuur. Nota kunst en cultuur 2006-2010. Gemeente Hoorn.
(2006). Hoorn: Gemeente Hoorn.

'Notitie subsidies amateurkunst 2012-2013.' (2011). Hoorn: Gemeente Hoorn.

                                         30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

'Ontwikkeling programma Westfriese Omringdijk 2013 en verder'. (2012). Hoorn:
Gemeente Hoorn.

'Reactie "Denk mee over cultuur in Hoorn"'. (2012). Zwaag: Carnavalsvereniging
Het Masker.

Stadvisie Hoorn 2005-2025. Hoorn - Leefbaar en Vitaal. (2005). Hoorn:
Gemeente Hoorn.

Veldhuizen, O. van. (2012). 'Nieuwjaarstoespraak 2012', De stad Hoorn.
http://www.hoorn.nl/lnt/Welkom-in-Hoorn/De-stad-
Hoorn/Nieuwsarchief/Nieuwsarchief-2012/Nieuwsarchief-2012-
januari/Nieuwjaarstoespraak-2012.html (24 april 2012).

Vries, D.P. (2011) Offerteverzoek. Hoorn: Gemeente Hoorn afdeling Welzijn.

Vrolijks, R. (2003). Stadshaven, smaakmaker voor stedelijke ontwikkeling. Breda:
Projectbureau Vrolijks.

Zijlstra, H. (2011). Meer dan kwaliteit: een nieuwe visie op cultuurbeleid. Den
Haag: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.



Foto omslag: deel van het kunstwerk 'Hallo' van Herman Lamers, te Hoorn.



©ARRD2012




                                         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                              -ARRD

Over ARRD

ARRD is een in 2008 opgericht onderzoeks- en ontwikkelingsbureau voor de
kunsten, dat werkt vanuit de artistieke inhoud. ARRD richt zich op kunstenaars,
culturele instellingen en (semi)overheden.
Wij benaderen elke kunstdiscipline vanuit de 'taal' waarin zij zich uitdrukt.
Tegelijkertijd gaan wij ervan uit dat de verschillende kunstdisciplines een
gemeenschappelijke kern hebben. Daarom beschouwen wij vergelijkend
interdisciplinair onderzoek als een sleutel tot succes.
Allereerst formuleren wij een zo elementair mogelijke probleemstelling. Dat die
probleemstelling kunstinhoudelijk gemotiveerd is, heeft uiteraard methodische
consequenties.
Ons plan van aanpak is altijd methodisch doortimmerd en dus herhaalbaar.
Wij combineren kwalitatief en kwantitatief onderzoek met de alledaagse praktijk
van de kunstensector.
De ontwikkelingstak van ARRD richt zich op het ontwerpen van culturele
initiatieven. Daarbij zetten wij de grote lijnen uit, betrekken partners erbij en
leveren een concreet eindresultaat af.

Eerder lichtte ARRD het Rotterdamse opdrachtenbeleid in de beeldende kunst
door en voerde het onderzoeken uit in opdracht van steden als Den Haag en
Nijmegen.

Erwin Roebroeks (directeur-eigenaar) behaalde de graad van uitmuntendheid
aan de Vlaamse rijksmuziekacademie en de doctoraaldiploma's
bedrijfscommunicatie en vergelijkende kunstwetenschap (cum laude). In 2000
richtte hij Erwin Roebroeks Muziekconsultancy op. Hij publiceert in tijdschriften
als De Gids en Leonardo Music Journal en is criticus voor de Neue Zeitschrift für
Musik. Bij Jos de Mul aan de Erasmus Universiteit Rotterdam schrijft hij een
proefschrift over moderne muziekesthetiek. Roebroeks is lid van verschillende
culturele adviesorganen, waaronder het Fonds Podiumkunsten en de Europese
Commissie.

Geurt Grosfeld (samenwerkingspartner ARRD) studeerde natuur- en scheikunde,
en muziek. Hij was jarenlang als musicus op podia te vinden. Daarnaast legde hij
zich toe op creatief management, beleidsontwikkeling en ondernemerschap in de
creatieve sector. In 1990 richtte hij Sonax op. Grosfeld stond aan de wieg van
Muziekcentrum Den Bosch, Festival November Music, De Ambassade voor
Creatieve Zaken en vele andere initiatieven. Hij bekleedt bestuursfuncties in de
culturele sector en was adviseur bij de Raad voor Cultuur. Grosfeld adviseert
overheden en particuliere instellingen bij vraagstukken rond samenleving,
cultuur, erfgoed en kunst.

Marisje Kruizinqa (stagiaire) heeft gedurende haar middelbareschoolperiode (bij
Oscar Romero in Hoorn) in de omgeving van Hoorn gewoond. In 2011 heeft zij
haar bachelor Algemene cultuurwetenschappen behaald aan de Universiteit van

                                         32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                               -ARRD

Amsterdam. Daarnaast werkt zij vanaf 2009 als bewaker bij het Stedelijk
Museum Amsterdam en werd zij in 2010 redactielid bij Simulacrum, het tijdschrift
voor kunst en cultuur verbonden aan de Universiteit van Amsterdam. Sinds 2011
is ze gastvrouw bij Musea Zutphen. Tijdens de afronding van het voorliggende
onderzoek is zij afgestudeerd in (de master) Kunst- en cultuurwetenschappen,
met als specialisatie Kunstbeleid en mecenaat, aan de Radboud Universiteit
Nijmegen.




                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                RRD


BIJLAGEN




           34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                             RRD


Bijlage I            Uitgangspuntennotitie
1   Inleiding                                      36
2   Begripsbepaling en -benadering                 37
3 Beleidsdoelen                                    37
3.1 Ideaalplaatje                                  38
3.2 Gemeentelijke rol en ambities                  38
3.3 Aandachtspunten                                39
4 Trends en ontwikkelingen                         39
4.1 Bevolkingsopbouw                               39
4.2 Aard en achterland                             40
4.3 Aantrekkelijkheid                              41
4.4 Vestigingsklimaat                              41
4.5 Grond- en huizenprijzen                        41
4.6 Winkelaanbod en horeca                         42
4.7 Evenementen                                    43
4.8 Verleden-toekomst                              43
5 Kunsten                                          44
5.1 Amateurkunst                                   44
5.2 Professionele kunsten                          44
5.3 Kunsteducatie                                  45
5.4 Cultuurparticipatie                            45
5.5 Volkscultuur                                   45
5.6 Kunstgebouwen                                  46
6 Dwarsverbanden                                   46
6.1 Culturele voorzieningen                        46
6.2 Horeca                                         47
6.3 Water en toerisme                              47
6.4 Samenwerking                                   47
7   Voorlopige Conclusies en antwoorden            48




                                     35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                 -ARRD

Bijlage I      Uitgangspuntennotitie
1    INLEIDING

Zoals hierboven gesteld, is ARRD, onderzoeksbureau voor de kunsten, in juli
2011 door de gemeente Hoorn gevraagd om een offerte uit te brengen voor een
notitie atelierbeleid en de nieuwe cultuurnota van de gemeente Hoorn. In
september 2011 is ARRD de opdracht gegund.

De notitie atelierbeleid is inmiddels afgerond. Met de werkzaamheden voor de
cultuurnota is in november 2011 begonnen.

De eerste fase (fase 1 van de opdracht; paragraaf 1.2.3) op weg naar de nieuwe
cultuurnota is het formuleren van een cultuurvisie. Voortschrijdend inzicht bracht
ons ertoe niet een kant-en-klare cultuurvisie af te leveren, maar een
conceptcultuurvisie. Zij moest later immers worden getoetst aan de resultaten
van de expertmeetings en de sociale media. Vandaar dat de hieruit
voortvloeiende notitie, in afwijking van het in hoofdstuk 1 gestelde, niet
'Visiedocument' maar 'Uitgangspuntennotitie' is genoemd.

In deze fase hebben wij gesprekken gevoerd met de wethouder en de
cultuurambtenaren. Het doel van deze gesprekken was om grofmazige
antwoorden te krijgen op de volgende vragen:
    Wat is de functie van kunst en cultuur in Hoorn tijdens de nieuwe
    cultuurnota periode?
    Welke rol ziet de gemeente voor haarzelf weggelegd bij de ontwikkeling van kunst
    en cultuur (voorwaardenscheppend, stimulerend, uitvoerend en/of regisserend)?
    Wat is het ambitieniveau van de nieuwe cultuurnota (korte, middellange en lange
    termijn)?
    Hoe breed is het terrein van de cultuurnota (welke aandachtsgebieden
    wel/niet/met accent)?
    Hoe groot is de financiële ruimte?
    Hoe integraal dient de cultuurnota te zijn (verhouding tot regionale en landelijke
    ontwikkelingen)?
• Hoe ver reikt de interactieve wijze van betrokkenheid van de Hoornse bevolking
    bij de totstandkoming van de cultuurnota?

De vorm van deze gesprekken was de dialoog; de vragen dienden als input van
gesprekken waarin ieders kennis en ervaring maximaal werden benut.

Deze vorm vloeit voort uit onze (in de offerte genoemde) benadering:
• Wij benaderen (de notitie atelierbeleid en) de cultuurnota inhoudelijk;
• Wij benaderen kunst en cultuur als onderdeel van andere vormen van
   vrijetijdsbesteding;
• Wij nemen een onafhankelijke positie in;
• Wij beschouwen de begeleiders niet alleen als beoordelaars, maar ook als
   sparringpartners.

                                         36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

De resultaten van deze gesprekken hebben we verwerkt in het voorliggende, op
een voor acht jaar geldende visie georiënteerde document.

2   BEGRIPSBEPALING EN -BENADERING

Wij benaderen cultuur letterlijk, als het geheel van geestelijke verworvenheden.
Voorbeelden van dergelijke verworvenheden zijn vreedzaam samenleven,
verenigingsleven en kunst. Het belangrijkste is het geheel van de culturele
verworvenheden (in de praktijk: culturele domeinen). Daarom gaan wij op zoek
naar verbindingen tussen de verschillende culturele domeinen.

Om dat te kunnen doen, moeten we die domeinen natuurlijk eerst herkennen.

In onze visie is, gechargeerd gesteld, cultuur alles wat niet natuur is. Verloopt
natuurlijke selectie op natuurlijke wijze, cultuur is van oudsher mensenwerk, dat
daardoor vraagt om 'cultuurlijke' selectie. Het maken van een dergelijke selectie
is wat wij doen, althans: wij formuleren een advies daartoe.

Wat zijn de culturele domeinen van Hoorn, en hoe vruchtbaar zijn ze? Daarbij
kan 'vruchtbaar' letterlijk worden opgevat, als het vermogen om zich voort te
planten met (lees: aan te sluiten op) een of meer andere domeinen. Met dien
verstande, dat reputatie van een gevestigd domein even zwaar moet wegen als
potentie van een jong domein.

Cultuur heeft voor ons een duidelijke functie: zij draagt bij aan sociale cohesie.

Onze benadering is ook functioneel van aard: wij gaan uit van culturele functies,
waar (mogelijk) bepaalde organisaties en instellingen bijhoren - niet andersom.

De zoektocht naar (potentieel) vruchtbare Hoornse culturele domeinen en de
mogelijke samenhang van die domeinen is een kerntaak in het
vervolgonderzoek.

3    BELEIDSDOELEN

Het gemeentebestuur van Hoorn heeft gekozen voor de ontwikkeling van een
cultuurvisie voor een periode van acht jaar. Deze vormt het uitgangspunt van
nader te maken beleidskeuzes.

Een cultuurvisie die drie bestuurlijke periodes beslaat, dient breed gedragen te
worden door de inwoners van Hoorn. Daarom stellen wij de bevolking centraal,
eerder dan de kunsten zelf.

Het doel van het nieuwe beleid is tweeledig:
• Een zo groot mogelijke deelname aan cultuur; actief en passief;
• Een divers cultureel aanbod.

                                          37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

Dit doel is ingegeven door de opvatting dat cultuur bereikbaar moet zijn voor
iedereen.

Het beoogde diverse culturele aanbod staat een verlangen naar profilering van
Hoorn als stad van de uitvoerende kunsten (zie paragraaf 3.1) niet in de weg; er
wordt in Hoorn eenvoudigweg veel aan uitvoerende kunsten (concerten,
theatervoorstellingen enzovoorts) gedaan.

3.1     Ideaalplaatje

Idealiter is de culturele infrastructuur in Hoorn zodanig dat er voor de jongsten en
voor de oudsten voldoende voorzieningen zijn in de wijk. Voor het meer
specifieke aanbod (bijvoorbeeld galeries, jazz en klassieke muziek) en voor het
bovenlokale aanbod (provinciaal en landelijk) is er dan een plek in de binnenstad.

Daarbij zijn er drie specifieke wensen:
• veel verbindingen tussen professionals en amateurs;
• Hoorn stad van de uitvoerende kunsten;
• hoogwaardige kunsteducatie.

Deze drie wensen hangen in Hoorn samen; van de vele amateurs beoefent het
leeuwendeel een uitvoerende kunst.

Nota bene wij kiezen bewust voor de term 'uitvoerende kunsten' in plaats van
'podiumkunsten'. 'Uitvoerende kunsten' is een inhoudelijke term die de artistieke
handeling (performance) uitdrukt. 'Podiumkunsten' is een beleidsmatige term
waarin de infrastructuur (podium) centraal staat. De keuze voor 'uitvoerende
kunsten' is een internationaal georiënteerde keuze (performing arts, arts de la
scène, darstellende Kunst, arti dello spettacolo).

Overigens is het van belang zich ervan bewust te zijn dat het leeuwendeel van
de muziek niet langer als podiumkunst wordt gemaakt en beluisterd, maar een
scheppings- en waarnemingsproces van en voor geluidsdragers kent. In Hoorn
gaat muziek echter overwegend over optredens, vandaar de keuze voor
uitvoerende kunsten.

Een Westfries Centrum voor de Kunsten zou kunnen dienen als een plek waar
professionals en amateurs samenkomen.

3.2    Gemeentelijke rol en ambities

De culturele ambities van het gemeentebestuur staan verwoord in het
Coalitieakkoord 2010-2014 (hoofdstuk 6). De rol van de gemeente in het nieuwe
beleid is voorwaardenscheppend.

Concreet wil de gemeente:

                                         38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                      ARRD

•     Dat amateurverenigingen meer naar buiten treden; daarom wil zij alleen
      projectmatig subsidiëren (amateurverenigingen moeten meer projectmatig
      denken);
•     Het voorzieningenniveau op pijl houden en clusteren indien nodig of gewenst;
•     Een oplossing vinden voor huisvestingsproblemen van De Blauwe Schuit en het
      hoofdgebouw van de bibliotheek (beide instellingen zoeken een nieuwe locatie);
•     Herijking van culturele functies zoals van de schouwburg en de bibliotheek.

In de nieuwe cultuurnotaperiode is er beduidend minder geld te besteden dan
voorheen. Wij zien de ontwikkeling van een terugtredende overheid niet a priori
als negatief. Te lang is het stedelijke culturele leven door subsidieregelingen
gesegregeerd geraakt - waar 'cultuur' werd gezegd, werd 'kunst' bedoeld - en
daardoor losgezongen van de samenleving. Een culturele sector die voor
financiering minder kan leunen op de overheid, komt in zijn zoektocht naar
middelen vanzelf meer in de samenleving te staan. En zij die daarin niet slagen,
vloeien op 'natuurlijke' wijze af.

3.3       Aandachtspunten

•     Talentontwikkeling en cultuurparticipatie op jonge leeftijd blijven belangrijk;
•     Voor de verbinding tussen amateurkunst en kunsteducatie in Hoorn zijn De
      Blauwe Schuit en Theater Het Pakhuis belangrijke schakels;
•     De Poort van Hoorn is van essentieel belang: de ontwikkeling van het
      stationsgebied met voldoende aandacht voor het aanwezige erfgoed en
      bijvoorbeeld de plaatsing van de bibliotheek bij het station;
•     De zelfredzaamheid van kunstenaars wordt op de proef gesteld, er moeten
      scherpe keuzes worden gemaakt.

4     TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

4.1       Bevolkingsopbouw

In Hoorn woonden op 1 januari 2010 70.206 inwoners. De opbouw van de
bevolking in de gemeente lijkt veel op die van (de rest van) West-Friesland.
Momenteel is 25% van de bevolking jonger dan 20 jaar en is 13% 65 jaar of
ouder (Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn, 2010).

Over tien jaar wonen er naar verwachting circa 73.000 mensen in Hoorn. Ook in
de jaren erna wordt een lichte groei verwacht.

Naar verwachting daalt het aantal geboorten in Hoorn de komende jaren licht. Op
zowel gemeentelijk als regionaal niveau zal er rond 2025 nauwelijks nog
natuurlijke groei zijn.

Het aantal 20-minners in Hoorn is de afgelopen jaren afgenomen. Naar
verwachting zet deze ontgroening van de bevolking door; het is een trend die
zich in heel West-Friesland voordoet. Het aantal 65-plussers zal sterk toenemen.

                                            39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                               -ARRD

Tegen 2025 zijn er naar verwachting bijna evenveel 65-plussers als jongeren tot
20 jaar.

Voor de gemeente Hoorn luidt de regionale bevolkingsprognose dat de grijze
druk tussen 2009 en 2025 sterk toeneemt. Dit resulteert in een stijgende
demografische druk; per werkende zullen er steeds meer niet-werkers zijn.

Hoorn telt per 1 januari 2009 30.521 huishoudens. Dit aantal is de afgelopen
jaren gestegen en zal dit naar verwachting blijven doen, met name de
eenpersoonshuishoudens.

Wij streven naar de selectie van door de Hoornse samenleving gedragen
culturele waarden. Daarom stellen wij in de totstandkoming van de nieuwe
cultuurnota de bevolking centraal, met name de 65-plussers en de 20-minners.
De 65-plussers vanwege hun grote vertegenwoordiging en hun vrije tijd (domein
cultuurparticipatie); de 20-minners omdat wij vinden dat zij kansen moeten
krijgen (domein kunsteducatie).

4.2    Aard en achterland

Hoorn is een monumentenstad, stad aan het water, voormalig VOC-
hoofdkwartier en 'hoofdstad' van West-Friesland.

De stad heeft zich in de geschiedenis altijd naar het water gekeerd, daar kwam
de welvaart vandaan. In de 19de en de eerste helft van de 20ste eeuw was er
naast de visserij een bloeiende handel in zuivel en fruit. De afsluiting van de
Zuiderzee bracht die handel en de visserij een zware slag toe. De stad werd
economisch afhankelijker van het nabije grote en hongerige Amsterdam.

Die symbiotische relatie met Amsterdam werd in de tweede helft van de 20ste
eeuw nog eens bevestigd toen Hoorn functioneerde als 'overloop' om de grote
Amsterdamse bevolkingstoename op te vangen.

In nieuwe wijken als Kersenboogerd en Grote Waal wonen veel mensen die uit
Amsterdam komen (Hoornaars).

De oorspronkelijke Hoornse bevolking (Horinezen) is trots op haarwortels en de
Westfriese Omringdijk. Afgaande op de vele historische verenigingen in Hoorn is
er een sterk historisch bewustzijn.

Er is sprake van een collectief bewustzijn van 'wij Westfriezen', dat in de praktijk
neerkomt op onafhankelijkheidsgevoel, hard werken, nuchterheid en 'los' kunnen
gaan. Daarnaast hebben de Horinezen ook een nadrukkelijk eigen mentaliteit,
die vaak getekend is door lange familiegeschiedenissen.

In bestuurlijke zin is er sprake van schaalvergroting binnen West-Friesland door
gemeentelijke fusies.

                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

Hoorn vervult een centrumfunctie in West-Friesland. Daar komt bij, dat de
landelijke overheid en provinciale overheden steeds meer verantwoordelijkheden
bij gemeentes leggen.

Met al deze factoren zal rekening worden gehouden in het formuleren van het
nieuwe beleid.

4.3    Aantrekkelijkheid

Een vitaal cultureel leven staat niet op zichzelf. Wij benaderen cultuur in de
context van andere domeinen als economie en toerisme.

Cultuur en cultuurhistorie hebben een positieve invloed op bijvoorbeeld regio- en
stadsontwikkeling, aantrekkelijkheid van de stad, werkgelegenheid, sociale
agenda's en zelfs grondprijzen (Marlet & Woerkens, 2011, pp. 18-20).

Een zorgvuldig ontwikkelde culturele infrastructuur toont samenhang, structuur
en geeft ruimte aan initiatief, verenigingsleven en bovenlokale ambities.

Een zichtbaar, toegankelijk en dynamisch cultureel leven draagt bij aan de
aantrekkelijkheid van Hoorn.

4.4    Vestigingsklimaat

Volgens Gerard Marlet (Marlet, 2009) spelen kunst en cultuur een prominente rol
in de concurrentiepositie van steden. Steden met een groot en gevarieerd
cultureel aanbod zijn doorgaans ook de populaire woonsteden. Die steden
hebben de sterkste aantrekkingskracht op hoger opgeleiden en mensen uit de
hogere inkomensgroepen en doen het economisch beter. Waar hogeropgeleide
en creatieve mensen wonen, vestigen zich graag bedrijven. De werkgelegenheid
neemt dan over het algemeen toe.

Volgens het Centraal Plan Bureau wordt de aantrekkingskracht van de stad in de
21e eeuw niet alleen bepaald door de productiekant van de economie, maar ook
door de consumptiekant: het aanbod van winkels, cultuur en bijvoorbeeld een
historisch stadshart (De Groot et al., 2011).

4.5    Grond-en huizenprijzen

Grondprijsverschillen laten zich hoofdzakelijk verklaren vanuit factoren als
bereikbaarheid van banen, overlast en voorzieningen als cultuur, winkels, en
horeca. Factoren aan de productiekant (bereikbaarheid van banen) en
consumptieve voorzieningen verklaren elk de helft van de grondprijsverschillen.
Het aanbod van luxe winkels, een historische binnenstad, horeca en cultuur
bepalen gezamenlijk eenderde van de grondprijsverschillen (ibid., p. 6).




                                          41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                        ,RRD

Vooral de nabijheid van concerten en theatervoorstellingen hangt sterk samen
met de grondprijs op een woonlocatie. Samen met het aantal rijksmonumenten
als aandeel van de woningvoorraad, dragen de aanwezigheid van
podiumkunsten en musea sterk bij aan de huizenprijzen en grondprijzen (ibid., p.
71).

Ook de nabijheid van natuurgebieden zorgt voor hogere grondprijzen. Naast een
stadspark in de buurt willen mensen in steden ook natuur op acceptabele afstand
van hun woning hebben (ibid., p. 73).

De stad biedt aantrekkelijke voorzieningen: winkels, cultuur en geschiedenis. De
hoge prijs van stadsgrond is een uitdrukking van die voordelen van de stad (ibid.,
p. 139).

De aantrekkingskracht van de stad in onze tijd wordt vooral bepaald door
ruimtelijke verschillen en verschillen in lonen en grondprijzen.

Het bovenstaande is een extra argument om in Hoorn een accent te leggen op
uitvoerende kunsten.

4.6    Winkelaanbod en horeca

De meest aantrekkelijke steden weten historie, uitgaan (cultuur en horeca) en
winkelen op een goede manier te combineren. De bereikbaarheid van de
binnenstad is daarom van belang, maar de verkeersdruk mag niet het
verblijfsgenot aantasten.

Essentieel voor een aantrekkelijke stad is een compleet winkelaanbod, dat past
bij recreatief winkelen. Een aantrekkelijk aanbod van horecavestigingen verlengt
daarbij de verblijfsduur. Er moet worden voorzien in levendigheid, ook in de
avonduren en weekends.

De aanwezigheid van cultuur in en nabij de binnenstad draagt ook bij aan de
levendigheid en is van groot belang voor de centrumfunctie van Hoorn.
Interessante voorbeelden zijn het Pieter Vreedeplein in Tilburg met grootschalige
winkels, fitness en bioscoop in de binnenstad, en de Boreelkazerne Deventer
met grootschalige winkels, fitness, bioscoop, bowling en casino aan de rand van
de binnenstad.

Het is ons nog niet duidelijk vanuit welke visie regie wordt gevoerd op de
culturele infrastructuur in Hoorn. Er wordt wel gerept van een 'cultuurroute' en
een 'culturele ring', maar dit lijkt eerder een selectie van culturele voorzieningen
en muziekcafés in de historische binnenstad dan dat er sprake is van specifieke
beleidskeuzes voor een culturele infrastructuur (een aandachtspunt in het
vervolgonderzoek).




                                          42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

Met regie en een positieve benadering van de culturele instellingen, de goede en
gezellige horeca, zorg voor het groen en kwalitatieve detailhandel is er van
Hoorn een nog levendigere stad te maken.

In het vervolgonderzoek wordt de vraag gesteld of het culturele aanbod in het
centrum zowel kwalitatief als kwantitatief voldoende is om bij te dragen aan de
hier beschreven binnenstadfunctie.

4.7    Evenementen

Er zijn relatief veel evenementen in Hoorn. In de Atlas voor gemeenten 2011
neemt Hoorn als 48ste gemeente op dit onderwerp zelfs de 6de plaats in.

Evenementen zijn uitstekende marketinginstrumenten voor een stad. Ze brengen
levendigheid en dragen bij aan de lokale economie. Tegelijkertijd zetten ze de
stad ook onder druk qua veiligheid, verkeer, vervuiling, overlast enzovoorts.

Evenementen zorgen voor piekmomenten, niet alleen voor de inwoners van
Hoorn, maar voor de gehele regio en toeristen. Voor de woonaantrekkelijkheid
zijn "alleen unieke, kleinschalige en aan de historie van de binnenstad gebonden
voorzieningen, waar elke dag en op elk moment van de dag behoefte aan
bestaat (...) een reden om vanwege dergelijke attracties in een bepaalde stad te
willen wonen" (Marlet, 2009, p. 361).

 In het oog springend zijn de activiteiten van Hoorn Kunst en Cultuur. Deze
stichting organiseert onder meer een Kunstmarkt - in zijn soort de grootste van
 Nederland - en een cultuurmarkt (uitmarkt) met ongeveer 45.000 bezoekers per
jaar. Er wordt bijvoorbeeld samengewerkt met Cinema Oostereiland, Het
 Pakhuis, Bibliotheek, de Boterhal, Hotel Mariakapel en Schouwburg het Park.

Daarnaast is de Hoornse kermis een fenomeen met als afsluiting de roemruchte
traditionele Lappendag.

Er zijn de Hoornse Stadsfeesten met drie dagen lang muziek, dans, beeldende
kunst enzovoorts in de Hoornse binnenstad. Ook bestaat er een levendige
carnavalscultuur.

Ten slotte zijn er tal van kleinere culturele evenementen.

4.8    Verleden-toekomst

De Gouden Eeuw heeft Hoorn veel opgeleverd. Economie, kunst en architectuur
gingen hand in hand. De explosieve groei van het inwonersaantal van Hoorn in
de jaren zeventig van de vorige eeuw heeft uitbreidingswijken opgeleverd die qua
omvang vele malen groter zijn dan het oude Hoorn.
Zij roepen echter het beeld op van een stad waar de buitenwijken niet goed
aansluiten bij de historische binnenstad.

                                         43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                       KRD

Als overloopgemeente van Amsterdam lijkt de balans tussen de economische
motor en het aantal inwoners verstoord. Cultuur, erfgoed en architectuur vormen
de etalage van de stad. Investeren in architectuur lijkt ons gewenst, waarbij we
ons realiseren dat dit een kwestie van lange adem is.
Hoorn leunt sterk op het verre verleden, het is de trots van de stad. De dynamiek
van de 21 s t e eeuw is nog niet zo voelbaar. Wil Hoorn een aantrekkelijke stad zijn
voor jonge generaties, zal daarin meer geïnvesteerd moeten worden.

Het in deze paragraaf (4) beschrevene vormt de basis van te formuleren vragen
voor de expertmeetings op het gebied van het vergroten van de aantrekkelijkheid
van de stad. Indien mogelijk wordt het ook bij de burgerparticipatie ingezet.

5     KUNSTEN

Hoorn kent een brede basis van de beoefening van (amateur)kunsten, die
nergens contact lijkt te maken met de (professionele) top. Oostereiland zien wij
als een kans- en glansrijk icoon waar cultuurhistorie, amateurkunst en
professionele kunsten op 'natuurlijke' wijze met elkaar verbonden kunnen raken.

Dit wordt nader onderzocht en uitgezet bij zowel expertmeetings als sociale
media.

5.1    Amateurkunst

 De amateurkunsten beschouwen wij als een essentieel fenomeen van en voor
het culturele leven in Hoorn. Amateurkunsten zorgen voor betrokkenheid van
jong en oud. Via de amateurkunst wordt professionele kunst toegankelijk voor
jonge mensen. Het is tevens de basis voor talentontwikkeling.

De 'beleefbaarheid', zichtbaarheid en hoorbaarheid van de amateurkunsten
moeten worden vergroot. Een centraal aanspreekpunt is wenselijk.

5.2    Professionele kunsten

In onze visie maken de professionele kunsten deel uit van het culturele leven; zij
staan niet langer centraal (conform de opdracht om een eenheid met erfgoed en
toerisme na te streven en verbindingen met andere vormen van
vrijetijdsbesteding op te zoeken).

Gezien de ambitie van Hoorn als stad van uitvoerende kunsten, zullen accenten
worden gelegd op muziek, theater en dans.

De concrete invulling per kunstvorm vloeit voort uit de resultaten van de
expertmeetings en de burgerparticipatie. Draagvlak van de bevolking is, zoals
eerder gesteld, essentieel bij het maken van beleidskeuzes.




                                          44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

Genoemde resultaten zullen wij in het inputdocument (fase 2 van de opdracht;
paragraaf 1.2.3) wegen en toetsen. Op basis van die afwegingen zullen in dat
document ook specifieke keuzes voor de professionele kunsten worden gemaakt.
Dat worden onze keuzes, maar gevoed door de bevolking.

5.3    Kunsteducatie

Kunsteducatie zien wij als humus voor het culturele leven in Hoorn.

Wil Hoorn stad van de uitvoerende kunsten zijn, dan is kunsteducatie van
wezenlijk belang. Kinderen en middelbare scholieren komen alleen nog maar in
contact met, bijvoorbeeld, één van de duizenden muziekculturen op aarde, en
dat is die van de Anglo-Amerikaanse popmuziek. In de praktijk komt het erop
neer dat de muzikale bagage van een scholier bestaat uit een deuntje waarvan
hij aan het begin weet dat het goed afloopt - en wel binnen drie minuten.

De verantwoordelijkheid voor dit probleem wordt tot op landelijk niveau
afgeschoven van de ene overheidslaag op de andere.

Voor Hoorn is dit een kans; Hoorn kan dit probleem zelf oplossen. Dat is ook
noodzakelijk. Noodzakelijk voor een wens als stad van de uitvoerende kunsten,
maar nog meer voor een beleid dat diversiteit nastreeft.

Weg met het romantische idee dat het zelf maken van kunst leidt tot inzicht in de
kunst; het leren waarnemen van veel verschillende soorten kunst leidt tot inzicht.
Educatie op een dergelijke inhoudelijke wijze integreren in het reguliere onderwijs
van Hoorn; dat zou - zelfs als pilot - een landelijke sensatie zijn.

Deze visie is puur inhoudelijk en is geen kritiek op het huidige kunsteducatie, die
nader wordt onderzocht en tijdens de expertmeetings een belangrijk thema zal
zijn en indien mogelijk ook bij de burgerparticipatie wordt ingezet.

5.4    Cultuurparticipatie

In onze visie hebben maatregelen ter bevordering van cultuurparticipatie vaak
weinig effect, omdat de doelgroep niet geleerd heeft om te participeren.
Participatie moet daarom voortvloeien uit en aansluiten op (de pilot)
kunsteducatie.

5.5    Volkscultuur

Het huidige college heeft het begrip 'volkscultuur' geïntroduceerd, waarmee het
carnaval en de kermis worden bedoeld. Carnaval is overigens een
geïmporteerde vorm van (katholieke) cultuur; in West-Friesland vinden de echte
feesten plaats rond de kermis. Maar de carnavalsoptocht van Zwaag is wel de
grootste benoorden de grote rivieren. De aanwezigheid van een relatief grote



                                          45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                 -ARRD

katholieke enclave in overwegend protestantse contreien is een interessant
gegeven voor het vervolgonderzoek.

5.6    Kunstgebouwen

Er zit een keerzijde aan het geven van culturele bestemmingen aan historische
gebouwen:
• Het is kostenintensief om het fysieke gebouw goed aan te laten sluiten bij het
    functionele gebouw;
• De kosten voor onderhoud en energie zijn vaak hoog en komen op het conto van
    de gehuisveste culturele instelling.

De relatie van de (regio)functie van de schouwburg en de financiering ervan,
wordt tegen het licht gehouden.

6     DWARSVERBANDEN

In het vervolgtraject zullen de volgende (mogelijke) verbindingen nader worden
onderzocht:
• Verbindingen tussen domeinen (erfgoed, toerisme, onderwijs, sport en economie)
    en streven naar minder versnippering van cultuur en sport, bijvoorbeeld vanuit
    economisch oogpunt sport en cultuur samenbrengen op meer centrale plekken
    zoals de Open Water Wedstrijden;
• Dwarsverbanden tussen cultuur en economische zaken, zoals evenementen.
    Hoorn heeft geen specifiek evenementenbeleid, maar er is wel een aantal A-
    evenementen benoemd;
• Hoorn als het Blauwe Hart;
• Agriport: idee voor een weg langs de as van Hoorn-Leystad-Zwolle;
• Stoomtrammuseum heeft al aansluiting met Medemblik; ook aansluiting zoeken
    bij Amsterdam en de Omringdijk;
• Het project van de Westfriese Omringdijk wordt opgestart door de provincie; de
    regionale agenda daarvoor moet nog komen;
• Meer met de waterkant doen, zoals het creëren van een stadstrand;
• Een duidelijk regionaal en stadsprofiel creëren, vestigen en behouden.

6.1    Culturele voorzieningen

Door herschikking van functies van culturele voorzieningen kunnen
dwarsverbanden worden gecreëerd:
   1. Bibliotheek als knooppunt op het gebied van cultuur, kennis en informatie;
   2. Schouwburg als ontmoetingsplek voor amateurpodiumkunst en
       professionele podiumkunsten.

Het herschikken van dit soort culturele functies kan door organisatorische
efficiëntie een kostenbesparing opleveren, maar vanuit cultureel oogpunt zijn de
mogelijke synergie-effecten belangrijker.


                                        46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                              -ARRD

Ook richting erfgoed zijn er verbanden te leggen. Daarbij moeten jongeren
worden betrokken. Hun historisch bewustzijn wordt vergroot door meer
aansluiting bij hun eigen cultuur te vinden.

6.2     Horeca

Horeca en cultuur hebben vaak een symbiotische relatie. Beide horen bij 'een
compleet avondje uit'. Samenwerking en afstemming dragen bij aan de
verblijfskwaliteit in Hoorn.

Er zijn initiatieven waarbij cultuur in samenhang met horeca wordt
gepresenteerd, zoals bijvoorbeeld in het Huis Verloren en het cultuurcafé De
Kapel. Verder worden er door Schouwburg het Park in het voormalige restaurant
ook regelmatig muziekmiddagen en -avonden georganiseerd.

Een sterk arrangement van cultuuraanbod, van met name podiumkunsten en
horeca, versterkt het profiel van Hoorn als aantrekkelijke stad voor bezoekers en
bewoners. Hierbij verdient het aanbeveling om, naast de aandacht voor kort
verblijf, te onderzoeken of de toerist kan worden verleid tot langer verblijf, met
tenminste een overnachting, bijvoorbeeld met een bijzondere hotelaccommodatie
aan het water.

6.3    Water en toerisme

De haven, de nautische geschiedenis en de verbondenheid met water hebben de
stad en haar bewoners gevormd. Water geeft ruimte, uitzicht, speelt met licht en
brengt dynamiek met zich mee: toeristisch, bedrijfsmatig en ruimtelijk. Aan water
ontstaan levendige plekken, aantrekkelijk in zomer en winter, contrasterend met
de binnenstad. Het biedt kansen voor unieke combinaties van wonen, werken en
recreëren (Vrolijks, 2003).

Een blik op het basistoervaartnet uit 2008 wekt de indruk dat Hoorn nog niet
optimaal is aangesloten bij het recreatietoervaartnet. Verbetering zou het
toerisme wellicht verder kunnen aanjagen op een manier die geheel past bij het
eigen karakter van de stad.

6.4    Samenwerking

Natuurlijk wordt er, net zoals in andere plaatsen, samengewerkt in Hoorn. Een
goed voorbeeld is Hoorn Kunst en Cultuur met de Kunstmarkt en de
Cultuurmarkt.

Toch zijn we van mening dat de huidige tijd vraagt om intensivering van
samenwerking en het aanleggen van nieuwe samenwerkingsverbanden.
Daarmee zijn synergie-effecten te bereiken en wordt een efficiëntieverbetering
mogelijk.



                                         47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                          —ARRD

Denk bijvoorbeeld aan het delen van faciliteiten, inhoudelijke afstemming,
gezamenlijke promotie, zakelijke ondersteuning en het ontwikkelen van
arrangementen voor bezoekers.

Ook zijn positieve effecten te verwachten van samenwerkingen tussen domeinen
als erfgoed, horeca en cultuur, zoals dat zichtbaar wordt op Oostereiland. Het
werken vanuit gezamenlijke concepten of kwalitatieve uitgangspunten is in onze
visie verrijkend voor het geheel.

Het plan voor het Westfries Centrum van de Kunsten is bemoedigend.

Ook (mogelijke) samenwerking wordt een onderwerp van de expertmeetings.

7   VOORLOPIGE CONCLUSIES EN ANTWOORDEN

(Voor de goede orde: dit zijn de voorlopige conclusies van de visie op cultuur; de
invulling van cultuur is hier nog niet aan de orde.)

Cultuur is alles wat niet natuur is.

De functie van cultuur is het zorgen voor sociale cohesie.

De benadering van cultuur is functioneel van aard: uitgaan van culturele functies,
waar (mogelijk) bepaalde organisaties en instellingen bijhoren - niet andersom.

Bij het maken van keuzes voor de cultuurnota staat de Hoornse bevolking
centraal.

De zoektocht naar de (potentieel) vruchtbare Hoornse culturele domeinen en de
mogelijke samenhang van die domeinen is een kerntaak in het
vervolgonderzoek.

Samengevat luiden de antwoorden op de in de opdracht (paragraaf 1) gestelde
vragen als volgt:
• De functie van cultuur in Hoorn tijdens de nieuwe cultuurnotaperiode is het
    bijdragen aan sociale cohesie;
• De gemeente heeft bij de culturele ontwikkeling een voorwaardenscheppende rol;
• Zij doet dat vanuit de ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief) bij
    cultuur te betrekken, om amateurs met professionals (actief) te verbinden en om
   van Hoorn een stad van de uitvoerende kunsten te maken;
• Kunsteducatie krijgt hoge prioriteit; in professionele kunsten wordt scherp
    gekozen;
• De financiële ruimte is beperkter dan voorheen;
• Vooralsnog is alleen de regionale ontwikkeling van belang; het landelijke beleid is
    meer financieel dan cultureel gemotiveerd, en kan daardoor niet richtinggevend
   zijn voor de cultuurnota van Hoorn.
• De wijze van interactieve betrokkenheid van de Hoornse bevolking is vooralsnog

                                         48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                RRD

zo breed en open mogelijk; geheel in de geest van de nieuwe media vindt
redactie pas achteraf plaats.




                                   49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                  ARRD


Bijlage II             Inputdocument
1 Expertmeetings                                                              51
1.1 Inleiding en methode                                                      51
2 Expertmeeting I, 10.00-12.00 uur                                            52
2.1 Hoorn de ideale stad?                                                     52
2.2 Bezoekersmotieven/aantrekkelijkheid/beleving van de stad Hoorn            53
2.3 Wat kan er beter in Hoorn?                                                53
2.4 Hoe verbind je de regio met de eigenheid van Hoorn?                       53
2.5 Cultuur in de nieuwe tijd (overheid in regierol; burger staat centraal)   54
2.6 Aanbevelingen                                                             55
3 Expertmeeting II, 14.30-16.30 uur                                           56
3.1 Schets van het ideale Hoorn (horizon 2025)                                56
3.2 Cultuur in de nieuwe tijd                                                 57
3.3 Aanbevelingen                                                             57

4 Expertmeeting III, 19.30-21.30 uur                                          59
4.1 Hoe kijken amateurverenigingen tegen de toekomst aan?                     59
4.2 Talentontwikkeling: doen verenigingen er wat mee?                         59
4.3 Wat is nodig om de amateurkunsten vitaal te houden?                       60
4.4 Zijn verenigingen bekend/zichtbaar genoeg bij hun doelgroepen?            60
4.5 Aanbevelingen van de verenigingen aan Hoorn                               61
5   Hoofdpunten uit de expertmeetings                                         62
6 Reflectie                                                                   63
6.1 Visies op de ideale stad                                                  63
6.2 Visies op de huidige stad                                                 64
6.3 Suggesties ter verbetering                                                65
6.4 Vergelijking resultaten met de uitgangspuntennotitie                      66
6.5 Conclusies                                                                68




                                         50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                     RRD

Bijlage II     Inputdocument
1     EXPERTMEETINGS

1.1    Inleiding en methode

Op woensdag 22 februari organiseerde ARRD drie expertmeetings in de
raadzaal van het Stadhuis in Hoorn: een in de ochtend met ambtenaren, een in
de middag met vertegenwoordigers van de professionele cultuurinstellingen en
een in de avond met vertegenwoordigers van de amateurkunsten. Elke
bijeenkomst duurde twee uur.

Het doel van de expertmeetings was het verkrijgen van inzichten voor de nieuwe
cultuurnota.

Het uitgangspunt van de expertmeetings luidde: de stad en haar bevolking staan
centraal.

De vorm van de expertmeetings was een discussie op basis van argumenten.

De fasering van die discussie was als volgt:
    1. Gezamenlijk werd een ideale toekomstige situatie vastgesteld, door deze
       zodanig te schetsen, alsof er op dat moment sprake van was;
   2. Gezamenlijk werd de geschetste ideale situatie bediscussieerd;
   3. Gezamenlijk werd de voor Hoorn haalbare toekomstige situatie
       vastgesteld.

Geld stond bewust niet op de agenda; budgetten worden later aan het te
formuleren beleid toegekend.

De discussie werd gevoed door en getoetst aan de inventarisatie van
uitgangspunten voor de cultuurnota.

De deelnemers werden in samenspraak met de gemeente geselecteerd. ARRD
maakte de uiteindelijke keuze. Tot de deelnemers behoorden ook degenen die
tot dan toe de volgens ARRD meest interessante bijdragen aan het Cultuurforum
Hoorn (burgerparticipatie op Linkedln) leverden.

Vanuit betrokkenheid woonden de drie cultuurambtenaren van de gemeente
Hoorn, te weten de heer Danny de Vries, de heer Ger Laning en mevrouw
Gerdien de Galan, ook de expertmeetings II en III bij. Om de schijn van mogelijke
belangenverstrengeling tussen opdrachtgevers en onafhankelijke onderzoekers
te voorkomen, hadden zij hier een toehoordersfunctie.

In expertmeeting I had de klankbordgroep, bestaande uit Hoornse
gemeenteraadsleden, een toehoordersfunctie. Dit om de mogelijkheid van
politiek bedrijven uit te sluiten.

                                        51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                        ,RRD

De gespreksleiding was in handen van Geurt Grosfeld. Erwin Roebroeks had de
rol van 'doorvrager' als iets niet duidelijk was of meer toelichting gewenst was.
Stagiaire Marisje Kruizinga maakte het verslag.

De resultaten van de expertmeeting zijn door ons gevat in het voorliggende,
puntsgewijze verslag met reflectie, dat hierbij als inputdocument aan u wordt
voorgelegd.

2      EXPERTMEETING I, 10.00-12.00 UUR

Deelnemers
Dhr. Joost Büchner            Dhr.   Ron Jansen            Dhr. Martien Schurink
Dhr. Evert van Dam            Dhr.   Ger Laning            Mevr. Margriet Talstra
Dhr. Bert van Elswijk         Dhr.   Bert Mennings         Dhr. Edwin Voorbij
Mevr. Gerdien de Galan        Dhr.   Jos van Putten        Dhr. Danny de Vries
Dhr. Maarten Hoogland

2.1       Hoorn de ideale stad?

      Hoorn is toch de binnenstad? De identiteit van de binnenstad van Hoorn wordt
      bepaald door haar structuur, ligging en historie;
      Dan moet Hoorn het knooppunt in het stedelijk netwerk van de regio zijn waar alle
      lijnen bij elkaar komen: economie, cultuur, toerisme enzovoorts. Om een dergelijk
      stedelijk knooppunt te worden, heeft Hoorn meer draagvlak nodig voor cultuur,
      voorzieningen, detailhandel en dergelijke;
      Als Hoorn een gevarieerd aanbod heeft en daardoor een levendige centrumstad
      is in de regio, met een historische binnenstad als unique sellingpoint;
      Als Hoorn een stad is die je verbaast, verrast, uitnodigt en uitdaagt;
      Als Hoorn goed aansluit bij de regio, bijvoorbeeld met de historische driehoek:
      Medemblik, Enkhuizen, Hoorn;
      Als Hoorn een goed woon- en leefklimaat heeft met de daarbij horende
      voorzieningen;
      Als de interne en externe mobiliteit op orde zijn: bereikbaarheid is van belang voor
      de toekomstige positie van Hoorn;
      Als de verbinding met het water en de verbinding tussen de binnenstad en de
      buitenwijken in Hoorn wordt versterkt: Hoorn moet meer een geheel worden;
      Als Hoorn een meer gastvrije stad wordt die trots is op haar regiofunctie en die
      openstaat voor de regio: Hoorn en regio moeten meer als organisatorische
      eenheid optreden;
      Als antwoord wordt gegeven op de vraag welke rol Hoorn speelt in de regio en
      wat die regio precies is;
      Als Hoorn haar geschiedenis tot nu duidelijk weet te vertellen;
      Als de controverse rondom het VOC-verleden een duidelijke plaats heeft
      gekregen;
      Als Hoorn een plek is van beleving, dynamiek en authenticiteit.



                                            52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

2.2      Bezoekersmotieven/aantrekkelijkheid/beleving van de stad Hoorn

•     De entrees tot Hoorn via weg en spoor zijn niet aantrekkelijk: de bezoeker moet
      door meerdere schillen heen om de binnenstad te bereiken, de toegangswegen
      geven de bezoeker geen informatie over waar hij zich bevindt, de nabijheid van
      het historische centrum wordt niet gecommuniceerd;
      Hoorn bereiken via het water is wel aantrekkelijk, maar niet uitgewerkt;
      Waar ligt de meerwaarde van Hoorn?
      Hoe zien verschillende groepen Hoorn: bezoekers, werkgevers, inwoners, jeugd?
      Gastvrijheid is van belang voor de aantrekkelijkheid van Hoorn;
      De vergelijking met andere steden wordt nogal eens gemaakt om aan te geven
      dat het ergens anders niet beter is: Volendam, Utrecht, Zaandam enzovoorts;
•     Het opzoeken van de contradictie en de confrontatie: een stad is niet alleen
      aantrekkelijkheid door de mooie dingen, de stad moet een authentiek verhaal
      vertellen (van de VOC-tijd?). In de geschiedenis van J. P. Coen ligt controverse.
      Is dat erg of juist niet?
•     Ander authentiek verhaal: de wrakken uit de VOC-tijd bij de Hoornse Hop
      zichtbaar maken.

2.3      Wat kan er beter in Hoorn?

      Het stadscentrum heeft te weinig verbindingen met wijken als Zwaag en Blokker:
      het zijn eigen 'identiteiten' met eigen voorzieningen;
      Eigen identiteit van wijken en omliggende dorpen is belangrijk. De identiteit van
      een wijk versterkt daarin de samenhang;
      De eigenheid van de wijken is een kracht;
      Er is nog te weinig evenwicht tussen voorzieningen op wijkniveau en op
      centrumniveau. Welke functies horen waar, en hoe zijn ze onderling verbonden?
      Mensen gaan naar de stad voor de gezelligheid, de winkels, de horeca en
      dergelijke;
      Vinden de inwoners van Hoorn toeristen wel belangrijk (genoeg)?
      De toeristen maken Hoorn levendig.

2.4      Hoe verbind je de regio met de eigenheid van Hoorn?

      Wat is de economische structuur van West-Friesland?
      Noord-Holland trekt vooral kusttoeristen; hoe trek je toeristen uit Amsterdam en
      Volendam naar Hoorn?
      Gastvrijheid in Hoorn is van groot belang;
      Hoorn moet de samenwerking met andere steden beter benutten, bijvoorbeeld in
      de stedendriehoek;
      Verleiding is belangrijk;
      Meer vanuit het geheel denken: Hoorn, de binnenstad en de wijken als geheel en
      Hoorn als onderdeel van de regio.




                                           53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                 ARRD

2.5    Cultuur in de nieuwe tijd (overheid in regierol; burger staat centraal)

Cultuur en sociaal
   Culturele interventies, bijvoorbeeld Camping Castricum: de regio als camping;
   Evenementen om mensen samen te brengen, om elkaar te kunnen vinden,
   verbindingen te kunnen leggen;
   Maar: eigenheid wijken (Blokker, Zwaag en dergelijke) intact laten, omdat daar
   een eigen cultuur aanwezig is die de dorpsgemeenschap versterkt (sociale
   cohesie). Grootschalige evenementen kunnen worden benut om het eigene van
   deze wijken zichtbaar te maken;
   Bij de organisatie van evenementen is geen rol weggelegd voor de gemeente,
   evenementen komen voort uit de gemeenschap zelf;
   Mogelijke rol voor de gemeente: het versterken van de eigen kracht van wijken
   door deze een budget in eigen beheer te geven.

Cultuur en ruimte
   Functionele en toegepaste kunst, landschapskunst en kunst in de openbare
   ruimte als meer integraal deel van de gebouwde omgeving: gebouwen, bruggen,
   rotondes. De architect als kunstenaar, de kunstenaar als architect;
   Bij projectontwikkeling, vooral in tijden van schaarste, kijken naar de toekomst.
   Projecten tekenen voor decennia de omgeving: ondoordachte en goedkope
   maatregelen bij grote projecten blijven de stad achtervolgen;
   Duidelijke keuzes maken, een leidend motief benoemen: vanzelfsprekend voor
   iedereen, zichtbaar in de hele stad (bijvoorbeeld tekens in gebouwen en
   dergelijke);
   Architectuur in Hoorn vertelt een verhaal, zoals in de wijken Bangert/Oosterpolder
   en de Kersenboogerd die gebaseerd zijn op de geschiedenis van de Hoornse
   fruittuinen. Waar wordt dit uitgedragen?
   Het draait om een consistent verhaal;
   Ingrepen in het landschap, bijvoorbeeld bij de Omringdijk, kunnen over de
   bijzondere kwaliteit ervan communiceren;
   Er is in Hoorn veel kunst in de openbare ruimte, maar deze is niet bekend
   genoeg: er is een kunstroute nodig.

Cultuur en stadsontwikkeling
   Welk verhaal vertel je? Hoe past het bij Hoorn? Het moet voelbaar zijn tot in de
   vezels van de stad (zie bijvoorbeeld Deventer);
   Het verhaal van Hoorn moet herkenbaar en vindbaar zijn. Daarop consequent
   inzetten;
   De Bierkade, de oude pakhuizen en de waterkant zijn kenmerken voor de
   identiteit van Hoorn, maar verderop in de stad niet meer zichtbaar: er is dan geen
   link meer naar de gebouwen of het water;
   Geen namaakstad maken, zoals dat bijvoorbeeld in Zaandam is gedaan.
   Niet alleen naar nieuwe ontwikkelingen kijken, maar naar het aanleggen van
   nieuwe verbindingen met het bestaande;
   Is onze stad bijna af? Een dode stad is af, een dynamische stad is altijd in
   beweging;

                                        54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

•     Niet bang zijn voor de controverse tussen nieuw en oud;
•     Alleen het authentieke verhaal overtuigt. Dan denken mensen: "Ja, dat is Hoorn"

Opmerking
De expertmeeting genereerde een groter aantal invalshoeken dan uiteindelijk kon
worden besproken. Met name de economische en toeristische verbindingen met
cultuur konden niet verder worden uitgediept.

2.6      Aanbevelingen

      Hoorn moet vanuit cultuur verbindingen leggen met toerisme, economie,
      onderwijs en dergelijke;
      Hoorn moet zich profileren met één unique sellingpoint en dat doorvoeren,
      bekend maken;
      Cultuur moet draagvlak hebben binnen alle geledingen van Hoorn;
      Hoorn heeft soms eenduidigheid nodig en soms een controverse;
      Hoorn herkenbaar maken: welke boodschap geeft Hoorn mee?
      Blijf verwarren;
      Toeristische en economische dragers zijn onderleggers voor belangrijke
      ontwikkelingen;
      Betrokkenheid genereren;
      De stad herdefiniëren;
      Meer aandacht hebben voor synergie;
      Een stad is nooit af: 'Hoorn, slapende monumentenstad' of 'Hoorn, dynamische
      stad met historie'?
      Minder bekrompenheid en meer zicht op de wereld.




                                          55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                          RRD

       EXPERTMEETING II, 14.30-16.30 UUR

Deelnemers
Dhr. Joop Brakenhoff            Dhr. Rinke van der Feer        Mevr. Ingrid van Laere
Dhr. René van den Broeke        Mevr. Gerdien de Galan         Dhr. Ger Laning
Mevr. Cokky Bronsgeest          Dhr. Ad Geerdink               Dhr. Hans Lastdrager
Dhr. Ron Dol                    Dhr. Wouter Hakhoff            Mevr. Josine Siderius
Dhr. Tinus Duinmayer            Mevr. Lineke Kortekaas         Dhr. Danny de Vries

3.1       Schets van het ideale Hoorn (horizon 2025)

      Stadse dynamiek en landelijke 'relaxedheid';
      Cultuur verbindt, ongeacht ras, klasse enzovoorts;
      Het actief kunnen ontwikkelen: persoonlijke groei met een belangrijke rol voor
      onderwijs en ontmoetingen;
      Hoorn heeft een duidelijke keuze gemaakt in de profilering: hefboom tot nieuwe
      ontwikkelingen (metafoor: smurfendorp Italië);
      Hoe keuze vertalen naar Hoorn?
      Inzetten op cultuurhistorie. Trends: hang naar authenticiteit, onderscheidend
      vermogen en mobiliteit;
      Authenticiteit Hoorn: Hoorn is een havenstad die contact heeft gehad met de hele
      wereld; 'wereldstad'. Hoorn is daardoor naar buiten gekeerd: een kracht;
      Kenmerkend voor Hoorn is de kustlijn. Concreet: stadsstrand, cultureel eiland,
      sport, strandroute, kunst in de openbare ruimte, Julianapark (evenementen);
      Enerzijds moet Hoorn zich in 2025 niet meer richten op het water, maar op de
      regio en het binnenland;
      Hoorn als mainport (kennisindustrie, Seed Valley) van West-Friesland;
      Hoorn als 'educatieve stad' van de regio;
      Anderzijds moet Hoorn in 2025 de waterfunctie uitbuiten en ontwikkelen,
      bijvoorbeeld in de vorm van een boulevard of stadstrand;
      Uniek in Hoorn is de ligging aan het water, maar Hoorn moet ook verbinding
      zoeken met het achterland. Bijvoorbeeld per boot beter bereikbaar;
      Er zijn twee elementen die Hoorn versterken: enerzijds de centrumfunctie naar
      het achterland en anderzijds het cultuurhistorisch verleden aan het water. Deze
      twee elementen kunnen niet los van elkaar gezien worden;
      Hoorn als centrumfunctie/hoofdstad van West-Friesland? Hoorn moet opschieten
      om dat nog te kunnen worden: de stad heeft dan kunst, cultuur en
      basisvoorzieningen nodig;
      De kracht van Hoorn is de creativiteit in Hoorn: in 2025 is creativiteit pijler voor
      beleid, educatie enzovoorts. Nu is er de potentie voor creativiteit in Hoorn: dus dat
      stimuleren;
      Er moeten duidelijk keuzes gemaakt worden, heldere lijnen uitgezet worden en
      basisvoorwaarden gecreëerd worden: roept creativiteit op;
      Hoorn moet een statement maken;
      Hoorn moet investeren in wat er al is en dat helder formuleren (Zutphen is

                                            56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                      RRD

      daarvan een goed voorbeeld);
      Hoorn moet meer openheid krijgen en breder worden: vestiging hoger onderwijs
      maakt ontplooiing mogelijk;
      Idee van 'Hoorn Summerschool' om speciaal onderwijs in Hoorn te organiseren:
      expertise op het gebied van architectuur, zang, enzovoorts is al aanwezig;
      Hoorn is nu een gesloten en op haarzelf gerichte stad: ook van het water
      afgekeerd. Openheid is nodig zowel naar het achterland als naar het water toe;
      Hoorn moet een herkenbare stad zijn met een duidelijke eigenheid;
      Hoorn moet een geheel worden: verbinden van de culturele eilanden.

3.2      Cultuur in de nieuwe tijd

Cultuur en sociaal
• Samenhang door samenspel;
• Evenementen zouden beter benut en uitgebuit moeten worden;
• Hoorn zou evenementen beter op elkaar kunnen afstemmen; beter communiceren
   (HIER). Hoe agenda's op elkaar afstemmen?
• Door middel van samenwerking, educatie, cultuurcafé, ontmoetingen en elkaar
   laten weten wat de ander doet;
• Hoorn zou meer naar buiten moeten brengen wat er in Hoorn gebeurt door middel
   van citymarketing;
• De beste citymarketing is geloof in eigen kracht (bijvoorbeeld HIER): het verhaal
   moet kloppen en authentiek zijn en dan pas promoten;
• Hoorn zou meer verbindingen moeten leggen tussen de wijken en de stad;
• In de buitenwijken spelen wijkcentra een belangrijke rol;
• Persoonlijk groei: doorlopende leerlijn. Goed voorbeeld is het kunstencentrum in
   Alkmaar. Ze hebben het daar gedaan zonder regiefunctie van de gemeente.

Cultureel en haven/water
• Hoorn zou de kustlijn beter kunnen benutten, omdat daar belangrijke elementen in
   verweven zijn: sociaal, economisch, sport, toerisme, cultureel enzovoorts;
• Hoorn zou cultureel gezien meer kunnen doen met het water, bijvoorbeeld theater
   op het water;
• Hoorn zou de verschillende eilanden en domeinen met elkaar kunnen verbinden
   om meer samenhang te creëren;
• Hoorn zou buiten de eigen stads- en watergrenzen moeten kijken: naast
   citymanager ook regiomanager nodig; toeristenplatform creëren;
• De Omringdijk in Hoorn wordt veel gebruikt ter promotie van activiteiten,
   evenementen en festivals;
• Kiezen, het is voor Hoorn nodig om keuzes te maken: Omringdijk of kustlijn?
• Magneetfunctie: je wilt delen met mensen;
• Hoorn heeft te lang te veel dubbele dingen gekozen;
• Slogan: 'Hoorn, haven van creativiteit'.

3.3      Aanbevelingen

•     Hoorn zou nieuwe kunst- en cultuuriconen in de stad moeten ontwikkelen;

                                          57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                RRD

Hoorn moet oog hebben voor talent;
Enerzijds geen regie van de gemeente nodig: we spelen samen de haven van
creativiteit. Samenspelen is rollen spelen;
Gemeente dient ondersteunende en faciliterende rol te spelen;
Anderzijds wel regie nodig van de gemeente: platform voor ontmoeting realiseren;
Crossing borders: verbinden culturele eilanden, sportverenigingen, ondernemers
enzovoorts (bijvoorbeeld kustlijn.) Bedrijfsleven is nodig voor samenhang;
Hoorn zou de samenwerkingen kunnen faciliteren en structureren en daarbij dient
Hoorn ook over de grenzen te kijken;
'Maïzena': laat de gemeente de rol spelen van bindmiddel van partijen. Partijen
zijn creatief genoeg om hun regie zelf in te vullen en initiatief te nemen;
De bindende functie is een rol die bij de gemeente past.




                                    58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                           —ARRD

4     EXPERTMEETING III, 19.30-21.30 UUR

Deelnemers
Dhr. Patrick Castenmiller    Dhr. Ger Laning             Dhr. Jeroen van Rhijn
Dhr. Klaas Eijgelaar         Dhr. Ron Oosterbeek         Dhr. Danny de Vries
Mevr. Gerdien de Galan

4.1      Hoe kijken amateurverenigingen tegen de toekomst aan?

•     Vroeger leverden contributies voldoende geld op. Tegenwoordig niet meer als
      gevolg van afname van het ledenaantal. Er moeten nu actief andere bronnen
      aangeboord worden;
      Hoe komt het dat dit ledenaantal afneemt?
      Door vergrijzing, het aanbod van verschillende verenigingen (divers en veel) en
      verenigingen nemen het werven van leden te weinig als speerpunt in hun beleid;
      Het ledenaantal bepaalt in hoeverre de vereniging in de samenleving is ingebed;
      De gemeenschap en de identiteit is belangrijk voor de leden van de vereniging;
      Het is van belang om eerst het product neer te zetten en dan pas naar subsidies
      en fondsen kijken (Bijvoorbeeld Kids on stage);
      Er moet een brug worden geslagen tussen de mensen die willen spelen en tussen
      gelegenheden en podia waar gespeeld kan worden (bijvoorbeeld Pophoorn);
      Verenigingen missen vaak het zakelijke inzicht. Zij hebben moeite met vragen als:
      wat voor prijs kunnen verenigingen vragen voor een concert? Vorm je samen met
      je partner een totaalproduct of niet? Enzovoorts;
      Het is belangrijk dat er in de toekomst samenwerking is tussen verenigingen door
      bijvoorbeeld het delen van ruimtes en gezamenlijke promotie;
      Het is van belang dat verenigingen elkaar gemakkelijker weten te vinden om
      bijvoorbeeld projecten samen te doen;
      De kwestie van vraag en aanbod: het aanbod is aanwezig, vraag/verlangen moet
      gecreëerd worden;
      Verenigingen maken naast amateurs ook veel gebruik van beroepsmusici en
      professionals om de aantrekkelijkheid voor de leden te vergroten;
      De instroom van leden is voornamelijk van 7 jaar t/m 18 jaar en 40+. Er is een
      duidelijke lacune van leden tussen 18 en 40 jaar;
      Verenigingen missen hoger onderwijs in Hoorn, omdat hoger onderwijs leden kan
      aantrekken;
      Niet alle verenigingen gaan met de tijd (technische ontwikkeling) mee (hebben
      geen website enzovoorts).

4.2      Talentontwikkeling: doen verenigingen er wat mee?

•     Verenigingen ondervinden moeilijkheden in de samenwerking met professionele
      instellingen. De talentontwikkeling wordt bemoeilijkt doordat verenigingen geen
      platform of groeimogelijkheden kunnen bieden aan talenten.
•     Verenigingen zien in andere steden wel voorbeelden van goede
      samenwerkingsverbanden tussen professionals en amateurs, zoals Sappho in

                                          59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                  -ARRD

       Purmerend;
•      Hoe vinden leden aansluiting bij de vereniging?
•      Door mond-tot-mondreclame en het doorverwijzen naar andere verenigingen.
      Verenigingen verwijzen ook talenten door naar andere verenigingen/instellingen
      waar zij zich beter kunnen ontwikkelen;
•     Talenten zoeken ook voornamelijk hun eigen weg om zich te kunnen ontplooien;
      jong talent heeft zijn eigen omgeving nodig;
•     Verenigingen hebben soms professionele leiders en docenten om leden te
      begeleiden in het leerproces en om leden uit te dagen. Daarnaast zoeken leden
      een invalshoek die bij hun eigen ontwikkeling past (bijvoorbeeld Sinfonia en Kids
      on stage);
•     Verenigingen realiseren zich dat niet ieder kind geïnteresseerd is in kunst.

4.3      Wat is nodig om de amateurkunsten vitaal te houden?

•      Er is een flexibel veld nodig waarin de amateurs zich kunnen bewegen;
•     Verenigingen moeten zich meer gaan richten op talentontwikkeling;
•     Er is dynamiek in het culturele veld nodig;
•     Er is nu geen samenwerking of gezonde concurrentie tussen verenigingen en
      professionele instellingen: zij proberen leden en publiek van elkaar te werven,
      bijvoorbeeld muziekscholen ten opzichte van verenigingen;
•     Het is de taak van de gemeente om draagvlak in de kunsten te steunen; een
      muziekschool moet dienstverlenend zijn en meer contact zoeken met
      verenigingen;
•     De kruisbestuivingen tussen amateurverenigingen en professionals vormen een
      terugkomend probleem;
•     Professionele instellingen zijn vroeger onder meer opgericht om verenigingen te
      helpen, maar deze instellingen zijn geïnstitutionaliseerd geraakt waardoor
      professionele instellingen en de amateurverenigingen eikaars concurrenten zijn
      geworden; de muziekschool zou zich bijvoorbeeld weer dienstbaar moeten
      opstellen naar verenigingen toe;
•     Belangrijk verschil tussen professionals en amateurs is dat professionele
      instellingen een professioneel management hebben, van rijkswege erkend zijn en
      meer mogelijkheden kunnen bieden;
•     Professionele instellingen hebben een breed netwerk en een brede
      bereikbaarheid die ze zouden moeten delen met verenigingen.

4.4      Zijn verenigingen bekend/zichtbaar genoeg bij hun doelgroepen?

•     Verenigingen zijn niet zichtbaar genoeg bij hun doelgroepen: hoe oplossen?
•     Door bijvoorbeeld een beurs te organiseren waar alle verenigingen zich kunnen
      presenteren, zoals bij de Hoornse stadsfeesten, de kunstmarkt, de kunst &
      cultuurbeurs. Maar is dat voldoende?
•     Ook via het onderwijs kinderen interesseren voor verenigingen;
•     Verenigingen houden zich niet als 'core business' bezig met hun zichtbaarheid; zij
      zijn niet zo bezig met het werven van nieuwe leden of het aangaan van
      samenwerkingsverbanden;

                                           60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

•     Verenigingen zouden meer gebruik moeten maken van online media. Op deze
      manier zouden zij een ander publiek kunnen genereren en nieuwe leden kunnen
      benaderen; vooral jonge mensen zijn daar te vinden;
•     Publiek is tegenwoordig een omnivoor publiek; verenigingen richten zich nog te
      veel op een eigen 'platform';
•     Verenigingen zouden zich meer moeten richten op mogelijkheden van
      gezamenlijke platforms: voor meer samenwerking, om vraagstukken te
      bespreken, voor synergie tussen verenigingen;
•     Verenigingen moeten buiten hun eigen grenzen treden om bij elkaar te komen en
      elkaar te zien; wat heeft de andere partij nodig?
•     Is er een duidelijke afstemming met evenementen?
•     Verenigingen stemmen wel af met de officiële agenda, zoals Lappendag, kermis
      enzovoorts en met de sportagenda;
•     Onderling is er weinig afstemming: geen goede uitwisseling van informatie; maar
      aanbod is ook te groot voor een volledige afstemming onderling;
•     De UITagenda probeert informatie over activiteiten bekend te maken en uit te
      wisselen.

4.5      Aanbevelingen van de verenigingen aan Hoorn

      De markt zou meer open moeten zijn: minder gesloten eenheden vormen;
      De oprichting van een Westfries Centrum voor de Kunsten is wenselijk, omdat dit
      mogelijkheden geeft voor nieuwe ontwikkelingen en projecten;
      De ontwikkeling van een dynamisch subsidiemodel is gewenst: dit ligt nu te vast;
      Vaker met de mensen uit het veld rondom de tafel gaan zitten;
      Concurreren is belangrijk, maar niet ten koste van elkaar: het moet elkaar
      versterken; 'concullega's' zijn;
      Samenwerking is belangrijk: in hoeverre kun je van elkaar leren en samen iets
      opbouwen?
      Er is een coördinerende rol nodig van de gemeente, bijvoorbeeld
      presentatieruimte beschikbaar stellen;
      De gemeente zou gebruik kunnen maken van verenigingen bij activiteiten, zoals
      de nieuwjaarsreceptie;
      Zoek aansluiting bij scholen en bij de muziekschool.




                                          61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                RRD

 HOOFDPUNTEN UIT DE EXPERTMEETINGS
Kernwoorden: verbazen, verassen, uitdagen, uitnodigen, verleiden, authenticiteit
(verhaal vertellen), delen, onderscheiden, controversie, ontsluiten, ontmoeten,
ontplooien, verbinden, dynamiek, beweging en creativiteit als motor;
Enerzijds moet van Hoorn meer een geheel gemaakt worden; het leggen van
verbindingen tussen verschillende eilanden, wijken en domeinen; anderzijds moet
Hoorn zich ook onderscheiden;
Er moeten duidelijke keuzes worden gemaakt in de speerpunten/profilering van
Hoorn: welke heldere richtlijnen en basisvoorwaarden worden er geformuleerd?
Hoorn moet gastvrijer zijn;
Hoorn moet meer openheid krijgen naar het achterland en het water toe;
Hoger onderwijs zou in Hoorn een impuls kunnen geven aan nieuwe
ontwikkelingen op het gebied van kunst, economie, toerisme enzovoorts;
Hoorn moet investeren in het karakter en het profiel van de stad;
Hoorn zou meer buiten de eigen stads- en watergrenzen moeten kijken;
Hoorn zou evenementen en agenda's beter op elkaar moeten afstemmen; betere
communicatie nodig;
'Samenhang door samenspel';
'Hoorn, haven van creativiteit';
Enerzijds is er behoefte aan een regierol van de gemeente.' platforms realiseren
voor ontmoetingen en het leggen van verbindingen; anderzijds geen behoefte aan
regiefunctie van de gemeente, maar wel aan een ondersteunende en faciliterende
functie van de gemeente;
Of maïzena: laat de gemeente de rol spelen van bindmiddel van partijen. Partijen
zijn creatief genoeg om hun regie zelf in te vullen en initiatief te nemen;
Amateurverenigingen zijn niet zichtbaar genoeg bij hun doelgroep;
Samenwerkingen tussen professionele instellingen en verenigingen zijn vaak
problematisch;
Afstemming van de agenda's van amateurverenigingen onderling, van
evenementen, van culturele activiteiten, van festivals enzovoorts.




                                    62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

6     REFLECTIE

Door de pluriforme samenstelling van de expertgroepen werd er vanuit
verschillende perspectieven op Hoorn gereflecteerd. Dit leidde niet tot geheel
verschillende visies op de stad, integendeel; de verschillende benaderingen
vulden elkaar aan waardoor een samenhangende visie ontstond.

Aanvankelijk had de klankbordgroep, bestaande uit Hoornse
gemeenteraadsleden, die aanwezig was bij expertmeeting I, een
toehoordersfunctie gekregen. Dit om de mogelijkheid van politiek bedrijven uit te
sluiten. Vanwege de constructieve sfeer waarin elke vorm van politiek uitbleef,
heeft ARRD vanuit voortschrijdend inzicht besloten ook leden van de
klankbordgroep tijdens die expertmeeting hun zegje te laten doen.

Ook de toehoordersfunctie van de drie cultuurambtenaren van de gemeente
Hoorn (de heer Danny de Vries, de heer Ger Laning en mevrouw Gerdien de
Galan) in de expertmeetings II en III lieten we, wanneer de dynamiek van het
gesprek daar om vroeg, op grond van voortschrijdend inzicht los. De
cultuurambtenaren stelden zich in hun antwoorden op vragen voldoende
terughoudend op.

6.1    Visies op de ideale stad

Scherp gesteld, bestaan er over het ideale Hoorn twee opvattingen:
1. De opvatting waarin de kracht van de stad wordt gezien vanuit haar historische
   belang. Met de stad wordt de binnenstad bedoeld. Met de historie wordt grofweg
   de VOC-tijd bedoeld.
   Vanuit dat perspectief is de stad min of meer af. Wensbeelden voor de toekomst
   liggen onder meer in het beter zichtbaar en beleefbaar maken van historische
   relicten, in het creëren van verbindingen met de historische driehoek Medemblik,
   Enkhuizen, Hoorn en in het ontwikkelen van een succesvol programma rond de
   Omringdijk.
   In de bevolkingsopbouw van Hoorn ligt het gewicht in de toekomst op senioren.
   Dat sluit prima aan bij hetgeen de stad te bieden heeft.
2. De stad is organisch verbonden met haar omgeving: de oude kern, de wijken, de
   Omringdijk, de Westfriese gemeenten. Vanuit deze richting is Hoorn erin geslaagd
   om aan te sluiten bij de 'nieuwe' tijd. Creativiteit is belangrijk. Er is de kennisregio
   'Seed Valley' waaromheen opleidingsinstituten zijn opgericht. Er is een
   dynamische wisselwerking tussen de oude stad en de nieuwe kenniseconomie
   van de 21 ste eeuw.
   Deze wisselwerking heeft een aanzuigende werking op jongere generaties, op
   onderwijs en op het vestigingsklimaat voor kennisintensieve bedrijven. Hoorn
   staat als knooppunt in een stedelijk netwerk op de kaart.




                                           63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                      RRD

6.2    Visies op de huidige stad

Hoewel er al veel is in Hoorn, worden verbindingen vaak gemist. Er wordt
gesproken overeen 'eilandjescultuur'.

Zo heeft Schouwburg het Park geen aansluiting met zijn directe omgeving of de
stad. Het gebouw staat als een geïsoleerde tempel langs een weg aan het water.
Relatief grote wegen doorsnijden de stad en creëren zo nieuwe eilanden. Tussen
de historische binnenstad en de wijken ligt een mentale en fysieke breuklijn. Er
zijn voorzieningen, er is samenwerking, maar de samenhang blijft achter. Anders
gezegd: Hoorn heeft vele smaken, maar is nog geen gerecht.

Het culturele leven in Hoorn krijgt zijn gezicht voor een belangrijk deel door de
amateurverenigingen. Er zijn veel muziekgezelschappen; van koren en
musicalgroepen tot harmonie- en symfonieorkesten. Om de amateursector vitaal
te houden is het belangrijk dat er voldoende aansluiting is met buurthuizen,
culturele centra en gemeentelijke instellingen zoals Manifesto, het Pakhuis, De
Blauwe Schuit, Muziekschool Gerard Boedijn en - niet in de laatste plaats - het
reguliere onderwijs.

De regionale centrumfunctie en toeristische aantrekkelijkheid van Hoorn worden
belangrijk gevonden. Toch wordt Hoorn niet direct ervaren als een open en
gastvrije stad met een uitnodigend karakter. Er is geen aanbod van
hoogwaardige verblijfsaccommodaties en meerdaagse verblijfsarrangementen
waarvoor minder mensen bereid zijn te reizen. De entrees van de stad - weg,
spoor en water - maken de bezoeker niet warm voor wat Hoorn te bieden heeft.
Hoorn onthult haar 'geheimen' pas als je er bent.

De culturele aard van Hoornaren en Horinezen blijkt uit de vele verenigingen,
orkesten, festivals en evenementen. De stedelijke activiteitenkalender is gevuld
met sport, museale activiteiten, evenementen en cultuur van grofweg april tot
oktober. De agenda wordt op organisatieniveau ingevuld, er is afstemming indien
nodig.

Voor de vitaliteit van de stad en voor de nodige kwalitatieve impulsen wordt
hoger onderwijs in Hoorn node gemist.

De stadsgrenzen beperken de groeimogelijkheden van Hoorn. Vanuit het
perspectief van regionale groei hoeft dat geen probleem te zijn. Er is immers
genoeg capaciteit in buurgemeenten. De kracht van de regio is een
doorslaggevende succesfactor voor economische groei. Na jaren van snelle
bevolkingsgroei als gevolg van de overloop uit Amsterdam, is de tijd rijp voor een
eigen antwoord van Hoorn, voor een kwalitatieve focus op eigen ontwikkeling.
Cultuur en creativiteit zijn daarbij essentieel.




                                         64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                   ARRD

6.3    Suggesties ter verbetering

Hoorn heeft veel om trots op te zijn, maar het is nog te zeer een staalkaart, een
exposé. Er valt veel te winnen bij synergie. Daarvoor is het nodig dat de
gemeente:
• meer regie neemt op procesniveau;
• quick wins benoemt;
• integraal en transsectoraal denkt en werkt;
• keuzes maakt en prioriteert.

Vertel het authentieke verhaal van Hoorn, inclusief haar controverses en
schurende (recente) verleden. Maak op basis daarvan heldere keuzes voor de
toekomst.

Zet cultuur en creativiteit in om deze keuzes steeds op nieuwe manieren te
verbinden met het authentieke verhaal.

Vanuit dat perspectief is de huidige bestuurlijke scheiding tussen cultuur en
erfgoed niet wenselijk.

Geef vorm aan ontwikkelingsmogelijkheden voor jong en oud (levenslang leren).

Onderzoek daarbij de verbinding van de wijken en de stadskern. Wat betekent dit
voor voorzieningen, zoals buurtcentra en bibliotheek? Wat betekent het voor
educatie? Het vormgeven van nieuwe verbindingen kan gebeuren door het
herschikken en clusteren van functies. Denk bijvoorbeeld aan de Brede School
Bibliotheek en het nieuwe Westfries Centrum voor de Kunsten.

Vertaal het kleine in het grote en omgekeerd; de omgeving van Hoorn moet al de
geest ademen van de stadskern, en de betekenis van de omgeving moet terug te
vinden zijn in de stadskern. Zo ontstaat samenhang.

Doorverwijzing naar elkaar is tot ieders voordeel en versterkt de kracht van het
geheel. Hier kan beter gebruik van worden gemaakt.

Durf de uitdaging aan om Hoorn een sterke plek te geven in de nieuwe tijd.
Bedenk dat de periode van 'de grote overloop' over honderd jaar ook in de
geschiedenisboeken staat. Het antwoord dat nu wordt gegeven, is bepalend voor
het beeld van Hoorn dat wordt doorgegeven.

Voer gemaakte keuzes consequent door in alle lagen: bestuurlijk, economisch,
ruimtelijk, cultureel enzovoorts. Benoem stakeholders en mobiliseer deze voor
gedeelde doelstellingen vanuit een gezamenlijke regie.




                                         65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

6.4        Vergelijking resultaten met de uitgangspuntennotitie

In deze paragraaf herhalen we die vragen van de opdracht, die in de
uitgangspuntennotitie zijn beantwoord. Vervolgens worden op dezelfde vragen
antwoorden gegeven die zijn afgeleid uit de resultaten van de expertmeetings.
Hieronder wordt telkens eerst de vraag herhaald, vervolgens in cursief het
antwoord uit de uitgangspuntennotitie herhaald, gevolgd door het antwoord dat
uit de resultaten van expertmeetings is afgeleid.

•     Wat is de functie van kunst en cultuur in Hoorn tijdens de nieuwe
      cultuurnotaperiode?

      De functie van cultuur is bijdragen aan sociale cohesie.

      De   functie van cultuur in Hoorn is:
      1.   het stimuleren van sociale verbondenheid;
      2.   het zichtbaar en beleefbaar maken van de eigenheid van de stad;
      3.   bijdragen aan woon- en vestigingsaantrekkelijkheid;
      4.   bijdragen aan toerisme en economie;
      5.   bijdragen aan persoonlijke groei van inwoners.

•     Welke rol ziet de gemeente voor haarzelf weggelegd bij de ontwikkeling van kunst
      en cultuur (voorwaardenscheppend, stimulerend, uitvoerend en/of regisserend)?

      De gemeente heeft bij de culturele ontwikkeling een voorwaardenscheppende rol.

      De tijd dat de gemeentelijke overheid als gezaghebbende autoriteit min of meer
      autonoom kon opereren, ligt achter ons. Meer en meer staat de burger centraal.
      Meer en meer treedt de gemeente op als alliantiemanager om vorm te geven aan
      haar regierol: voorwaardenscheppend en stimulerend voor culturele
      ontwikkelingen.

•     Wat is het ambitieniveau van de nieuwe cultuurnota (korte, middellange en lange
      termijn)?

      De ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief) bij cultuur te
      betrekken, om amateurs met professionals (actief) te verbinden en om van Hoorn
      een stad van de uitvoerende kunsten te maken.

      De ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief) bij cultuur te
      betrekken en om amateurs met professionals (actief) te verbinden.
      Daarnaast wil de nota aanknopingspunten bieden om cultuur in te zetten voor
      niet-culturele doelen.




                                           66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                    RRD


Hoe breed is het terrein van de cultuurnota (welke aandachtsgebieden
wel/niet/met accent)?

Kunsteducatie krijgt hoge prioriteit; in professionele kunsten wordt scherp
gekozen.

De cultuurnota beslaat de breedte van het kunstenveld: beeldende kunst,
uitvoerende kunsten, literatuur, fotografie en media. Daarnaast rekenen we ook
musea en erfgoed tot het culturele domein. Bibliotheken en (brede) scholen zijn
belangrijke intermediairs. Kunsteducatie en amateurkunst zijn belangrijke
aandachtsvelden.

Hoe groot is de financiële ruimte?

De financiële ruimte is beperkter dan voorheen.

Het verdient aanbeveling om op basis van een financiële scan van de culturele
instellingen en een onderzoek naar synergievoordelen van clustering te komen tot
een gedeeltelijke herinrichting van de culturele infrastructuur in Hoorn. Hierin dient
de nieuwe financiële situatie van de gemeente te worden meegenomen.

Hoe integraal dient de cultuurnota te zijn (verhouding tot regionale en landelijke
ontwikkelingen)?

Vooralsnog is alleen de regionale ontwikkeling van belang; het landelijke beleid is
meer financieel dan cultureel gemotiveerd, en gericht op de professionele kunsten
op landelijk niveau. Dit kan daardoor niet richtinggevend zijn voor de cultuurnota
van Hoorn.

Idem.

Hoe ver reikt de interactieve wijze van betrokkenheid van de Hoornse bevolking
bij de totstandkoming van de cultuurnota?

De wijze van interactieve betrokkenheid van de Hoornse bevolking is vooralsnog zo
breed en open mogelijk; geheel in de geest van de nieuwe media vindt redactie pas
achteraf plaats.

De interactieve betrokkenheid van de Hoornse bevolking krijgt vorm door inzet
van sociale media en een inspraakavond. Dit proces is in volle gang. In de loop
van april maken we de eindbalans op. Die wordt meegenomen in de definitieve
afwegingen.




                                      67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                     RRD

We stellen vast dat er geen inhoudelijke discrepantie bestaat tussen de in de
uitgangspuntennotitie gegeven, antwoorden en de resultaten van de
expertmeeting, op het punt 'Hoorn als stad van de uitvoerende kunsten' na.

6.5    Conclusies

De nieuwe cultuurnota wordt gericht op het Hoorn van de 21 s t e eeuw: open en
gastvrij, historisch en visionair, dynamisch en creatief. Een historisch
gefundeerde moderne stad aan het water.

Tijdens de expertmeetings werd een pluriforme visie op cultuur geschetst, die
aansluit op de in de uitgangspuntennotitie geformuleerde, brede opvatting van
cultuur.

Onze opvatting van cultuur blijft dan ook gehandhaafd. En de Hoornse bevolking
blijft centraal staan. Het doel van de Hoornse cultuur is binden en de kansen
liggen dan ook daar, waar de verschillende Hoornse domeinen op functionele
wijze vruchtbaar met elkaar worden verbonden.

In de nieuwe cultuurnota gaan we in op wat een goed Hoorns werk-, woon-, leef-
en vestigingsklimaat in culturele zin betekent.

We concluderen dat er geen discrepantie bestaat tussen de in de inventarisatie
van uitgangspunten gegeven antwoorden en de resultaten van de
expertmeetings, op het punt 'Hoorn als stad van de uitvoerende kunsten' na. Dat
punt nemen we mee in de burgerparticipatie.

De hier gepresenteerde resultaten worden verderop vergeleken met de
resultaten van de sociale media.




                                        68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                     RRD


Bijlage III           Burgerparticipatie
1 Resultaten burgerparticipatie                                     70
1.1 Burgers over de toekomst, inleiding en methode                  70
1.2 De eigenheid van Hoorn                                          71
1.3 De cultuur van Hoorn in steekwoorden                            72
1.4 De profileringsmogelijkheden van Hoorn                          72
1.5 Waarom er zoveel weg is uit Hoorn                               72
1.6 Verbinding van culturele instellingen/verenigingen met horeca   72
1.7 Intendant die partijen kan samenbrengen                         73
1.8 Interdisciplinaire uitwisseling                                 73
1.9 Samenwerking tussen gemeente en cultureel veld                  73
1.10 Zichtbaarheid rijke amateurleven                               74
1.11 Zzp'ers en culturele broedplaatsen                             74
1.12 Rol Westfries Centrum voor de Kunsten                          74
1.13 Ontwikkeling Poort van Hoorn                                   75
2   Hoofdpunten burgerparticipatie                                  77
3 Reflectie resultaten burgerparticipatie                           78
3.1 Visies op de huidige stad                                       79
3.2 Vergelijking resultaten met het inputdocument                   80
3.3 Conclusies burgerparticipatie                                   83
4 Inspraakavond                                                     85
4.1 Inleiding en methode                                            85
4.2 Reacties op resultaten sociale media                            85
4.3 Reacties op de grote lijnen van de cultuurnota                  86
4.4 Conclusies Inspraakavond                                        87




                                       69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                  ARRD

Bijlage III    Burgerparticipatie
1     RESULTATEN BURGERPARTICIPATIE


1.1    Burgers over de toekomst, inleiding en methode

Op dinsdag 24 januari 2012 heeft ARRD de dialoog geopend met de bevolking
van Hoorn over relevante culturele onderwerpen in de stad. Hiervoor zijn
verschillende online fora (sociale media) ingericht: de Linkedln-groep
'Cultuurforum Hoorn' en het Twitter-account 'CultuurvisieHoorn'. Aan de hand
van stellingen en vragen, die gedestilleerd zijn uit de uitgangspuntennotitie, werd
de discussie door ARRD opgestart.

De doelen van de burgerparticipatie waren: het genereren van betrokkenheid van
burgers bij het formuleren van het nieuwe cultuurbeleid, het creëren van
draagvlak voor de keuzes die met betrekking tot de cultuurnota gemaakt worden
en het verkrijgen van nieuwe inzichten voor de nieuwe cultuurnota.

De status van de bijdragen was adviserend van aard. In de dialoog met de
Hoornse bevolking nam ARRD een onafhankelijke positie in.

Geld stond bewust niet op de agenda; dit zou de 'instellingenoverstijgende'
discussie op visieniveau kunnen verstoren. Budgetten worden later aan het te
formuleren beleid toegekend.

De discussie werd gevoed door en getoetst aan de uitgangspuntennotitie voor de
cultuurnota.

Iedereen was welkom om deel te nemen aan de dialoog op de online fora en er
was een mogelijkheid voor eenieder om nieuwe discussieonderwerpen aan te
dragen.

Enkele actieve deelnemers werden uitgenodigd om de tweede expertmeeting bij
te wonen die op 22 februari 2012 plaatsvond in de Raadzaal in het Stadhuis te
Hoorn.

Voor de inwoners van Hoorn die geen beschikking hadden over een computer of
internet was er de mogelijkheid om hun opvattingen en visies over de cultuur in
Hoorn per brief naar de gemeente te sturen.

De resultaten van de burgerparticipatie worden anoniem verwerkt in de
cultuurnota.

Op woensdag 18 april 2012 vindt een inspraakavond plaats in het Stadhuis van
Hoorn. Tijdens deze bijeenkomst zet ARRD de grote lijnen voor de nieuwe
cultuurnota uiteen aan de hand van de tot nu toe verzamelde informatie. Tijdens

                                         70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                        ,RRD

deze inspraakavond is er de mogelijkheid voor het publiek om te reageren op en
vragen te stellen over de cultuurnota.

De burgerparticipatie voor de cultuurnota van Hoorn vond uiteindelijk plaats via
de daarvoor ingerichte online fora (sociale media: de Linkedln-groep
'Cultuurforum Hoorn' en het Twitter-account 'CultuurvisieHoorn'. Twitter werd
met name gebruikt om mensen te attenderen op de discussiemogelijkheid op
Linkedln, hoewel ook hier de mogelijkheid tot discussie bestond. Om de
discussie centraal te laten verlopen, werd er geen gebruik gemaakt van
Facebook.

De discussies via deze sociale media werd door ARRD opgestart aan de hand
van vragen en stellingen die gedestilleerd waren uit de uitgangspuntennotitie.
Later dienden ook resultaten uit de expertmeeting als input.

Mensen die niet over internet beschikten, konden hun bijdrage per brief leveren
en hadden de mogelijkheid om hun stem te laten horen tijdens een door ARRD
georganiseerde inspraakavond.

De bijdragen van de deelnemers aan deze discussies zijn verwerkt in
onderstaande resultaten van de burgerparticipatie. Deze resultaten zijn
gerangschikt per discussieonderwerp.

1.2      De eigenheid van Hoorn

•     Het fundament van de Gouden Eeuw is duidelijk aanwezig in de prachtige
      monumenten van de binnenstad;
      Hoorn is een samenkomst van mensen uit alle windstreken;
      Mensen organiseren in Hoorn op hun eigen wijze kleinschalige activiteiten;
      Op verschillende niveaus bestaat er verdeeldheid in Hoorn: behoeften aan
      cultuur lopen per wijk en per doelgroep zeer uiteen. Er is een culturele
      eilandjescultuur en de horeca is verdeeld;
      Er is in Hoorn geen sprake meer van een Westfriese mentaliteit;
      Hoorn had een eigen mentaliteit; anders dan de mentaliteit van de mensen uit
      de 'streek'. De Hoornse mentaliteit is 'niet lullen, maar poetsen' en komt voort
      uit lange familiegeschiedenissen;
      Er is geen leidende cultuur of intellectueel discours in Hoorn;
      Veel kunstgaleries, kunstexposities en dergelijke zijn met de jaren uit Hoorn
      verdwenen;
      In Hoorn is de voormalige bloeiende handel in fruit nog deels zichtbaar: in
      Appelhaven en Kersenboogerd;
      Hoorn is een historische stad met een historische binnenstad aan het water;
      Hoorn zou meer logische verbindingen moeten creëren of laten ontstaan
      tussen de stadsdelen, bijvoorbeeld door het creëren van een boulevard aan
      de Westerdijk;
      Men is niet blij met de leuze: 'Hoorn moetje voelen'. Het argument daarvoor
      is dat dit niet meetbaar is.

                                            71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                    ARRD

1.3       De cultuur van Hoorn in steekwoorden

      Diversiteit;
      Onderschat;
      Open;
      Terughoudend;
      Mogelijkheden;
      Strijd;
      Verzuiling;
      Verdeeldheid;
      Rijk amateurleven;
      Wil tot actie;
      Professionele cultuur op een eilandje.

1.4      De profileringsmogelijkheden van Hoorn

•     Hoorn heeft ruimte: de ruimte van het water;
•     Het is logisch om meer te doen met de binnenstadverhalen en havenverhalen
      van Hoorn.

1.5      Waarom er zoveel weg is uit Hoorn

      Om economische redenen;
      Hoorn heeft geen duidelijke focus, waardoor men niet goed weet waarop
      ingespeeld kan worden;
      Het uitzetten van een duidelijke lijn voor een lange termijn zou nieuwe
      (creatieve) impulsen kunnen opleveren;
      Hoorn heeft meetbare doelstellingen nodig voor de lange termijn; zonder
      duidelijk keuzes creëer je geen eigen identiteit of eigenheid;
      Bij het benoemen van doelstellingen moet er vooral gekeken worden naar
      wat Hoorn heeft en hoe je dat kunt versterken;
      Er ontbreekt in Hoorn een duidelijke en vooruitstrevende stadspromotie en
      citymarketing.

1.6      Verbinding van culturele instellingen/verenigingen met horeca

•      Er is verdeeldheid bij de horeca in Hoorn;
•      Er zijn weinig mogelijkheden tot het verbinden van culturele instellingen of
      verenigingen met de horeca;
•     Veel culturele instellingen zitten aan de rand van de stad, zoals de
      instellingen op het Oostereiland en Schouwburg het Park;
•     Er is een mogelijkheid tot een 'culturele ring' of 'cultuurroute' rondom het
      centrum, die culturele instellingen aan de rand van de stad zou kunnen
      verbinden met zowel het centrum van Hoorn als de omliggende wijken.
•     Een bruisende stad: de meest aantrekkelijke steden zijn de steden die
      historie, uitgaan (cultuur en horeca) en winkelen op een goede manier weten
      te combineren;


                                           72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

•     Een goede samenwerking van verschillende expertises (bedrijven en
      culturele verenigingen) waardoor een stad als Hoorn een positievere
      uitstraling naar buiten en naar haar inwoners kan krijgen;
•     Cultuur en horeca: de Kapel, SWAF, de Stadskroeg, De Boterhal en
      Satchmo.

1.7      Intendant die partijen kan samenbrengen

•     Er is behoefte aan een intendant die initiatieven samenbrengt;
•     Culturele instellingen en verenigingen zoeken door de bezuinigingen vanzelf
      (gedwongen) naar samenwerkingen. Voorwaarden: openstaan voor
      samenwerkingsverbanden en buiten de grenzen durven te kijken;
•     Hoewel het volgens menigeen geen taak is van de gemeente om
      verbindingen te leggen, is er tegelijk behoefte aan een faciliterende en
      verbindende rol van de gemeente;
•     De gemeente zou de culturele infrastructuur kunnen faciliteren door
      initiatieven zoals het Cultuur Café op zich te nemen. Het voordeel daarvan is
      dat de gemeente enerzijds op de hoogte blijft van wat er speelt in het
      culturele veld en anderzijds zorgt voor een situatie waarin instellingen en
      verenigingen met elkaar in gesprek zijn;
•     Het blijft de eigen verantwoordelijkheid van culturele instellingen en
      verenigingen om deel te nemen aan samenwerkingen;
•     Er is behoefte aan een centraal informatiepunt (bijvoorbeeld een website)
      waar de culturele activiteiten in Hoorn op een rij staan;
•     'De kracht van de zwerm': er zijn maar enkele richtinggevers nodig om een
      zwerm mee te krijgen;
•     De gemeente zou haar faciliterende rol op den duur kunnen overhevelen naar
      een onafhankelijke organisatie;
•     Als de gemeente teveel faciliteert, gaan initiatieven institutionaliseren.

1.8      Interdisciplinaire uitwisseling

•     Elkaar en eikaars 'product' leren kennen. Er zijn nu nog veel dezelfde
      mensen aanwezig bij bijeenkomsten: er is behoefte aan nieuwe ontmoetingen
      met andere deelnemers uit het culturele veld;
•     Het organiseren van een Cultuur Café, zoals al een paar keer is gebeurd in
      het restaurant van Schouwburg het Park;
•     De Boterhal zou kunnen bijdragen aan kruisbestuivingen door arrangementen
      aan te bieden, die bestaan uit een stadswandeling, een rondvaarttocht en
      afsluitend een drankje in de Boterhal. Is daar draagvlak voor?

1.9      Samenwerking tussen gemeente en cultureel veld

•     Invulling door overleg;
•     Het culturele veld zou zich kunnen verenigen en dan in gesprek kunnen gaan
      met de gemeente;



                                           73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                   ARRD

•   Het culturele veld laat zich moeilijk samenbrengen, omdat ieder zijn
    eigenheid wil behouden;
•   We zitten in een kantelfase: van verticale (bovenaf bestuurd) naar horizontale
    cultuur (meer van onderaf bestuurd);
•   Een bloeiend cultureel leven is gebaat bij ruimte.

1.10   Zichtbaarheid rijke amateurleven

•   Amateurleven moet zichtbaar gemaakt worden voor jongeren via bijvoorbeeld
    middelbare scholen aan de hand van themalessen en dergelijke;
•   Amateurverenigingen moet zich meer profileren: daar is ondersteuning bij
    nodig;
•   Er is geen samenwerking tussen onderwijs en amateurverenigingen nodig om
    het amateurleven zichtbaar te maken. De amateurverenigingen zouden hun
    zichtbaarheid op scholen wel kunnen vergroten.

1.11   Zzp'ers en culturele broedplaatsen

•   Een mogelijke culturele broedplaats is de Bierkade (vrij nieuw). Het gaat om
    het voormalig Museum van de Twintigste Eeuw aan de Bierkade: ingericht
    voor presentaties op het gebied van cultureel ondernemen;
•   De Bierkade is geschikt voor zzp'ers en kleine bedrijfjes, niet voor ateliers;
•   Oostereiland kan geen culturele broedplaats zijn: te duur voor kleine,
    beginnende ondernemers.

1.12   Rol Westfries Centrum voor de Kunsten

•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten wordt een centrum voor meerdere
    gebruikers, zoals Muziekschool Gerard Boedijn, De Blauwe Schuit,
    bibliotheek Hoorn en Manifesto;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten biedt een toekomst voor de
    kunsteducatie in Hoorn door de samenwerking tussen de verschillende
    culturele instellingen, zoals de Blauwe Schuit, Manifesto en Muziekschool
    Gerard Boedijn en door de samenwerking met het onderwijs;
•   Het gezamenlijk gebruik van een backoffice levert efficiëntie op;
•   Eén centrum voor de kunsten levert op de langere termijn besparing op en
    geeft tegelijkertijd aan de instellingen (De Blauwe Schuit, muziekschool
    Gerard Boedijn) de kans te blijven bestaan zodat kunsteducatie op
    professioneel niveau aangeboden kan worden aan een brede doelgroep;
•   Door verschillende partijen bij elkaar te brengen in een centrum voor de
    kunsten krijgt kunsteducatie een centrale plek in Hoorn;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten heeft geen meerwaarde als het een
    plek wordt waar bestaande functies worden gecombineerd. Het centrum krijgt
    een toegevoegde waarde als het aantrekkelijk is voor nieuwe bezoekers.
    Denk bijvoorbeeld aan bijzondere evenementen, exposities met bekende
    kunstenaars, een kunstuitleen met ruime keuze en dergelijke;



                                         74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

    De meerwaarde van het Westfries Centrum voor de Kunsten zit vooral in
    samenwerking op inhoud. Dat wil zeggen dat de verschillende kunstvormen
    en (educatieve) activiteiten inhoudelijk beter worden door samenwerking;
    Het Westfries Centrum voor de Kunsten in plaats van de bestaande grote
    professionele instellingen. Met andere woorden: de bestaande grote
    professionele instellingen gaan op in het Westfries Centrum voor de Kunsten;
    Het Westfries Centrum voor de Kunsten ondersteunt niet alleen de eigen
    activiteiten, maar ook de activiteiten van andere initiatieven en professionals;
    Het Westfries Centrum voor de Kunsten stuurt niet op inhoud, maar werkt
    aan het mogelijk maken van initiatieven en stimuleert vernieuwing en tijdelijke
    samenwerkingsvormen;
    Het Westfries Centrum voor de Kunsten moet een overkoepelende culturele
    marktplaats vormen;
    Het Westfries Centrum voor de Kunsten moet een breed takenpakket hebben
    waardoor het steviger in de schoenen staat, meer activiteiten kan uitzetten en
    een breder publieksbereik heeft;
    Een centrum voor de kunsten kan faciliterend zijn voor andere instellingen
    (de directie, de administratie, de verzekeringen, de
    subsidieaanvraagbegeleiding, het regelen van locaties, de publiciteit en
    dergelijke). Hierdoor worden de instellingen 'slanker', meer gelijkwaardig aan
    andere groepen en minder bepalend in het bezit en gebruik van faciliteiten,
    waardoor diversiteit en vernieuwing meer kansen krijgen;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten zou een plek kunnen zijn voor
    samenwerkingen en kruisbestuivingen tussen verschillende kunstdisciplines.

1.13    Ontwikkeling Poort van Hoorn

•   Nut en noodzaak van de ontwikkeling van de Poort van Hoorn is niet
    duidelijk;
•   De huidige verkeerssituatie voldoet. De beschikbare wegen kunnen veilig
    gemaakt en geoptimaliseerd worden door bijvoorbeeld verkeer opstoppende
    regels op te heffen;
•   De toegankelijkheid van de binnenstad voor voetgangers en fietsers moet
    verbeterd worden;
•   In plaats van investeren in de ontwikkeling van de Poort van Hoorn zou
    Hoorn juist de oude Koepoort moeten herstellen: De Koepoort was de
    belangrijkste poort van Hoorn;
•   Het is positief dat het Kleine Noord een goede ontwikkeling doormaakt. Dit
    komt door het plaatsen van de twee nieuwe parkeerterreinen en de
    voetgangerszone: het Kleine Noord is daardoor onderdeel geworden van het
    'Hoorns Rondje';
•   Het is negatief dat de Veemarkt en het Nieuwland aan het verloederen zijn,
    doordat zij geen deel meer uitmaken van het 'Hoorns Rondje'. Dit komt onder
    andere door het ontbreken van parkeerterreinen in de buurt en een
    voetgangerszone;



                                          75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                             ARRD

De leegstand van winkelpanden moet tegengegaan worden om de
binnenstad weer levendig te maken: huurprijzen van winkelpanden moeten
worden verlaagd. Misschien is er een citymanager nodig;
Er moet rekening gehouden worden met de ontwikkeling van de samenleving:
de stad moet ook bereikbaar zijn voor oudere mensen;
Het binnenstadplezier moet weer terugkomen. Dit kan bijvoorbeeld door meer
diversiteit te creëren in het winkelaanbod en door flexibelere openingstijden
van de horeca aan de Roode Steen.




                                    76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                      RRD

2   HOOFDPUNTEN BURGERPARTICIPATIE
Uit de resultaten van de burgerparticipatie blijkt dat bij de verschillende
discussieonderwerpen diverse opvattingen door veel deelnemers gedeeld
werden, met elkaar overeenkwamen en vaak aangehaald werden in de
discussies. Uit deze gedeelde en overeenkomende opvattingen zijn
onderstaande hoofdpunten van de burgerparticipatie op te maken.

•   Hoorn is een historische stad met een historische binnenstad aan het water;
•   Op verschillende niveaus bestaat er een verdeeldheid in Hoorn: de behoeften
    aan cultuur lopen per wijk en doelgroep zeer uiteen. Ook leeft iedere
    kunstdiscipline op zijn eigen 'eiland' en is de horeca verdeeld;
•   De gemeente zou de culturele infrastructuur kunnen faciliteren door
    initiatieven als het Cultuur Café op zich te nemen. Het voordeel daarvan is
    dat de gemeente enerzijds op de hoogte blijft van wat er speelt in het
    culturele veld en anderzijds zorgt voor een situatie waarin instellingen en
    verenigingen met elkaar in gesprek raken;
•   Hoorn heeft een duidelijke lijn, speerpunten en meetbare doelstellingen nodig
    voor de lange termijn: door duidelijke keuzes te maken, zou een identiteit en
    eigenheid van Hoorn gecreëerd en zichtbaar gemaakt kunnen worden;
•   Er ontbreekt een vooruitstrevende stadspromotie in Hoorn;
•   De Bierkade heeft de potentie om de culturele broedplaats van Hoorn te
    worden;
•   Het rijke amateurleven in Hoorn is onvoldoende zichtbaar;
•   Hoorn zou meer logische verbindingen moeten creëren of laten ontstaan
    tussen stadsdelen, bijvoorbeeld door het creëren van een boulevard aan de
    Westerdijk;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten biedt een toekomst voor de
    kunsteducatie in Hoorn door de samenwerking met het onderwijs;
•   De meerwaarde voor het Westfries Centrum voor de Kunsten zit vooral in
    inhoudelijke samenwerking;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten moet een overkoepelende culturele
    marktplaats vormen;
•   Het Westfries Centrum voor de Kunsten zou een plek kunnen zijn voor
    samenwerkingen en kruisbestuivingen tussen verschillende kunstdisciplines
    en een plek waar faciliteiten (publiciteit, administratie et cetera) van
    verschillende instellingen en verenigingen gedeeld kunnen worden;
•   De ontwikkeling van de Poort van Hoorn: eerst het bestaande wegennet
    optimaliseren en dan pas nieuwe toegangswegen creëren;
•    Het binnenstadplezier moet terugkomen door bijvoorbeeld meer diversiteit te
    creëren in het winkelaanbod en de horeca aan de Roode Steen van het slot
    af te halen;
•    Er moet rekening gehouden worden met de ontwikkeling van de samenleving
    in de toekomst: denk aan de toegankelijkheid van de binnenstad en het
    voorzieningenniveau in de stad.


                                         77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                  ARRD

3   REFLECTIE RESULTATEN BURGERPARTICIPATIE

Vanuit de openheid van de burgerparticipatie via de sociale media is een
pluriforme groep deelnemers ontstaan die aan de hand van antwoorden op en
opvattingen over de door ARRD aangevoerde stellingen en vragen reflecteerde
op Hoorn. De diversiteit van deze groep bood verschillende perspectieven op de
cultuur van Hoorn. Opvallend is dat de verschillende benaderingen over de stad
niet leidden tot geheel uiteenlopende visies, maar juist met elkaar
overeenkwamen en elkaar aanvulden. Hierdoor ontstond er een samenhangende
visie op de stad Hoorn.

De discussies vonden uiteindelijk alleen plaats via Linkedln-groep 'Cultuurforum
Hoorn', omdat daar reacties werden gegeven op de vragen en de stellingen die
geponeerd werden door ARRD. De reacties op de vragen en de stellingen via het
Twitter-account 'Cultuurvisie_Hoom' bleven echter uit. Om die reden hebben wij
besloten om Twitter-account 'Cultuurvisie_Hoorn' op een andere manier in te
zetten door via dit online forum actief naar de discussies op het 'Cultuurforum
Hoorn' te verwijzen.

In de discussies via de sociale media waren twee soorten 'participatiegroepen'
zichtbaar. Er waren deelnemers die probeerden hun visies te formuleren door de
gehele cultuur van Hoorn te beschouwen vanuit helikopterperspectief. Daarnaast
waren er participanten die vooral vanuit hun eigen positie de cultuur in Hoorn
aanschouwden en vanuit deze positie hun visies formuleerden.

Deze verschillende benaderingen van de cultuur van Hoorn leidden onder de
deelnemers tot het stimuleren en het corrigeren van eikaars antwoorden en
opvattingen. Ook werden er onderling steeds vaker kritische vragen gesteld,
waardoor in sommige discussies een 'bijdrage' van onze kant achterwege kon
blijven. Alhoewel ARRD de discussieonderwerpen bleef 'aanvoeren' en bij
onduidelijkheden of interessante bijdragen kritische vragen bleef stellen, werden
de dialogen via de sociale media steeds meer door de deelnemers zelf
gedragen.

Ondanks het gegeven dat geld niet op de agenda stond, waren er toch
deelnemers die geldkwesties ter sprake brachten in de discussies via de sociale
media. Deze bijdragen hebben wij zoveel mogelijk genegeerd of met kritische
vragen proberen om te buigen tot bijdragen op visieniveau.

Voor de tweede expertmeeting, die plaatsvond op 22 februari 2012 in de
raadzaal in het Stadhuis te Hoorn, hebben wij uiteindelijk één deelnemer
uitgenodigd vanwege haar actieve en interessante bijdrage aan de discussies via
de sociale media.

In de onderstaande paragrafen worden de visies op de huidige stad uiteengezet
die uit de resultaten van de burgerparticipatie gedestilleerd zijn en wordt er een

                                         78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                      RRD

vergelijking gemaakt tussen de resultaten van de expertmeetings en de
burgerparticipatie om de overeenkomsten en de verschillen tussen deze
resultaten bloot te kunnen leggen.

3.1    Visies op de huidige stad

Uit de resultaten van de burgerparticipatie komt een aantal visies op de huidige
stad naar voren. De visies over de huidige stad die door veel deelnemers via de
sociale media gedeeld werden, zijn in deze paragraaf uiteengezet.

Er wordt gesproken over verschillende vormen van verdeeldheid in Hoorn. Dat
wil zeggen dat er verscheidene 'eilanden' of 'groepen' zijn in Hoorn waarin men
voornamelijk op zichzelf gericht is en geen toenadering zoekt tot de andere
'eilanden'. Er is in Hoorn een verdeeldheid aanwezig in de horeca, in de wijken
en stadsdelen en tussen de verschillende 'culturele eilanden'. Er is zijn veel
verschillende soorten 'eilanden' aanwezig in Hoorn, maar men heeft behoefte
aan verbindingen.

Voorbeelden daarvan zijn de grote instellingen, zoals Schouwburg het Park, die
een directe aansluiting missen met de cultuur in de stad, maar ook met de cultuur
in de wijken. Er wordt gesproken over een 'culturele ring' of 'cultuurroute' rondom
het centrum die zowel verbinding zou kunnen maken met het centrum als met de
omliggende wijken.

De zichtbaarheid en de beleefbaarheid van Hoorn wordt belangrijk gevonden. De
regionale centrumfunctie komt echter niet ter sprake in de discussies over de
profilering van Hoorn.

Het gezicht van de stad Hoorn wordt grotendeels bepaald door haar historie,
gelegen in de Gouden Eeuw, en haar ligging aan het water.

Het culturele gezicht van Hoorn wordt grotendeels bepaald door de vele
amateurverenigingen die in de stad en omgeving aanwezig zijn. Om deze
amateursector levendig te kunnen houden, is er samenwerking nodig met
professionele instellingen en met het onderwijs.

De cultuur van Hoorn wordt gekenmerkt door veel activiteiten, zoals festivals,
evenementen, optredens, sportactiviteiten en museale activiteiten. Een centrale
agenda met alle (culturele) activiteiten in Hoorn wordt node gemist.

Vooruitstrevende kunsteducatie in Hoorn wordt gemist, terwijl kunsteducatie wel
potentie heeft in Hoorn. Het toekomstig Westfries Centrum voor de Kunsten zou
deze rol op zich kunnen nemen.

Uit de resultaten van de burgerparticipatie blijkt uiteindelijk dat deelnemers
tijdens de discussies via de sociale media niet zijn ingegaan op het gemis aan


                                         79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                _^\RRD

hoger onderwijs in Hoorn; onderwijs dat kwalitatieve impulsen zou kunnen geven
aan de ontwikkeling van de culturele sector en de stad.

3.2       Vergelijking resultaten met het inputdocument

In deze paragraaf worden de vragen van fase 1 van de opdracht (paragraaf
1.2.3) nogmaals gesteld en beantwoord.

Die vragen zijn voor het eerst - 'voorlopig' - beantwoord in de
uitgangspuntennotitie. Vervolgens zijn ze in de reflectie van de expertmeetings
(inputdocument) beantwoord. Om de resultaten van de expertmeetings met de
resultaten van de burgerparticipatie te vergelijken, worden dezelfde vragen nu
opnieuw gesteld en beantwoord.

Hieronder wordt telkens eerst de vraag herhaald, gevolgd door het antwoord dat
gegeven werd in het inputdocument (cursief) en vervolgens wordt het antwoord
gegeven dat uit de resultaten van de burgerparticipatie is afgeleid.

•     Wat is de functie van kunst en cultuur in Hoorn tijdens de nieuwe
      cultuurnotaperiode?

          De functie van cultuur in Hoorn is:
          1. Het stimuleren van sociale verbondenheid;
          2. Het zichtbaar en beleefbaar maken van de eigenheid van de stad;
          3. Bijdragen aan woon- en vestigingsaantrekkelijkheid;
          4. Bijdragen aan toerisme en economie;
          5. Bijdragen aan persoonlijke groei van inwoners.

          De   functie van cultuur in Hoorn is:
          1.   Het stimuleren van sociale verbondenheid;
          2.   Het zichtbaar en beleefbaar maken van de eigenheid van de stad;
          3.   Bijdragen aan woon- en vestigingsaantrekkelijkheid;
          4.   Bijdragen aan toerisme en economie;

      •   Welke rol ziet de gemeente voor haarzelf weggelegd bij de ontwikkeling
          van kunst en cultuur (voorwaardenscheppend, stimulerend, uitvoerend
          en/of regisserend)?

          De tijd dat de gemeentelijke overheid als gezaghebbende autoriteit min of
          meer autonoom kon opereren, ligt achter ons. Meer en meer staat de
          burger centraal. Meer en meer treedt de gemeente op als
          alliantiemanager om vorm te geven aan haar regierol:
          voorwaardenscheppend en stimulerend voor culturele ontwikkelingen.

          De huidige situatie vraagt om een nieuwe en duidelijk gedefinieerde
          functie van de gemeentelijke overheid voor ontwikkelingen in de kunst en
          cultuur. De ideeën over welke rol de gemeente in toekomst op zich zou

                                           80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                               RRD

moeten nemen, zijn op te delen in twee verschillende denkbeelden.
Enerzijds zou de gemeente steeds meer een regierol in moeten nemen,
waarin zij voorwaardenscheppend en stimulerend is voor culturele
ontwikkelingen. Anderzijds zou de gemeente invulling kunnen geven aan
een meer faciliterende rol, waarin zij ontmoetingen in het culturele veld
mogelijk maakt.

Wat is het ambitieniveau van de nieuwe cultuurnota (korte, middellange
en lange termijn)?

De ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief) bij cultuur te
betrekken en om amateurs met professionals (actief) te verbinden.
Daarnaast wil de nota aanknopingspunten bieden om cultuur in te zetten
voor niet-culturele doelen: sociaal, toeristisch, economisch en ruimtelijk.
Cultuur is cruciaal voor de beleving van stad en regio.

De ambitie om een groter aandeel van de bevolking (passief) bij cultuur te
betrekken en om amateurs met professionals (actief) te verbinden.
Daarnaast wil de nota aanknopingspunten bieden om cultuur in te zetten
voor niet-culturele doelen: sociaal, toeristisch, economisch en ruimtelijk.
Cultuur is cruciaal voor de beleving van de stad.

Hoe breed is het terrein van de cultuurnota (welke aandachtsgebieden
wel/niet/met accent)?

De cultuurnota beslaat de breedte van het kunstenveld: beeldende kunst,
uitvoerende kunsten, literatuur, fotografie en media. Daarnaast rekenen
we ook musea en erfgoed tot het culturele domein. Bibliotheken en
(brede) scholen zijn belangrijke intermediairs. Kunsteducatie en
amateurkunst zijn belangrijke aandachtsvelden.

De cultuurnota beslaat de breedte van het kunstenveld: beeldende kunst,
uitvoerende kunsten, literatuur, fotografie en media. Kunsteducatie en
amateurkunst zijn belangrijke aandachtsvelden. Het toekomstige
Westfries Centrum voor de Kunsten kan een belangrijk intermediair
worden voor de kunsteducatie in Hoorn. Daarnaast vormt de gemeente
Hoorn een belangrijke intermediair. We rekenen ook musea en erfgoed
tot het culturele domein.

Hoe groot is de financiële ruimte?

Het verdient aanbeveling om op basis van een financiële scan van de
culturele instellingen en een onderzoek naar synergievoordelen van
clustering te komen tot een gedeeltelijke herinrichting van de culturele
infrastructuur in Hoorn. Hierin dient de nieuwe financiële situatie van de
gemeente te worden meegenomen.


                                  81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                       ,RRD

        Hoe integraal dient de cultuurnota te zijn (verhouding tot regionale en
        landelijke ontwikkelingen)?

        Vooralsnog is alleen de regionale ontwikkeling van belang; het landelijke
        beleid is meer financieel dan cultureel gemotiveerd, en gericht op de
        professionele kunsten op landelijk niveau. Dit kan daardoor niet
        richtinggevend zijn voor de cultuurnota van Hoorn.

        De regionale ontwikkeling blijft tot dusver van belang. Het landelijke beleid
        is namelijk meer financieel dan cultureel gemotiveerd en gericht op de
        professionele kunsten op landelijk niveau. Dit kan daardoor niet
        richtinggevend zijn voor de cultuurnota van Hoorn. Bovendien komt uit de
        resultaten van de burgerparticipatie naar voren dat deelnemers geen
        aandacht besteden aan de regionale of landelijke positie van de stad.
        De cultuurnota dient daarom ook eerder een relatie te leggen tussen de
        stedelijke en de regionale ontwikkelingen, dan met de landelijke
        ontwikkelingen.

    •   Hoe ver reikt de interactieve wijze van betrokkenheid van de Hoornse
        bevolking bij de totstandkoming van de cultuurnota?

        De interactieve betrokkenheid van de Hoornse bevolking krijgt vorm door
        inzet van sociale media en een inspraakavond. Dit proces is in volle gang.
        In de loop van april maken we de eindbalans op. Die wordt meegenomen
        in de definitieve afwegingen.

        De interactieve betrokkenheid van de Hoornse bevolking heeft vorm
        gekregen door de sociale media en een inspraakavond. De resultaten van
        de burgerparticipatie worden in dit document gepresenteerd. Deze
        resultaten worden meegenomen in de definitieve afwegingen. De
        inspraakavond werd gehouden op 18 april 2012. Tijdens deze
        inspraakavond worden de hoofdlijnen van de cultuurnota gepresenteerd.
        In de loop van april wordt hier ook de eindbalans van opgemaakt.

Uit bovenstaande antwoorden kan worden opgemaakt dat er op een aantal
punten een discrepantie bestaat tussen de gegeven antwoorden in de reflectie
op de resultaten van de expertmeetings en de resultaten van de
burgerparticipatie. Er bestaat een discrepantie over de toekomstige rol van de
gemeente voor ontwikkelingen in de kunst en cultuur. Daarnaast kwam in de
resultaten van de expertmeetings de regionale functie van Hoorn sterk naar
voren, terwijl in de burgerparticipatie weinig aandacht werd besteed aan de
positie van de stad in de regio. Tevens komt in de resultaten van de
expertmeetings de persoonlijke groei van de inwoners als functie van cultuur aan
bod. Dit komt in de resultaten van de burgerparticipatie niet terug. Het verschil in
ideeën over de mogelijke culturele intermediairs is een laatste discrepantie
tussen de resultaten van de expertmeetings en de burgerparticipatie.


                                          82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

De verschillende discrepanties tussen de resultaten van de expertmeetings en de
burgerparticipatie komen voort uit het verschil in (culturele) kennis tussen de
cultuurprofessionals en de niet-cultuurprofessionals in Hoorn. Deze discrepanties
tussen de resultaten van de expertmeetings en de burgerparticipatie kunnen
uiteindelijk wel als een verrijking voor de cultuurnota beschouwd worden. Deze
verschillen geven namelijk nieuwe inzichten in en een bredere voorstelling van
de cultuur in Hoorn, omdat de cultuur vanuit twee verschillende perspectieven,
de cultuurprofessional en de niet-cultuurprofessional, benaderd, beschouwd en
beleefd wordt.

3.3    Conclusies burgerparticipatie

De conclusies die getrokken zijn uit de resultaten van de expertmeetings komen
overeen met resultaten van de burgerparticipatie. In deze paragraaf worden de
conclusies gegeven die gedestilleerd zijn vanuit de resultaten van de
expertmeetings en de burgerparticipatie.

De nieuwe cultuurnota wordt gericht op het Hoorn van de 21ste eeuw: open en
gastvrij, historisch en visionair, dynamisch en creatief, gericht op een historisch
gefundeerde moderne stad aan het water.

Tijdens de discussies bij de expertmeetings en via de sociale media werd een
pluriforme visie op cultuur geschetst die aansluit op de in de
uitgangspuntennotitie geformuleerde, brede opvatting van cultuur.

Onze opvatting van cultuur blijft om deze reden gehandhaafd. De Hoornse
bevolking blijft centraal staan. Het doel van de Hoornse cultuur is binden, en de
kansen liggen dan ook daar, waar de verschillende Hoornse domeinen op
functionele wijze vruchtbaar met elkaar worden verbonden.

In de nieuwe cultuurnota gaan we in op wat een goed Hoorns werk-, woon-, leef
en vestigingsklimaat voor cultuur betekent.

Er bestaat op een aantal punten een discrepantie tussen de gegeven
antwoorden in de reflectie op de resultaten van de expertmeetings en de
resultaten van de burgerparticipatie. Er bestaat een discrepantie over de
toekomstige rol van de gemeente voor ontwikkelingen in de kunst en cultuur.
Daarnaast kwam in de resultaten van de expertmeetings de regionale functie van
Hoorn sterk naar voren, terwijl in de burgerparticipatie weinig aandacht werd
besteed aan de positie van de stad in de regio. Tevens komt in de resultaten van
de expertmeetings de persoonlijke groei van de inwoners als functie van cultuur
aan bod. Dit komt in de resultaten van de burgerparticipatie niet terug. Het
verschil in ideeën over de mogelijke culturele intermediairs is een laatste
discrepantie tussen de resultaten van de expertmeetings en de
burgerparticipatie.




                                          83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                 ARRD

De verschillende discrepanties tussen de resultaten van de expertmeetings en de
burgerparticipatie komen voort uit het verschil in (culturele) kennis tussen de
cultuurprofessionals en de niet-cultuurprofessionals in Hoorn. Deze discrepanties
tussen de resultaten van de expertmeetings en de burgerparticipatie kunnen
uiteindelijk wel als een verrijking voor de cultuurnota beschouwd worden. Deze
verschillen geven namelijk nieuwe inzichten in en een bredere voorstelling van
de cultuur in Hoorn, omdat de cultuur in Hoorn vanuit twee verschillende
perspectieven, de cultuurprofessional en de niet-cultuurprofessional, benaderd,
beschouwd en beleefd wordt.

Citaten:
"De bibliotheek van de toekomst maakt het voor inwoners van West-Friesland
mogelijk om een leven lang te leren en te werken aan de eigen individuele
ontplooiing op een kwalitatief hoog niveau en met aandacht voor specifieke
doelgroepen. De bibliotheek beoogt als netwerkpartner en als cultureel
ondernemer het kennisniveau van mensen te ontwikkelen of op peil te houden en
de integratie en participatie aan de samenleving te bevorderen." (MaDiVo, 2011).

"Cultuureducatie daagt uit, maakt nieuwsgierig, verwondert en prikkelt. Het is een
essentieel onderdeel in de vorming van een mens, jong en oud. Door middel van
cultuureducatie wordt het bewustzijn van jezelf, van de ander en van de
omgeving versterkt. Naast de kennismaking met en verdieping in verschillende
cultuuruitingen staan respect en participatie voorop. Educatie in kunst- en
cultuuruitingen is daarmee tegelijkertijd een doel en een middel." (MaDiVo,
2012).




                                        84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                    ARRD

4         INSPRAAKAVOND

4.1        Inleiding en methode

Op woensdag 18 april organiseerde ARRD een inspraakavond in de raadzaal
van het Stadhuis in Hoorn. Tijdens deze avond werd door ARRD, op grond van
de tot nu toe verzamelde informatie, de voorlopige resultaten van de sociale
media en de grote lijnen voor de cultuurnota uiteengezet. Ook was er de
mogelijkheid voor mensen die geen toegang hadden tot de sociale media om
vragen te stellen, in te spreken en een bijdrage te leveren aan de cultuurnota.

De grote lijnen van de cultuurnota zijn gebaseerd op vier ambities: ontdekken,
ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten, ofwel de vier o's. Deze ambities staan voor
de gedachte dat wij (lees: de inwoners van Hoorn) voortdurend de stad
ontdekken, elkaar ontmoeten, onszelf ontwikkelen en onszelf laten zien.

De doelen van deze inspraakavond waren: het creëren van draagvlak bij de
Hoornse bevolking en het peilen van reacties en meningen over het voorstel voor
de cultuurnota.

De status van de bijdragen was adviserend van aard.

Naast deze inspraakavond was er voor de inwoners die geen toegang hadden tot
de sociale media de mogelijkheid om hun opvattingen en visies over de cultuur in
Hoorn per brief naar de gemeente te sturen. Deze reacties konden tot en met 18
april opgestuurd worden. Er bleek geen reactie te zijn ontvangen.

Deelnemers
   • Ger Laning
   • Gerdien de Galan
   • acht 'insprekers' (vanwege open karakter niet bij naam genoemd)

4.2        Reacties op resultaten sociale media

      •    De organisatie van de Hoornse stadsfeesten heeft goede ervaringen met
           samenwerking met horeca en met amateurverenigingen;
      •    De vraag waarom Facebook niet als online forum werd gebruikt om de
           dialoog met de bevolking te gaan: via Facebook wordt een andere laag
           van de bevolking bereikt;
      •    Door middel van de sociale media is nu een eerste stap gezet richting te
           Hoornse bevolking. De gemeente zou deze lijn verder kunnen
           voortzetten;
      •    Reactie op de vraag waar Hoorn zich mee zou kunnen profileren: met de
           rijke en goede amateurkunst.




                                           85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                           4—ARRD

4.3       Reacties op de grote lijnen van de cultuurnota

      •    Hoorn moet zijn verhaal compleet maken naar de toekomst toe. Neem
          Hoorn serieus;
      •   Zelfkennis over Hoorn ontbreekt bij inwoners en bestuurders: wie is Hoorn
          en wat is het verhaal?
      •    Een belangrijk verhaal van West-Friesland is Greenport. Er komen
          dimensies bij die we nu nog niet kennen en deze kennis komt straks uit
          het buitenland in plaats vanuit de regio. Het is misschien nodig om
          plaatsen/instituten te creëren in de regio waar deze kennis ontwikkeld kan
          worden;
      •   Tegenstrijdigheid in de ambitie van de opschaling naar de regio en de
          resultaten van de sociale media: past de opschaling wel in het verhaal
          van Hoorn en is het verhaal van de Omringdijk wel het juiste verhaal? Of
          is dit verhaal nog niet goed verteld?
      •    Op bestuurlijk niveau is de Omringdijk een hot item, maar de inwoners
          kennen de Omringdijk niet altijd;
      •    De opschaling van Hoorn naar de regio West-Friesland past wel bij de
          vierde ambitie 'ontsluiten'. Hoorn is namelijk in zichzelf opgesloten. Hoorn
          moet zich openen naar het water en achterland toe. Dit verhaal is nog niet
          af;
      •    Is opschaling een mogelijkheid? De wijken en dorpen zijn erg in zichzelf
          gekeerd. Er zijn veel culturele verschillen tussen bijvoorbeeld Hoorn en
          Zwaag. Er moet niet meer gekeken worden naar deze verschillen, maar
          naar de overeenkomsten voor het creëren van een gezond klimaat.
      •    Het opschalen gaat niet over veroveren, maar over samenwerken en
          samen delen.
      •    Bezwaar tegen het begrip burger: is de burger van Hoorn alleen degene
          die 's nachts slaapt in Hoorn? Of ook degenen die overdag werken in
          Hoorn? En de toerist? Alternatief: gebruiker van de stad;
      •    De vier o's komen terug in het beleid van Theater Het Pakhuis, Hotel
          Mariakapel, Westfries Museum en SWAF;
      •    Waar haal ik mijn cultuur vandaan? Amsterdam, Rotterdam en Den Haag.
          Hoorn kan daar wat betreft musea en opera niet tegenop. Positieve
          wending: er zijn veel zaken dichtbij in Hoorn en er is veel te doen in de
          omgeving van Hoorn. Er zijn meer keuzemogelijkheden in Hoorn oftewel
          de 'leunfunctie' van Hoorn. Mensen komen wonen in Hoorn, omdat het
          juist geen Amsterdam is;
      •    Hoe gaan we de toekomst vormgeven aan de hand van deze vier
          ambities?
      •    Hoe kom je aan de kennis van de omgeving? Ontdekken, ontmoeten,
          ontwikkelen, ontsluiten;
      •    Het ontmoeten of verbinden is soms een kwestie van 'de dingen die
          gebeuren' zonder dat dit van te voren gestuurd of bepaald is door
          bijvoorbeeld gemeente. Een voorbeeld daarvan is de dijkverzwaring van
          Hoorn naar Edam. Verschillende kunstenaars hebben daar een project
          van gemaakt. Wat is hier cultuur; de kunstenaars of dit hele gebeuren?

                                            86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                —ARRD

      •   Nieuwe initiatieven om verbindingen te leggen, kunnen ook tot stand
          komen tussen kunstenaars en de afdeling Research & Development bij
          zaadbedrijven. Alle andere bedrijven stoten deze afdelingen af.
      •   Er is een mentaliteitsverandering nodig bij de inwoners; zij moeten cultuur
          weer voelen. Nu weten zij niet wat cultuur is. Deze
          mentaliteitsverandering is ook een ambitie voor de culturele sector.
      •   Er moet een duidelijk verhaal of visie liggen onder de ambities: een rode
          draad creëren anders blijven er alleen fragmenten bestaan. Er is nog
          geen overeenstemming over de 'trots' waar we vandaan komen: 'het
          verhaal van Hoorn';
      •   Je moet niet alles willen sturen, want dan maak je het kapot;
      •   De Kunstcompagnie legde verbanden tussen cultuur en onderwijs en was
          belangrijk voor de regio. De Kunstcompagnie is wegbezuinigd door de
          provincie. Dit wringt met de ambities, omdat verbinden wel een ambitie is;
      •   Samenwerking tussen professionals en amateurs wordt door de
          bezuiniging als probleem gezien in de toekomst. Betrokkenen zijn bang
          dat amateurs en professionals eikaars concurrenten worden;
      •   Maar er is ook een gebrek aan kennis bij professionals en amateurs,
          omdat zij van elkaar niet weten wie er bereid is om samen te werken en of
          er daadwerkelijk een samenwerking mogelijk is. Er is daarom behoefte
          aan cultuurcafés;
      •   De vier ambities slaan een interessante brug naar de toekomst. De
          ambities geven richtlijnen en kunnen weer verbindingen teweeg brengen.

4.4       Conclusies Inspraakavond

De grote lijnen van de cultuurnota, geformuleerd volgens de vier ambities
ontdekken, ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten, zijn tijdens de inspraakavond
positief en met enthousiasme ontvangen.

Het tijdens de inspraakavond uiteengezette voorstel voor de cultuurnota werd
door de deelnemers gedragen.

De vier o's ontdekken, ontmoeten, ontwikkelen en ontsluiten werden door
verschillende betrokkenen als herkenbare en bruikbare ambities ervaren. Een
aantal culturele instellingen, zoals SWAF, Westfries Museum, Theater Het
Pakhuis, Hotel Mariakapel hebben namelijk al soortgelijke ambities en
doelstellingen in hun beleid verwerkt of zijn dat nu aan het verwerken.

De betrokkenen gaven aan dat er wel een duidelijke visie of rode draad moet
liggen onder de vier ambities, omdat er anders alleen fragmenten bestaan die
dan samen geen geheel kunnen vormen.

De deelnemers vonden uiteindelijk dat de vier ambities een interessante brug
slaan naar de toekomst, omdat ze richting geven en verbindingen teweeg kunnen
brengen.


                                           87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                   4—ARRD


Bijlage IV     Notitie atelierbeleid


1   Opdracht                                 89
2 Aanpak                                     89
Benadering                                   89
2.1 Doel en middel                           89
2.2 Fasering                                 90
3 Vooronderzoek                             90
3.1 Vooronderzoek gemeente                  91
3.2 Vooronderzoek kunstenaars               92
3.2.1 Muntstraat7                           92
3.2.2 Achterom 19                           93
4   Opzet expertmeeting                      94
5 Uitkomsten expertmeeting                  95
5.1 Algemeen                                95
5.2 Specifiek                               95
6 Weging uitkomsten                          96
6.1 Huur en huurongelijkheid                 97
6.2 Gevolgen van huurverhoging               97
6.3 Culturele huurprijs                      97
6.4 Kunstklimaat                             98
6.5 Woningstichting                          98
6.6 Toewijzing ateliers                      98
6.7 Leegstandspotter                         99
6.8 Bemiddelaar                              99
6.9 Betrokkenheid gemeente                   99
6.10 Doorstroming en kunstprijs              99
6.11 Zelfredzaamheid                        100
7   Conclusies                              100
8 Aanbevelingen                             101
Literatuur                                  103




                                       88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                 -ARRD

Bijlage IV     Atelierbeieid

1     OPDRACHT

ARRD, onderzoeksbureau voor de kunsten, is in juli 2011 door de gemeente
Hoorn gevraagd om een offerte uit te brengen voor een notitie atelierbeleid en de
nieuwe cultuurnota van de gemeente Hoorn.

De gemeente Hoorn wil een nieuwe cultuurnota laten ontwikkelen. De oude
cultuurnota liep eind vorig jaar af en er is nog geen nieuwe vastgesteld. Een van
de redenen hiervoor is dat er dit jaar besluitvorming plaatsvindt over een grote
ombuigingsoperatie waarbij ook kunst & cultuur niet ongemoeid blijft. Er is voor
gekozen om pas na deze besluitvorming een nieuwe cultuurnota te ontwikkelen.
Hiervoor heeft het college een extern bureau ingeschakeld.

De afgelopen jaren heeft er een discussie plaatsgevonden over het lokale
atelierbeleid. Een werkgroep heeft zich over dit onderwerp gebogen en er is een
conceptnotitie gemaakt, maar deze is niet door de gemeenteraad vastgesteld.
Het college heeft nu behoefte aan het advies van een externe deskundige.
Atelierbeleid is weliswaar onderdeel van een cultuurnota, maar het college heeft
de raad toegezegd eerst met een aparte notitie atelierbeleid te komen en daarna
pas met een volledige cultuurnota.

De notitie atelierbeleid staat op 13 december gepland voor behandeling in de
gemeenteraad. Daarvoor dient hij in de loop van oktober beschikbaar te zijn voor
bespreking in het college.

In september 2011 is ARRD de opdracht gegund.

2     AANPAK

Benadering

In de uitgebrachte offerte luidt onze benadering als volgt:
    • Wij benaderen de notitie atelierbeleid en de cultuurnota inhoudelijk;
    • Wij benaderen kunst en cultuur als onderdeel van andere vormen van
        vrijetijdsbesteding (eenheid met erfgoed en toerisme);
    • Wij nemen een onafhankelijke positie in. De status van overleggen met
        (gemeentelijke) gremia en dergelijke is dan ook adviserend van aard;
    • Wij beschouwen de gemeentelijke begeleiders niet alleen als
        beoordelaars, maar ook als sparpartners.

2.1    Doel en middel

Het in onze offerte geformuleerde plan van aanpak Notitie atelierbeleid luidt als
volgt.

                                         89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                   ARRD

Uit de bij het offerteverzoek gevoegde stukken blijkt dat alle betrokken partijen
inmiddels uitspraken hebben gedaan over het atelierbeleid. Uit een internetscan
die we hebben gedaan, blijkt dat de emoties daarbij soms hoog opliepen.
Verder blijkt uit de stukken dat er vergelijkingen zijn gemaakt met andere steden,
waaronder steden waarvoor ARRD op dit terrein onderzoek heeft verricht.
Op grond hiervan kan een uitgebreid interviewtraject achterwege blijven.

De notitie atelierbeleid moet recht doen aan alle partijen. Tegelijkertijd wordt de
notitie geen compromis; er zullen op punten knopen worden doorgehakt. Dat
gebeurt op de hieronder beschreven, systematische wijze.

Het doel van de notitie atelierbeleid is draagvlak creëren bij alle betrokkenen.
Het middel om dat draagvlak te realiseren is inhoud.
Die inhoud wordt gerealiseerd aan de hand van een expertmeeting.

Het doel van de expertmeeting is het leveren van resultaten die ons in staat
stellen knopen door te hakken.
De vorm van de expertmeeting is een discussie van een dagdeel.
De deelnemers aan de expertmeeting worden door ons in samenspraak met de
gemeente Hoorn geselecteerd en bestaan uit een afspiegeling van de Hoornse
sector beeldende kunst en externe deskundigen die een spiegelfunctie vervullen.
De spiegelfunctie kan de eigen dynamiek, die het atelierbeleid lijkt te hebben
gekregen, doorbreken en de discussie waarborgen.
Gezien de onafhankelijke positie van ARRD maken wij de uiteindelijke
deelnemerskeuze.

Commitment van de deelnemers is essentieel. De resultaten van de
expertmeeting vormen de input van de notitie atelierbeleid.
Een verslag van de expertmeeting wordt als tussentijds resultaat aan de
gemeente voorgelegd.

2.2    Fasering

Concreet kiezen wij voor de volgende fasering:
fase 1: inlezen in de gemeentelijke stukken;
fase 2: expertmeeting;
fase 3: schrijven verslag expertmeeting als tussentijds resultaat;
fase 4: schrijven eindnotitie.

Om de notitie zo inhoudelijk mogelijk te houden (focus op wat er gezegd wordt,
niet zozeer op wie het zegt), is de tekst geanonimiseerd.

Cursieve tekst aan het begin van een paragraaf fungeert als leeswijzer.

3     VOORONDERZOEK


                                          90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                 ARRD

Uit ons vooronderzoek, op basis van de stukken, gesprekken met de gemeente
en met kunstenaars, verricht in de periode tussen opdrachtverstrekking en
expertmeeting, blijkt het volgende.

3.1    Vooronderzoek gemeente

De informatie in deze paragraaf is afkomstig van de gemeente (op basis van
literatuuronderzoek en gesprekken).

Bij de laatste gemeenteraadsverkiezingen heeft een politieke aardverschuiving
plaatsgevonden. De PvdA is gehalveerd en zit voor het eerst sinds de Tweede
Wereldoorlog niet in het college.

De insteek van het stadbestuur is om Hoorn als een artistiek opmerkelijke stad te
profileren.1

Sinds 2002 is er in Hoorn tumult rondom het gemeentelijke atelierbeleid. De
discussie concentreert zich tussen gemeente enerzijds en huurders van de
gemeentelijke atelierpanden aan de Muntstraat 7 en het Achterom 19 anderzijds.
Het tumult lijkt te maken te hebben met een hang naar het verleden. Vijfentwintig
tot twintig jaar geleden vierde de beeldende kunst hoogtij in Hoorn. Kunstenaars
van naam en faam vestigden zich in de stad en creëerden er spraakmakende
projecten. Enkele van deze kunstenaars hebben nog steeds een bovenlokale
reputatie. Hotel Mariakapel was destijds een dependance van het prestigieuze
Sandberg Instituut.

Maar deze 'gouden tijd' is voorbij. Daarbij komt, dat de geldstromen beeldende
kunst verschoven zijn. Er gaat nu meer geld naar kunstopdrachten in de
openbare ruimte. De BKR (Beeldende Kunstenaars Regeling) bestaat al sinds
1987 niet meer. Het aankoopbeleid van de gemeente is afgeschaft. Er was eens
een tweejaarlijkse aankoopronde, waarbij ongeveer 25 kunstwerken van meestal
dezelfde kunstenaars werden aangekocht. Die is in 2009 door het college
afgeschaft. Dat lijkt pijn te hebben gedaan, en niet alleen in financiële zin.

De vraag dringt zich op waarom je als gemeente de gemeentelijke ateliers niet
zou onderbrengen bij een woningstichting. Het onderbrengen van ateliers bij
woningstichtingen gebeurt elders in Nederland steeds vaker, omdat
woningstichtingen over de benodigde exploitatie-expertise beschikken (en zo'n
uitbesteding een aanzienlijke ontlasting van het ambtelijk apparaat oplevert).

Volgens het door de VNG gehanteerde Ringenmodel van Cor Wijn hoeft een
stad met de omvang van Hoorn (ongeveer 70.000 inwoners) geen atelierbeleid te
voeren (VNG stelt: vanaf 90.000 inwoners). Als regiogemeente van West-
Friesland heeft Hoorn wel meer dan 90.000 inwoners, maar ligt ook dichtbij het
voor kunstenaars aantrekkelijke Amsterdam.
Gemeentes die een atelierbeleid voeren, hebben ook vaak kunstvakopleidingen,
kennen vaak een grootstedelijke sfeer, een alternatieve scene enzovoorts. Dat

                                        91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                               -ARRD

heeft Hoorn allemaal niet.
Hoorn vindt dat gemeentelijke ateliers een meerwaarde voor de stad hebben en
vindt, in lijn met de Stadvisie 2005-2025,! dat atelierbeleid daarbij hoort.

Het nieuwe beleid wordt artistiek-inhoudelijk gemotiveerd, maar wel een stuk
zakelijker dan voorheen. De bijbehorende kaders en richtlijnen zullen in de te
ontwikkelen nieuwe cultuurvisie worden beschreven.
De tijd van het gemeentelijk in stand houden van het kunstenaarschap is voorbij.
Dat is ook een centrale gedachte achter de nieuwe cultuurnota. De gemeente
Hoorn streeft verzakelijking na; wat aan marktpartijen kan worden
overgelaten, zal aan marktpartijen worden overgelaten. Dat past bij de
ontwikkeling van Hoorn van een groeigemeente naar een beheersgemeente. Het
College-uitvoeringsprogramma (CUP) is daar duidelijk over; de overheid bezint
zich op haar (kern)taken en vraagt meer verantwoordelijkheid van de burger. De
vraagt dringt zich op, of kunstenaars dan niet ook zelf hun atelier dienen te
regelen. Sommige kunstenaars doen dat al, die charteren een leegstaand
kantoor of bouwen een atelier aan de eigen woning.

3.2    Vooronderzoek kunstenaars

Tijdens het inventariseren van wensen en behoeften van de Hoornse beeldend
kunstenaars valt als eerste op dat er twee kampen bestaan, die al dan niet a
priori vaak lijnrecht tegenover elkaar staan. Dat wordt onderstreept door
emotionele e-mails die ARRD voorafgaand aan de expertmeeting ontvangt. Voor
een constructieve discussie moeten die kampen, in elk geval gedurende de
expertmeeting, met elkaar worden verzoend.

Wij hebben bezoeken gebracht aan de gemeentelijke ateliers in Muntstraat 7
(Buismangebouw) en aan Achterom 19 en aldaar gesprekken met kunstenaars
gevoerd. Hieronder volgen samenvattingen van die gesprekken, gerubriceerd
naar de atelierpanden.

3.2.1 Muntstraat 7

De informatie in deze paragraaf is afkomstig van kunstenaars die een atelier in
Muntstraat 7 huren.

De kern van het verhaal in het Buismansgebouw is: het gaat al 26 jaar goed, dus
verander niets. Kunstenaars hier zijn nu tevreden, en vrezen een huurverhoging.
Wordt die huurverhoging doorgevoerd, dan houdt hun kunstenaarschap op, want
meer zouden ze niet kunnen betalen.
De kunstenaars regelen hun eigen zaken en wensen geen inmenging van buiten.
Over de ambtenarij zijn ze tevreden; als ze de gemeente bellen over schade of
een mankement, wordt er adequaat gehandeld en is het gauw opgelost. Met een
knipoog maken ze duidelijk dat ze aan het vergrijzen zijn, waardoor de gemeente
over twintig jaar van hen af is. Laat ons nog even, luidt de boodschap.


                                        92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                                                        RRD

Kunstenaars van Muntstraat 7 zijn in de jaren tachtig tijdens de zogenoemde
overloop vanuit Amsterdam naar Hoorn gekomen. In die 'gouden tijd' was het
Sandberg Instituut in Hoorn gevestigd, zagen de Boterhal en de Mariakapel het
daglicht en zorgde toenmalig wethouder Buisman ervoor dat de kunstenaars
onderdak kregen in een leegstaand schoolgebouw (eerder zaten ze aan de
overkant in een voormalig politiebureau). De kunstenaars hebben zich toen
verenigd in een stichting. Maar ze beschouwen zich niet als een
kunstenaarsinitiatief of een kunstenaarsvereniging, leder doet zijn eigen ding.

Het pand verkeert door achterstallig onderhoud in slechte staat. Maar de
kunstenaars doen daar niet al te moeilijk over. Liever niet zeuren, dan inmenging.
Autonomie staat voorop. En de huren zijn (nu nog) laag.

Emoties kunnen weleens de overhand krijgen. De kunstenaars zijn boos over de
plannen van de Hoornse politiek, waar volgens hen geen erkenning van hun
kunstenaarschap uit blijkt. De kunstenaars hebben het gevoel dat ze met
minimale middelen een professionele beroepspraktijk overeind moeten houden.
Hoorn zou trots mogen zijn op hen. En elders zijn er voor deze generatie
kunstenaars geen alternatieven (meer).

De grootste fout die de gemeente zou kunnen maken, is het pand verkopen aan
een woningcorporatie. Dan schieten de huurprijzen zeker omhoog.

Van doorstroming kan geen sprake zijn. Want er zijn geen jonge kunstenaars.

Jongeren vestigen zich niet in Hoorn. Die blijven in Amsterdam of trekken naar
andere steden. Muntstraat 7 heeft één atelier dat van tijdelijke aard is. Daar zit
weleens een jongere kunstenaar in, maar die vervolgt na een poos zijn pad
doorgaans buiten Hoorn.

3.2.2 Achterom 19

De informatie in deze paragraaf is afkomstig van kunstenaars die een atelier in
Achterom 19 huren.

In Achterom 19 bestaat de wens tot een creatieve broedplaats. Nu zitten er ook
niet-kunstenaars, en dat wordt betreurenswaardig gevonden. Er is zelfs
leegstand. Kunstenaars kunnen de hoge huur van de ateliers niet betalen. Er zijn
hier verschillende huurprijzen; wie er al lang zit, betaalt minder. Er is weleens
een conflict geweest met de gemeente over het aantal bruikbare vierkante
meters.

Kern van het probleem is dat het gemeentelijke Bureau Vastgoed de wachtlijst
beheert. De gemeente wordt een gebrek aan betrokkenheid bij de kunstenaars
en hun werk verweten.

Voorheen was Achterom 19, net als Muntstraat 7, een stichting, maar deze werd

                                          93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                              —ARRD

opgeheven toen de Kamer van Koophandel niet meer kon worden betaald; de
stichting functioneerde niet goed.

In Achterom 19 wordt beheer van de atelierpanden door een woningcorporatie
(juist) toegejuicht. Den Helder en het Wilhelmina Gasthuis in Amsterdam worden
als voorbeelden gegeven van uitstekend beheer door een woningcorporatie.

Over de aantrekkelijkheid van Hoorn als vestigingsstad voor jonge kunstenaars,
wordt gevarieerd gedacht. Vaststaat, dat de jonge kunstenaars er niet zijn.

4    OPZET EXPERTMEETING

Het vooronderzoek van de voorgaande paragraaf vormt de grondslag van het
ontwerp van de expertmeeting en de uiteindelijke keuze van de deelnemers.

De methode van de expertmeeting is een discussie op basis van argumenten.

De discussie kent drie fasen:
   1. Gezamenlijk wordt de ideale toekomstige situatie vastgesteld, door deze
       zodanig te schetsen, alsof er op dat moment sprake van is;
   2. Gezamenlijk wordt de geschetste situatie bediscussieerd, met als doel het
       blootleggen van impliciete vooronderstellingen (denk aan vragen als:
       'Zeggen de Hoornse deelnemers in hun ideaalplaatje iets over
       gemeentelijke ateliervoorzieningen, of schetsen ze juist een situatie dat
       ze Hoorn ontgroeid zijn?' en 'Is er subsidie in overvloed, of zijn de
       kunstenaars er eindelijk van verlost?');
   3. Gezamenlijk wordt de haalbare (dat wil zeggen: passend bij de Hoornse
       potentie en ambitie) toekomstige situatie vastgesteld.

Discussie over huurprijzen wordt taboe verklaard, omdat huurprijzen in een later
stadium worden bepaald, op basis van het te formuleren inhoudelijke beleid.

De Hoornse sector beeldende kunst wordt centraal gesteld; de betrokken
wethouder en ambtenaren zijn toehoorders.

Uit het oogpunt van onafhankelijkheid wordt zowel de ruimte waarin de
expertmeeting plaatsvindt als de gespreksleider door ARRD (in)gehuurd.

Overmacht maakte dat de twee externe deskundigen verstek moesten laten
gaan, hetgeen we methodisch hebben opgelost door onszelf, de onderzoekers,
een spiegelfunctie te geven in de expertmeeting. Die functie is, met het oog op
de onafhankelijkheid, puur vragend van aard: als iets wat een deelnemer
inbrengt ons niet duidelijk is, vragen wij door, totdat volledig helder is wat hij of zij
bedoelt. Doorvragen op een bijzonder onderwerp, eigenzinnige invalshoek
enzovoorts, valt ook onder die functie. De leiding van de expertmeeting blijft in
handen van de gespreksleider.


                                            94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                                       RRD

5     UITKOMSTEN EXPERTMEETING

Zoals gesteld in paragraaf 2, vormen de uitkomsten van de expertmeeting de
input van de notitie atelierbeleid.
Eerst zijn bevindingen per onderwerp bij elkaar gebracht. Vervolgens zijn uit de
bevindingen uitkomsten gedestilleerd. Een bevinding werd tot uitkomst verklaard,
als er over die bevinding een zekere consensus bestond dan wel niet expliciet
werd tegengesproken.
Deze uitkomsten worden in paragraaf 5.2 opgesomd.

5.1     Algemeen

De expertmeeting vond plaats op donderdagavond 6 oktober, van 19.30 tot 22.00
uur, in de tuinzaal van het Westfries Museum.

De deelnemers bestonden uit vertegenwoordigers van Atelierpand Achterom 19,
een vertegenwoordiger van Atelierpand Muntstraat 7, een kunstenaar met een
atelier aan huis,
een kunstenaar met een (eigen) atelier op een industrieterrein, een kunstenaar
met een atelier buiten Hoorn die ook Hotel Mariakapel, de Boterhal en de
Commissie Beeldende Kunst vertegenwoordigde en een vertegenwoordiger van
de voormalige Werkgroep Atelierbeleid.
De wethouder en twee ambtenaren waren als toehoorders aanwezig.
Het gesprek werd geleid door een onafhankelijke gespreksleider die goed is
ingevoerd in de Hoornse kunst-scene.
Tot slot waren drie medewerkers van ARRD aanwezig.

Het was een vruchtbare discussie, waarbij alle deelnemers constructief met
elkaar van gedachten wisselden. Er was geen sprake van polarisatie,
integendeel; iedere deelnemer leverde een zinvolle bijdrage aan het debat, en
liet daarbij maar al te vaak het algemene belang van de Hoornse beeldende
kunst prevaleren boven het persoonlijke belang.

Ook de gemeentelijke vertegenwoordiging toonde zich tevreden.

5.2     Specifiek

De resultaten van de expertmeeting luiden als volgt:

1. Het probleem rondom het atelierbeleid bestond tot voor kort niet, maar wordt
door de gemeente gecreëerd, door de voorgenomen huurprijzenverhoging.

2. De kunstenaars van atelierpand Muntstraat 7 zitten al 26 jaar prima in hun
atelierpand: ze willen zich houden aan de afspraak die in 1984 met de gemeente
is gemaakt.

3. Achterstallig onderhoud is een probleem. Atelierpand Muntstraat 7 is aan het

                                        95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                       ,RRD

verzakken; de gemeente heeft in al die jaren slechts 'make-up' aangebracht.

4. Er is sprake van huurongelijkheid. Kunstenaars van atelierpand Muntstraat 7
betalen allemaal dezelfde huurprijs; kunstenaars van atelierpand Achterom 19
betalen allemaal verschillende huurprijzen.

5. In atelierpand Achterom 19 is leegstand en er zijn niet-kunstenaars gevestigd,
en dat is beide onwenselijk.

6. Omdat er in Amsterdam en Den Helder goede ervaringen zijn opgedaan met
woningcorporaties die ateliers beheren, zou het goed zijn om deze mogelijkheid
ook voor Hoorn te onderzoeken. Bewoners van atelierpand Muntstraat 7 geven
aan het gebouw te willen kopen als de gemeente het plan doorzet om tot verkoop
aan een woningcorporatie over te gaan.

7. Het beheer van de wachtlijst voor ateliers is in de gemeente Hoorn
ondergebracht bij het gemeentelijke Bureau Vastgoed. Deze taak zou door het
gemeentelijke Bureau Kunst & Cultuur moeten worden uitgevoerd.

8. Ofschoon er de laatste jaren veel leegstand in de gemeente Hoorn is, heeft de
gemeente zich onvoldoende ingezet om tijdelijk ateliers in leegstaande panden te
vestigen.

9. Het is wenselijk dat de gemeente een actievere rol speelt bij het bemiddelen
tussen kunstenaars en het bedrijfsleven (opdrachtenbeleid, sponsoring).

10. De betrokkenheid van ambtenarij en politiek bij het kunstklimaat in de stad
wordt onvoldoende geacht. Tegelijkertijd bestaat het besef dat kunstenaars altijd
initiatief moeten nemen, om daarmee gemeentelijke actie af te dwingen.

11. Jonge kunstenaars staan niet te trappelen om zich in Hoorn te vestigen. Voor
zover ze zich in Hoorn vestigen en succesvol zijn, vertrekken ze weer snel. In die
zin is er geen directe noodzaak tot doorstroming.

12. Een goed kunstklimaat creëer je samen met andere culturele instellingen.
Cultureel ondernemerschap is daarbij essentieel.

13. Loof een kunstprijs uit voor jonge kunstenaars; wie wint, krijgt atelierruimte.

14. Een echte kunstenaar vindt altijd wel zijn weg.

6   WEGING UITKOMSTEN

In deze paragraaf worden de uitkomsten van paragraaf 5 tegen elkaar
afgewogen,
indien nodig tegen de achtergrond van het vooronderzoek van paragraaf 3
(bijvoorbeeld: de bevinding van de sector dat de gemeente een probleem creëert

                                          96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                                                   ARRD

versus het voornemen van de gemeente om een atelierbeleid te formuleren).

6.1    Huur en huurongelijkheid

In Munstraat 7 is de huurprijs voor elk atelier hetzelfde. De huurprijzen in
atelierpand Achterom 19 zijn variabel; kunstenaars die er al langer vertoeven,
betalen aanzienlijk minder dan kunstenaars die zich er later vestigden. Dat is een
onwenselijke situatie.
De gemeente creëert door de voorgenomen huurverhoging inderdaad een
probleem Tenminste, voor huurders die na een huurverhoging meer zouden
moeten betalen. Maar de huurongelijkheid geldt ook andersom: er zijn wellicht
ook huurders die nu te veel betalen. Hoe dan ook kan er geen rechtsongelijkheid
bestaan. Daardoor houdt het argument van de gemeente Hoorn als
probleemveroorzaker geen stand. Sterker, dat de gemeente een eerlijk beleid wil,
is een billijke wens, zeker gezien de bloeiende beeldendekunstperiode van
weleer. Bovendien bestaat er consensus over dat gemeentelijke ateliers een
meerwaarde voor de stad zijn. Er wordt gestreefd naar een levendig kunstklimaat
en daar hoort kunstproductie bij.

6.2    Gevolgen van huurverhoging

Dat neemt niet weg dat het voornemen van de kunstenaars van atelierpand
Muntstraat 7, die al 26 jaar prima in hun atelierpand zitten, om de gemeente te
houden aan de afspraak die in 1984 is gemaakt, niet zomaar kan worden
genegeerd. Tijdens ons werkbezoek aldaar en tijdens de expertmeeting is
overtuigend duidelijk gemaakt dat een aantal kunstenaars in serieuze problemen
zou komen wanneer er bij een eventuele huurverhoging geen rekening zou
worden gehouden met de bijzondere geschiedenis en omstandigheden van (de
kunstenaars in) het Buismangebouw. Een huurverhoging mag er niet toe leiden
dat kunstenaars in de bijstand terechtkomen (met als gevolg dat het nieuwe
beleid de gemeente via de achterdeur alsnog geld zou kosten).

6.3    Culturele huurprijs

Een aantal kunstenaars van Muntstraat 7 en Achterom 19 heeft Hoorn op de
beeldendekunstkaart gezet door, al dan niet in het verleden, (inter)nationaal
naam te maken. Ze verdienen vanwege hun bijzondere status betrokkenheid van
de politiek, zeker gezien de staat van sommige ateliers.

Die betrokkenheid zal moeten resulteren in een compromis over de huurprijs,
want uitzonderingen (zoals een tijdens de expertmeeting geopperde
tegenprestatie) kunnen er om redenen van rechtsongelijkheid niet worden
gemaakt. Bovendien is het verstandig dat de gemeente cultureel
ondernemerschap faciliteert, en niet ateliers om de ateliers. De eerlijkste formule
om tot zo'n compromishuurprijs te komen is de gemiddelde huurprijs van alle
ateliers van Muntstraat 7 en Achterom 19 (deze huurprijs is € 44,30 per m2 per
jaar). Maar dat is alleen eerlijk als de gemeente het achterstallig onderhoud van

                                          97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                   -ARRD

Muntstraat 7 voor rekening neemt.

Gezien de culturele ambitie van het huidige stadsbestuur, de geschiedenis van
de beeldende kunst in Hoorn, en het hierboven gestelde, is het uitgangspunt van
atelierbeleid een culturele huurprijs, ruim onder de commerciële huurprijs.

6.4     Kunstklimaat

Daarnaast is er achterstallig onderhoud; atelierpand Muntstraat 7 is aan het
verzakken. En in atelierpand Achterom 19 is leegstand en zijn niet-kunstenaars
gevestigd. Dat is onwenselijk. In ateliers moet kunst worden gemaakt.

Maar in ateliers moet niet alleen kunst worden gemaakt; idealiter is een atelier
ook een plek waar inwoners van Hoorn een kijkje in het scheppingsproces wordt
gegund. Een van de uitkomsten van de expertmeeting luidt dat een kunstklimaat
gezamenlijk wordt gecreëerd en dat cultureel ondernemerschap daarbij
belangrijk is. De huidige functie van de ateliers, die van louter werkplek, lijkt daar
door het hermetische karakter ver van verwijderd te zijn.
Wil er werk worden gemaakt van een bloeiend, gezamenlijk gedragen
kunstklimaat dat voortkomt uit cultureel ondernemerschap, dan is het nodig dat
de functie verandert van een permanente werkplekfunctie in een tijdelijke
broedplaatsfunctie (waarbij de zittende kunstenaars niet hoeven te vrezen voor
hun atelier). Want een broedplaats is naar buiten gericht waardoor verbindingen
kunnen worden gelegd, met zowel publiek als andere makers.

6.5     Woningstichting

De tijdens de expertmeeting geopperde wens om de mogelijkheid dat een
woningstichting alle gemeentelijke ateliers zou beheren, staat niet op gespannen
voet met de wens van atelierpand Muntstraat 7 om het gebouw te kopen als de
gemeente het plan doorzet om tot verkoop aan een woningstichting over te gaan.
Beide opties zijn de moeite van onderzoek waard, temeer omdat Hoorn te 'klein'
lijkt voor een zelfstandige atelierstichting. Het initiatief voor de onderzoeken ligt
bij respectievelijk de woningstichting en Muntstraat 7.
Randvoorwaarden van de gemeente richting woningcorporatie zouden moeten
zijn:

een culturele huurprijs, geen verhuur aan niet-kunstenaars, handhaving van
toewijzing op basis van eerdergenoemde gangbare criteria en cultureel
ondernemerschap.

6.6    Toewijzing ateliers

Het spreekt voor zich dat alleen Bureau Kunst & Cultuur artistiek-inhoudelijke
taken van het atelierbeleid uitvoert. Dat past ook bij het breed gedragen
gemeentelijke voornemen om van Hoorn een echte kunst- en cultuurstad te
maken (vrij naar CUP, p. 90).

                                           98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                    ARRD

Daaruit vloeit weer voort, dat de toewijzing niet alleen gangbare toetsingscriteria1
kent, maar dat er extra hoog gescoord kan worden op cultureel
ondernemerschap, dat wil zeggen een plan dat de functie van het atelier breder
maakt dan die van een werkplek, dat de zichtbaarheid van de kunst in de stad
vergroot en zich tot de rest van de culturele sector verhoudt.

6.7     Leegstandspotter

Het tegengaan van leegstand in gebouwen waar tijdelijk ateliers gevestigd
zouden kunnen worden (de tijdens de expertmeeting geopperde
leegstandspotter) is een redelijk streven, en een taak van Bureau Vastgoed, dat
bij uitstek zicht heeft op leegstand. Laat Bureau Vastgoed een online overzicht
bijhouden, waar kunstenaars op kunnen reageren.

6.8    Bemiddelaar

De wens dat de gemeente een actievere rol speelt bij het bemiddelen tussen
kunstenaars en het bedrijfsleven, bijvoorbeeld bij opdrachtenbeleid en
sponsoring, is niet realistisch. Zoiets lijkt een taak voor een Centrum Beeldende
Kunst (CBK) en dat is er nu eenmaal niet in Hoorn.

6.9    Betrokkenheid gemeente

De constatering van de expertmeeting dat de betrokkenheid van ambtenarij en
politiek bij het kunstklimaat in de stad onvoldoende wordt geacht, kan hoogstens
ter
kennisgeving worden aangenomen. Subsidie is immers geen
vanzelfsprekendheid. Bovendien bestond tijdens de expertmeeting ook het besef
dat kunstenaars altijd initiatief moeten nemen, om daarmee gemeentelijke actie
af te dwingen.

6.10   Doorstroming en kunstprijs

Wil Hoorn daadwerkelijk een echte kunst- en cultuurstad worden, dan zijn
nieuwkomers nodig, want elke sociale orde verliest zonder nieuwe impulsen
vitaliteit. Het bevorderen van het vestigingsklimaat voor beginnende kunstenaars
moet daarom hoge prioriteit krijgen.
Wat Hoorn nodig heeft is geen kunstenaarsbeleid, maar een kunstbeleid,
waarvan de gevolgen merkbaar zijn in de stad. Daarin is atelierbeleid eerder
tijdelijk faciliteringsbeleid, waarbij vrijgekomen panden worden gebruikt om
beginnende kunstenaars op weg te helpen, dan een indirecte bijdrage aan het
levensonderhoud van gevestigde kunstenaars.

Het idee om een kunstprijs uitte loven voor jonge veelbelovende kunstenaars,
waarbij de winnaar voor een bepaalde periode atelierruimte tot zijn of haar
beschikking krijgt, kan op de hele Hoornse culturele sector worden
toegeschreven: degene met het beste beeldendekunstplan dat uitstraalt op de

                                          99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                       KRD

culturele sector als geheel, wint. Als die prijs wordt opengesteld voor zowel
inwoners van Hoorn als kunstenaars van buiten, is dat een eerste oplossing van
het probleem van de doorstroming en de jonge kunstenaars die zich niet in de
stad zouden willen vestigen.

6.11   Zelfredzaamheid

Ofschoon we geconstateerd hebben dat de situatie in Hoorn moeilijker kan zijn
dan in gemeenten waar kunstopleidingen zijn, een levendiger kunstklimaat heerst
en/of een externe organisatie met het atelierbeheer is belast, zien we dat ook in
Hoorn door kunstenaars zelf oplossingen worden gevonden om aan een atelier
te komen. Sommigen bouwen het zelf, anderen vinden een leegstaand pand
waarvoor ze een bruikleencontract afsluiten. De situatie lijkt daardoor minder
somber dan vaak wordt gedacht. De uitkomst 'Een echte kunstenaar vindt altijd
wel zijn weg', is dan ook bemoedigend.
                                        15
7    CONCLUSIES

In deze paragraaf worden uit de weging van paragraaf 6 conclusies getrokken.

1. De gemeentelijke ateliers zijn een meerwaarde voor de stad, omdat een
bloeiend kunstklimaat om kunstproductie vraagt, en gezien de historie en de
regiofunctie is het gerechtvaardigd dat Hoorn de ateliers heeft.

2. Kwantitatief heeft Hoorn op grond van de leegstand voldoende ateliers;
kwalitatief voldoen de ateliers functioneel, maar bestaat er achterstallig
onderhoud.

3. Om redenen van rechtsongelijkheid kan er geen uitzondering worden gemaakt
voor de zittende huurders van de atelierpanden Muntstraat 7 en Achterom 19,
maar een compromis is wel mogelijk en gezien de status van deze kunstenaars
wenselijk.

4. Het eerlijkste compromis is het uitrekenen van de gemiddelde huurprijs van
alle ateliers van Muntstraat 7 en Achterom 19 en die vervolgens invoeren,
waarbij de gemeente het achterstallig onderhoud van Muntstraat 7 wegwerkt.

5. Artistiek-inhoudelijke taken horen bij het Bureau Kunst & Cultuur, terwijl
leegstandinventarisering een taak is van het Bureau Vastgoed.

6. Het is een goede zaak om de haalbaarheid van verkoop van de gemeentelijke
atelierpanden aan een woningcorporatie te onderzoeken.

7. Initiatieven die bijdragen aan de vergroening van de kunstenaars, de
zichtbaarheid van beeldende kunst in de stad en de aantrekkelijkheid van de
stad, moeten worden gestimuleerd.


                                          100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                ARRD

8. Idealiter worden gemeentelijke ateliers tijdelijk bewoond, en krijgen ze een
broedplaatsfunctie.

9. Kunstenaars zijn zelf verantwoordelijk voor hun beroepspraktijk (en dus ook
voor het vinden van een atelier) en subsidie is niet langer vanzelfsprekend.

10. Kunstenaarsbeleid wordt kunstbeleid.

                                                    16
8       AANBEVELINGEN

In deze paragraaf worden op basis van de conclusies van paragraaf 7
aanbevelingen gedaan.

1. Voer een culturele huurprijs in ter hoogte van € 44,30 per m2 per jaar en werk
het achterstallig onderhoud van Muntstraat 7 weg.

2. Beëindig de aanwezigheid van niet-kunstenaars in gemeentelijke ateliers.

3. Hevel artistiek-inhoudelijke taken van het atelierbeleid over naar het Bureau
Kunst & Cultuur en laat Bureau Vastgoed leegstand inventariseren en publiceren.

4. Belanghebbenden dienen de verkoop van gemeentelijke ateliers aan een
woningstichting te onderzoeken, op voorwaarde van het heffen van een culturele
huurprijs, het behouden van de gangbare toewijzingscriteria, geen verhuur van
ateliers aan niet-kunstenaars en voorrang voor cultureel ondernemerschap.

5. Stel ten dienste van de vergroening een kunstprijs in voor jonge kunstenaars,
met cultureel ondernemerschap als zwaarwegend criterium en (tijdelijke)
atelierruimte als prijs, en stel die ook open voor kunstenaars van buiten Hoorn.


Nijmegen, november 2011

Erwin Roebroeks
met medewerking van Joy Arpots en Geurt Grosfeld



Eindnoten
1
  Uit het coalitieakkoord 2010-2014: "We zien Hoorn als echte kunst- en cultuurstad", College-
uitvoeringsprogramma 2010-2014, p. 90.
2
  "Hoorn voert ook in de toekomst een actief kunst- en cultuurbeleid", College-
uitvoeringsprogramma 2010-2014, p. 90.
3
    Redelijke criteria voor toewijzing zijn een erkende kunstzinnige beroepsopleiding (bijna) voltooid

                                                     101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                          ARRD

hebben en/of aangesloten zijn bij een erkende beroepsorganisatie, dan wel autodidact zijn met een
aantoonbare staat van dienst; een aantoonbare beroepspraktijk hebben (exposities, kunstverkopen,
opdrachten) of bezig zijn deze op te bouwen; naamsbekendheid van de kunstenaar en waardering
van het werk door derden; aantoonbaar afhankelijk zijn van atelierruimte voor de
beroepsuitoefening; maximaal modaal jaarsalaris genieten (vrij naar criteria 'Meer waarde door
cultuur', p. 32).




                                                102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                     RRÖ

Literatuur

'Meer waarde door cultuur. Nota kunst en cultuur 2006-2010 gemeente Hoorn.'

'College-uitvoeringsprogramma 2010-2014', 2010, gemeente Hoorn.

'Zeer summiere tijdslijn atelierbeleid', gemeente Hoorn.

'Notitie gemeentelijke atelierbeleid', eindversie 28 januari 2004, gemeente Hoorn.

'Naar een goed atelierbeleid', Adviesgroep atelierbeleid, november 2007,
gemeente Hoorn.

'Notitie atelierbeleid', behorend bij raadsvoorstelnummer 11.01751, 22 maart
2011, gemeente Hoorn.

De college- en raadsvoorstellen over het gemeentelijke atelierbeleid, gemeente
Hoorn.

Overzicht van de huurprijzen van de gemeentelijke ateliers, gemeente Hoorn.

Offerteverzoek, 14 juli 2011, gemeente Hoorn.

Diverse (andere) verslagen van fractieledenbijeenkomsten en werkbezoeken aan
de ateliers door de wethouder, gemeentelijke en bij de gemeente
binnengekomen stukken en interne notities over het gemeentelijke atelierbeleid.

'De culturele infrastructuur van gemeenten in ringen',
http://www.vng.nl/Documenten/vngdocumenten/ringmodel.pdf, geraadpleegd 22
oktober 2011.

http://www.atelierantwoord.nl/, geraadpleegd 27 oktober 2011.

'Ruimte voor kunstenaars. Overzicht atelierorganisaties-huurprijzen-subsidies in
Nederland en België', Huurders Vereniging Kunstenaars, Groningen, 2005 en
LOA, Arnhem, 2008.


©ARRD2011




                                         103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>