<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>WERKSAAM WESTFRIESLAND


Kadernota 2026



        werkt voor
        iedereen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>GEMEENSCHAPPELIJKE REGELING: WerkSaam Westfriesland

Hoofddoelstelling
De kerntaak van WerkSaam is het ontwikkelen en aan het werk helpen van werkzoekenden en het
goed bedienen van werkgevers die op zoek zijn naar (tijdelijke) arbeidskrachten. Voor mensen
voor wie een baan op de arbeidsmarkt (nog) niet haalbaar is, is er werk in de leer-werkbedrijven
van WerkSaam. Als werk (nog) niet mogelijk is verstrekt WerkSaam een uitkering. WerkSaam
voert de beleidsontwikkeling, -vaststelling en -uitvoering van de volgende wettelijke en daarvan
afgeleide regelingen uit:
a. Participatiewet
b. Wet sociale werkvoorziening (WSW)
c. Wet inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers (IOAW)
d. Wet inkomensvoorziening Oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
     (IOAZ)
e. Besluit bijstandverlening zelfstandigen (Bbz)
f.   Aanpak laaggeletterdheid: Wet educatie en beroepsonderwijs (alleen volwasseneneducatie)

Daarnaast voeren wij in opdracht van de 7 Westfriese gemeenten de Wet inburgering 2021 uit.
Algemeen
De missie en visie van WerkSaam is gericht op het ontwikkelen en bemiddelen van mensen met
een afstand tot de arbeidsmarkt. Wij leveren maatwerk in werk, ontwikkeling en inkomen: we
gaan ervoor dat iedereen meedoet. Het is belangrijk dat werkgevers daarbij betrokken zijn.
Zonder werkgevers kunnen wij de doelstellingen niet halen. Naast werkgevers werkt WerkSaam
veel samen met andere ketenpartners als: UWV, WerkgeversServicepunt, gemeenten,
hulpverleners en onderwijsinstellingen.
WerkSaam staat voor een duurzame, inclusieve samenleving. Wij dragen dit actief uit en zoeken
met werkgevers partnerschappen die hieraan bijdragen. Wij stimuleren onze klanten, partners en
opdrachtgevers dat zij zich inzetten voor een inclusieve maatschappij. WerkSaam sluit namens de 7
Westfriese gemeenten als Global Goals regio aan bij de Gemeenten4GlobalGoals.
Doelstellingen: wat willen we bereiken in 2026 (anders dan bestaand beleid)?
Voldoen aan nieuwe wet- en regelgeving: Landelijke ontwikkelingen implementeren
1. Participatiewet
In juni 2024 heeft oud-minister Schouten het wetsvoorstel Participatiewet in Balans ingediend bij de
Tweede kamer. Met de hervorming van de Participatiewet wil men de balans in de wet
terugbrengen. De huidige wet wordt namelijk nog wel eens als ‘hard’ ervaren, onder andere
vanwege de complexiteit en strenge handhaving. Er moet meer evenwicht komen tussen de drie
kernelementen van de Participatiewet: bestaanszekerheid, participatie en handhaving. Dat
evenwicht kan bereikt worden door de mens centraal te zetten en uit te gaan van vertrouwen.
Daarnaast is vereenvoudiging belangrijk.

Het   Rijk streeft de volgende doelen na:
•      De wet biedt een passend perspectief op werk en participatie;
•      De wet (rechten en plichten) is begrijpelijk en goed na te leven;
•      Mensen voelen zich ondersteund door de wet als het gaat om participatie en inkomen;
•      De wet biedt een doelmatig vangnet: zeker en voorspelbaar;
•      De wet biedt een toereikend inkomen; en,
•      De wet sluit goed aan bij de brede vormgeving sociaal domein en het
•      inkomensstelsel.

De wijziging is opgeknipt in drie sporen:
Spoor 1 (verwachte ingangsdatum 1 januari 2026, binnen huidige landelijke financiële kaders)
De huidige wet wordt op een aantal (relatief eenvoudig aan te passen) punten aangepast.
Voorbeelden daarvan zijn:
•     Verruiming en harmonisering van bijverdienmogelijkheden (zonder effect op toeslagen);
•     Mogelijkheid tot afwijken van de aanvraagdatum is ingangsdatum;
•     De strenge standaard (arbeids)verplichtingen worden vervangen door een generieke
      verplichting tot participatie; inspannen arbeidsinschakeling, meewerken aan re-
      integratieactiviteiten of verrichten van maatschappelijk participatie (samenloop WMO).
Nieuw en echt anders ten opzichte van de huidige wet is dat gemeenten de opdracht krijgen om bij
verordening regels te stellen voor het ondersteunen bij maatschappelijke participatie van
bijstandsgerechtigde. Niet alleen voor die situaties waarin de bijstandsgerechtigde zelf het initiatief




                                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    neemt, maar ook voor die situaties waarin de gemeente de bijstandsgerechtigde een aanbod doet
    van maatschappelijke participatie. Er is lokaal beleid nodig voor de ondersteuning van
    bijstandsgerechtigden die aangewezen zijn op maatschappelijke participatie niet gericht op
    arbeidsinschakeling. Hier ligt een belangrijke verbinding met het gemeentelijke welzijns- en WMO-
    beleid1.

    Spoor 2 gaat over de lange termijn. De aanpassingen van de wet zijn Participatiewet-overstijgend.
    Daarbij ligt de focus op een realistisch mensbeeld; de herziening moet recht doen aan
    verschillende doelgroepen, zoals jongeren, ouderen en gedeeltelijk arbeidsgeschikten. En het moet
    zowel het bestaansminimum als de stimulans om te werken blijven waarborgen.

    Spoor 3 gaat over versterking van vakkundigheid van de professional. Het gaat om het uitvoeren
    van de wet en het herkennen en toepassen van de ruimte die de wet biedt wanneer de situatie
    daar om vraagt.

    2. Aanpassing Maatregelenbesluit socialezekerheidswetten en Besluit Participatiewet vanwege
         Participatiewet in balans
    Er is al een Maatregelenbesluit sociale zekerheidswetten voor werknemers- en volksverzekeringen,
    voor partijen als UWV en SVB. Afgelopen najaar is er een internetconsultatie geweest waarbij ook
    de Participatiewet, IOAW en IOAZ hieraan worden toegevoegd. Dit sluit aan bij de wijzigingen van
    de Participatiewet in Balans en moet zorgen voor een harmonisatie van het maatregelenbeleid in de
    sociale zekerheid. Naast het toevoegen van o.a. de Participatiewet kent deze wet ook een aantal
    wijzigingen, die bijdragen aan een meer evenredig maatregelenbeleid: De hoogte en de duur van de
    maatregelen worden aangepast, met lagere financiële effecten voor de cliënt tot gevolg. Het wordt
    mogelijk om een maatregel tussentijds te beëindigen en er komt meer ruimte om maatwerk te
    leveren, zoals het op individuele basis beoordelen of het opleggen van een maatregel wel het meest
    wenselijk is.

    3. Wet van school naar duurzaam werk
    Een belangrijke ontwikkeling in de jongerenaanpak is de nieuwe Wet van school naar duurzaam
    werk. Met het wetsvoorstel krijgen scholen, Doorstroompunten (voorheen: Regionaal Meld- en
    Coördinatiepunt) en gemeenten (WerkSaam als zijnde verantwoordelijk voor de uitvoering van de
    Participatiewet) meer mogelijkheden (en verplichtingen) om jongeren tot 27 jaar te ondersteunen
    bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid. Het
    gevolg van deze wet is dat gemeenten betrokken kunnen worden bij de begeleiding van jongeren
    van school naar werk, met een sterkere preventietaak. Dit betekent een uitgebreidere rol voor de
    diensten van werk & inkomen. Daar waar WerkSaam nu al proactief werkt met een aantal scholen
    en het Doorstroompunt, is dit straks wettelijk verplicht. Dit kan een intensivering van de taken van
    WerkSaam betekenen.
    Verwachtingen ten aanzien van 2026 – 2028 (anders dan bestaand beleid)?
    Blijvend veranderende doelgroep
    De arbeidsmarkt is al een langere periode zeer krap en wordt de komende jaren alleen maar
    krapper. Iedereen die aan het werk kan, lukt dat. De potentiële groep medewerkers voor Beschut is
    kleiner, omdat werkgevers in het bedrijfsleven sneller bereid zijn een baan aan te bieden. We zien
    deze ontwikkeling ook terug in de samenstelling van het cliëntenbestand. De groep
    uitkeringsgerechtigden die nu een beroep op bijstand doet heeft veel begeleiding nodig. Van
    cliënten die instromen is een klein deel direct bemiddelbaar naar werk. Een ander deel heeft eerst
    een beschermde omgeving nodig om werkervaring op te doen. De grootste groep heeft een forse
    afstand tot de arbeidsmarkt. En zal eerst ontwikkeld moeten worden voordat er naar werk gekeken
    kan worden. Voor een steeds groter wordende groep is werk waarschijnlijk nooit haalbaar. We zien
    daarnaast ook dat er bij duurzame uitstroom naar werk meer aandacht nodig is voor nazorg.

    Uitbreiding arbeidsmarktinfrastructuur
    De komende jaren vindt er een uitbreiding van de arbeidsmarktinfrastructuur plaats. De ambitie
    van het kabinet is om een arbeidsmarktinfrastructuur in te richten waarin niemand verdwaalt en
    iedereen die dat nodig heeft tijdig toegang krijgt tot passende ondersteuning. Het kabinet ziet
    kansen in de samenwerking tussen partijen om de dienstverlening aan mensen te verbeteren.
    Daarbij komt een sterkere verbinding tussen het sociale, economische en onderwijs domein. Er is
    focus op vier samenhangende maatregelen:
    1. Het creëren van één regionaal loket: het Werkcentrum;


1Ten tijde van het schrijven van deze Kadernota is er nog veel onzekerheid over de ontwikkelingen van de wet.
We nemen dit ook op in het nieuwe Beleidsplan. Als het belangrijke gevolgen heeft voor bijvoorbeeld de wijze
hoe de uitvoering van de wet nu is ingericht, dan komt daar een apart voorstel voor.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre> 2. Het versterken van het van-werk-naar-werk-stelsel;
 3. Het meer centraal zetten van de ondersteuningsbehoefte;
 4. Het structureel borgen van een gezamenlijke publiek-private governance.
 Meerdere partijen gaan samenwerken, zoals UWV, gemeenten en werkgevers- en
 werknemersorganisaties. Ook in Westfriesland komt een loket. In de praktijk betekent dit dat het
 WerkgeversServicepunt, het Regionale Mobiliteitsteam en het Leerwerkloket via dit loket toegang
 tot alle dienstverlening gaan geven. De dienstverlening van de gemeenten (lees: WerkSaam) en
 UWV blijven hetzelfde.
 De Wet SUWI (structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen) moet hiervoor worden
 aangepast. De beoogde ingangsdatum 1 juli 2026. Omdat de financiering van de Leerwerkloketten
 en de tijdelijke regeling van de Regionale Mobiliteitsteams al stoppen wordt er vooruitlopend op
 deze aanpassing in 2025 al gestart met het Werkcentrum.
 Doorontwikkelingen bestaand beleid
 Beleidsplan 2026-2030
 Het huidige beleidsplan loopt tot en met 2025. In 2025 wordt, na een beleidsevaluatie, een nieuw
 beleidsplan geschreven. Het beleidsplan zal, daar waar mogelijk, aansluiten op de aankomende
 veranderende wetgeving. Daarmee staan maatwerk en de mens centraal.
 Wat gaan we doen?           Waarom doen          Wat mag het kosten?                 Planning
                             we dit?
 Het beleidsplan             Bestuursbesluit      Binnen de vastgestelde begroting    2026-2030
 2026-2030 uitvoeren


 Doorvoeren van de                   Bij wet                 Binnen de financiële kaders zoals   2026 – 2027
 wetswijzigingen                     voorgeschreven          opgenomen in de
 (inclusief verordening                                      gemeenschappelijke regeling
 maatschappelijke
 participatie)

Bijlage: a.            Financiële kengetallen
         b.            Financiële meerjarenraming
         c.            Overzicht bijdrage per gemeente


Bijlage a. Financiële kengetallen
Weerstandsvermogen
De algemene reserve bedraagt op basis van de ‘Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke
Regelingen’ maximaal 2,5% van de totale lasten. WerkSaam heeft met de deelnemende
gemeenten afgesproken dat hiervan mag worden afgeweken als uit een risicoanalyse blijkt dat een
hoger weerstandsvermogen noodzakelijk is.

Bij een organisatie als WerkSaam past een weerstandsratio groter of gelijk aan 1 (begroot 2025 =
1,27). Dit geeft WerkSaam de mogelijkheid om ondernemend te zijn, wat nodig is om de
toegevoegde waarde te realiseren en daarmee de gemeentelijke bijdrage zoveel mogelijk te
verlagen. Daarbij voorkomt een gezond weerstandsvermogen dat WerkSaam bij incidentele
tegenvallers extra geld moet vragen bij de gemeenten.

Kengetallen
De inschatting van de kengetallen voor de begroting 2025-2028 is als volgt:
 Kengetallen BBV                                      B2026        B2027     B2028     B2029



 Netto schuldquote

 Zonder correctie doorgeleende gelden                  -1%          -1%        -1%       -1%

 Met correctie doorgeleende gelden                     -1%          -1%        -1%       -1%

 Solvabiliteitsratio                                   41%          39%       37%        37%

 Structurele exploitatieruimte                          0%           0%        0%         0%


De netto schuldquote laat zien dat WerkSaam geen schulden heeft, de quote is daarom zelfs
negatief. De solvabiliteit is goed, er zijn voldoende reserves om financiële tegenvallers op te
vangen. Het kengetal voor de structurele exploitatieruimte geeft bij een stand van nul aan dat
tegenover de structurele lasten ook structurele baten staan. Door een goede monitoring zorgen we
ervoor dat er structureel begrotingsevenwicht is. De provincie houdt hier ook toezicht op.


                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bijlage b. Financiële meerjarenraming

Geldstromen en gemeentelijke bijdrage
Vanuit de gemeenten zijn de volgende geldstromen richting WerkSaam te onderscheiden:
a. Rijksvergoeding Participatie (90 procent)
b. Rijksvergoeding WSW (100 procent)
c. Rijksvergoeding BUIG / BBZ
d. Beschut werk
e. Additionele plekken Beschut werk
f. Uitvoeringskosten Participatiewet
g. Wet inburgering

De rijksvergoedingen zijn gebaseerd op de circulaires gemeentefonds en de voorlopige verdeling
BUIG. Op de BUIG / BBZ na zijn alle vergoedingen taakstellend voor WerkSaam. Voor de BUIG /
BBZ (punt c) wordt het verschil tussen de rijksvergoeding en uitkeringslasten jaarlijks met de
gemeenten verrekend. De punten a en b zijn taakstellend en structureel onderdeel van de
begroting. De bijdrage in Beschut werk (post d) dekt een deel van de verliezen die hierop worden
geleden. De bijdrage in additionele plekken beschut werk (punt e) is vervallen als onderdeel van de
bezuinigingen. Voor de uitvoering van de Participatiewet en de Wet inburgering (punten f en g)
wordt de gemeentelijke bijdrage ontvangen.

                                                         2026            2027           2028           2029

Stand primaire begroting 2026 – 2029
                                                  21.291.000       23.938.402     25.494.669     26.982.450
Saldo lasten en baten begroting
= netto gemeentelijke bijdrage
Totaal wijzigingen nadien                                      0              0              0              0
Autonome ontwikkelingen
Indexatie gemeentelijke bijdrage                    1.074.861         636.882        627.485        660.217
Indexatie gemeentelijke bijdrage bruto deel           456.890         233.358        214.935        214.935
Bijdrage ssc DeSom                                    757.000             -              -              -
Verhoging taakstelling beschut werk                    69.187          74.335         74.335         74.335
Indexatie toegevoegde waarde                          245.640         242.692        232.027        240.148
Daling bedrijfsresultaat                               43.824         369.000        339.000        324.000
Totaal autonome ontwikkelingen                      2.647.402       1.556.267      1.487.782      1.513.634


Nieuw beleid                                                   0              0              0              0


Totaal lasten                                      23.938.402      25.494.669     26.982.450     28.496.084
Dekkingsmiddelen
Toegevoegde waarde                                   6.386.640       6.629.332      6.861.359      7.101.507




Gemeentelijke bijdrage uitvoering                   15.325.060      16.123.408     16.894.495     17.693.215
Gemeentelijke bijdrage beschut werk                  1.017.882       1.130.896      1.244.812      1.362.715
Gemeentelijke bijdrage beschut werk additioneel        291.000         291.000        291.000        291.000
Gemeentelijke bijdrage inburgering                     873.996         907.208        938.960        971.824
Totaal dekkingsmiddelen                            23.894.578      25.081.845     26.230.626     27.420.260
Stand kadernota voor begroting 2026                    43.824         412.824        751.824      1.075.824
Reserve toekomstbestendige infrastructuur              -43.824        -412.824       -751.824     -1.075.824
Stand kadernota met inzet reserve                              0              0              0              0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Autonome ontwikkelingen
Bijdrage ssc DeSom
WerkSaam is afnemer van diensten bij ssc DeSom. In de concept Kadernota 2026 van ssc DeSom
stijgt de bijdrage van WerkSaam voor de basis dienstverlening explosief (van € 737.000 in de
begroting 2025 naar € 1.494.000 in de concept Kadernota 2026). Volgens ssc DeSom heeft dit te
maken met gestegen kosten van licenties, de manier van kostentoerekening en de gehanteerde
verdeelsleutel. Er heeft nog geen besluitvorming plaatsgevonden op de concept Kadernota 2026
van ssc DeSom. Wij hebben geen directe invloed op deze besluitvorming omdat we geen zitting
hebben in het bestuur van ssc DeSom. Wel hebben wij het bestuur van ssc DeSom verzocht om
een heroverweging van de kostentoerekening die recht doet aan de eerder gemaakte afspraken2.

Indexatie gemeentelijke bijdrage
De gemeentelijke bijdrage voor de uitvoering van de wettelijke taken volgt de indexatie zoals door
de Regietafel Gemeenschappelijke regelingen Noord-Holland Noord vastgesteld. Voor 2026 is deze
indexatie 7,44%. In de tabel met begrotingsuitgangspunten is de opbouw van het indexpercentage
meerjarig aangegeven. Voor de bijdrage inburgering hanteren we de indexering zoals afgesproken
in de dienstverleningsovereenkomst.

                                             Begrotingsuitgangspunten
                                                     Verhouding           2026          2027          2028          2029
Prijs overheidsconsumptie, beloning
werknemers                                                    70        7,20%         4,30%         3,90%         3,90%
Prijs bruto binnenlands product                               30        8,00%         2,60%         2,50%         2,50%
Indexatie                                                               7,44%         3,79%         3,48%         3,48%

Verhoging taakstelling Beschut werk
Gemeenten krijgen een taakstelling Beschut werk opgelegd. Deze taakstelling loopt jaarlijks op met
10 Fte. De jaarlijks toenemende kosten die hiermee gepaard gaan, worden vanaf de begroting
2021 structureel vergoed door gemeenten (zie Kadernota 2021).

Indexatie toegevoegde waarde
De hoogte van de gemeentelijke bijdrage is mede afhankelijk van het resultaat dat wordt behaald
uit de toegevoegde waarde. Dit betreft het saldo van omzet minus directe kosten van de leer-
werkbedrijven. De index die is toegepast is gelijk aan die van de gemeentelijke bijdrage.

Daling bedrijfsresultaat
Uit diverse onderzoeken3 blijkt dat de beschikbare financiële middelen voor de Participatiewet
tekort schieten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het verloop van medewerkers binnen de
leer-werkbedrijven in combinatie met de verschillen in financiering tussen Sw-medewerkers,
Beschut werk medewerkers en medewerkers uit de banenafspraak. Ook bij WerkSaam is het effect
zichtbaar van de tekort schietende financiële middelen voor de Participatiewet. De
bedrijfsresultaten gaan vanaf 2026 dalen. Dit is niet nieuw, in het project WerkSaam 2028 lieten
wij al zien dat een daling van bedrijfsresultaten zonder extra bijdragen van het Rijk, onafwendbaar
is.

Om deze tekorten niet direct door te vertalen naar een hogere gemeentelijke bijdrage is
voorgesteld om een reserve toekomstbestendige infrastructuur in te stellen. De besluitvorming
hierover vindt plaats in december 2024. Deze reserve biedt de mogelijkheid om de tekorten die
zich voordoen op te vangen. Dat geeft ons de tijd om te zoeken naar een structurele oplossing voor
deze tekorten. Naar verwachting komen deze voor een groot deel uit extra geld van het Rijk voor
sociaal ontwikkelbedrijven. In 2025 komt daar meer duidelijkheid over in de meicirculaire over het
gemeentefonds. Wij zullen de gemeenten daarover tussentijds informeren.

Met het vormen van de reserve voorkomen wij dat we moeten bezuinigen op onze dienstverlening
naar cliënten. Dat zou leiden tot minder participatie van cliënten en leidt ook tot hogere kosten
voor gemeenten in de vorm van meer uitkeringen.




2 Er is nog geen zekerheid over de hoogte van de kostentoerekening van ssc DeSom aan WerkSaam omdat het de
concept Kadernota 2026 van ssc DeSom betreft, besluitvorming nog moet plaatsvinden en vanuit het dagelijks bestuur is
gevraagd naar een heroverweging van de kostentoerekening. Nadat het bestuur van ssc DeSom de begroting 2026 heeft
vastgesteld zal de definitieve kostentoerekening aan WerkSaam verwerkt worden in de begroting 2026.
3 Zie onder andere De kosten van beschut werkplekken in Nederland en berenschot-beschikbare-en-benodigde-financiële-
middelen-participatiewet.pdf
                                                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Dekkingsmiddelen
Toegevoegde waarde
De toegevoegde waarde is zoals eerder aangegeven de omzet minus de directe kosten van de
leerwerkbedrijven. Deze opbrengsten worden in mindering gebracht op de gemeentelijke bijdrage.

Gemeentelijke bijdrage uitvoering, beschut en inburgering
De gemeentelijke bijdrage is verdeeld in drie posten. De eerste is de bijdrage in de uitvoerings-
kosten van WerkSaam. De tweede is de bijdrage in de meerkosten van de beschut werker ten
opzichte van de Wsw-medewerker, veroorzaakt door het verschil in financiering tussen Sw-
medewerkers en beschut werk medewerkers. De vergoeding die gemeenten betalen is alleen voor
de binnen WerkSaam geplaatste beschut werkers, bij extern geplaatste beschut werkers zijn de
meerkosten voor de werkgever. Als laatste is er een bijdrage voor de uitvoeringskosten van de
nieuwe Wet inburgering.

Gemeentelijke bijdrage beschut werk additioneel
De gemeenten dragen bij in de kosten van beschut werk bij het ontstaan van wachtlijsten voor
beschut werk, dit zijn de additionele plekken.

In onderstaande tabel is aangegeven hoe de bijdragen zich ontwikkelen vanuit de begroting 2025
naar de kadernota 2026.
                                               Begroting 2025       Indexering        Autonoom     Begroting 2026
Bruto gemeentelijke bijdrage                        19.275.000        1.434.060          757.000       21.466.060
Toegevoegde waarde en inzet reserve                 -6.141.000                                         -6.141.000
Gemeentelijke bijdrage                              13.134.000                                         15.325.060
Bijdrage gemeenten beschut werk                       883.000           65.695            69.187        1.017.882
Bijdrage gemeenten beschut werk additioneel           291.000                                             291.000
Wet inburgering                                       842.000           31.996                            873.996
Totaal                                            15.150.000         1.531.751          826.187       17.507.938




Bijlage d. Scenario’s bezuinigingen 2026-2029

De opdracht en de aanpak
De Westfriese gemeenten hebben alle Gemeenschappelijke Regelingen gevraagd
bezuinigingsscenario’s uit te werken voor het boekjaar 2026 en verder. De opdracht is om te
komen met oplossingsrichtingen die bijdragen aan een structurele bezuiniging van 3, 5 of 7 procent
op de gemeentelijke bijdrage.

Alle middelen die WerkSaam ontvangt van de gemeenten worden ingezet om de wettelijke taken
op het gebied van werk en inkomen zo optimaal mogelijk uit te voeren. Elke oplossingsrichting
heeft in meer of mindere mate invloed op deze taak. Dit raakt de mensen die wij bedienen:
     •   de mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt die wij naar werk toe begeleiden of voor
         wie wij zelf werkgever zijn
     •   de mensen die weer willen participeren in de samenleving en gedurende die bepaalde
         periode afhankelijk zijn van een uitkering
Daarnaast kijken we bij de oplossingsrichtingen niet alleen naar de effecten binnen WerkSaam. Er
zijn diverse publicaties4 waaruit blijkt dat er maatschappelijke winst te halen is als aan de
basisbehoefte van bestaanszekerheid wordt voldaan. WerkSaam werkt actief aan het herstellen van
deze bestaanszekerheid door het voorkomen van geldzorgen (verstrekken van de uitkering of het
bieden van een baan), het wegnemen van belemmeringen en het door ontwikkelen richting de
arbeidsmarkt.

Die maatschappelijke winst is ook financieel te vertalen. Maatschappelijke kosten baten analyses
laten zien dat werken loont en dat participeren een preventieve werking heeft op andere
(beleids)terreinen van de gemeente en onze samenleving. Zo heeft werk / participatie een
positieve invloed op zelfwaardering en eigenwaarde, op gezondheid en schulden. Het verkleint de
kans op schulden en een daling van criminaliteit en overlast. Om die reden is bij de afweging van
de scenario’s gekozen voor de volgende uitgangspunten:
    •    Werken (Participeren) loont!;
    •    Een structureel sluitende begroting, niet onder toezicht van de Provincie;
    •    Geen zware bezuinigingen bij onzekerheid over rijksmiddelen;
    •    Zo min mogelijk effect op onze dienstverlening aan cliënten en daarmee het overschot op
         de BUIG;
    •    Binnen relatief korte termijn haalbaar;
    •    Binnen de eigen begroting (inclusief reserves).

4   Zie 170831_Cedris_SBCM_MKBA_Beschut_werk_2017_def.pdf en 70505 MKBA LKS rapportage def 1902.pdf
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Ook hebben wij gekeken naar de mogelijkheid om te besparen op re-integratieactiviteiten maar dit
leidt uiteindelijk niet tot een besparing. Het is nadelig voor mensen in de bijstand én gemeenten.
Minder uitgaven op re-integratie betekent minder inzet op begeleiding en ondersteuning. Dit
betekent dat mensen langer bijstandsafhankelijk blijven en ook dat de uitkeringslasten stijgen. .
De afgelopen jaren hielden gemeenten tussen de € 4 en € 5 miljoen over op de uitkeringslasten
(BUIG). Deze middelen zijn voor gemeenten vrij besteedbaar. De nu voorgestelde
bezuinigingsscenario’s hebben geen effect op onze dienstverlening aan de cliënt en daarmee uw
inwoner. Wel ontstaan er uitdagingen voor WerkSaam om mogelijke extra kosten binnen de eigen
begroting op te vangen, bijvoorbeeld als de Toegevoegde waarde achter blijft. Daar zijn
beheersmaatregelen voor getroffen in de vorm van een reserve en een nadere uitwerking van de
toekomstbestendigheid van de leerwerkbedrijven. We zullen de komende jaren scherp aan de wind
moeten blijven varen om daar de juiste invulling aan te geven.

Uitwerking van de scenario’s 3, 5 en 7 procent

3 tot 5 procent bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage 2025

                                                                 Bezuinigingen %
Omschrijving
                                                      2026             2027           2028          2029
Additionele plekken Beschut werk                    -2,22%           -2,22%         -2,22%        -2,22%
Los laten bruto indexering 2026                     -5,69%           -7,46%         -9,09%       -10,72%

Binnen dit scenario zijn maatregelen opgenomen die van invloed zijn op het bedrijfsresultaat van
WerkSaam. Bij het ontstaan van wachtlijsten voor beschut werk zal WerkSaam de extra kosten
hiervan gaan dragen en als de omzet van de leerwerkbedrijven achter blijft wordt deze niet meer
gecompenseerd door de bruto indexering. In beide gevallen zal WerkSaam aanvullende
maatregelen nemen om het bedrijfsresultaat op peil te houden. Om hier voldoende tijd voor te
hebben wordt de bestemmingsreserve “toekomstbestendige infrastructuur” gevormd. De reserve
wordt ingezet als het bedrijfsresultaat verslechtert. Zonder de reserve is het loslaten van de bruto
indexering niet mogelijk. De besluitvorming over het vormen van de reserve vindt plaats in
december 2024. Het loslaten van de bruto indexering werkt meerjarig door. Hierdoor besparen
gemeenten in de meerjarenbegroting 2027-2029 een hoger percentage.

7 procent bezuinigen op de gemeentelijke bijdrage 2025

                                                                 Bezuinigingen %
Omschrijving
                                                      2026           2027            2028         2029
Additionele plekken Beschut werk                    -2,22%        -2,22%           -2,22%       -2,22%
Los laten bruto indexering 2026                     -5,69%        -7,46%           -9,09%      -10,72%
Niet invullen fte na pensioen                       -5,69%        -7,81%           -9,79%      -11,42%
Vrijval reserves                                     € 1 miljoen vrijval in de jaarrekening 2024

In dit scenario wordt als extra maatregel personeel niet vervangen na pensionering bij de
ondersteunende afdelingen vanaf 2027. Dit vraagt een herverdeling van werkzaamheden, inclusief
een keuze in prioriteiten. Hierdoor is het effect op de dienstverlening naar cliënten en daarmee het
overschot op de BUIG zo laag mogelijk. Wij hebben ook onze reservepositie kritisch beoordeeld. Uit
het meerjarig beeld blijkt dat er € 1 miljoen vrij kan vallen uit de bestemmingsreserve re-
integratie. De vrijval vindt plaats in de jaarrekening 2024. Gemeenten bepalen vervolgens zelf of
en hoe ze dit voordeel inzetten voor de bezuinigingsopgave.

Effect op de gemeentelijke bijdrage
In onderstaande tabel is het effect op de gemeentelijke 2026
                                                        bijdrage in bedragen
                                                                     2027    uitgewerkt.
                                                                                 2028                 2029
Gemeentelijke bijdrage uitvoering                       15.325.060     16.123.408   16.894.495   17.693.215
Gemeentelijke bijdrage beschut werk additioneel              2026
                                                           291.000          2027
                                                                          291.000        2028
                                                                                       291.000        2029
                                                                                                    291.000
Gemeentelijke bijdrage
Bezuiniging scenario bijuitvoering
                         3 - 5%                         15.325.060
                                                          -747.890    16.123.408
                                                                        -981.248    16.894.495
                                                                                    -1.196.183   17.693.215
                                                                                                 -1.411.118
Gemeentelijke bijdrage
Bezuiniging scenario bijbeschut
                         7%      werk additioneel          291.000
                                                          -747.890       291.000
                                                                      -1.026.948       291.000
                                                                                    -1.287.583      291.000
                                                                                                 -1.502.518
Bezuiniging scenario bij 3 - 5%                           -747.890      -981.248    -1.196.183   -1.411.118
Bezuiniging scenario bij 7%                               -747.890     -1.026.948   -1.287.583   -1.502.518




                                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Bijlage c. Overzicht bijdrage per gemeente

                                                                                         Gemeente
                                       Drechterland    Enkhuizen      Hoorn        Koggenland    Medemblik     Opmeer       Stede Broec Totaal

Totaal gemeentelijke bijdrage 2026        1.168.935     1.693.500     8.120.278      1.284.079    3.116.381      680.791      1.443.974    17.507.938


Gemeentelijke bijdrage 2025                  822.000     1.205.000    6.587.000        884.000     2.185.000     463.000        988.000    13.134.000
Bruto indexering 2026                         89.752       131.570      719.214         96.521       238.573      50.554         107.877    1.434.060
Bijdrage DeSom                                95.044       139.329             0       102.213       252.642      53.535         114.238      757.000
Gemeentelijke bijdrage 2026                1.006.796     1.475.899    7.306.214      1.082.734     2.676.215     567.088       1.210.115   15.325.060

Bijdrage beschut werk 2025                    42.000       78.000       440.000         60.000      143.000       36.000         84.000       883.000
Indexatie 2026                                 3.125        5.803        32.736          4.464       10.639        2.678          6.250        65.695
Taakstelling beschut werk                      3.291        6.112        34.476          4.701       11.205        2.821          6.582        69.187
Beschut werk additioneel                      12.000       27.000       147.000         18.000       48.000       12.000         27.000       291.000
Bijdrage beschut werk 2026                    60.416      116.915       654.212         87.165      212.844       53.499        123.831     1.308.882

Wet inburgering *)                            98.000       97.000       154.000        110.000      219.000       58.000        106.000       842.000
Indexatie 2026                                 3.724        3.686         5.852          4.180        8.322        2.204          4.028        31.996
Bijdrage wet inburgering 2026                101.724      100.686       159.852        114.180      227.322       60.204        110.028       873.996

Effect bezuinigingen op bijdrage
Bezuiniging bij scenario 3 - 5%              -40.595       -68.918     -376.141        -48.752      -124.009      -28.106        -61.369     -747.890
Bezuiniging bij scenario 7%                  -40.595       -68.918     -376.141        -48.752      -124.009      -28.106        -61.369     -747.890


Gemeentelijke bijdrage 2026
De bijdrage per gemeente is gebaseerd op de verdeelsleutels in de begroting 2025 en geeft daarmee een indicatie. In de begroting 2026 wordt de
verdeling conform de bepalingen in de gemeenschappelijke regelingen geactualiseerd op basis van de aantallen inwoners en uitkeringsgerechtigden op 1
januari 2024. Het effect hiervan is gering.

De meerkosten van ssc DeSom (€ 757.000) zijn in de verdeling van de gemeentelijke bijdrage naar gemeenten niet toegerekend aan de gemeente
Hoorn. Dit heeft te maken met afspraken die zijn gemaakt bij de totstandkoming van WerkSaam en het vestigen van een uitsluitend recht aan ssc De
Som in de gemeenschappelijke regeling van WerkSaam. De keuze voor ssc DeSom mocht geen negatieve consequenties hebben (informatie-technisch en
financieel), de bijdrage van WerkSaam aan ssc DeSom zou marktconform zijn. Hier wordt nog een voorbehoud gemaakt, onderzoek naar de
marktconformiteit van de bijdrage vindt nog plaats.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Bijdrage beschut werk 2026
De bijdrage Beschut werk wordt bepaald op basis van de taakstelling Beschut werk per gemeente. Deze taakstelling wordt bekend gemaakt in december
van het voorafgaande jaar. De verdeling is voorlopig gebaseerd op de laatst bekende taakstelling, dat is die voor het jaar 2024. De definitieve verdeling
zal op basis van de bekendmaking in december 2025 zijn.

Wet inburgering
De bedragen voor de wet inburgering zijn gebaseerd op de verwachte aantallen inburgeraars en de afgesproken prijzen per deeltaak. De definitieve
afrekening naar gemeenten zal plaatsvinden op basis van de werkelijk gerealiseerde aantallen.




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>