<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gespreksverslag gemeenteraad Landsmeer met de provincie Noord-Holland
2 september 2021

Aanwezig namens de provincie zijn Arthur van Dijk, commissaris van de Koning, Ilse Zaal,
gedeputeerde, Debby van Egmond, beleidsadviseur Bestuur & Strategie, Jeroen Pistor,
Regiomanager Zaanstreek-Waterland en Martine van der Klugt, beleidsadviseur Bestuur &
Strategie.

Aanwezig namens de gemeente zijn Léon de Lange, burgemeester, Mandy Elfferich,
wethouder, Anneriek Verhoef (VVD) via MS Teams, Marion Breij (VVD), Bert de Ridder (D66),
Nicole Groen (D66), Nico van Baarsen (D66), Maja van Campen-Richter (Lokaal Landsmeer),
Axel Damme (Lokaal Landsmeer), Rolf van Soest (Lokaal Landsmeer), Jacobien van Boeijen
(GroenLinks), Mathijs van Beusekom (GroenLinks), Mark Jan Prins (PvdA), Eric Knibbe (CDA),
Johan Paul de Groot, griffier, Peter Küppers, gemeentesecretaris, Denise Hos, strategisch
adviseur Bestuur & Regiozaken en René Dekker, programmamanager.

Afwezig met kennisgeving zijn Lex Raijmakers (VVD) en André La Fontaine (Positief
Landsmeer)

1. Opening
De voorzitter dhr. De Lange heet iedereen welkom en stelt de aanwezigen voor.

2. Vaststellen agenda.
De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

3. Kort politiek statement fractievoorzitters/ portefeuillehouders
Anneriek Verhoef, VVD, bedankt de provincie voor de gelegenheid om het te hebben over
de bestuurlijke toekomst. De VVD is van mening dat het daarbij met name moet gaan om de
bestuurlijke toekomst van de regio en niet alleen Landsmeer. De VVD is van mening dat
inmenging van hogerop gewenst is; op welke manier, dat moeten we zien. Alle pogingen die
Landsmeer tot op heden heeft gedaan zijn gestrand, met name op een “nee” van Waterland.
Er wordt nu wel wat meer bewogen, maar doordat Waterland zelfstandig wil blijven is het
vastgelopen. De VVD hoopt met inmenging van de provincie iets verder te komen.

In 2022 komen er nieuwe gemeenteraden en de vraag is wat wij ook in die context van de
provincie verwachten. De VVD heeft een drietal vragen ingestuurd1.
Als het gaat om de Regionale Visie dan vindt de VVD dat dit nu niet aan de orde moet zijn,
want ten eerste gaat het om een regionale visie van onderaf, je moet met de hele regio tot


                                                                                             1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>een gezamenlijke visie komen. Tot op heden is gebleken dat met kleine gemeenten nog niet
tot een gezamenlijke visie is gekomen. Nut hiervan is nu niet echt aan de orde.

Axel Damme, Lokaal Landsmeer, blijft het vooral belangrijk vinden dat het bestuur lokaal
blijft; dicht bij de inwoner blijft staan. Zelfstandig blijven is evenwel een heel lastig verhaal.
Lokaal Landsmeer ondersteunt de wens om tot een fusie te komen, maar met aandacht voor
het zodanig organiseren dat de lokale overheid dicht bij de inwoners blijft staan. De vraag
van Lokaal Landsmeer is dan ook hoe de provincie dit kan gaan ondersteunen? Belang van
Landsmeer als ook geografisch gelegen in het midden van de regio is duidelijk en Lokaal
Landsmeer verwacht dan ook vanuit de provincie een actieve rol.

Monique Hop, Lijst Hop & Honing, bedankt allereerst de commissaris en de gedeputeerde
voor hun aanwezigheid op deze korte termijn. Lijst Hop & Honing vreest evenwel dat het
opstellen van een regionale visie te lang zal vergen en alles op de lange baan zal schuiven.
Wellicht kan de provincie een procesregisseur toezeggen. Mede met het voorstel van de
provincie om een regionale visie te ontwikkelen, kan deze helpen in het creëren van
perspectief. Lijst Hop & Honing pleit voor een provinciaal procesregisseur die de regionale
samenwerking gaat dragen. Financieel wordt het allemaal erg lastig voor Landsmeer en Lijst
Hop & Honing voelt de urgentie.

Eric Knibbe, CDA, wil graag vaart maken met een perspectief op de toekomst van gemeente
Landsmeer. Er wordt al heel lang gesproken, maar er worden geen stappen gezet.
Landsmeer heeft al in 2015 aangegeven niet zelfstandig te kunnen blijven op de lange
termijn. De nood in de gemeente neemt toe, qua financiën, maar ook qua bestuurskracht en
organisatie. De vraag is hoe we uit deze impasse komen. Het CDA vindt dat een regionale
visie te veel tijd kost en vindt het tijd dat de provincie meer regie voert. Het CDA roept de
provincie op om met concrete vervolgstappen te komen.

Bert de Ridder, D66: de gemeenteraad van Landsmeer heeft zich uitgesproken voor een
bestuurlijke fusie met Waterland en in het verlengde daarvan met Oostzaan en Wormerland. Als
opstap hier naar toe is een ambtelijke fusie bespreekbaar. De D66-fractie staat nog steeds achter dit
besluit; een bestuurlijke fusie dus. De realiteitswaarde is – op dit moment – niet al te hoog.
Waterland wil zelfstandig blijven. Oostzaan en Wormerland willen niet. Door deze politieke
ontwikkelingen lijkt er een patstelling te zijn ontstaan. Er zijn bij alle vier de gemeenten
financiële en personele problemen. Niet samenwerken kost volgens D66 jaarlijks zo’n 4-5
miljoen extra. Er zal niet zo snel een herziening van standpunten komen. Het lijkt erop dat
het een kwestie wordt van de tijd uitzitten tot de verkiezingen. D66 is benieuwd naar de
uitkomst van de oriënterende gesprekken met Purmerend en Amsterdam. Het heeft dan ook
voor dit moment geen zin om te trekken aan ‘een dood paard’. Tenzij de provincie druk kan
uitoefenen. De vraag is dan ook wat de provincie kan en wil doen om de gemeenten in
beweging te krijgen. De vragen zijn al eerder ingediend1.

Jacobien van Boeijen, GroenLinks, wil vanavond graag de standpunten van dit moment
meegeven; GroenLinks is vóór een fusie met buurgemeenten, vóór fusie met de groen-
landelijke gemeenten. Echter, als dat een doodlopende weg wordt, dan zou GroenLinks ook
willen zoeken naar een stip op de horizon die wel acceptabel is en die wel realistisch is.
Desnoods tijdelijk in ambtelijke samenwerking en dan op termijn naar een bestuurlijke fusie.
Ook vraagt GroenLinks hoe de provincie aankijkt tegen een federatieachtige structuur. Daar
                                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>wordt momenteel mee geëxperimenteerd. GroenLinks heeft daar ook vragen over gesteld
en kijkt uit naar de antwoorden. Mocht dat allemaal doodlopen, dan is “next best” wat
GroenLinks betreft een fusie met één van de grotere gemeenten.

Mark Jan Prins, PvdA. In 2014 constateerde de raad van Landsmeer al dat zelfstandig blijven
niet toekomstbestendig is. Er zijn grote taken bijgekomen; Jeugdzorg, Omgevingswet en ga
zo maar door. Ook hebben we inmiddels een structureel financieel tekort en het onderhoud
wordt steeds minder. Volgens de PvdA is een fusie met kleine gemeenten niet haalbaar; het
is allemaal te veel voor een kleine gemeente en ook de optelsom van drie kleine gemeenten
geeft niet voldoende massa. Er is meer nodig dan een ambtelijke fusie; er is een fusie nodig,
ook bestuurlijk, met een grote gemeente. De PvdA is dan ook voor een spoedige bestuurlijke
fusie waarbij de eigenheid van Landsmeer en laagdrempelige dienstverlening gewaarborgd
dienen te worden. Met name slagkracht voor de eigen inwoners moet worden vergroot.
De PvdA hoort graag de reactie van de provincie.


4. Reactie CvdK en gedeputeerde
De commissaris trapt af: fijn dat we live bij elkaar zitten; het zijn onderwerpen waar je het
beste over praat als je elkaar in de ogen kunt kijken. De commissaris zegt het niet voor de
eerste keer; hij waardeert de durf en moed van Landsmeer om te zeggen dat fusie
noodzakelijk is. Dat wil niet zeggen dat je je identiteit wilt verliezen; je moet identiteit en
bestuurlijke fusie niet met elkaar verwarren. De kernwaarden die nu belangrijk zijn, blijven
dat met of zonder fusie. De commissaris en de gedeputeerde zijn vandaag met z’n tweeën
omdat ze het belang van dit gesprek heel goed zien. Hij breekt een lans voor de regionale
visie: deze is niet voor niets; het was inzet van het gesprek met de acht
colleges/burgemeesters van de gemeenten. Welke richting je ook op gaat, je moet wel
weten waar je heen wilt gaan. Daar moet je niet op stuklopen naarmate er steeds serieuzere
keuzes worden gemaakt en het bestuur op pad wordt gestuurd om gesprekken te voeren.
Als Landsmeer een knoop doorhakt, betekent dat immers ook iets voor de omgeving.

De provincie kan veel voor Landsmeer doen, maar niet alles. In Den Haag gaat men uit van
een fusie van onderop, daar hecht men veel belang aan. Hierop wordt getoetst. In het
verkenningsproces zal ook moeten blijken welke opties er zijn en dat maakt ook duidelijk dat
een keuze van Landsmeer het evenwicht in de regio uit balans kan brengen. Keuzes van
Landsmeer hebben gevolgen voor de andere gemeenten. En dat kan ook een duwtje in de
rug zijn. Een regionale visie moet dan ook geen jarenlang traject zijn, maar op korte termijn
helder maken dat de keuze van Landsmeer consequenties heeft.

De commissaris merkt op dat als provincies een herindeling in gang te zetten, dat dit vaak
flinke gevolgen heeft. In Gelderland zijn hier vervelende ervaringen mee. De commissaris
vindt het gesprek met de raad van Landsmeer dan ook heel belangrijk; daarom zijn ook op
deze korte termijn agenda’s leeggemaakt. Voorzieningen, mogelijkheden moeten blijven,
het belang van de inwoners staat voorop. Om tot de regionale visie te komen zal nog wel
enige energie kosten, maar daar loopt de commissaris niet voor weg. Hij ziet het als een
‘routekaart’ met een gemeenschappelijk doel.



                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Gedeputeerde Zaal is met veel plezier naar Landsmeer gekomen. Zaanstreek-Waterland,
Landsmeer is een prachtige omgeving, en heeft een prachtige identiteit. En die blijft, ook als
er een fusie komt. De gedeputeerde heeft veel waardering voor de moed van Landsmeer,
maar ook waardering voor de grote eensgezindheid in de raad. Er zijn nuance verschillen in
wat de politieke partijen zeggen, maar er is ook een brede gemeenschappelijke deler. Wat
de gedeputeerde heel erg hoort is het gevoel van urgentie. De provincie maakt zich ook
zorgen over de bestuurskracht in de regio en terecht wordt aangegeven: het gaat over veel
meer dan alleen financiën; het gaat ook om voorzieningen voor de inwoners. Gedeputeerde
heeft wethouder Elfferich horen zeggen: “wij hebben hier zoveel ambitie en die ambities
kunnen we hier niet waar maken”. En daar gaat het ook om; als je met pijn en moeite een
begroting sluitend krijgt is dat mooi, maar niet als het ten koste gaat van het realiseren van
ambities, voorzieningen of bijvoorbeeld rigoureuze belastingverhogingen. Dan moet je je
afvragen wat er aan de hand is, wat het kost en wat het oplevert.

De provincie zet ook in op het versterken van bestuurskracht. Een ambtelijke fusie kan
daarin een processtap zijn, maar met een bestuurlijke samenwerking in het vooruitzicht, in
welke vorm dan ook. De gedeputeerde heeft de vraag om meer provinciale regie duidelijk
gehoord, maar er zijn ook wettelijke kaders. De provincie heeft minder bevoegdheden om te
initiëren. Er is nog wel een mogelijkheid om het Ministerie van Binnenlandse Zaken
rechtstreeks een voorstel te doen door de provincie, maar dat is wel echt in een uiterste
situatie, als Landsmeer geen andere mogelijkheden meer heeft. De wet is er duidelijk over:
gemeentelijke herindelingen moeten van onderaf komen. De gedeputeerde ziet twee
argumenten die deze uitgangspunten bevestigen: het laatste jaar is er wel degelijk beweging
gekomen in de regio; zeker Wormerland en Oostzaan zijn in beweging gekomen. En een
tweede is dat er meer opties zijn dan alleen de groen-landelijke gemeenten. BZK kijkt hier
ook naar en dat betekent dat de opties Amsterdam en Purmerend serieus onderzocht
moeten worden. Als dat niet gedaan is, dan wordt het heel moeilijk voor de provincie om
een voorstel aan BZK te doen. In Den Haag volgt immers ook een politiek debat. Dit jaar zijn
er drie herindelingen geweest en dan is het toch altijd weer spannend hoe het afloopt en of
het goed gaat. Het voorbeeld wat de commissaris noemde uit Gelderland met een
gedwongen fusie geeft heel veel problemen; ook in politiek Den Haag.

Volgens de gedeputeerde betekent dit niet dat de provincie niets kan doen. Wat de
provincie wel kan doen is de rol als bemiddelaar c.q. facilitator oppakken en gesprekken
voeren met andere gemeenten. En daarbij ook het belang van Landsmeer neerleggen en de
consequenties schetsen van het scenario als Landsmeer gaat kiezen voor een andere optie
dan de groen-landelijke variant. Dit regioproces moeten we eerst doorlopen. Ook kan de
provincie ondersteunen met kennis in gesprekken met Purmerend of Amsterdam. De
gedeputeerde ontraadt de raad van Landsmeer om te wachten: blijf zelf aan het stuur zitten
en ga niet afwachten wat andere gemeenten doen.

De suggestie van mw. Van Boeien om de optie van Federatiegemeenten te onderzoeken kan
ingebracht worden in het proces voor het opstellen van de regionale visie. De gedeputeerde
plaatst wel een aantal kanttekeningen: het betreft een nieuwe pilot waarvan niet bekend is
wat BZK er precies mee bedoelt. Er zijn dus ook nog geen ervaringen mee en dit vraagt veel
tijd om uit te werken. Met deze onzekerheden vraagt gedeputeerde zich af of deze regio
met aanzienlijke bestuurskrachtproblematiek hierin koploper moet zijn en het wiel moet

                                                                                             4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>uitvinden. De provincie zelf heeft geen enkele voorkeur voor een model en in die zin is een
federatie van gemeenten bespreekbaar. Het is wel de vraag of dit snel tot iets gaat leiden. Je
hoort wel eens vergelijking met Amsterdam omdat het één gemeente is met verschillende
commissies, maar dat is niet hetzelfde als een federatie van gemeenten. Wat je daarmee
gaat doen is feitelijk een extra bestuurslaag leggen naast de huidige gemeenteraden. Dit
leidt tot een verzwaring van de huidige bestuurssituatie, terwijl er volgens gedeputeerde
vooral behoefte is aan verlichting. Bovendien kost een dergelijke extra bestuurslaag het
nodige geld en dat is nu juist een probleem bij de gemeenten.

De gedeputeerde adviseert om alle opties open te houden; verken de verschillende opties
nader. De gedeputeerde heeft mooie voorbeelden gezien van fusies van grote steden met
landelijke gemeenten, waarbij het behoud van identiteit en een zorgvuldig kernenbeleid
echt een groot succes is. Ga eens in gesprek en kijk wat er mogelijk is. Bijvoorbeeld met
betrekking tot de situatie in Beemster.

De commissaris vult hierop aan: benoem je kernwaarden; maak identiteit onderdeel van de
gesprekken. Zoek naar de kernwaarden die belangrijk zijn voor Landsmeer en neem die als
vertrekpunt. Dan heb je ook balans in emotie en gevoel; als je je kernwaarden hebt
benoemd en als uitgangspunt meeneemt in gesprekken, ontstaan er misschien weer nieuwe
mogelijkheden. Kijk naar Beemster – Purmerend; dat is in alles op een goede manier
vormgegeven. Het is heel belangrijk dat andere gemeenten niet op emotie worden
uitgesloten. Identiteit blijft waar die is; dat moet goed beschreven en gekoesterd worden.

5. Open gesprek
Dhr. Prins vraagt: hoe zou Landsmeer de provincie kunnen helpen bij het masseren van de
regio? Zijn er mogelijkheden van een annexatie c.q. grenscorrectie? De commissaris: blijf
gesprekken voeren zoals Landsmeer nu doet; ga geen gemeente(n) uitsluiten, laat alle
varianten open. De regio moet beseffen dat als Landsmeer een keuze maakt, dat de kaarten
dan wel anders kunnen komen te liggen. Gedeputeerde: jullie zijn koplopers; jullie hebben
verantwoordelijkheid genomen. Draag dat uit naar andere gemeenten. Het heeft ook in
Landsmeer een tijd geduurd. Landsmeer kan andere gemeenten helpen met dat proces.
Gebruik het netwerk, ook binnen de eigen partij. Wat betreft een grenscorrectie of
annexatie spelen er wel enige andere problemen. Een grenscorrectie kan plaatsvinden als
niet meer dan 10% van het aantal inwoners van de betrokken gemeente toe of afneemt en
dat is op deze schaal niet zo heel veel. En bij het opsplitsen zijn er meerdere spelers en heb
je commitment nodig van deze gemeenten.

Mw. Hop reflecteert op de inbreng van de provincie: voer regionale gesprekken; zoek
toenadering; laat het stuur niet los; als wij er als gemeente mee starten wordt het een lang
verhaal volgens mw. Hop. Zij heeft echt behoefte aan een provinciale procesregisseur om
inbreng en richting te bepalen. Zodat niet het hele voortraject nog een keer doorlopen
wordt. Het wordt anders een heel lang proces, we moeten ‘spijkers met koppen slaan’.

De gedeputeerde reageert: de provincie heeft met de colleges van de regio gesproken, maar
de regio wilde zelf met een voorstel komen. De provincie heeft daarover een brief gestuurd
maar daarop bleef het stil. De provincie wacht op de reactie van de regio, maar als dat te
lang gaat duren, gaat de provincie zich in de discussie mengen door te participeren en/of te

                                                                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>faciliteren. In het gesprek met de colleges heeft de commissaris het voorstel gedaan om er
een gebiedsregisseur neer te zetten, maar de colleges wilden dat niet. De commissaris gaat
de andere gemeenten hier wel op aanspreken. Als men zegt dat men ermee aan de slag
gaat, dan moet men het ook uitvoeren. De commissaris is teleurgesteld dat gemeenten deze
rol (nog) niet hebben opgepakt.
Mw. Hop: in principe zouden de gemeenten leidend moeten zijn in het proces en als daar
niets uitkomt, gaan we naar volgende stap. Geen procesregisseur willen hebben, betekent
dat we het zelf moeten doen. Slagkracht in regio wordt bepaald door de zwakste schakel,
anders zit de hele regio op de blaren. Mw. Hop zou hierin graag zien dat de provincie wat
nadrukkelijker stuurt op het aanstellen van een procesregisseur.

Dhr. De Ridder: rust roest, niet wachten, maar doen; dat is wat de provincie uitdraagt, maar
hij vraagt zich af welk beeld daarbij past? Wat zou Landsmeer moeten doen? Het is mooi om
de complimenten te krijgen voor het feit dat Landsmeer de nek uitgestoken heeft en een
koppositie in de regio heeft gekregen. Het heeft echter niet tot tastbare resultaten geleid.
Wellicht is er in de veengronden nog een brandje te blussen. De provincie heeft gereageerd
in termen dat een routekaart noodzakelijk is, maar het concept moet er eigenlijk al zijn in de
vorm van de propositie; waar blijft deze? Wat is de status ervan en hoe van dat document
gebruik te maken?

De gedeputeerde: de propositie is van de gemeenten; daar is provincie niet bij betrokken.
De Bestuurlijke toekomst paragraaf zou eraan gekoppeld kunnen worden. Elkaar aanspreken
dat we het gezamenlijk gaan doen, maar ook de alternatieven ook serieus onderzoeken.

Commissaris: de raad van Landsmeer is al een aantal jaren bezig met het vraagstuk over de
bestuurlijke toekomst. De raad weet als geen ander welke dilemma’s andere gemeenten
hebben. Sommige gemeenten zijn gewoon nog niet zover. Fusie van een ‘paar keer klein’ is
niet per definitie een goed resultaat. De optelsom moet meer zijn dan dat. Het is een
samengestelde uitdaging; sommige gemeenten zitten nog met de ‘koppen in het zand’. Het
vraagt bestuurlijke durf; als je je uitspreekt voor een fusie, dan word je soms ‘verketterd’.
Het is een ingewikkelde klus om het goed uit te leggen en om de juiste keuze te maken zodat
de optelsom van de gemeenten die fuseren meer is dan de som der delen; een optelsom die
ook echt toekomst biedt.

Dhr. Knibbe geeft aan dat het gaat over een gevoel van urgentie en daarom een groot
bezwaar tegen regionale visie. Iedere gemeente heeft een ander gevoel van urgentie. Hij
vraag zich af wat gaat dit bijdragen aan het gevoel van urgentie? We blijven maar praten,
maar komen geen steek verder.

De gedeputeerde ziet beweging bij omliggende gemeenten en stelt dat onderschat wordt
wat Zaanstad en Purmerend hierin kunnen en willen betekenen. Deze grote gemeenten
voelen zich wel verantwoordelijk als grote broer of zus van de kleine gemeenten. En
misschien is het woord “visie” niet het juiste woord, maar wens om tot een stip op de
horizon te komen waar de regio bestuurlijk heen gaat, wordt zeker door Purmerend en
Zaanstad ondersteund.




                                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>De commissaris ziet nog een andere mogelijkheid: als Landsmeer wil fuseren met Purmerend
of Amsterdam, dan kan dat -bij wijze van spreken- morgen geregeld zijn. Er staat niets in de
weg om dat proces in te gaan steken. Er moet dan wel goed gekeken worden naar de
ontvlechtingsproblematiek aangezien in geval van Amsterdam sprake is van een andere
regio met alle gevolgen voor gemeenschappelijke regelingen, waterschappen etc. Dat is te
regelen en als dat de wens is van Landsmeer, dan is er geen allesomvattende visie nodig.
Maar als een fusie met de kleinere gemeente wordt aangegaan, dan is er wel een visie nodig
omdat dit een domino-effect heeft in de regio.

Mw. Verhoef is nog niet geheel content met het antwoord van de provincie. Haar specifieke
vraag is wat deze avond bijdraagt als het gevoel voor urgentie in de regio niet zo groot is?
Daar heeft zij niet echt een antwoord op gekregen; de routekaart die gesteld wordt door de
commissaris is er allang; de routekaart laat een fusie zien met drie of vier omliggende
gemeenten; daar is feitelijk niets nieuws aan.

Ze had nog een vraag gesteld waar ze nog geen antwoord op heeft gehad: wat als de
omliggende gemeenten niet hun verantwoordelijkheid nemen? Tenslotte refereert mw.
Verhoef aan het voorstel dat mw. Hop heeft gedaan over een kwartiermaker/ verkenner. De
provincie gaf aan dat er al een aanbod is gedaan, maar wat door de regio is afgeslagen. Stel
dat we daar nu een nieuwe stap in kunnen zetten en het toch als regio gaan oppakken; wat
gaat ons dat kosten en kunnen we op de provincie rekenen om hierin bij te springen?

De gedeputeerde onderkent het gevoel van urgentie en de duidelijkheid van de routekaart.
Alleen beslist Landsmeer niet alleen; andere partijen moeten daarin ook een beweging
maken en een gedwongen huwelijk is niet de wenselijke weg. Ook in bestuurskracht
procedures is het nu niet opportuun voor provinciaal ingrijpen; daar gaat het feitelijk nog “te
goed” voor. Wel wordt er veelvuldig gesproken met gemeenten en de provincie houdt
gemeenten ook een spiegel voor.

De gedeputeerde maakt zich wel zorgen. Het voorzieningenniveau gaat achteruit en de
lokale lasten worden hoger door bestuurskrachtproblemen. De gemeentefinanciën staan
overal onder druk, mede door de decentralisaties en in kleine gemeenten komt het dubbel
zo hard aan. De gedeputeerde hoopt dan ook dat er begrip is als de provincie aan tafel zit
met gemeenten die zelfstandig willen blijven. Uiteindelijk gaat iedere raad over zijn eigen
toekomst. Pas als er geen mogelijkheden meer zijn voor Landsmeer, dan is een route richting
BZK een mogelijke stap.

De commissaris refereert aan de opmerking van mw. Verhoef over het inleveren van de
sleutel: dat wil je niet. Als een gemeente een ‘artikel 12 gemeente’ wordt, dan sta je onder
toezicht, wordt alles uit handen genomen en heeft een gemeente niets meer te zeggen. De
gedeputeerde vult aan: op het moment dat alle gemeenten zeggen: provincie, komt u maar
met een voorstel, dan krijgen we een andere situatie. Dat is niet de meest wenselijke weg,
maar wel een mogelijkheid. Mocht er behoefte zijn van de regio voor een procesregisseur,
dan wil de provincie hier ook in financieel opzicht een bijdrage aan leveren. Er is een potje
voor en dat kan helpen in dit proces. Het is een belangrijk thema en de provincie wil dan ook
in dit opzicht meewerken.


                                                                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Mw. Van Boeijen: hoe gaan wij ons bewegen in dit krachtenveld? Hoe komen we aan meer
kennis, hoe kunnen we beter acteren. Dat we onze standpunten zoveel mogelijk eensgezind
uitdragen is duidelijk, maar wat kan nog meer helpen? En als we dan uitkomen bij één van
de grote steden; wat zou dat ertoe doen? Is dat de groene corridor? Is dat werkgelegenheid?
Is daar beeld van?

De commissaris geeft aan: wat ertoe doet, dat zijn de kernwaarden die voor Landsmeer
belangrijk zijn. Benoem deze; of dat de groene corridor is, natuurwaarden, werkgelegenheid,
dicht bij de inwoners etc.; wat zijn voor u de kernwaarden en ga die actief uitdragen, maar
geef ook aan wat de grenzen zijn.

Dhr. Damme: zodra er bij ons wat gaat veranderen, dan heeft dat gevolgen voor andere
gemeenten. Dat is ook een reden om als Landsmeer het gesprek te leiden; zo houden we
regie. De andere gemeenten in de regio hebben vergelijkbare problematiek en de vorige
commissaris, Johan Remkes, heeft met meerdere partners besproken. Kan de huidige
commissaris daarop reageren?

De commissaris stelt dat het belangrijk is dat uitkomsten van gesprekken met grote
gemeenten bekend worden; dat kan druk op regio ook verhogen. De commissaris spreekt
met regelmaat burgemeesters en bestuurders. In die gesprekken wordt ook benadrukt dat
zelfstandigheid volhouden niet gaat lukken, maar identiteit vasthouden zeker wel. Onze
verantwoordelijkheid gaat niet over vandaag of morgen. Het moet hier over vijf of tien jaar
nog steeds fijn wonen, werken en recreëren zijn. De provincie is vanavond aangeschoven
voor een open gesprek met de raad van Landsmeer, maar gaat ook met andere raden in de
regio het gesprek aan. De provincie kan ook de raden met elkaar in gesprek brengen en dit
faciliteren. Maar nogmaals: het gesprek met Amsterdam en Purmerend kan wellicht ook
beweging genereren. De commissaris reageert ook nog kort op de inbreng van mw. Van
Boeijen: het is belangrijk om goed te definiëren wat Landsmeer wil en wat Landsmeer te
bieden heeft. Landsmeer heeft heel veel te bieden en dat moet je ook vooral uitstralen.

Dhr. De Ridder: hypothetisch: Amsterdam wil graag met Landsmeer en andersom; hoe zit
het dan met het bijzonder provinciaal landschap en andere elementen die regio
overschrijdend zijn?

De commissaris: het mooie aan bijzonder provinciaal landschap is dat het bijzonder
provinciaal landschap is; de bescherming verandert niet als de gemeentegrenzen
veranderen; wat nu mag, mag dan nog steeds en wat nu niet mag, mag dan ook niet.
Grootschalige woningbouw of industrie op plekken die nu als bijzonder provinciaal
landschap zijn gedefinieerd kunnen nu niet en dat blijft ook zo. De vrees dat grote
gemeenten het landelijk gebied gaat volbouwen is dan ook niet nodig. De commissaris geeft
wel de tip om het te definiëren in de ‘bruidsschat’ en komt daarbij terug op de kernwaarden
van Landsmeer: dit zijn onze kernwaarden en dat willen we ook zo houden. Bovendien is
open landschap ook in het belang van de grote stad, stelt de gedeputeerde. Ook voor de
stad is ruimte en natuur nodig om een prettig woonklimaat te houden. Dhr. De Ridder
reageert hierop: we weten hoe Amsterdam met natuur omgaat. We kennen de
vertegenwoordiger van Amsterdam in het bestuur van Recreatieschap Het Twiske en we
kennen de standpunten.

                                                                                              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Mw. Hop: de provincie stelt dat we niet moeten wachten tot de verkiezingen met zoeken
naar toenadering, maar hoe krijgen we de andere gemeenten in beweging? Mw. Hop deelt
de opvatting dat een afgedwongen huwelijk niet ideaal is, maar hoe dan wel? Mw. Hop ziet
drie opties: 1) wachten dat Waterland zich bekeerd; 2) zoeken naar grote gemeente of 3)
wachten tot we geen bruidsschat meer hebben. Alle drie zijn het onmogelijke opties. Mw.
Hop is opzoek naar de notenkraker: hoe gaan we deze noot kraken? Het is 2 voor 12 voor
veel gemeenten en een duidelijke noodkreet is noodzakelijk.

De commissaris refereert aan het raadsbrede akkoord; daarin kan Landsmeer ook aangeven
hoe de raad erover denkt. En zeker, richting de verkiezingen gaan partijen zich ook
profileren, wees ervan bewust wat dit betekent in het proces. Het advies van de commissaris
is om te kijken of er serieuze gesprekken met Amsterdam of Purmerend mogelijk zijn. En als
dat zo is, om dan ook daar heel serieus naar gaan kijken. En ondertussen vooral ook de
andere processen door te laten gaan.

De gedeputeerde refereert nog aan de toetsingsinstrumenten voor draagvlak: een
referendum kan, maar er zijn meer instrumenten om draagvlak te toetsen en waar goede
ervaringen mee zijn (verwezen wordt naar de fusie Heerhugowaard – Langedijk). Het
ontbreken van een referendum hoeft niet persé tot problemen te leiden. Zie de fusie
Amsterdam – Weesp.

Dhr. Knibbe ziet een analogie met de formatie in Den Haag; na allerlei omzwervingen wordt
nu gekeken naar een minderheidscoalitie. Zou het een optie kunnen zijn om in eerste
instantie met Oostzaan en Wormerland te fuseren en na een jaar of vijf de gesprekken
opnieuw aangaan met omliggende gemeenten? Hoe denkt de provincie hierover?

De gedeputeerde zegt dat alles bespreekbaar is, maar een zienswijze moet ook richting BZK
aantonen dat voldaan is aan de wet ARHI. Daarin staan vijf voorwaarden:
   1. draagvlak;
   2. bestuurskracht;
   3. interne samenhang en nabijheid van bestuur;
   4. regionale samenhang;
   5. duurzaamheid

Het is de vraag of een fusie van Landsmeer, Wormerland en Oostzaan voldoende
bestuurskrachtig is om deze toets te doorstaan, maar het staat Landsmeer vrij om het te
proberen. Wellicht kan het ook een opstap zijn en druk op de omliggende gemeenten
uitoefenen waardoor er nog verrassende wendingen mogelijk zijn. De provincie toetst in
ieder geval op deze vijf elementen en als daaraan is voldaan, dan volgt er in beginsel een
positief advies.

5. Afronding met afspraken en conclusies door de burgemeester
Burgemeester komt tot een vijftal conclusies:

   1. Ga uit van eigen kracht
   2. Ontwikkel een strategie voor een fusie zowel groen-landelijk als stedelijk

                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>      3. Definieer je kernwaarden en bepaal zo je bruidsschat
      4. Bouw aan draagvlak in de samenleving
      5. Overweeg het benutten van het momentum tot aan de gemeenteraadsverkiezingen
         in 2022

Er komen gemeenteraadsverkiezingen aan, maar de verwachting van de burgemeester is
niet dat deze direct tot grote veranderingen zullen leiden binnen de gemeenteraad van
Landsmeer. Hij spreekt zijn waardering uit voor de korte lijnen met de commissaris en de
gedeputeerde en vraagt hoe de lijnen met elkaar kort te houden, in relatie tot de
ontwikkeling van de vier genoemde punten.

De commissaris wil de lijnen heel kort houden; dat wordt ook bevestigd doordat de
commissaris en de gedeputeerde hier vanavond aanwezig zijn. De commissaris ziet de
dilemma’s en uitdagingen en geeft aan dat we moeten proberen om uitdagingen deelbaar te
maken; ieder draagt een steentje bij. De provincie kan initiëren, faciliteren, mee-masseren
etc. Het is in Landsmeer fijn om te wonen, werken en recreëren. Dat is belangrijk en iets om
te koesteren.

De gedeputeerde geeft aan ook van de korte lijnen te zijn: “we staan naast u. Geef aan wat
er nodig is, wat we concreet kunnen doen en wij doen wat wij kunnen om u te helpen”.

De burgemeester geeft aan richting raad en provincie dat het college poogt op korte termijn
de terugkoppeling te doen van gesprekken met Purmerend en Amsterdam. Ook refereert hij
aan de hei-sessie volgende maand oktober. Deze wordt door wethouder Elfferich namens
het college voorbereid. Dit is een gelegenheid om als raad en college de stip op de horizon te
zetten en het stuur in handen te nemen.


6. Sluiting
Niets meer aan de orde zijnde, dankt burgemeester De Lange de aanwezigen, in het
bijzonder de gasten vanuit de provincie en sluit deze bijeenkomst.


1   De vragen die eerder aan de provincie zijn verzonden, staan hieronder gebundeld vermeld:

         Wat vindt de provincie/CvdK van een georganiseerde rustpauze in de discussies over
          en ontwikkelingen richting een fusie van Landsmeer met 1 of meer andere
          gemeenten
              o Met Waterland (Oostzaan en Wormerland)
              o Met Amsterdam
              o Met Purmerend
         Of ziet de CdK nog mogelijke interventies van de Provincie, Landsmeer of van 1 of
          meer van de overige partijen?
         Hoe staat de provincie tegenover het vormen van een federatie van gemeenten in
          Zaanstreek Waterland?
         Is de provincie bekend met de pilot die het ministerie van BiZa hiervoor organiseert?


                                                                                             10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   Vindt de provincie het een goed idee om mee te doen aan de pilot met de
    gemeenten die nu kwetsbaar zijn, te weten Landsmeer, Wormerland, Oostzaan.
   Is het denkbaar dat er op een zeker moment meer gemeenten zouden aansluiten?
   Gaat de provincie dit actief bevorderen?
   Wat is vanuit het Provinciaal perspectief het ideale bestuurlijk eindplaatje wat
    betreft de regio Za-Wa? En hoe zwaar weegt hierin het belang van het behoud van de
    gemeente Landsmeer?
   Op welke termijn moet dit gerealiseerd zijn?
   Hoe ziet GS haar eigen bestuurlijke betrokkenheid? Met name qua korte lijnen?
   Wat kan Landsmeer (nog) doen om een positieve impuls te geven aan de (beoogde)
    fusie-ontwikkelingen/-wensen.
   En los van de BT Landsmeer: wat is de status van het door de 8 gemeenten
    opgestelde document “Propositie voor de regio Za-Wa?
   De kleine gemeenten kunnen niet meer alleen, moeten fuseren. Wat gaat de
    Provincie daadwerkelijk doen om te helpen bij bespoediging van dat proces?
   En meer specifiek: wat gaat de Provincie doen om Landsmeer te helpen bij onze
    poging om de gewenste bestuurlijke fusie van Landsmeer met Edam-Volendam,
    Waterland, Oostzaan en Wormerland te realiseren?
   Wat zou de Provincie doen als gemeenten zelf geen verantwoordelijkheid nemen en
    de sleutel inleveren en (daarmee de te ondernemen stappen) bij de Provincie
    (leggen)?




                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>