<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Ondernemersmanifest Gemeenteraadsverkiezingen 2022
  30 praktische handvatten ter inspiratie voor de lokale programma’s




                        Stichting ONL voor Ondernemers                 1
          Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Introductie

ONL voor Ondernemers komt op voor de belangen van de ondernemers en heeft als doel om
het brede ondernemersklimaat te verbeteren. ONL is daarmee de stem van de ondernemer
uit het Midden- en Kleinbedrijf (MKB). Dit betekent dat ONL actie onderneemt en
aanbevelingen doet op basis van directe en continue inbreng van ondernemers uit het hele
land. Of het nu gaat om de verschillende concrete beleidsvoorstellen, het Sociale Akkoord
2021 of dit Ondernemersmanifest, ondernemers bepalen de agenda en ONL zorgt ervoor dat
de stem van de ondernemers gehoord wordt.

In Nederland zijn ongeveer 1,5 miljoen MKB-bedrijven. Deze 1,5 miljoen bedrijven zijn
verantwoordelijk voor +/- 60% van de toegevoegde waarde en 70% van de werkgelegenheid
van alle bedrijven in Nederland. Het MKB is de motor van de lokale economie en is
betrokken bij veel lokaal maatschappelijke initiatieven. U kunt als politieke partij veel doen
om de ondernemers in staat te stellen henzelf en uw gemeente te laten floreren. Want, het
geld moet eerst verdiend worden. Een gemeente die ondernemerschap stimuleert is goed
voor de ondernemingen, voor de mensen die er werken, voor de lokale economie en
samenleving. Het zorgt ervoor dat bedrijven zich in uw gemeente willen vestigen, dat er
werkgelegenheid ontstaat en dat de lokale economie kan groeien. Ondernemers zorgen voor
winkels, horeca en andere producten en diensten in uw gemeente, waarmee niet alleen de
lokale bevolking, maar ook toeristen en bezoekers bediend worden. Naast de economische
functie vervult het MKB ook een belangrijke lokale maatschappelijke functie. Zij sponsoren
verenigingen en evenementen en bieden onder meer leer-werkplekken aan voor jongeren.

ONL presenteert, in opvolging van het Ondernemersmanifest Gemeenteraadsverkiezingen
2018, het Ondernemersmanifest Gemeenteraadsverkiezingen 2022. Het manifest biedt uw
partij handvatten richting een definitief verkiezingsprogramma en, waar mogelijk, een
coalitie- of collegeakkoord. Ook steeds meer lokale ondernemersverenigingen komen met
goede uitgeschreven plannen ter verbetering van het lokale ondernemersklimaat. Met de
handvatten in het ONL-manifest en plannen van lokale ondernemersverenigingen realiseert
u meer bedrijvigheid, werkgelegenheid en levendigheid in uw gemeente.

Als lokale politiek bent u erg belangrijk voor ondernemers en met deze handvatten heeft u
de kans om echt iets te doen. U vormt het eerste en meest directe aanspreekpunt voor een
ondernemer. De door u genomen maatregelen zijn direct voelbaar bij lokale ondernemers.
Voor ondernemers in uw gemeente is het zeer belangrijk dat de onderstaande punten in de
definitieve verkiezingsprogramma’s en het coalitie- of collegeakkoord worden opgenomen.

Oktober 2021




                              Stichting ONL voor Ondernemers                                2
                Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Lokale verbinding


• 1) Een ondernemer-contactpersoon bij alle gemeenten. Ondernemers hebben een
  aanspreekpunt nodig waar ze met hun vragen of klachten terecht kunnen. Ondernemers
  ervaren het contact en de communicatie met de gemeente nu vaak als te bureaucratisch
  en onoverzichtelijk. Koppel een vast contactpersoon aan ondernemerschap. Een
  contactpersoon kan de ondernemer op weg helpen in het gemeentelijke systeem, brengt
  ondernemers in contact met de juiste afdeling en helpt bij het vinden van gemeentelijke
  formulieren. De contactpersoon moet het vertrouwen tussen de gemeente en de
  ondernemer doen laten toenemen. De menselijke maat als uitgangspunt.

• 2) Start een periodiek ondernemersoverleg om in gesprek te blijven met ondernemers.
  Zorg voor een vaste structuur waarmee de politiek gedurende de raadsperiode in
  gesprek blijft met ondernemers. Vraag aan ondernemers om mee te denken en help
  ondernemers bij het aanpakken van de problemen waar zij tegenaan lopen. Laat het een
  wisselwerking zijn tussen politiek en ondernemers. Het stimuleert onderlinge lokale
  verbinding, zowel economisch als maatschappelijk. Er wordt ruimte gecreëerd tot het
  uitwisselen van ideeën.

• 3) Durf over gemeentegrenzen heen te kijken. Grenzen remmen goede plannen en
  ondernemingen af, neem deze weg en werk nauw samen met buurgemeenten.
  Ondernemers willen ondernemerschap niet geremd zien worden doordat
  buurgemeenten andere regelgeving hanteren. Ondernemers willen kansen grijpen.
  Gemeenten moeten dit kunnen faciliteren door een harmonisatie van regelgeving.

• 4) Benoem een gemeentelijke of regionale ondernemersombudsman. Ondernemers
  raken steeds vaker verstrikt in het web van lokale wet- en regelgeving, dienstverlening en
  communicatie door gemeenten. Er moet op lokaal of regionaal niveau een
  onafhankelijke autoriteit komen die (a) een (adviserende) uitspraak kan doen over het
  handelen van een gemeente en (b) verschillende stakeholders eenvoudig bij elkaar kan
  brengen in geval van gemeentegrensoverschrijdende ondernemersinitiatieven.

• 5) Creëer langetermijnstrategieën op recreatie, toerisme en de verduurzamingsopgave.
  Ondernemers hebben behoefte aan een duidelijk toekomstperspectief. Het zorgt dat
  ondernemers zich kunnen focussen op de langere termijn, dat creëert
  (investerings)zekerheid in de planning en ondernemersdoelstellingen.

• 6) Gemeenten en ondernemers moeten de handen in één slaan wat betreft marketing.
  Om bedrijven, toeristen en potentiële nieuwe inwoners te trekken moeten factoren als
  ligging, ondernemersklimaat, arbeidspotentieel en infrastructuur beter en blijvend
  benoemd worden. Investeer in een doorlopende marketingstrategie.




                           Stichting ONL voor Ondernemers                                3
             Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Lokaal ondernemersklimaat

• 7) Stimuleer financiering van kleine kredieten voor MKB-ondernemers. Help kleine
  kredietaanbieders met het geschikt maken van de kredieten voor de lokale
  ondernemers, financieel, dan wel adviserend. Werk samen met kredietaanbieders en
  adviseurs om ondernemers te wijzen in de zoektocht naar financiering.

• 8) Stimuleer lokale innovatieve bedrijven als smart-ups, scale-ups en
  vooruitstrevende familiebedrijven. Creatieve ondernemingen kunnen van grote
  toegevoegde waarde zijn voor de gemeente. Het trekt kennis en werkgelegenheid aan.
  Gemeenten moeten dit koesteren en hierop investeren. Er zijn al legio gemeentelijke
  en provinciale voorbeelden van instrumenten als MKB-regiodeals en
  voucherregelingen om ondernemers te ondersteunen bij de stap naar verduurzaming,
  innovatie, digitalisering, bedrijfsopvoling en/of ondernemersvaardigheden. Leer van
  andere gemeenten om de vooruitstrevende Nederlandse bedrijven te stimuleren.

• 9) Geef ondernemers meer zeggenschap over budgetten die specifiek voor hun
  omgeving zijn gereserveerd. Denk aan de herinrichting van bedrijventerreinen of
  winkelstraten. Ondernemers weten als geen ander wat er nodig is om de locatie een
  (economische) impuls te geven, zowel qua vormgeving als uitstraling. Betrek
  ondernemers meer en beter bij de bouwtekeningen en budgettaire invulling.

• 10) Voorkom leegstand in de winkelstraten. Ga in gesprek met ondernemers over het
  tegengaan van overconcentratie en de mogelijkheid van het transformeren of
  multifunctioneel gebruik van winkels en horeca. Maak dit laatste als gemeente ook
  mogelijk door positieve vergunningverlening.

• 11) Verleng de tijdens corona opgezette ‘koop-lokaal’ acties en behoud de papieren
  reclamefolders. Wat we lokaal kunnen doen, moeten we echt lokaal doen. De lokale
  krant en reclamefolders helpen hierbij. De toegevoegde waarde van papieren reclame
  bindt consument en ondernemer. De consument heeft profijt van de acties en de
  ondernemers van de consumentenaanloop. Tegelijkertijd zijn ondernemers in bredere
  zin bereid om op andere manieren actief bij te dragen aan -en mee te denken over
  manieren tot- het verder verminderen van restafval.

• 12) Stimuleer ondernemerschap door de precariobelasting terug te laten vloeien
  naar de ondernemers. De belasting op reclame-uitingen (precariobelasting) is een
  doorn in het oog van ondernemers. Laat deze precariobelasting terugvloeien naar
  ondernemers/het lokale ondernemersklimaat. De belasting op het gebruik van de
  openbare ruimte moet in verhouding staan tot de kosten die de gemeenschap maakt
  voor het verschaffen en onderhouden van die ruimte.

• 13) Zet in op het behoud van cruciale faciliteiten voor ondernemers als
  geldautomaten en voldoende parkeerplaatsen. Basisfaciliteiten zijn nodig om de
  stads- of dorpskern levendig te houden. Zo beperkt het toeristen als er een
  geldautomaat ontbreekt en leidt een gebrek aan parkeerplaatsen tot minder klanten.
  Creëer meer, veiligere en goedkopere parkeerplaatsen, eventueel aan de stads- of
  dorpsrand.

                          Stichting ONL voor Ondernemers                                4
            Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Regeldrukeffecten


• 14) Stroomlijn de 5 processen waar ondernemers het meeste last van hebben. Neem
  als gemeenten de verantwoordelijkheid om de 5 lastigste regeltrajecten te
  identificeren en investeer in het stroomlijnen van deze 5 processen. Trek hierbij samen
  op met ondernemers.

• 15) Nieuwe regels worden eerst getoetst aan een MKB-haalbaarheidstoets. Nieuwe
  of aangepaste lokale regelgeving moet ook voor kleine ondernemers behapbaar en
  uitvoerbaar zijn. Om deze garantie te kunnen geven is een toets noodzakelijk. De
  gevolgen van nieuwe regelgeving moeten eerst voldoende in kaart zijn gebracht.

• 16) Vereenvoudig het proces van vergunningaanvragen. Geef binnen 6 weken
  duidelijkheid door het beperken van de afgiftetermijnen en zorg voor transparantie in
  het proces. Benader aanvragen met een open en positieve blik door te kijken naar wat
  wel kan, in plaats van wat niet kan. Mocht het de gemeentelijke organisatie niet lukken
  om een besluit te nemen binnen de gestelde termijn dan wordt de vergunning
  automatisch verleent. De ondernemer mag niet de dupe worden van de stroperigheid
  bij de gemeente.

• 17) Bestemmingsplan: snel schakelen is de sleutel. Het bestemmingsplan mag geen
  belemmering zijn voor creativiteit. Het vaststellen van ruime kaders is nodig voor het
  plannen van de ruimte en essentieel voor de investeringszekerheid. Echter, er moet
  altijd ruimte zijn voor maatwerk. Zoek gericht naar oplossingen, kijk in mogelijkheden.

• 18) Stapeling van toezicht, advies en centraal aanspreekpunt. Regels zijn regels en
  moeten worden gecontroleerd. Zorg ervoor dat er regie is op de controle, zodat de
  ondernemer niet eindeloos dezelfde informatie naar verschillende controlerende
  overheidsinstanties moet sturen. Zorg voor bundeling van controles, zodat een
  ondernemer niet alsmaar verschillende inspecteurs over de vloer heeft.




                           Stichting ONL voor Ondernemers                                   5
             Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Ontzorg ondernemers


• 19) Betaal als gemeente de rekeningen op tijd. Iedere overheidsinstantie moet binnen
  30 dagen haar rekeningen betalen. Dit lukt nog niet in elke gemeente even goed. Ga
  als gemeente het overleg aan met de leveranciers over e-facturatie om de
  betaaltermijnen te verkorten. E-facturatie is eenvoudig in omgang en versnelt het
  betalingsproces.

• 20) Steun de startende ondernemers met bruikbare informatie over het
  ondernemerschap, het loket voor ondernemers binnen de gemeentelijke organisatie
  en gegevens van de ondernemersvereniging(en). Geef startende ondernemers de
  steun die ze nodig hebben. Het stimuleert het lokale ondernemerschap met een
  nieuwe dosis inspiratie en creativiteit.

• 21) Compenseer ondernemers voor rechtmatig overheidsoptreden (bij bijvoorbeeld
  een wegafsluiting). Gemeenten moeten zich maximaal inspannen om te voorkomen
  dat ondernemers nadeel ervaren van onderhoudswerkzaamheden. Het komt nog te
  vaak voor dat de lokale politiek besluit tot het afsluiten of vernieuwen van een weg,
  maar de ondernemer die hierdoor direct geraakt wordt niet tegemoetkomt met een
  vergoeding. Volgens staand overheidsbeleid maken ondernemers aanspraak op een
  vergoeding die de geleden schade compenseert, de nadeelcompensatie. Ondernemers
  snappen dat onderhoud in de publieke ruimte nodig is, maar zijn tegelijkertijd vaak
  angstig om de relatie met de gemeente op het spel te zetten voor de
  nadeelcompenstatie. De gemeente moet zich blijven realiseren dat een ondernemer
  afhankelijk is van de bereikbaarheid van zijn of haar zaak.

• 22) Verlaag de OZB, net als de leges en lasten. Het zwaar belasten van
  ondernemerschap werkt negatief op het lokale ondernemersklimaat. Lokale
  belastingen en leges worden nu vaak gebruikt als sluitpost voor de gemeentelijke
  begroting. Ondernemers hebben het zwaar (gehad) door corona en de stijgende
  kosten voor energie, inkoop en lonen. De OZB moet in iedere gemeente structureel
  worden verlaagd. De grondslag voor leges en lasten is vaak onduidelijk en er zijn grote
  verschillen tussen gemeenten.




                           Stichting ONL voor Ondernemers                                   6
             Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>(Digitale) Veiligheid

 • 23) Ondernemers wijzen op het belang van gedegen cybersecurity en de gevaren en
   kansen van het online actief zijn. Cybersecurity wordt steeds belangrijker, het aantal
   digitale aanvallen op ondernemers neemt helaas toe. Voor gemeenten ligt er een
   verantwoordelijkheid om ondernemers te wijzen op de gevaren en kansen van
   cybersecurity. Gemeenten moeten ondernemers hier blijvend over informeren.

 • 24) Versterk politie- en boa-inzet. In plattelandsgemeenten en op bedrijventerreinen
   krijgen ondernemers steeds vaker te maken met ongewenste gasten. Criminelen die
   ondernemers willen gebruiken om illegale praktijken wit te wassen. Gemeenten
   moeten meer inzetten op het tegengaan van ondermijning door het intensiveren van
   de beveiliging van bedrijventerreinen en in de regio.




Verduurzaming

 • 25) Begeleid ondernemers bij hun wens tot verduurzaming met advies en bundel
   kennis. Veel ondernemers staan open voor de verduurzamingsopgave. Alleen, de
   kennis over het ‘hoe’ ontbreekt. Gemeenten moeten ondernemers adviseren richting
   de bestaande subsidies, vergunningen en type verduurzaming. Tegelijkertijd kunnen
   gemeenten verschillende ondernemers die zich bezighouden met verduurzaming bij
   elkaar brengen in een kennisnetwerk om tot initiatieven te komen om andere
   ondernemers mee te krijgen. Ondernemers leren het liefst van andere ondernemers.

 • 26) Investeer in het energienet. Als ondernemers de verduurzamingsslag willen maken
   is het aan de lokale overheid om dit te faciliteren. Het energienet zit in grote delen van
   Nederland ‘vol’. Gemeenten moeten, in overleg met hogere overheden, zo snel als
   mogelijk starten met het uitbreiden van het energienet.




                            Stichting ONL voor Ondernemers                                  7
              Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Wonen

• 27) Werk het woningtekort weg. De personeelstekorten lopen flink op. Dit staat
  ondernemerschap in de weg. In sommige branches zijn ondernemers genoodzaakt de
  openingstijden in te perken. Om nieuwe mensen aan te kunnen trekken moeten er de
  komende jaren heel veel betaalbare woningen gebouwd worden, zowel binnen- als
  buiten de dorp- en stedelijke kernen en daar waar mogelijk in de hoogte. Een
  belangrijke versnellingsopgave zit bij de vergunningverlening en de bureaucratische
  molen. Geef particulieren en ondernemers de mogelijkheid om snel over te gaan op
  het bouwen van nieuwe woningen of het aanpakken van bestaande woningen of
  kantoorgebouwen.

• 28) Bouw betaalbare starterswoningen. Het woningtekort onder starters is enorm
  groot. Ondernemers op zoek naar jonge talenten kunnen deze niet binden bij gebrek
  aan huisvesting. Bouw specifiek woningen in het starterssegment in de prijsklasse
  tussen de 200.000 en 300.000 euro zodat ook de alleenstaande jonge talenten een
  huis kunnen kopen.




Arbeidsmarkt
• 29) Zet in op de samenwerking tussen ondernemerschap, onderwijs en gemeente.
  Kijk waar lokaal personeelstekorten zijn en probeer lokaal of regionaal een opleiding te
  starten in specifiek deze branche of beroepsgroep. Stimuleer ondernemers en
  onderwijsinstellingen in het uitwisselen van kennis door stages, gastcolleges,
  werkbezoeken en werk-leerbanen. De gemeente kan de interactie tussen
  ondernemers en onderwijsinstellingen faciliteren om techniek, vakmanschap en
  ambachten beter op de kaart te zetten. Let hierbij specifiek op de kleinere MKB-
  bedrijven die nu veelal onvoldoende worden meegenomen.

• 30) Benader actief mensen zonder een baan. Er is een groot personeelstekort. Er zijn
  in Nederland meer openstaande vacatures dan werklozen. Help de mensen zonder
  baan, al dan niet via omscholing, aan een baan. Zorg dat vraag en aanbod van arbeid
  bij elkaar komt via een actief gemeentelijk loket. Heb daarbij extra aandacht voor
  mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.




                           Stichting ONL voor Ondernemers                                    8
             Tournooiveld 3 | 2511 CX Den Haag |Tel: +31(0)70 3643474
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>