<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Afstemmingsverordening WerkSaam Westfriesland 2015


Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland, gevestigd te Hoorn;

Gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van WerkSaam Westfriesland dd 22 oktober 2014;

Gelet op artikel 8, eerste lid, aanhef en onderdeel a en e, van de Participatiewet, artikel 35 van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers en artikel 35 van
de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen;

Gelet op artikel 15, lid 2, onderdeel c van de Gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland

Overwegende dat WerkSaam Westfriesland bij verordening nadere regels dient vast te stellen met
betrekking tot het afstemmen van de uitkering;

besluit vast te stellen de Afstemmingsverordening WerkSaam Westfriesland 2015


Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Artikel 1. Begrippen
In deze verordening wordt verstaan onder:
- Algemeen bestuur: het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke Regeling WerkSaam
    Westfriesland
- benadelingsbedrag: netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
    of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in
    het bestaan;
- bijstandsnorm:
     1° toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5, onderdeel c, van de Participatiewet, of
     2° grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van de IOAW of artikel 5 van de IOAZ voor
         zover sprake is van een uitkering op grond van de IOAW of de IOAZ;
- Dagelijks bestuur: het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling WerkSaam Westfriesland
- IOAW: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
- IOAZ: Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
- Uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet of een uitkering op grond van de IOAW
    of de IOAZ.
- WerkSaam: De gemeenschappelijke Regeling WerkSaam Westfriesland

Artikel 2. Het besluit tot opleggen van een verlaging
In het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als bedoeld in artikelen
 9a, twaalfde lid, 18, tweede, vijfde en zesde lid, van de Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde
lid, van de IOAW en de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAZ worden in ieder geval vermeld:
    a. de reden van de verlaging;
    b. de duur van de verlaging;
    c. het bedrag of percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd; en
    d. indien van toepassing, de reden om af te wijken van de standaardverlaging.


                                                                                                 Pagina 1 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Artikel 3. Horen van belanghebbende
1. Voordat een verlaging wordt opgelegd wordt een belanghebbende in de gelegenheid gesteld zijn
    zienswijze naar voren te brengen.
2. Het horen van een belanghebbende kan achterwege blijven als:
         a. de vereiste spoed zich daartegen verzet;
         b. belanghebbende al eerder in de gelegenheid is gesteld zijn zienswijze naar voren te brengen
            en zich sindsdien geen nieuwe feiten of omstandigheden hebben voorgedaan;
         c. het algemeen bestuur het horen niet nodig acht voor het vaststellen van de ernst van de
            gedraging of de mate van verwijtbaarheid, of
         d. belanghebbende aangeeft hiervan geen gebruik te willen maken.

Artikel 4. Afzien van verlaging
1. Het algemeen bestuur ziet af van een verlaging als:
    a. elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt;
    b. de gedraging meer dan drie jaar voor constatering daarvan door het algemeen bestuur heeft
         plaatsgevonden en voor die gedraging een verlaging van € 340 of minder kan worden opgelegd;
         of
    c. de gedraging meer dan vijf jaar voor constatering daarvan door het algemeen bestuur heeft
         plaatsgevonden en voor die gedraging een verlaging van meer dan € 340 kan worden opgelegd.
2. Het algemeen bestuur kan afzien van een verlaging als het daarvoor dringende redenen aanwezig
    acht.
3. Als het algemeen bestuur afziet van een verlaging op grond van dringende redenen, wordt een
    belanghebbende hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.

Artikel 5. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging
1. Een verlaging wordt toegepast op de uitkering over de kalendermaand volgend op de maand waarin
    het besluit tot het opleggen van de verlaging aan een belanghebbende is bekendgemaakt. Daarbij
    wordt uitgegaan van de op dat tijdstip voor die belanghebbende geldende bijstandsnorm.
2. Een verlaging kan met terugwerkende kracht worden toegepast op de uitkering over de periode
    waarop de gedraging betrekking heeft gehad of over de periode waarin de gedraging heeft
    plaatsgevonden als een verlaging overeenkomstig het eerste lid niet mogelijk is omdat de uitkering is
    beëindigd of ingetrokken.
3. Als een verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd als gevolg van de beëindiging of
    intrekking van de uitkering, wordt de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is uitgevoerd,
    alsnog opgelegd als belanghebbende binnen de termijn, bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel b,
    opnieuw een uitkering ontvangt.

Artikel 6. Berekeningsgrondslag
Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.

Hoofdstuk 2. Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot de
arbeidsinschakeling

Artikel 7. Gedragingen Participatiewet
Gedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde arbeid niet wordt verkregen of
een verplichting op grond van de artikelen 9, 9a en 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende wordt
nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
    a) eerste categorie:
         1. het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
                                                                                                 Pagina 2 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van de registratie;
       2. het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die verband houden met de aard en het
       doel van een bepaalde vorm van bijstand als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet;
    b) tweede categorie:
            1. het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen, uitvoeren en evalueren van een
                plan van aanpak als bedoeld in artikel 44a van de Participatiewet;
            2. het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld in de artikelen 9, eerste lid, of
                55 van de Participatiewet, voor zover het gaat om een belanghebbende jonger dan 27
                jaar, gedurende vier weken na een melding als bedoeld in artikel 43, vierde en vijfde lid,
                van de Participatiewet, voor zover deze verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18,
                vierde lid, van de Participatiewet;
            3. het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken verplichtingen als bedoeld in
                artikel 9, eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet niet te willen nakomen, wat heeft
                geleid tot het intrekken van de ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande
                ouder, bedoeld in artikel 9a, eerste lid, van de Participatiewet;
            4. het niet of onvoldoende verrichten van een door het algemeen bestuur opgedragen
                tegenprestatie naar vermogen als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel c, van de
                Participatiewet;
            5. het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot
                arbeidsinschakeling als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet;
            6. het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot vermindering van
                de bijstand als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet;
    c) derde categorie:
       1. het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen voor zover dit
       niet voortvloeit uit een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet;
       2. het niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen die strekken tot beëindiging van de
       bijstand als bedoeld in artikel 55 van de Participatiewet.

Artikel 8. Gedragingen IOAW en IOAZ
Gedragingen van een belanghebbende waardoor algemeen geaccepteerde arbeid niet wordt verkregen of
een verplichting op grond van de artikelen 37 en 38 van de IOAW of de artikelen 37 en 38 van de IOAZ
niet of onvoldoende wordt nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
    a. eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het
         Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van de
         registratie;
    b. tweede categorie:
             1. het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden
                 tot arbeidsinschakeling;
             2. het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het algemeen bestuur aangeboden
                 voorziening als bedoeld in de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van
                 de IOAW of de artikelen 36, eerste lid, en artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAZ,
                 voor zover dit niet heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot voortijdige
                 beëindiging van die voorziening;
             3. het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken de verplichtingen als bedoeld in
                 artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAW of artikel 37, eerste lid, onderdeel e, van
                 de IOAZ niet te willen nakomen, wat heeft geleid tot het intrekken van de ontheffing van
                 de arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder als bedoeld in artikel 38, eerste lid, van de
                 IOAW of artikel 38, eerste lid, van de IOAZ;

                                                                                                 Pagina 3 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          4. het niet of onvoldoende verrichten van een door het algemeen bestuur opgedragen
              tegenprestatie naar vermogen als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de
              IOAW of artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de IOAZ;
    c. derde categorie:
          1. het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen;
          2. het niet aanvaarden van algemeen geaccepteerde arbeid;
          3. het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid;
          4. het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het algemeen bestuur aangeboden
              voorziening gericht op arbeidsinschakeling als bedoeld in de artikelen 36, eerste lid, en
              37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAW en de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid,
              onderdeel e, van de IOAZ, voor zover dit heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
              voortijdige beëindiging van die voorziening.

Artikel 9. Hoogte en duur van de verlaging
De verlaging, bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 7 en 8, wordt vastgesteld op:
   a. 20% van de bijstandsnorm gedurende 1 maand bij gedragingen van de eerste categorie;
   b. 50% van de bijstandsnorm gedurende 1 maand bij gedragingen van de tweede categorie;
   c. 100% van de bijstandsnorm gedurende 1 maand bij gedragingen van de derde categorie.

Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot de
arbeidsinschakeling

Artikel 10. Duur verlaging bij schending geüniformeerde arbeidsverplichting
Als een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet niet
of onvoldoende nakomt, bedraagt de verlaging 100 procent van de bijstandsnorm gedurende 1 maand.

Artikel 11. Verrekenen verlaging
                     1. Het bedrag van de verlaging, bedoeld in artikelen 9, 10, 13 en 14, wordt
                         toegepast over de maand van oplegging van de maatregel.
                     2. Bij bijzondere omstandigheden wordt het bedrag van de verlaging verrekend
                         over de maand van oplegging en de volgende twee maanden.

Hoofdstuk 4. Overige gedragingen die leiden tot een verlaging

Artikel 12. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
3. Een verlaging wegens tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het
    bestaan als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt afgestemd op het
    benadelingsbedrag.
4. De verlaging wordt vastgesteld op 100% van de bijstandsnorm voor de duur van de periode dat de
    belanghebbende als gevolg van zijn gedraging eerder of langer een beroep op bijstand doet c.q. heeft
    gedaan dan zonder deze gedraging het geval zou zijn geweest.

Artikel 13. Zeer ernstige misdragingen
Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover personen en instanties die zijn belast met
de uitvoering van de Participatiewet als bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet, tegenover personen
en instanties die zijn belast met de uitvoering van de IOAW als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onder g,
van die wet of tegenover personen en instanties die zijn belast met de uitvoering van de IOAZ als bedoeld
in artikel 37, eerste lid, onder g, van die wet, wordt een verlaging opgelegd van 100% van de
bijstandsnorm gedurende 1 maand.
                                                                                                Pagina 4 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 5. Samenloop en recidive

Artikel 14. Samenloop van gedragingen
1. Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere in deze verordening of artikel
    18, vierde lid, van de Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt één verlaging opgelegd. Voor
    het bepalen van de hoogte en duur van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de
    hoogste verlaging is gesteld.
2. Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van één of meerdere in deze
    verordening of artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet genoemde verplichtingen, wordt voor
    iedere gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd. Deze verlagingen worden gelijktijdig opgelegd,
    tenzij dit gelet op de ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van
    de belanghebbende niet verantwoord is.
3. Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel een in deze verordening of artikel
    18, vierde lid, van de Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste lid, van de
    Participatiewet genoemde verplichting, wordt geen verlaging opgelegd, voor zover voor die schending
    een bestuurlijke boete wordt opgelegd.
4. Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van zowel een in deze verordening
    of artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste lid,
    van de Participatiewet genoemde verplichting, waarvoor een bestuurlijke boete kan worden
    opgelegd, wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd, tenzij dit gelet op de
    ernst van de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de belanghebbende
    niet verantwoord is.

Artikel 15. Recidive
1. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee een
    verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in de artikelen 7, onder b of c, , 8, onder b
    of c, lid, 12, eerste lid, opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens
    de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
2. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee een
    verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in de artikelen 7, eerste lid, 8, eerste lid of
    13 opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens de hoogte van de
    oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
3. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee een
    verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
    Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging als bedoeld in artikel 18,
    vierde lid, van de Participatiewet, bedraagt de verlaging honderd procent van de bijstandsnorm
    gedurende 2 maanden.

Hoofdstuk 6. Blijvende of tijdelijke weigering IOAW/IOAZ

Artikel 16. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZ
Als het algemeen bestuur de uitkering op grond van artikel 20, eerste lid, van de IOAW of artikel 20,
tweede lid, van IOAZ blijvend of tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze weigering heeft geleid
tevens op grond van deze verordening tot een verlaging zou kunnen leiden, blijft een verlaging ter zake
van die gedraging achterwege.

Artikel 17. Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering

                                                                                                  Pagina 5 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1. Het college kan de uitkering tijdelijk weigeren naar de mate waarin de belanghebbende inkomen als
bedoeld in of op grond van artikel 8 van de IOAW of de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, als:
a. aan de beëindiging van zijn dienstbetrekking een dringende reden ten grondslag ligt in de zin van artikel
678 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en een persoon ter zake een verwijt kan worden gemaakt, of
b. de dienstbetrekking is beëindigd door of op verzoek van een persoon zonder dat aan de voortzetting
ervan zodanige bezwaren waren verbonden, dat deze voortzetting redelijkerwijs niet van hem zou kunnen
worden gevergd.
2. Het college kan de uitkering blijvend weigeren naar de mate waarin de belanghebbende inkomen als
bedoeld in of op grond van artikel 8 van de IOAW van de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, als een
persoon:
a. nalaat algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden, of
b. door eigen toedoen geen algemeen geaccepteerde arbeid verkrijgt.

Artikel 18. Overgangsbepaling
1. Afstemmeningsbesluiten van voor 1 januari 2015 op grond van de WWB, IOAW en IOAZ worden
    onverkort uitgevoerd door het Algemeen Bestuur.
2. Afstemmingsbesluiten van voor 1 januari 2015 op grond van de WWB, IOAW en IOAZ worden door
    het Algemeen Bestuur meegenomen in de besluitvorming bij afstemming in geval van recidive zoals
    genoemd in artikel 15.

Hoofdstuk 7. Slotbepalingen

Artikel 19. Hardheidsclausule
1. Het Algemeen Bestuur kan ten gunste van de persoon afwijken van de bepalingen in deze
    verordening, indien toepassing van de verordening leidt tot onbillijkheden van overwegende aard.
2. In gevallen, die de uitvoering van deze verordening betreffen, waarin deze verordening niet voorziet,
    beslist het Algemeen Bestuur.

Artikel 20. Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt op 7 januari 2015 in werking (dag bekendmaking) en werkt terug tot en met
    1 januari 2015.
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Afstemmingsverordening WerkSaam Westfriesland 2015

Aldus vastgesteld in de vergadering van het algemeen bestuur van WerkSaam Westfriesland op 7 januari
2015;

De voorzitter,
De secretaris,




                                                                                                Pagina 6 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Toelichting
Algemeen
Rechten en plichten in de Participatiewet
Gemeenten hebben een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van de rechten en plichten
van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde moet het
beleid vastgelegd worden in een verordening. Naast de rechten geldt dat uiteraard ook voor de plichten.
Het recht op een uitkering is namelijk altijd verbonden aan de verplichtingen zich in te zetten om weer
onafhankelijk te worden van de uitkering.

Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de bijstand en de daaraan
verbonden verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een belanghebbende.
In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering en de daaraan
verbonden verplichtingen voor bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet recht worden gedaan
aan de individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden. Artikel 18, tweede lid, van de
Participatiewet legt een directe koppeling tussen de rechten en plichten van de bijstandsgerechtigden:
het recht op een uitkering is altijd verbonden aan de verplichting zich in te zetten om weer onafhankelijk
te worden van de uitkering. Dit betekent dat de vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen
afhangt van de toepasselijke bijstandsnorm en de beschikbare middelen van de bijstandsgerechtigde,
maar ook van de mate waarin de verplichtingen worden nagekomen. De inspanningen die van de
bijstandsgerechtigde kunnen worden verwacht, spelen ook een rol.

Wanneer WerkSaam tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn verplichtingen niet of in
onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Alleen wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid
ontbreekt, ziet WerkSaam af van een dergelijke verlaging. WerkSaam moet niettemin bij de vaststelling
van de verlaging rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel vastgestelde
verplichtingen. Ook kan worden afgezien van een verlaging als WerkSaam daartoe zeer dringende
redenen aanwezig acht.

Met ingang van 1 januari 2015 zijn in de Participatiewet geüniformeerde arbeidsverplichtingen
opgenomen. Voor schending van deze verplichtingen geldt dat de bijstand in beginsel moet worden
verlaagd met honderd procent gedurende één tot drie maanden. In de verordening dient de duur van de
verlaging vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet).



Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening is een punitieve sanctie voor zover de verlaging
wordt opgelegd omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft misdragen.1 Als een betreffende gedraging
ook een strafbaar feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd. Deze
verlaging en de strafvervolging kunnen alleen naast elkaar bestaan als sprake is van juridisch te
onderscheiden feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt opzettelijk een ambtenaar. Strafrechtelijk
bezien kan een geldboete worden opgelegd (of zelfs een gevangenisstraf). Daarnaast is sprake van zich
zeer ernstig misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde lid, van de Participatiewet op grond waarvan de
bijstand kan worden verlaagd.


1
 CRvB 31-12-2007, nrs. 06/4510 WWB, ECLI:NL:CRVB:2007:BC1811, CRvB 29-07-2008, nrs. 07/2262
WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BD9023, CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a.,
ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919 en CRvB 19-01-2010, nr. 08/1012 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BL0052.
                                                                                               Pagina 7 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>In andere gevallen waarin een verlaging wordt opgelegd krachtens de afstemmingsverordening is sprake
van een reparatoire sanctie (bijvoorbeeld bij schending arbeidsverplichting). Als een betreffende
gedraging ook een strafbaar feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden vervolgd.
De verlaging en de strafvervolging kunnen naast elkaar bestaan omdat het hier gaat om een reparatoire
maatregel en een punitieve sanctie.

Afstemmen in de IOAW en de IOAZ
Ook op grond van de IOAW en IOAZ bestaat de mogelijkheid de uitkering te verlagen of te weigeren als
een belanghebbende de aan het recht op uitkering verbonden verplichtingen niet of onvoldoende nakomt
(artikel 20 van de IOAW en artikel van de 20 IOAZ). Het beleid moet vastgelegd worden in een
verordening (artikel van de 35 IOAW en artikel 35 van de IOAZ).

Niet verlenen van medewerking
Het niet verlenen van medewerking kan ook aanleiding geven tot verlaging van de bijstand. Het
belangrijkste voorbeeld van de medewerkingsplicht is het toestaan van een huisbezoek. In de praktijk zal
het niet toestaan van een huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van het recht op bijstand
omdat het recht op bijstand niet kan worden vastgesteld. Het verlagen van de bijstand is in dat geval niet
aan de orde. Het niet voldoen aan een oproep om op een bepaalde plaats en tijd te verschijnen in
verband met arbeidsinschakeling valt ook onder het niet voldoen aan de medewerkingsplicht. In de
praktijk betreft het echter veelal oproepen voor gesprekken om bepaalde inlichtingen te verstrekken
zodat het niet verschijnen dan wordt gezien als het niet nakomen van de inlichtingenplicht. Daarom is
ervoor gekozen het niet verlenen van medewerking zoals bedoeld in artikel 17, tweede lid, van de
Participatiewet niet als verlagingswaardige gedraging op te nemen in deze verordening.




                                                                                               Pagina 8 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Artikelsgewijze toelichting
Enkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.

Artikel 1. Begrippen
Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de Algemene wet
bestuursrecht (hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.

Bijstandsnorm
Onder de ‘bijstandsnorm’ wordt in deze verordening verstaan de in de situatie van belanghebbende
geldende bijstandsnorm. Dit is de toepasselijke norm, vermeerderd met toeslagen, en verminderd met
verlagingen, alles inclusief vakantietoeslag. Voor zover sprake is van een uitkering op grond van de IOAW
of de IOAZ wordt onder bijstandsnorm verstaan de toepasselijke grondslag zoals bedoeld in artikel 5 van
de IOAW en artikel 5 van de IOAZ.

Benadelingsbedrag
Het benadelingsbedrag is de netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep
wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening
in het bestaan. Voor het bepalen van het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het nettobedrag van de
uitkering, zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de bestuurlijke boete.2

Artikel 2. Het besluit tot opleggen van een verlaging
Het verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door middel van een besluit.
Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar en beroep indienen. In dit artikel is aangegeven wat
in het besluit in ieder geval moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks voort uit de Awb en
dan vooral uit het motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder andere in dat een besluit
kenbaar is en van een deugdelijke motivering is voorzien.

Artikel 4. Afzien van verlaging
Afzien van verlagen
Het afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt", is
overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid, van
de IOAW en artikel 20, derde lid, van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend sprake
is bij evidente afwezigheid van verwijtbaarheid.3 Het is aan WerkSaam te beoordelen of elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt aan het betreffende gedrag. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van
verwijtbaarheid afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze
gedraging mee te tellen (zie artikel 15 van deze verordening). Is vanwege de afstemming op grond van
artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet van een verlaging afgezien dan is daarin geen reden gelegen
om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive.

Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de gedraging te lang geleden
heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de effectiviteit (“lik op stuk”) is het nodig dat een verlaging
spoedig nadat de gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd.



2
    Kamerstukken II 2011/12, 33 207, nr. 3, blz. 43.
3
    CRvB 24-07-2001, nr. 99/1857 NABW, ECLI:NL:CRVB:2001:AD4887.
                                                                                                 Pagina 9 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>WerkSaam kan geen verlaging opleggen voor gedragingen die langer dan drie of vijf jaar geleden hebben
plaatsgevonden. De vervaltermijn is afhankelijk van de hoogte van de afstemming. Hiermee wordt
aangesloten bij de vervaltermijnen zoals genoemd in artikel 5:45, tweede lid, van de Awb. De
bevoegdheid tot het afstemmen vervalt na drie jaar nadat de overtreding heeft plaatsgevonden als een
verlaging van € 340 of minder kan worden opgelegd. De bevoegdheid tot het afstemmen vervalt na vijf
jaar nadat de overtreding heeft plaatsgevonden als een verlaging van meer dan € 340 kan worden
opgelegd. Deze verjaringstermijn laat overigens onverlet dat het vanuit het oogpunt van effectiviteit (“lik
op stuk”) nastrevenswaardig wordt geacht zo spoedig mogelijk een verlaging op te leggen nadat de
gedraging heeft plaatsgevonden. Dat heeft bovendien als voordeel dat een uitkeringsgerechtigde niet te
lang in onzekerheid wordt gehouden over de vraag of WerkSaam overgaat tot het opleggen van een
verlaging.

Afzien van verlagen in verband met dringende redenen
In het tweede lid is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een verlaging als daarvoor
dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een algemene verplichting tot het opleggen van
een verlaging voorop. Uitzonderingen moeten echter mogelijk zijn als voor de belanghebbende
onaanvaardbare consequenties zouden optreden. Uit het woord "dringend" blijkt dat er wel iets heel
bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van het algemene principe
gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is afhankelijk van de concrete situatie en kan dus niet
op voorhand worden vastgelegd. Er kan worden gedacht aan enerzijds een mindere mate van
verwijtbaarheid ten aanzien van de gedraging en anderzijds aan de verstrekkende financiële of sociale
gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij moet worden opgemerkt dat ernstige financiële
gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van een verlaging af te zien, omdat dit inherent is aan het
verlagen van een uitkering.

Afzien verlagen ook mogelijk bij geüniformeerde arbeidsverplichtingen
De wet schrijft bij overtreding van een geüniformeerde arbeidsverplichting een afstemming voor van
honderd procent van de bijstand gedurende één tot drie maanden. Op grond van artikel 18, tiende lid,
van de Participatiewet moet WerkSaam een op te leggen maatregel of een opgelegde maatregel
afstemmen op de omstandigheden van een belanghebbende en diens mogelijkheden om middelen te
verwerven. Dit als - volgens WerkSaam - dringende redenen daartoe noodzaken, gelet op bijzondere
omstandigheden. Op grond van bijzondere omstandigheden kan WerkSaam besluiten de maatregel op
een lager niveau, voor een kortere duur of op nul vast te stellen.

Schriftelijke mededeling in verband met recidive
Het doen van een schriftelijke mededeling in een beschikking dat WerkSaam afziet van het opleggen van
een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband met eventuele recidive (artikel 4, derde
lid). Het opleggen van een verlaging bij recidive is geregeld in artikel 15.

Artikel 5. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging
Het verlagen van de uitkering die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de gemakkelijkste methode
van het opleggen van een verlaging. Dan hoeft niet te worden overgegaan tot herziening van de uitkering
en terugvordering van het te veel betaalde bedrag. In de praktijk zal dit meestal inhouden dat een
verlaging wordt opgelegd met ingang van de eerste dag van de kalendermaand, die volgt op de
kalendermaand waarin het besluit bekend is gemaakt. Voor de berekening van de hoogte van de verlaging
moet worden uitgegaan van de voor die maand geldende bijstandsnorm.

Verlagen met terugwerkende kracht (tweede lid)

                                                                                               Pagina 10 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Het is niet altijd mogelijk om een lopende uitkering af te stemmen. In die gevallen kan de verlaging met
terugwerkende kracht te worden toegepast. Het afstemmingsbesluit dat in dat geval wordt genomen, is
een bijzondere vorm van herziening van de uitkering. Het besluit leidt namelijk tot te veel verstrekte
uitkering. De uitkering die op grond van het afstemmingsbesluit te veel is verstrekt kan met toepassing
van artikel 58, tweede lid, onderdeel a, van de Participatiewet, respectievelijk artikel 25, tweede lid, van
de IOAW en de IOAZ, worden teruggevorderd. Afstemming met terugwerkende kracht is echter niet altijd
mogelijk. Als alle uitkering over de betreffende periode is ingetrokken en teruggevorderd, resteert er
niets meer om af te stemmen. Is geen duidelijke datum te koppelen aan de gedraging van een
belanghebbende of is de verlaging het gevolg van een gedraging voorafgaande aan de aanvraag, dan is
verlagen met terugwerkende kracht evenmin mogelijk en kan de verlaging uitsluitend naar de toekomst
toe worden toegepast. Denk bijvoorbeeld aan het nalaten om voldoende te solliciteren.

Verlaging uitvoeren op nieuwe uitkering (derde lid)
Een verlaging kan niet los worden gezien van het recht op bijstand. Het opleggen van een verlaging is niet
mogelijk als een belanghebbende geen recht op bijstand (meer) heeft.4 Als een verlaging niet of niet
geheel ten uitvoer kan worden gelegd als gevolg van de beëindiging of intrekking van de uitkering, is het
ook mogelijk om de verlaging of dat deel van de verlaging dat nog niet is uitgevoerd, alsnog op te leggen
als belanghebbende binnen een bepaalde termijn na beëindiging van de uitkering opnieuw een uitkering
op grond van de wet ontvangt. WerkSaam moet wel rekening houden met de vervaltermijn voor het
opleggen van een maatregel zoals bedoeld in artikel 4, eerste lid, onderdeel b.

Een dergelijke maatregel kan vanwege de samenhang met het recht op bijstand niet bij voorbaat worden
opgelegd. WerkSaam moet bij het opnieuw toekennen van het recht op bijstand beoordelen in hoeverre
er nog aanleiding bestaat om een verlaging toe te passen. Pas dan is sprake van een afstemmingsbesluit
en staat de mogelijkheid van bezwaar tegen de maatregel open.5]

Artikel 6. Berekeningsgrondslag
Bijstandsnorm
In dit artikel lid is het uitgangspunt vastgelegd dat een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.

Bijzondere bijstand
Aangezien is afgesproken dat het vaststellen van beleid ten aanzien van bijzondere bijstand blijft
voorbehouden aan de regiogemeenten, zijn in deze verordening geen regels opgenomen over de
verlaging van bijzondere bijstand. Gemeenten dienen daar zelf in te voorzien.

Artikel 7. Gedragingen Participatiewet
De artikelen 7 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 7 worden schendingen
van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in
artikel 7 zijn ondergebracht in categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend
in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar toenemende zwaarte.
Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete gevolgen heeft voor het niet
verkrijgen of behouden van betaalde arbeid.


Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen


4
 CRvB 07-08-2012, nr. 10/3435 WWB, ECLI:NL:CRVB:2012:BX3978.
5
 CRvB 08-09-2009, nrs. 07/6337 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2009:BJ7732 en CRvB 07-12-2010, nr.
09/1094 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BO6721.
                                                                                                Pagina 11 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet als het onvoldoende nakomen van diverse
verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het
college moest afstemmen als een belanghebbende de verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt". Met
het huidige artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet nakomen van de
verplichtingen". Het woord "onvoldoende" is hiermee weggevallen. Gemeend wordt dat de wetgever
hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet of
onvoldoende nakomen van verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in
artikel 7 neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of onvoldoende nakomen van
de verplichtingen.

Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen (onderdeel c)
Deze verwijtbare gedraging is niet aan de orde voor zover het gaat om het niet naar vermogen proberen
te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid als dit het gevolg is van een gedraging zoals bedoeld in
artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet staan de
geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting geldt
een apart afstemmingsregime: verlaging van de bijstand met honderd procent gedurende een in de
afstemmingsverordening vastgelegde duur van ten minste een maand en ten hoogste drie maanden
(artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet). In deze verordening is de duur vastgelegd in artikel 10.

Er is dus geen sprake van een verwijtbare gedraging zoals bedoeld in artikel 7, onderdeel c, als het niet
naar vermogen proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid voortvloeit uit een gedraging
zoals bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet zoals:
- het niet verkrijgen of niet behouden van kennis en vaardigheden die noodzakelijk zijn voor het verkrijgen
van algemeen geaccepteerde arbeid, en
- het belemmeren van het verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid door kleding, gebrek aan
persoonlijke verzorging en gedrag.

Inspanningen in eerste vier weken na de melding
De plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9, eerste lid, van de
Participatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar geldt dat zij worden beoordeeld op hun
inspanningen in de eerste vier weken na de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de
Participatiewet). Is geen enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel inspanningen verricht, maar naar
het oordeel van WerkSaam onvoldoende, dan verlaagt zij de uitkering. De verlaging kan in principe al
worden toegepast op basis van de grondslagen zoals genoemd in artikel 6 van deze verordening. Een
aparte grondslag is strikt genomen niet noodzakelijk. Het zou wellicht zelfs tot verwarring kunnen leiden
als het bijvoorbeeld gaat om een belanghebbende die in de vijfde of zesde week na de melding de fout in
gaat. Desalniettemin is het niet of onvoldoende verrichten van inspanningen vanwege de herkenbaarheid
toch als aparte gedraging opgenomen in de afstemmingsverordening (zie artikel 7, onderdeel b, onder2).

Overige verplichtingen in het kader van artikel 55 Participatiewet
De Participatiewet geeft gemeenten de bevoegdheid om personen verplichtingen op te leggen die
volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55 van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid en
beperkt deze tot een viertal categorieën, te weten verplichtingen die:
1. strekken tot arbeidsinschakeling;
2. verband houden met de aard en het doel van een bepaalde vorm van bijstand;
3. strekken tot vermindering van de bijstand, en
4. strekken tot beëindiging van de bijstand.

                                                                                               Pagina 12 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De hoogte van de verlaging is in deze verordening per categorie verschillend vastgesteld. Omdat de
verplichtingen die WerkSaam op grond van artikel 55 van de Participatiewet kan opleggen een zeer
individueel karakter hebben, kan het voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet is
afgestemd op de individuele omstandigheden van een belanghebbende. WerkSaam zal daarom altijd
rekening moeten houden met de individualiseringsbepaling van artikel 18, eerste lid, van de
Participatiewet. Deze bepaling verplicht WerkSaam de bijstand af te stemmen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In individuele gevallen kan dus worden afgeweken
van de in dit artikel vastgestelde verlaging.

Artikel 8. Gedragingen IOAW en IOAZ
De artikelen 8 en 9 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8 worden schendingen
van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De verwijtbare gedragingen die zijn genoemd in
artikel 8, zijn ondergebracht in categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 9 een gewicht toegekend
in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar toenemende zwaarte.
Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete gevolgen heeft voor het niet
aanvaarden, verkrijgen of behouden van betaalde arbeid.

Artikel 9. Hoogte en duur van de verlaging
Zie voor de verlagingswaardige gedragingen de toelichting bij de artikelen 7 en 8.

Er is gekozen voor een afstemmingsregime bij gedragingen zoals bedoeld in de artikelen 7 en 8 dat afwijkt
van de maatregel bij schending van de geüniformeerde arbeidsverplichtingen als bedoeld in artikel 18,
vierde lid, van de Participatiewet. Dit ondanks dat enkele van de in de artikelen 7 en 8 genoemde
gedragingen verwant zijn aan de geüniformeerde arbeidsverplichtingen.




                                                                                              Pagina 13 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Artikel 10. Duur verlaging bij schending geüniformeerde arbeidsverplichting
De eerste keer dat WerkSaam een verwijtbaar niet naleven van een geüniformeerde arbeidsverplichting
vaststelt, bedraagt de verlaging honderd procent van de bijstandsnorm gedurende een bij deze
verordening vast te stellen periode (artikel 18, vijfde lid, eerste volzin, van de Participatiewet). Hiervoor is
door ons aangesloten bij de door de wetgever vastgestelde minimale periode van een maand.

Artikel 11. Verrekenen verlaging
WerkSaam heeft de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens schending van een geüniformeerde
arbeidsverplichting, de verlaging te verrekenen. Dit over de maand van oplegging van de maatregel en ten
hoogste over de twee volgende maanden. Over de eerste maand moet minimaal een derde van het
bedrag van de verlaging worden verrekend (artikel 18, vijfde lid, tweede volzin, van de Participatiewet).
Wanneer belanghebbende tot inkeer komt, wordt de verlaging stopgezet en ontvangt belanghebbende
weer de volledige uitkering (artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet). Het gaat hier om een facultatieve
bepaling.

Verrekenen bij bijzondere omstandigheden
Er is voor gekozen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het verrekenen van het bedrag van de
verlaging bij een eerste schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting (of een herhaalde
schending buiten de recidivetermijn) als bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. Hierbij kan
worden gedacht aan:
- vergroting schuldenproblematiek;
- (dreigende) huisuitzetting;
- afsluiting van gas en elektriciteit;
- aanwezigheid van minderjarige kinderen in het gezin.

De maand van oplegging
In het eerste en tweede lid wordt gesproken over de "maand van oplegging". Deze term is overgenomen
uit artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet. Met de "maand van oplegging" wordt in deze verordening
bedoeld: de maand waarin de bijstand feitelijk wordt verlaagd (dus de maatregel geëffectueerd wordt).

Geen verrekening bij recidive
Is sprake van een tweede of volgende schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting binnen de
recidivetermijn, dan is verrekenen van de maatregel niet mogelijk.
Artikel 12. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
Aan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste instantie in zijn eigen
bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet mogelijk is, kan men een beroep doen op
bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen alles zal moeten doen en nalaten om een beroep op bijstand te
voorkomen. Leidt een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is
aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder geval sprake bij de volgende gedragingen (als die er
toe leiden dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger bedrag is aangewezen op bijstand):
- het te snel interen van vermogen;
- het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
- het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende voorziening.

Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid moet worden aangemerkt als
een geüniformeerde arbeidsverplichting (zie de artikelen 9, eerste lid, onderdeel a, en 18, vierde lid,
onderdeel g, van de Participatiewet). Is sprake van het door eigen toedoen niet behouden van algemeen

                                                                                                   Pagina 14 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>geaccepteerde arbeid, dan moet afstemming plaatsvinden volgens de regels van artikel 18 van de
Participatiewet en artikel 10 en 15, derde lid, van deze verordening.

Op grond van artikel 12 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd wegens het betonen
van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. De ernst van de
gedraging komt tot uitdrukking in de hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is in dit geval het gedeelte
van de uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt gedaan.

Bijstand in de vorm van een geldlening
Als sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan WerkSaam tevens besluiten de
bijstand in de vorm van een geldlening te verstrekken. Dit volgt uit artikel 48, tweede lid, onderdeel b, van
de Participatiewet. Als het WerkSaam besluit beide instrumenten te gebruiken (leenbijstand èn verlaging)
moet het wel voldoende acht slaan op het totale effect hiervan voor de bijstandsgerechtigde.6

Artikel 13. Zeer ernstige misdragingen
Participatiewet (eerste lid)
Onder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan: elke vorm van ongewenst
en agressief fysiek contact met een persoon of het ondernemen van pogingen daartoe. Hieronder valt
bijvoorbeeld schoppen, slaan of het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een persoon. Ook het
toebrengen van schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het ondernemen van pogingen
daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien. Handelingen die door hun grote en
mogelijk blijvende impact op de desbetreffende persoon of personen grote invloed hebben zoals het
opzetten van gerichte lastercampagnes, seksuele intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens
evenals (pogingen tot) opsluiting in een ruimte zijn eveneens als zeer ernstige misdraging te
beschouwen.7 Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige misdraging'8, evenals iedere vorm
van intimidatie, agressie of beïnvloeding via direct contact, telefoon, post, mail, en/of sociale media.
Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de uitvoering van de
Participatiewet belaste personen en instanties (WerkSaam, SVB en re-integratiebedrijven) tijdens het
verrichten van hun werkzaamheden.9 Met de zinsnede 'tijdens het verrichten van de werkzaamheden'
wordt aangegeven dat de misdraging dient plaats te vinden in het kader van de uitvoering van de
Participatiewet. Dat is anders als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen komen: dan is alleen het
strafrecht van toepassing.10

Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer ernstige misdragingen
een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel 9, zesde lid, van de Participatiewet. Deze
verplichting staat dus op zichzelf. Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake zijn van een
samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen van een of meer verplichtingen
die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of IOAZ.11

IOAW en IOAZ (tweede lid)
Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie worden verstaan, zij het
dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in alle

6
  CRvB 20-03-2007, nrs. 06/515 NABW e.a., ECLI:NL:CRVB:2007:BA2344.
7
  Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 24.
8
  CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919.
9
  Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 55.
10
   Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 25-26.
11
   CRvB 06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BN0660.
                                                                                                Pagina 15 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>gevallen als onacceptabel wordt beschouwd. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer ernstige
misdraging'.12 WerkSaam kan alleen een verlaging opleggen als er een verband bestaat tussen de ernstige
misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij het vaststellen van het recht op een uitkering. De IOAW en
IOAZ bevatten immers geen afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer ernstige misdragingen. Het recht
op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens het zich zeer ernstig misdragen als dit heeft
plaatsgevonden bij het (niet) nakomen van een (andere) aan de uitkering verbonden verplichting.13
Vandaar dat in het tweede lid wordt bepaald dat de zeer ernstige misdragingen moeten hebben
plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met de uitvoering van IOAW of
IOAZ. Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt, geheel los van een (andere) aan de uitkering
verbonden verplichting - hij komt bijvoorbeeld uit eigen beweging stennis maken - dan is binnen de IOAW
en IOAZ tegen deze gedraging geen sanctie mogelijk.

Artikel 14. Samenloop van gedragingen
Samenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden geschonden
Het eerste lid regelt samenloop als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere
verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in
beide regelingen. In dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en de duur
van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is gesteld.

Samenloop bij meerdere gedraging waardoor één of meerdere verplichtingen worden geschonden
Het tweede regelt samenloop als sprake is van meerdere gedraging die schending opleveren van één of
meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet of in beide regelingen. Dit wordt 'meerdaadse samenloop' genoemd. In dat geval wordt
voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging toegepast. Deze verlagingen worden in principe
gelijktijdig opgelegd. Dit is anders als dit niet verantwoord is. Hierbij spelen factoren zoals de ernst van de
gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van een belanghebbende een rol.
Daarvoor moet altijd gekeken worden naar de individuele omstandigheden. De verlaging wordt dan over
meerdere maanden uitgesmeerd.

Samenloop met een bestuurlijke boete
Het derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd als sprake is van een
verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige gedragingen is.

Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in deze verordening opgenomen verplichting
als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de schending van deze verplichtingen niet
gezamenlijk worden afgedaan, omdat schending van de inlichtingenplicht (wettelijk) is geregeld in de
vorm van een bestuurlijke boete. In het geval zich de situatie voordoet dat er sprake is van samenloop
tussen de bestuurlijke boete en afstemming dient WerkSaam in het individuele geval te beoordelen welke
sanctie wordt opgelegd. Bij eendaadse samenloop ligt het voor de hand één sanctie op te leggen.
WerkSaam bepaalt of al dan niet een boete wordt opgelegd. Is dit het geval, dan wordt geen verlaging
meer opgelegd (derde lid).

Bij meerdaadse samenloop ligt het voor de hand de gedraging te sanctioneren door het opleggen van een
bestuurlijke boete voor zover sprake is van een gedraging waarin ook een beboetbare gedraging zit.
Daarnaast kan WerkSaam in dit geval nog een of meer maatregelen opleggen, waarbij bij de hoogte van



12
     CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919.
13
     CRvB 06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BN0660.
                                                                                                  Pagina 16 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>de afstemming zo nodig rekening kan worden gehouden met de boete en de eventuele andere
maatregelen (vierde lid).

Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet benoemde verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, is het voorgaande
ook van toepassing.

Artikel 15. Recidive
Verdubbeling duur verlaging
Als binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is van een verwijtbare
gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden, wordt de grotere mate van verwijtbaarheid
tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Een verlaging kan
nooit hoger zijn dan honderd procent. Daarom is bij gedragingen waar relatief zware verlagingen voor
gelden, gekozen voor een verdubbeling van de duur van de maatregel in plaats van de hoogte. Met de
eerste verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging bedoeld die aanleiding is geweest tot een
verlaging, ook als wegens dringende redenen - op grond van artikel 4, tweede lid, van deze verordening
en eventueel 18, tiende lid, van de Participatiewet - is afgezien van het opleggen van een verlaging. Dit
geldt ook als van afstemming op grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet is afgezien van het
opleggen van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid afgezien van
een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze gedraging mee te tellen. Voor
het bepalen van de aanvang van de termijn van twaalf maanden, geldt het tijdstip waarop het besluit
waarmee de verlaging is opgelegd, is verzonden.

Verdubbeling hoogte verlaging
Als binnen twaalf maanden na een eerste verwijtbare gedraging wederom sprake is van een verwijtbare
gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden, wordt de grotere mate van verwijtbaarheid
tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de hoogte of duur van de verlaging. Voor lichte
verlagingen is gekozen voor een verdubbeling van de hoogte van de verlaging.

Recidive op recidive bij niet geüniformeerde arbeidsverplichtingen
Ook in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet geüniformeerde
arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel 15, derde lid, van deze verordening van
toepassing. Dit wordt tot uitdrukking gebracht door het woord "telkens" in de recidivebepaling. Voor
toepassing van de recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van dezelfde verplichting
plaatsvindt binnen twaalf maanden na bekendmaking van het vorige besluit waarmee een verlaging is
toegepast.

Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt – evenals bij de eerste keer recidive – dat ofwel
de hoogte ofwel de duur van de oorspronkelijke verlaging wordt verdubbeld. Bij lichte gedragingen geldt
een verdubbeling van de hoogte van de verlaging. Bij zware gedragingen geldt een verdubbeling van de
duur van de verlaging.

Telkens wordt de hoogte of de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld. Dit is de verlaging die
geldt bij een eerste schending van de verplichting. Er is expliciet niet voor gekozen de hoogte of de duur
van de vorige verlaging te verdubbelen. Uitgangspunt is verdubbeling van de hoogte of de duur van de
oorspronkelijke verlaging. Hiermee wordt stapeling van verdubbeling van de verlaging voorkomen.

Eenzelfde gedraging vereist voor recidive

                                                                                               Pagina 17 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Voor recidive als bedoeld in het eerste en tweede lid is vereist dat sprake moet zijn van "eenzelfde
verwijtbare gedraging" als de gedraging waarvoor de eerste verlaging is opgelegd. Voorwaarde is dus dat
dezelfde verplichting wordt geschonden. Is dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging worden
aangemerkt als een eerste schending van een verplichting. Heeft een persoon zich zeer ernstig misdragen
binnen twaalf maanden nadat een verlaging is opgelegd wegens het zich niet tijdig laten registreren als
werkzoekende bij Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (artikel 7, onder a), dan is geen sprake
van recidive aangezien het niet "eenzelfde gedraging" betreft. Evenmin is sprake van recidive als een
belanghebbende niet meewerkt aan het opstellen van een plan van aanpak (artikel 7, onderdeel b, onder
1) en vervolgens een opgedragen tegenprestatie niet verricht (artikel 7, onderdeel b, onder 4). Ook dan is
geen sprake van eenzelfde gedraging aangezien twee verschillende verplichtingen zijn geschonden.

Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichting
Is sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde arbeidsverplichting binnen
twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een eerste maatregel is opgelegd wegens schending van
een geüniformeerde arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende twee
maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde lid, van de Participatiewet gegeven marges.

Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting, telkens binnen
twaalf maanden na oplegging van de vorige maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent gedurende
drie maanden (artikel 18, zevende en achtste lid, van de Participatiewet).

Artikel 16. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZ
WerkSaam is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ bevoegd de uitkering blijvend
of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende, kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen verwerven,
maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van WerkSaam. De vraag of een verlaging moet
worden toegepast, zal pas aan de orde komen als WerkSaam zich een oordeel heeft gevormd over de
eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling gaat in beginsel voor. Pas als WerkSaam
concludeert dat van een weigering geen sprake is, kan op grond van deze verordening een verlaging
worden toegepast. Artikel 16 van deze verordening is derhalve bedoeld om samenloop te voorkomen.

Artikel 17. Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering
Artikel 20, eerste lid, van de IOAW en artikel 20, tweede lid, van de IOAZ geeft het college de bevoegdheid
om de uitkering tijdelijk of blijvend te weigeren naar de mate waarin de belanghebbende inkomen als
bedoeld in of op grond van artikel 8 van de IOAW of de IOAZ zou hebben kunnen verwerven, indien:
a. aan de beëindiging van zijn dienstbetrekking een dringende reden ten grondslag ligt in de zin van artikel
678 van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en de belanghebbende ter zake een verwijt kan worden
gemaakt;
b. de dienstbetrekking is beëindigd door of op verzoek van de belanghebbende zonder dat aan de
voortzetting ervan zodanige bezwaren waren verbonden, dat deze voortzetting redelijkerwijs niet van
hem zou kunnen worden gevergd.
c. de belanghebbende nalaat algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden; of
d. de belanghebbende door eigen toedoen geen algemeen geaccepteerde arbeid verkrijgt.
Als sprake is van een situatie die valt onder a of b dan kan het college de uitkering tijdelijk weigeren.
Beide situaties spelen zich af voorafgaand aan de aanvraag van de uitkering. Als sprake is van een situatie
die valt onder c of d dan kan het college de uitkering blijvend weigeren. Beide situaties spelen zich af
tijdens de uitkering.

Artikel 18. Overgangsbepaling

                                                                                               Pagina 18 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Besluiten over afstemming die voor de invoering van de Participatiewet zijn genomen door de gemeenten
Drechterland, Enkhuizen, Hoorn, Koggenland, Medemblik, Opmeer en Stede Broec blijven onverkort van
toepassing voor de duur van de vastgestelde afstemming. Gedragingen voor 1 januari 2015 worden
meegenomen in de besluitvorming rondom de recidive.




                                                                                         Pagina 19 van 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>