<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>   Aanleg zonnepanelen op
   vier bedrijfslocaties van
                        PWN

Ecologische beoordeling en toetsing in het kader
                        van de natuurwetgeving




                                  I. Hille Ris Lambers
                                         B.W.R. Engels
                                        H.A.M. Prinsen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Aanleg zonnepanelen op vier bedrijfslocaties van PWN

Ecologische beoordeling                           en      toetsing          in      het      kader          van       de
natuurwetgeving

drs. ing. I. Hille Ris Lambers
B.W.R. Engels BSc.
drs. H.A.M. Prinsen

Status uitgave: Eindrapport

Rapportnummer:                           16-141

Projectnummer:                           16-442

Datum uitgave:                           8 september 2016

Projectleider:                           drs. H.A.M. Prinsen

Naam en adres opdrachtgever:             PWN Waterleidingenbedrijf Noord-Holland Postbus 2113 1990 AC Velserbroek

Referentie opdrachtgever:                gunning dd. 9 juni, opdrachtnummer 45061765

Akkoord voor uitgave:                    drs. C. Heunks

Paraaf:




Graag citeren als: Hille Ris Lambers, I., B.W.R. Engels, H.A.M. Prinsen, 2016. Aanleg zonnepanelen op vier bedrijfslocaties
van PWN. Ecologische beoordeling en toetsing in het kader van de natuurwetgeving. Rapport 16-141, Bureau
Waardenburg, Culemborg.

Trefwoorden: natuurtoets, Natuurbeschermingswet 1998, Flora- en faunawet, zonnepanelen, zonnepark.

Bureau Waardenburg bv is niet aansprakelijk voor gevolgschade, alsmede voor schade welke voortvloeit uit toepassingen
van de resultaten van werkzaamheden of andere gegevens verkregen van Bureau Waardenburg bv.
Opdrachtgever hierboven aangegeven vrijwaart Bureau Waardenburg bv voor aanspraken van derden in verband met deze
toepassing.

© Bureau Waardenburg bv / PWN
Dit rapport is vervaardigd op verzoek van opdrachtgever en is zijn eigendom. Niets uit dit rapport mag worden
verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, digitale kopie of op welke andere wijze dan ook,
zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de opdrachtgever hierboven aangegeven en Bureau Waardenburg bv,
noch mag het zonder een dergelijke toestemming worden gebruikt voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd.

Het kwaliteitsmanagementsysteem van Bureau Waardenburg bv is door CERTIKED gecertificeerd overeenkomstig
ISO 9001:2008.




                                                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Voorwoord
PWN Waterleidingenbedrijf is voornemens om op haar bedrijfslocaties zonnepanelen
aan te brengen om de bedrijfsvoering (deels) van duurzaam opgewekte energie te
voorzien. Hierbij kunnen effecten optreden op middels de Flora- en faunawet
beschermde natuurwaarden. Het ontwikkelen van de zonnepanelen op de grond in de
vorm van zonneparken kan eveneens effecten hebben op beschermd natuurgebied in
de duinen waarbinnen twee locaties liggen. Daarnaast wil PWN inzicht hebben in
mogelijke effecten op aanwezige (niet-beschermde) natuurwaarden. PWN heeft
Bureau Waardenburg opdracht verstrekt om een oriënterend onderzoek uit te voeren
naar mogelijke effecten op beschermde natuurwaarden op vier van haar
bedrijfslocaties.

Dit rapport is te beschouwen als een verkennend onderzoek in het kader van de
Flora- en faunawet en een oriëntatiefase van de habitattoets, zoals omschreven in de
Natuurbeschermingswet 1998 (artikelen 19d t/m 19j).

Op een later stadium worden effecten van te ontwikkelen locaties op water in beeld
gebracht.

Aan de totstandkoming van dit rapport werkten mee:

I. Hille Ris Lambers   veldwerk, rapportage, fotografie.
B.W.R. Engels          rapportage.
H.A.M. Prinsen         projectleiding, eindredactie.

Zij zijn door opleiding, werkervaring en zelfstudie gekwalificeerd voor de door hen
uitgevoerde    werkzaamheden.       Het   project   is  uitgevoerd     volgens  het
kwaliteitshandboek van Bureau Waardenburg. Het kwaliteitsmanagementsysteem van
Bureau Waardenburg is ISO gecertificeerd overeenkomstig BRL 9990:2001 / ISO
9001:2008.

Vanuit PWN werd de opdracht begeleid door Erik Oudenampsen, Tycho Hoogstrate
en Pim de Nobel. Wij danken hen voor de prettige samenwerking.




                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Inhoud
Voorwoord .....................................................................................................................................3
1 Inleiding ..................................................................................................................................7
        1.1 Aanleiding en doel......................................................................................................7
        1.2 Aanpak onderzoek Flora- en faunawet ....................................................................7
        1.3 Aanpak toetsing Natuurbeschermingswet 1998 ......................................................8
        1.4 Aanpak nee, tenzij-toets NNN .................................................................................10
        1.5 Aanpak ecologische beoordeling ............................................................................ 11
2 De locaties van zonnepanelen ............................................................................................13
        2.1 De voorziene locaties...............................................................................................13
        2.2  Beschrijving van bedrijfslocaties met zonneparken ..............................................14
3  Aanwezigheid van beschermde soorten ...........................................................................23
        3.1 Methodiek veldonderzoek .......................................................................................23
        3.2 Locaties Hoofddorp ..................................................................................................24
        3.3  Veldlocatie Heemskerk ...........................................................................................25
        3.4  Veldlocaties Wijk aan Zee ......................................................................................27
        3.5  Locaties Andijk.........................................................................................................29
        3.6 Resultaten daklocaties .............................................................................................30
4 Effecten op beschermde flora en fauna .............................................................................33
        4.1 Veld- en waterlocaties Hoofddorp ...........................................................................33
        4.2 Veldlocatie Heemskerk ............................................................................................33
        4.3 Veldlocaties Wijk aan Zee........................................................................................34
        4.4 Veld- en waterlocaties Andijk ...................................................................................36
        4.5 Effecten op de daklocaties.......................................................................................36
5 Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat ...........................................................37
        5.1 Gebiedsbeschrijving.................................................................................................37
        5.2 Betekenis van het plangebied voor habitattypen en soorten ................................37
6 Effecten op Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat .......................................39
        6.1 Mogelijke effecten en de invloedsfeer van het project ...........................................39
        6.2 Bepaling van effecten ..............................................................................................39
        6.3 Cumulatieve effecten ...............................................................................................40
        6.4 Significantie van effecten .........................................................................................40
7 Natura 2000-gebied IJsselmeer..........................................................................................41
        7.1 Gebiedsbeschrijving.................................................................................................41



                                                                                                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>           7.2 Betekenis van het plangebied voor habitattypen en soorten ................................ 41
    8 Effecten op Natura 2000-gebied IJsselmeer ..................................................................... 45
           8.1 Mogelijke effecten en de invloedsfeer van het project .......................................... 45
           8.2 Bepaling van effecten .............................................................................................. 45
           8.3 Cumulatieve effecten ............................................................................................... 46
           8.4 Significantie van effecten......................................................................................... 46
    9 Toetsing aan het NNN ......................................................................................................... 47
           9.1  Overlap met NNN ................................................................................................... 47
           9.2  Gevolgen van ligging binnen de NNN-Begrenzing .............................................. 47
    10 Ecologische beoordeling................................................................................................... 51
           10.1 Veldlocaties Hoofddorp .......................................................................................... 51
           10.2 Veldlocatie Heemskerk .......................................................................................... 52
           10.3 Veldlocaties Wijk aan Zee ...................................................................................... 56
           10.4 Veldlocaties Andijk .................................................................................................. 59
    11 Conclusie ........................................................................................................................... 63
           11.1 Conclusie Flora- en faunawet ............................................................................... 63
           11.2 Conclusie Natuurbeschermingswet 1998 ............................................................ 63
           11.3 Conclusie toetsing NNN ........................................................................................ 64
           11.4 Conclusie ecologische beoordeling ...................................................................... 64
           11.5 Randvoorwaarden ................................................................................................. 64
    12 Literatuur ............................................................................................................................ 67
    Bijlage 1 Wettelijke kaders ......................................................................................................... 69
    Bijlage 2 Effectenindicator Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat ..................... 79
    Bijlage 3 Instandhoudingsdoelen Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat .......... 81
    Bijlage 4 Effectenindicator Natura 2000-gebied IJsselmeer .................................................... 83
    Bijlage 5 Instandhoudings-doelen Natura 2000-gebied IJsselmeer ....................................... 85




6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> 1 Inleiding
1.1   Aanleiding en doel

      PWN Waterleidingenbedrijf is voornemens om op haar bedrijfslocaties zonnepanelen
      aan te brengen om de bedrijfsvoering (deels) van duurzaam opgewekte energie te
      voorzien. De zonnepanelen kunnen worden geplaatst op de grond op grazige
      vegetaties in de vorm van zonneparken, op daken en in enkele waterbassins. Hierbij
      kunnen effecten optreden op middels de Flora- en faunawet beschermde natuur-
      waarden. Het ontwikkelen van de locaties met zonnepanelen kan eveneens effecten
      hebben op beschermd natuurgebied (Natura 2000-gebied en/of Natuurnetwerk
      Nederland (NNN)). Drie van de bedrijfslocaties liggen namelijk nabij een Natura 2000-
      gebied en/of in gebiedsdelen die zijn beschermd als NNN. Daarnaast wil PWN inzicht
      hebben in de mogelijke effecten van zonnepanelen op de aanwezige (niet-
      beschermde) natuurwaarden.

      In dit rapport wordt verslag gedaan van bronnen- en een oriënterend veldonderzoek,
      op basis waarvan de mogelijke effecten worden beschreven op beschermde en
      bijzondere soorten, op Natura 2000-gebieden en op het Natuurnetwerk Nederland.

      Het doel is te bepalen welke locaties met het oog op natuurwaarden het meest
      geschikt zijn voor plaatsing van zonnepanelen.



1.2   Aanpak onderzoek Flora- en faunawet

      Bij de ontwikkeling van de locaties met zonnepanelen zal rekening moeten worden
      gehouden met het huidige voorkomen van beschermde soorten planten en dieren. Als
      de voorgenomen ingreep leidt tot het overtreden van verbodsbepalingen betreffende
      beschermde soorten, zal moeten worden nagegaan of een vrijstelling geldt of dat een
      ontheffing ex artikel 75 van de Flora- en faunawet moet worden verkregen (zie bijlage
      1).

      Dit rapport beschrijft de effecten van de aanleg en het gebruik van zonnepanelen (de
      ‘ingreep’) op beschermde en/of bijzondere soorten planten en dieren. In dit rapport
      wordt ingegaan op de volgende vragen:
      -      Welke beschermde soorten planten en dieren komen mogelijk of zeker voor in
             de invloedssfeer van de ingreep?
      -      Welke effecten op beschermde soorten heeft de ingreep?
      -      Kunnen de effecten een wezenlijke negatieve invloed op soorten hebben?
      -      Worden verbodsbepalingen van de Flora- en faunawet overtreden? Zo ja,
             welke?
      -      Moet hiervoor ontheffing worden aangevraagd?
      -      Zijn er mogelijkheden voor mitigatie (vermindering) en compensatie van schade
             aan beschermde soorten?



                                                                                         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>          Houdbaarheid gegevens
          De conclusies over de Flora- en faunawet in dit rapport is gebaseerd op gegevens van 2016.
          De gegevens over beschermde soorten zijn houdbaar tot 2019. Indien de ontwikkeling van de
          locaties met zonnepanelen wordt uitgevoerd na 2019 kan een actualisatie van het onderzoek
          nodig zijn. Daarnaast wijzigt de natuurwetgeving per 1 januari 2017 (zie kader hieronder).



    1.3   Aanpak toetsing Natuurbeschermingswet 1998

          Bedrijfslocaties Heemskerk en Wijk aan Zee liggen nabij Natura 2000-gebied
          Noordhollands Duinreservaat. Wijk aan Zee ligt op geëxclaveerd terrein binnen dit
          Natura 2000-gebied. De bedrijfslocatie van Wijk aan Zee is geëxclaveerd vanwege de
          bedrijfsvoering voor de waterwinning. In figuur 1.1 is de ligging van de
          ontwikkelingslocaties ten opzichte van Natura 2000-gebied Noordhollands
          Duinreservaat te zien.

          Bedrijfslocatie Andijk grenst aan Natura 2000-gebied IJsselmeer. In figuur 1.2 is de
          ligging van de ontwikkelingslocaties op bedrijfslocatie Andijk ten opzichte van Natura
          2000-gebied IJsselmeer te zien.

          Als de voorziene ingrepen negatieve effecten hebben op het behalen van de
          instandhoudingsdoelstellingen van een Natura 2000-gebied is een vergunning op
          grond van de Natuurbeschermingswet 1998 (kortweg: “Nbwet”) vereist. Ook kunnen
          maatregelen om negatieve effecten te voorkomen, te verminderen of te compenseren
          nodig zijn. Voor een nadere uitleg van het wettelijk kader, zie bijlage 1.

          De voorliggende rapportage beschrijft in de hoofdstukken 5 en 6 de resultaten van
          een oriëntatiefase van de habitattoets, dat wil zeggen een verkennend onderzoek
          naar de effecten op de nabijgelegen Natura 2000-gebieden Noordhollands
          Duinreservaat en IJsselmeer.

          De centrale vraag van de toetsing is: bestaat er een reële kans op significante
          negatieve effecten op het beschermde natuurgebied of kan het optreden van
          significant negatieve effecten met zekerheid worden uitgesloten?
          De effecten van het project worden getoetst aan de instandhoudingsdoelstellingen die
          gelden voor de Natura 2000-gebieden Noordhollands Duinreservaat en IJsselmeer.
          Als (significant) negatieve effecten op deze gebieden kunnen worden uitgesloten, zijn
          effecten op verder weg gelegen Natura 2000-gebieden op grond van de afstand
          eveneens uit te sluiten.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Figuur 1.1   Ligging bedrijfslocaties en locaties zonnepanelen (rood) van locaties Heemskerk en
             Wijk aan Zee ten opzichte van Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat.




Figuur 1.2   Ligging bedrijfslocatie en locaties zonnepanelen (rood) van locatie Andijk ten
             opzichte van Natura 2000-gebied IJsselmeer.




                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>           Wet Natuurbescherming per 1 januari 2017
           Op 1 januari 2017 zal de Wet Natuurbescherming in werking treden. Deze nieuwe wet betekent
           meer dan een samenvoeging en integratie van de bestaande wettelijke kaders. Er wijzigt ook
           inhoudelijk het nodige. Zo voorziet de Wet Natuurbescherming onder andere in een gewijzigd
           beschermingsregime van soorten en regelt ze dat provincies het bevoegde gezag worden voor
           de ontheffingverlening voor projecten en voor het vaststellen van vrijstellingsregelingen. De wet
           bevat de mogelijkheid om regels vast te stellen bij lagere regelgeving. Omdat deze
           zogenaamde uitvoeringsregelgeving nog moet worden ingevuld, is het niet mogelijk om alle
           juridische gevolgen van de nieuwe wet op dit moment in schatten. Duidelijk is dat de wijzigingen
           in natuurwetgeving consequenties kunnen hebben voor de uitvoering van projecten met een
           doorlooptijd na 1 januari 2017. De projecten die na 1 januari 2017 van start gaan, zullen
           getoetst moeten worden aan de nieuwe Wet Natuurbescherming.



     1.4   Aanpak nee, tenzij-toets NNN

           Gebiedsdelen van de bedrijfslocatie Wijk aan Zee vormen onderdeel van
           Natuurnetwerk Nederland (NNN). Het ruimtelijke beleid voor het NNN is gericht op
           behoud en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken en waarden. Daarom geldt in
           het NNN het ‘nee, tenzij’-regime. Als een voorgenomen ingreep de ‘nee, tenzij’-toets
           met positief gevolg doorloopt kan de ingreep plaatsvinden. Eventuele nadelige
           effecten moeten worden gemitigeerd en de resterende schade moet worden
           gecompenseerd. Als een voorgenomen ingreep niet voldoet aan de voorwaarden uit
           het ‘nee, tenzij’-regime dan kan de ingreep niet plaatsvinden (zie ‘Spelregels EHS’,
           ministerie van LNV 2007).

           Een significante aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden van het NNN is
           niet toegestaan. Tenzij:
           -      er sprake is van redenen van groot openbaar belang;
           -      er geen alternatieven zijn;.
           -      de resterende schade (na mitigatie) wordt gecompenseerd.

           De nee, tenzij-toets in de voorliggende rapportage geeft antwoord op de volgende
           vragen:
           -     Wat zijn de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNN ter plaatse van de
                 ingreep? Hieronder vallen ook de beheertypen (natuurdoeltypen).
           -     Welke effecten op de wezenlijke waarden en kenmerken van de EHS heeft de
                 ingreep?
           -     Zijn deze effecten als significant te kwalificeren?
           -     Hoe kunnen de effecten worden gemitigeerd of gecompenseerd?

           De wezenlijke kenmerken en waarden zijn de actuele en potentiële waarden,
           gebaseerd op de natuurdoelen voor het gebied. Het gaat daarbij om: de bij het gebied
           behorende natuurdoelen en -kwaliteit, geomorfologische en aardkundige waarden en
           processen, de waterhuishouding, de kwaliteit van bodem, water en lucht, rust, stilte,




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>      donkerte en openheid, de landschapsstructuur en de belevingswaarde. De
      natuurdoelen worden (vaak per perceel) gespecificeerd als natuurdoeltype of
      beheertype.



1.5   Aanpak ecologische beoordeling

      Als beheerder van circa 7.000 ha natuur geeft PWN invulling aan natuurdoelen die
      voor de gebieden bestaan vanuit provinciale (NNN) en Europese richtlijnen (Natura
      2000). Daarnaast heeft PWN zelf natuurbeleid verwoord in de beheernota ‘Vitale
      duinen, bron van genieten. Beheernota 2015-2025’ uit 2015.

      Bij de afweging voor de keuze van duurzaam energiegebruik of natuurdoelen wil PWN
      ook niet-wettelijk beschermde soorten in overweging nemen. Hierbij speelt het
      voorkomen van bijzondere soorten zoals Rode Lijstsoorten en aandachtssoorten een
      rol. Daarnaast wordt aan soortenrijkdom van grazige vegetaties gehecht, insecten-
      rijkdom en biodiversiteit. In hoofdstuk 10 komen deze aspecten aan bod bij de
      ecologische beoordeling van de vegetaties.

      Uitgangspunten voor de beoordeling
      Bij het beoordelen van de ingreep is uitgegaan van een bouwfase en een
      gebruiksfase.
      -     Bouwfase:
            -       Aanvoer van de zonnepanelen en stellages per vrachtvervoer.
            -       Tijdelijke extra betreding door mensen en materieel van de betreffende
                    terreinen / daken ten behoeve van de plaatsing en bevestiging van de
                    zonnepanelen.
            -       De zonnepanelen worden aangebracht op stellages op circa 70-150 cm
                    boven de grond, stellages staan in rijen en hebben 3 m tussenruimte en
                    de panelen worden aangebracht onder een hoek van 10-15 graden
                    gericht op het zuiden.
            -       Op de waterlocaties in Hoofddorp en Andijk zullen drijvende stellages
                    aangebracht worden. Het definitieve ontwerp voor deze stellages is nog
                    niet bekend.
      Ten behoeve van de plaatsing is sloop van gebouwen, kap van bomen en/of demping
      van wateren niet aan de orde.
      -     Gebruiksfase:
            -        In de gebruiksfase worden de zonneweides incidenteel betreden (ten
                     behoeve van onderhoud en/of inspecties van de zonnepanelen) en
                     (indien aan de orde) ten behoeve van de uitvoering van beheer van de
                     grazige vegetatie (maaiwerkzaamheden).




                                                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre> 2 De locaties van zonnepanelen
2.1   De voorziene locaties

      PWN heeft o.a. op haar bedrijfslocaties Hoofddorp, Heemskerk, Wijk aan Zee en
      Andijk (figuur 2.1) meerdere gebiedsdelen voorgesteld als ontwikkellocatie voor
      zonnepanelen. Het betreffen locaties met grazige vegetatie, locaties op daken en
      locaties op open water.




      Figuur 2.1    Ligging van vier bedrijfslocaties van PWN waar ook plaatsing van zonne-
                    panelen in de vorm van zonneweides is voorzien.


      Locaties op daken
      Op alle bedrijfslocaties van PWN is een aantal locaties voorgesteld waar
      zonnepanelen op daken worden aangebracht. De zonnepanelen worden op lage
      stellages op het dak geplaatst.

       Locaties met grazige vegetatie
      Op vier van haar bedrijfslocaties (zie figuur 2.1) zijn zonneparken voorzien, dat wil
      zeggen zonnepanelen op veldlocaties. De zonnepanelen worden aangebracht op
      stellages op circa 70 - 150 cm boven de grond. De poten van de stellages hebben
      circa 6 cm omvang. De afstand tussen de stellages bedraagt circa 3 m.




                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>           Locaties op open water
           Op twee van haar bedrijfslocaties (Andijk en Hoofddorp) worden zonnepanelen
           voorzien op waterlocaties. Het definitieve ontwerp van de betreffende stellages is nog
           niet bekend. In dit rapport wordt uitgegaan van drijvende stellages. De legplannen
           voor Hoofddorp zijn niet bekend. In dit rapport wordt uitgegaan van een volledige
           bedekking van het noordoostelijke deel van het wateroppervlak. De oppervlakte van
           het zonnepark op het water in het oostelijke waterbekken op de locatie Andijk is
           afhankelijk van het voorkomen van beschermde soorten. Verderop in dit rapport zullen
           aanbevelingen gedaan worden over de oppervlakte van deze locatie.



     2.2   Beschrijving van bedrijfslocaties met zonneparken

 2.2.1     Bedrijfslocatie Hoofddorp

           Bedrijfslocatie Hoofddorp ligt in de gemeente Haarlemmermeer, ten noorden van
           Hoofddorp. De bedrijfslocatie ligt tussen bosgebied De Groene Weelde en het
           Haarlemmermeerse Bos, tussen de N201, de N205 en de Driemerenweg. Op deze
           locatie in de polder wint PWN drinkwater uit het oppervlaktewater. Er staat een
           centraal gebouw, daartussen gazons en verharding en rondom eveneens gebouwen
           (figuur 2.2). De locatie is onbemand. Er staat geen opgaande beplanting op het
           terrein. Rondom het terrein ligt een waterplas, omgeven door met riet begroeide
           oevers en een strook beplanting. Op het terrein komen een dak, vier veldlocaties en
           het noordoostelijke deel van de waterplas in aanmerking voor plaatsing van
           zonnepanelen. Het huidig beheer van de potentiële veldlocaties omvat het 10 tot 12
           maal per jaar maaien. Het maaisel wordt afgevoerd.




           Figuur 2.2. Bedrijfslocatie Hoofddorp: te zien zijn de veldlocaties 1 tot en met 4, en daklocatie
                       A.



14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Foto   Het centrale gebouw van de bedrijfslocatie Hoofddorp en op de voorgrond veldlocatie 3.




Foto   Toegangshek bedrijfslocatie (geheel links), veldlocatie 3 (vooraan) en veldlocatie 4
       (achter het pad).




                                                                                           15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> 2.2.2   Bedrijfslocatie Heemskerk

         Drinkwaterproductiebedrijf Heemskerk ligt ten westen van Heemskerk, in de duinen.
         De bedrijfslocatie ligt ten noorden van het bedrijfsterrein van Tata Steel. Op het terrein
         staan verschillende typen gebouwen, er is verharding, velden met grazige vegetatie
         en hier en daar opgaande beplanting (figuur 2.3). Op de bedrijfslocatie werken
         dagelijks diverse medewerkers. Er komen drie daken van gebouwen en een veld met
         grazige vegetatie in aanmerking voor plaatsing van zonnepanelen. Het huidig beheer
         van deze laatstgenoemde veldlocatie is extensief en omvat het eenmaal per twee jaar
         maaien en afvoeren van de vegetatie.




         Figuur 2.3   Bedrijfslocatie Heemskerk: te zien zijn de veldlocatie 1 en daklocatie A, B en C.




16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>        Foto   Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Heemskerk, gezien vanaf de noordzijde richting zuid.


2.2.3   Bedrijfslocatie Wijk aan Zee

        Te midden van de duinen ten noorden van Wijk aan Zee ligt drinkwaterproductiebedrijf
        Wijk aan Zee. Deze locatie omvat diverse typen gebouwen, verharding en lage duinen
        met grazige vegetatie (figuur 2.4). Op de bedrijfslocatie komen een dak en twee
        velden met grazige vegetatie in aanmerking voor plaatsing van zonnepanelen. Op
        veldlocatie 1 liggen enkele begroeide zandhopen (zie foto). De vegetatie op de beide
        veldlocaties wordt niet gemaaid.




                                                                                                       17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>     Figuur 2.4   Bedrijfslocatie Wijk aan Zee: te zien zijn de veldlocaties 1 en 2 en daklocatie A.




     Foto   Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Wijk aan Zee, gezien vanaf de noordzijde richting zuid.




18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>        Foto   Veldlocatie 2 op bedrijfslocatie Wijk aan Zee, gezien vanaf de oostzijde richting west.


2.2.4   Bedrijfslocatie Andijk

        Direct aan het IJsselmeer, ten noorden van Enkhuizen ligt de relatief grote
        bedrijfslocatie van Andijk. De locatie ligt buitendijks en omvat gazons, opgaande
        beplanting, solitaire bomen, diverse typen gebouwen (onder andere kantoorpanden,
        loodsen, machineruimtes, noodgebouwen, bedrijfsinstallaties), waterbassins en inlaat-
        en uitstroomvoorzieningen (figuur 2.5). Op locatie Andijk komen diverse daken, velden
        en het oostelijke spaarbekken in aanmerking voor de plaatsing van zonnepanelen. De
        gearceerde oppervlaktes in figuur 2.5 geven het maximaal potentieel weer.

        Veldlocatie 1 betreft een dijktalud met een grazige vegetatie die mogelijk 1 à 2 maal
        per jaar wordt gemaaid. Het maaisel wordt afgevoerd. De veldlocaties 2 tot en met 8
        worden gemaaid als gazon (circa 10-15 maal per jaar). Het maaisel blijft liggen.
        Veldlocaties 9 en 10 zijn uitgestrekter en worden waarschijnlijk wat minder frequent
        gemaaid dan de locaties 2 tot en met 8. Het maaisel blijft liggen. De waterlocatie A1
        geeft het maximale potentieel weer dat voor het oostelijke spaarbekken beoogd is.




                                                                                                         19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>     Figuur 2.5   Bedrijfslocatie Andijk: te zien zijn de veldlocaties 1 tot en met 10 en daklocatie A.




     Foto   Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Andijk, gezien vanaf de oostzijde richting noordwest.




20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Foto   Veldlocatie 3 op bedrijfslocatie Andijk, gezien vanaf de westzijde richting oost.




Foto   Veldlocatie 2 op bedrijfslocatie Andijk, gezien vanaf de westzijde richting oost.




                                                                                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>     Foto   Veldlocatie 10 op bedrijfslocatie Andijk, gezien vanaf de zuidzijde richting noord.
            Momenteel ligt er nog grond in depot op deze locatie.




22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre> 3 Aanwezigheid van beschermde soorten
                                                             1
      In de Flora- en faunawet (AmvB art. 75 ) worden drie beschermingsregimes
      onderscheiden. Voor soorten uit ‘Tabel 1’ geldt vrijstelling van verbodsbepalingen bij
      werkzaamheden in het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting. Voor soorten
      van ‘Tabel 2’ (’overige beschermde soorten’) of ‘Tabel 3’ (‘strikt beschermde soorten’)
      geldt geen vrijstelling en kan aanvraag van een ontheffing aan de orde zijn bij
      overtreding van verbodsbepalingen. In de tekst is per beschermde soort aangegeven
      in welke categorie deze is opgenomen.
      Per 1 januari 2017 treedt de Wet natuurbescherming in werking. De drie genoemde
      beschermingsregimes komen te vervallen en lijst van beschermde soorten wijzigt. De
      provincies worden bevoegd gezag voor deze wet. De provincie Noord-Holland is zover
      nu bekend voornemens de lijst met licht beschermde soorten waarvoor vrijstelling
      geldt van verbodsbepalingen bij ruimtelijke ingrepen te handhaven.



3.1   Methodiek veldonderzoek

      De veldlocaties op de vier bedrijfslocaties zijn op 15 juni 2016 onderzocht. Het betrof
      een oriënterend onderzoek, geen inventarisatie conform soortenstandaarden. Tevens
      is een indruk gekregen van de daklocaties (de daklocaties zijn niet geïnspecteerd).
      Tijdens het terreinbezoek is zoveel mogelijk concrete informatie verzameld met
      betrekking tot de aan- of afwezigheid van beschermde soorten (zicht- en
      geluidswaarnemingen, sporenonderzoek naar de aanwezigheid van pootafdrukken,
      nesten, holen, uitwerpselen, haren, etc). Op basis van terreinkenmerken en
      deskundigenoordeel is beoordeeld of het terrein geschikt is voor de in de regio
      voorkomende beschermde soorten.

      Aanvullend op het terreinbezoek heeft bronnenonderzoek plaatsgevonden. Voor een
      overzicht van soorten die in het beheergebied in de duinen voorkomen is de database
      van PWN geraadpleegd. Voor de bedrijfslocaties Heemskerk en Wijk aan Zee was dit
      relevant. Van de andere twee bedrijfslocaties heeft PWN geen waarnemingen
      beschikbaar.
      Tevens is de NDFF geraadpleegd (in juni en september 2016) over de afgelopen vijf
      jaar. Omdat de bedrijfslocaties niet openbaar toegankelijk zijn, is het aantal
      waarnemingen dat gedaan is op de locaties zelf beperkt. Wel geven de waarnemingen
      een goed beeld van de aanwezigheid van soorten in de ruimere omgeving. Verder is
      gebruik gemaakt van achtergronddocumentatie (zie literatuurlijst).

      Vleermuizen zijn voor de effectbeoordeling niet relevant
      Vanwege afwezigheid van bebouwing en bomen (met holten) op de veldlocaties voor
      zonnepanelen (kortweg: zonneparken) is de aanwezigheid van vaste verblijfplaatsen
      van vleermuizen uitgesloten. Ook is het uitgesloten dat de veldlocaties in gebruik zijn
      1
       Besluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur in verband met wijziging
      van artikel 75 van de Flora- en faunawet en enkele andere wijzigingen. 23 februari 2005.



                                                                                                             23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>           als vliegroute met wezenlijke functie vanwege de afwezigheid van elementen die
           bruikbaar zijn als oriëntatie. Door het open karakter en de beperkte oppervlaktes van
           de veldlocaties bieden deze geringe mogelijkheden als foerageergebied. Bovendien
           zijn er noch in de aanlegfase, noch tijdens de gebruiksfase van de geplande
           zonneparken effecten op de functie als foerageergebied te verwachten. Wezenlijke
           effecten op vleermuizen in het kader van de Flora- en faunawet zijn hoe dan ook
           uitgesloten. Op het voorkomen van vleermuizen wordt dan ook niet verder ingegaan.



     3.2   Locaties Hoofddorp

           Planten
           Op de bedrijfslocatie Hoofddorp komt op alle vier de veldlocaties voor zonneparken
           relatief soortenrijk, droog grasland voor. De veldlocaties zijn vrijwel vlakdekkend
           onderzocht. Groeiplaatsen van beschermde soorten ontbreken. In de NDFF ontbreken
           waarnemingen van beschermde waterplanten in de waterplas. De aanwezigheid van
           (strikt) beschermde soorten is uitgesloten.

           Ongewervelden en vissen
           Vanwege het ontbreken van geschikte habitats voor strikt beschermde ongewervelden
           en vissen op de veldlocaties, is de aanwezigheid van strikt beschermde ongewer-
           velden en vissen op de veldlocaties uitgesloten.
           De waterplas biedt wel potentieel geschikt habitat, maar waarnemingen in de NDFF
           ontbreken en er zijn ook geen waarnemingen van beschermde ongewervelden in het
           veld gedaan door ecologische medewerkers van PWN. De aanwezigheid van strikt
           beschermde ongewervelden en vissen in de plas wordt onwaarschijnlijk geacht.

           Amfibieën
           De veldlocaties op bedrijfslocatie Hoofddorp bieden amfibieën geen geschikt
           leefgebied. Beschutte plekken die kunnen dienen als land- of overwinteringshabitat
           (muizenholen, stapels met hout of stronken) ontbreken. Voortplantingshabitat (open
           water) is op de locatie wel aanwezig. In de ruime omgeving (enige kilometers) van de
           bedrijfslocatie Hoofddorp is een enkele waarneming van rugstreeppad (Tabel 3)
           bekend. Hooguit incidenteel zullen licht beschermde amfibieën zoals gewone pad en
           bruine kikker (beide Tabel 1 soorten) foeragerend op het terrein voorkomen. De
           veldlocaties vormen hooguit een gering onderdeel (zonder wezenlijke betekenis) van
           het leefgebied van licht beschermde amfibieën. De veldlocaties hebben echter geen
           functie als vaste rust- en verblijfplaats voor deze of andere soorten. De waterplas
           biedt hiervoor wel geschikt habitat en vormt waarschijnlijk onderdeel van het
           leefgebied van voornoemde Tabel 1 soorten.

           Reptielen
           Uit de ruime omgeving (enige kilometers rondom) van de bedrijfslocatie Hoofddorp
           zijn geen waarnemingen van reptielen bekend (NDFF, juni 2016).
           Voor reptielen ontbreekt op de bedrijfslocatie zelf ook geschikt leefgebied. Het
           voorkomen van reptielen op bedrijfslocatie Hoofddorp is uitgesloten.



24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>      Grondgebonden zoogdieren
      In de Haarlemmermeer is het voorkomen van de volgende grondgebonden zoog-
      dieren bekend (allen Tabel 1-soorten): bosmuis, egel, haas, huisspitsmuis, konijn,
      wezel (NDFF, juni 2016). Op bedrijfslocatie Hoofddorp kunnen de volgende licht
      beschermde soorten voorkomen: mol, veldmuis.
      Deze soorten kunnen vaste verblijfplaatsen hebben in de (bodem van de) grazige
      vegetatie. De aanwezigheid van (vaste verblijfplaatsen van) strikt beschermde
      zoogdieren is uitgesloten vanwege het ontbreken van waarnemingen en afwezigheid
      van geschikt habitat.

      Vogels
      De veldlocaties op bedrijfslocatie Hoofddorp zijn ongeschikt voor grondbroedende
      vogelsoorten, zoals kievit, scholekster, watervogels (zoals eenden- en ganzensoorten)
      en graspieper. Voornoemde soorten hebben veelal voorkeur voor wat uitgestrektere
      en open terreinen om predatoren beter te kunnen zien. De veldlocaties op
      bedrijfslocatie Hoofddorp zijn klein van oppervlakte en bovendien ongeschikt vanwege
      het gevoerde maaibeheer. Ook de aanwezigheid van op de daken broedende
      meeuwen (potentiële predatoren) maken de veldlocaties onaantrekkelijk als
      broedplaats voor de genoemde soorten. De waterplas kan potentieel benut worden als
      broedhabitat voor algemene watervogelsoorten, zoals wilde eend en meerkoet.



3.3   Veldlocatie Heemskerk

      Planten
      Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Heemskerk is zeer soorten- en bloemrijk. Uit de
      waarnemingen van PWN blijkt dat in de ruime omgeving van de veldlocatie de
      volgende strikt beschermde (Tabel 2) soorten zijn aangetroffen: moeraswespenorchis,
      hondskruid, parnassia, slanke gentiaan en wilde herfststijlloos. Het betreft geen
      waarnemingen van de veldlocatie zelf.
      Tijdens het veldbezoek zijn geen (strikt) beschermde soorten aangetroffen. De locatie
      is vrijwel vlakdekkend onderzocht. Er komen met name droge groeiplaatsen voor. Het
      voorkomen van parnassia en moeraswespenorchis is daarom uitgesloten. Dit zijn
      immers soorten van natte duinvalleien. Hondskruid, slanke gentiaan en wilde
      herfststijlloos zijn niet aangetroffen. Mede op basis van de kennis van het PWN kan
      het voorkomen van strikt beschermde soorten worden uitgesloten.

      Ongewervelden
      Uit de ruime omgeving zijn geen waarnemingen bekend van strikt beschermde
      ongewervelden. De aanwezigheid van beschermde ongewervelden op de veldlocatie
      1 is uitgesloten.




                                                                                        25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>     Vissen
     Vanwege het ontbreken van waterhabitat op de bedrijfslocatie Heemskerk, is de
     aanwezigheid van strikt beschermde vissen uitgesloten.

     Amfibieën
     Op grond van habitat en waarnemingen uit de NDFF (juni 2016) blijkt dat de duinen
     rondom bedrijfslocatie Heemskerk onderdeel uitmaken van het leefgebied van de
     rugstreeppad (Habitatrichtlijnsoort, Tabel 3). Vanwege het feit dat er vis in de poel op
     het compensatiegebied voorkomt en er weinig dekkingbiedende watervegetatie is, zal
     het voor rugstreeppadden (en andere amfibieën) lastig zijn zich succesvol voort te
     planten. Op diverse plekken nabij de bedrijfslocatie komen wel andere zeer geschikte
     voortplantingswateren voor: ondiepe, zoetwaterplassen (in de directe nabijheid onder
     andere op het Tata Steel-terrein). In de voortplantingsperiode van de rugstreeppad zijn
     daar grootschalige koren van mannetjes te beluisteren (pers. med. T. Hoogstraten,
     ecoloog PWN). De rugstreeppad is een zeer mobiele soort die zich vanuit deze
     voortplantingsplaatsen verspreidt naar geschikte (open en vergraafbare) bodems in de
     ruime omgeving. Het open duingebied op en rondom de bedrijfslocatie Heemskerk is
     zowel als foerageergebied, landhabitat en overwinteringsgebied erg geschikt. De
     locatie ligt vlakbij een van de voortplantingsplaatsen en vormt dan ook onderdeel van
     het leefgebied (foerageergebied, landhabitat en overwinteringsgebied) van de
     rugstreeppad in de duinen. Rugstreeppadden graven zich overdag en ’s winters in
     zandige bodems in, kruipen in muizengangen of onder op de grond liggend materiaal.
     ’s Winters zitten ze diep ingegraven in de grond om buiten de zone met vorst te
     blijven. Terreinen met dergelijke functies kunnen gezien worden als vaste rust- en
     verblijfplaats in de zin van de Flora- en faunawet.

     Reptielen
     Op grond van recente waarnemingen uit de NDFF (juni 2016) blijkt dat de duinen
     rondom bedrijfslocatie Heemskerk deel uitmaken van het leefgebied van de
     zandhagedis (Habitatrichtlijnsoort, Tabel 3). Circa vier jaar geleden is op het
     bedrijfsterrein van PWN vanwege de realisatie van een nieuw UV gebouw en een
     distributiecentrum een compensatiegebied aangelegd voor de zandhagedis (en de
     rugstreeppad). De zandhagedis neemt de laatste decennia in het duingebied in
     aantallen toe (informatie RAVON en NEM). Waarnemingen van de afgelopen jaren uit
     het duingebied wijzen uit dat de populatie rond de veldlocatie eveneens toeneemt
     (pers. med. T. Hoogstraten, ecoloog PWN), dat de soort zich uitbreidt en plaatselijk
     ook voorkomt in grazige vegetaties en ruigten op zandige bodems op de
     bedrijfslocatie. Voorafgaand aan de bouw van het UV gebouw zijn op het betreffende
     terrein tientallen zandhagedissen weggevangen. Terreinen met grazige vegetatie en
     ruigten blijken aantrekkelijk te zijn voor deze soort.
     Veldlocatie 1 heeft plaatselijk hoog opgaand, vrij dichte grazige vegetatie, afgewisseld
     met open plekken waar de zandige bodem is te zien. Deze afwisseling van openheid
     en beschutting is geschikt voor de zandhagedis. Vrouwtjes zetten hun eieren af in de
     open, snel opwarmende vergraafbare bodem en vinden voedsel (insecten) en
     beschutting (onder andere tegen roofvogels zoals de torenvalk en buizerd) in de




26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>      hogere vegetatie. Aangenomen kan worden dat de veldlocatie leefgebied biedt aan
      meerdere exemplaren. De zandhagedis overwintert in muizenholletjes of op zandige
      plekken waar hij zichzelf ingraaft. Met de functies die de veldlocatie heeft voor de
      zandhagedis vormt deze een vaste verblijfplaats in de zin van de Flora- en faunawet.

      Grondgebonden zoogdieren
      In de ruimere omgeving van de bedrijfslocatie Heemskerk zijn in de afgelopen vijf jaar
      de volgende soorten waargenomen (allen Tabel 1-soorten): damhert, vos, konijn, mol,
      wezel, bunzing en boommarter (pers. med. T. Hoogstrate, NDFF, juni 2016).
      Op de veldlocaties zijn sporen waargenomen van konijnen (Tabel 1) en kunnen verder
      de volgende licht beschermde soorten voorkomen: veldmuis, huisspitsmuis, egel
      (allen Tabel 1).

      Vogels
      Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Heemskerk is te ruig begroeid en te beperkt van
      oppervlakte om als broedplaats te fungeren voor grondbroedende soorten zoals kievit
      en scholekster. Bovendien is deze bedrijfslocatie bemand en worden de
      ontsluitingswegen op het terrein frequent gebruikt. Een incidenteel broedgeval van
      bijvoorbeeld een graspieper op veldlocatie 1 kan echter niet geheel worden
      uitgesloten.



3.4   Veldlocaties Wijk aan Zee

      Planten
      Veldlocatie 1 en veldlocatie 2 op bedrijfslocatie Wijk aan Zee hebben een relatief
      open, grazige duinvegetatie. Beide locaties zijn soorten- en bloemrijk. Uit de
      waarnemingen van PWN blijkt dat in de ruime omgeving van de veldlocaties de
      volgende strikt beschermde soorten zijn aangetroffen: moeraswespenorchis,
      hondskruid, parnassia, slanke gentiaan en wilde herfststijlloos. Het betreft geen
      waarnemingen van de veldlocaties zelf.
      Tijdens het veldbezoek zijn geen (strikt) beschermde soorten aangetroffen. De
      locaties zijn vrijwel vlakdekkend onderzocht. Er komen met name droge groeiplaatsen
      voor. Het voorkomen van parnassia en moeraswespenorchis is daarom uitgesloten.
      Dit zijn immers soorten van natte duinvalleien. Hondskruid, slanke gentiaan en wilde
      herfststijlloos zijn niet aangetroffen. Op veldlocatie 2 is een bitterkruidbremraap
      aangetroffen. Het voorkomen van strikt beschermde soorten op de veldlocaties is
      uitgesloten.

      Ongewervelden
      Het Noordhollands Duinreservaat vormt leefgebied van de nauwe korfslak. Deze soort
      is beschermd krachtens de Natuurbeschermingswet. Eventuele effecten op deze soort
      worden behandeld in de hoofdstukken 5 en 6.
      Andere, door de Flora- en faunawet beschermde ongewervelden, worden op basis
      van bekende verspreidingspatronen en afwezigheid van geschikte biotopen niet op of
      rondom de veldlocaties op bedrijfslocatie Wijk aan Zee verwacht.



                                                                                         27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>     Vissen
     Vanwege het ontbreken van waterhabitat op de bedrijfslocatie Wijk aan Zee, is de
     aanwezigheid van strikt beschermde vissen uitgesloten.

     Amfibieën
     Uit de ruime omgeving van de bedrijfslocatie Wijk aan Zee zijn waarnemingen van de
     rugstreeppad, bastaardkikker, kleine watersalamander en gewone pad bekend (pers.
     med. T. Hoogstrate, NDFF, juni 2016). Op grond van habitat en waarnemingen uit de
     NDFF (juni 2016) blijkt dat de duinen rondom bedrijfslocatie Wijk aan Zee onderdeel
     uitmaken van het leefgebied van de rugstreeppad (Habitatrichtlijnsoort, Tabel 3).
     Rondom de bedrijfslocatie komen meerdere voortplantingswateren voor. Vanwege zijn
     mobiliteit is de rugstreeppad is ook te verwachten op bedrijfslocatie Wijk aan Zee. De
     veldlocaties vormen dan ook onderdeel van het leefgebied (foerageergebied,
     landhabitat en overwinteringsgebied) van de rugstreeppad in de duinen. De
     veldlocaties kunnen gezien worden als vaste rust- en verblijfplaats in de zin van de
     Flora- en faunawet.

     Reptielen
     Op grond van recente waarnemingen uit de NDFF (juni 2016) blijkt dat de duinen
     rondom bedrijfslocatie Wijk aan Zee deel uitmaken van het leefgebied van de
     zandhagedis (Tabel 3). Zoals bij de beschrijving van veldlocatie Heemskerk is
     aangegeven nemen de populaties in het gehele duingebied toe en dit gaat ook op
     voor de omgeving van Wijk aan Zee (NDFF en pers. med. T. Hoogstraten, ecoloog
     PWN).
     Veldlocatie 1 en 2 zijn beide matig geschikt voor de zandhagedis. De vegetatie is erg
     open waardoor beschuttingsmogelijkheden in de vorm van ruigte, andere plekken met
     dichte vegetatie of laag struweel ontbreken. Zandhagedissen hebben verspreid over
     het terrein beschuttingsmogelijkheden nodig vanwege het risico op predatie met name
     door vossen en roofvogels. Omdat de gehele omliggende omgeving geschikt is voor
     de zandhagedis, is het aannemelijk dat er nabij de randen eiafzetplekken en
     overwinteringsplekken voorkomen. Met de functies die de veldlocatie heeft voor de
     zandhagedis vormt deze een vaste verblijfplaats in de zin van de Flora- en faunawet.

     Grondgebonden zoogdieren
     In de ruimere omgeving van de bedrijfslocatie Wijk aan Zee zijn in de afgelopen vijf
     jaar de volgende (Tabel 1) soorten waargenomen: damhert, vos, konijn, mol, wezel,
     bunzing en boommarter (pers. med. T. Hoogstrate, NDFF, juni 2016).
     Op de veldlocaties zijn sporen waargenomen van konijnen (Tabel 1). Konijnen kunnen
     er burchten hebben. Dit zijn vaste rust- en verblijfplaatsen in de zin van de Flora- en
     faunawet. Voor andere licht beschermde soorten zijn de locaties te open en onbeschut
     door de open vegetatie. Hierdoor ontbreken vaste rust- en verblijfplaatsen voor deze
     soorten.




28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>      Vogels
      Op veldlocatie 1 van bedrijfslocatie Wijk aan Zee kunnen incidentele broedgevallen
      van graspieper niet geheel worden uitgesloten. Voor andere soorten is de locatie niet
      geschikt. Veldlocatie 2 is voor deze en overige grondbroedende soorten niet geschikt
      vanwege de beperkte oppervlakte en het feit dat de locatie wordt omgeven door wat
      hogere struikachtige begroeiing van onder andere duindoorns.



3.5   Locaties Andijk

      Planten
      De veldlocaties 2 tot en met 8 op bedrijfslocatie Andijk zijn begroeid met een
      monotone grazige vegetatie. De veldlocaties bieden geen geschikte groeiplaatsen
      voor beschermde soorten. Het voorkomen van beschermde plantensoorten op de
      veldlocaties 2 tot en met 8 is uitgesloten. De vegetatie op veldlocatie 1 wijkt nogal af
      van de kort grazige nogal gazonachtige vegetaties elders. Hier is duidelijk het verschil
      in beheer zichtbaar. De hoge grasvegetaties van veldlocatie 1 vertonen verwantschap
      met glanshaverhooiland terwijl de korte grazige vegetaties van veldlocatie 2 t/m 8 zich
      lastig laten classificeren of het moet zijn beemdraaigraslanden. In dit geval met een
      intensief maaibeheer waardoor ze het karakter krijgen van gazon. Op de veldlocaties
      9 en 10 komen evenmin geschikte groeiplaatsen voor (strikt) beschermde soorten
      voor. Het ontbreekt aan waarnemingen van strikt beschermde waterplanten in het
      oostelijke waterbekken (NDFF, september 2016). Het voorkomen van strikt
      beschermde soorten is gezien de aanwezige habitats voor alle locaties uitgesloten.

      Ongewervelden
      Vanwege het ontbreken van geschikte habitats voor strikt beschermde ongewervelden
      op de veld- en waterlocaties, is de aanwezigheid van strikt beschermde ongewer-
      velden uitgesloten.

      Vissen
      In het westelijke spaarbekken zijn in 2011 twee dode exemplaren van Europese
      meerval (Tabel 2) geconstateerd (NDFF, augustus 2016). Mogelijk komt deze soort
      ook in het oostelijke spaarbekken voor. Van andere soorten ontbreken waarnemingen
      in de NDFF en de PWN database.

      Amfibieën
      De veldlocaties op bedrijfslocatie Andijk bieden amfibieën geen geschikt leefgebied.
      Beschutte plekken die kunnen dienen als land- of overwinteringshabitat (muizenholen,
      stapels met hout of stronken) ontbreken op de veldlocaties. Voortplantingshabitat
      (open water bij voorkeur in de vorm van poelen) is op de veldlocaties zelf evenmin
      aanwezig. Hooguit incidenteel zullen licht beschermde amfibieën zoals gewone pad
      en bruine kikker (beide Tabel 1 soorten) foeragerend op de veldlocaties voorkomen.
      De veldlocaties hebben echter geen functie als vaste rust- en verblijfplaats voor deze
      of andere amfibieën. Het oostelijke waterbekken biedt hiervoor wel geschikt habitat en
      vormt mogelijk onderdeel van het leefgebied van voornoemde Tabel 1 soorten.



                                                                                           29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>           Reptielen
           Uit de ruime omgeving (enige kilometers rondom) van de bedrijfslocatie Andijk zijn
           geen waarnemingen van reptielen bekend (NDFF, juni 2016). Voor reptielen ontbreekt
           op de bedrijfslocatie zelf ook geschikt leefgebied. Het voorkomen van reptielen op
           bedrijfslocatie Andijk is uitgesloten.

           Grondgebonden zoogdieren
           In de regio Andijk is het voorkomen van de volgende grondgebonden zoogdieren
           bekend (allen Tabel 1-soorten): egel, vos, veldmuis, haas, konijn (NDFF, juni 2016).
           Op de bedrijfslocatie Andijk zijn sporen gevonden van de mol en kunnen verder de
           volgende licht beschermde soorten voorkomen: veldmuis, huisspitsmuis, konijn (allen
           Tabel 1). Deze soorten kunnen er holen en burchten hebben. Dit zijn vaste rust- en
           verblijfplaatsen in de zin van de Flora- en faunawet. De aanwezigheid van strikt
           beschermde zoogdieren op de veldlocaties is uitgesloten vanwege het ontbreken van
           waarnemingen en afwezigheid van geschikt habitat.

           Vogels
           De veldlocaties 1 tot en met 8 zijn ongeschikt als broedplaats voor alle grond-
           broedende vogelsoorten vanwege het gevoerde gazonbeheer en het gebrek aan
           openheid door de aanwezigheid van solitaire bomen. Veldlocaties 9 en 10 liggen
           afgelegen, zijn uitgestrekter en er staan geen bomen. Hierdoor kunnen broedgevallen
           van bijvoorbeeld kievit niet worden uitgesloten. Omdat de oever van het oostelijke
           spaarbekken niet begroeid is met oevervegetatie, biedt dit waterbekken geen
           potentieel broedhabitat voor vogels.



     3.6   Resultaten daklocaties

           Relevante soortgroepen
           Vanwege afwezigheid van geschikte groeiplaatsen en/of biotoop zijn de daklocaties
           niet relevant voor beschermde planten, grondgebonden zoogdieren, vleermuizen,
           ongewervelden, vissen, vissen, amfibieën en reptielen. Alleen het voorkomen van
           broedende vogels op de daklocaties is in het kader van de geplande ingreep en de
           Flora- en faunawetbeoordeling relevant.


           Vogels
           De daken op de vier bedrijfslocaties locaties vormen potentieel broedgebied voor
           scholekster en koloniebroeders zoals zilvermeeuw, kleine mantelmeeuw, stormmeeuw
           en visdief; vooral de bedrijfslocaties Wijk aan Zee en Heemskerk zijn in trek bij deze
           soorten. Ze maken gebruik van de platte delen van de daken waar weinig menselijke
           verstoring optreedt. Daarnaast hebben de vogels een vrije aanvliegroute van en naar
           de foerageergebieden.

           Tijdens het veldbezoek zijn nabij meerdere daklocaties onder andere kleine
           mantelmeeuwen en zilvermeeuwen met nestindicerend gedrag gezien en dieren met




30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>jongen. Het aantal broedgevallen en gebruikte daklocaties zal van jaar tot jaar
variëren. In de periode april tot en met begin augustus vormen de locaties waar de
genoemde soorten broeden beschermde nestplaatsen in de zin van de Flora- en
faunawet.




                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre> 4 Effecten op beschermde flora en fauna
4.1   Veld- en waterlocaties Hoofddorp

      Omdat op de veldlocaties 1 tot en met 4 van bedrijfslocatie Hoofddorp geen (vaste
      rust- en verblijfplaatsen van)(strikt) beschermde planten, ongewervelden, amfibieën,
      reptielen en vogels voorkomen, is het uitgesloten dat effecten optreden op deze
      soortgroepen.

      Op de veldlocaties 1 tot en met 4 van bedrijfslocatie Hoofddorp kan schade aan
      verblijfplaatsen van mol en veldmuis optreden als gevolg van de ontwikkeling van de
      veldlocaties. Daardoor treedt overtreding van verbodsbepalingen op. De gunstige
      staat van instandhouding van de mol en veldmuis wordt door de plaatsing van
      zonnepanelen niet aangetast.

      Omdat in de waterplas van bedrijfslocatie Hoofddorp geen groeiplaatsen van (strikt)
      beschermde planten of vaste rust- en verblijfplaatsen van (strikt) beschermde
      ongewervelden, amfibieën, reptielen, vissen en vogels voorkomen, is het uitgesloten
      dat effecten optreden op deze soortgroepen. Wel dient bij werkzaamheden rekening
      te worden gehouden met broedvogels, nesten hiervan mogen niet worden vernietigd
      of verstoord. Door te werken buiten het broedseizoen (dus buiten de periode maart-
      begin augustus) wordt schade voorkomen.



4.2   Veldlocatie Heemskerk

      Omdat op de veldlocatie 1 van bedrijfslocatie Heemskerk geen (strikt) beschermde
      planten, vissen en ongewervelden voorkomen, is het uitgesloten dat effecten optreden
      op deze soortgroepen.

      Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen blijft de veldlocatie op bedrijfslocatie
      Heemskerk geschikt als foerageergebied, landhabitat en overwinteringsgebied voor
      de rugstreeppad. Door de panelen ’s winters te plaatsen, als eventueel op de locatie
      overwinterende rugstreeppadden diep ingegraven zitten, zijn effecten op de vaste
      verblijfplaatsen uit te sluiten. Voor de plaatsing van de panelen zijn namelijk geen
      graafwerkzaamheden nodig. Op de foerageer-, schuil- en overwinteringsmogelijk-
      heden van de veldlocatie hebben de panelen geen effect. De dieren zijn met name
      ’s nachts actief waarbij de open begroeiing zoals die naar verwachting onder de
      panelen aanwezig is geschikt blijft om te foerageren. Het aanbod aan schuil- en
      overwinteringsplekken wordt door de panelen ook niet negatief beïnvloed. De
      rugstreeppad is flexibel in het benutten van het duingebied en zal de diverse
      mogelijkheden gebruiken. Foerageergebied vormt in de omgeving van de veldlocatie
      ook geen beperkende factor omdat dit, in tegenstelling tot geschikte poelen, in veel
      grotere mate beschikbaar is. Het gehele duingebied, uitgezonderd de beboste delen,
      bieden de rugstreeppad geschikt foerageergebied.



                                                                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>           Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen blijft de veldlocatie op bedrijfslocatie
           Heemskerk geschikt als voortplantingsplaats, foerageergebied en overwinterings-
           gebied voor de zandhagedis. Door de panelen ’s winters te plaatsen, als eventueel
           op de locatie overwinterende zandhagedissen zich in de bodem bevinden, zijn
           effecten op individuen en vaste verblijfplaatsen uit te sluiten. De bodem hoeft immers
           niet vergraven te worden. Op de foerageermogelijkheden van de veldlocatie hebben
           de panelen geen effect. Vanwege de geplande opstelling van de panelen (zie
           beschrijving voorgenomen ingreep) is de beschaduwing van het veld als gevolg van
           de panelen bij de hoogste zonnestand tussen 12:00 uur en 14:00 uur in juni maximaal
           40%. De veldlocatie blijft geschikt als eiafzetplaats omdat er zowel open zonnige
           plekken (eiafzetplekken), foerageergebied als overwinteringsplaatsen blijven bestaan.
           De beschaduwing door de panelen vindt verspreid over het leefgebied plaats en
           varieert gedurende de dag, waarbij bij iets lagere zonnestand in de ochtend en
           namiddag de zon ook tussen de open stellages door kan schijnen. Juist een dergelijke
           kleinschalige afwisseling zorgt ervoor dat de functies van het terrein voor de
           zandhagedis behouden blijven. Door plaatsing van de panelen op het juiste tijdstip in
           het jaar (buiten de voortplantingsperiode) wordt voorkomen dat er overtreding van
           verbodsbepalingen plaatsvindt.

           Op de veldlocatie kan schade aan verblijfplaatsen van konijn, veldmuis, huisspitsmuis
           en egel optreden als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen. Daardoor treedt
           overtreding van verbodsbepalingen op. De gunstige staat van instandhouding van de
           genoemde soorten wordt door de plaatsing van zonnepanelen niet aangetast.

           Omdat op de veldlocatie 1 niet kan worden uitgesloten dat er incidenteel een
           grondbroedende vogelsoort als graspieper tot broeden komt, kan niet worden
           uitgesloten dat er schade aan broedsels optreedt. Door te werken buiten het
           broedseizoen (dus buiten de periode maart- begin augustus) wordt schade
           voorkomen.



     4.3   Veldlocaties Wijk aan Zee

           Omdat op de veldlocaties 1 en 2 van bedrijfslocatie Wijk aan Zee geen (vaste
           verblijfplaatsen van)(strikt) beschermde planten, vissen en ongewervelden
           voorkomen, is het uitgesloten dat effecten optreden op deze soortgroepen.

           Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen blijven de veldlocaties op
           bedrijfslocatie Wijk aan Zee geschikt als foerageergebied, landhabitat en
           overwinteringsgebied voor de rugstreeppad. Door de panelen ’s winters te plaatsen,
           als eventueel op de locatie overwinterende rugstreeppadden diep ingegraven zitten,
           zijn effecten op de vaste verblijfplaatsen uit te sluiten. Op de foerageer-, schuil- en
           overwinteringsmogelijkheden van de veldlocaties hebben de panelen geen effect. De
           dieren zijn met name ’s nachts actief waarbij de open begroeiing zoals die naar
           verwachting onder de panelen aanwezig is geschikt blijft om te foerageren. Het



34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>aanbod aan schuil- en overwinteringsplekken wordt door de panelen ook niet negatief
beïnvloed. De rugstreeppad is flexibel in het benutten van het duingebied en zal de
diverse mogelijkheden gebruiken. Foerageergebied vormt in de omgeving van de
veldlocatie ook geen beperkende factor omdat dit, in tegenstelling tot geschikte
poelen, in veel grotere mate beschikbaar is.

Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen worden de twee veldlocaties in
potentie geschikter voor de zandhagedis. In de huidige situatie bieden de veldlocaties
de zandhagedis matig geschikt habitat, omdat er verspreid over de terreinen te weinig
beschuttingsmogelijkheden zijn. De zonnepanelen die verspreid over het terrein
worden geplaatst, zullen predatie door roofvogels kunnen beperken. Daarbij dragen
ze bij aan een kleinschalige afwisseling van beschaduwde en zonnige plekken,
waarvan de hagedissen voor hun thermoregulatie van kunnen profiteren. Als zich
plaatselijk een dichtere vegetatie kan ontwikkelen kunnen de zandhagedissen hier
daadwerkelijk van profiteren.
Door de panelen ’s winters te plaatsen, als eventueel op de locatie overwinterende
zandhagedissen zich in de bodem bevinden, zijn effecten op individuen uit te sluiten.
Op de (beperkte) foerageermogelijkheden van de veldlocaties hebben de panelen in
principe geen effect. Vanwege de geplande opstelling van de panelen is de
beschaduwing van de veldlocaties als gevolg van de panelen bij de hoogste
zonnestand tussen 12:00 uur en 14:00 uur in juni maximaal 40%. De veldlocaties
blijven mogelijkheden bieden als eiafzetplekken, foerageergebied en als
overwinteringsplaats. De beschaduwing door de panelen vindt verspreid over het
leefgebied plaats en varieert gedurende de dag, waarbij bij iets lagere zonnestand in
de ochtend en namiddag de zon ook tussen de open stellages door kan schijnen. Juist
een dergelijk kleinschalige afwisseling zorgt ervoor dat de functies van het terrein voor
de zandhagedis behouden blijven. Door plaatsing van de panelen op het juiste tijdstip
in het jaar (buiten de voortplantingsperiode) wordt voorkomen dat er overtreding van
verbodsbepalingen plaatsvindt.

Op de veldlocaties 1 en 2 van bedrijfslocatie Wijk aan Zee kan schade aan
verblijfplaatsen van konijn optreden als gevolg van de ontwikkeling van de
veldlocaties. Daardoor treedt overtreding van verbodsbepalingen op.
De gunstige staat van instandhouding van het konijn wordt door de plaatsing van
zonnepanelen niet aangetast.

Omdat op de veldlocatie 1 niet kan worden uitgesloten dat er incidenteel een
grondbroedende vogelsoort als graspieper tot broeden komt, kan niet worden
uitgesloten dat er schade aan broedsels optreedt. Door te werken buiten het
broedseizoen (dus buiten de periode maart- begin augustus) wordt schade
voorkomen.




                                                                                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>     4.4   Veld- en waterlocaties Andijk

           Omdat op de veldlocaties 1 tot en met 10 en de waterlocatie van bedrijfslocatie Andijk
           geen (strikt) beschermde planten, ongewervelden, amfibieën en reptielen voorkomen,
           is het uitgesloten dat effecten optreden op deze soortgroepen. Voor effecten op vogels
           wordt verwezen naar hoofdstuk 7 en 8.

           Op de veldlocaties 1 tot en met 10 van bedrijfslocatie Andijk kan schade aan
           verblijfplaatsen van veldmuis, huisspitsmuis en konijn optreden als gevolg van de
           ontwikkeling van de veldlocaties. Daardoor treedt overtreding van verbodsbepalingen
           op. De gunstige staat van instandhouding van de veldmuis, huisspitsmuis en het
           konijn wordt door de plaatsing van zonnepanelen niet aangetast.
           Omdat op de veldlocaties 9 en 10 van bedrijfslocatie Andijk niet kan worden
           uitgesloten dat er incidenteel een grondbroedende vogelsoort als kievit tot broeden
           komt, kan niet worden uitgesloten dat er schade aan broedsels optreedt. Door te
           werken buiten het broedseizoen (dus buiten de periode maart- begin augustus) wordt
           schade voorkomen.

           Op de waterlocatie worden geen effecten op de Europese meerval verwacht door de
           zonnepanelen zelf of de schaduwwerking daarvan, aangezien voldoende niet
           beschaduwde delen van het open water beschikbaar blijven.



     4.5   Effecten op de daklocaties
           Vogels

           Plaatsing van de zonnepanelen op de platte daken van de bedrijfslocaties tijdens het
           broedseizoen (periode april- augustus) kan leiden tot schade aan broedsels van
           diverse meeuwensoorten, visdief en scholekster. Voor het verstoren en vernietigen
           van nesten kan geen ontheffing worden verkregen.
           Als de werkzaamheden buiten het broedseizoen uitgevoerd worden, wordt schade
           voorkomen en zal er geen sprake zijn overtredingen van verbodsbepalingen van de
           Flora- en faunawet.




36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>  5 Natura 2000-gebied Noordhollands Duin-
    reservaat
5.1     Gebiedsbeschrijving

        Het Noordhollands Duinreservaat is een karakteristiek voorbeeld van een Nederlands
        duinlandschap, zoals dat in de loop der eeuwen ontstaan is als gevolg van een
        samenloop van geologische, geomorfologische en klimatologische omstandigheden
        en menselijk handelen. Het is een biologisch, morfologisch, hydrologisch en
        landschappelijk geheel van duinen met natte en vochtige duinvalleien, duingras-
        landen, struwelen, bossen en ruigten. Het ligt op de overgang van de kalkrijke naar de
        kalkarme duinen. Het gebied behoort in zijn algemeenheid tot de kalkrijke duinen; er is
        echter een verloop in kalkrijkdom te zien. Het meest noordelijke stuk, ten noorden van
        Bergen aan Zee, is, evenals het aangrenzende gebied Schoorlse duinen, kalkarm.
        De vegetatie weerspiegelt de kalkgehalten in de bodem: in het uiterst noordelijke deel
        komen kalkarme vegetaties met kraaiheide, kruipwilg, buntgras en dergelijke voor, ten
        zuiden van Bergen aan Zee overgaand in kalkrijke duingraslanden met duinsterretje
        en zeedorpenvegetaties, zoals bij Wijk aan Zee en Egmond aan Zee. Een aanzienlijk
        deel van het gebied is bebost met naaldbossen en loofbossen, die voor een deel zeer
        oud zijn (uit: EZ 2015).
        De kernopgaven en instandhoudingsdoelen voor Natura 2000-gebied Noordhollands
        Duinreservaat zijn opgenomen in bijlage 3.



5.2     Betekenis van het plangebied voor habitattypen en soorten

        In onderstaande paragrafen wordt aangegeven wat de betekenis van de veldlocaties
        (zonneparken) is voor de habitattypen en nauwe korfslak. Vanwege de
        werkzaamheden ten behoeve van de plaatsing is een bufferzone aangehouden van
        circa 50 m rondom de veldlocaties (de ‘invloedssfeer’). Omdat op voorhand duidelijk is
        dat de (plaatsing van de zonnepanelen op de) daklocaties geen betekenis kunnen
        hebben voor de habitattypen en de nauwe korfslak, wordt op de daklocaties niet nader
        ingegaan.


5.2.1   Habitattypen

        Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat is aangewezen voor een tiental
        habitattypen (zie bijlage 3). Bedrijfslocatie Wijk aan Zee ligt in een geëxclaveerd deel
        van Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat. Bedrijfslocatie Heemskerk ligt
        op een afstand van meer dan 100 meter van Natura 2000-gebied Noordhollands
        Duinreservaat. Eventueel op de veldlocaties gelegen habitattypen zijn daarom niet
        beschermd als Natura 2000-gebied.




                                                                                             37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre> 5.2.2   Bijlage II-soort: de nauwe korfslak

         Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat is aangewezen voor de nauwe
         korfslak.
         Uit inventarisaties blijkt dat de nauwe korfslak op meerdere plekken in het Natura
         2000-gebied Noordhollands Duinreservaat voorkomt (Neckheim 2006). De nauwe
         korfslak komt voor op plekken met een kalkhoudende bodem met een bepaalde
         vochtigheidsgraad. Natte duinvalleien vormen het meest geschikte biotoop voor deze
         soort. De nauwe korfslak wordt verder aangetroffen onder struweel met soorten als
         duindoorn en liguster en in vochtige bossen. Onder vegetatie met een verzurende
         invloed, zoals eiken, dennen en meidoorns, wordt de nauwe korfslak veel minder vaak
         aangetroffen. Ook in minder vochtige terreinen zoals in drogere delen op hogere
         duinen kan de soort voorkomen. In dat geval dienen er wel beschuttingsmogelijk-
         heden zoals bijvoorbeeld liggend dood hout te bestaan, dat de nauwe korfslak
         beschermt tegen uitdroging (Van ‘t Veer & Hoogeboom 2010). In andere duingebieden
         (zoals de Amsterdamse Waterleidingduinen) komt de nauwe korfslak vooral voor in
         grazige vegetaties en populierenbosjes (Soes 2012).

         De nauwe korfslak uit Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat heeft echter
         geen binding met het plangebied omdat het terrein erg droog is door de opgehoogde
         ligging en omdat er weinig beschutting aanwezig is in de vorm van liggend dood hout.




38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>  6 Effecten op Natura 2000-gebied Noord-
    hollands Duinreservaat
6.1     Mogelijke effecten en de invloedsfeer van het project

        De gevoeligheden van de verschillende natuurwaarden van het Natura 2000-gebied
        Noordhollands Duinreservaat zijn opgenomen in bijlage 2 (Effectenindicator).

        Ruimtebeslag is het enige potentiële effect dat wordt verwacht als gevolg van de
        ontwikkeling van de veldlocaties met zonnepanelen (zonneparken). Effecten als
        gevolg van ruimtebeslag worden in deze paragraaf toegelicht. Voor de daklocaties is
        ruimtebeslag of enig ander effect niet aan de orde.

        Verontreiniging en stikstofdepositie tijdens de bouwfase zijn niet aan de orde,
        aangezien een zeer beperkt aantal verkeersbewegingen plaats zal vinden. Er is geen
        sprake van grootschalige inzet van materieel en/of grondverzet. De extra
        stikstofdepositie en verontreiniging zijn verwaarloosbaar ten opzichte van het reguliere
        verkeer op het bedrijfsterrein, omdat het slechts enkele verkeersbewegingen in de
        bouwfase gaat.

        Versnippering en vermindering van infiltratiecapaciteit zijn op voorhand uit te sluiten
        omdat de ingrepen hieraan niet of nauwelijks bijdragen en habitattypen en nauwe
        korfslak hiervoor niet of nauwelijks gevoelig zijn. Hydrologische effecten vinden niet
        plaats omdat er niet wordt gegraven en geen bemaling wordt toegepast.
        Lichtverstoring van de nauwe korfslak tijdens de bouwfase is niet aan de orde omdat
        er ’s nachts geen werkzaamheden plaatsvinden waarvoor eventueel verlichting nodig
        zou zijn.



6.2     Bepaling van effecten
6.2.1   Effecten op habitattypen

        Ruimtebeslag
        Effecten op beschermde habitattypen kunnen alleen optreden binnen de begrenzing
        van het Natura 2000-gebied, tenzij sprake is van externe werking. De veldlocaties
        liggen niet in Natura 2000-gebied, maar op geëxclaveerd terrein en dus buiten de
        begrenzing. De voorziene ingrepen vinden niet plaats binnen het Natura 2000-gebied.
        Aangezien de veld- en daklocaties eveneens binnen geëxclaveerd terrein liggen, is
        een direct effect ‘verlies van areaal of leefgebied door ruimtebeslag’ niet aan de orde.
        Effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelen van beschermde habitattypen
        zijn uitgesloten.




                                                                                             39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre> 6.2.2     Effecten op de nauwe korfslak (Bijlage 2 HR)

           Door de ontwikkeling van de veld- en daklocaties gaat er geen leefgebied van de
           nauwe korfslak verloren. Effecten op het behalen van het instandhoudingsdoel van de
           nauwe korfslak zijn uitgesloten.



     6.3   Cumulatieve effecten

           Omdat er geen effecten zijn, is het niet nodig naar cumulatie van effecten onderzoek
           te doen.



     6.4   Significantie van effecten

           Omdat er geen effecten zijn op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van
           Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat, is met zekerheid uitgesloten dat er
           significante effecten zijn.




40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>  7 Natura 2000-gebied IJsselmeer
7.1     Gebiedsbeschrijving

        Het IJsselmeer in zijn huidige vorm is ontstaan door afsluiting van de voormalige
        Zuiderzee door de aanleg van de Afsluitdijk, voltooid in 1932, de aanleg van de
        IJsselmeerpolders (voltooid in 1968) en tenslotte van de Houtribdijk, voltooid in 1976.
        Na de aanleg van de Afsluitdijk is het water binnen enkele maanden verzoet, en
        sindsdien    ontbreekt    een    brakke    overgangszone     naar     de    zee.    De
        faunagemeenschappen verdwenen binnen enkele jaren en werd vervangen door een
        zoetwater gemeenschap met twee in de voedselketen cruciale sleutelsoorten: de
        driehoeksmossel en de spiering. Langs de Friese kust (voormalig intergetijdengebied)
        is er sprake van substantiële ondieptes met waterplanten en buitendijkse slikken en
        platen. Het grootste deel van het water wordt aangevoerd door de IJssel. Het
        mondingsgebied is meer dynamisch met geulen tot 9 meter diep en grotendeels
        zandig sediment. Het doorzicht wordt voor een groot deel bepaald door algen en is in
        het algemeen relatief hoog. Het waterpeil is gefixeerd, maar door het grote oppervlak
        van het meer kan de wind echter een aanzienlijk scheefstand (orde grootte een meter)
        veroorzaken die tevens resulteert in een zekere peildynamiek. De buitendijkse
        kweldergebieden hebben zilte en brakke milieus. In de natte terreindelen treedt
        moerasvorming op in de vorm van biezenstroken. Op de overgang van water en land
        en op de laagliggende delen van de oude platen komt rietland voor. Bij verdere
        successie verruigt het rietland en vindt opslag van wilg plaats. Vooral op de hogere
        delen ontwikkelen struwelen en bos. De graslanden zijn soortenrijk, vooral op kalkrijk
        vochtig substraat (uit: LNV 2009).
        De kernopgaven en instandhoudingsdoelen voor Natura 2000-gebied IJsselmeer zijn
        opgenomen in bijlage 5.



7.2     Betekenis van het plangebied voor habitattypen en soorten

        In deze paragraaf wordt het voorkomen besproken van de habitattypen, broedvogels
        en niet-broedvogels waarvoor Natura 2000-gebied IJsselmeer is aangewezen. De
        vogels die op daklocaties broeden, zijn niet beschermd onder de Natuur-
        beschermingswet omdat ze buiten de begrenzing van Natura 2000-gebied IJsselmeer
        broeden. Habitattypen komen op de daklocaties uiteraard niet voor. Vanwege de
        werkzaamheden ten behoeve van de plaatsing is een bufferzone aangehouden van
        circa 50 m rondom de veldlocaties.


7.2.1   Habitattypen

        Natura 2000-gebied IJsselmeer is aangewezen voor een aantal habitattypen (zie
        bijlage 5). Bedrijfslocatie Andijk ligt tegen Natura 2000-gebied IJsselmeer aan, maar
        buiten de begrenzing. Eventueel op de veldlocaties gelegen habitattypen zijn daarom
        niet beschermd.



                                                                                            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>         Overigens komen op de veldlocaties geen van de habitattypen voor. Op alle locaties
         komt gazon en andere graslandvegetatie voor zoals eerder aangegeven. Dit valt niet
         onder ruigten, meren of trilvenen (deze habitattypen liggen allen aan de Friese
         IJsselmeerkust).


 7.2.2   Bijlage II-soorten

         Natura 2000-gebied IJsselmeer is aangewezen voor een aantal doelsoorten (zie
         bijlage 5). Alle genoemde soorten worden ook beschermd door de Flora- en faunawet.
         De betekenis van de dak- en veldlocaties voor beschermde soorten is in hoofdstuk 3
         reeds beschreven.
         De veld- en daklocaties bieden geen enkele van de genoemde habitatsoorten geschikt
         habitat.


 7.2.4   Broedvogels

         De veldlocaties zijn voor geen van de kwalificerende soorten interessant als
         foerageer- of broedgebied. De betreffende soorten hebben voorkeur voor water- of
         moerasgebonden habitats en foerageren en broeden niet op gazons.

         De spaarbekkens dienen mogelijk als foerageergebied voor visdieven die broeden in
         het IJsselmeer. Tijdens het veldbezoek aan de bedrijfslocatie Andijk zijn ca. 40
         foeragerende visdieven boven de spaarbekkens geconstateerd. De betekenis van de
         spaarbekkens als foerageergebied voor de visdief is onbekend. Uit een eerder
         onderzoek kwam naar voren dat de spaarbekkens niet structureel gebruikt worden als
         foerageergebied voor kwalificerende soorten van het IJsselmeer (Aarts et al. 2010).

         De daklocaties kunnen als broedlocatie aantrekkelijk zijn voor de visdief. De visdief
         broedt in bepaalde situaties op daken vanwege een gebrek aan geschikte natuurlijke
         broedplaatsen, zoals eilandjes van kaal zand omringd door open water. Daken
         hebben als overeenkomst met die plekken dat er geen predatoren zoals vossen
         voorkomen en dat verstoring door mensen ontbreekt. Vanwege de ligging van de
         daklocatie buiten het Natura 2000-gebied IJsselmeer geldt de beschermende werking
         van de Natuurbeschermingswet voor deze visdieven niet.


 7.2.5   Niet-broedvogels

         De spaarbekkens bij Andijk worden door enkele kwalificerende soorten van Natura
         2000-gebied IJsselmeer gebruikt als rustgebied. Het gaat hier vooral om aalscholvers,
         ganzen, eenden en meerkoeten. In de volgende paragrafen zal beschreven worden
         hoe deze soorten gebruik maken van de spaarbekkens.

         Aalscholver
         Aalscholvers verblijven gedurende het gehele jaar in het IJsselmeergebied. Ze
         foerageren vooral op het open water. De spaarbekkens bij Andijk, en met name de
         omliggende dijk aangrenzend aan het IJsselmeer, worden vooral gebruikt als



42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>rustlocatie. Uit het onderzoek van 2010 blijkt dat tot wel 8% van alle aalscholvers in
het IJsselmeer gebruik maakt van deze locatie om te rusten (Aarts et al. 2010). De
seizoensmaxima in recentere jaren (tabel 7.1) laten getalsmatig echter een beperkter
gebruik zien.

Tabel 7.1      Seizoensmaximum van de meest voorkomende kwalificerende soorten van het
               Natura 2000-gebied IJsselmeer tussen 2010 en 2015 op de spaarbekkens van
               Andijk.

 Soort              2010/2011      2011/2012      2012/2013    2013/2014     2014/2015
 Aalscholver               19             15            230           15             8
 Wilde eend                70            450             30           60            35
 Smient                   400           4.950         1.100          975           350
 Tafeleend                240            800            100          200           300
 Kuifeend               1.490           2.660         3.200         1.400        3.100
 Topper                 2.900           2.200         1.000         3.300        8.200
 Grauwe gans              220            238            225          240           395
 Meerkoet                 120            250             50          200           180


Grondeleenden
De spaarbekkens worden doorgaans gebruikt als rustlocatie door gemiddeld een
honderdtal wilde eenden en tot enkele duizenden smienten. Ze rusten overdag op het
open water en foerageren in het donker op binnendijkse graslanden en akkers in
Noord-Holland.

Duikeenden
Het Natura 2000-gebied IJsselmeer is een zeer belangrijk gebied voor duikeenden,
zoals kuifeend en topper. De aantallen zijn dermate groot dat dit gebied een
internationale betekenis heeft. De spaarbekkens van Andijk fungeren als dagrust-
verblijfplaats voor grote aantallen duikeenden. Vooral kuifeend en topper komen in
grote aantallen op de spaarbekkens voor. Tussen 2010 en 2015 is een maximum
aantal van 3.200 kuifeenden en 8.200 toppers op de spaarbekkens waargenomen (zie
tabel 7.1). De bekkens bieden overdag beschutting tegen de wind, er is weinig
menselijke verstoring en de bekkens zijn gunstig gelokaliseerd ten opzichte van de
foerageergebieden in het IJsselmeer (Aarts et al. 2010).

Kuifeenden en toppers maken overdag gebruik van de windluwe plaatsen op het
water. Waar de eenden zich binnen de spaarbekkens begeven is dus afhankelijk van
de wind (pers. med. vogeltellers Rijkswaterstaat). Gezien de overheersende zuid-
westen wind in Nederland, zullen de meeste eenden zich meestal in de zuidwestelijke
delen van beide spaarbekkens bevinden.

Overige soorten
Grauwe ganzen en meerkoeten komen eveneens met enkele honderden exemplaren
op de spaarbekkens voor. Ook deze soorten maken vooral gebruik van de
spaarbekkens als rustgebied.




                                                                                    43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>  8 Effecten op Natura 2000-gebied IJsselmeer
8.1     Mogelijke effecten en de invloedsfeer van het project

        De gevoeligheden van de verschillende natuurwaarden van het Natura 2000-gebied
        IJsselmeer zijn opgenomen in bijlage 4 (Effectenindicator).

        Voor de veldlocaties inclusief de bufferzone is geen enkel effect aan de orde.

        Verontreiniging en stikstofdepositie tijdens de bouwfase zijn niet aan de orde,
        aangezien een zeer beperkt aantal verkeersbewegingen plaats zal vinden ten
        behoeve van de aanvoer en plaatsing van de panelen en de soorten en habitats van
        Natura 2000-gebied IJsselmeer niet gevoelig zijn voor stikstofdepositie.



8.2     Bepaling van effecten

8.2.1   Effecten op broedvogels

        Het aanbrengen van zonnepanelen op dak- en veldlocaties leidt niet tot effecten op
        het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen voor broedvogels van Natura 2000-
        gebied IJsselmeer.

        Tijdens het veldbezoek is vastgesteld dat ca. 40 visdieven de spaarbekkens gebruiken
        als foerageergebied. Visdieven maken gebruik van het gehele IJsselmeergebied en
        het omliggende binnendijkse gebied als foerageergebied. Uitwijkmogelijkheden naar
        andere foerageergebieden is dus goed mogelijk. Door de zonnepanelen op het
        oostelijke waterbekken zal een (klein) deel van het foerageerareaal binnen de
        spaarbekkens verdwijnen, maar dit zal geen effect hebben op het behalen van de
        instandhoudingsdoelstellingen van de visdief in Natura 2000-gebied IJsselmeer omdat
        er voldoende alternatieve foerageermogelijkheden voorhanden zijn.


8.2.2   Effecten op niet-broedvogels

        Het aanbrengen van zonnepanelen op dak- en veldlocaties leidt niet tot effecten op
        het behalen van de instandhoudingsdoelen voor niet-broedvogels van Natura 2000-
        gebied IJsselmeer.

        Het aanbrengen van zonnepanelen op het oostelijke spaarbekken kan leiden tot een
        afname van rustareaal voor verschillende kwalificerende eendensoorten, met name
        kuifeend en topper. Uit een eerder onderzoek is gebleken dat uitwijkmogelijkheden
        voor topper vrij beperkt zijn (Aarts et al. 2010). De Kreupel, de Wieringermeerdijk en
        Onderdijk zijn, naast de spaarbekkens, de meest belangrijke rustgebieden in het
        IJsselmeer. Uitwijken naar andere gebieden heeft mogelijk als consequentie dat de
        topper ook andere foerageergebieden moet gaan gebruiken doordat de vliegafstand




                                                                                           45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>           tussen het rust- en het foerageergebied mogelijk te groot wordt. De hoge concentratie
           aan duikeenden op de spaarbekkens doet vermoeden dat de voordelen van dit gebied
           als rustlocatie groot zijn ten opzichte van andere gebieden.

           Binnen de spaarbekkens zullen vooral de overwegend windluwe westelijke delen van
           belang zijn voor overdag rustende eenden (topper, kuifeend, smient en wilde eend).
           Door de zonnepanelen alleen in de oostelijke helft van het oostelijke spaarbekken aan
           te brengen, blijft voldoende rustareaal (luwte) beschikbaar in het overige deel van het
           oostelijke spaarbekken. Het westelijke spaarbekken wordt sowieso niet beïnvloed
           door de zonnepanelen. Aalscholvers, die vooral de dijken rondom de spaarbekkens
           als rustgebied gebruiken, ondervinden geen effect van zonnepanelen in het water.

           Effecten op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-
           gebied IJsselmeer wordt uitgesloten, mits voor rustende (duik)eenden voldoende
           rustareaal binnen de spaarbekkens beschikbaar blijft dat kan dienen als uitwijk-
           mogelijkheid en andere menselijke verstoringen in deze rustige gebiedsdelen niet
           plaatsvinden. Hiertoe wordt aanbevolen de zonnepanelen alleen in de oostelijke helft
           van het oostelijke spaarbekken op het water te plaatsen.



     8.3   Cumulatieve effecten

           Omdat de ontwikkeling van dak-, veld- en waterlocaties niet tot effecten op Natura
           2000-gebied IJsselmeer leidt, is cumulatie van effecten niet aan de orde.



     8.4   Significantie van effecten

           Omdat er geen effecten zijn op het behalen van de instandhoudingsdoelstellingen van
           Natura 2000-gebied IJsselmeer, is met zekerheid uitgesloten dat er significante
           effecten zijn.




46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre> 9 Toetsing aan het NNN
9.1   Overlap met NNN

      Voor gronden die grenzen aan het NNN, maar daar zelf buiten liggen, gelden geen
      beperkingen (bron: ontwerp-Natuurbeheerplan 2017, zie kader hieronder). Dit
      betekent dat alleen op de bedrijfslocatie Wijk aan Zee zich gebiedsdelen bevinden die
      onderdeel uitmaken van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). In figuur 9.1 is de
      begrenzing aangegeven van het NNN op en direct rond deze bedrijfslocatie. Hieruit
      blijkt dat de veldlocatie 2 op de bedrijfslocatie Wijk aan Zee binnen het NNN is
      gesitueerd.




      Figuur 9.1   Ligging van gebiedsdelen beschermd als NNN (transparant groen) op en rond de
                   bedrijfslocatie Wijk aan Zee (bron: Provincie Noord-Holland, kaart Structuurvisie
                   2040, vastgesteld op 28 september 2015).



9.2   Gevolgen van ligging binnen de NNN-Begrenzing

      De provincie Noord-Holland is in veel gevallen bevoegd gezag om een afweging te
      maken, als sprake is van ruimtelijke ontwikkelingen die strijdig zijn met de bijzondere
      kenmerken en waarden van het NNN. Doorgaans zijn dergelijke ontwikkelingen niet
      toegestaan. Wanneer ruimtelijke ontwikkelingen, die een negatief effect hebben op
      NNN, toch moeten doorgaan vanwege een groot maatschappelijk belang en gebrek
      aan alternatieve locaties, wordt de schade aan de natuur zoveel mogelijk gemitigeerd
      en gecompenseerd. Hieronder wordt het beleidskader zoals beschreven door de
      provincie in het ontwerp-Natuurbeheerplan 2017 onverkort weergegeven, waarbij
      enkele voor dit rapport relevante zinsneden zijn vetgedrukt.



                                                                                                 47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>     Op grond van artikel 19 van de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV) zijn
     gemeenten verplicht om NNN-gebieden waar de natuurfunctie is gerealiseerd, in het
     bestemmingsplan een natuurbestemming te geven. De begrenzing van delen van het
     NNN waar de natuurfunctie nog niet is gerealiseerd, leidt in beginsel niet tot
     consequenties voor de uit een vigerend bestemmingsplan voortvloeiende gebruiks-
     mogelijkheden. Deze gebieden houden doorgaans hun oorspronkelijke (meestal
     agrarische) bestemming tot de gronden zijn verworven voor natuurontwikkeling of een
     overeenkomst voor functiewijziging is gesloten (via de SKNL-regeling). Pas dan dient
     de gemeente de vigerende bestemming te wijzigen in een natuurbestemming. Het is
     de eigenaar of gebruiker van de gronden echter niet toegestaan om maatregelen te
     nemen die de beoogde natuurontwikkeling minder of zelfs geheel niet meer mogelijk
     maken. Gemeenten en provincie dienen ervoor te zorgen dat geen onomkeerbare
     ingrepen plaatsvinden. Voor gronden die grenzen aan het NNN, maar daar zelf
     buiten liggen, gelden geen beperkingen. Het NNN heeft, in tegenstelling tot
     Natura2000-gebieden, geen ‘externe werking’ die een toets van gebruik aangrenzend
     aan het natuurgebied verplicht stelt.

     Het Natuurbeheerplan zelf heeft geen planologische consequenties; het planologisch
     beleid van de provincie Noord-Holland is vastgelegd in de Structuurvisie 2040 en de
     Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV). Om eenduidigheid te houden in de
     begrenzing van het NNN, natuurverbindingen en weidevogelleefgebied, wordt na een
     wijziging van het Natuurbeheerplan, het gewijzigde kaartmateriaal ook overgenomen
     in de PRV.
     Het planologisch beleid van de provincie is erop gericht om de natuurwaarden (de
     wezenlijke kenmerken en waarden) in het Natuurnetwerk Nederland (NNN), de
     natuurverbindingen en het weidevogelleefgebied te beschermen. Ruimtelijke
     ingrepen zijn daar dan ook alleen toegestaan als ze de wezenlijke kenmerken en
     waarden niet aantasten. Onder bepaalde voorwaarden zijn ingrepen die deze
     waarden aantasten, wel toegestaan. Deze voorwaarden zijn beschreven in artikel 19
     (voor NNN en natuurverbindingen) en artikel 25 (voor weidevogelleefgebied) van de
     PRV. In alle gevallen geldt dat een aantasting, als deze wordt toegestaan,
     gecompenseerd moet worden, zodat de natuur er netto niet op achteruit gaat. Een
     nadere toelichting hierop en op de wijze waarop compensatie moet plaatsvinden, is
     opgenomen in de Uitvoeringsregeling Natuurcompensatie, vastgesteld door
     Gedeputeerde Staten in 2014.

     In artikel 19 van de Provinciale Ruimtelijke Verordening wordt in lid 3 gesteld dat:
     “In afwijking van het eerste en tweede lid kan een bestemmingsplan voorzien in:
          a. nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten voor zover:
             1. er sprake is van een groot openbaar belang;
             2. er geen reële andere mogelijkheden zijn en;
             3. de negatieve effecten waar mogelijk worden beperkt en de overblijvende
                 effecten worden gecompenseerd of;




48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>    b. een activiteit of een combinatie van activiteiten die mede tot doel heeft de
    kwaliteit of kwantiteit van de Ecologische Hoofdstructuur of de Ecologische
    Verbindingszone per saldo te verbeteren.

Op de Natuurbeheertypekaart behorende bij het ontwerp-Natuurbeheerplan 2017 is
voor het gebiedsdeel waarin de veldlocatie 2 is gelegen geen natuurbeheertype
gegeven (figuur 9.2). Met andere woorden er is (nog) geen informatie beschikbaar
waaruit ook de wezenlijke kenmerken en waarden voor dit gebiedsdeel kunnen
worden afgeleid. In alle gevallen geldt echter dat een aantasting, als deze al wordt
toegestaan (zie voorwaarden), gecompenseerd moet worden, zodat de natuur er netto
niet op achteruit gaat. Aangezien sprake is van ruimtebeslag geldt zondermeer een
compensatieplicht die eerst nader moet worden uitgewerkt en vastgelegd in een
bestemmingsplanwijziging voordat de aanleg van het zonnepark plaats kan vinden.




Figuur 9.2   Natuurbeheertypen binnen het NNN in de directe omgeving van de bedrijfslocatie
             Wijk aan Zee. Veldlocatie 2 ligt binnen het NNN maar er is (nog) geen
             natuurbeheertype aan toegekend.




                                                                                        49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>10 Ecologische beoordeling
       In haar beleidsnota verwoordt PWN haar natuurdoelen voor het duingebied als volgt:
       “In het grootste deel van de terreinen kiezen we voor (voortzetting van) een zo
       natuurlijk mogelijke manier van beheren. Het streefbeeld is een landschap waarin
       stuivend zand, wind, water, (specifieke) flora en fauna het aanzien bepalen en waarin
       alle stadia van een compleet duinsysteem aanwezig zijn.”(PWN 2015).
       “In de gebieden die wij beheren, komen soorten voor waarvoor wij als duinbe-
       heerders een provinciale, nationale of zelfs internationale verantwoordelijkheid
       hebben. Voorbeelden daarvan zijn: hondskruid, piramide zenegroen, tapuit, paapje,
       zandhagedis, gevlekte witsnuitlibel, aardbei-, duinparelmoer- en kommavlinder en
       overwinterende vleermuizen. Als dat nodig is, voeren wij voor deze soorten speciale
       beheermaatregelen uit, zoals begrazen, plaggen en maaien. Ook kan het nodig zijn
       dat we de biotoop rustiger maken. “



10.1   Veldlocaties Hoofddorp

       Typering aanwezige vegetatie
       Op de bedrijfslocatie Hoofddorp komt relatief soortenrijke grazige vegetatie op relatief
       voedselrijke bodem voor. Deze vegetaties wordt vrij intensief beheerd waarbij het
       meerdere malen per jaar wordt gemaaid en het maaisel in ieder geval deels achter
       blijft. Hierdoor is de verschraling minder dan mogelijk zou zijn. Het intensieve beheer
       voorkomt daarnaast de ontwikkeling van met name hogere meerjarige kruiden.
       Hierdoor kunnen bijvoorbeeld soorten als klavers en madeliefje een aanzienlijk
       aandeel in de vegetatie hebben. Het intensieve beheer voorkomt ook dat grovere
       grassen op de voorgrond kunnen treden en er daarentegen dus vooral fijnere grassen
       (beemdgrassen, struisgrassen, rood zwenkgras) het grazige karakter bepalen. In de
       gazonachtige vegetatie die hierdoor is ontstaan zijn onder andere de volgende kruiden
       terug te vinden: kleine klaver, vogelwikke, paardenbloem, wilde peen, smalle
       weegbree, madeliefje, biggenkruid, witte klaver, akkerdistel. Dit zijn algemeen
       voorkomende kruiden van relatief voedselrijke bodems. De verhouding tussen
       grassen en kruiden is circa 80%-20%. De aanwezige waterplanten in de waterplas zijn
       niet in kaart gebracht.

       Overige aanwezige natuurwaarden
       Het terrein heeft momenteel weinig ecologische waarde vanwege de relatief beperkte
       bloemrijkdom en soortenrijkdom.

       Potenties
       Het intensieve maaibeheer (gazonbeheer met afvoer van maaisel) staat de
       ontwikkeling van een wellicht wat bloemrijker vegetatie in de weg.

       Effecten van plaatsing van de zonnepanelen op natuurwaarden
       Door de plaatsing van de zonnepanelen verdwijnen geen bijzondere ecologische



                                                                                            51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>        waarden of potenties.
        Inrichtingsvoorstellen om effecten op natuurwaarden te beperken
        Op de veldlocaties op deze bedrijfslocatie kan door het ontwikkelen van ruigte onder
        de panelen de betekenis van de bedrijfslocatie voor de fauna (insecten, kleine
        zoogdieren, amfibieën) toenemen.

        Verder kunnen de volgende elementen bijdragen aan de ecologische meerwaarde van
        een veld met zonnepanelen:
              -      de aanplant van een meidoornhaag rondom de veldlocatie;
              -      het aanbrengen van takkenrillen rondom het terrein of onder panelen;
              -      aanbrengen van inheemse kamperfoelie langs hekken zodat de hekken
                     een grotere betekenis krijgen voor insecten (en op den duur
                     vleermuizen).

        Genoemde elementen vergroten de mogelijkheden voor verblijfplaatsen en
        foerageermogelijkheden voor vogels, amfibieën, vleermuizen en grondgebonden
        zoogdieren.



 10.2   Veldlocatie Heemskerk

        Typering aanwezige vegetatie
        De veldlocatie op bedrijfslocatie Heemskerk is soorten- en bloemrijk en heeft een
        pionierskarakter. Het is een typische duinvegetatie op een wat verstoorde schrale
        zandgrond en zonder periodiek beheer. De verhouding tussen grassen en kruiden is
        circa 50%-50%. Aangetroffen kruiden zijn: slangenkruid, rolklaver, gewone ossentong,
        teunisbloem, welriekende salomonszegel, smalle weegbree, witte klaver, bitterkruid,
        nachtsilene, klaproos, bezemkruiskruid, muskuskaasjeskruid, wilde reseda, wouw,
        veldhondstong, geelwitte ossentong, koningskaars, honingklaver, zeepkruid. De
        vegetatie is hier en daar verruigd met duindoorn en dauwbraam. De vegetatie is
        plaatselijk open, waardoor de zandige bodem zichtbaar is. Op de meer open delen
        komen mossen en muurpeper voor. Zonder ingrijpen ligt het voor de hand dat de
        verstruweling met in de eerste plaats duindoorn zich verder zal doorzetten.

        Vegetatiekundig betreft het grootste deel van de vegetatie de slangenkruidassociatie
        (Echio-Verbascetum, Schaminee et al. 2010). Deze vegetatie ontstaat binnen ruderale
        pioniersmilieu op kalkrijk zand. Door vergraving en verstoring van de bodem komen
        voedingsstoffen vrij waar met name de rijk bloeiende soorten slangenkruid en
        ossentong van profiteren.
        Doordat de vegetaties onderdeel uitmaken van omliggende grijs duin vegetatie
        kunnen ze hier bij worden meegerekend.
        Hoewel de vegetatie zeer bloemrijk is, is de vervangbaarheid relatief groot. Op
        vergelijkbare bodems in het duingebied zal na vergraving binnen korte tijd een
        vergelijkbare vegetatie ontstaan.




52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Foto   Voorbeeld van vegetatie op bedrijfslocatie Heemskerk. Open zandige delen met
       muurpeper afgewisseld met opslag van duindoorn.




                                                                                53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>     Foto’s Typerende soorten ossentong (links) en slangenkruid (rechts) op bedrijfslocatie
           Heemskerk.


     Overige aanwezige waarden
     Als gevolg van de bloemrijkdom en soortenrijkdom heeft de vegetatie op de
     veldlocatie belang voor insecten zoals bijen, hommels en zweefvliegen. Ook is het
     voorkomen van bloemrijke en soortenrijke vegetaties van belang voor vlinders en
     sprinkhanen.
     Tijdens het veldbezoek is de Rode Lijst-soort duinparelmoervlinder gezien. Dit is een
     dagvlinder die voorkomt op een beperkt aantal locaties in Nederland. Het is een soort
     van droge duinvegetaties en hij plant zich voort op de duinviooltjes en hondsviooltjes
     die daar voorkomen. Juist omdat de natuurlijke duinvegetatie minder bloemrijk is,
     hebben de ruderale en bloemrijkere vegetaties op bedrijfslocatie Heemskerk een
     belangrijke toegevoegde betekenis als nectarvoorziening voor de vlinders en insecten
     uit het omliggend duingebied.

     Potenties
     Ligging van de bedrijfslocatie ten opzichte van natuurgebieden
     PWN heeft recent een overeenkomst gesloten met Tata Steel om te helpen om het
     hoogovens-terrein beter te laten functioneren als ecologische verbindingszone tussen
     Noord- en Zuid Kennemerland. De bedrijfslocatie Heemskerk maakt onderdeel uit van
     de aansluiting tussen Tata en het duingebied, met name omdat hier de groene schil
     om Tata aansluit op het duin. Het ecologisch functioneren van deze aansluiting wordt
     echter niet in betekenisvolle mate aangetast door het plaatsen van zonnepanelen.
     Onder en tussen de zonnepanelen blijft voldoende geschikt habitat voor migrerende
     diersoorten. Ook is er geen sprake van hekwerken of andere barrièrevormen rondom
     het zonnepark.




54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Flora- en fauna
Gezien het voorkomen van zowel de zandhagedis als de rugstreeppad in de
omgeving van de bedrijfslocatie, kunnen beide terreinen betekenis krijgen als
leefgebied voor deze soorten.
Om potenties te benutten is het nodig:
-      de veldlocatie jaarlijks te maaien (september) en het maaisel af te voeren.

Potenties voor de vegetatieontwikkeling kunnen zijn verschraling en tegengaan van
verstruweling, zodat de veldlocatie mogelijk op termijn betekenis krijgt als
vegetatietype grijs duin. Grijs duin is daarnaast gebaat met een zekere dynamiek
waarbij de wind plaatselijk zorg draagt voor verstuiving van zand.

Effecten van de plaatsing van zonnepanelen op natuurwaarden
Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen op veldlocatie 1 gaat een deel van de
soortenrijkdom en bloemenrijkdom van de vegetatie verloren door ruimtebeslag en
beschaduwing. Potenties om de vegetatie verder te ontwikkelen gaan ook verloren in
zoverre dit de vegetatie onder de panelen betreft. Tussen de panelen wordt 3 m
tussenruimte gehanteerd waar de vegetatie volgens hiervoor beschreven regiem
beheerd kan worden en kan ontwikkelen.

Voor de beschermde zandhagedis (deze soort blijft ook na 1 januari 2017 beschermd)
nemen de potenties toe. Roofvogels zullen namelijk minder frequent in slagen een
zandhagedis te vangen. De predatie zal afnemen en dit kan de populatie van de
zandhagedis plaatselijk versterken.

Inrichtingsvoorstellen om effecten op natuurwaarden te beperken
Vanwege de bloemrijkdom en soortenrijkdom van de aanwezige vegetatie, kan er op
grond van ecologische overwegingen voor worden gekozen op deze plek geen
zonnepanelen te plaatsen. Indien de locatie toch benut dient te worden, kan er voor
gekozen worden de buitenrand van het terrein niet te gebruiken en de panelen alleen
op de binnenste helft van de locatie te gebruiken. Er blijft voldoende tussenruimte
tussen de panelen bestaan om ook hier verdere vegetatieontwikkeling of -beheer toe
te passen, zodat verschraling wordt bevorderd en verstruweling wordt tegengegaan.

Indien hekken rondom de zonneweides worden geplaatst (nu niet voorzien), wordt
voorgesteld de locaties te omheinen met een diervriendelijk hek. Een diervriendelijk
hek is aan de onderzijde passeerbaar of heeft op meerdere plekken openingen voor
dieren van verschillende afmetingen. Hierdoor blijft het terrein met zonnepanelen
bruikbaar als bijvoorbeeld foerageergebied of looproute.

De elementen die genoemd zijn onder bedrijfslocatie Hoofddorp kunnen ook op
bedrijfslocatie Heemskerk bijdragen aan de ecologische meerwaarde van een veld
met zonnepanelen.




                                                                                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre> 10.3   Veldlocaties Wijk aan Zee

        Typering aanwezige vegetatie
        De bedrijfslocatie Wijk aan Zee ligt binnen jonge kalkrijke duinen, die zich naar het
        noorden toe uitstrekken tot aan Bergen. Het gebied is in het verleden intensief
        gebruikt geweest door mensen uit het dorp Wijk aan Zee. Op deze wijze is het
        zeedorpenlandschap ontstaan, met een karakteristieke, zeer soortenrijke flora. Sinds
        enkele decennia is het traditionele gebruik van het gebied beëindigd, waardoor ook de
        karakteristieke flora van het zeedorpenlandschap gevaar loopt. Deze flora is niet goed
        bestand tegen concurrentie van forse grassen en struiken, die een kans gekregen
        hebben gekregen toen het traditionele gebruik beëindigd werd. De afname van de
        konijnenstand en luchtverontreiniging hebben er eveneens toe bijgedragen dat forse
        grassen en struiken toegenomen zijn, ten koste van soorten van het
        zeedorpenlandschap. Desalniettemin behoren de duinen van Wijk aan Zee tot de
        beste voorbeelden van zeedorpenlandschappen in ons land, en is een groot deel van
        de karakteristieke flora bewaard gebleven (Inberg et al. 2008).

        Beide veldlocaties op bedrijfslocatie Wijk aan Zee hebben een relatief open, grazige
        duinvegetatie. Op sommige plekken op veldlocatie 1 is de bedekking van de vegetatie
        niet meer dan 20%. Beide locaties zijn soorten- en bloemrijk. De verhouding tussen
        grassen en kruiden is circa 60%-40%.

        Soorten die op beide locaties zijn aangetroffen, zijn: slangenkruid, ossentong,
        teunisbloem, smalle weegbree, bitterkruid, wilde reseda, wouw, veldhondstong,
        geelwitte ossentong en ossentong. Op veldlocatie 2 is een bitterkruidbremraap
        aangetroffen, een typische soort uit de duinen, die vooral in het zeedorpenlandschap
        veelvuldig voorkomt en parasiteert op de waardplant bitterkruid.

        Vegetatiekundig betreft het de slangenkruidassociatie (Echio-Verbascetum,
        Schaminee et al. 2010). De vegetaties ontstaan binnen ruderale pioniersmilieu op
        kalkrijk zand. Doordat de vegetaties op de veldlocaties onderdeel uitmaken van een
        grijs duin vegetatie kunnen ze hier bij worden meegerekend.

        Overige aanwezige waarden
        Als gevolg van de bloemrijkdom en soortenrijkdom heeft de vegetatie op beide
        veldlocaties belang voor insecten.

        Potenties
        De potenties zijn vergelijkbaar aan de potenties van de vegetatie op veldlocatie 1 van
        bedrijfslocatie Heemskerk. Mogelijk zijn er verschillen in kalkrijkdom, maar ook voor
        bedrijfslocatie Wijk aan Zee zou het streven naar een goed ontwikkeld vegetatietype
        grijs duin kansrijk zijn.




56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Foto   Bitterkruidbremraap op locatie 2.




Foto   Deels open, deels verruigde vegetatie op locatie 1 op bedrijfslocatie Wijk aan Zee.




                                                                                        57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>     Effecten van de plaatsing van zonnepanelen op natuurwaarden
     Als gevolg van de plaatsing van zonnepanelen op veldlocatie 1 en 2 gaat een deel
     van de soortenrijkdom en bloemenrijkdom van de vegetatie verloren door
     ruimtebeslag en beschaduwing. Plaatsing van zonnepanelen op de veldlocaties
     betekent een afname in oppervlak van kaal, open snel opwarmende zandige bodem.
     Dit kan nadelig zijn voor soorten van dit habitattype, zoals de blauwvleugelsprinkhaan
     en andere insecten die kenmerkend zijn voor open duin met kale plekken. Potenties
     om de vegetatie verder te ontwikkelen gaan ook verloren in zoverre dit de vegetatie
     onder de panelen betreft. Tussen de panelen wordt 3 m tussenruimte gehanteerd
     waar de vegetatie volgens hiervoor beschreven regiem beheerd kan worden en kan
     ontwikkelen.

     Door de veldlocaties op de bedrijfslocatie Wijk aan Zee gericht te beheren, kan het
     leefgebied voor de zandhagedis verbeterd worden. De kleinschalige afwisseling
     tussen schaduwplekken en zonbeschenen plekken, ruigten en open zand kan
     versterkt worden, door onder de panelen ruig gras te ontwikkelen en tussen de
     panelen te maaien.
     Dit geeft zandhagedissen meer beschutting; ze kunnen vluchten onder de panelen en
     in de ruigte. Daarnaast zullen roofvogels er veel minder frequent in slagen een
     zandhagedis te vangen. De predatie zal afnemen en dit kan de populatie van de
     zandhagedis verder versterken.
     Door de vegetatie onder de zonnepanelen op de veldlocaties van bedrijfslocaties Wijk
     aan Zee op de genoemde wijze te beheren, neemt de waarde van de terreinen voor
     de zandhagedis toe.

     Inrichtingsvoorstellen om effecten op natuurwaarden te beperken
     Vanwege de ligging binnen het zeedorpenlandschap en de bijbehorende bijzondere
     (potenties) voor natuurwaarden, kan er op grond van ecologische overwegingen voor
     worden gekozen op deze plek geen zonnepanelen te plaatsen. Daarnaast vormt het
     gebied onderdeel van leefgebied van de zandhagedis. Indien de locatie toch benut
     dient te worden, kan er voor gekozen worden de buitenrand van de terreinen niet te
     gebruiken en de panelen alleen op de binnenste helft van de locaties te gebruiken. Er
     blijft voldoende tussenruimte tussen de panelen bestaan om ook hier verdere
     vegetatieontwikkeling of -beheer toe te passen, zodat verschraling wordt bevorderd en
     verstruweling wordt tegengegaan.

     Indien hekken rondom de zonneweides worden geplaatst (nu niet voorzien), wordt
     voorgesteld de locaties te omheinen met een diervriendelijk hek. Een diervriendelijk
     hek is aan de onderzijde passeerbaar of heeft op meerdere plekken openingen voor
     dieren van verschillende afmetingen. Hierdoor blijft het terrein met zonnepanelen
     bruikbaar als bijvoorbeeld foerageergebied of looproute.

     De elementen die genoemd zijn onder bedrijfslocatie Hoofddorp kunnen ook op
     bedrijfslocatie Wijk aan Zee bijdragen aan de ecologische meerwaarde van een veld
     met zonnepanelen.




58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>10.4 Veldlocaties Andijk

     Typering aanwezige vegetatie
     De veldlocaties 2 tot en met 8 op bedrijfslocatie Andijk zijn begroeid met een
     monotone grazige vegetatie. Het aandeel engels raaigras is vrij hoog en het
     percentage kruiden laag (circa 20%). Vegetatiekundig zijn de vegetaties op deze
     locaties waarschijnlijk nog het best te typeren als beemd-raaigrasgrasland, alleen is
     het beheer dermate intensief dat de graslandvegetatie meer het karakter van gazon
     heeft gekregen.
     De grazige vegetatie op locatie 1 is veel meer te typeren als een vorm van
     glanshaverhooiland. Het aandeel glanshaver hierin is groot maar het aandeel kruiden
     relatief beperkt. Het beheer sluit zo te zien aan op dat van glanshaverhooiland. De
     watervegetatie in beide spaarbekkens is niet in kaart gebracht.




     Foto       Veldlocatie 9 op bedrijfslocatie Andijk. Vrij open soortenarme vegetatie.




                                                                                            59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>     Foto       Veldlocatie 1 op bedrijfslocatie Andijk. Grazige dijkvegetatie.

     Overige aanwezige waarden
     Door de plaatsing van de zonnepanelen verdwijnen met uitzondering van locatie 1
     geen bijzondere ecologische waarden of potenties.

     Potenties
     Middels verschraling en een minder intensief beheer hebben de locaties 2 t/m 10 een
     zeker potentie voor het ontwikkelen van een meer kruidenrijk en faunarijk (in dit geval
     insectenrijk) grasland. Bij de locaties 9 en 10 zal dan het meer pioniersachtige
     karakter (voormalige gronddepots) van de vegetatie verdwijnen. Het betreft wel meer
     algemene vormen van grasland.
     Op locatie 1 bestaat de mogelijkheid om een wat meer kruidenrijkere variant van het
     glanshaverhooiland te ontwikkelen Het beheer moet het dan toelaten dat er in de nu
     erg gesloten vegetatie wat meer ruimte komt voor de vestiging van meerjarige kruiden
     en het beheer dient verder op verschraling gericht te blijven.

     Effecten van de plaatsing van zonnepanelen op natuurwaarden
     Op locatie 1 gaat de plaatsing van zonnepanelen ten koste van glanshaverhooiland.
     Dit betreft tegenwoordig een minder algemene graslandvegetatie. Vanuit natuur-
     beheer en –beleid wordt belang gehecht aan behoud en ontwikkeling van dergelijke
     vegetaties. Behoud lijkt in dit geval dan ook op zijn plaats. Het ligt daarom voor de
     hand eerst de andere locaties te benutten voor het plaatsen van zonnepanelen




60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Op de overige locaties (2 t/m 10) verdwijnen geen bijzondere waarden en is er
evenmin sprake van dat belangrijke potenties voor de ontwikkeling van natuurwaarden
verloren gaan.

Inrichtingsvoorstellen om effecten op natuurwaarden te beperken
Veldlocatie 1
Vanwege de aanwezigheid van glanshaverhooilandvegetatie en de potenties de
waarde hiervan te vergroten heeft het vanuit ecologische overwegingen minder de
voorkeur zonnepanelen te plaatsen op deze veldlocatie.

Veldlocaties 2 tot en met 10
Op de veldlocaties 2 tot en met 10 op deze bedrijfslocatie kan met het instellen van
verschralingsbeheer een meer soortenrijke vegetatie worden verkregen.




                                                                                 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>11 Conclusie
11.1   Conclusie Flora- en faunawet

       De conclusies zijn opgesteld op basis van de huidige ter beschikking staande kennis
       en inschattingen van deskundigen:
       -     Bij het ontwikkelen van de locaties met zonnepanelen op bedrijfslocatie
             Heemskerk en Wijk aan Zee moet rekening worden gehouden het voorkomen
             van de rugstreeppad en de zandhagedis. De veldlocaties vormen vaste rust- en
             verblijfplaatsen voor deze soorten. Door de panelen ’s winters te plaatsen (in de
             periode november - maart) en de verdere randvoorwaarde(n) te volgen, wordt
             overtreding van verbodsbepalingen voorkomen. Na inwerkingtreding van de
             Wnb per 1 januari 2017 is evenmin ontheffing nodig is bij ontwikkeling van de
             locaties omdat overtreding van verbodsbepalingen ook niet aan de orde is.
       -     Bij het ontwikkelen van de locaties met zonnepanelen moet rekening worden
             gehouden met het broedseizoen van vogels. Op (een deel van) de dak- en
             veldlocaties en de waterlocatie Hoofddorp kunnen vogels tot broeden komen in
             de periode april tot en met augustus. De zonnepanelen dienen buiten deze
             periode te worden geplaatst om te voorkomen dat verbodsbepalingen ten
             aanzien van vogels worden overtreden.
       -     Een deel van de veldlocaties (op de bedrijfslocaties Heemskerk, Wijk aan Zee
             en Andijk) heeft betekenis als vaste rust- en verblijfplaats voor algemene
             soorten zoogdieren (veldmuis, mol, egel, huisspitsmuis, konijn). Voor deze
             soorten geldt tot 1 januari 2017 een vrijstelling ten aanzien van ruimtelijke
             ingrepen en bestendig beheer en onderhoud. Het is aannemelijk (voor zover nu
             bekend) dat na 1 januari 2017 de vrijstelling door de Provincie Noord-Holland
             wordt gecontinueerd en dat daarna evenmin ontheffing nodig is bij ontwikkeling
             van de locaties.
       -     Als gevolg van de ingreep wordt geen afbreuk gedaan aan de gunstige staat
             van instandhouding van de mogelijk voorkomende beschermde soorten.



11.2   Conclusie Natuurbeschermingswet 1998

       Negatieve effecten en daarmee ook significant negatieve effecten als gevolg van de
       ontwikkeling van dak- en veldlocaties voor zonnepanelen op de bedrijfslocaties
       Heemskerk, Wijk aan Zee en Andijk op het behalen van de instandhoudingsdoelen
       voor habitattypen en soorten van Natura 2000-gebieden Noordhollands Duinreservaat
       respectievelijk IJsselmeer zijn op voorhand met zekerheid uitgesloten.

       Het aanbrengen van zonnepanelen op het oostelijke waterbekken op de bedrijfslocatie
       Andijk heeft als effect dat rustareaal van (met name) topper en kuifeend afneemt.
       Door rekening te houden met de overheersende zuidwestelijke windrichting en de
       zonnepanelen te beperken tot de oostelijke helft van het oostelijke spaarbekken,




                                                                                           63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>        kunnen negatieve effecten, en zodoende cumulatieve effecten, op deze soorten met
        zekerheid worden uitgesloten.



 11.3   Conclusie toetsing NNN

        Veldlocatie 2 op de bedrijfslocatie Wijk aan Zee bevindt zich binnen de begrenzing
        van het Natuurnetwerk Nederland (NNN). Wanneer ruimtelijke ontwikkelingen, die een
        negatief effect hebben op NNN (in dit geval in ieder geval ruimtebeslag), toch moeten
        doorgaan vanwege een groot maatschappelijk belang en gebrek aan alternatieve
        locaties, wordt de schade aan de natuur zoveel mogelijk gemitigeerd en
        gecompenseerd. Aangezien sprake is van ruimtebeslag geldt zondermeer een
        compensatieplicht die eerst moet worden uitgewerkt en vastgelegd in een
        bestemmingsplanwijziging voordat de aanleg van het zonnepark op deze veldlocatie
        plaats kan vinden.



 11.4   Conclusie ecologische beoordeling

        Vanwege het voorkomen van soortenrijke en bloemrijke grazige vegetaties op de
        locaties Heemskerk en Wijk aan Zee heeft het vanuit ecologisch oogpunt minder de
        voorkeur hier zonnepanelen te plaatsen. Voor beschermde soorten, zoals de
        zandhagedis, is echter op voorhand geen sprake van negatieve effecten als hier toch
        zonneparken worden ontwikkeld (zie hoofdstuk 4). Hieronder worden enkele
        randvoorwaarden geschetst.

        Voor de locaties Andijk en Hoofddorp geldt:
              − Het is aan te bevelen om voorzieningen op en rondom de veldlocaties aan
                  te brengen zoals hagen, takkenrillen en begroeide hekwerken om de
                  ecologische waarden van de terreinen te verhogen.
              − Ook een aanpassing van het maaibeheer kan de bloemrijkdom verhogen
                  van de vegetaties.

        Vanuit ecologisch oogpunt geldt voor alle veldlocaties de volgende aanbeveling:
               − Middels een habitatmanagement plan kunnen (eventueel per
                  bedrijfslocatie) natuurdoelen worden vastgelegd. Dit dient dan nader
                  uitgewerkt te worden.



 11.5   Randvoorwaarden

        Tot 1 januari 2017 gelden vanuit de Flora- en faunawet de volgende randvoorwaarden:
                − Plaats de zonnepanelen buiten het broedseizoen, dus buiten de periode
                   half maart – half augustus. Dit geldt voor daklocaties en veldlocaties op de
                   bedrijfslocaties Heemskerk, Wijk aan Zee en Andijk en de waterlocatie
                   Hoofddorp.



64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Voor de bedrijfslocaties Heemskerk en Wijk aan Zee gelden randvoorwaarden in
verband met het voorkomen van de zandhagedis en de rugstreeppad:
      − Breng de panelen op de bedrijfslocaties Heemskerk en Wijk aan Zee aan in
         de periode dat zandhagedissen en rugstreeppadden (diep) in de grond
         verblijven (in de periode november- maart).
      − Zorg ervoor middels inrichting van het zonnepark dat de beschaduwing
         door de zonnepanelen maximaal 40% is tussen 12:00 uur en 14:00 uur in
         juni.

Indien bovenstaande randvoorwaarden worden opgevolgd, wordt overtreding van
verbodsbepalingen voorkomen. Het aanvragen van een ontheffing is dan niet nodig.




                                                                             65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>12 Literatuur
   Aarts, B.W.G., R.R., Smits, M. Van der Valk, J. van der Winden, 2010. Windpark
            PWN-terrein Andijk en de effecten op Natura 2000-gebied IJsselmeer.
            Oriëntatiefase Natuurbeschermingswet 1998. Eindrapport. Bureau
            Waardenburg, Culemborg.
   Boesveld, A., A. Gmelig Meyling, R. de Bruyne, 2011. Natuurbeheer, bescherming en
            biotoopeisen van drie bijzondere Nederlandse slakken: de nauwe korfslak,
            de zeggekorfslak, de platte schijfhoren. Uit de Levende Natuur, jaargang
            112, nummer 3.
   Inberg, J.A. , E.H. P. Leusink, M. Japink & L.S.A. Anema, 2008. Vegetatiekartering
             Noordhollands Duinreservaat, terreindeel Wijk aan Zee, 2007. Bureau
             Waardenburg, Culemborg.
   Neckheim, C.M., 2006. De land- en zoetwaterweekdieren (Molluska of mollusken) van
           het Noordhollands Duinreservaat. PWN, Waterleidingbedrijf Noord-Holland,
           Velserbroek.
   PWN, 2015. Vitale duinen, bron van genieten. Beheernota 2015-2025’ PWN,
          Waterleidingbedrijf Noord-Holland, Velserbroek.
   RvO,   2014. Soortenstandaard Zandhagedis       Lacerta   agilis.   Rijksdienst   voor
            Ondernemend Nederland, Zwolle.




                                                                                      67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>      Bijlage 1                       Wettelijke kaders

1.1   Inleiding

      In deze bijlage worden de wettelijke kaders voor ecologische beoordelingen van
      ruimtelijke ingrepen en andere handelingen beschreven. In de natuurbeschermings-
      wetgeving wordt een onderscheid gemaakt tussen soortenbescherming en
      gebiedsbescherming. De soortenbescherming is in Nederland verankerd in de Flora-
      en faunawet (§ 1.2 van deze bijlage), de gebiedsbescherming in de Natuurbescher-
      mingswet 1998 (§ 1.3). Met deze wetten geeft Nederland invulling aan de Europese
      Vogel- en Habitatrichtlijnen. De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo)
      bepaalt de procedures bij ruimtelijke ingrepen (§ 1.4). De regels voor de
      Natuurnetwerk Nederland / Ecologische Hoofdstructuur zijn opgenomen in het Barro
      (§ 1.5). Ook wordt kort ingegaan op de betekenis van Rode lijsten (§ 1.6)



1.2   Flora- en faunawet

      Het doel van de Flora- en faunawet is het instandhouden en beschermen van in het
      wild voorkomende planten- en diersoorten. De Flora- en faunawet kent zowel een
      zorgplicht als verbodsbepalingen. De zorgplicht geldt te allen tijde voor alle in het wild
      levende dieren en planten en hun leefomgeving, voor iedereen en in alle gevallen. De
      verbodsbepalingen zijn gebaseerd op het ‘nee, tenzij’ principe. Dat betekent dat alle
      schadelijke handelingen ten aanzien van beschermde planten- en diersoorten in
      principe verboden zijn (zie kader).

                                Verbodsbepalingen in de Flora- en faunawet (verkort)
      Artikel 8:   Het plukken, verzamelen, afsnijden, vernielen, beschadigen, ontwortelen of op een andere
                   manier van de groeiplaats verwijderen van beschermde planten.
      Artikel 9:   Het doden, verwonden, vangen of bemachtigen of met het oog daarop opsporen van
                   beschermde dieren.
      Artikel 10: Het opzettelijk verontrusten van beschermde dieren.
      Artikel 11: Het beschadigen, vernielen, uithalen, wegnemen of verstoren van nesten, holen of andere
                   voortplantings- of vaste rust- of verblijfsplaatsen van beschermde dieren.
      Artikel 12: Het zoeken, beschadigen of uit het nest halen van eieren van beschermde dieren.
      Artikel 13: Het vervoeren en onder zich hebben (in verband met verplaatsen) van beschermde planten en
                   dieren.


      Artikel 75 bepaalt dat vrijstellingen en ontheffingen van deze verbodsbepalingen
      kunnen worden verleend. Het toetsingskader hiervoor is vastgelegd in het Vrij-
      stellingenbesluit. Er gelden verschillende regels voor verschillende categorieën
      werkzaamheden. Er zijn vier beschermingsregimes corresponderend met vier groepen
                                                                  2
      beschermde soorten (tabellen 1 t/m 3 en vogels, AmvB art. 75 ).
      2
       Voor soortenlijsten zie: Besluit houdende wijziging van een aantal algemene maatregelen van bestuur in
      verband met wijziging van artikel 75 van de Flora- en faunawet en enkele andere wijzigingen. 23 februari
      2005.



                                                                                                             69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>     Per 1 januari 2017 wordt de Wet natuurbescherming van kracht. Onder deze wet vervallen de
     beschermingsregimes uit het vrijstellingen besluit. De provincies kunnen vrijstellingen verlenen.
     Bij het opstellen van dit rapport was niet bekend voor welke soorten een vrijstelling zal gelden.


     Tabel 1. De algemene beschermde soorten
     Voor deze soorten geldt een vrijstelling van verbodsbepalingen bij werkzaamheden in
     het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting en bestendig gebruik en beheer.
     Ontheffing ten behoeve van andere activiteiten kan worden verleend, mits de gunstige
     staat van instandhouding niet in het geding is (‘lichte toetsing’).
     Tabel 2. De overige beschermde soorten
     Voor deze soorten geldt een vrijstelling van verbodsbepalingen bij werkzaamheden in
     het kader van ruimtelijke ontwikkeling en inrichting en van bestendig gebruik en
     beheer, als op basis van een door de minister van EZ goedgekeurde gedragscode
     wordt gewerkt. Anders is ontheffing noodzakelijk, na lichte toetsing.
     Tabel 3. De strikt beschermde soorten
     Dit zijn de planten- en diersoorten vermeld in Bijlage 1 van het Vrijstellingenbesluit of
     in Bijlage IV van de Habitatrichtlijn. Uit recente jurisprudentie blijkt dat de regels voor
                                                 3
     de Habitatrichtlijnsoorten nog strikter zijn .
     Voor bestendig gebruik en beheer geldt voor de soorten van Bijlage 1 van het
     Vrijstellingenbesluit een vrijstelling van verbodsbepalingen, mits men werkt op basis
     van een door de minister van EZ goedgekeurde gedragscode. Voor ruimtelijke
     ingrepen is altijd een ontheffing op grond van artikel 75 van de Flora- en faunawet
     noodzakelijk. Deze kan worden verleend na een uitgebreide toetsing (zie onder).
     Voor de soorten van Bijlage IV van de Habitatrichtlijn geldt hetzelfde regime, met één
     grote beperking. Ontheffing of vrijstelling kan alleen worden verleend op grond van
     dwingende redenen van groot openbaar belang, van het belang van het milieu, de
     openbare veiligheid, de volksgezondheid of de bescherming van wilde flora en fauna.
     Vogels
     Alle inheemse vogels zijn strikt beschermd. Ontheffing of vrijstelling kan alleen worden
     verkregen op grond van openbare veiligheid, volksgezondheid of bescherming van
     flora en fauna. De Vogelrichtlijn noemt zelfs ‘dwingende redenen van groot openbaar
                            4
     belang’ niet als grond .
     Dat betekent dat alle activiteiten die leiden tot verstoring of vernietiging van in gebruik
     zijnde nesten buiten het broedseizoen moeten worden uitgevoerd. Het ministerie heeft
     een lijst gemaakt van soorten die hun nest doorgaans het hele jaar door of telkens
                                                                  5
     opnieuw gebruiken. Deze nesten zijn jaarrond beschermd .

     De uitgebreide toetsing houdt in dat ontheffing alleen kan worden verleend als:
     1.     Er geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van
            de soort;

     3
       Zie uitspraken van de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State, 21 januari 2009 zaaknr.
     200802863/1 en 13 mei 2009 nr. 200802624/1), en Rechtbank Arnhem, 27 oktober 2009 zaaknr. AWB
     07/1013. Zie tevens de brief van het ministerie van LNV d.d. 26 augustus 2009 onder kenmerk
     ffw2009.corr.046 en de Uitleg aangepaste beoordeling ontheffing ruimtelijke ingrepen Flora- en faunawet.
     4
       Zie vorige voetnoot.
     5
       Zie de Aangepaste lijst jaarrond beschermde vogelnesten ontheffing Flora- en faunawet ruimtelijke
     ingrepen, ministerie van LNV, augustus 2009.



70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>      2.       Er geen andere bevredigende oplossing voorhanden is;
      3.     Er sprake is van een in of bij wet genoemd belang;
      4.     Er zorgvuldig wordt gehandeld.
      Zorgvuldig handelen betekent het actief optreden om alle mogelijke schade aan een
      soort te voorkomen, zodanig dat geen wezenlijke negatieve invloed op de relevante
      populatie van de soort optreedt.
      In veel gevallen kan voorkomen worden dat een ontheffing nodig is, als mitigerende
      maatregelen er voor zorgen dat de verblijfplaatsen van dieren steeds kunnen blijven
      functioneren. Vooral voor soorten van Bijlage IV van de Habitatrichtlijn en vogels is dit
      cruciaal (omdat er alleen ontheffing kan worden verkregen na zware toetsing).



1.3   Natuurbeschermingswet 1998

      De Natuurbeschermingswet 1998 (kortweg: Nbwet) heeft tot doel het beschermen en
      instandhouden van bijzondere gebieden in Nederland. De belangrijkste zijn Natura
      2000-gebieden en beschermde natuurmonumenten.

      Beheerplan
                                           Beheerplan van Natura 2000-gebieden
      Artikel 19a lid 1:   Gedeputeerde staten stellen voor een gebied een beheerplan vast waarin wordt
                beschreven welke instandhoudingsmaatregelen getroffen dienen te worden en op welke wijze.
                Tevens kan het beheerplan beschrijven welke handelingen en ontwikkelingen in het gebied en
                daarbuiten het bereiken van de instandhoudingsdoelstelling niet in gevaar brengen, mede gelet op
                de instandhoudingsmaatregelen die worden getroffen.
      lid 3:    Tot de inhoud van een beheerplan behoren ten minste
                a. een beschrijving van de beoogde resultaten met het oog op het behoud of herstel van natuurlijke
                habitats en populaties van wilde dier- en plantensoorten in een gunstige staat van instandhouding
                in het aangewezen gebied mede in samenhang met het bestaande gebruik in dat gebied en, voor
                zover relevant voor het bereiken van de instandhoudingsdoelstelling, daarbuiten
                b. een overzicht op hoofdlijnen van de noodzakelijke maatregelen met het oog op de onder a
                bedoelde resultaten.
      lid 10:   Voor zover er in een beheerplan projecten worden opgenomen die niet direct verband houden met
                of nodig zijn voor het beheer van een Natura 2000-gebied maar die afzonderlijk of in combinatie
                met andere plannen of projecten significante gevolgen kunnen hebben voor het desbetreffende
                gebied, wordt het beheerplan eerst vastgesteld nadat gedeputeerde staten een passende
                beoordeling hebben gemaakt van de gevolgen voor het gebied, waarbij rekening wordt gehouden
                met de instandhoudingsdoelstelling van dat gebied, en is voldaan aan de voorwaarden, genoemd in
                de artikelen 19g en 19h.


      Habitattoets voor activiteiten in of nabij Natura 2000-gebieden
      In de habitattoets dient onderzocht te worden of een activiteit, gelet op de instandhou-
      dingsdoelstellingen, negatieve effecten voor een Natura 2000-gebied kan hebben en
      zo ja of deze gevolgen significant kunnen zijn. In beginsel dient dit plaats te vinden
      door middel van een passende beoordeling. Om procedurele redenen kan er voor
      worden gekozen om een oriëntatiefase – soms ook wel ‘voortoets’ genoemd – te
      doorlopen. De inhoudelijke studie is in grote lijnen identiek. De oriëntatiefase kan
      leiden tot de conclusie dat een passende beoordeling noodzakelijk is als significante



                                                                                                               71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>     effecten niet op voorhand kunnen worden uitgesloten. In de passende beoordeling
     kan aanvullend onderzoek uitgevoerd worden, er kunnen in de passende beoordeling
     ook mitigerende maatregelen opgenomen worden die er voor zorgen dat significante
     effecten met zekerheid zijn uit te sluiten.

     In een ‘oriëntatiefase’ of ‘passende beoordeling’ worden de effecten apart en in
     samenhang met die van andere plannen en projecten (‘cumulatieve effecten’)
     beoordeeld. In de oriëntatiefase dient de beoordeling plaats te vinden zonder de
     mitigerende maatregelen mee te wegen, al kan het zinvol zijn de
     mitigatiemogelijkheden vast in beeld te brengen.

     De toetsen kunnen de volgende uitkomsten hebben.
     -     Er treden met zekerheid geen effecten op; er is geen vergunning op grond van
           de NBwet nodig en evenmin aanvullende maatregelen. Wel wordt aanbevolen
           de conclusies van dit onderzoek aan het bevoegd gezag voor te leggen.
     -     Significant negatieve effecten kunnen niet worden uitgesloten. Voor activiteiten
           die (mogelijk) een significant hebben is een vergunning nodig, die kan worden
           aangevraagd op basis van een “passende beoordeling” en na het doorlopen
           van de ADC-toets (zie Bijlage 1). Vooroverleg met het bevoegd gezag is
           noodzakelijk.
     -     Er zijn (mogelijk) wel effecten, maar die zijn beperkt en zeker niet significant,
           bepaalt het bevoegd gezag of er vergunning nodig is. In de
           vergunningsvoorschriften kunnen maatregelen worden opgelegd om negatieve
           effecten te verminderen of te voorkomen. Deze maatregelen zijn niet nodig om
           significante effecten te voorkomen.

     Het verdient altijd aanbeveling de uitkomsten van de toets met het bevoegd gezag te
     bespreken.

     Als significante effecten niet kunnen worden uitgesloten mag een vergunning alleen
     worden verleend als er voldaan is aan alle drie onderstaande ADC-criteria:
     -      Er zijn geen geschikte Alternatieven.
     -      Er is sprake van Dwingende redenen van groot openbaar belang, waaronder
            redenen van sociale en economische aard.
     -      Er is voorzien in exacte en tijdige Compensatie.

                    Habitattoets: de toetsing van projecten en plannen volgens de Nbwet (verkort)
     Artikel 19d, lid1:   Het is verboden zonder vergunning (...) projecten te realiseren of andere handelingen te
              verrichten die gelet op de instandhoudingsdoelstelling (...) de kwaliteit van de natuurlijke habitats en
              de habitats van soorten in een Natura 2000-gebied kunnen verslechteren of een significant
              verstorend effect kunnen hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen. Zodanige
              projecten of andere handelingen zijn in ieder geval projecten of handelingen die de natuurlijke
              kenmerken van het desbetreffende gebied kunnen aantasten.
     Artikel 19e:         [Het bevoegd gezag] houdt bij het verlenen van een vergunning rekening
              a. met de gevolgen die een project of andere handeling, waarop de vergunningaanvraag betrekking
              heeft, gelet op de instandhoudingsdoelstelling, kan hebben voor een Natura 2000-gebied;
              b. met een vastgesteld beheerplan, en




72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>         c. vereisten op economisch, sociaal en cultureel gebied, alsmede regionale en lokale
         bijzonderheden.
Artikel 19f, lid1:   Voor projecten die niet direct verband houden met of nodig zijn voor het beheer van een
         Natura 2000-gebied maar die afzonderlijk of in combinatie met andere projecten of plannen
         significante gevolgen kunnen hebben voor het desbetreffende gebied, maakt de initiatiefnemer een
         passende beoordeling van de gevolgen voor het gebied waarbij rekening wordt gehouden met de
         instandhoudingsdoelstelling van dat gebied.
Artikel 19g, lid 1: Indien een passende beoordeling is voorgeschreven kan een vergunning slechts worden
         verleend indien [het bevoegd gezag] zich op grond van de passende beoordeling ervan heeft
         verzekerd dat de natuurlijke kenmerken van het gebied niet zullen worden aangetast.
lid 2:   Bij ontstentenis van alternatieve oplossingen voor een project kan [het bevoegd gezag] ten aanzien
         van Natura 2000-gebieden waar geen prioritair type natuurlijke habitat of prioritaire soort voorkomt,
         een vergunning voor het realiseren van het desbetreffende project slechts verlenen om dwingende
         redenen van groot openbaar belang, met inbegrip van redenen van sociale of economische aard.
lid 3:   Ten aanzien van Natura 2000-gebieden waar een prioritair type natuurlijke habitat of een prioritaire
         soort voorkomt, kan [het bevoegd gezag] bij ontstentenis van alternatieve oplossingen voor een
         project of andere handeling een vergunning slechts verlenen:
         a. op argumenten die verband houden met de menselijke gezondheid, de openbare veiligheid of
         voor het milieu wezenlijke gunstige effecten of
         b. na advies van de Commissie van de Europese Gemeenschappen om andere dwingende
         redenen van groot openbaar belang.
Artikel 19h, lid 1: Indien een vergunning om dwingende redenen van groot openbaar belang wordt
         verleend voor projecten, waarvan niet met zekerheid vaststaat dat die de natuurlijke kenmerken
         van het Natura 2000-gebied niet aantasten, verbindt [het bevoegd gezag] aan die vergunning in
         ieder geval het voorschrift inhoudende de verplichting compenserende maatregelen te treffen.


N.B. Het bevoegd gezag is meestal gedeputeerde staten van plaats waar het project plaatsvindt, maar
soms is dat de minister van EZ.


Artikel 19j, lid1:   Een bestuursorgaan houdt bij het nemen van een besluit tot het vaststellen van een plan
         dat, gelet op de instandhoudingsdoelstelling voor een Natura 2000-gebied, de kwaliteit van de
         natuurlijke habitats en de habitats van soorten in dat gebied kan verslechteren of een significant
         verstorend effect kan hebben op de soorten waarvoor het gebied is aangewezen rekening
         a. met de gevolgen die het plan kan hebben voor het gebied, en
         b. met het voor dat gebied vastgestelde beheerplan.
lid 2:   Voor plannen, die niet direct verband houden met of nodig zijn voor het beheer van een Natura
         2000-gebied, maar die afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten significante
         gevolgen kunnen hebben voor het desbetreffende gebied, maakt het bestuursorgaan een passende
         beoordeling van de gevolgen voor het gebied waarbij rekening wordt gehouden met de instandhou-
         dingsdoelstelling.


Cumulatieve effecten
In het onderzoek naar cumulatieve effecten, wordt het effect van het onderhavige plan
of project in combinatie met andere ingrepen in beeld gebracht. Met andere woorden:
in een studie naar de cumulatieve effecten dienen alle activiteiten (bestaand gebruik,
nieuwe projecten) en plannen te worden betrokken, die op dezelfde instand-
houdingsdoelstellingen negatieve effecten kunnen hebben als het eigen project/plan.
Het doet daarbij in beginsel niet ter zake of er een verband is tussen het eigen
project/plan en de andere projecten en plannen, of dat de effecten tijdelijk zijn of (naar
verwachting) slechts beperkt van omvang zijn.




                                                                                                          73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>     Significantie
     Van significante effecten kan sprake zijn als ten gevolge van menselijk handelen het
     verwezenlijken van de instandhoudingsdoelen sterk wordt bemoeilijkt of onmogelijk
     wordt gemaakt. Dat is in ieder geval zo, als het oppervlak van een habitattype of een
     leefgebied of de kwaliteit van habitattype of leefgebied of de omvang van een
     populatie lager wordt dan genoemd in de instandhoudingsdoelen in het
     aanwijzingsbesluit. In de Leidraad bepaling Significantie wordt het begrip ‘significante
                           6
     gevolgen’ toegelicht.

     Externe werking
     Ook activiteiten buiten het Natura 2000-gebied kunnen vergunningplichtig zijn als die
     activiteiten negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen voor het gebied (kunnen)
     veroorzaken. Dit wordt de ‘externe werking’ van de bescherming genoemd.

     Bestaand gebruik
     Bestaand gebruik volgens de Nbwet is gebruik dat op 31 maart 2010 bekend is, of
     redelijkerwijs bekend had kunnen zijn bij het bevoegd gezag. Bestaand gebruik dat
     zeker geen significante gevolgen voor een Natura 2000-gebied heeft, kan zonder
     vergunning worden voortgezet. Als significante effecten niet kunnen worden
     uitgesloten is een vergunning nodig.

     Artikel 19d, lid 2: Het verbod, bedoeld in het eerste lid, is niet van toepassing op het realiseren van
              projecten of het verrichten van andere handelingen, waaronder bestaand gebruik, alsmede de
              wijzigingen daarvan, overeenkomstig een beheerplan.
     lid 4:   Het verbod, bedoeld in het eerste lid, is niet van toepassing op bestaand gebruik, behoudens indien
              dat gebruik een project is dat niet direct verband houdt met of nodig is voor het beheer van een
              Natura 2000-gebied maar dat afzonderlijk of in combinatie met andere projecten of plannen
              significante gevolgen kan hebben voor het desbetreffende Natura 2000-gebied.


     Beschermde natuurmonumenten
     Het is niet toegestaan (zonder vergunning) handelingen te verrichten die het natuur-
     schoon of de natuurwetenschappelijke waarde van beschermde natuurmonumenten
     aantasten. De toetsing voor beschermde natuurmonumenten is tamelijk licht. Er hoeft
     bijvoorbeeld geen sprake te zijn van een (dwingende) reden van groot openbaar
     belang, er is geen verplichte alternatievenafweging en geen compensatieplicht.
     Dit lichte toetsingskader is ook van toepassing op de zogenaamde “oude doelen”, de
     doelen op het gebied van natuurschoon en natuurwetenschappelijke betekenis van
     (voormalige) staats- en beschermde natuurmonumenten, die zijn opgegaan in de
     nieuwe Natura 2000-gebieden.

     Zorgplicht
     Artikel 19l legt aan iedereen een zorgplicht voor beschermde natuurgebieden op.
     Deze zorg houdt in ieder geval in dat ieder die weet of redelijkerwijs kan vermoeden
     dat een handeling nadelige gevolgen heeft, verplicht is die handeling achterwege te

     6
      Leidraad bepaling significantie. Nadere uitleg van het begrip ‘significante gevolgen’ uit de
     Natuurbeschermingswet. Publicatie Steunpunt Natura 2000, versie 27 mei 2010.



74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>      laten of, als dat redelijkerwijs niet kan worden gevergd, eventuele gevolgen zoveel
      mogelijk te beperken of ongedaan te maken. De nadelige handelingen hebben
      betrekking op de instandhoudingsdoelen in het geval van een Natura 2000-gebied en
      op de wezenlijke kenmerken in het geval van een beschermd natuurmonument.

      Programma Aanpak Stikstof
      Op 1 juli 2015 is het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in werking getreden. Dit
      programma geeft met een gericht pakket van herstelmaatregelen enerzijds
      waarborgen voor behoud en herstel van stikstofgevoelige habitats en leefgebieden
      van soorten en biedt anderzijds ruimte voor nieuwe economische activiteiten. Voor
      projecten die vermeld zijn op een lijst met prioritaire projecten is op voorhand ruimte
      gereserveerd. Voor nieuwe projecten (niet-prioritair) geldt dat een toename (op een
      stikstof gevoelig habitat met thans al een overschrijding) kleiner dan 0,05 mol N/ha/jr
      verwaar-loosbaar klein is, een toename van 0,05-1,0 mol N/ha/jr zal bij het bevoegd
      gezag gemeld moeten worden, waarbij deze wordt opgenomen in de registratie van
      kleine projecten. Alleen een toename van meer dan 1,0 mol N/ha/jr vraagt om een
      uitgebreid oordeel, en noopt tot aanvragen vergunning Natuurbeschermingswet.



1.4   Wabo en omgevingsvergunning

      De Wabo voegt een groot aantal (circa 25) vergunningen, ontheffingen en andere
      toestemmingen samen tot één omgevingsvergunning. De omgevingsvergunning is
      nodig voor het uitvoeren van ruimtelijke ingrepen, zoals sloop, bouw, aanleg en
      gebruik, als die een plaatsgebonden karakter hebben en dat van invloed kunnen zijn
      op de “fysieke leefomgeving”. Dit omvat alle fysieke waarden in de leefomgeving,
      zoals milieu, natuur, landschappelijke en cultuurhistorische waarden.
      Als hoofdregel kent de Wabo het bevoegd gezag toe aan B&W van de gemeente waar
      het project (in hoofdzaak) zal worden uitgevoerd. Voor projecten van provinciaal
      belang kunnen GS het bevoegd gezag zijn, voor projecten van nationaal belang een
      minister.
      De ontheffing Flora- en faunawet en de vergunning Natuurbeschermingswet 1998, die
      voor een ruimtelijke ingreep nodig kunnen zijn, kunnen worden “aangehaakt” bij de
      omgevingsvergunning. Dat wil zeggen dat bij een aanvraag voor een omgevings-
      vergunning ook een toetsing aan Ffwet en/of Nbwet moet worden gevoegd. De
      aanvraag wordt dan aan het bevoegde gezag (Ffwet: minister van EZ; Nbwet:
      Gedeputeerde Staten of minister van EZ) voorgelegd. Die zal dan toestemming geven
      in de vorm van een Verklaring van geen bedenkingen (Vvgb). De inhoudelijke toetsing
      zal niet veranderen.
      Op aanvragen voor een omgevingsvergunning, die mede betrekking hebben op Flora-
      en faunawet en/of Natuurbeschermingswet 1998 is de uitgebreide voorbereidingspro-
      cedure van toepassing.
      Overigens kan een ontheffing Ffwet of vergunning Nbwet ook los van de
      omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dat dient dan wel te gebeuren vóórdat
      de omgevingsvergunning wordt aangevraagd.




                                                                                          75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>     1.5   Natuurnetwerk Nederland en Barro

           Natuurnetwerk Nederland (NNN, voorheen EHS) heeft als doel om van de bestaande
           en nieuwe natuur een goed functionerend netwerk te maken. Het ruimtelijk beleid voor
           de NNN is gericht op ‘behoud, herstel en ontwikkeling van de wezenlijke kenmerken
           en waarden’ van de NNN. Op plannen, projecten of handelingen binnen de NNN is het
           ’nee, tenzij’-regime van toepassing. Vanaf 1 oktober 2012 is het nee, tenzij-regime
           vastgelegd in het Besluit algemene regelingen ruimtelijke ordening, kortweg Barro.

           Het Barro bepaalt dat provincies de (begrenzing van de) NNN moeten vastleggen in
           een provinciale verordening. In die verordening worden regels gesteld omtrent de
           inhoud van en de toelichting bij bestemmingsplannen in het belang van de realisatie,
           bescherming, instandhouding en verdere ontwikkeling van de beoogde natuurkwaliteit
           van de NNN
           De provincies moeten de wezenlijke kenmerken en waarden van de NNN vastleggen.
           De wezenlijke kenmerken en waarden zijn de huidige en potentiële waarden,
           gebaseerd op de natuurdoelen voor het gebied. De natuurdoelen worden vaak per
           perceel in natuurdoeltypen of beheertypen vastgelegd.
           Het Barro bepaalt in art. 2.10.4 de voorwaarden waaronder plannen kunnen worden
           toegestaan, die (per saldo) leiden tot een significante aantasting van de wezenlijke
           kenmerken en waarden, of een significante vermindering van de oppervlakte of de
           samenhang van de NNN:
           -     er is sprake van een groot openbaar belang (waaronder in ieder geval worden
                 gerekend: de veiligheid, de hoofdinfrastructuur, de drinkwatervoorziening, de
                 plaatsing van installaties voor de opwekking van elektriciteit met behulp van
                 windenergie of de plaatsing van installaties voor de winning, opslag of transport
                 van aardgas),
           -     er zijn geen reële andere mogelijkheden, en
           -     de negatieve effecten worden waar mogelijk beperkt en de overblijvende
                 effecten worden gecompenseerd.

           De begrenzing kan alleen worden gewijzigd voor zover op basis van een ecologische
           onderbouwing is vastgesteld dat:
           1.    de wijziging leidt tot een verbetering van de samenhang van de NNN of tot een
                 betere inpassing van de NNN in de planologische omgeving, en
           2.    ten minste de kwalitatieve en kwantitatieve doelstellingen van de NNN in het
                 desbetreffende gebied worden behouden; of
           3.    ten behoeve van een kleinschalige ontwikkeling voor zover:
                 -      de aantasting van de wezenlijke kenmerken en waarden en van de
                        samenhang van de NNN als gevolg van de ontwikkeling beperkt is;
                 -      de voorgenomen wijziging leidt tot een kwalitatieve of kwantitatieve ver-
                        sterking van de NNN in het desbetreffende gebied;
                 -      de voorgenomen wijziging ertoe niet leidt dat de oppervlakte van de NNN
                        afneemt;




76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                -   de voorgenomen wijziging zorgvuldig is onderbouwd, waarbij blijkend uit
                    de bij het bestemmingsplan behorende toelichting in ieder geval alter-
                    natieven zijn afgewogen, en
            -       maatregelen worden genomen die een goede landschappelijke en
                    natuurlijke inpassing borgen.

      In principe wordt de eventuele compensatieopgave buiten de NNN gerealiseerd. De
      compensatie hoeft niet in de nabijheid van de ingreep plaats te vinden en hoeft ook
      niet in hetzelfde natuurtype te worden uitgevoerd. Het gaat erom dat de positieve
      ecologische effecten van realisatie van de compensatie op de NNN (in natuurkwaliteit,
      oppervlakte of ruimtelijke samenhang) gelijkwaardig zijn aan de negatieve effecten
      van de ingreep in de NNN. Realisatie van de compensatie in de NNN is mogelijk,
      bijvoorbeeld als dat kan leiden tot een versnelling van de realisatie van de NNN.
      Voorwaarde daarbij is dat er door middel van een herbegrenzing tegelijkertijd voor
      wordt gezorgd dat de omvang van de NNN niet afneemt.



1.6   Rode lijsten

      Rode lijsten zijn geen wettelijke instrumenten, maar zijn sturend voor beleid. Zij dienen
      om prioriteiten in middelen en maatregelen te kunnen bepalen. Bij het beoordelen van
      maatregelen en ingrepen kunnen de Rode lijsten echter wel een belangrijke rol
      spelen. Er zijn nu landelijke Rode lijsten vastgesteld voor paddestoelen, korstmossen,
      mossen, vaatplanten, platwormen, land- en zoetwaterweekdieren, bijen, dagvlinders,
      haften, kokerjuffers, libellen, sprinkhanen en krekels, steenvliegen, vissen, amfibieën,
      reptielen, zoogdieren en vogels (LNV 2009). Een aantal provincies heeft aanvullende
      provinciale Rode lijsten opgesteld.
      Van soorten op de Rode lijst moet worden aangenomen dat negatieve effecten van
      ingrepen de gunstige staat van instandhouding relatief gemakkelijk in gevaar brengen.
      Waar het beschermde soorten betreft zal er dus extra aandacht aan mitigatie en
      compensatie moeten worden besteed. Bij niet-beschermde soorten of soortgroepen
      kunnen op grond van de zorgplicht extra maatregelen worden gevergd. Bij een aantal
      soortgroepen gaat het echter om tientallen of honderden moeilijk vast te stellen
      soorten, waardoor de waarde voor praktische toepassingen vaak beperkt is.

      Literatuur
      Ministerie van I&M, 2012. Besluit van 28 augustus 2012, houdende wijziging van het
      Besluit algemene regels ruimtelijke ordening en van het Besluit ruimtelijke ordening in
      verband met de toevoeging van enkele onderwerpen van nationaal ruimtelijk belang,
      Stb 388 (2012).
      Ministerie van LNV, 2009. Besluit van de Minister van Landbouw, Natuur en
      Voedselkwaliteit van 28 augustus 2009, nr. 25344, houdende vaststelling van
      geactualiseerde Rode lijsten flora en fauna.
      Ministerie van LNV, 2005a. Algemene Handreiking Natuurbeschermingswet 1998.
      Ministerie van LNV, Den Haag.




                                                                                            77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>     Ministerie van LNV, 2005b. Buiten aan het werk? Houd tijdig rekening met
     beschermde dieren en planten! Ministerie van LNV, Den Haag.
     Ministerie van LNV & IPO, 2007. Spelregels EHS. Ministerie van LNV/IPO, Den Haag.
     www.wetten.nl.
     omgevingsvergunning.vrom.nl/
     www.vrom.nl/pagina.html?id=3410 (nota ruimte)
     Steunpunt Natura 2000 (2010). Leidraad bepaling significantie. Nadere uitleg van het
     begrip ‘significante gevolgen’ uit de Natuurbeschermingswet. versie 27 mei 2010.
     RegieBureau Natura 2000, Utrecht.
     Steunpunt Natura 2000 (2007). Toepassing begrippenkader Natuurbeschermingswet
     1998. Intern werkdocument voor opstellers beheerplannen Natura 2000 en
     vergunningverleners Nb-wet. RegieBureau Natura 2000, Utrecht.
     Steunpunt Natura 2000 (2008). Aanvulling op ‘Toepassing begrippenkader Nb-wet ‘98’
     • Bestaand gebruik • Externe Werking. Intern werkdocument voor opstellers
     beheerplannen Natura 2000 en vergunningverleners Nb-wet. RegieBureau Natura
     2000, Utrecht.




78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Effectenindicator Natura 2000-gebied
     Noordhollands Duinreservaat

Natura 2000-gebied Noordhollands Duinreservaat




                                                 79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Bijlage 3 Kernopgaven en instandhoudings-
     doelen Natura 2000-gebied Noordhollands
     Duinreservaat
   De kernopgaven en instandhoudings-doelen Natura 2000-gebied Noordhollands
   Duinreservaat staan vermeld op http://www.synbiosys.alterra.nl/ natura2000. Het
   gebied is aangewezen voor de habitattypen:
   -     Wandelende duinen op de strandwal met Ammophila arenaria (‘witte duinen’)
         (H2120);
   -     Vastgelegde kustduinen met kruidvegetatie (‘grijze duinen’) (H2130, subtypen
         A, B en C);
   -     Vastgelegde ontkalkte duinen met Empetrum nigrum (Duinheiden met kraaihei)
         (H2140 *, subtypen A en B);
   -     Atlantische vastgelegde ontkalkte duinen (Calluno-Ulicetea) (‘Duinheiden met
         struikhei’) (H2150);
   -     Duinen met Hippophaë rhamnoides (H2160);
   -     Beboste duinen van het Atlantische, continentale en boreale gebied (H2180,
         subtypen A, B en C);
   -      Duinen      met   Salix   repens   ssp.    argentea   (Salicion   arenariae)
         (‘Kruipwilgstruwelen’) (H2170)
   -     Vochtige duinvalleien (H2190, subtypen A, B, C, D).
   -     Grasland met Molinia op kalkhoudende, venige, of lemige kleibodem (Molinion
         caeruleae) (‘Blauwgraslanden’) (H6410);
   -     *Kalkhoudende moerassen met Cladium mariscus en soorten van het Caricion
         davallianae (‘Galigaanmoerassen’) (H7210).

   Doelstellingen per habitattype
   Voor witte duinen (H2120) geldt als doel: uitbreiding oppervlakte en verbetering
   kwaliteit.
   Voor alle typen grijze duinen (H2130) geldt als doel: uitbreiding oppervlakte en
   verbetering kwaliteit.
   Voor duinheiden met kraaihei (H2140) geldt als doel: behoud oppervlakte en
   verbetering kwaliteit duinheiden met kraaihei, vochtig (subtype A).
   Voor vochtige duinvalleien (H2190) geldt als doel: uitbreiding oppervlakte en
   verbetering kwaliteit vochtige duinvalleien, open water (subtype A), en vochtige
   duinvalleien, hoge moerasplanten (subtype D), uitbreiding oppervlakte en behoud
   kwaliteit van vochtige duinvalleien, kalkrijk (subtype B).
   Voor blauwgraslanden geldt als doel: uitbreiding oppervlakte en verbetering kwaliteit.

   Voor de overige habitattypen is een behoudsdoelstelling geformuleerd.

   Habitatrichtlijnsoorten en doelstellingen
   Daarnaast is het gebied aangewezen voor de nauwe korfslak (H1040). Voor de nauwe
   korfslak geldt een behouddoelstelling.



                                                                                      81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>     Staat van instandhouding
     De landelijke staat van instandhouding voor witte en grijze duinen, duinen met
     kraaihei, vochtige (H2180 B) en binnenduinrand duinbossen (H2180 C), vochtige
     duinvalleien, blauwgraslanden en galigaanmoerassen is (matig) ongunstig. Ook voor
     de nauwe korfslak is de landelijke staat van instandhouding ongunstig. Voor de
     overige habitattypen is de staat van instandhouding gunstig.

     Kernopgaven
     Voor het bereiken van de instandhoudingsdoelen zijn in het Doelendocument (LNV
     2006a) de volgende kernopgaven geformuleerd.
     2.01 Ruimte voor natuurlijke verstuiving: witte duinen H2120.
     2.02 Uitbreiding en herstel kwaliteit van grijze duinen *H2130, door tegengaan
           vergrassing en verstruweling
     2.04 Uitbreiding oppervlakte (ook in zeereep)6 en verbetering kwaliteit
           (structuurvariatie en soortenrijkdom) van duinbossen (droog) H2180_A.
     2.05 Behoud oppervlakte en herstel kwaliteit van vochtige duinvalleien (kalkrijk)
           H2190_B. Behoud vochtige duinvalleien H2190 als habitat van nauwe korfslak
           H1014.
     2.08 Herstel hydrologie/vochtgradiënt duinbossen (binnenduinrand) H2180_C, en
           blauwgraslanden H6410.

     De kernopgaven zijn richtinggevend geweest bij het opstellen van de instand-
     houdingsdoelen, maar vormen zelf geen doel.

     Kernopgave met wateropgave
     Voor dit gebied geldt een Kernopgave met wateropgave.

     Sense of Urgency
     Voor het habitattype grijze duinen geldt een sense of urgency.

     Voormalige Beschermde Natuurmonumenten
     De bedrijfslocaties Wijk aan Zee en Heemskerk liggen niet in of nabij een voormalig
     Beschermd Natuurmonument. Oude doelen van voormalige Beschermde
     Natuurmonumenten zijn dus niet aan de orde voor de bedrijfslocaties.




82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Bijlage 4 Effectenindicator Natura 2000-gebied
     IJsselmeer


Natura 2000-gebied IJsselmeer




                                            83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Bijlage 5 Kernopgaven en instandhoudings-
     doelen Natura 2000-gebied IJsselmeer
   De kernopgaven en instandhoudings-doelen Natura 2000-gebied Noordhollands
   Duinreservaat staan vermeld op http://www.synbiosys.alterra.nl/ natura2000. Het
   gebied is aangewezen voor de habitattypen:
   -     Van nature eutrofe meren met vegetatie van het type Magnopotamion of
         Hydrocharition (H3150)
   -     Voedselrijke zoomvormende ruigten van het laagland, en van de montane en
         alpiene zones (H6430)
   -     Overgangs- en trilvenen (H7140)

   Het Habitatrichtlijngebied ligt aan de noordoostzijde van het IJsselmeer langs de
   Friese westkust.

   Doelstellingen per habitattype
   Voor meren met krabbenscheer en fonteinkruiden (H3150) geldt als doel behoud
   oppervlakte en kwaliteit.
   Voor ruigten en zomen (H6430) geldt als doel: behoud oppervlakte en kwaliteit voor
   beide subtypen.
   Voor overgangs- en trilvenen geldt als doel: duinheiden met kraaihei (H2140) geldt als
   doel: behoud oppervlakte en kwaliteit.
   De landelijke staat van instandhouding voor ruigten en zomen subtype A is gunstig.
   De landelijke staat van instandhouding voor ruigten en zomen subtype B is matig
   ongunstig.
   De landelijke staat van instandhouding voor overgangs- en trilvenen is ongunstig.

   Broedvogels
   Kwalificerende broedvogels voor Natura 2000-gebied IJsselmeer zijn:
   -      aalscholver;
   -      roerdomp;
   -      lepelaar;
   -      bruine kiekendief;
   -      porseleinhoen;
   -      bontbekplevier;
   -      kemphaan;
   -      visdief;
   -      snor;
   -      rietzanger.

   Dit zijn allemaal soorten van open water, moeras en / of vochtige graslanden.

   Niet-broedvogels
   Kwalificerende niet-broedvogels voor Natura 2000-gebied IJsselmeer zijn:



                                                                                      85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>     -     fuut;
     -     aalscholver;
     -     lepelaar;
     -     kleine zwaan;
     -     toendrarietgans;
     -     kleine rietgans;
     -     kolgans;
     -     grauwe gans;
     -     brandgans;
     -     bergeend;
     -     smient;
     -     krakeend;
     -     wintertaling;
     -     wilde eend;
     -     pijlstaart;
     -     slobeend;
     -     tafeleend;
     -     kuifeend;
     -     toppereend;
     -     brilduiker;
     -     nonnetje;
     -     grote zaagbek;
     -     meerkoet;
     -     kluut;
     -     goudplevier;
     -     kemphaan;
     -     grutto;
     -     wulp;
     -     dwergmeeuw;
     -     reuzenstern;
      -    zwarte stern.

     Dit zijn allemaal soorten van open water, moeras en / of vochtige graslanden.

     Doelstellingen per vogelsoort
     Voor de aalscholver (als broed- en trekvogel), bruine kiekendief en de niet-
     broedvogels lepelaar, toendrarietgans, kleine rietgans, kolgans, grauwe gans,
     brandgans, bergeend, smient, krakeend, wilde eend, slobeend, brilduiker, wulp en
     reuzenstern is de landelijke staat van instandhouding gunstig.
     Voor de overige soorten is de landelijke staat van instandhouding (matig) ongunstig.

     Habitatrichtlijnsoorten
     Natura 2000-gebied IJsselmeer is aangewezen voor:
           -       de groenknolorchis;
           -       noordse woelmuis;




86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>          -   meervleermuis;
      -       rivierdonderpad.

Doelstellingen per habitatrichtlijnsoort
Voor deze soorten is de landelijke staat van instandhouding (matig) ongunstig.

Kernopgaven
Voor het bereiken van de instandhoudingsdoelen zijn in het Doelendocument (LNV
2006a) de volgende kernopgaven geformuleerd.
4.01 Nastreven van een meer evenwichtig systeem met goede waterkwaliteit voor
      waterplanten, vissen en schelpdieren (met name in meren met krabbescheer en
      fonteinkruiden H3150), mede t.b.v. vogels zoals kleine zwaan A037, tafeleend
      A059, kuifeend A061 en nonnetje A068.
4.02 Voldoende open water met ruiplaatsen en rustgebieden voor watervogels zoals
      fuut A005, ganzen, slobeend A056 en kuifeend A061.
4.03 Moerasvorming aan de randen van de meren voor land-water interactie,
      paaigebied vis, noordse woelmuis *H1340 en voor moerasvogels als roerdomp
      A021.
4.04 Plas-dras situaties voor smienten A050 en broedvogels, zoals kemphaan A151.

De kernopgaven zijn richtinggevend geweest bij het opstellen van de instand-
houdingsdoelen, maar vormen zelf geen doel.

Kernopgave met wateropgave
Voor dit gebied gelden Kernopgaven met wateropgaven.

Voormalige Beschermde Natuurmonumenten
De bedrijfslocatie Andijk ligt niet in of nabij een voormalig Beschermd
Natuurmonument. Oude doelen van voormalige Beschermde Natuurmonumenten zijn
dus niet aan de orde voor de bedrijfslocatie.




                                                                                 87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>