<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Recreatieschap Westfriesland
              Begroting 2026
   Voor behandeling in de vergadering van het algemeen bestuur van 9 juli 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                            2
Inhoudsopgave
   Inleiding .............................................................................................................................................................. 3
   Uitgangspunten .................................................................................................................................................. 3
   Leeswijzer ........................................................................................................................................................... 4
Beleidsbegroting .............................................................................................................................................. 5
   Missie en visie en taken ...................................................................................................................................... 5
   Algemeen ............................................................................................................................................................ 5
   Programmaplan .................................................................................................................................................. 7
      Programma 1 - Recreatieterreinen................................................................................................................. 7
      Programma 2 - Recreatieve netwerken ......................................................................................................... 9
      Programma 3 - Algemeen beheer en beleid ................................................................................................ 12
      Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien....................................................................... 15
      Wat mag het kosten? ................................................................................................................................... 17
   Paragrafen ........................................................................................................................................................ 19
      Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................. 19
      Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ...................................................................................................... 23
      Paragraaf Financiering .................................................................................................................................. 23
      Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................................. 25
Financiële begroting ....................................................................................................................................... 26
   Uitgangspunten bij de begroting ...................................................................................................................... 26
   Overzicht van baten en lasten en de toelichting .............................................................................................. 27
   Uiteenzetting financiële positie en de toelichting ............................................................................................ 28
   Meerjarenraming .............................................................................................................................................. 30
   Geprognosticeerde begin- en eindbalans 2026 ................................................................................................ 31
Bijlagen
• Verwachte investeringen
• Stand en verloop reserves en voorzieningen
• Overzicht baten en lasten per taakveld
• Meerjarig geprognosticeerde balans
• Recreatieschap in cijfers en kaarten
                                                                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                  3
Aan de leden van het algemeen bestuur van het Recreatieschap Westfriesland
Bovenkarspel, 15 april 2025
Onderwerp: Aanbieding Begroting 2026
Geachte leden van het algemeen bestuur,
Inleiding
Hierbij presenteren wij met trots de Begroting 2026 en de Meerjarenraming 2027-2029. Het jaar 2026
markeert een belangrijk jaar: een zogenaamd ravijnjaar, waarin veel overheden te maken krijgen met forse
financiële uitdagingen. Ondanks deze opgaven zijn wij verheugd dat de regio ervoor heeft gekozen niet te
bezuinigen op het Recreatieschap. Dit onderstreept het belang van recreatie en natuur in Westfriesland.
Tegelijkertijd realiseren wij ons dat er, ondanks deze keuze, grote uitdagingen voor ons liggen. Daarnaast
kunnen mondiale ontwikkelingen zoals economische schommelingen, ons voor nieuwe vraagstukken stellen.
Ook in 2026 blijven wij ons inzetten voor recreatie in Westfriesland, zoals we dat al meer dan vijftig jaar doen.
Dit doen we door het beheren van recreatieterreinen en het ontwikkelen van recreatiebeleid. De uitdagingen
zijn groot, maar bieden kansen: biodiversiteit, klimaatadaptatie en nieuwe regelgeving vragen om een
innovatieve aanpak, terwijl de groeiende recreatiebehoefte ons uitdaagt om natuur en recreatie duurzaam te
verbinden.
In 2024 is het ambitieniveau voor de nieuwe recreatievisie vastgesteld. In 2025 wordt deze visie opgesteld en
ter besluitvorming voorgelegd aan gemeenteraden en het algemeen bestuur. Daarna kunnen de financiële
consequenties worden bepaald, in nauwe afstemming met de gemeenten.
De uitvoering van de visie vraagt om samenwerking. Wij kunnen en willen dit niet alleen doen. Samen met de
regio en partners zoeken we naar slimme, integrale oplossingen om recreatie, natuur en andere ruimtelijke
opgaven te combineren. Zo zorgen we ervoor dat Westfriesland ook in de toekomst een aantrekkelijke
recreatieregio blijft.
Uitgangspunten
Naast de Kadernota 2026 is de Begroting 2026 opgesteld op basis van de algemene financiële uitgangspunten
die zijn vastgesteld door de Regietafel Gemeenschappelijke Regelingen Noord-Holland Noord. Voor de details
van deze uitgangspunten verwijzen wij u naar bladzijde 23.
Zoals eerder genoemd, wordt het recreatiebeleid van het Recreatieschap in 2025 herzien. Totdat de nieuwe
visie is goedgekeurd, zijn de beleidsmatige uitgangspunten van het Recreatieschap te vinden in het Natuur- en
Recreatieplan Westfriesland, dat in 2016 is vastgesteld. Dit plan bevat tevens een Uitvoeringsprogramma. De
incidentele kosten voor dit programma worden gedekt vanuit de daarvoor opgerichte bestemmingsreserve.
Het Uitvoeringsprogramma is dynamisch van aard, wat betekent dat verschillende factoren kunnen leiden tot
aanpassingen: projecten kunnen anders of later worden uitgevoerd, of zelfs worden toegevoegd of afgevoerd.
Mutaties in het Uitvoeringsprogramma worden verwerkt via de Voor- of Eindejaarsrapportage.
Structurele financiële gevolgen of kosten die buiten de bestemmingsreserve vallen, worden opgenomen in de
begroting.
Volgens de planning zal er vanaf 2026 een nieuwe Recreatievisie zijn. Dit plan zal eveneens worden voorzien
van een uitvoeringsplan of -programma. Besluitvorming over de uitvoering van projecten uit dit programma zal
plaatsvinden via rapportages, kadernota’s en begrotingen, of via afzonderlijke besluitvorming.
                                                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                           4
Zienswijzen Kadernota 2026
Op de Kadernota 2026 zijn alleen positieve zienswijzen ontvangen. Het overzicht van de zienswijzen en de
besluitvorming is bijgevoegd.
Leeswijzer
Na deze inleiding volgt de Beleidsbegroting. In het programmaplan wordt per programma aangegeven wat we
willen bereiken, welke activiteiten daarvoor nodig zijn, en wat de kosten zijn. Vervolgens worden vier
paragrafen behandeld: Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Onderhoud Kapitaalgoederen, Financiering
en Bedrijfsvoering.
Na de beleidsbegroting vindt u de financiële begroting, inclusief de meerjarenbegroting. Ten slotte worden
diverse bijlagen gepresenteerd.
Formeel autoriseert u het dagelijks bestuur om uitgaven te doen overeenkomstig de bedragen in de
programmabegroting. De begroting wordt vastgesteld door de totale lasten en baten vast te stellen.
Dagelijks bestuur Recreatieschap Westfriesland,
De secretaris,                              De voorzitter,
Karel Schoenaker                            Nico Slagter
                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                5
Beleidsbegroting
Missie en visie en taken
Al ruim vijftig jaar (sinds 1973) is het Recreatieschap dé partij in Westfriesland die voor de Westfriese
gemeenten het beleid voor de (openlucht)recreatie ontwikkelt en uitvoert. Dit doet het voor zowel de eigen
inwoners als voor bezoekers van buiten de regio.
Missie
Westfriesland heeft veel te bieden op het gebied van landschap, natuur en recreatie. Niet alleen voor de eigen
bewoners maar ook voor recreanten van buiten de regio. De huidige en toekomstige recreant heeft andere
wensen en verlangens dan die van vroeger. Door het behouden, benutten en verbeteren van de
kernkwaliteiten van landschap, natuur en recreatie is het Recreatieschap in staat om in te spelen op de eisen,
wensen en vragen vanuit een veranderende maatschappij. Dit kan het Recreatieschap niet alleen. Het zoekt
daarom verbinding met andere partijen, zowel binnen als buiten Westfriesland.
Visie
In het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland van het Recreatieschap krijgt de visie gestalte. Het Natuur- en
Recreatieplan Westfriesland draagt daarbij ook bij aan de ambitie van de regio om tot de top tien van meest
aantrekkelijke regio’s te behoren. Het Recreatieschap vervult een regierol voor de realisatie van de ambities uit
het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland. Voor de uitvoering van het plan is een Uitvoeringsprogramma
opgesteld. Het Recreatieschap voert dit plan samen met de zeven Westfriese gemeenten en andere partijen
binnen en buiten de regio uit.
Taak
Het Recreatieschap geeft hier invulling aan door het beheer en onderhoud van de recreatieterreinen die
verspreid door Westfriesland liggen. Deze zijn gevarieerd ingericht en bieden elk wat wils. Ook beheert het
Recreatieschap de recreatieve netwerken voor varen, fietsen en wandelen. Naast beheer en instandhouding
wordt er ook ingezet op vergroten van het recreatieve aanbod. Dit gebeurt middels de uitvoering van het
Natuur- en Recreatieplan Westfriesland.
 Algemeen
Ten tijde van het opstellen van de Begroting 2026 spelen er twee ontwikkelingen waarvan de impact op de
taken en werkzaamheden van het Recreatieschap in 2026 zeer waarschijnlijk ook nog onduidelijk is. Dit zijn de
gevolgen van de oorlog in Oekraïne en de steeds groter wordende druk op én vraag naar natuur- en
recreatiegebieden.
Financiële uitdagingen
Sinds 2022 zijn de gevolgen van de oorlog in Oekraïne merkbaar, maar het is nog onduidelijk welke invloed
deze precies zullen hebben op het Recreatieschap. Kosten voor brandstoffen, materialen, energie en
aannemers maken deel uit van de begroting, maar het is niet zeker of deze kosten de begroting daadwerkelijk
zullen beïnvloeden. Ook zijn er indirecte gevolgen, zoals de loonkosten en rentestijgingen, waarvan het effect
op de begroting momenteel niet te voorspellen is. De huidige cao loopt tot maart 2025. Ten tijde van het
opstellen van deze begroting is nog niet duidelijk wat de effecten zullen zijn van een nieuwe cao.
Gemeenten hebben te maken met de (structurele) gevolgen van het zogenaamde ravijnjaar. Om deze gevolgen
te mitigeren, wordt ook gekeken naar de gemeenschappelijke regelingen. Voor 2026 is besloten niet te
bezuinigen op het Recreatieschap, maar of er in de toekomst nog bezuinigingen komen is op dit moment
onduidelijk.
                                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                               6
Nieuwe recreatievisie
In 2024 is het ambitieniveau voor de nieuwe recreatievisie vastgesteld. Deze visie, die in 2025 wordt opgesteld,
moet richting geven aan hoe er zowel nu als in de toekomst voldoende natuur- en recreatiemogelijkheden
geboden kunnen worden voor de bewoners en bezoekers van de regio.
De nieuwe recreatievisie zal ook een uitvoeringsprogramma bevatten. Het lijkt onvermijdelijk dat dit financiële
gevolgen zal hebben voor het Recreatieschap, waardoor de financiële uitdaging nog groter wordt. Dit vraagt
om slimme, creatieve en integrale oplossingen. Het is echter nog te vroeg om precies te zeggen hoe deze
gevolgen eruit zullen zien. Daarom is er in de Begroting 2026 nog geen specifiek bedrag opgenomen. De
financiële consequenties zullen deel uitmaken van het proces naar de nieuwe visie, en eventuele gevolgen voor
2026 en verder zullen in de rapportages worden verwerkt.
Het ‘nieuwe’ stadsstrand in Hoorn wordt goed gebruikt
                                                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                               7
Programmaplan
De Begroting bevat vier programma’s. Het eerste programma betreft de recreatieterreinen. Het tweede
programma richt zich op de verschillende recreatieve netwerken. Programma drie omvat het algemeen beheer
en beleid, inclusief de uitvoering van het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland en de nieuwe recreatievisie.
De uitvoering van dit programma kan indirect invloed hebben op de eerste twee programma’s, omdat
investeringen in terreinen en voorzieningen vaak gevolgen hebben voor het beheer en onderhoud ervan. Het
laatste programma betreft de algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien.
Programma 1 – Recreatieterreinen
Wat willen wij bereiken?
Het Recreatieschap streeft naar gevarieerde recreatieterreinen die tegemoetkomen aan de behoeften van
zowel eigen inwoners als dagjesmensen en verblijfsrecreanten. De terreinen bieden ruimte voor verschillende
soorten gebruikers, zoals zwemmers, (water)sporters, hondeneigenaren, fietsers, wandelaars,
natuurliefhebbers en anderen. De inrichting en het beheer van de terreinen zijn primair gericht op deze
diversiteit aan gebruikers. Daarnaast wil het Recreatieschap een grotere bijdrage leveren aan de natuur en
biodiversiteit, waarbij de terreinen natuurinclusief worden ingericht en de beleefbaarheid van deze
natuurwaarden centraal staat.
Verder is de verbinding tussen natuur, recreatie en gezondheid de laatste jaren steeds duidelijker geworden.
Beweging in een groene omgeving heeft bewezen positieve effecten op zowel de fysieke als mentale
gezondheid, en is voor veel mensen een middel tegen psychische klachten en stress. De terreinen van het
Recreatieschap kunnen hierin een belangrijke rol spelen.
Recreanten op de Vooroever Vlietsingel
                                                                                                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                               8
Wat doen wij ervoor?
Het Recreatieschap beheert en onderhoudt ongeveer 350 hectare recreatiegebieden. Dit omvat het onderhoud
van stranden, speel- en ligweiden, parken, speeltoestellen, en de infrastructuur zoals wegen, paden,
parkeerterreinen, (toilet)gebouwen, bruggen, steigers, duikers, en in- en uitlaatplaatsen voor boten. Ook
bagger- en schouwwerkzaamheden in en langs sloten vallen onder ons beheer. Daarnaast beheren wij
zwemwaterlocaties.
In het algemeen streven wij naar ambitieniveau A volgens de CROW-richtlijnen (voor 'mooi en comfortabel'),
hoewel dit niveau per onderdeel kan variëren. Voor meubels zoals banken en speeltoestellen geldt
bijvoorbeeld dit ambitieniveau A. Voor paden streven we naar niveau B (voor 'functioneel'), en voor half- en
onverharde paden geldt niveau C (waarbij enige vorm van ongemak of hinder mogelijk is). Dit beheerplan zal
worden herzien in lijn met de nieuwe recreatievisie.
De meeste terreinen van het Recreatieschap werden in de jaren 70 en 80 ontwikkeld. In de afgelopen jaren zijn
enkele terreinen opgewaardeerd of kregen ze nieuwe functies. Toch hebben sommige gebieden nog een
typisch jaren 80-uitstraling, waarbij het moeilijk is om het gewenste ambitieniveau te halen. De recreanten van
vandaag vragen om een andere inrichting, hogere kwaliteit en betere voorzieningen. De oude, gedateerde
voorzieningen in deze gebieden worden vervangen om te voldoen aan de huidige eisen. De terreinen moeten
zich blijven ontwikkelen om aan deze wensen te voldoen. Wij hebben het voornemen om de opwaardering van
de terreinen, inclusief de vervanging van oude voorzieningen, op te nemen in de uitvoering van de nieuwe
recreatievisie.
Naast het versterken van de recreatieve waarde van de terreinen is het vergroten van natuurwaarden en
biodiversiteit een belangrijke opgave. Wanneer natuur en recreatie goed worden geïntegreerd, kunnen ze
hand in hand gaan. Het Recreatieschap maakt duidelijke keuzes tussen intensief beheerde (recreatieve) delen
en extensief beheerde (natuurlijke) delen. De transitie naar (meer) natuurinclusieve recreatieterreinen gebeurt
in een geleidelijk proces, waarbij beheervormen en beplanting worden aangepast en nieuwe
terreininrichtingen rekening houden met deze ontwikkeling. We houden daarbij ook rekening met
verschijnselen van klimaatverandering, zoals droogte, wateroverlast en hitte.
Het Recreatieschap werkt samen met verschillende partners om deze doelen te bereiken. Het doel is dat de
kwaliteit en beleving van de terreinen worden vergroot, zonder dat toekomstige ontwikkelingen schadelijk zijn
voor de natuur. Hierbij moet in sommige gevallen natuurcompensatie plaatsvinden, aangezien een aantal
terreinen onderdeel uitmaakt van het Natuurnetwerk Nederland (NNN).
Naast onze eigen terreinen en voorzieningen beheren wij ook zwemwaterlocaties en (delen van)
recreatieterreinen in opdracht van derden. Sinds 2023 verzorgen wij bijvoorbeeld het recreatieve beheer van
het stadsstrand in Hoorn.
                                                                                                               8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                              9
Er is volop ruimte voor natuur en biodiversiteit in de terreinen
De terreinen in cijfers in 2024
Bruggen                                                    34 stuks
Beschoeiing                                                circa 9 kilometer
Boothellingen                                              3
Paden en wegen                                             circa 27 kilometer
Onverharde gras- en bospaden                               circa 14 kilometer
Stranden                                                   11
Zwemlocaties                                               13
Gebouwen                                                   11
Tientallen andere (kleine) objecten en voorzieningen als banken, prullenbakken en speeltoestellen.
Programma 2 - Recreatieve netwerken
Wat willen wij bereiken?
Ook in 2026 wil het Recreatieschap recreanten en toeristen kwalitatief goede routenetwerken aanbieden, waar
ze veilig en comfortabel kunnen wandelen, varen of fietsen. Deze netwerken moeten naadloos aansluiten op
die in de aangrenzende regio’s, zodat de recreant optimaal kan genieten van zijn tocht zonder hinder van regio-
of gemeentegrenzen. Landelijke routes, zoals de LAW (Lange Afstand Wandelroutes) en Streekpaden voor
                                                                                                              9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                              10
wandelen, evenals de LF (Landelijke Fietsroutes)-icoonroutes voor fietsen, zijn geïntegreerd in de netwerken
zodat ze elkaar aanvullen en versterken.
Wat doen wij ervoor?
Het Recreatieschap beheert en onderhoudt de bebording van meer dan 1.000 kilometer aan recreatieve
netwerken, evenals zeven Toeristische Overstappunten (TOP’s). We zijn voortdurend bezig met het verder
ontwikkelen van deze netwerken, met als doel de netwerken uit te breiden en de kwaliteit op het gewenste
niveau te behouden. Voor het wandelnetwerk worden ook kleine voorzieningen als overstapjes onderhouden.
Wandelnetwerk
Westfriesland heeft een gebiedsdekkend wandelnetwerk, waarin de LAW-paden (Lange Afstand Wandelroutes)
zoals het Groot Frieslandpad, Zuiderzeepad en het Streekpad Westfriese Omringdijk zijn geïntegreerd. Dit
netwerk sluit naadloos aan op de wandelnetwerken in de aangrenzende regio’s. In 2026 ligt de focus op het
beheer en onderhoud van het wandelnetwerk, zodat de kwaliteit behouden blijft. We blijven zoeken naar
kansen voor uitbreiding of kwaliteitsverbetering, met als grootste uitdaging het toevoegen van meer on- of
halfverharde paden en boerenlandpaden aan het netwerk.
Wandelpad in de Hulk als verbinding tussen het binnen- en buitendijkse gebied
Fietsroutenetwerk
Het fietsroutenetwerk richt zich op het behouden en, waar mogelijk, verbeteren van de kwaliteit van het
regionale knooppuntennetwerk in Westfriesland, de landelijke LF-icoonroutes en de Westfriese
Omringdijkroute. Indien er verbeteringen mogelijk zijn op het gebied van recreatieve kwaliteit of veiligheid van
de fietsinfrastructuur, worden deze verwerkt in het netwerk. Een voorbeeld hiervan zijn de aanpassingen van
de infrastructuur rond het stadsstrand in Hoorn en de dijkverzwaring in de gemeente Koggenland, die
waarschijnlijk in 2025 spelen.
                                                                                                               10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                               11
Vaarroutenetwerk
De vaarroutes in Westfriesland maken deel uit van het landelijke vaar- of sloepennetwerk. De focus ligt op het
behoud en de kwaliteitsverbetering van de bestaande routes, evenals het aanpakken van ontbrekende schakels
om een regiodekkend vaarnetwerk te creëren. De doorontwikkeling richt zich zowel op het netwerk binnen de
regio als op de aansluiting op het landelijke toervaartnetwerk, met name in de Kop van Noord-Holland. Het
Recreatieschap zet ook in op het verbeteren van het nautisch en vaarbeheer van de vaarroutes.
Toeristische Overstappunten (TOP’s)
Toeristische Overstappunten (TOP’s) zijn knooppunten waar fiets-, wandel- en soms ook vaarroutes
samenkomen. Ze bieden parkeergelegenheid en bevinden zich vaak in de nabijheid van horeca. Sommige TOP’s
hebben bovendien een drinkwatertappunt. Bij elk TOP staat een herkenbare zuil met een kaart van de
recreatiemogelijkheden en algemene informatie over bezienswaardigheden en horecagelegenheden in de
buurt. In Westfriesland zijn zeven TOP’s aanwezig.
Provinciale en landelijke afstemming
Recreanten houden zich niet bezig met gemeentelijke of regionale grenzen, en de netwerken doen dat ook
niet. Alle netwerken sluiten naadloos aan op die in aangrenzende regio’s. Naast fysieke aansluiting is het ook
belangrijk om beleidsmatige en praktische afstemming te zoeken met andere routebeheerders in de provincie
en de provincie zelf. Hiervoor vindt structureel overleg plaats over verschillende onderwerpen die verband
houden met de routenetwerken.
Naast de samenwerking met de provincie is er intensief overleg met het Routebureau van Recreatie Noord-
Holland. Deze samenwerking betreft zowel praktische afspraken over beheer en onderhoud als de ontwikkeling
van jaarlijkse factsheets en promotieactiviteiten.
De netwerken maken deel uit van de provinciale en landelijke netwerken:
     • Wandelen: www.wandelnetwerknoordholland.nl
     • Fietsen: www.nederlandfietsland.nl/fietsrouteplanner
     • Varen: www.sloepennetwerk.nl / www.vaarroutenetwerk.nl
     • TOP’s: www.natuurwegwijzer.nl/tops
Beleving en thematisering van routes
De verschillende netwerken zijn in grote lijnen goed op orde, maar er zijn nog steeds wensen voor uitbreiding.
Een belangrijke opgave is om deze netwerken te verrijken door themaroutes te ontwikkelen en een extra
"beleeflaag" toe te voegen. Dit kan bijvoorbeeld door het creëren van routes met specifieke thema’s, zoals
hondenuitlaatroutes of routes met een historisch karakter. In 2026 zal het Recreatieschap, samen met de
verschillende routepartners, de mogelijkheden voor deze uitbreidingen verder onderzoeken en waar mogelijk
realiseren.
Wandelnetwerk                                                        ongeveer 535 kilometer
Vaarroutenetwerk                                                     ongeveer 150 kilometer
Fietsroutenetwerk                                                    ongeveer 150 kilometer
Toeristische Overstappunten (TOP’s)                                              zeven stuks
                                                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                              12
Programma 3 - Algemeen beheer en beleid
Wat willen wij bereiken?
Het programma Algemeen beheer en beleid omvat de algemene bedrijfsvoering, beleidsontwikkeling en
communicatie van het Recreatieschap. Binnen dit programma valt het beleid dat het Recreatieschap opstelt en
de daaruit voortvloeiende projecten. De uitvoering van deze projecten gebeurt in samenwerking en
afstemming met gemeenten en andere partners.
Recreatievisie
Het Recreatieschap Westfriesland ontwikkelt in 2025 een nieuwe recreatievisie, die het Natuur- en
Recreatieplan Westfriesland uit 2016 zal vervangen. De groei van het aantal inwoners en andere ruimtelijke
ontwikkelingen in de regio vormen de aanleiding om opnieuw te kijken naar de recreatieve opgaven in
Westfriesland. In 2025 wordt deze nieuwe visie vastgesteld. Het plan krijgt ook een uitvoeringsprogramma.
Vanaf 2026 ligt de focus op de implementatie en uitvoering van deze visie en bijbehorende projecten, in lijn
met de vastgestelde ambities en in samenwerking met betrokken partijen.
De nieuwe recreatievisie staat in nauw verband met andere ruimtelijke trajecten, zoals het
Ontwikkelingsperspectief Noord-Holland Noord en het Pact van Westfriesland.
Analyse en uitdagingen
Uit een SWOT-analyse blijkt dat de regio sterke troeven heeft, zoals een cultuurhistorisch landschap, de
Omringdijk en een goed ontwikkeld recreatief netwerk. Tegelijkertijd zijn er uitdagingen, zoals versnippering
van het landschap, een tekort aan recreatiegebieden en toenemende druk op de ruimte door andere
ruimtelijke opgaven.
Westfriesland heeft momenteel circa 1.400 hectare toegankelijk groen en 50 kilometer groene verbindingen.
Onderzoek van de provincie Noord-Holland toont aan dat de regio in 2040 een tekort heeft van 2.400 hectare
aan recreatievoorzieningen. Dit tekort kan alleen worden opgelost door de aanleg van nieuwe recreatie-,
groen- of natuurgebieden en door het verbeteren van de toegankelijkheid van het landelijk gebied via
recreatieve routes.
Belang van recreatie en groen
Groen speelt een cruciale rol in de leefbaarheid van Westfriesland. De Atlas van Gemeenten laat zien dat de
regio relatief laag scoort op groenblauwe woonaantrekkelijkheid. Een gebrek aan kwalitatief groen en
recreatievoorzieningen vermindert de aantrekkelijkheid als woongebied. De groei van de bevolking zal de druk
op bestaande voorzieningen verder vergroten.
Groen draagt onder andere bij aan:
     1. Gezondheid en welzijn: bewegen in een groene omgeving heeft positieve effecten op zowel fysieke als
          mentale gezondheid.
     2. Economische stimulans: recreatie trekt bezoekers en biedt kansen voor lokale ondernemers.
     3. Slimme ruimtelijke ontwikkeling: door recreatie te combineren met andere opgaven zoals
          waterbeheer en natuurontwikkeling ontstaan multifunctionele oplossingen.
                                                                                                              12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                           13
Communicatie en participatie
Een belangrijk onderdeel van het programma Algemeen beheer, beleid en communicatie is het betrekken van
inwoners en partners bij ontwikkelingen. Open en transparante communicatie draagt bij aan een breed
draagvlak en succesvolle implementatie van de recreatievisie. Dit gebeurt door:
     • Actieve informatievoorziening via websites, nieuwsbrieven en sociale media.
     • Inspraak en participatie van inwoners via bijeenkomsten en enquêtes.
     • Samenwerking met gemeenten, ondernemers en natuurorganisaties om een gedeelde visie te
         realiseren.
Wat doen wij ervoor?
Natuur- en Recreatieplan Westfriesland / Nieuwe recreatievisie
Uitvoeringsprogramma recreatievisie
Voor de uitvoering van de recreatievisie wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld, waarin de visie wordt
vertaald naar opgaven en projecten. Het Recreatieschap beschikt over een bestemmingsreserve, ingesteld bij
de vaststelling van het Uitvoeringsprogramma voor het Natuur- en Recreatieplan Westfriesland, die wordt
ingezet voor het dekken van incidentele kosten en kapitaallasten van de projecten.
Dynamisch en aanpasbaar uitvoeringsprogramma
Het Uitvoeringsprogramma is dynamisch en wordt in de loop van de tijd aangepast. Dit geldt ook voor de
nieuwe recreatievisie. Kansen, grotere projecten of processen kunnen de planning en kosten beïnvloeden.
Wijzigingen kunnen voortkomen uit samenwerking met projectpartners, waarvoor het Recreatieschap nauw
afstemt. Soms ontstaan onverwachte kansen voor financiering of werk-met-werk. Het uitvoeringsprogramma
zal regelmatig worden geactualiseerd samen met de gemeenten, en wijzigingen worden indien nodig
vastgesteld. De (financiële) mutaties worden verwerkt in de voor- en eindejaarsrapportage, en de achterban
wordt via de website en nieuwsbrieven geïnformeerd.
Projecten als de dijkverzwaring Hoorn – Amsterdam bieden kansen voor recreatie(ontwikkeling)
                                                                                                           13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                             14
Focus 2026: implementatie en integratie
In 2026 staat de implementatie van de nieuwe recreatievisie centraal, inclusief de integratie in ruimtelijke
trajecten en gemeentelijke en provinciale (omgevings)plannen, zoals het Pact van Westfriesland. Gezien de
druk op de beschikbare ruimte is het belangrijk om samenhang te zoeken en integrale oplossingen te
ontwikkelen. Door recreatie te verbinden met bredere ruimtelijke ontwikkelingen kunnen synergievoordelen
worden benut, wat de regio optimaal inricht voor zowel bewoners als bezoekers. De uitvoering gebeurt in
nauwe samenwerking met gemeenten en andere belanghebbenden.
Lopende en nieuwe projecten
In 2026 worden projecten zoals de opwaardering van de Vooroever Koopmanspolder-Andijk opgepakt. De
voorbereidingen voor dit project starten in 2025. Bij de uitvoering is het Recreatieschap afhankelijk van
partners zoals de provincie, gemeente, Rijkswaterstaat en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier.
Daarnaast spelen mogelijk andere projecten in 2026, zoals De Hulk Buitendijks, De Leijen en ontwikkelingen in
de netwerken voor fietsen en varen.
Financiering en cofinanciering
De verwachting is dat de bestemmingsreserve op een gegeven moment uitgeput raakt. In dat geval zal de
financiering voor het uitvoeringsprogramma op een andere manier geregeld moeten worden. Als dit gevolgen
heeft voor de gemeentelijke bijdrage, wordt het proces via de kadernota en begroting doorlopen volgens de
P&C-cyclus. Elk project wordt ook onderzocht op mogelijkheden voor subsidies of andere vormen van
cofinanciering, zoals de Regiodeal en Leader, die in 2026 en verder ingezet kunnen worden.
Samenhang met andere trajecten en beleidsstukken
Bij het opstellen en uitvoeren van de recreatievisie wordt nauw samengewerkt met andere (boven)regionale
trajecten.
Het Pact van Westfriesland, dat in 2025 wordt herzien, vormt een belangrijk kader voor de werkzaamheden
van het Recreatieschap. Het draagt bij aan de doelstellingen op het gebied van ‘Wonen en Leefbaarheid’ en
‘Vrije Tijd (Leisure)’. De beheerde terreinen bieden kansen voor toeristische ondernemers en dragen bij aan
regiopromotie. Daarnaast spelen ze een rol in maatschappelijke projecten zoals klimaatadaptatie en
waterberging. De relatie met het Pact wordt verder versterkt bij de uitvoering van de nieuwe recreatievisie.
Ook het Ontwikkelingsperspectief Noord-Holland Noord is van belang. Dit traject richt zich op ruimtegebruik
voor woningbouw, bedrijvigheid en recreatie, met speciale aandacht voor duurzaamheid en klimaatadaptatie.
De regio streeft naar verduurzaming, het versterken van groene buffers en het ondersteunen van sectoren
zoals landbouw en toerisme. Daarnaast worden de ontwikkeling van recreatieve infrastructuur en het
versterken van de regio als toeristische bestemming als belangrijke speerpunten gezien.
Het Pact van Westfriesland, de recreatievisie en het Ontwikkelingsperspectief Noord-Holland Noord werken
gezamenlijk aan het versterken van de regio. De samenwerking tussen gemeenten, bedrijven en
maatschappelijke organisaties is cruciaal voor het realiseren van de gezamenlijke doelen.
Naast de uitvoering van de recreatievisie adviseert het Recreatieschap gemeenten en andere partijen over
kwesties zoals de kwaliteit en kwantiteit van recreatie, watersport, landschap, biodiversiteit en natuur in
Westfriesland. Het Recreatieschap is actief in diverse overleggen en fungeert als gesprekspartner voor de
provincie, het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, andere terreinbeheerders en diverse
stakeholders.
                                                                                                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                                   15
Communicatie
Het Recreatieschap streeft er bij de promotie naar om op (boven)regionale schaal samen te werken, zodat
middelen efficiënt worden ingezet en een breed bereik wordt gerealiseerd. Ten tijde van het opstellen van
deze begroting is nog niet duidelijk hoe dit op regionale schaal wordt geregeld. Het Recreatieschap heeft nauw
contact met de gemeenten en andere partners in de regio om deze ontwikkelingen te volgen en waar mogelijk
aan te haken.
Naast de regiopromotie wordt nieuws dat relevant is voor de Westfriese inwoners verspreid via regionale en
lokale kranten en de website van het Recreatieschap, waar informatie te vinden is over toerisme, recreatie en
organisatorische zaken. Sociale media worden ook ingezet voor communicatie. Een belangrijke PR-activiteit is
’RecreActief Westfriesland’, een evenement waarbij het Recreatieschap aan bestuurders, raadsleden en andere
belanghebbenden laat zien wat het doet.
Bestuursleden en raadsleden worden geïnformeerd via nieuwsbrieven, jaaroverzichten en documenten uit de
P&C-cyclus. De regionale raadsledenbijeenkomsten bieden een platform voor afstemming over de kadernota,
jaarrekening en begroting. Deze bijeenkomsten kunnen ook worden ingezet om af te stemmen over
beleidsstukken, zoals de nieuwe recreatievisie.
In de onderstaande tabel staan de verplichte beleidsindicatoren binnen dit programma weergegeven.
 Taakveld 0 - Bestuur en ondersteuning
           Naam indicator                          Eenheid                         Bron                Indicator
                                                                                                    Begroting 2026
 Formatie                          Fte per 1.000 inwoners                 Eigen gegevens                  0,05
 Bezetting                         Fte per 1.000 inwoners                 Eigen gegevens                  0,05
 Apparaatskosten                   Overheadkosten per inwoner             Eigen begroting                € 2,53
 Externe inhuur                    % Ext inhuur van Tot Pers. Kosten      Eigen begroting                5,40%
 Overhead                          % Overhead van Totale Kosten           Eigen begroting                 26%
 Toelichting
 Het Recreatieschap heeft geen eigen personeel. Al het personeel is in dienst bij de gemeente Stede Broec en wordt
 ingehuurd door het Recreatieschap.
Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
De belangrijkste inkomstenbron voor het Recreatieschap is de bijdrage per inwoner van de deelnemende
gemeenten. Voor de doorberekening aan gemeenten wordt uitgegaan van het voorlopige aantal inwoners per
1 januari 2025: 219.867. De percentuele verdeling van de bijdrage (gelijk aan inwonersaantal) en de totale
financiële bijdrage per gemeente is in onderstaande tabel weergegeven.
 Bijdrage per Deelnemer 2026
           Deelnemers               Aantal inwoners 1-1-2025         Bijdrage per inwoner € 7,60
 Gemeente Drechterland                                     20.485    €                      155.686
 Gemeente Enkhuizen                                        18.843    €                      143.207
 Gemeente Hoorn                                            76.050    €                      577.980
 Gemeente Koggenland                                       23.826    €                      181.078
 Gemeente Medemblik                                        45.943    €                      349.167
 Gemeente Opmeer                                           12.468    €                       94.757
 Gemeente Stede Broec                                      22.252    €                      169.115
 Totaal                                                  219.867 €                       1.670.997
                                                                                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                16
Onvoorzien
Binnen de begroting is een post onvoorzien opgenomen. Deze post is bedoeld als dekking voor kosten die niet
zijn voorzien in de begroting. Dit zijn bijvoorbeeld kosten door vandalisme of storm. De post bedraagt in deze
begroting €20.500.
Extreme weersomstandigheden kunnen tot onvoorziene kosten leiden.
Overhead
Gemeenschappelijke regelingen moeten de overhead centraal begroten en verantwoorden in de begroting en
jaarstukken. Onder overhead wordt verstaan het geheel van functies gericht op sturing en ondersteuning van
de medewerkers in het primaire proces. Enkele voorbeelden van overhead zijn: leidinggevende primair proces,
juridische zaken, communicatie, facilitaire zaken, ICT, huisvesting en financiën, toezicht en controle op de eigen
organisatie. Deze werkzaamheden worden voor een gedeelte uitgevoerd door de SED-organisatie. Hiervoor is
een dienstverleningsovereenkomst afgesloten. Het is verplicht een overzicht van kosten van overhead op te
nemen. In onderstaand overzicht is weergegeven hoe het bedrag voor overhead is opgebouwd.
 Overhead
                        Omschrijving                           Bedrag
 Bijdrage dienstverleningsovereenkomst SED                  €       195.800
 Leiding, administratieve ondersteuning en communicatie     €       359.500
 Totaal                                                     €      555.300
Vennootschapsbelasting (vpb)
Voor 2026 wordt geen resultaat begroot en derhalve is er ook geen Vpb-last geraamd.
                                                                                                                16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                17
Wat mag het kosten?
Programma                                                         Rekening 2024    Begroting 2025   Begroting 2026
Lasten:
Programma 1 - Recreatieterreinen                                        1.283.000        1.206.000       1.299.000
Programma 2 - Recreatieve netwerken                                        48.000           36.000          37.000
Programma 3 - Algemeen beheer en beleid                                   122.000           76.000         139.000
Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                           -           60.000          69.000
Overhead                                                                  440.000          572.000         555.000
Vennootschapsbelasting                                                          -                -               -
Totaal lasten                                                           1.892.000        1.950.000       2.099.000
Baten:
Programma 1 - Recreatieterreinen                                          286.000          301.000         316.000
Programma 2 - Recreatieve netwerken                                         1.000                -               -
Programma 3 - Algemeen beheer en beleid                                         -                -               -
Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                   1.477.000        1.587.000       1.720.000
Overhead                                                                        -                -               -
Vennootschapsbelasting                                                          -                -               -
Totaal baten                                                            1.765.000        1.888.000       2.036.000
Saldo van baten en lasten                                                -128.000          -62.000         -63.000
Toevoeging reserves                                                             -                -               -
Onttrekking reserves                                                      145.000           62.000          63.000
Saldo mutaties reserves                                                   145.000           62.000          63.000
Gerealiseerde resultaat                                                    18.000                -               -
                                                                       V                 V               V
Toelichting verschillen tussen Begroting 2026 versus Begroting 2025 en Rekening 2024
De indexaties gebruikt in de begroting over 2025 en 2026 bedroegen respectievelijk 3,91% en 7,44%. Dit
betekent een stijging van lasten in 2025 van bijna € 75.000 en een stijging van lasten in 2026 van € 145.000.
De totale groei van de beide begrotingen kan daarmee grotendeels worden verklaard uit de indexatie die
voortkomt uit de stijging van het prijspeil waarmee ook het recreatieschap dagelijks wordt geconfronteerd.
Het verloop van de lasten van Programma 3 (Algemeen Beheer en Beleid) wordt (grotendeels) verklaard door
€ 48.000 eenmalige kosten van uitbesteed werk in de rekening 2024 en de toevoeging van personeelslasten
€ 59.000 (vanuit Overhead) in de begroting 2026.
                                                                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                18
In het onderstaande overzicht wordt nog inzicht gegeven in de afwijkingen gegroepeerd naar de individuele
kostensoorten die onderdeel uitmaken van de getoonde baten en lasten op de voorgaande pagina.
De N staat voor nadeel en leidt tot meer lasten en/of lagere opbrengst.
De V staat voor voordeel en leidt tot minder lasten en/of een hogere opbrengst.
                               Nadere toelichting mutaties begroting 2026 ten opzichte van begroting 2025
                                                           2025 indexatie overheveling kapitaallasten personeel onderhoud  2026
 Lasten
 programma 1 - Recreatieterreinen                         1.206        78                            37     -15        -7 1.299
 programma 2 - Recreatieve netwerken                         36         1                                                    37
 programma 3 - Algemeen beheer en beleid                     76         4             59                                    139
 programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en                  60         3                             6                      69
 Overhead                                                   572        42            -59                                    555
 totaal lasten                                            1.378                                                           1.544
 Baten
 programma 1 - Recreatieterreinen                           301        21             -6                                    316
 programma 2 - Recreatieve netwerken                                                                                          0
 programma 3 - Algemeen beheer en beleid                                                                                      0
 programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en               1.587       121                            12                   1.720
 Overhead                                                                                                                     0
 totaal baten                                             1.888                                                           2.036
 saldo                                                      510                                                             492
 onttrekking reserves                                        62                                                              63
Toelichting op de mutaties:
      -      Van Overhead wordt de loonsom van een beleidsmedewerker overgeheveld naar programma 3, deze
             was ten onrechte op overhead geraamd;
      -      De kapitaallasten zijn in 2026 € 43.000 hoger dan in 2025. Aan rentebaten wordt € 12.000 geraamd;
      -      Op basis van ervaringsgegevens (jaarrekening 2024) kan aan loonsom en onderhoud € 22.000 worden
             afgeraamd ten opzichte van 2025.
                                                                                                                                18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                                                                           19
Paragrafen
In het BBV wordt bij de begroting een aantal verplichte paragrafen voorgeschreven. Voor het Recreatieschap
zijn de volgende paragrafen van belang: Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing, Paragraaf
Onderhoud kapitaalgoederen, Paragraaf Financiering en Paragraaf Bedrijfsvoering.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het weerstandsvermogen is de mate waarin het Recreatieschap in staat is substantiële tegenvallers op te
vangen zonder dat de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt. Het weerstandsvermogen is
afhankelijk van de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit (hoeveel middelen
zijn er nodig om alle risico’s te kunnen opvangen).
Volgens artikel 3.4 van de Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen geldt als richtlijn voor de hoogte
van de Algemene reserve 2,5% van de lasten. Bij zwaarwegende argumenten kan afgeweken worden van dit
bedrag. Voor 2026 betekent dit uitgangspunt een hoogte van de Algemene reserve van € 52.000. Op 1 januari
2026 bedraagt de geraamde Algemene reserve € 52.000 (uitgaande van de voorgestelde maar nog niet
goedgekeurde resultaatbestemming over boekjaar 2024).
Hierbij moet worden opgemerkt dat de lasten voor de projecten uit het Natuur- en Recreatieplan
Westfriesland in de voor- en eindejaarsrapportage worden verwerkt. De werkelijke lasten in 2026 zullen dus
hoger zijn waardoor de Algemene reserve binnen de norm blijft.
Beschikbare weerstandscapaciteit
De weerstandscapaciteit bestaat uit de vrij aanwendbare middelen, onbenutte inkomstenbronnen en
bezuinigingsmogelijkheden.
De vrij aanwendbare middelen zijn de reserves waarvan het algemeen bestuur de bestemming kan wijzigen en
de post onvoorzien.
                                                                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                              20
Risico’s
Het Recreatieschap heeft in 2017 de beleidsnota ‘Weerstandsvermogen: risicomanagement en
weerstandscapaciteit’ vastgesteld. Conform deze beleidsnota is de inventarisatie van de risico’s voor de
jaarrekening over 2024 geactualiseerd. Deze is voor de begroting van 2026 ongewijzigd overgenomen.
In de volgende tabel zijn alle actuele risico’s nader uiteengezet. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in de
beschrijving van het risico en de gewenste beheersmaatregel. De kolom daarnaast geeft het maximaal
financieel gevolg in duizenden euro’s. Vervolgens de kans en het effect (impact). De laatste kolom geeft inzicht
in het financiële gevolg van het risico (bedrag x kans).
In de risicoparagraaf zijn de voornaamste risico’s die direct invloed kunnen hebben op het Recreatieschap
benoemd en geanalyseerd. Niettemin kunnen zich risico’s voordoen die buiten onze directe invloedssfeer
liggen, zoals geopolitieke spanningen, oorlogen, of wereldwijde economische crises. Deze risico’s kunnen
leiden tot indirecte gevolgen voor het Recreatieschap zoals prijsstijgingen van verschillende kosten,
verstoringen in de leveringsketens, et cetera.
                                                                                                              20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                              21
Benodigde weerstandscapaciteit
Uit bovenstaand overzicht blijkt dat het totaalbedrag aan risico’s € 74.00 bedraagt. Dit is de benodigde
weerstandscapaciteit. Wij willen opmerken dat de inventarisatie van risico’s een dynamisch proces is.
De beschikbare weerstandscapaciteit bedraagt per 1 januari 2026 € 72.500. De benodigde
weerstandscapaciteit is € 74.000. Daarmee beschikken wij over een ratio weerstandsvermogen van 0,98
(beschikbaar in relatie tot benodigd). Er zijn voldoende middelen om de risico’s af te dekken.
Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen is er een normtabel (onderstaand) ontwikkeld door het
Nederlands Adviesbureau Risicomanagement (NAR) in samenwerking met de Universiteit Twente. Het biedt
een waardering van de berekende ratio. Het weerstandsvermogen valt in de klasse “matig” en is daarmee
verbeterd versus eerdere jaren
                                                                    .
Kengetallen en toelichting kengetallen
Om de financiële positie inzichtelijk te maken schrijft het Rijk een verplichte basisset van vijf financiële
kengetallen voor. De kengetallen Grondexploitatie en Belastingcapaciteit zijn niet van toepassing. De overige
kengetallen worden hierna uitgewerkt.
De opgenomen kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel financiële ruimte de gemeenschappelijke regeling
beschikt om structurele en incidentele lasten te kunnen dekken en opvangen. Ze geven inzicht in de financiële
wend- en weerbaarheid.
Onderstaande tabel geeft de berekende kengetallen van het Recreatieschap weer.
 Kengetallen
                                                       Jaarstukken Begroot Begroot Begroot Begroot Begroot
                                                               2024      2025      2026       2027       2028 2029
 1. a Netto schuldquote                                         53%       72%       97%        91%        85%  83%
        Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle
     b                                                          53%       72%       97%        91%        85%  83%
        verstrekte leningen
 2.     Solvabiliteitsratio                                     52%       48%       42%        42%        42%  41%
 3.     Structurele exploitatieruimte                          1,2%      0,0%      0,0%       0,0%       0,0% 0,0%
                                                                                                              21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                                 22
Het ministerie van BZK heeft onderstaande signaleringswaarden opgesteld. Hierbij is A het minst risicovol,
B gemiddeld en C het meest risicovol.
 Specificering kengetal naar categorie                                     Cat. A            Cat. B          Cat. C
 1.      Netto schuldquote:
         a. zonder correctie doorgeleende gelden                           < 90%        90 - 130 %         > 130 %
         b. met correctie doorgeleende gelden                              < 90%        90 - 130 %         > 130 %
 2.      Solvabiliteitsratio                                               > 50%         20 - 50 %           < 20%
 3.      Structurele exploitatieruimte                                      > 0%                  0           <0%
Toelichting kengetallen:
1. a. Netto schuldquote
     De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeenschappelijke regeling
     ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de
     rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn
     (rente en aflossing) waardoor een begroting minder flexibel wordt. Het kengetal wordt berekend door het
     totaal van de geleende gelden weer te geven als percentage van de totale baten. Hoe lager het percentage
     des te gunstiger en minder risicovol.
    De indeling voor het Recreatieschap komt in categorie B in 2026. Met name de oplopende schulden,
    gedreven door de hogere financieringsbehoefte, zijn daar de oorzaak van. Vanaf 2028 wordt een terugkeer
    naar de A-kwalificatie voorzien; de aflossingen in de aankomende jaren zijn daar dan weer de oorzaak van.
    b. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
    Omdat bij leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel
    berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de
    verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager dit percentage,
    hoe beter.
    Binnen het Recreatieschap zijn geen uitstaande geldleningen aanwezig, hetgeen ervoor zorgt dat de netto
    schuldquote en de gecorrigeerde netto schuldquote gelijk aan elkaar zijn.
2.   Solvabiliteitsratio
     Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeenschappelijke regeling in staat is aan haar financiële
     verplichtingen te voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als percentage
     van het balanstotaal. Het eigen vermogen van een gemeenschappelijke regeling bestaat uit de reserves en
     het resultaat uit het overzicht van baten en lasten. De gemiddelde solvabiliteit voor alle gemeenten is circa
     40% (bron: CBS). Hoe hoger dit percentage, hoe gunstiger dit is voor de financiële weerbaarheid van de
     gemeenschappelijke regeling.
    Ook de solvabiliteit loopt door de oplopende leningspositie terug; de leningen worden gedreven door de
    huidige investeringsbehoefte. Daarnaast worden de jaarlijkse afschrijvingen op Natuur- en Recreatieplan
    Westfriesland-projecten gedekt vanuit de daarvoor bestemde reserve. Met het afnemen van de reserve
    loopt de solvabiliteit terug. De komende jaren zal de solvabiliteit zich als gevolg daarvan tussen de 40% en
    50% bewegen maar verdere daling voor de jaren daarna is bij ongewijzigd beleid gegarandeerd.
                                                                                                                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                               23
3.   Structurele exploitatieruimte
          Dit kengetal is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte een
          gemeenschappelijke regeling heeft om de eigen lasten te dragen, of welke structurele stijging van de
          baten of structurele daling van de lasten daarvoor nodig is. Voor de beoordeling van het structurele en
          reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid gemaakt tussen structurele en incidentele
          lasten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en
          lasten en het saldo van de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves gedeeld door de
          totale baten en uitgedrukt in een percentage. Het percentage in 2026 bedraagt 0,3%. Hieruit blijkt dat
          de begroting 2026 materieel bijna in evenwicht is.
Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen
Het algemeen bestuur heeft in 2023 het beheerplan herzien en vastgesteld, inclusief de financiële impact. De
voornaamste aanleiding daarvoor zijn prijsstijgingen als gevolg van de inflatie.
Ter dekking van de lasten is een voorziening ingesteld. Jaarlijks wordt een bedrag gestort.
In 2026 staan de volgende investeringen gepland:
 Investeringen 2026
                                                                        bedrag
 Auto (Pick up)                                                        53.000
 Natuur- en RecreatiePlan Westfriesland Projecten                    400.000
 Beschoeiing Egboetswater                                              12.000
                                                         Totaal      465.000
Paragraaf Financiering
Het Recreatieschap hanteert het treasurybeleid van de gemeente Stede Broec. Het Treasurystatuut is in 2017
geactualiseerd.
Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet stelt een grens aan de korte financiering. Hiermee kan het renterisico op de korte financiering
beperkt worden. De kasgeldlimiet wordt berekend als een bepaald percentage van het totaal van de
jaarbegroting bij aanvang van het jaar. De uitvoeringsregeling FIDO bepaalt het percentage voor de
kasgeldlimiet. Deze limiet is vastgesteld op 8,2% met een minimum van € 300.000. Deze norm wordt in 2026
niet overschreden (8,2% x € 2.124.000 = € 174.000).
                                                                                                               23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                             24
Renterisiconorm
De renterisiconorm heeft als doel om het renterisico bij herfinanciering te beheersen. Hoe meer de
aflossing van de schuld in de tijd wordt gespreid, hoe minder gevoelig de begroting wordt voor
renteschokken bij de herfinanciering. Het renterisico op het begrotingstotaal overschrijdt de
renterisiconorm niet (artikel 6, lid 1 Wet FIDO). De renterisiconorm wordt berekend door een vastgesteld
percentage te vermenigvuldigen met het begrotingstotaal bij aanvang van het jaar. Deze norm is vastgesteld op
20% met een minimum van € 2.500.000. Deze norm wordt in 2026 niet overschreden.
EMU-saldo
Het EMU-saldo is het saldo van de inkomsten en uitgaven van de overheid. Decentrale overheden moeten
inzicht geven in de berekening van hun aandeel in dit EMU-saldo. Deze informatie wordt middels enquêtes
aangeleverd bij het CBS. Voor gemeenschappelijke regelingen vindt een steekproef plaats wanneer deze een
exploitatie heeft van € 20 miljoen of meer. Het Recreatieschap valt hierbuiten en is dus niet verplicht deze
gegevens te publiceren.
                                                                                                             24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                             25
Paragraaf Bedrijfsvoering
                                                 Organogram 2026
Personeelsformatie
Op 1 januari 2026 werken er bij het Recreatieschap twaalf personen verdeeld over 10,37 fte. De toegestane
formatie is 10,63 fte. Het Recreatieschap kan zelf geen personeel in dienst hebben. De personeelsleden
worden daarom ingehuurd/gedetacheerd via de gemeente Stede Broec.
Daarnaast is er een post van € 43.000 beschikbaar voor externe inhuur. Vanuit dit budget wordt er voor de
afdeling Groen- en Recreatiebeheer ingehuurd om de pieken in het hoogseizoen op te vangen.
Kosten personeel
De geraamde kosten voor inhuur van het vaste personeel van het Recreatieschap bedragen in 2026 € 828.000.
In dit bedrag zijn de gevolgen van de cao 2024-2025 berekend. De cao loopt echter van 1 januari 2024 tot en
met maart 2025. Wat de eventuele gevolgen van een cao voor de periode na maart 2025 zijn, is op dit moment
niet te zeggen. Er is uitgegaan van een stijging van de lonen conform de regionale index. Mutaties zullen
verwerkt worden in de rapportages in 2025.
Facilitaire organisatie
De zogenaamde PIOFAH-taken (personeel, inkoop, organisatie, financiën, automatisering en huisvesting) van
het Recreatieschap worden door de SED-organisatie verzorgd. Om die reden is het Recreatieschap gehuisvest
in het gemeentehuis van Stede Broec. De kosten voor deze ondersteuning bedragen voor 2026 € 195.800.
Leeftijdsopbouw en ziekteverzuim
De gemiddelde leeftijd van het eigen personeel bedraagt op 1 januari 2026 43 jaar. Er zijn vier medewerkers 50
jaar of ouder, waarvan een 60 jaar of ouder. Het Recreatieschap streeft naar een ziekteverzuimpercentage
lager dan 4%.
                                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                                            26
Financiële begroting
Uitgangspunten bij de begroting
De begroting is gebaseerd op de uitgangspunten uit de Kadernota 2026. De Kadernota is voor een zienswijze
naar de deelnemende gemeenteraden gestuurd.
Indexering
Voor de Begroting 2026 worden de voorgestelde richtlijnen van de Regietafel Gemeenschappelijke Regelingen
Noord-Holland Noord gehanteerd. Conform deze richtlijnen hanteren wij 7,44% voor loonontwikkeling en voor
prijsontwikkeling. Conform deze ontwikkeling wordt de gemeentelijke bijdrage met 7,44% geïndexeerd.
Bij de opstelling van de Begroting 2026 is verder rekening gehouden met de volgende uitgangspunten:
• besluiten vergaderingen algemeen bestuur zijn tot en met december 2024 verwerkt;
• door de indexatie is de bijdrage per inwoner verhoogd met € 0,53;
• voor rente op nieuwe investeringen is 4,0% gehanteerd;
• het afschrijvingsbeleid is conform het activabeleid;
• de kapitaallasten zijn gebaseerd op de verwachte investeringen welke zijn opgenomen in deze begroting
     (zie bijlagen)
• de Algemene reserve mag niet groter zijn dan 2,5% van de lasten.
De bijdrage per inwoner wordt € 7,60.
Nieuw beleid
Ten tijde van het opstellen van de Begroting is er (nog) geen sprake van nieuw beleid. In 2025 wordt er een
nieuwe recreatievisie opgesteld. Afhankelijk van de besluitvorming hierover kan er nieuw beleid worden
vastgesteld.
                                                                                                            26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                    27
Overzicht van baten en lasten en de toelichting
Programma                                                  Rekening 2024 Begroting 2025 Begroting 2026
Lasten:
Programma 1 - Recreatieterreinen                               1.283.000      1.206.000      1.299.000
Programma 2 - Recreatieve netwerken                               48.000         36.000         37.000
Programma 3 - Algemeen beheer en beleid                          122.000         76.000        139.000
Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                  -         60.000         69.000
Overhead                                                         440.000        572.000        555.000
Vennootschapsbelasting                                                 -              -              -
Totaal lasten                                                  1.892.000      1.950.000      2.099.000
Baten:
Programma 1 - Recreatieterreinen                                 286.000        301.000        316.000
Programma 2 - Recreatieve netwerken                                1.000              -              -
Programma 3 - Algemeen beheer en beleid                                -              -              -
Programma 4 - Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien          1.477.000      1.587.000      1.720.000
Overhead                                                               -              -              -
Vennootschapsbelasting                                                 -              -              -
Totaal baten                                                   1.765.000      1.888.000      2.036.000
Saldo van baten en lasten                                       -128.000        -62.000        -63.000
Toevoeging reserves                                                    -              -              -
Onttrekking reserves                                             145.000         62.000         63.000
Saldo mutaties reserves                                          145.000         62.000         63.000
Gerealiseerde resultaat                                           18.000              -              -
                                                               V              V              V
 Incidentele lasten en baten
                              jaar    2026          2027     2028         2029
 Lasten                                     0            0           0            0
 Baten                                      0            0           0            0
 Reserves                                   0            0           0            0
                                                                                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                            28
 Presentatie van het structureel begrotingssaldo
 Saldo baten en lasten                                                  -63.000
 Saldo toevoegingen en onttrekkingen aan reserves                        63.000
 Begrotingssaldo                                                              0
 Waarvan incidentele baten en lasten (saldo)                                  0
 Structureel begrotingssaldo                                                  0
 Post Onvoorzien
                                                   jaar      2026            2027          2028       2029
 Onvoorzien                                                    20.500           23.500      12.700     18.100
De kosten voor de projecten Natuur- en Recreatieplan Westfriesland zijn nog niet verwerkt in de begroting. Dit
gebeurt via de tussenrapportages en/of een apart voorstel.
 Structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves
                                                                                 2026    2027     2028     2029
 Onttrekkingen
 Pr. 1 - reserve kapitaallasten Streekbos Paviljoen                                700      700      700      700
 Pr. 1 - reserve afschrijvingslasten Natuur- en Recreatieplan Westfriesland     62.400   93.300   91.800   91.800
                                                                       Totaal   63.100   94.000   92.500   92.500
Uiteenzetting financiële positie en de toelichting
Jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen
Onder arbeidsrechtelijke verplichtingen worden verstaan de aanspraken op toekomstige uitkeringen door het
huidige dan wel voormalige personeel. Het personeel van het Recreatieschap is in dienst van de gemeente
Stede Broec. Het BBV maakt een onderscheid in arbeidsgerelateerde verplichtingen met en zonder jaarlijks
vergelijkbaar volume. Op grond van artikel 44, derde lid BBV, is het niet toegestaan om een voorziening te
vormen voor jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen met vergelijkbaar volume. Dit is
niet van toepassing voor het Recreatieschap.
Investeringen
Voor 2026 staan de volgende investeringen gepland. Investeringen van € 10.000 en hoger worden geactiveerd.
Voor de verwachte investeringen voor de komende jaren verwijzen wij u naar de bijlage.
                                                                                                            28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                            29
 Investeringen met maatschappelijk nut
                                                         Afschrijvingstermijn Investeringsbedrag
 Natuur- en RecreatiePlan Westfriesland Projecten                      15 jaar            400.000
 Beschoeiing Egboetswater                                              10 jaar             12.000
 Totaal                                                                                    412.000
 Investeringen met economisch nut
                                                         Afschrijvingstermijn Investeringsbedrag
 Auto (Pick up)                                                         7 jaar             53.000
 Totaal                                                                                     53.000
Financiering
In 2026 heeft het Recreatieschap naar verwachting drie langlopende leningen. Naar verwachting moet er voor
de investeringen in 2026 nog een nieuwe financiering worden aangetrokken.
Reserves
Reserves zijn middelen die onder het eigen vermogen vallen. In onderstaande tabel zijn voor 2026 per reserve
de stortingen en onttrekkingen weergegeven. Voor de meerjarige stand en verloop van de reserves verwijzen
wij u naar de bijlage.
Toelichting mutaties reserves:
• De begrote boekwaarde van de algemene reserve ligt iets onder de regionaal afgesproken norm van 2,5%
     van het totaal aan lasten.
• BR dekking kapitaallasten Streekbos Paviljoen: onttrekking ter dekking afschrijvingslasten Streekbos
     Paviljoen.
BR dekking afschrijvingslasten Natuur- en Recreatieplan Westfriesland: onttrekking ter dekking
afschrijvingslasten voor investeringen voortkomende uit het Uitvoeringsplan Natuur- en Recreatieplan
Westfriesland.
                                                                                                           29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                          30
Voorzieningen
Voorzieningen zijn onderdeel van het vreemd vermogen en worden gevormd voor verplichtingen, risico’s of
verliezen waarvan de omvang nog onbekend is, maar wel redelijkerwijs te schatten is. Het Recreatieschap heeft
een voorziening voor het groot onderhoud kapitaalgoederen. Voor de meerjarige stand en verloop van de
voorziening verwijzen wij u naar de bijlage.
 Ontwikkeling voorziening 2026
                                                           Boekwaarde    Toevoeging   Onttrekking  Boekwaarde
                                                              1-1-2026                              31-12-2026
 Voorziening groot onderhoud kapitaalgoederen                  136.800       92.000      130.000        98.800
Meerjarenraming
In het onderstaande overzicht is de begroting 2026 inclusief de meerjarenbegroting 2027-2029 weergegeven.
Autorisatie
In de eerder opgenomen tabel is de begroting 2026 en de meerjarenraming weergegeven. Het algemeen
bestuur autoriseert het dagelijks bestuur voor de hierboven genoemde bedragen. De begroting wordt
vastgesteld door vaststelling van de totale lasten en baten.
                                                                                                          30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                               31
Geprognosticeerde begin- en eindbalans 2026
 Begin en eindbalans                                       1-1-2026 31-12-2026
 (bedragen x € 1.000)
 ACTIVA
 Vaste activa
 Materiële vaste activa                                       3.063      3.541
 Financiële vaste activa                                          0          0
 Totaal vaste activa                                          3.063      3.541
 Vlottende activa
 Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar           62         22
 Liquide middelen                                               104         25
 Overlopende activa                                              20         20
 Totaal vlottende activa                                        186         67
 Totaal ACTIVA                                                3.249      3.608
 PASSIVA
 Vaste passiva
 Eigen Vermogen                                               1.578      1.514
 Vaste schulden met een rente typische looptijd > 1 jaar      1.476      1.824
 Voorzieningen                                                   85         85
 Totaal vaste passiva                                         3.179      3.423
 Vlottende passiva
 Netto vlottende schulden rente typische looptijd < 1 jaar       18        120
 Overlopende passiva                                             59         65
 Totaal vlottende passiva                                        77        185
 Totaal PASSIVA                                               3.249      3.608
                                                                               31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                           32
Bijlagen:
•    Verwachte investeringen
•    Stand en verloop van reserves en voorziening
•    Overzicht baten en lasten per taakveld
•    Meerjarig geprognosticeerde balans
Verwachte investeringen
Het huidige beheerplan, inclusief investeringsprogramma, loopt tot en met 2035. Mutaties als gevolg van de
actualisatie zullen verwerkt worden in de begroting. De jaarlijkse indexering die is opgenomen in het
beheerplan wordt niet vertaald naar de meerjarenbegroting.
                                                                                                           32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>             Stand en verloop van reserves en voorziening
De begrote boekwaarde van de algemene reserve is wellicht hoger dan de regionaal afgesproken norm van 2,5% van het totaal aan lasten. Als dit ook werkelijk wordt gerealiseerd zal het
algemeen bestuur bij de bestemming van het jaarresultaat besluiten hoe hiermee om te gaan. Daarbij zullen de regionale afspraken gehanteerd worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Overzicht baten en lasten per taakveld</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                              35
Meerjarig geprognosticeerde balans
Meerjarig geprognosticeerde balans                    31-12-2026 31-12-2027 31-12-2028 31-12-2029
(bedragen x € 1.000)
ACTIVA
Vaste activa
Materiële vaste activa                                     3.488      3.427      3.218      3.116
Financiële vaste activa                                        0          0          0          0
Totaal vaste activa                                        3.488      3.427      3.218      3.116
Vlottende activa
Uitzettingen met een rente typische looptijd < 1 jaar         22         23         16         10
Liquide middelen                                              92          0          0          0
Overlopende activa                                            20         10         10         10
Totaal vlottende activa                                       67         33         26         20
Totaal ACTIVA                                              3.622      3.460      3.244      3.136
PASSIVA
Vaste passiva
Eigen Vermogen                                             1.514      1.421      1.329      1.236
Vaste schulden met een rente typische looptijd > 1
                                                           1.824      1.673      1.522      1.371
jaar
Voorzieningen                                                 99         83        100        100
Totaal vaste passiva                                       3.437      3.177      2.951      2.707
Vlottende passiva
Netto vlottende schulden rente typische looptijd < 1
                                                             120        188        198        304
jaar
Overlopende passiva                                           65         95         95        125
Totaal vlottende passiva                                     185        283        293        429
Totaal PASSIVA                                             3.622      3.460      3.244      3.136
                                                                                              35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                   36
Het Recreatieschap in cijfers en kaarten
 Bruggen                                           34 stuks
 Beschoeiing                                       circa 9 kilometer
 Boothellingen                                     3
 Paden en wegen                                    circa 27 kilometer
 Onverharde gras- en bospaden                      Circa 14 kilometer
 Stranden                                          11
 Zwemlocaties                                      13
 Gebouwen                                          11
 Tientallen andere (kleine) objecten en voorzieningen als banken, prullenbakken en
 speeltoestellen.
                                                                                   36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>37
37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>38
38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>