<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                            MinisterievanBinnenlandseZakenen
                                                            Koninkrijksrelaties


> Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag

                                                leenteTexel
Gemeentesecretaris                                  INGEKOMEN                          Directie Arbeidszaken
Gemeentegriffier                                                                       Publieke Sector
                                                                                       Programma veilige Publieke
                                                                                       Taak
                                                      31, 01. 2013                     Schedeldoekshaven200
                                                                                       2511EZ Den Haag
                                                                                       Postbus 20011
                                                                                       2500 EA Den Haag
                                                  m, n.',                              www.rijksoverheid.nl
                                                                                       Contactpersoon
                                                                                       Marly deBlaeij
                                                                                       T 070-426 7355



                                                                                       Kenmerk
                                                                                       2011-2000097945
Datum 28januari2013
Betreft Verzoek tot verspreiding brief en factsheet

                                                                                       Bijlagen
                                                                                       3

Geachte gemeentesecretaris, griffier,

In hetvoorjaar van2012isvoor detweede maal onderzoek gedaan naar agressie
en geweld tegen politieke ambtsdragers enoverheidsmedewerkers vangemeenten.
Uit ditonderzoek isgebleken dat politieke ambtsdragers en overheidsmedewerkers
van gemeenten helaas nogsteeds te maken hebben metincidenten vanagressie en
geweld. Tevens blijkt deze agressie insommige gevallen invloed te hebben opde
uitoefening vanpublieke taken. Datvind het kabinet onacceptabel. Zij moeten in
staat zijn hunwerkzaamheden veilig eninterger uitte kunnen oefenen.
Daarnaast isuit het onderzoek naar voren gekomen dat hetbeleid ophet gebied
van 'Veilige Publieke Taak' nogonvoldoende indeorganisatie vangemeenten is
doorgewerkt.

Graag wilik alle ambtsdragers enoverheidsmedewerkers uit uw organisatie
bedanken voor hundeelname aanhetonderzoek. Vriendelijk verzoek ik ude
bijgevoegde brief van minister Plasterk, minister vanBinnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties, onder hen te verspreiden samen metde bijgevoegde
factsheets, zodat zij kennis kunnen nemen vande resultaten vanhet onderzoek.

In zijn brief roept de minister uopmetelkaar nate denken over een intensivering
van deaanpak vanagressie engeweld tegen politieke ambtsdragers en
overheidsmedewerkers. Hijbiedt udaarbij ondersteuning aanvanhet programma
Veilige Publieke Taak vanhet ministerie vanBZKen hetexpertisecentrum Veilige
Publieke Taak. Voorbeelden vaneensuccesvolle aanpak worden viadewebsitevan
het expertisecentrum verspreid, zodat ugebruik kunt maken vandeervaringen van
andere gemeenten.

Hoogachtend,
Ministerie vanBinnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,




                 C7
-.D."F. Lombaers,
Plaatsvervangend Directeur-generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties
                                                                                       Pagina 1van1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                  RE G IOPLA



Agressieengeweldopenbaar bestuur2012
Factsheet:agressieengeweldtegen burgemeesters
In2012is,inopdrachtvandeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,voorde
tweedemaalonderzoek gedaan naaragressieengeweld bijpolitiekeambtsdragersen
overheidsmedewerkers.Hetdoelvanhetonderzoek isomdeontwikkeling inagressieengeweld
tegen politiekeambtsdragers enoverheidsmedewerkers tevolgenenomvasttestellen inhoeverre
deaanpakvanagressieengeweldeffectsorteert.Voorditonderzoekzijn onderanderealle
burgemeesters benaderd,wat heeftgeresulteerd in199ingevuldeenquêtes. Hetbeeldvande
problematiek dat hieruitisverkregen,ishieronder samengevat.

Typenagressieengeweld
Weonderscheiden inditonderzoek vijfverschillende vormenvanagressieengeweld.Ditzijn:
1. Verbaleagressie:schelden,schreeuwen,vernederen,treiteren,pesten.
2. Bedreiging/intimidatie: bedreigen,stalken,achtervolgen,chanteren,onderdrukzetten,dreigbrieven
   sturen,gezinsledenbedreigen.
3. Fysiekeagressie:duwen,slaan,schoppen,spugen,vastgrijpen,verwonden,fysiek hinderen,gooien
    met/vernielenvanvoorwerpen.
4. Seksuele intimidatie: nafluiten,seksueelgetinteopmerkingen,blikken,handtastelijkheden, aanranding
   ofverkrachting.
5. Discriminatie: negatieveopmerkingen ofgedragingen metbetrekkingtotsekse,huidskleur,geloof,
    leeftijdofseksuelegeaardheid.

Zesvandetien burgemeesters afgelopenjaargeconfronteerd metagressieengeweld
Ietsmeerdanzesopdetienburgemeesters isdeafgelopentwaalfmaandenslachtoffer geweestvan
agressieengewelddoorburgers.Vandeverschillendevormenvanagressieengeweld, isverbale agressie
devormdieverreweg hetvaakstvoorkomt. Opdetweede plaats staatbedreiging/intimidatie enopeen
gedeeldederde plaatsdiscriminatie enfysieke agressie. Seksuele intimidatiekomtmindervaakvoor.De
burgemeesters zijn hetvaakstvanallepolitiekeambtsdragers slachtoffer vanagressieengeweld.
Invergelijking met2010zienwedateengroteregroep burgemeesters slachtoffer isgewordenvan agressie
engeweld.In2010ginghetomdehelftvandeburgemeesters, ditjaaromietsmeerdanzesopdetien
burgemeesters.Absoluutgezien komtmetnameverbale agressievakervoor.


Figuur 1       Vormen vanagressieengeweldalsslachtoffer (afgelopen 12maanden)
                              o%   10%     20%       30%        40%       50%       60%        70%


           Verbale agressie %


   Bedreiging/ intimidatie


           Fysieke agressie


      Seksuele intimidatie


              Discriminatie



                     Totaal


       12010 m2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                           lOPLA



Burgemeesters minder vaakdirectenindeprivésfeer benaderd danandere ambtsdragers
Bij44procentvandeuitingentegenburgemeesters vindtdezeplaats ineenface-to-facecontext. 18procent
vandeuitingenvindtplaats perbrief, 15procentpere-mailen 10procentviainternet. Invergelijkingmetde
andere politiekeambtsdragers valtopdatdeburgemeesters mindervaak slachtoffer zijnvanagressieen
gewelddiefacetofacewordtgeuitofpertelefoon)
Bijnaalleincidenten (88%)tegenburgemeesters vindenplaatstijdensde uitvoeringvanhetambtennietin
deprivésfeer. Bijeenopdetien incidentenwordtdeburgemeester indeprivésfeer slachtoffer vanagressie
engeweld.Ditisdriekeerminderdanbijandereambtsdragers:diewordenbij31procentvande incidenten
indeprivésfeerbenaderd.
Wevroegende burgemeesters hoeernstigzij hetincident hebbenervaren (opeenschaalvan 1 tot7).De
gemiddeldeernstscorebedraagt3.5. Invergelijking metandereambtsdragers isdit ietshoger(enkele
tienden).

Burgemeesters melden incidentvaker internendoenookvakeraangifte danandereambtsdragers
Uitfiguur2blijktofburgemeesters hetlaatste incident internhebbengemelden/ofaangiftededen:


Figuur2       Intern meldenenaangifte doenbijdepolitie doorburgemeesters (laatste incident)
                           0%        10%    20%   30%   40%     50%     60%      70%     80%




          Burgemeesters



                           j           <     :     !     •       s        ;       i       i
       'fü.Intern melden        mAangifte



 Ietsmeerdanzevenopdetien incidentenwordendoordeburgemeesters internbesproken/gemeld.
 Daarmee meldenzijsubstantieelvaker interndanandere politiekeambtsdragers (gemiddeld38%).Toch
wordtslechtseenderdevandeincidententegen burgemeestersgeregistreerd bijdegemeentewaarzijvoor
werken. Datisechter nogaltijdmeerdangemiddeld: 13procentvandeincidententegen politieke
ambtsdragers wordtgeregistreerd.
Aangifte bijdepolitiedoendeburgemeesters inbijnaeenkwartvandegevallen.Ookdatissubstantieel
vakerdanandere politiekeambtsdragersdatdoen(gemiddeld 11%).
Deburgemeesters dieeenincident internhebbengemeld,dedendatmetnamebij collega-bestuursleden
en/ofdegemeentesecretaris (beide45%).64procentvandeburgemeesters geeft (ook)aanhetincidentbij
depolitietehebbengemeld.
Deburgemeestersdienietinternhebbengemeld,stellendat 'hetdaar nieterggenoegvoorwas'(63%)en
dat 'dergelijke incidenten bij hetwerk horen'(26%).Deze redenenworden ookgenoemdbij hetnietdoen
vanaangiften (nieterggenoeg,49%;hoortbijhetwerk 16%)enaanvullendstelt21procentdathetincident
ter plekke isopgelost.

Debekendheid vandeVertrouwenslijn onderburgemeesters isgestegen
DebekendheidvandeVertrouwenslijn onder burgemeesters isgestegenvan47procent in2010tot58
procent in2012.Erwordtechter nauwelijksgebruikvangemaaktdoordeburgemeesters:2procentvande
burgemeesters geeftaaneenmaaldeVertrouwenslijntehebbengebeld.Tochisereenintentieonder
burgemeesters omdeVertrouwenslijntebellenwanneer datnodigis:67procentsteltzekerofmogelijk
gebruik temakenvandeVertrouwenslijn. Ditpercentage isgelijkaanhetpercentage indemetingvan2010.

Weinigmaatregelen,weiniggevolgenvanhetincident,nazorg nietnodig
Tweeopdetienburgemeesters gevenaandaternahetincidentgeenmaatregelenzijngetroffen.Ookzegt
eenderdevandeburgemeesters datergeenmaatregelenzijngetroffen 'omdat hetnietnodigwas'. In17
procentvandegevallen isereen reactie naardedadergegevendoordepolitieenin16procentvande
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                      REGIOPLA



gevallendoordegemeente. In7procentvandegevallenzijnerbeveiligingsmaatregelen oplocatie
genomenenin7procentvandegevallenzijndergelijkemaatregelen indeprivésfeergenomen.
Tegelijkertijdgeeft 81procentvandeburgemeesters aandatzij 'erweinig lastvanhebbengehad'.Eenop
detienburgemeester zegtzich'gekwetst,gespannenofgestrest heeftgevoeld'. Tekenend isdat81procent
vandeburgemeesters steltdatzijgeennazorghebbenontvangen 'omdat hetnietnodigwas'.Indeoverige
gevallenontvingendeburgemeesters welnazorg.
Hetbovenstaande beeldkomtooknaarvorenbijdeandere politieke ambtsdragers. Burgemeesterswijken
watditbetreftdus nietafvanandereambtsdragers.

Burgemeesters voelenzich nietonveiligenachten dekansopslachtofferschap klein
Bijnazesopdetien burgemeesters gevenaanzichnooitonveiligtevoelen inhetcontactmetburgers
tijdens hetwerken nogeens bijnavieropdetiengevenaandatditzelden hetgeval is.98procentvande
burgemeestersvoeltzichzeldentotnooitonveiligophetwerk. Meerzorgenlijkendeburgemeesterszichte
makenover huncollega-ambtsdragers: 18procent issomsbangdatcollega-ambtsdragers slachtoffer
wordenvanagressieengeweld.
Dematewaarinburgemeesterszich(on)veiligvoelen,komtovereenmetdematewaarinandere politieke
ambtsdragersdatdoen. Dematewaarinonveiligheidsgevoelens bijpolitiekeambtsdragers inhetalgemeen
voorkomt, isnietveranderdsinds2010.
Wevroegendeburgemeesters omdekansinteschattendatzijslachtoffer wordenvandeverschillende
vormenvanagressieengewelddoorburgers.Over hetalgemeenachttendeburgemeesters diekans (zeer)
kleinof 'nietgroot, nietklein'.Alleendekansopverbaleagressie(18%)enbedreiging/intimidatie (9%)wordt
door burgemeesters als(zeer)groot ingeschat.Wathetlaatstetype incident betreft isereenander
opmerkelijk verschil:andere politiekeambtsdragers achttendekansopbedreiging/intimidatie substantieel
kleiner.
Erisinvergelijking met2010eenduidelijkeveranderingzichtbaar: burgemeestersachtendekansom
slachtoffer tewordenvanverbaleagressieenbedreiging/intimidatie in2012hoger indanin2010.Zij
hebbenvaker dan in2010aangegeven dezekansals 'niet groot, nietklein', 'groot'of'zeergroot'te
bestempelen. Hetgaatgemiddeldomeenstijgingvanongeveertwintigprocentpunten.

Maatregelenvooreeneffectief veiligheidsbeleid volgens burgemeesters goed ingevoerd
HetprogrammaVeilige PubliekeTaakvanhetministerievanBinnenlandse Zakenen Koninkrijksrelaties
stimuleertdatwerkgevers maatregelentreffen vooreeneffectief veiligheidsbeleidtegen agressieengeweld.
Debelangrijkste maatregelenzijnopgenomen infiguur3.

Figuur3         Maatregelen vooreeneffectief veiligheidsbeleid
                                                               100% 80% 60% 40%                             100%
                                                                           ~T~
  Denazorgvaneenincident vanagressieengeweld isdoor                    \
              mijn organisatie goed geregeld
  Bijsituaties met agressie engeweld door burgers neemt
  mijn organisatie het initiatief om hiervan aangiftete doen
      Mijn organisatie treedt daadkrachtig op bij agressieen
                         geweld door burgers
  Ikhebvoldoende voorlichting/traininggehadover hoe om
        te gaan met agressie engeweld door burgers
Deorganisatie laat burgersvoldoende weten dat agressieen
             geweld nietgeaccepteerd worden
       Mijn organisatie wil dat ambtsdragers voorvallen van
              agressieengeweld door burgers melden
    Mijn organisatie houdt een overzicht bijvandegemelde
                            incidenten

                                                          &(helemaal) meeoneens m(helemaal) meeeens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                      RECIOPLA



Uithetonderzoek blijktdatburgemeesters over hetalgemeenvindendathetbeleidzoals hetprogramma
VPTdatvoorstaat, isgeïmplementeerd. Erzijntweekleine uitzonderingen: 13procentvande
burgemeesters ishet(helemaal) oneensmetdestellingdatdegemeenteeenoverzichtbijhoudtvande
interngemelde incidenteneneveneens 13procent ishet(helemaal) oneens metdestellingdatzij
voldoendetrainingenvoorlichting hebbengehadoverhoeomtegaan metagressieengewelddoor
burgers.
Invergelijking metallepolitieke ambtsdragers valtopdatdeburgemeesters opalleonderdelenvanhet
VPT-beleid(veel) positiever oordelen.Omdatburgemeesters vakerdanandere politiekeambtsdragers
slachtoffer wordenvanagressieengeweld,ligthetvoordehandteveronderstellendatzijbeterbekendzijn
methetorganisatiebeleid.VooreenaantalonderdelenvanhetVPT-beleidishetmogelijk omeen
vergelijkingtemakenmetdebevindingen uit2010. Daaruitblijktdatdemeningvandeburgemeesters over
hetbeleidoptwee onderdelen nagelijk isgebleven.Deburgemeesters oordelen in2012 positiever overde
nazorg(45%meerdanin2010ishetermeeeens)enoverdevoorlichting/training (in2012is 12%meerhet
er(helemaal) meeeens).

Agressieengeweldvormen onderdeelvandefunctie,maarleiden niettotandere besluiten
Maarliefst68procentvandeburgemeesters isvanmeningdatzijnofhaarfunctie risicovollesituaties met
zichmeebrengt (in2010wasditnog59%). Ditisforsmeerdande26procentvanalle politieke
ambtsdragers dieeveneensdiemening istoegedaan.Blijkbaarworden agressieengeweldalsonderdeel
vanhetburgemeestersambt gezien;eenbevindingdieweooktegenkwamen bijderedenenom incidenten
nietinterntemelden.
Tochgevenburgemeesters vrijeensgezindaandatzijzichnietlatenbeïnvloedendoor(dekansop)
agressieengeweld.Ziederesultaten infiguur4. Opmerkelijk isdateendeelvande burgemeesters
beïnvloedingvanstandpuntenwelbijcollega'ssignaleertendatnegenprocentvande burgemeesters
aangeeft daarbegripvoortehebben.


Figuur4         Belevingambtenvermijdingsgedrag door burgemeesters

                                                               100% 80% 60% 40% 20% 0%        20% 40% 60% 80% 100%

        Ikvind het moeilijk om beslissingente nemenalsik
       daardoor meer risicoloopinaanrakingte komen met
                          agressie engeweld

Het risicoom in aanrakingte komen met agressie engeweld
                  beïnvloedt mijn beslissingen


         Situaties waarin ik risico'sverwacht gaik uitdeweg


 Het komt wel voor dat standpunten vancollega's beïnvloed
               worden door agressieen geweld

Ikheber begrip vooralscollega'szichin hun besluitvorming
        laten beïnvloeden door agressieen geweld


       Mijnfunctie brengt risicovolle situaties met zichmee


                                                          &(helemaal) meeoneens m(helemaal) meeeens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                   R E G IO P I A



Agressie engeweld openbaar bestuur 2012
Factsheet: agressie engeweldtegen wethouders
In2012is,inopdrachtvandeministervanBinnenlandse ZakenenKoninkrijksrelaties,voorde
tweede maalonderzoek gedaannaaragressieengeweld bijpolitiekeambtsdragersen
overheidsmedewerkers. Hetdoelvanhetonderzoek isomdeontwikkeling inagressieengeweld
tegenpolitiekeambtsdragersenoverheidsmedewerkers tevolgenenomvasttestelleninhoeverre
deaanpakvanagressieengeweldeffectsorteert.Voorditonderzoekzijnonderanderealle
wethouders benaderd,watheeftgeresulteerd in590ingevuldeenquêtes.Hetbeeldvande
problematiek dathieruit isverkregen,ishieronder samengevat.

Typenagressieengeweld
Weonderscheiden inditonderzoek vijfverschillendevormenvanagressieengeweld.Ditzijn:
1. Verbaleagressie:schelden,schreeuwen,vernederen,treiteren,pesten.
2. Bedreiging/intimidatie: bedreigen,stalken,achtervolgen,chanteren,onderdrukzetten, dreigbrieven
   sturen,gezinsledenbedreigen.
3. Fysiekeagressie:duwen,slaan,schoppen,spugen,vastgrijpen,verwonden,fysiek hinderen,gooien
   met/vernielenvanvoorwerpen.
4. Seksuele intimidatie:nafluiten,seksueelgetinte opmerkingen,blikken,handtastelijkheden,
   aanranding ofverkrachting.
5. Discriminatie: negatieveopmerkingen ofgedragingen metbetrekkingtotsekse,huidskleur,geloof,
    leeftijdofseksuelegeaardheid.

Meer dan de helft wethouders afgelopenjaar geconfronteerd met agressie en geweld
Ietsmeerdandehelftvandewethouders isdeafgelopentwaalf maandengeconfronteerdgeweestmet
agressieengewelddoorburgers.Vandeverschillende vormenvanagressieengeweld,isverbale
agressiedevormdieverreweg hetvaakstvoorkomt. Opdetweedeplaatsstaatbedreiging/intimidatie, op
dederde plaatsdiscriminatie enopdevierde plaatsfysiekeagressie. Seksuele intimidatie komt hetminst
voor.Wethouderszijn invergelijking metanderepolitieke ambtsdragers relatiefvaakslachtoffer van
agressieengeweld.
Invergelijking met2010zienweslechts kleineverschillen.Tochzijnmetnameverbale agressie (metvijf
procentpunten) endiscriminatie (metvierprocentpunten) gestegen. Daarmeekomtdiscriminatie onder
wethouders sinds2010tweemaalzovaakvoor.

Figuur1     Vormen vanagressieengeweldalsslachtoffer (afgelopen 12maanden)
                             0%   10%         20%         30%         40%        50%            60%




   Bedreiging/ intimidatie




     Seksuele intimidatie



             Discriminatie



                    Totaal

       S2010 882012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                  REGIOPLAN



Wethoudersvaker directenminder indeprivésfeer benaderd danandere ambtsdragers
Demeeste uitingenvanagressieengeweldtegenwethouders (60%)vinden plaatsineenface-to-face-
context. 9procentvande uitingen vindt plaatspere-mail,9procenttelefonischen8procent perbrief.
Bijnaalleincidenten (86%)tegenwethouders vinden plaatstijdensdeuitvoeringvanhetambt. Bij13
procentvandeincidentenwordtdewethouder indeprivésfeerslachtoffer vanagressieengeweld.Ditis
relatiefweinigtenopzichtevandeandere ambtsdragers: bij henvindtgemiddeld 31procentvande
incidenten plaats inde privésfeer.
Wevroegendewethouders ook hoeernstigzijhetincidenthebbenervaren (opeenschaalvan 1 tot7).De
gemiddelde ernstscorebedraagt3.2. Datisgelijkaanhetgemiddelde vanallepolitieke ambtsdragers.

Wethouders meldenincidentvaker intern,erwordt ietsvakeraangifte bijdepolitiegedaan
Uitfiguur2blijktofwethouders hetlaatste incidentinternhebbengemelden/ofaangifte hebbengedaan:

Figuur2     Intern meldenenaangifte doenbijdepolitiedoorwethouders (laatste incident)
                           0%       10%       20%        30%         40%         50%        60%




              Wethouders




     81 Intern melden   ^Aangifte



Meerdandehelftvandeincidenten(56%)wordtdoordewethouders internbesproken/gemeld. Daarmee
meldenzijsubstantieel vaker interndananderepolitiekeambtsdragers (gemiddeld38%),maarnogaltijd
minderdanburgemeesters (71%).Tochwordtslechts 18procentvandeincidententegenwethouders
geregistreerddoordegemeente. Datisechter nogaltijdmeerdangemiddeld: 13procentvande
incidententegen politiekeambtsdragerswordtgeregistreerd.
Van 14procentvandeincidententegenwethouderswordtaangiftegedaan (waarvan9%doorhenzelfen
5%doordewerkgever). Datisietsvakerdandatgebeurtbijandere politiekeambtsdragers (gemiddeld 11%).
Dewethouders dieeenincident intern hebbengemeld,dedendatmetnamebijcollega-bestuursleden (54%)
en/ofdeburgemeester (62%).Opvallend isdatwethouders hetincident nauwelijks melden bijde
gemeentesecretaris (in3%vandegevallen),terwijl45procentvandeburgemeesters datweldeed.Verder
valtopdatrelatief veelwethouders hetincidentmeldenbijdefractievoorzitter (25%)en/ofde raadsgriffier
(26%) Dewethouders dienietinternhebbengemeld,stellendat'hetdaarnieterggenoegvoorwas'(76%)en
dat 'dergelijke incidentenbij hetwerk horen'(28%).Deze redenenwordenookgenoemd bijhetnietdoenvan
aangiften (nieterggenoeg,69%;hoortbij hetwerk21%).

Debekendheid vande vertrouwenslijn onderwethouders is iets gestegen
DebekendheidvandeVertrouwenslijn onderwethouders is ietsgestegen,van28procent in2010tot32
procent in2012. Erwordtechter nauwelijksgebruikvangemaaktdoordewethouders:slechts 1procent
vandewethouders geeftaaneenmaaldeVertrouwenslijntehebbengebeld.Tochisereenintentieonder
wethouders omdeVertrouwenslijntebellenwanneerdatnodig is:56procentsteltzekerofmogelijk
gebruiktemakenvandeVertrouwenslijn. Ditpercentage isongeveer gelijk aanhetpercentage in2010
(stijgingvan2%).

Weinigmaatregelen,weinig gevolgenvanhetincident,nazorg nietnodig
Bijnadrieopdetienwethoudersgevenaandaternahetincidentgeenmaatregelenzijngetroffen.Ook
zegt bijnade helftvandewethouders datergeenmaatregelenzijngetroffen omdat hetnietnodigwas.In
5procentvandegevallen isereen reactie naardedadergegevendoordepolitieenin 14procentvande
gevallendoor hetbestuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                           REG10PLÄ



Vandewethoudersgeeft 77procentaandatzijweinig lastvan het incident hebbengehad.Bijnatweeop
detienwethouderszeggenzich'gekwetst,gespannen ofgestresttehebbengevoeld'.Bijnaéénopdetien
wethoudersgingnahetincidentmetminderpleziernaarhetwerk.Tekenendisdat83procentvande
wethouders steltdatzijgeen nazorg hebbenontvangen 'omdat het nietnodigwas'.Twaalf procentvande
wethouders ontvingwelnazorg.
Hetbovenstaande beeldkomtook naarvorenbijdeandere politieke ambtsdragers.Wethouderswijken
watditbetreft dusnietafvanandere ambtsdragers.

Wethoudersvoelenzichnietonveiligenachtendekansopslachtofferschap klein
98procentvandewethouders voeltzichzeldentotnooitonveiligophetwerk. Meerzorgen lijkende
wethouderszichtemakenover huncollega-ambtsdragers: 15procent issomsbangdatcollega-
ambtsdragers slachtofferwordenvanagressieen geweld.
Dematewaarinwethouderszich(on)veiligvoelenkomtovereen metdematewaarinanderepolitieke
ambtsdragers datdoen. Dematewaarinonveiligheidsgevoelens bijpolitieke ambtsdragers inhet
algemeenvoorkomt, isnietveranderdsinds2010.
Wevroegendewethouders omdekansinteschattendatzijslachtoffer wordenvandeverschillende
vormenvanagressieengewelddoor burgers.Over hetalgemeenachtendewethouders diekans(zeer)
kleinofgevenzijaandatdekans 'nietklein, nietgroot' is. In2010wasdiegroepwethouders echter nog
fors(21%)groter: meerwethouderszijnermedio2012klaarblijkelijk vanovertuigddatdekansom
slachtoffer teworden grootis.

Maatregelenvooreeneffectiefveiligheidsbeleid:kritischovervoorlichting entraining
HetprogrammaVeilige PubliekeTaak vanhetministerievanBinnenlandseZakenen Koninkrijksrelaties
stimuleertdatwerkgevers maatregelenvooreeneffectief veiligheidsbeleidtegenagressieengeweldin
eenorganisatie implementeren. Debelangrijkste maatregelenzijnopgenomen infiguur3.

Figuur3      Maatregelenvooreeneffectief veiligheidsbeleid
                                                                100% 80% 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%

  Denazorgvaneenincident vanagressie engeweld isdoor
              mijnorganisatie goed geregeld

  Bijsituaties met agressieengeweld door burgers neemt
  mijn organisatie het initiatief om hiervan aangiftete doen

      Mijn organisatie treedt daadkrachtigop bijagressieen
                         geweld door burgers

  Ikhebvoldoende voorlichting/traininggehadover hoeom
        tegaan met agressieengeweld door burgers

Deorganisatie laat burgersvoldoende weten dat agressieen
             geweld nietgeaccepteerd worden

       Mijn organisatie wil dat ambtsdragers voorvallen van
              agressieengeweld door burgers melden

    Mijn organisatie houdt eenoverzicht bijvandegemelde
                            incidenten

                                                          is(helemaal) mee oneens



Eenmeerderheidvandewethouders vindtdathetbeleidzoals hetprogrammaVPTdatvoorstaat,is
geïmplementeerd. Opvallend isdat36procentvandewethouders vindtdatzijonvoldoende voorlichtingen
training hebbengehadoverhoeomtegaanmetagressieengewelddoorburgers. Invergelijking metalle
politieke ambtsdragers valtopdatdewethouders ietspositiever oordelenoverdematewaarin hetVPT-
beleidinhuneigengemeente isgeïmplementeerd.Eenvergelijking metdebevindingen uit2010laatzien
datdewethouders in2012ietsvaker vanmeningzijndatdenazorgvaneenincidentvanagressieen
geweldgoedgeregeld is'(7%meerishetermeeeens)endatzijvoldoendevoorlichting/training hebben
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                  REGIOPLAN



gehadover hoeomtegaan metagressieengewelddoor burgers'(+9%isheter(helemaal) meeeens).
Dezestijging intevredenheidtussen2010en2012 isooktezienbijburgemeesters (maarinsterkere
mate).

Agressieengeweld 'horen'bijdefunctie,maarleiden niettotandere besluiten
46procentvandewethouders geeftaandatzijnofhaarfunctie risicovollesituaties metzichmeebrengt (in
2010wasditnog39%). Ditisforsmeerdande26procentvanallepolitiekeambtsdragers dieaangeeft
datzijnofhaarfuncties risicovollesituatiesmetzichmeebrengt, maar nogaltijdbeduidend minderdanhet
percentage burgemeesters (68%) Blijkbaarwordtookdoorwethouders agressieengeweldalsregulier
onderdeelvanhetambtgezien;eenbevindingdieweooktegenkwamen bijde redenenomincidenten niet
interntemelden.

Tochgevenwethouders vrijeensgezindaandatzijzichniet latenbeïnvloeden door(dekansop)agressie
engeweld.Ziede resultateninfiguur4. Opvallend isdat 12procentvandewethouders hetmoeilijkvindt
ombeslissingentenemenalsdaardooreenrisicoopagressieengeweldontstaat. Eendeelvande
wethouders (11%)signaleert beïnvloeding vanstandpunten bijcollega'sdooragressieengeweldeneris
zelfseengroepwethouders (13%)diedaarbegripvoorheeft.

Figuur4      Belevingambtenvermijdingsgedrag doorwethouders

                                                                    100% 80% 60% 40% 20% 0%   20% 40% 60% 80% 100%

       Ikvind het moeilijk om beslissingen te nemenalsik
      daardoor meer risico loopin aanrakingte komen met
                         agressie en geweld

Het risicoom inaanrakingte komen met agressie engeweld
                 beïnvloedt mijn beslissingen


        Situaties waarin ik risico'sverwacht gaik uit deweg I


Het komt welvoor dat standpunten van collega's beïnvloed j
             worden door agressie engeweld                 j
                                                                     j
Ikheber begripvoor alscollega'szichin hun besluitvorming j
         laten beïnvloeden door agressie engeweld               I


       Mijnfunctie brengt risicovolle situaties met zichmee


                                                          m(helemaal) meeoneens m(helemaal) meeeens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                REGIOPLAN



Agressie engeweld openbaar bestuur 2012
Factsheet: agressie engeweld tegen raadsleden
In2012is,inopdrachtvandeministervanBinnenlandse ZakenenKoninkrijksrelaties,voorde
tweede maalonderzoek gedaannaaragressieengeweld bijpolitiekeambtsdragersen
overheidsmedewerkers.Hetdoelvanhetonderzoek isomdeontwikkeling inagressieengeweld
tegen politiekeambtsdragers enoverheidsmedewerkers tevolgenenomvasttestellen inhoeverre
deaanpak vanagressieengeweldeffectsorteert.Voor ditonderzoek isonderandereeen
steekproef van raadsleden benaderd,watheeftgeresulteerd in1509ingevuldeenquêtes.Hetbeeld
vandeproblematiek dathieruitisverkregen,ishieronder samengevat.

Typenagressieengeweld
Weonderscheiden inditonderzoek vijfverschillendevormenvanagressieengeweld.Ditzijn:
1. Verbaleagressie:schelden,schreeuwen,vernederen,treiteren,pesten.
2. Bedreiging/intimidatie: bedreigen,stalken,achtervolgen,chanteren,onderdrukzetten,dreigbrieven
   sturen,gezinsledenbedreigen.
3. Fysiekeagressie:duwen,slaan,schoppen,spugen,vastgrijpen,verwonden,fysiek hinderen,gooien
    met/vernielenvanvoorwerpen.
4. Seksuele intimidatie:nafluiten,seksueelgetinte opmerkingen,blikken,handtastelijkheden,
   aanranding ofverkrachting.
5. Discriminatie: negatieveopmerkingen ofgedragingen metbetrekkingtotsekse,huidskleur,geloof,
    leeftijdofseksuelegeaardheid.

Ongeveereenderde raadsledenafgelopenjaargeconfronteerd metagressieengeweld
Ietsmeerdaneenderdevanderaadsleden isdeafgelopentwaalfmaandengeconfronteerd geweest met
agressieengewelddoorburgers.Vandeverschillende vormenvanagressieengeweld,isverbale
agressiedevormdieverreweg hetvaakstvoorkomt. Opdetweede plaatsstaatbedreiging/intimidatie, op
dederdeplaatsdiscriminatie enopdevierde plaatsfysiekeagressie.Seksuele intimidatie komthetminst
voor. Raadsledenzijn invergelijking metdeanderepolitiekeambtsdragers vangemeenten(burgemees-
tersenwethouders) eenstukmindervaakslachtoffer vanagressieengeweld.
Invergelijking met2010zienwedateengroteregroep raadsledenslachtoffer isgewordenvanagressieen
geweld. In2010ging hetom29procentvanderaadsleden,in2012om36procentvanderaadsleden.
Metnameverbale agressie komtvakervoor. Daarnaastvaltopdatdiscriminatie relatieffors isgestegen.

Figuur 1   Vormen vanagressieengeweldalsslachtoffer (afgelopen 12maanden)
                              0%   5%    10%      15%      20%      25%      30%      35%          40%


           Verbale agressie



    Bedreiging/ intimidatie 'm



           Fysiekeagressie    &I



       Seksuele intimidatie



              Discriminatie



                     Totaal

    «2010 &2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                       GIOPLAN



Raadsledenveelvaker indeprivésfeer benaderddananderegemeentelijke ambtsdragers
Demeeste uitingenvanagressieengeweldtegen raadsleden (53%) vindenplaats ineenface-to-face-
context. 17procentvandeuitingenvindtplaatspere-mailen 11procenttelefonisch.
Zesopdetien incidententegen raadsledenvindenplaatstijdensde uitvoeringvanhetambt. Bijnavierop
detienincidentenvindenplaatsindeprivésfeer. Ditisforsmeertenopzichtevandeanderegemeentelijke
ambtsdragers (wethouders 13%inprivésfeer, burgemeesters 10%).
Wevroegenderaadsleden hoeernstigzij het incidenthebbenervaren (opeenschaalvan 1tot7).De
gemiddeldeernstscorebedraagt 3.1. Datiseentiende minderdanhetgemiddeldevanalleambtsdragers.

Raadsleden melden incident mindervaakinternendoenerook ietsmindervaakaangiftevan
Uitfiguur2blijktofraadsledenhetlaatste incident internhebbengemelden/ofaangifte hebbengedaan:

Figuur2    Internmeldenenaangifte doenbijdepolitiedoor raadsleden(laatste incident)
                          0%   5%      10%     15%      20%     25%     30%      35%     40%




             Raadsleden




   «Intern melden «Aangifte



Ietsmeerdaneenderdevandeincidentenwordtdoorde raadsleden internbesproken/gemeld.Toch
wordtslechts 11procentvandeincidententegenraadsledengeregistreerddoordeorganisatiewaarzij
voorwerken. Raadsleden meldenietsminder interndangemiddeld,maarveelminderdan burgemeesters
(71%)enwethouders(56%).
Van9procentvandeincidententegen raadsledenwordt aangiftegedaan (waarvan5%doorhenzelfen
4%doordeorganisatie waarzijvoorwerken). Datisietsmindervaakdandatgebeurtbij anderepolitieke
ambtsdragers (gemiddeld 11%).
Deraadsledendieeenincident internhebbengemeld,dedendatmetnamebijcollega-raadsleden (53%)
en/ofdeburgemeester (49%).Ietsmeerdaneenkwartvanderaadsleden(26%) melddehetincidentbij
deraadsgriffier eneenkwartvanderaadsleden (ook) bijdefractievoorzitter. Eveneensbijnaeenkwart
vanderaadsleden (23%) heeft hetincident bijdepolitiegemeld.Bijnatweeopdetienraadsleden(19%)
melddehetincidentbijdepolitiekepartij.
Deraadsledendie nietinternhebbengemeld,stellendat 'hetdaar nieterggenoegvoorwas'(57%)endat
'dergelijke incidentenbij hetwerk horen'(34%).Bijnaeenopdetien raadsleden (9%)geeftaanernietaan
gedachtte hebbenomhetincident interntemelden.Deze redenenworden ookgenoemdbijhetnietdoen
vanaangiften (nieterggenoeg,57%;hoort bijhetwerk 26%; nietaangedacht 10%).

Debekendheid vandeVertrouwenslijn onder raadsleden isnauwelijks gestegen
DebekendheidvandeVertrouwenslijnonder raadsleden is nauwelijksgestegen(van27%in2010tot29%
in2012).Ookwordter nauwelijksgebruik vangemaaktdoorde raadsleden:slechts 1 procentvande
raadsledengeeftaaneenmaaldeVertrouwenslijntehebbengebeld.Tochisereen intentie onderraads-
ledenomdeVertrouwenslijntebellenwanneerdatnodigis:57procentsteltzeker ofmogelijkgebruikte
makenvandeVertrouwenslijn. Ditpercentage isechtergedaaldtenopzichtevan2010 mettienprocent-
punten.

Weinig maatregelen,weinig gevolgen van hetincident,nazorg nietnodig
Meerdandrieopdetien raadsledengevenaandaternahet incidentgeenmaatregelenzijngetroffen.
Ookzegt45procentvanderaadsledendatergeenmaatregelenzijngetroffen omdat hetnietnodigwas.
In3procentvandegevallen isereenreactie naardedadergegevendoordepolitieenin 12procentvan
degevallen door hetbestuurvandeorganisatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                          REGIOPLAN



Tegelijkertijd geeft71procentvanderaadsledenaandatzijweinig lastvan hetincident hebbengehad.
Tochgeven meerdantweeopdetien raadsleden (21%)aanzich'gekwetst, gespannenofgestrestte
hebbengevoeld'.Achtprocentvanderaadsledengingnahetincident metminderplezier naar hetwerk.
Tekenend isdat86procentvanderaadsledensteltdatzijgeennazorg hebbenontvangen 'omdat hetniet
nodigwas'. Zesprocentvanderaadsledenontvingwelnazorg.
Hetbovenstaande beeldkomtook naarvorenbijdeanderepolitiekeambtsdragers,allijktnazorgaan
raadsledenwat mindervaak(eenaantalprocentpunten) voortekomen.

Raadsleden voelenzichnietonveiligenachtendekansopslachtofferschap klein
Meerdanzesopdetien raadsledengevenaanzichnooitonveiligtevoelen inhetcontact metburgers
tijdens hetwerken nogeensdrieopdetiengevenaandatditzelden hetgevalis.Meer inhetalgemeen
stelt99procentvanderaadsledenzichzeldentotnooitonveiligtevoelen ophetwerk.Meerzorgenlijken
deraadsledenzichtemakenover huncollega-ambtsdragers: 14procent issomsbangdatcollega-
ambtsdragers slachtofferwordenvanagressieengeweld.
Dematewaarin raadsledenzich(on)veiligvoelenkomtovereen metdematewaarinandere politieke
ambtsdragers datdoen..
Wevroegende raadsledenomdekans inteschattendatzijslachtoffer wordenvandeverschillende
vormenvanagressieengewelddoorburgers.Overhetalgemeenachttenderaadsleden diekans(zeer)
kleinof'nietgroot, nietklein'.Bijverbaleagressiegevenmeer raadsleden (9%)aandatzijdekans(zeer)
grootachtendanbijdeanderevormenvanagressieengeweld(1%).

Maatregelen vooreeneffectiefveiligheidsbeleid:kritischovervoorlichtingentraining
HetprogrammaVeilige PubliekeTaakvanhetministerievan BinnenlandseZakenen Koninkrijksrelaties
stimuleertdatwerkgevers maatregelen implementeren vooreeneffectief veiligheidsbeleid tegenagressie
engeweld ineenorganisatie. Debelangrijkste maatregelenzijnopgenomen infiguur3.

Figuur3      Maatregelen vooreeneffectief veiligheidsbeleid
                                                               100% 80% 60% 40% 20% 0% 20% 40% 60% 80% 100%

  Denazorgvaneen incident vanagressie engeweld isdoor
              mijn organisatie goed geregeld

  Bijsituaties met agressie engeweld door burgers neemt
  mijnorganisatie het initiatief om hiervan aangifte te doen

      Mijn organisatietreedt daadkrachtigop bij agressieen
                        geweld door burgers

  Ikhebvoldoende voorlichting/traininggehad over hoe om
        tegaan met agressie engeweld door burgers

Deorganisatie laat burgersvoldoende weten dat agressieen
             geweld niet geaccepteerd worden

       Mijn organisatie wil dat ambtsdragers voorvallen van
              agressieengeweld door burgers melden

    Mijn organisatie houdt een overzicht bijvandegemelde
                            incidenten

                                                          w(helemaal) meeoneens



Infiguur3valt opdatraadsledenmetnamekritischzijnoverdematewaarinzijwordenvoorgelichtover
engetraind inhetomgaan metagressieengeweldvanburgers.

Andere politiekeambtsdragers vangemeenten (burgemeesters enwethouders) gevenveelmindervaak
aandatzij onbekendzijnmethetbeleid.Vanderaadsledendiewelbekendzijnmethetbeleid,geeftover
hetalgemeeneenmeerderheid aandathetbeleidzoals hetprogrammaVPTdatvoorstaat, is
geïmplementeerd. Eriséénuitzondering:slechts24procentvanderaadledenvindtdatzijvoldoende
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                 REGIOPLAN



voorlichtingentraining hebbengehadover hoeomtegaanmetagressieengewelddoorburgers.Meer
dande helftvande raadsleden (51%)vindtdatditniethetgeval is.Invergelijking metallepolitieke
ambtsdragerszijnerweinigverschillenindeoordelenover hetveiligheidsbeleid vanraadsleden.
Vooreenaantalstellingen ishetmogelijk omeenvergelijkingtemakenmetdebevindingen uit2010.
Daaruitblijktdatdemeningvanderaadsledenoverhetbeleidslechtsmeteenpaarprocentpunten is
veranderd. Deverandering ishetgrootst bijdestelling 'ikhebvoldoendevoorlichting/training gehadover
hoeomtegaanmetagressieengewelddoorburgers'(+7%vande raadsleden isheter(helemaal) mee
eens).Opvallend isdaterbijtweestellingensprakeisvaneennegatieveontwikkeling:bijdestelling 'mijn
organisatietreedtdaadkrachtig opbijagressieengewelddoor burgers'(-4%vanderaadsleden isheter
(helemaal) meeeens)enbijdestelling 'deorganisatie laatburgersvoldoendewetendatagressieen
geweld nietgeaccepteerdworden'(-4%vanderaadsleden isheter(helemaal) meeeens).


Agressieengeweldvormenonderdeelvandefunctie,maarleidtniettotandere besluiten
 Ietsminderdaneenkwartvanderaadsleden (23%geeftaandatzijnofhaarfunctie risicovolle situaties
metzichmeebrengt (in2010wasditongeveergelijk;22%).Tweekeerzoveel raadsleden (46%)geven
juistaandat hunfunctiegeen risicovollesituaties metzichmeebrengt.. Opvallend isdatburgemeesters en
wethouders daar heelandersoveroordelen.Zijgevenjuist inmeerderheid aandathunfunctiewel
risicovolle situaties metzichmeebrengt.

Eenmeerderheid vanderaadsledengeeftaandatzijzichnietlatenbeïnvloedendoor(dekansop)
agressieengeweld.Ziederesultaten infiguur4.Tochiser nogaltijdeengroep raadsledendiewel
vermijdingsgedrag vertoont:éénopdetien raadsledengeeft aandathetrisicoopagressieengeweldde
eigenbeslissingen beïnvloedt. Ookgeventweeopdetien raadsledenaanhetmoeilijktevindenom
beslissingentenemenalsdatrisicoopagressieengeweld metzichmeebrengt. Eendeelvande
raadsleden (18%) signaleertbeïnvloedingvanstandpuntenbijcollega'sdooragressieengeweld.
Tegelijkertijd isereengroepraadsleden (12%)diedaarbegripvoorheeft.

Figuur4      Belevingambtenvermijdingsgedrag door raadsleden

                                                               100% 80% 60% 40% 20% 0%       20% 40% 60% 80% 100%

         Ikvind het moeilijk om beslissingente nemen alsik j
       daardoor meer risico loop inaanrakingte komen met.
                                                                                                      i
Het risicoom inaanrakingte komen met agressie engeweld j
                 beïnvloedt mijn beslissingen

        Situaties waarin ik risico'sverwacht gaik uit deweg

Het komt welvoor dat standpunten vancollega's beïnvloed
             worden door agressieen geweld

Ikheber begripvoor alscollega'szichin hun besluitvorming
         laten beïnvloeden door agressieen geweld

       Mijnfunctie brengt risicovolle situaties met zichmee

                                                           m(helemaal)meeoneens ^(helemaal) meeeens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                         RÈCIOPLA



Agressie en geweld openbaar bestuur 2012
Factsheet: agressie en geweld tegen overheidsmedewerkers gemeenten

In2012is,inopdrachtvandeministervanBinnenlandseZakenenKoninkrijksrelaties,voorde
tweede maalonderzoek gedaan naaragressieengeweld bijpolitiekeambtsdragers en
overheidsmedewerkers. Hetdoelvanhetonderzoekisomdeontwikkeling inagressieengeweld
tegen politieke ambtsdragers enoverheidsmedewerkers tevolgenenomvasttestellen inhoeverre
deaanpakvanagressieengeweldeffectsorteert Voor ditonderzoek isonderandereeensteekproef
vangemeenteambtenaren (onderdeelvanhetFlitspanel)benaderd,watheeftgeresulteerd in3067
ingevuldeenquêtes.Hetbeeldvandeproblematiekdat hieruit isverkregen,ishieronder samengevat
enisgebaseerd opde2528overheidsmedewerkers dieaangeven burgercontactentehebben.

Typenagressieengeweld
Weonderscheiden inditonderzoek vijfverschillendevormenvanagressieengeweld.Ditzijn:
1. Verbaleagressie:schelden,schreeuwen,vernederen,treiteren,pesten.
2. Bedreiging/intimidatie: bedreigen,stalken,achtervolgen,chanteren,onderdrukzetten,dreigbrieven
   sturen,gezinsledenbedreigen.
3. Fysiekeagressie:duwen,slaan,schoppen,spugen,vastgrijpen,verwonden,fysiek hinderen,gooien
   met/vernielenvanvoorwerpen.
4. Seksuele intimidatie: nafluiten,seksueelgetinteopmerkingen,blikken,handtastelijkheden, aanranding
   ofverkrachting.
5. Discriminatie: negatieve opmerkingen ofgedragingen metbetrekkingtotsekse,huidskleur,geloof,
    leeftijdofseksuelegeaardheid.

Bijnazestig procent ishetafgelopenjaar geconfronteerd metagressieengeweld
Bijnazesopdetienoverheidsmedewerkers vangemeentenzijndeafgelopentwaalf maandenslachtoffer
geweestvanagressieengewelddoorburgers.Vandeverschillende vormenvanagressieengeweld,is
verbaleagressiedevormdieverreweg hetvaakstvoorkomt. Opdetweede plaatsstaatbedreiging/
intimidatie,opdederdeplaatsdiscriminatieenopdevierdeplaatsfysiekeagressie. Seksuele intimidatie
komtmindervaakvoor. Overheidsmedewerkers vangemeentenwordenvakerdanandereoverheidsmede-
werkers (Rijk,provinciesenwaterschappen) slachtoffervanagressieengeweld(gemiddeldoveralle
overheidsmedewerkers (metburgercontacten) is52%).Metnameverbale agressieen bedreiging/intimidatie
komenvakervoor.
Overheidsmedewerkers vandegemeentenzijnin2010aanmerkelijk mindervaakgeconfronteerdmet
bedreigingenintimidatie, maarzijnwelvakergeconfronteerdmetfysiekeagressie.

Figuur 1     Vormenvanagressieengeweldalsslachtoffer (afgelopen 12maanden)
                           0%       10%       20%        30%       40%        50%         60%     70%

       Verbaleagressie

 Bedreiging/intimidatie ^ ^ ^ ^ s & -

        Fysiekeagressie     'f^yA

   Seksuele intimidatie

           Discriminatie                                                                        %2010

Slachtofferschap totaal                                                                         «2012
                                                         H $ a
Noot:totaalcijfers2010nietopgenomen.In2010ishettotaalopmeerdelictengebaseerdaanin20i2.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                         C I O PLAN



Overheidsmedewerkers vangemeentenvaakdirectentijdens deuitvoering benaderd
Bijnazesopdetien incidentenvinden plaatsineenface-to-facecontext. Eenderdevindttelefonischplaats.
Dezepercentages liggen nietandersbijandere bestuurslagen. Invergelijking metdepolitieke ambtsdragers
valtopdatoverheidsmedewerkers vangemeentenveelmindervaakslachtoffer zijngeweestvan agressie
engeweldperbrief,pere-mailofvia internet.
Bijnaalle incidenten (95%)tegendeoverheidsmedewerkers vangemeentenvinden plaatstijdensde
uitvoeringvandefunctieennietindeprivésfeer. Invergelijking metpolitiekeambtsdragersvaltopdat
overheidsmedewerkers veel mindervaakindeprivésfeerworden benaderd (bijpolitiekeambtsdragers isdat
gemiddeld in31% vandegevallen).
Wevroegendeoverheidsmedewerkers vangemeenten hoeernstigzijhetincident hebbenervaren (opeen
schaalvan 1 tot7). Degemiddeldeernstscorebedraagt4.35. Invergelijking metandere overheidsmedewer-
kersisditietshoger(enkeletienden). Invergelijking metpolitiekeambtsdragers ishetmeerdaneenpunt
(opdeschaalvan 1 tot7) hoger.

Overheidsmedewerkers gemeenten meldenincidentvaker interndanandere overheidsmedewerkers
Uitfiguur2blijktofoverheidsmedewerkers hetlaatsteincident hebbengemelden/ofaangiftededen:

Figuur2       Intern meldenenaangifte doenbijdepolitiedooroverheidsmedewerkers (laatste
                incident)
                         0%           10%    20%        30%         40%         50%        60%




             Gemeenten




       ü Intern melden    mAangifte



Ietsmeerdande helftvandeincidenten (54%)wordendoordeoverheidsmedewerkers internbesproken/
gemeld. Daarmeemeldenzijvakerdanoverheidsmedewerkers vanhet Rijk (43%)envanprovincies(46%).
Deoverheidsmedewerkers vangemeenten meldensubstantieelvaker interndanpolitiekeambtsdragersvan
gemeenten (40%).Tochwordtslechtseenkwartvandeincidententegenoverheidsmedewerkers van
gemeentengeregistreerddoordewerkgever.
Aangifte bijdepolitiedoendeoverheidsmedewerkers inongeveer éénopdetiengevallen (waarvan6%
doordemedewerkers zelfen4%doordewerkgever). Ookdat issubstantieelvakerdanandere
overheidsmedewerkers datdoen(Rijk 3%,provincies2%,waterschappen 7%).
Deoverheidsmedewerkers vangemeentendienietintern hebbengemeld,stellendat'hetdaar nieterg
genoegvoorwas'(61%),dat'dergelijke incidentenbijhetwerk horen'(41%),'hetincidentterplekkeis
opgelost' (29%),'menernietaanheeftgedacht' (14%)en/of 'ertoch nietsmeegebeurt (13%).Eenaantal
vandezeredenenwordenookvaakgenoemdbijhetnietdoenvanaangiften (nieterggenoeg,51%; hoort
bij hetwerk, 31%; ter plekkeopgelost28%; nietaangedacht,10%).

Ineenderdevandegevalleneenreactie naardedader,weinig gevolgenvanhetincident
Bijeenderdevandeincidententegenoverheidsmedewerkers vangemeenten iseenreactie naardedader
gegeven. Bijeenderdevandeincidentenisdatnietgedaan 'omdat hetnietnodigwas'enineenkwartvan
degevallen isergeenreactiegegeven.Dezepercentages liggenbijdeandere overheidsmedewerkers
ongeveer ophetzelfdeniveau.
Tegelijkertijd geeft78procentvandeoverheidsmedewerkers aandatzij'erweinig lastvanhebbengehad'.
Twaalfprocentzegtzich'gekwetst, gespannenofgestresttehebbengevoeld'en8procentgingmetminder
plezier naarhetwerk. Tekenend isdat76procentvandeoverheidsmedewerkers steltdatzijgeennazorg
hebbenontvangen 'omdat hetnietnodigwas'.Veertien procentontvingwelnazorg.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                     REGIOPLAN



Hetbovenstaande beeldkomtooknaarvorenbijdeandereoverheidsmedewerkers,maarinvergelijkingmet
politieke ambtsdragers vangemeenten kregendeoverheidsmedewerkers ietsvaker nazorg(bij
ambtsdragers ligtditpercentageop8%).

Medewerkersvoelenzichveilig,maarminderdanandere overheidsmedewerkers
Bijnavieropdetienoverheidsmedewerkers vangemeenten (38%)gevenaanzichnooitonveiligtevoelenin
hetcontactmetburgerstijdens hetwerkennogeensbijnavijfopdetien (48%)gevenaandatditzeldenhet
gevalis.Meerinhetalgemeenstelt93procentvandemedewerkerszichzeldentot nooitonveiligtevoelen
ophetwerk. Meerzorgen lijkendeoverheidsmedewerkers zichtemakenover huncollega's:meerdaneen
kwart (27%)issomsbangdatcollega'sslachtoffer wordenvanagressieengeweld.Tweeprocent isdaar
vaakbangvoor.
Dematewaarinoverheidsmedewerkers vangemeentenzich(on)veiligvoelen,komtredelijk overeen metde
matewaarinandereoverheidsmedewerkers datdoen..
Wevroegendeoverheidsmedewerkers omdekansinteschattendatzijslachtoffer wordenvande
verschillende vormenvanagressieengewelddoorburgers.Overhetalgemeenachteenmeerderheidvan
deoverheidsmedewerkers vangemeentendiekans(zeer) klein.Tochschateendeelvande
overheidsmedewerkers dekansslachtoffer tewordenvanagressieengeweld inals(zeer)groot. Datgeldt
voorverbale agressie (26%),bedreiging/intimidatie (7%),fysieke agressie (5%),discriminatie (5%),seksuele
intimidatie(1%)).Demedewerkers vangemeentenzijnhiermeekoploper: bijdeandere bestuurslagen
gevenveelminder medewerkers aandekansslachtoffer tewordenalsgroot inteschatten.

Maatregelenvooreeneffectief veiligheidsbeleid volgens meerderheid goed ingevoerd
HetprogrammaVeilige PubliekeTaakvanhetministerievan BinnenlandseZakenen Koninkrijksrelaties
stimuleertdatwerkgevers maatregelentreffen vooreeneffectiefveiligheidsbeleidtegenagressieengeweld.
Debelangrijkste maatregelen zijnopgenomen infiguur3.

Figuur3         Maatregelen vooreeneffectief veiligheidsbeleid
                                                              100% 80% 60% 40% 20% 0%       20% 40% 60% 80% 100%


  Denazorgvaneen incident vanagressie engeweld isdoor
              mijn werkgever goedgeregeld


   Bijsituaties met agressieengeweld door burgers neemt
   mijn werkgever het initiatief om hiervan aangiftete doen


      Mijn werkgever treedt daadkrachtig op bijagressieen
                       geweld door burgers


  Ikhebvoldoende voorlichting/traininggehad over hoe om
        tegaan met agressie engeweld door burgers


Deorganisatie laat burgersvoldoendeweten dat agressieen
             geweld niet geaccepteerd worden


                                                         m(helemaal) meeoneens m(helemaal) meeeens



Uithetonderzoek blijkt dateenmeerderheidvandeoverheidsmedewerkers vangemeentenoverhet
algemeenvindtdat hetbeleidzoals hetprogrammaVPTdatvoorstaat, isgeïmplementeerd. Relatiefveel
medewerkers gevenaandevoorlichting/training onvoldoendetevinden.
Watdezefiguurook laatzien, isdatnogalwatmedewerkers deverschillende aspectenvanhetbeleidniet
goedkunnen beoordelen (zijhebben nietkunnenaangeven heteensofoneenstezijnmetdestellingen).
Blijkbaar heefteen(fors) deelvandeoverheidsmedewerkers geenzichtophetdaadkrachtig optredenvan
dewerkgever, dematewaarinmenburgers laatwetendatagressieengeweld nietgeaccepteerdworden,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                          REGIOPLAN



'ofdewerkgever hetinitiatief neemtomaangiftetedoenbijagressieengeweld'endematewaarinde
nazorggoedisgeregeld'.

Meerderheid overheidsmedewerkerslaatzichnietbeïnvloeden dooragressieengeweld
35procentvandeoverheidsmedewerkers vangemeentengeeftaandatzijnofhaarfunctie risicovolle
situaties metzichmeebrengt, maareengroter percentage (42%)vandemedewerkersgeeftaandatditniet
hetgevalis.Debelevingvandefunctieopditaspect ishetzelfde alsbijdepolitieke ambtsdragers van
gemeenten.

Eenmeerderheidvandeoverheidsmedewerkers vangemeentengeeft aandatzijzichnietlaten
beïnvloedendoor(dekansop)agressieengeweld.Ziederesultaten infiguur4.Tochisernogaltijdeen
groepoverheidsmedewerkers diewelvermijdingsgedrag vertoont:éénopdetien medewerkers geeftaan
dathetrisicoopagressieengewelddeeigen beslissingen beïnvloedt. Ookgeventweeopdetien
medewerkers aanhetmoeilijktevindenombeslissingente nemenalsdat risico'sopagressieengeweld
metzichmeebrengt. Eenderdevandeoverheidsmedewerkers signaleert beïnvloeding vanstandpunten bij
collega'sdooragressieengeweld.Tegelijkertijd isereenforsegroepoverheidsmedewerkers (22%)die
daarbegripvoor heeft.

Figuur4         Belevingfunctieenvermijdingsgedrag dooroverheidsmedewerkers gemeenten

                                                                 100% 80% 60% 40% 20% 0%         20% 40% 60% 80% 100%

        Ikvind het moeilijk om beslissingente nemenalsik
       daardoor meer risico loop inaanrakingte komen met
                          agressie engeweld

Het risico om inaanrakingte komen met agressie engeweld
                  beïnvloedt mijn beslissingen


        Situatieswaarin ik risico'sverwacht gaik uit deweg


Het komt welvoor dat standpunten vancollega's beïnvloed
             worden door agressie engeweld

Ikheber begrip voor alscollega'szichin hun besluitvorming j
         laten beïnvloeden door agressieen geweld


       Mijnfunctie brengt risicovolle situaties metzichmee


                                                             l (helemaal) meeoneens W(helemaal) meeeens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>