<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>SAMEN GORINCHEM MOOIER MAKEN

         Programma- en actieplan

     Invoering Omgevingswet 2020-2029
                 versie 1.0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


1       INTRODUCTIE EN DOELSTELLING
Nu de datum van in werking treden 1-1-2021 van de Omgevingswet met rasse stappen nadert, is het
van belang om voorbereidingen en de noodzakelijke besluitvorming goed af te stemmen. In dit
programma- en actieplan brengen we u op de hoogte van de aanpak en planning. De te nemen acties
en besluiten hangen allemaal samen met het goed laten functioneren van het nieuwe wettelijke
instrumentarium en het thema participatie. Er zijn een aantal infografics opgenomen om de
onderlinge samenhang in beeld te brengen.

Verbeterdoelen Omgevingswet
De Omgevingswet is een van de grootste wettelijke veranderingen in Nederland. De historisch
gegroeide veelheid van wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving wordt geïntegreerd
in één nieuw stelsel. De wet zet de gebruiker centraal en beoogt meer flexibiliteit te bieden.
Samengevat gaat het om de volgende vier verbeterdoelen van de nieuwe wet:
 Inzichtelijkheid, voorspelbaarheid en gebruikersgemak;
 Versnellen en verbeteren besluitvorming;
 Samenhangende benadering beleid, besluitvorming en regelgeving;
 Bestuurlijke afwegingsruimte.

Impact van de Omgevingswet
De Omgevingswet richt zich, in lijn met bovenstaande verbeterdoelen, voor een groot deel op
cultuur, houding en werkwijze en voor een ander deel op juridisch-planologische instrumenten.
Daarmee sluit de Omgevingswet aan bij het veranderproces dat we als gemeente al hebben ingezet,
als gevolg van de veranderende samenleving. Onze ambitie is dat wij in Gorinchem de kansen die de
wet biedt voor zowel initiatiefnemers, belanghebbenden als ook voor de gemeente zoveel mogelijk
willen benutten.

Planning van de invoering
De invoering van de Omgevingswet is een meerjarig proces. Vanuit de wetgever zijn er drie harde
deadlines voor de gemeente:
 1-1-2021: Inwerkingtreding Omgevingswet en Digitaal Stelsel (omgevingsloket);
 1-1-2024: Verplichting Omgevingsvisie;
 1-1-2029: Verplichting Omgevingsplan.

Wat vooraf ging
Vanaf 2017 tot nu is gewerkt aan bewustwording en kennisontwikkeling met betrekking tot de
Omgevingswet. Daarnaast is een nieuw VTH-systeem in gebruik genomen wat geschikt is voor de
Omgevingswet en aangesloten kan worden op het DSO. De raad is op aantal momenten
geïnformeerd over de inhoud van de wet.

De volgende stap: “Vernieuwend werken”
In dit Programma- en actieplan wordt gekozen voor een invoeringsstrategie, waarbij raad en college
al lerend en in interactie met de stad, stap voor stap de Omgevingswet gaan invoeren. Immers, een
blauwdruk leent zich niet voor een proces, dat nauwelijks aan de voorkant in zijn geheel is te
overzien. De invoering van de wet loopt door tot 1 januari 2029. We gaan stap voor stap het stelsel
iteratief op maat maken voor Gorinchem. Dit geldt voor elk afzonderlijk instrument (o.a.

                                                      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

omgevingsvisie, programma, omgevingsplan). Het geldt ook voor de wijze waarop we de
instrumenten iteratief op elkaar gaan aansluiten tot een samenhangend geheel. Deze omvangrijke
operatie raakt alle bestaande instrumenten, regels, werkprocessen en gemeentelijke dienstverlening
(bijvoorbeeld bestemmingsplannen, beleidsnota’s, structuurvisies, verordeningen, toetsing en
handhaving, ondersteunende informatievoorziening). Het betreft bij elkaar een paar honderd
documenten en instrumenten en vele werkprocessen. De inzet is om waar mogelijk met het nieuwe
wettelijke instrumentarium en in de geest van de Omgevingswet te gaan werken. In principe is dit
geen extra werk, maar anders werken. Oftewel: vernieuwend werken. Opbouwen van
instrumentarium, naar binnenhalen van bruikbare externe voorbeelden, verbeteren werkprocessen
en ontwikkelen van houding en gedrag verbinden we direct met elkaar. Elke keer als we een nieuwe
opgave gaan oppakken, participatie gaan vormgeven, gaan samenwerken, initiatieven faciliteren,
nieuwe instrumenten inzetten, krijgen we meer inzichten en komen nieuwe mogelijkheden in bereik.
Stap voor stap leren we en bouwen we het gewenste stelsel op.




Figuur: Principeweergave van het (leer)proces


Ambitie en doelstelling
De ambitie is dat Gorinchem de jaren tot 2029 optimaal benut om de mogelijkheden van de wet voor
de stad te implementeren. Het is een omvattend proces. Dit laat zich niet rechtlijnig uittekenen. Het
is een ontdekkingsreis voor en door de stad van raad, college, organisatie, inwoners en partners. Met
als uiteindelijke ambitie een vernieuwd en op maat gemaakte aanpak en instrumentarium (o.a.
omgevingsvisie, programma’s, omgevingsplan, omgevingsvergunning) voor het fysieke domein en
verbeterde dienstverlening aan de stad. Door de mogelijkheden van de wet te benutten, kunnen we
Gorinchem samen steeds mooier maken! Een ambitie bereik je door de focus te richten op doelen.




                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

We zetten met de Omgevingswet actief in op het realiseren van de volgende doelen:
 Doel 1: De samenwerking met partners in het fysieke domein beter vorm te geven inclusief het
   op hoger niveau brengen van de (beleids)participatie en in het bijzonder de uitgangspunten
   “Open Vesting” en “ Mensen maken de stad”.
 Doel 2: Het vereenvoudigen van regelgeving en procedures en verbeteren van de
   dienstverlening.
 Doel 3: Dat iedereen een gelijke positie, informatievoorziening en toegang heeft bij
   ontwikkelingen van de fysieke omgeving.
 Doel 4: Het op maat inrichten van het nieuwe instrumentarium, zodat we de vraagstukken in
   Gorinchem op een integrale wijze faciliteren, zowel ruimtelijk als maatschappelijk.

Leeswijzer| Opzet van het plan
Dit plan zorgt ervoor dat de Omgevingswet en de gemeentelijke ambities, in een gezamenlijk
leerproces van Raad, College en ambtelijke organisatie, op basis van wettelijke eisen wordt
geïmplementeerd. Het is dus vooral een actieplan en geeft geen volledige uitleg en informatie over
de wet zelf (zie o.a. aandeslagmetdeomgevingswet.nl) . We hebben in het plan onderscheid gemaakt
tussen de ontwikkeling van nieuwe (kern)instrumenten en wat het vraagt aan verandering in de
manier van (samen)werken. Tevens zijn de meerjarige actieplanning, de programmaorganisatie en de
benodigde financiën voor 2020-2021 in beeld gebracht.




                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


2       NIEUWE (KERN)INSTRUMENTEN
Met het inwerking treden van de wet is een nieuw stelsel van juridisch planologische
kerninstrumenten van kracht. We gaan de volgende vier nieuwe instrumenten in onderlinge
samenhang en als communicerende vaten (zoals bedoeld door de wetgever) ontwikkelen:
 Omgevingsvisie
 Omgevingsprogramma
 Omgevingsplan
 Omgevingsvergunning

Naast deze juridisch planologische kerninstrumenten komt er bij in werking treden van de wet een
nieuw digitaal stelsel (DSO) met 1 centraal loket. Wij gaan hier tijdig op aansluiten. Het motto bij alle
benodigde acties, behorend bij de ontwikkeling van de nieuwe (kern)instrumenten, is: “ruimte voor
ontwikkeling, zorg voor kwaliteit”

Omgevingsvisie
Een Omgevingsvisie conform alle eisen van de wet is verplicht per 1-1-2024. Vanwege de urgentie
om een aantal stedelijke ontwikkelingen (zoals opgenomen in onder andere de Woon en
Transformatievisie, de Mobiliteitsvisie, de RES, het kaderdocument Arkelsedijk, et cetera) zorgvuldig
op elkaar af te stemmen en een vigerende structuurvisie (2015) die hiervoor te weinig kader biedt,
zal op korte termijn een 1e versie van de Omgevingsvisie opgesteld worden. Vaststelling daarvan
vindt plaats in 2021. Voor het proces en het kader voor de inhoud wordt een startnotitie opgesteld.
De eerste jaren na vaststelling van deze Omgevingsvisie 1.0 benutten we om de visie te verfijnen.
Leerervaringen uit het eigen proces en ervaringen elders in Nederland nemen we daarin mee. De
Omgevingsvisie 1.0 die we in 2021 vaststellen voldoet naar verwachting nog niet aan alle vereisten
vanuit de wet en zal dan ook om die reden aangevuld moeten worden. Vóór 2024 is de
Omgevingsvisie 1.0 herzien, zodat we op 1-1-24 een versie hebben die voldoet aan de verplichte
eisen.

Omgevingsprogramma
De Omgevingswet spreekt naast de omgevingsvisie ook over het Omgevingsprogramma. Het begrip
‘programma’ kan spraakverwarring oproepen. Daarom is het belangrijk te weten wat de
basiselementen van het instrument zijn. Het programma in de Omgevingswet is een flexibel
instrument dat de gemeente kan toepassen om de ambities en opgaven die zijn opgenomen in de
Omgevingsvisie nader uit te werken in beleid voor de ontwikkeling, het gebruik, het beheer, de
bescherming of het behoud van de fysieke leefomgeving. Een programma biedt dus meer ruimte om
de effecten van beleid inzichtelijk te maken.
We doen eerst een ambtelijk een onderzoek naar het kerninstrument Omgevingsprogramma en hoe
dit zich verhoudt tot onze huidige manier van werken. We zullen de raad in 2020 vragen om de
uitgangspunten en aanpak voor omgevingsprogramma’s onder de Omgevingswet vast te stellen.
Daarna vindt verdere invulling van de programma’s plaats in samenhang met het opstellen van de
Omgevingsvisie.




                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

Omgevingsplan
Bij inwerkingtreding van de Omgevingswet beschikt de gemeente van rechtswege over een tijdelijk
Omgevingsplan bestaande uit alle huidige bestemmingsplannen, beheersverordeningen en de
zogenaamde bruidsschat. De gemeente krijgt tot 2029 de tijd het tijdelijk Omgevingsplan om te
bouwen tot één grondgebied dekkend Omgevingsplan dat volledig aan de eisen van de
Omgevingswet voldoet. Dit ombouwen vraagt om een strategie, vaststellen ambities en inzet voor de
komende jaren. Als eerste gaan we de huidige regels t.a.v. de fysieke leefomgeving samenbundelen
in een nieuwe Verordening Fysieke Leefomgeving en de huidige verordeningen daarop aanpassen.
Vanwege de urgentie van stedelijke ontwikkeling (zoals benoemd bij de Omgevingsvisie) starten we
eind 2020 met een eerste praktijkproef door het ontwikkelen van het ‘Omgevingsplan Vleugels van
de Stad’. We zullen daarin het hele gebied of een deel van de Vleugels opnemen. Deze praktijkproef
helpt om inzicht te krijgen in de inhoud en omvang van de bijbehorende werkzaamheden. Daarnaast
gaan we (deels) regels t.a.v. de fysieke leefomgeving die verwoord zijn in de Verordening Fysieke
Leefomgeving, omzetten naar toepasbare regels en opnemen in de regels in het Omgevingsplan. Eind
2021 zullen we een plan van aanpak voorleggen hoe alle regels en gebieden op 1 januari 2029 zijn
opgenomen in een grondgebied dekkend Omgevingsplan.

Omgevingsvergunning (nieuwe stijl)
Vanaf 1-1-2021 moet de gemeente klaar zijn om een Omgevingsvergunning af te geven die voldoet
aan de eisen van de Omgevingswet. De hoofdregel is dat de reguliere procedure van toepassing is.
Dit betekent dat deze vergunning in principe binnen 8 weken afgegeven moet worden, waarbij de
vergunningsaanvraag meer integraal beoordeeld wordt. Onder de huidige wetgeving wordt de
vergunning automatisch verleend als de beslistermijn voorbij is. Onder de Omgevingswet geldt dit
niet meer. Ook zullen met de ketenpartners: het Waterschap Rivierenland, Provincie Zuid Holland en
de GGD en opdrachtnemers zoals de Omgevingsdienst Zuid Holland Zuid afspraken worden gemaakt

Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO)
Voor de (gemeentelijke) aansluiting op het planologische deel van het DSO wordt eerst een plan van
aanpak opgesteld en vervolgens een inkoop- en invoeringstraject gestart. Recentelijk is het VTH
systeem al aanbesteed waarbij rekening is gehouden met de komst van het DSO. Hiermee gaan we er
voor zorgen dat vanaf 1-1-2021 de gemeente is aangesloten is op het landelijke DSO. Dit is één
omgevingsloket die bij inwerkingtreding van de wet de bestaande toepassingen zoals
Omgevingsloket online (OLO), Activiteitenbesluit Internet Module (AIM) en ruimtelijkeplannen.nl
vervangt. De eerste fase omvat in ieder geval het wettelijke minimum voor de uitvoering van de
Omgevingswet, zoals Omgevingsplan en het kunnen ontvangen en behandelen van aanvragen.
Daarnaast zal het systeem ook zorgdragen voor de publicatie. Daarna wordt het digitale stelsel door
het Rijk, in fases verder uitgebreid met als voorlopige einddatum 2024. Tussen nu en 2024 wordt
door de bestuurlijke partners IPO, VNG, UvW en Rijk besloten hoe het DSO gefaseerd wordt
doorontwikkeld en hoe realisatie kan plaatsvinden. Het streefbeeld staat dus nog niet vast. In
samenwerking met de omgevingsdienst, de provincie en het waterschap voeren we hiermee een
forse digitaliseringsslag op het gebied van 'standaarden', digitaal zaakgericht werken en
gegevensuitwisseling door.




                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


3       ANDERS (SAMEN)WERKEN
Met het in werking treden van de wet is een andere manier van werken van toepassing:
samenhangend, als één overheid, zorgend voor ketensamenwerking, in samenspraak met de
samenleving. We gaan op volgende vier gebieden nieuw of aangepast beleid ontwikkelen en
invoeren:
 Communicatie- en participatie;
 Mandaten, in het bijzonder regeling t.a.v. van bevoegdheden Raad/College;
 Ketensamenwerking: arrangementen uitvoeringsdiensten;
 Dienstverlening: bedrijfsprocessen (ambtelijke organisatie).
Als ondersteuning voor deze veranderopgave wordt een leer- en trainingsomgeving ingericht. Deze
sluit aan op de acties die lopen op het gebied van de organisatieontwikkeling. Het motto bij alle
benodigde acties, behorend bij de ontwikkeling van het anders werken, is: “initiatiefnemer centraal”.

Communicatie en participatie
Onderzocht wordt wat nodig is om te voldoen aan de eisen die de Omgevingswet stelt aan
participatie. We toetsen daarbij aan wat in de Memorie van Toelichting op de Omgevingswet is
opgenomen (afspraken, rolverdeling en toezicht op kwaliteit participatie). Conform de doelstellingen
Omgevingswet wordt nieuw communicatie- en participatiebeleid vastgesteld en gezorgd voor
invoering en borging van de gewijzigde werkwijze in de organisatie. Daarnaast worden alle
gemeentelijke communicatiemiddelen in relatie tot de omgevingswet voor 1/1/2021 aangepast op
nieuwe content met juiste terminologie en tone of voice. Waarbij de informatie voor iedereen
toegankelijk is (gelijke informatie).

Mandaten
Een analyse wordt gemaakt van de veranderingen van de bevoegdheden van raad en college ten
opzichte van elkaar met de komst van de Omgevingswet. In combinatie met de veel kortere (acht
weken) procedure om vergunningen te verlenen, houden we het huidige besluitvormingsproces en
de daarbij behorende bevoegdheden en rolneming tegen het licht. We kijken daarbij ook naar de
praktische aspecten: hoe is agendering georganiseerd, welke termijnen gelden voor besluitvorming,
hoe wordt hierover gecommuniceerd, op welke manier zijn inwoners hierbij betrokken en hoe
kunnen ze hun mening kenbaar maken? Na afstemming met de raad wordt, indien nodig, de regeling
Mandaten aangepast.

Ketensamenwerking
Om een initiatief kwalitatief goed en snel te kunnen beoordelen, komt er een zorgvuldig en "lean"
proces dat werkt, binnen de gemeentelijke organisatie en in verbinding staat met de ketenpartners,
zoals de Omgevingsdienst. Er wordt een werkwijze ontwikkeld en afspraken gemaakt over hoe om te
gaan met het vooroverleg, omgevingstafel en omgevingscoach. Samen met de Omgevingsdienst
Zuid-Holland-Zuid en de overige betrokken partijen maken we concrete afspraken op welke wijze we
genoemde veranderingen als gevolg van de Omgevingswet in de huidige praktijk van
vergunningverlening, toezicht en handhaving per 2021 doorvoeren.




                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

Dienstverlening
In een nieuwe (interne) richtlijn “werkprocessen OW” worden de belangrijkste werkprocessen zoals,
vergunningverlening, toezicht en Handhaving, opstellen en wijzigen omgevingsplan, opstellen en
wijzigen omgevingsvisie, vastgelegd. Landelijk is er een uitgebreid onderzoek gedaan naar een bij de
Omgevingswet passend dienstverleningsconcept. Onderzocht zijn wie de initiatiefnemers en
belanghebbenden zijn (persona’s) en wat hun de drijfveren, belangen, routines en wensen zijn
gedurende het dienstverleningsproces (klantreis). Deze uitkomsten vormen voor ons de basis voor
het ontwikkelen van de nieuwe dienstverlening onder de Omgevingswet. Het
dienstverleningsconcept Omgevingswet bestaat uit vier serviceformules die wij zelf passend inzetten
bij de diverse klantvragen en klanttypen. Een serviceformule beschrijft op inzichtelijke manier hoe de
dienstverlening eruit komt te zien en wat de klant ervaart. De serviceformules geven houvast en ook
versnelling bij de veranderopgave. Het gaat om de Snelserviceformule, de Ontwerpformule, de
Ontwikkelformule en de Toezichtformule. Voor de invoeringen van deze veranderopgave wordt in
samenhang met de Leer- en trainingsomgeving en met de nieuwe gemeentelijke Visie op
Dienstverlening, een plan van aanpak opgesteld en uitgevoerd.

Leer- en trainingsomgeving
Met de Omgevingswet gaat er veel veranderen in wetgeving en de manier van werken. Voor het
opdoen van kennis over de Omgevingswet worden cursussen en workshops georganiseerd. Voor de
nieuwe manier van werken en de cultuurverandering die dit vraagt, gaan we in de praktijk ervaring
opdoen en vervolgens gaan we dit evalueren en communiceren. De leer- en trainingsomgeving
bestaan uit een aantal onderdelen en sluit aan bij het interne organisatieontwikkelproject
“Medewerker nieuwe stijl”.

Kennis Omgevingswet
Eind 2020 beschikt iedere collega binnen de gemeente over de basiskennis van de Omgevingswet.
Hiervoor wordt een opleidingstraject in gang gezet. De basis is het uitgangspunt, daarnaast krijgen
diverse teams een verdiepingsslag specifiek gericht op hun werk. De verdiepende opleiding
organiseren we in samenwerking met ketenpartners in de regio. Welke vorm dat krijgt, werken we
uit in het tweede kwartaal van 2020.

Ervaring opdoen in de praktijk (experimenten en praktijkproeven)
We gaan ervaring en kennis opdoen bij de uitwerking van de diverse kerninstrumenten. Hiervan
willen we leren door deze niet alleen inhoudelijk te evalueren, maar ook op samenwerking en
werkwijze. De nieuwe werkprocessen worden ook in een spelomgeving geoefend.

Frequente communicatie over leerervaringen via Infoweb
De leerervaringen uit praktijkproeven en bijeenkomsten worden structureel vastgelegd via blogs en
nieuwsberichten. Op deze manier krijgen we een steeds scherper beeld welke aanpassingen de
Omgevingswet vraagt op het gebied van cultuur, gedrag en competenties.




                                                      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


4           ACTIES EN PLANNING
De invoering van de Omgevingswet is een meerjarig proces. Vanuit de wetgever zijn er drie harde
deadlines voor de gemeente:
 1-1-2021: Inwerkingtreding Omgevingswet en Omgevingsloket,
 1-1-2024: Verplichting een vastgestelde Omgevingsvisie te hebben,
 1-1-2029: Verplichting één Omgevingsplan voor het gehele grondgebied te hebben.

De acties die nodig zijn om te voldoen aan deze deadlines hebben we onderverdeeld in drie
pakketten:
 Pakket 21:
    a. minimale verplichte acties Omgevingswet (voor 2021);
    b. niet wettelijk verplicht, maar wel vanuit bedrijfsmatig oogpunt noodzakelijk, wel geadviseerd
        in het kader van betere dienstverlening en klantgerichte bedrijfsvoering (voor 2021);
 Pakket Vernieuwend werken (2020-2028).
 Pakket Omgevingswetproof (voor 2029).

Omdat het over een langjarige periode gaat hebben we alleen de acties opgenomen die we nu
kunnen overzien. Iedere twee jaar vindt herziening/aanvulling van dit plan plaats. Bij elke actie is
aangegeven wat de rol van de Raad hierbij is (I=informerend, B=Besluitvormend).

Voor de uitwerking van de kerninstrumenten gaan we uit van een standaardproces, waarbij we
starten met een Startnotitie (procesbeschrijving en afstemming ambities/kaders), indien noodzakelijk
een eerste inhoudelijke Verkenning en vervolgens een Ontwerp en Definitief besluit.

Pakket 21a: minimale verplichte acties Omgevingswet (voor 2021)
De VNG heeft een overzicht minimale acties Omgevingswet opgesteld. Dit overzicht biedt een
handreiking om tijdig voorbereid te zijn op de OW. De onderwerpen zijn geheel in lijn met de acties
in onderstaand overzicht. Daarnaast willen we dat het huidige niveau van dienstverlening
gehandhaafd blijft.

Nr.        Onderdeel                              Actie                                        Raad   Planning

      1    Omgevingsvergunning                    Indieningsvereisten                          I       Q3 2020
      2                                           Vergunning verlening aangepast WKB           I       Q3 2020
      3                                           Toezicht en Handhaving bouwactiviteiten      I       Q3 2020
                                                  aangepast aan WKB
      4    Digitaal Stelsel Omgevingswet          Plan van Aanpak                              I       Q2 2020
      5                                           Aanbesteding en realisatie aansluiting DSO   I       Q4 2020
      6    Communicatie en participatie           Alle communicatie uitingen aanpassen         I       Q4 2020
      7    Dienstverlening                        Interne richtlijn werkprocessen OW           I       Q4 2020
                                                  opstellen en invoeren
      8    Leer- en trainingsomgeving             Opleidingsplan                               I       Q2 2020
      9                                           Uitvoeren opleidingsplan                             Voor Q4
                                                                                                          2020
      10                                          Voorkeursrecht en onteigenen:                I       Q4 2020
                                                  procedures en regels kunnen toepassen




                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

Pakket 21b: Niet verplicht, wel geadviseerd in het kader van dienstverlening en bedrijfsvoering
(voor 2021)
Om minimaal het huidige dienstverleningsniveau te kunnen handhaven zijn aanvullend aan pakket
21a nog een aantal acties noodzakelijk.

Nr.         Onderdeel                                      Actie                                       Raad    Planning

      1     Omgevingsplan (tijdelijk, van rechtswege)      Opschonen planvoorraad/digitaliseren        I         Q3 2020
      2                                                    Kennis nemen inhoud bruidsschat             I         Q3 2020
      3     Verordening Fysieke Leefomgeving               Startnotitie                                B         Q2 2020
      4                                                    Ontwerp VFL                                 B         Q3 2020
      5                                                    Definitief VFL                              B         Q4 2020
      6                                                    Toepasbare regels uitwerken
      7     Overige gemeentelijk verordeningen             Opnieuw vaststellen verordeningen waar      B         Q4 2020
                                                           deels regels uit fysieke leefomgeving uit
                                                           zijn.
       8                                                   o.a. Legesverordening aanpassen             B         Q4 2020
       9                                                   o.a. Verordening planschade aanpassen       B         Q4 2020
      10    Communicatie- en participatie                  Communicatie- en participatiebeleid         B         Q4 2020
                                                           opstellen en vaststellen
      11    Mandaten                                       Regeling herijken + vaststellen             B         Q4 2020
      12    Ketensamenwerking                              Afspraken uitvoeringsdiensten aanpassen     I         Q4 2020
      13                                                   Afspraken maken met provincie               I         Q4 2020
                                                           gedecentraliseerde bodemtaken
      14    Leer- en trainingsomgeving                     Grondbeleid: kunnen toepassen regels en     I         Q4 2020
                                                           procedures
      15                                                   Kunnen werken met tijdelijk                 I         Q4 2020
                                                           omgevingsplan


Werkprincipes “Pakket 21” :
 Strakke planning, fasering en organisatie;
 Gebruik van “best practices” en landelijke instructies;
 Resultaatgericht;
 Zo veel mogelijk beleidsneutraal.

Pakket “Vernieuwend werken” (2020 – 2028)
De invoering van de wet loopt door tot 1 januari 2029. Via het pakket “Vernieuwend werken” gaan
we stap voor stap het stelsel op maat maken voor Gorinchem. Dit geldt voor elk afzonderlijk
instrument (o.a. omgevingsvisie, programma, omgevingsplan). Het geldt ook voor de wijze waarop
we de instrumenten iteratief op elkaar gaan aansluiten tot een samenhangend geheel.

Nr.        Onderdeel                                    Actie                                          Raad   Planning

  1        Omgevingsvisie 1.0                           Startnotitie                                   B         Q2 2020
  2                                                     Verkenning                                     B         Q3 2020
  3                                                     Ontwerp                                        B         Q1 2021
  4                                                     Definitief                                     B         Q3 2021
  5        Omgevingsprogramma                           Onderzoek naar inhoud                          B         Q3 2020
  6                                                     Invulling Programma’s                          I         Q3 2021
  7        Omgevingsplan, praktijkproef Vleugels        Startnotitie (+Inhoud en vorm plan)            B         Q2 2020
  8                                                     Verkenning                                     B         Q4 2020
  9                                                     Ontwerp                                        *         Q2 2021
 10                                                     Definitief                                     *         Q4 2021
 11        Omgevingsplan, overige delen                 Plan van aanpak opstellen                      *         Q4 2021


                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

 13                                            Ontwerp en definitief                  *        2022-2029
 14     Leer- en trainingsomgeving             Omgevingstafels Omgevingsvisie         I          Q3 2020
 15                                            Praktijkproef Omgevingsplan Vleugels   I          Q4 2020
 16                                            Spelomgeving werkprocessen inrichten   I          Q4 2020
*afhankelijk van de afspraken tussen uw raad en het college

Werkprincipes pakket “Vernieuwend werken”:
 Inspireer met best practices en landelijke richtlijnen;
 Maak gebruik van de mogelijkheden van het nieuwe instrumentarium;
 Organiseer – en vernieuw - de samenwerking met partners en participatie met de inwoners;
 Innoveer, exposeer, debatteer en leer.

Pakket Omgevingswetproof (voor 2029)
In dit laatste pakket voeren we de acties uit die nodig zijn om uiterlijk 2029 volledig te werken
volgens de Omgevingswet.

Nr.     Onderdeel                               Actie                                 Raad     Planning

      1 Omgevingsvisie 2.0                      Startnotitie                          B             Q4 2022
      2                                         Verkenning                            B             Q1 2023
      3                                         Ontwerp                               B             Q2 2023
      4                                         Definitief                            B             Q4 2023
      5 DSO                                     Plan van aanpak fase 2                I             Q2 2022
      6                                         Uitvoeren fase 2 DSO                  I             Q4 2024




                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


5        PROGRAMMAORGANISATIE
Als koepel over verschillende acties is de programmaorganisatie verantwoordelijk voor
communicatie, strategie, overzicht en de samenhang tussen de diverse werkzaamheden. Zij stuurt
erop dat er in Gorinchem stap voor stap wordt toegewerkt naar een samenhangend stelsel voor de
fysieke leefomgeving inclusief bijbehorende manier van werken.

De programmaorganisatie zorgt voor de condities om vernieuwend werken mogelijk te maken en de
condities om met elkaar (raad, college, organisatie en stad) te leren. Hiervoor organiseert zij
bijeenkomsten, kennisdeling, studiedagen en kruisbestuivingen tussen praktijkproeven. Deze
bijeenkomsten zijn gericht op onder andere de volgende vraagstukken:
 de balans tussen beschermen en ontwikkelen;
 het samenspel (waaronder participatie) tussen bestuur, organisatie, initiatiefnemer en
    samenleving;
 ketensamenwerking zowel intern als extern (o.a. OZHZ, GGD, Veiligheidsregio, waterschap,
    provincie);
 de vereenvoudiging en versnelling van procedures (o.a. voor initiatieven, klachten en
    meldingen);
 de mogelijkheden voor maatwerk en de samenhang tussen de instrumenten.

Taken en verantwoordelijkheden
Gemeenteraad
Voor de raad is dit Programma- en Actieplan het kader en de werkwijze om de Omgevingswet stap
voor stap in te voeren. Elke twee jaar stelt de raad een herziening van dit plan op zodat nieuwe acties
een plaats krijgen. Jaarlijks worden de Gorinchemse ervaringen met de invoering van de
Omgevingswet gemonitord (wat hebben we gedaan? Wat zijn de resultaten? Wat hebben we
geleerd?).

Desgewenst kan de raad initiatief nemen om voor het programma een delegatie uit haar midden te
benoemen, die meer intensief bij het programma betrokken is. Doelen voor deze delegatie zijn onder
andere een betere procesgang en grotere diepgang bij bespreking en besluitvorming van
programmaonderwerpen bij de raad evenals verrijking van de inhoudelijke scope van het programma
met interesses vanuit de raad.

Bestuurlijk opdrachtgever
Het College is bestuurlijk opdrachtgever voor de invoering van de Omgevingswet. Ieder kwartaal
wordt het College via een uitgebreide memo geïnformeerd over de voortgang en resultaten van de
activiteiten uit het programmaplan. Voor de verschillende deelproducten (zoals de Omgevingsvisie,
Omgevingsplan, Verordening Fysieke Leefomgeving etc.) zijn de betreffende portefeuillehouders
verantwoordelijk.

Ambtelijk opdrachtgever
De opgavemanager Stedelijke Ontwikkeling is ambtelijk opdrachtgever voor de uitvoering van het
programma- en actieplan. Het programma- en actieplan is vastgesteld in het MT. Het MT is



                                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

verantwoordelijk voor de in te zetten capaciteit en middelen voor de uitvoering van het
programmaplan. Ten minste ieder half jaar wordt het MT geïnformeerd over de voortgang.

Opdrachtnemer
Opdrachtnemer is het kernteam Invoering Omgevingswet. Gewerkt wordt met een breed kernteam,
omdat de invoering van de Omgevingswet betrekking heeft op een groot deel van de organisatie. Het
kernteam bestaat uit medewerkers op het gebied van:
 Ruimtelijke Ordening;
 Vergunningverlening;
 Juridische zaken;
 Toezicht en Handhaving;
 Communicatie;
 Dienstverlening;
 Informatievoorziening;
 Projectleiders (deel) producten (Omgevingsvisie, omgevingsplan etc.).
Ook Personeel & Organisatie is vertegenwoordigd in het kernteam, omdat de invoering van de
Omgevingswet ook veranderingen in de organisatie vraagt.

Het kernteam wordt aangestuurd door de projectleider Invoering Omgevingswet. De projectleider is
verantwoordelijk voor de coördinatie en uitvoering van de acties, aanspreekpunt op het gebied van
de Omgevingswet en levert een bijdrage aan de uitvoering van het programma- en actieplan.

Het kernteam is verantwoordelijk voor het initiëren en uitvoeren van acties en vervult een
ambassadeursfunctie. Deze ambassadeursfunctie bestaat uit het intern delen van kennis over de
voortgang van de invoeringen ontwikkelingen op het gebied van de Omgevingswet.

Werkgroepen voor deelproducten
Voor verschillende deelproducten (zoals de Omgevingsvisie, Omgevingsplan etc.) worden
afzonderlijke werkgroepen gevormd met inhoudelijk betrokken medewerkers. De uitwerking is
opgenomen in bijbehorende Startnotitie.

Externe ondersteuning
Voor uitvoering van het Programma- en actieplan wordt samengewerkt met de volgende externe
bureaus:
 BVR voor Omgevingsvisie en programma’s;
 SAB voor Omgevingsplan;
 Senze voor Verordening Fysieke leefomgeving;
 Procap en SAB voor projectmanagement.

Samenwerking
Zuid-Holland-Zuid (Omgevingsdienst/DGJ/Veiligheidsregio)
Op dit schaalniveau wordt bestuurlijk en ambtelijk afgestemd en samengewerkt. Hiervoor fungeren
een stuurgroep en een ambtelijke projectgroep als gremia waarin tussen gemeenten en verbonden
partijen kennis wordt gedeeld en mogelijkheden tot samenwerking worden benut. De provincie Zuid-
Holland is hier bij aangehaakt en beschouwt het overleg als goede ingang naar de sub regio’s en
gemeenten om informatie uit te wisselen en afspraken te maken over de Omgevingswet.

                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020



Provincie Zuid Holland
Door het opstellen van een Omgevingsverordening die de gemeenten bindt, is de provincie een
belangrijke partner. Wij willen met de provincie afspraken maken over de wijze waarop zij aan de
realisatie van de strategische agenda van Gorcum en de regio kan bijdragen in het licht van de
Omgevingswet c.q. de provinciale Omgevingsverordening.

Waterschap Rivierenland
Met het waterschap zijn in de aanvangsfase de eerste contacten gelegd. In eerste instantie zal dit op
Zuid-Holland-Zuid-niveau worden geïnitieerd, waarbij we net als bij de provincie ook met het
Waterschap de samenwerking zoeken. Uiteraard betrekken we het waterschap in de processen rond
de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan.

Sturing
Sturing op tijd: we gaan minimaal voldoen aan de wettelijke gestelde termijnen van de wet. Dit zijn:
 tot 2021: startdatum wet (o.a. verplichtingen t.a.v. omgevingsvergunningen, gedigitaliseerde
    bestemmingsplannen).
 tot 2024: tussentijds ijkpunt invoering wet (o.a. verplichting voor Omgevingsvisie, die
    Omgevingswetproof is).
 tot 2029: afronding invoering (o.a. verplichtingen voor Omgevingsplan, die Omgevingswetproof
    is).
De raad en het college kunnen, bijvoorbeeld op basis van de voortschrijdende inzichten uit de
praktijkproeven, besluiten om een hoger implementatietempo na te streven.

Sturing op middelen: naast de inzet van capaciteit uit de organisatie, zijn additionele middelen nodig
voor de uitvoering van het programma. De omvorming van het huidig stelsel naar een nieuw stelsel
(met bijbehorende werkwijzen en werkprocessen) vergt tijd, ruimte, ontwikkel- en leerfaciliteiten
voor raad, college en organisatie. Hiernaast zijn er ook middelen nodig voor het opzetten van het
Digitaal Stelsel Omgevingswet. De balans aanbrengen tussen inzet financiële middelen en omvang
programma vindt plaats in de begrotingscyclus (o.a. perspectievennota).

Sturing op risico’s: in onderstaande alinea zijn de belangrijkste risico’s (in willekeurige volgorde) op
dit moment opgenomen. Jaarlijks actualiseert het programma de risicoanalyse en de bijbehorende
managementmaatregelen.

Risico a) Onbekendheid over opzet en ambitieniveau Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
Maatregel: continu volgen Haagse ontwikkelingen met betrekking tot DSO. Op moment dat er
duidelijkheid is, wordt hierop geacteerd.

Risico b) De invoering van de Omgevingswet is meer dan een juridische technische exercitie. Het
vraagt een nieuwe houding en ander gedrag van de overheid ten opzichte van het huidige stelsel. Dit
geldt zowel voor het bestuur als de organisatie. Deze verandering kost tijd, energie, kwaliteit en
investering. Zonder dit is het risico dat de invoering niet verder komt dan resultaten die worden
gezien als nieuwe wijn in oude zakken. De mogelijkheden van de wet worden dan suboptimaal benut.




                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020

Maatregel: voldoende tijd en middelen beschikbaar stellen voor “Vernieuwend werken”, jaarlijks
monitoren voortgang, resultaten en doelbereik, hierop organiseren externe reflectie, inzichten
bespreken met bestuur en organisatie en hiermee de aanpak aanscherpen.

Risico c) Te weinig gebruikmaken van inzichten die door andere overheden worden ontwikkeld. Vele
overheden zetten stappen voor de invoering Omgevingswet. Dit levert een scala aan bruikbare
inzichten op. Risico is dat we te veel zelf willen ontwikkelen, te weinig gebruik maken van de
waardevolle inzichten van derden en dat dit leidt tot onnodige kosten.
Maatregel: het programma heeft als taak de ontwikkelingen in het land op de voet te volgen en deze
– indien relevant – naar binnen te halen.

Communicatie
Communicatie is meer dan informatie overdragen. Het gaat ook over betekenis geven en verbinden.
De veranderopgave van de Omgevingswet vraagt om anders werken. Om echt samenwerken en om
de leefwereld te verbinden met de systeemwereld. Daarom volgt op basis van dit plan ook een
communicatieplan. Een plan dat wendbaar is en meebeweegt op de implementatie van de wet. Want
de onzekerheid vraagt juist om extra communicatie. Het opzoeken van de dialoog en het geven van
informatie die voor iedereen toegankelijk is, is cruciaal. We zullen anders gaan werken en dat vraagt
om ander gedrag. Gedrag en gewoontes veranderen is lastig, dat weet iedereen. Het begint met een
goed verhaal met de juiste en krachtige woorden. Daar geeft communicatie een antwoord op.

In het communicatieplan worden de strategie, de kernboodschap, de stakeholders op basis van
Factor C in kaart gebracht. Ook wordt in het communicatieplan in gegaan op de doelstellingen voor
de verschillende partijen in de verschillende fases. Kijken we naar de inzet van middelen (met
kalender) en zal participatie nader worden uitgewerkt. Dit plan heeft raakvlakken met de
communicatiestrategie van de HR ontwikkeling in de organisatieontwikkeling, de visie op
dienstverlening en het participatiebeleid in relatie tot Go2032. Voor alles gaan we uit van een paar
principes: de inwoners staat centraal, de informatie is toegankelijk voor iedereen (digivaardig,
begrijpelijke taal, timing, de dialoog opzoeken en verbinden.




                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


6       FINANCIEN
Eind april 2016 hebben Rijk, VNG, IPO en Unie van Waterschappen een 'hoofdlijnakkoord' gesloten
over de kosten die de invoering van de wet met zich meebrengt. De afspraken hebben betrekking op
zowel de incidentele kosten als de structurele kosten, die de invoering van de Omgevingswet met
zich meebrengen. De kernpunten van het bereikte hoofdlijnenakkoord zijn:
 Het Rijk neemt de investeringskosten voor zijn rekening voor de bouw van het digitale stelsel, het
    onlangs ingestelde informatiepunt en de invoeringsondersteuning.
 De gemeenten zijn zelf verantwoordelijk voor de eigen invoeringskosten. Het gaat hier vooral om
    het stellen van beschikbare capaciteit en het digitaliseren van de eigen werkprocessen en
    bestemmingsplannen en het leggen van de koppeling met het landelijke digitale stelsel.
 Gemeenten gaan meebetalen aan de structurele uitvoeringskosten van het digitale stelsel en een
    centraal informatiepunt over de Omgevingswet voor overheden. De besparingen door de
    invoering van de Omgevingswet komen ten gunste van ieder van de betrokken partijen. Het rijk
    heeft in het akkoord toegezegd niet af te romen door uitnamen te doen uit het gemeentefonds.

Kosten programma- en actieplan
Voor de invoering van de Omgevingswet in Gorinchem heeft de Raad eenmalig bij de Begroting 2017
een budget beschikbaar gesteld van € 400.000,-. Per 1-1-2020 is hiervan nog 205.000,- beschikbaar.
Via de reguliere P en C-cyclus is de raad geïnformeerd over de besteding van deze gelden.

In de onderstaande tabel is een kostenraming gemaakt van de externe kosten voor de realisatie van
het Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet in 2020 en 2021. Voor de overige jaren tot
2029 zullen bij de eerste herziening van dit plan de kosten geraamd worden.

Onderdeel                                        Kosten (in € )      Toelichting
                                                2020          2021
Omgevingsvisie en Plan Mer                    100.000      120.000   Omgevingsvisie 1.0
Tijdelijk Omgevingsplan                       105.000                Werkprocessen en aansluiting DSO
VFL en huidige verordeningen aanpassen        113.000
Toepasbare regels                              25.000                VFL omzetten naar toepasbare regels
Omgevingsplan “Vleugels van de Stad”           60.000       40.000   Praktijkproef
Omgevingsvergunning                           120.000                Werkprocessen en aansluiting DSO
DSO                                           110.000                Analyse systemen en inkoop ICT
Opleiding en communicatie                      70.000       20.000
Projectleiding                                 80.000       30.000

Totaal                                        783.000      210.000
Dekking                                       430.000
Benodigde middelen                            353.000      210.000




                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Programma- en actieplan Invoering Omgevingswet 2020-2029
Versie: Concept 09032020
B&W 10 maart 2020


BIJLAGEN
Bijlage 1 Planning




Bijlage 2 Infografic ’s




                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>