<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Radenbijeenkomst 12 februari 2020; een impressie
Op 12 februari 2020 is er een informatieve Wethouder Eelke Kraaijeveld van gemeente
gezamenlijke radenbijeenkomst geweest      Gorinchem verzorgt de opening en heet
over de concept Regionale Energie          iedereen welkom. Hij vertelt waarom we een
Strategie (RES) Alblasserwaard. Deze       RES maken en wat er tot nu toe gebeurd
wordt opgesteld door de gemeenten          is. Hij zet uiteen wat het programma van de
Molenlanden en Gorinchem samen met         avond is, welke bijeenkomsten er geweest zijn,
de RES-partners Provincie Zuid-Holland,    zoals de goed bezochte stakeholderavond
Waterschap Rivierenland en Stedin, hierbij van 27 januari en welke bijeenkomsten
ondersteund door bureau BVR. Samen met     nog op de planning staan waaronder twee
bedrijven, inwoners, energiecoöperaties,   participatieavonden op 24 en 30 maart.
maatschappelijke organisaties,             Besluitvorming over de concept-RES vindt
wooncorporaties, wijk- en dorpsraden en    plaats in april en mei. Op 1 juni 2020 wordt
medeoverheden werken de gemeenten aan      het bod middels de concept-RES aangeboden
een energiestrategie voor de toekomst.     aan het Rijk.
Het doel van deze bijeenkomst is om de
raadsleden van gemeente Gorinchem en       Aanleiding voor de RES is het nationale
van gemeente Molenlanden gezamenlijk       Klimaatakkoord (2019). Eén van de
te informeren en input te verzamelen ten   afspraken uit het Klimaatakkoord is dat de
behoeve van de concept-RES.                30 energieregio’s in Nederland onderzoeken
                                           waar en hoe bespaard kan worden op het
                                           energiegebruik en waar het best duurzame
                                           energie op land (middels windturbines en
                                           zonnepanelen) opgewekt kan worden. Maar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn,        van bedrijfsprocessen. In 2030 dient
zodat wijken en gebouwen van het aardgas          bovendien 35% van het totale energiegebruik
af kunnen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de     uit lokale hernieuwbare bronnen te komen
plekken maatschappelijk gezien acceptabel         i.p.v. uit fossiele bronnen. In 2050 dient er
en financieel haalbaar? In de concept-RES         een energiebesparing van 30% gerealiseerd
Alblasserwaard werken de gemeenten                te zijn en moet 100% van de energie uit
Molenlanden en Gorinchem samen met de             hernieuwbare bronnen komen.
RES-partners regionaal gedragen keuzes uit.
De 30 concept-RES’en worden vervolgens            Het onderzoek naar mogelijk geschikte
allemaal doorgerekend door het Planbureau         gebieden voor de opwekking van duurzame
voor de Leefomgeving (PBL) en opgeteld,           energie gebeurt aan de hand van drie
om na te gaan of de nationale doelstellingen      scenario’s (denkrichtingen). Hierin is vooral
daarmee worden gehaald. De nationale              uitgegaan van de grootste twee bronnen van
doelstelling voor 2030 is een vermogen van 35     hernieuwbare energie die we nu in Nederland
Terawattuur hernieuwbare energieopwekking         hebben: wind- en zonne-energie. Dit zijn de
op land. Daarnaast wordt los van de RES’en        hernieuwbare bronnen die op het moment
uitgegaan van een autonome groei van              het meest efficiënt zijn en daarmee kan de
zonnepanelen op daken tot 7 Terawattuur.          grote ambitie voor de toekomst worden
Parallel aan het PBL zal het Nationaal            waargemaakt. De doelstelling voor 2030 kan
Programma RES een kwalitatieve waardering         gehaald worden in de regio Alblasserwaard
van de concept-RES uitvoeren. In maart            door plaatsing van circa 18 grote windmolens
2021 wordt de definitieve Regionale Energie       of circa 315 hectare aan zonnepanelen op
Strategie 1.0 vastgesteld.                        daken of in velden. Of met een mix hiervan,
                                                  zoals bijvoorbeeld 15 windmolens plus 60
Bart Bomas van adviesbureau BVR geeft een         hectare aan zonnepanelen. De bestaande 3
inhoudelijke introductie op de avond. Hij vertelt windturbines langs de A15 worden meegeteld.
hoe in deze regio aan de concept-RES wordt        Daarnaast is het belangrijk zoveel mogelijk te
gewerkt. Hij presenteert een kansenkaart          werken aan zonnepanelen op daken en kleine
en de actuele initiatieven en onderzoeken         velden en betere isolatie en warmtesystemen.
in de hele regio. De doelstellingen voor het
jaar 2030 en 2050 worden kort toegelicht.
De RES-inzet richt zich op 2030 en waar
mogelijk op 2050. In 2030 dient er een
energiebesparing van 20% gerealiseerd te
zijn, door veranderingen in ons elektriciteits-,
brandstoffen- en warmte- en gasverbruik.
Dat kan op allerlei manieren, zoals verbeterde
isolatie, slimmere energieomgang, ander
gedrag, vervoer en mobiliteit en het verbeteren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De mogelijkheden zijn uitgewerkt in de
volgende drie scenario’s:
-       Energiecorridor A15:
Energieopwekking en transport op en aan
de vervoersstromen in een zone rondom de
A15, de Betuwelijn, de MerwedeLingeLijn
en de Merwede. Bedrijventerreinen en
industriegebieden spelen een belangrijke rol.
Samenwerking met Rijkswaterstaat en de RES
regio’s Drechtsteden en West-Brabant is in dit Er volgt een plenaire vragenronde en discussie
scenario noodzakelijk.                         die geleid wordt door Wethouder Eelke
                                               Kraaijeveld. De vragen gaan met name over
-       Energielinie A27:                      aannames, bruikbare technieken, bestuurlijke
Een zone rondom de A27. Om de paar             keuzes en afstemming met omliggende regio’s
kilometer een lintvormig energiepark met       en partijen. Hieronder volgt een samenvatting
windturbines en zonnevelden, haaks op de       van de vragen.
A27. Samenwerking met Rijkswaterstaat en
de RES regio’s Vijfheerenlanden (U16) en       Wat is de afstemming met de omliggende
West-Brabant is in dit scenario noodzakelijk.  regio’s? Komen er bijvoorbeeld geen
                                               windmolens op de grens van andere RES
-       Zonnewaard: In dit scenario wordt      regio’s? En wat is de afstemming met de
onderzocht of doelstellingen behaald kunnen    provincie en het waterschap?
worden zonder de plaatsing van windmolens.     Op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau
Ontwerp en inpassing van zonnevelden           vindt afstemming plaats met de omliggende
in combinatie met nieuwe natuur, water         regio’s, het waterschap, de netbeheerder
en recreatie staat centraal. Meervoudige       en de provincie. Onder andere Wethouder
functionaliteit heeft een meerwaarde.          Eelke Kraaijeveld heeft contact met
In elk van de drie scenario’s zit een ‘basis’, de verantwoordelijke personen van de
dat is o.a. plaatsing van zonnepanelen         omliggende RES regio’s en de regio’s wisselen
op huisdaken waar mogelijk (+-30% zal          informatie met elkaar uit. Er zijn vanavond ook
hiervoor geschikt zijn), op grote daken        afgevaardigden aanwezig van het waterschap,
van bedrijven, publieke gebouwen, op           de provincie en het Nationaal Programma
schuren en erven van boeren en op grote        RES. De afgevaardigde van het waterschap
industriecomplexen. Daarnaast is er in de      geeft aan ook deel te nemen aan de
dorpslinten bij de dorpskernen plaats om       overleggen in de omringende regio’s. Hij merkt
kleinschalig zonnevelden ter grootte van 1 à   op dat er verschillen bestaan over wat in de
4 voetbalvelden in te richten. In alle drie de ene regio politiek gewenst is en in een andere
scenario’s worden ook de vraagstukken van
warmte, aardgas, brandstof en waterstof
meegenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>niet, maar dat we nog vroeg in het proces        Hoe gaan we om met de pieken en dalen
zitten en iedereen nog aan het oriënteren en     in de energiewinning? Opwekking van
onderzoeken is. Het is een cyclisch en iteratief energie door wind en zon is onderhevig
proces. Wanneer de Concept RES’en van alle       aan het weer. Hoe gaan we energie opslaan
regio’s klaar zijn, is onderlinge afstemming     als er meer energie opgewekt wordt dan
weer beter mogelijk.                             wordt afgenomen? Maakt de opslag ook
                                                 onderdeel uit van de RES? Kunnen pieken
Is er ook afstemming met de                      omgeschakeld worden naar waterstof?
netbeheerder?                                    Ja, dit maakt onderdeel uit van de RES
Ja, deze afstemming is er ook. De scenario’s     en fluctuatie en extra opwekking wordt
zijn aangepast op de huidige infrastructuur      meegenomen. In de scenario’s wordt
van Stedin en de impact op de huidige en         uitgegaan van buffering via huisaccu’s,
toekomstige infrastructuur wordt door Stedin     buurtbatterijen en van waterstofproductie bij
geanalyseerd.                                    pieken in de opwekking en opslag van warmte
                                                 zoals bijvoorbeeld in de bodem. Ook wordt er
Is er in de berekening en scenario’s en met      bijvoorbeeld gedacht aan unieke windmolens
name in het scenario zonder windmolens           die windenergie uitsluitend omzetten in
rekening gehouden met de drie reeds              waterstof, waterstofmolens. Bufferen is in
bestaande windmolens langs de A15 en de          de uitwerking belangrijk. Wel is er nog nader
geplande twee molens van Groote Haar?            onderzoek nodig m.b.t. opslag.
Ja, dit is meegenomen. In scenario
Zonnewaard staan dus 5 windturbines, maar        Waarom is er geen gecombineerd
komen er geen bij.                               scenario? Kan er inzichtelijk gemaakt
                                                 worden wat de onderlinge verbanden
Waarom de opwekking van energie op               zijn tussen wind en zon of tussen warmte
het land in elke RES regio en niet elders?       en elektriciteit en wat verschillende
Wordt de energieopwekking op kleine              combinaties doen? In hoeverre is de RES
zonnedaken meegeteld?                            adaptief? Kan in de RES de langere lijn
Deze regio heeft veel potentie voor              uiteen gezet worden, maar wel met zoveel
energieopwekking ten behoeve van                 mogelijk adaptiviteit?
eigen gebruik. Om de klimaatdoelen te            De scenario’s zijn bedoeld als onderzoek om
halen zal elke regio moeten bijdragen. De        verschillende gedachten los van elkaar uit
elektriciteitsproductie van zonnepanelen         te werken, te onderzoeken en discussies te
op huishoudens wordt in de RES wel               voeren om zo de RES scherper te maken.
meegenomen, maar mag niet meetellen in het       In de uitwerking naar de concept-RES is
bod aan het Rijk omdat het een autonome          zeker een combinatie van de meest kansrijke
groei betreft.                                   elementen mogelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Er wordt aandacht gevraagd voor het               het geval de RES’en onverhoopt niet volledig
warmte-vraagstuk. Geothermie en                   optellen tot de nationale opgave.
aquathermie dienen in de scenario’s te
worden meegenomen.                                Is er bij de 20% energiebesparing ook
De wethouder geeft aan dat parallel aan           rekening gehouden met economische
het traject van de energietransitie ook het       groei?
traject betreft de warmte-transitie loopt. In     Ja, de economische groei is geschat op basis
de concept-RES wordt nader uitgewerkt             van de scenario’s van de planbureaus. De
hoe verschillende warmtebronnen zoals             verwachte bevolkingsgroei in de regio is ook
geothermie bij Papendrecht regionaal worden       meegenomen. De 20% energiebesparing is
benut. De regio Alblasserwaard moet bepalen       gerekend vanaf het regionale energiegebruik
hoe hiermee om te gaan.                           op 1 januari 2017. Er is nu boekhoudkundig
                                                  gerekend op basis van de best mogelijke
Wordt er iets gedaan aan                          schattingen en aannames. Cijfers geven een
gedragsbeïnvloeding, de menselijke kant           gevoel voor verhoudingen, maar zijn niet
van de energietransitie? Bewustwording is         absoluut.
belangrijk.
Initiatieven zijn belangrijk als aanjagers en als Welke andere opties zijn er mogelijk
goede voorbeelden om de energietransitie          bij een scenario zonder windmolens?
te versnellen. Bewustwording vraagt ook           Wordt er ook gedacht aan slimme
om een communicatieproces. Creatie van            toepassingen zoals energieopwekking
draagvlak vormt ook een onderdeel van             middels zon in combinatie met verharding
de concept-RES, zo zijn er participatie-          (wegen, parkeerterreinen), of energie
avonden gepland en worden inwoners                uit waterstroming? Of bijvoorbeeld
vanuit de gemeenten geïnformeerd over             kernenergie, aquathermie, geothermie.
verduurzamingsmaatregelen.                        Is een mini-kerncentrale op basis van
                                                  Thorium denkbaar samen met andere
Wat als andere regio’s niet leveren en de         regio’s. Kan hier ook onderzoek naar
doelstellingen niet halen?                        gedaan worden?
Mevrouw Sahin van het programmabureau             In de RES worden innovatieve technieken
Nationaal Programma Regionale Energie             meegenomen, maar voor het doelbereik
Strategie reageert op deze vraag. Er wordt        wordt nu gerekend met bewezen technieken
vanuit de koepel organisaties (IPO, VNG, Unie     van wind en zon. Kernenergie wordt
van Waterschappen) nagedacht over een             momenteel niet meegenomen in de concept-
verdeelsystematiek genaamd Route35, voor          RES aangezien de kennis hierover nog
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>onvoldoende is ontwikkeld en het een               Belangrijke momenten voor het
nationaal vraagstuk is. Mevrouw Sahin geeft        vervolgproces:
aan dat er een technische sessie mogelijk is       24 en 30 maart participatiebijeenkomsten
waar bijvoorbeeld een wetenschapper meer           15 april radenbijeenkomst
kan vertellen en er gediscussieerd kan worden      13 mei radenbijeenkomst
over de mogelijkheden van kernenergie en           26 en 28 mei besluitvorming raden
waterstof. Er wordt ook aangegeven dat             29 mei: verzending concept RES aan Rijk
energieopwekking middels zon en wind voor          Daarna doorrekening door planbureau
de korte termijn het meest kansrijk en op dit      2021: definitieve RES
moment het meest efficiënt zijn. Voor de lange
termijn kan er gerekend worden met innovatie       Meer informatie:
en nieuwe technieken.                              Mevrouw K. Schouten (ambtelijk RES-trekker
                                                   Alblasserwaard), K.Schouten@gorinchem.nl
Wethouder Teunis Jacob Slob van gemeente
Molenlanden sluit de avond af. Hij geeft de        Dit impressieverslag is opgesteld door Aukje
hartelijke complimenten aan Bart Bomas             van Meeteren en BVR adviseurs.
en zijn team van bureau BVR. Hij bedankt
alle aanwezigen en hoopt dat iedereen de
komende tijd mee wil blijven denken en doen,
de initiatieven die er al zijn wil koesteren en de
initiatieven die nog komen wil stimuleren. Hij
sluit af door iedereen eraan te herinneren waar
we dit voor doen. Gezamenlijk zijn we bezig
voor een betere toekomst voor onze kinderen.
De vragen en gemaakte opmerkingen
worden door het projectteam in de concept-
RES verwerkt. Ook zullen de gemeenten
Gorinchem en Molenlanden de raadsleden op
de hoogte houden van het vervolg.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>