<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Begroting 2026
Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>       Inhoud
       I       Algemene doelstellingen en ontwikkelingen .................................................................................................... 2
           1.       Inleiding ..................................................................................................................................................... 2
           2.       Missie, visie en kernwaarden .................................................................................................................... 2
           3.       Bestuur ...................................................................................................................................................... 3
           4.       Planvorming .............................................................................................................................................. 4
           5.       Ontwikkelingen .......................................................................................................................................... 5
           6.       Financiële uitgangspunten van de begroting 2026 .................................................................................... 5
       II     Kritische prestatie-indicatoren .......................................................................................................................... 7
           1.       Algemene kentallen ................................................................................................................................... 7
           2.       Vergunningen en meldingen ..................................................................................................................... 8
           3.       Toezicht en handhaving ............................................................................................................................ 8
           4.       Beoordeling en beschikkingen bodem....................................................................................................... 9
       III    Financiën ........................................................................................................................................................ 10
           1.       Algemeen ................................................................................................................................................ 10
           2.       Baten ....................................................................................................................................................... 12
           3.       Lasten ..................................................................................................................................................... 13
           4.       Reserves ................................................................................................................................................. 15
       IV     Paragrafen...................................................................................................................................................... 16
           1.       Inleiding ................................................................................................................................................... 16
           2.       Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................................................. 16
           3.       Onderhoud kapitaalgoederen .................................................................................................................. 20
           4.       Financiering ............................................................................................................................................. 21
           5.       Bedrijfsvoering......................................................................................................................................... 23
       V      BIJLAGEN ...................................................................................................................................................... 30
           Bijlage 1       Omzet 2025 en 2026 ..................................................................................................................... 30
           Bijlage 2       Informatie voor verbonden partijen ................................................................................................ 31
           Bijlage 3       Balans meerjarig ............................................................................................................................ 32
           Bijlage 4       Begroting 2026 Structureel en incidenteel ..................................................................................... 34
                                                                                                                                                                           1
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       I           Algemene doelstellingen en ontwikkelingen
       1.        Inleiding
       De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid (OZHZ) bestaat sinds 2011. De gemeenten in Zuid-Holland Zuid en de
       provincie Zuid-Holland bundelen sindsdien hun krachten bij de uitvoering van omgevingstaken: vergunningen,
       toezicht en handhaving en de inhoudelijke expertise die nodig is om deze taken goed uit te kunnen voeren en
       gemeenten en provincie te kunnen adviseren bij hun ambities in de leefomgeving: beleid, plannen en lokale
       regelgeving.
       OZHZ werkt continu aan het verder verbeteren van de kwaliteit van zijn dienstverlening. Extra aandacht is er voor
       de relatie met de bestuurlijke en ambtelijke opdrachtgevers en de professionaliteit van de bedrijfsvoering. Een
       landelijk en een provinciaal traject geven bovendien al enige tijd impulsen voor verdere verbetering en
       optimalisering.
       2.        Missie, visie en kernwaarden
       “De Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid draagt bij aan een veilige, gezonde, duurzame en leefbare
       omgeving.”
       Missie
       “OZHZ voert omgevingstaken uit voor de provincie Zuid-Holland en de gemeenten in Zuid-Holland Zuid. OZHZ
       verleent vergunningen, houdt toezicht, handhaaft waar nodig en handelt klachten af. Specialisten op het gebied
       van lucht, geluid, bodem en externe veiligheid ondersteunen bij het opstellen van ruimtelijke plannen. Ook houdt
       OZHZ toezicht op natuurgebieden in de provincie. OZHZ voert deze taken efficiënt en met kennis van het gebied
       uit en draagt daarmee bij aan een veilige, gezonde, duurzame en leefbare omgeving."
       Visie
       “OZHZ creëert samen met de gemeenten en de provincie een veilige, gezonde, duurzame en economische vitale
       leefomgeving voor inwoners en bedrijven. De medewerkers van OZHZ doen dat op een transparante,
       oplossingsgerichte, efficiënte wijze, met kennis van het gebied. De focus ligt daarbij op het leveren van een
       concrete bijdrage aan maatschappelijk gewenste ontwikkelingen. OZHZ biedt daarvoor een professionele
       werkomgeving, geeft ruimte aan de eigen ontwikkeling en stimuleert integraal denken en handelen."
       OZHZ legt in 2025 een voorstel voor aan het bestuur om de missie en visie te actualiseren, en daaraan ook een
       strategie en een slogan te koppelen. De achtergronden hiervan zijn als volgt.
       Omgevingsdiensten werken namens de gemeenten en provincie in een dynamische omgeving. Maatschappelijke
       ontwikkelingen op het gebied van circulariteit, klimaat, energiegebruik en natuur, technologische ontwikkelingen
       bij bedrijven, de woningbouwopgave en veranderingen in wet- en regelgeving maken dat het werk steeds
       complexer wordt, en ook steeds meer afhankelijk van goede data. OZHZ bereidt zich hierop voor, samen met zijn
       deelnemers, andere omgevingsdiensten, medeoverheden en maatschappelijke partners. Extra opgave voor de
       organisatie is bovendien het vinden en behouden van goede en ervaren medewerkers en, met het oog op 2026
       en verder, het beheersbaar houden van de kosten onder gelijktijdige continuering van de kwaliteit van de
       dienstverlening.
                                                                                                                    2
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>       Mede vanwege deze ontwikkelingen concludeerde de externe visitatiecommissie eind 2023 dat zij geen beeld
       had gekregen waar OZHZ over 5 jaar wil staan. Of dat OZHZ een aantal perspectieven of scenario’s voor de
       toekomst heeft verkend. Het bestuur gaf toen aan de organisatie daar ook niet op te bevragen, maar dat dit
       misschien wel ten onrechte was. Naar het oordeel van de visitatiecommissie kan het ontwikkelen van dit soort
       perspectieven of scenario’s bijdragen aan integraal werken en het vermogen van OZHZ vergroten om proactief
       op ontwikkelingen in te spelen. En samen met bestuur en deelnemers na te gaan wat er moet gebeuren om de
       gewenste toekomst dichterbij te brengen en daarin meer focus aan te brengen. De visitatiecommissie verwees
       daarbij ook naar het traject van de samenwerkende vijf omgevingsdiensten in Zuid-Holland.
       3.       Bestuur
       OZHZ is een gemeenschappelijke regeling. De bestuurlijke verantwoordelijkheid voor het beheer van de dienst en
       de algemene kwaliteit van werken ligt bij het dagelijks bestuur (DB). De gemeenten en de provincie zijn
       individueel opdrachtgever van OZHZ en zijn ook elk voor zich bestuurlijk verantwoordelijk voor het
       uitvoeringsbeleid van de taken die OZHZ voor hen uitvoert. Het opdrachtgeverschap voor regionale taken en
       programma’s en de zorg voor een uniform uitvoeringsbeleid ligt bij het algemeen bestuur (AB).
       Naast het DB en AB heeft OZHZ een auditcommissie. Deze bestaat uit 3 leden van het AB, die geen DB-leden
       zijn. Deze commissie adviseert het AB over financiële zaken en bedrijfsvoeringaspecten, in het bijzonder over de
       gang van zaken rond beleid en de financiële zaken die ermee samenhangen (planning en controlcyclus). De
       auditcommissie richt zich op alle activiteiten die van belang zijn voor een adequate beheersing van OZHZ op het
       gebied van rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid ten aanzien van de kaderstellende en
       controlerende verantwoordelijkheid van het AB.
       De directeur van OZHZ legt over het functioneren van de dienst verantwoording af aan het DB. Bij de
       voorbereiding van de vergaderingen van DB en AB adviseren twee adviesgroepen de directie:
             •   Vanuit de collectieve opdrachtgeversrol: de Adviesgroep Opdrachtgevers (AGO).
             •   Vanuit de eigenaarsrol: de Adviesgroep Eigenaren (AGE).
                                                                                                                 3
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       4.        Planvorming
       Het AB is zowel collectief eigenaar als collectief opdrachtgever. OZHZ werkt met vier vormen van plannen.
       1.        Individuele jaarprogramma's gemeenten en provincie
       De opdrachten voor OZHZ (wat) staan in de individuele jaarprogramma’s per gemeente en provincie.
       2.        Collectieve programma's: Ontwikkelaanpak 2022 – 2025 en Generiek Toezicht
       OZHZ en zijn opdrachtgevers zien daarnaast in de maatschappelijke opgaven van de gemeenten en provincie in
       de komende periode belangrijke kansen en uitdagingen. Deze opgaven zijn van dermate omvang en belang dat
       gekozen is voor een programmatische, doelgerichte aanpak. Voor 2022 tot en met 2025 heeft OZHZ meerdere
       programmalijnen, die aansluiten op wat de regio het hardst nodig heeft, wat op rijksniveau speelt en die passen in
       de huidige collegeprogramma's. Deze aanpak (de 'innovatieagenda' van OZHZ) bestaat 4 programma's:
            •    Werken met de Omgevingswet.
            •    Toekomstgerichte gebiedsontwikkeling.
            •    Samen meer grip op milieuschade.
            •    Beter benutten van data.
       De ontwikkelaanpak werkt met jaarschijven. Dit maakt een meerjarige aanpak mogelijk. We behouden daarmee
       ook flexibiliteit (en dus ook budgetruimte) om in te spelen op actuele opgaven. De Ontwikkelaanpak wordt in 2025
       geëvalueerd.
       Generiek toezicht betreft projectmatig en activiteit gericht toezicht bij gemeentelijke bedrijven in de hele regio
       Zuid-Holland Zuid. Met ingang van 2025 staat het generieke toezicht in het Programma Toezicht Midden, op
       basis van de nieuwe Nota VTH.
       3.        Nota Uitvoering
       De wijze waarop de dienst inhoudelijk de taken uitvoert (het hoe) staat in het uitvoeringsbeleid dat de gemeenten
       en provincie zelf hebben vastgesteld. In 2024 is aan elke gemeente gevraagd de herziene 'Nota Vergunningen,
       Toezicht & Handhaving (VTH) voor de gemeentelijke taken door OZHZ 2025 – 2028' vast te stellen. Voor
       provinciale taken werkt OZHZ aan de hand van het provinciale uitvoeringsbeleid. Alle gemeenten en de provincie
       passen bovendien de Landelijke Handhavingstrategie Omgevingsrecht toe voor de taken die OZHZ voor hen
       uitvoert.
                                                                                                                       4
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>       Het bestuur van OZHZ is zelf niet bevoegd om uitvoeringsbeleid vast te stellen voor de uitvoering van de VTH-
       taken. Vanuit communicatieve aspecten is wel een Nota Uitvoering vastgesteld, die de beleidskaders van
       gemeenten en provincie samenvat en nieuwe ontwikkelingen benoemt. OZHZ actualiseert de Nota Uitvoering in
       2025.
       4.        Nota Bedrijfsvoering
       De Nota Bedrijfsvoering geeft de meerjarige kaders voor de bedrijfsvoering. Op grond van deze kaders richt
       OZHZ zijn organisatie in. Zo wordt de effectieve en efficiënte uitvoering van de taken structureel geborgd. De
       kaders maken het ook mogelijk om adequaat in te spelen op de uitdagingen van de toekomst. Tot slot biedt de
       nota duidelijkheid over de afspraken die OZHZ individueel kan maken met de opdrachtgevers.
       De nota geldt voor de periode 2022 - 2026. Landelijke en regionale ontwikkelingen maken dat de nota toe is aan
       actualisering. OZHZ pakt dit in 2025 op.
       5.        Ontwikkelingen
       In de richtlijnen voor de begroting 2026 (AB 28 november 2024) benoemden we de meest relevante
       ontwikkelingen:
       -    Ombuigingen en overige financiële opgaven. OZHZ werkt de door het AB gegeven bestuursopdracht inzake
            de financiële ombuigingen in 2025 verder uit en rapporteert erover in de BURAPs.
       -    Kwaliteitsimpuls vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies (VTHA). Dit betreft het voldoen aan de
            robuustheidseisen voor omgevingsdiensten, de implementatie (waar nodig) van de follow-up van het IBP-
            VTH, de versterking van de samenwerking met de andere omgevingsdiensten in Zuid-Holland en verder
            implementatie van de Nota VTH.
       -    Als inhoudelijke onderwerpen zijn genoemd: Zeer Zorgwekkende stoffen, effecten van de Omgevingswet,
            het regionaal uitvoeringsniveau voor bodemtaken, de Circulaire agenda en Energiebesparing. Aanvullend is
            in de voorjaarsnotabrief van OZHZ aan de gemeenten het onderwerp indirecte lozingen / Kaderrichtlijn
            Water toegevoegd.
       6.        Financiële uitgangspunten van de begroting 2026
       De gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in de regio Zuid-Holland Zuid werken met eenduidige kaders
       voor de begroting. Daarnaast stelt de provincie Zuid-Holland (PZH) jaarlijks de provinciale (financiële)
       uitgangspunten op en aandachtspunten voor de meerjarenbegroting. Op grond van de regionale en provinciale
       kaders beslist het AB elk jaar in november over de kaders of richtlijnen voor de begroting van het jaar t+2 van
       OZHZ.
       Het AB stelde op 28 november 2024 de kaders (richtlijnen) voor de begroting 2026 vast. Deze zijn de basis voor
       de voorliggende begroting. Het besluit van het AB was als volgt.
       1.        Het AB stelde de inhoudelijke onderwerpen voor de begrotingsrichtlijnen 2026 vast. Deze zijn verwerkt in
                 de voorjaarsbrief die OZHZ in maart 2025 stuurde naar de gemeenten en provincie. De daarin
                 opgenomen onderwerpen zijn hiervoor al samengevat.
                                                                                                                    5
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>       2.      Inzake de indexering besloot het AB als volgt:
                -   Het uurtarief 2026 te indexeren met 3,04%. Daarnaast een besparing door te voeren van 2,7%. Per
                    saldo bedraagt de tariefontwikkeling daarmee 0,34%.
                -   Het uurtarief 2026 komt daarmee uit op € 112,83.
                -   De budgetten wettelijke taken (jaarprogramma’s) en inwonerbijdrage 2026 te indexeren met 0,34%.
                -   De budgetten wettelijke taken (jaarprogramma’s), inwonerbijdrage én tarieven 2026 te indexeren
                    met 0,34%.
                -   Indien opdrachtgevers hun jaarprogramma niet of met een lager percentage indexeren, dit te
                    beschouwen als een volumetaakstelling waarop de frictiebepaling van de bijdrageverordening
                    OZHZ van toepassing is.
       3.      Verder besloot het AB:
                -   De collectieve bijdrage voor de asbestdaken (€ 75.000 vanaf 2025) te beëindigen en de collectieve
                    bijdrage voor de ontwikkelaanpak te verminderen met € 100.000 vanaf 2026. Het besluit over de
                    beëindiging van de bijdrage aan E-noses (€ 80.000 vanaf 2026) wordt in de loop van 2025 aan het
                    AB voorgelegd. Dit is al verwerkt in de voorliggende begroting.
                -   De besparingen in 2025 ten gevolge van de regionale taakuitvoering bouwtaken gemeente
                    Hardinxveld-Giessendam (0,3%) en externe budgetten (0,3%) in te zetten om het
                    weerstandsvermogen versneld op te bouwen. In totaal gaat het om een bedrag van € 190.000.
                                                                                                               6
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>       II         Kritische prestatie-indicatoren
       1.         Algemene kentallen
       Het AB heeft in de bijdrageverordening de kaders voor financiën en kwaliteit opgenomen. In de algemene
       prestatie indicatoren is de naleving van deze verordening opgenomen. Naast het rapporteren van (financiële)
       gegevens als zodanig, is ook het tijdig bespreken en tussentijds informeren en communiceren met de
       opdrachtgevers een belangrijke algemene prestatie indicator.
       Met de deelnemers zijn prestatieafspraken gemaakt. OZHZ moet deze afspraken binnen een bandbreedte van
       90% - 110% realiseren. Essentieel voor het behalen van de omzetdoelstelling is de productiviteit van de
       medewerkers. Voor een sluitende exploitatie van OZHZ is het noodzakelijk dat de productieve medewerkers voor
       gemiddeld 1.381 uur per FTE productief zijn. De gemiddelde productiviteit is 1.381 uur per FTE.
       De omzet van OZHZ is per taakveld in verschillende mate variabel. Voor de wettelijke (VTH) taken geldt dat
       budgetten binnen zekere marges mogen fluctueren. Voor de adviestaken geldt dat er tot dusver geen sprake is
       van een verplichting voor gemeenten om opdrachten bij OZHZ neer te leggen. Tegen deze achtergrond hanteert
       OZHZ de doelstelling van een gemiddelde flexibele schil van 10%. Het aandeel overhead (ondersteuning en
       management) wordt begrensd op 27,3% van de totale formatie, inclusief de capaciteit van de flexibele schil met
       overheadtaken. Zie hierover de Nota Bedrijfsvoering.
       Vanuit het Interbestuurlijk Programma voor de versterking van het VTH-stelsel wordt sinds 2024 gerapporteerd
       over een tweetal aanvullende prestatie-indicatoren:
       -          De landelijke robuustheidscriteria, waartoe onder andere ook behoren de VTH-kwaliteitseisen waarover
                  OZHZ al enkele jaren rapporteert.
       -          De uitvoering van het plan van aanpak vanwege de externe visitatie.
         Speerpunt                                                    Prestatie indicator
         Taakuitvoering vindt plaats binnen de door het AB gestelde   Taakuitvoering van OZHZ voldoet aan de landelijke
         kaders voor financiën en kwaliteit (bijdrageverordening), de robuustheidscriteria.
         landelijke robuustheidscriteria en het plan van aanpak
         vanwege de externe visitatie                                 Producten en prestaties worden gerealiseerd binnen een
                                                                      bandbreedte van 90-110% van het jaarprogramma.
                                                                      Volumeafspraken voor de uitvoering van de wettelijke en
                                                                      additionele wettelijke taken voldoen aan de afgesproken
                                                                      bandbreedten.
                                                                      Projecten uit het plan van aanpak vanwege de externe
                                                                      visitatie worden volgens planning uitgevoerd.
         Opdrachtgevers worden actief geïnformeerd.                   2 maal per jaar voortgangs- en 1 maal per jaar
                                                                      jaarrapportages volgens planning in jaarprogramma.
         Periodiek overleg met de opdrachtgever                       1 maal per 2 maanden vindt gesprek met de
                                                                      gedeputeerde plaats.
                                                                      2 maal per jaar met wethouders.
                                                                      1 maal per 4 maanden ambtelijk MARAP-overleg.
         Klanttevredenheid                                            Het gemiddelde van het klanttevredenheidsonderzoek is
                                                                      minimaal een 7.
         Productiviteit                                               Het aantal productieve uren per FTE bedraagt 1.381 uur.
         Flexibele schil                                              Het aandeel uren inhuur ten opzichte van het totaal aantal
                                                                      uren is gemiddeld 10%.
                                                                                                                             7
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>         Aandeel overhead                                          Het aandeel uren overhead ten opzichte van het totaal
                                                                   aantal uren is genormeerd op 27,3%.
         Ziekteverzuim                                             OZHZ hanteert een norm van 5% voor ziekteverzuim.
       OZHZ levert expertise op het gebied van o.a. geluid, lucht, bodem, externe veiligheid, energiebesparing en
       circulaire economie aan de gemeenten en provincie voor het ontwikkelen, inrichten en beheren van een veilige,
       gezonde en duurzame leefomgeving. Om de kwaliteit van de producten, waarvoor geen wettelijke termijn bestaat
       en ook een toets bij de rechter niet van toepassing is, te beoordelen is een klanttevredenheidsonderzoek (KTO)
       de beste aanpak (indien een geschikte applicatie weer beschikbaar is). OZHZ voert regulier
       klanttevredenheidsonderzoek uit met behulp van projectevaluaties voor de adviestaken.
       2.          Vergunningen en meldingen
       Vergunningaanvragen moeten binnen wettelijke termijnen worden afgehandeld en meldingen moeten beoordeeld
       worden op juistheid en volledigheid. De door de inwoners en bedrijven ingediende documenten worden getoetst
       en leiden bij volledigheid en juistheid tot een bevestigingsbrief of een beschikking.
         Speerpunt                                                Prestatie indicator
         Tijdige vergunningverlening                              Vergunningen onder de Omgevingswet: 95% van de
                                                                  vergunningen wordt binnen de wettelijke termijn verleend.
                                                                  Bodembeschikkingen: Minimaal 90% van de producten
                                                                  wordt afgerond binnen de termijn.
         Juridische kwaliteit                                     99% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand
                                                                  in bezwaar, beroep of hoger beroep.
       3.          Toezicht en handhaving
       OZHZ voert in opdracht van gemeenten en provincie toezichts- en handhavingstaken uit. Hierbij hanteert OZHZ
       de landelijke handhavingsstrategie die alle gemeenten en de provincie als onderdeel van hun uitvoeringsbeleid
       hebben vastgesteld. Kritische prestatie-indicatoren in deze zijn de toezichtdichtheid (TD) en naleving (NA). Deze
       zijn als volgt omschreven:
       -     TD is het percentage uitgevoerde planmatige controles in een verslagperiode ten opzichte van het aantal
             geplande controles in het jaarprogramma.
       -     NA is het aantal uitgevoerde initiële controles zonder overtredingen ten opzichte van het aantal uitgevoerde
             initiële controles aan het einde van een verslagperiode.
                                                                                                                         8
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>         Speerpunt                                               Prestatie indicator
         Toezichtdichtheid en naleving provincie                 Provincie Grijs:
                                                                 TD grijs = 100%
                                                                 NA grijs >= pm
                                                                 Provincie Groen:
                                                                 TD groen = 100%
                                                                 NA groen >= pm
         Toezichtdichtheid en naleving gemeenten                 Gemeenten:
                                                                 TD = 100%
                                                                 NA Risico Midden >= 30%
                                                                 NA overig >= 70%
         Juridische kwaliteit                                    80% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand
                                                                 in bezwaar, beroep of hoger beroep.
       4.         Beoordeling en beschikkingen bodem
       OZHZ levert expertise op het gebied van geluid, lucht, bodem en externe veiligheid aan de gemeenten en
       provincie voor het ontwikkelen, inrichten en beheren van een veilige, gezonde en duurzame leefomgeving. Om de
       kwaliteit van de producten, waarvoor geen wettelijke termijn bestaat en ook een toets bij de rechter niet van
       toepassing is, te beoordelen is een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) de beste aanpak. OZHZ voert regulier
       klanttevredenheidsonderzoek uit met behulp van projectevaluaties voor de adviestaken.
       Voor de beoordelingen en beschikkingen bodem voert OZHZ periodiek een klanttevredenheidsonderzoek uit,
       omdat bij deze taak sprake is van een relatief kleine klantenkring. OZHZ rapporteert hierover alleen in de
       jaarstukken en niet in de tussentijdse rapportages.
            Beoordeling en beschikking bodem
            Tijdigheid                                              Minimaal 90% van de producten wordt afgerond binnen
                                                                    de termijn.
            Risicobeheersing                                        99% van de in mandaat genomen besluiten blijft in stand
                                                                    in bezwaar, beroep of hoger beroep.
            Dienstbaarheid                                          Klanttevredenheid: het gemiddelde van het KTO is
                                                                    minimaal een 7.
                                                                                                                        9
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>       III Financiën
       1.        Algemeen
       De ontwerpbegroting 2026 is gebaseerd op de door het AB vastgestelde begrotingsrichtlijnen 2026 (zie I,
       paragraaf 6). Onderstaande tabel geeft het meerjarige begrotingsbeeld.
       Bedragen in €
       De begroting is meerjarig in evenwicht.
       Het positieve bedrijfsresultaat in 2024 wordt aangewend voor het aanvullen van het weerstandsvermogen.
       Daarmee komt het weerstandsvermogen ultimo 2025 weer op het vereiste niveau. Het voldoet daarmee ook weer
       aan de landelijke robuustheidseisen voor omgevingsdiensten.
       Met ingang van 2026 geldt voor alle gemeenschappelijke regelingen ook dat de notitie overhead van toepassing
       is. Het BBV schrijft voor dat kosten van bedrijfsvoering (in BBV-termen ‘Overhead’) afzonderlijk worden begroot
       en verantwoord. In bijlage 4 is de begroting 2026 enerzijds verdeeld naar structureel en incidenteel en anderzijds
       naar overhead en primair. De door het Algemeen Bestuur op 20 maart 2025 vastgestelde nota Overhead vormt
       de basis hiervoor.
       Financieel technische uitgangspunten
       Bij het opstellen van de financiële begroting 2026 en het financieel meerjarenperspectief zijn de volgende
       uitgangspunten gehanteerd:
                                                                                                                  10
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>       Baten
       De ramingen voor de baten zijn gebaseerd op:
       -   De jaarprogramma’s 2025 van Gemeenten en Provincie wat resulteert in een verwacht werkaanbod van ca.
           314.000 declarabele uren.
       -   De begroting 2025.
       -   Het vastgestelde tarief ad € 112,83 per uur.
       -   De vastgestelde realisatiecijfers 2024.
       Lasten
       -   Conform de september-circulaire 2024 d.d. 17 september 2024 is rekening gehouden met een gemiddelde
           loonkostenstijging met behulp indexcijfer cf. prijs overheidsconsumptie, beloning medewerkers ad 3,4%.
       -   Conform de september-circulaire 2024 d.d. 17 september 2024 is rekening gehouden met een gemiddelde
           prijsstijging met behulp indexcijfer cf. prijs overheidsconsumptie, netto materieel (imoc) ad 2,2%.
       -   De vastgestelde realisatiecijfers 2024.
       -   Het hiervoor, onder ‘Baten’, beschreven werkaanbod vraagt een benodigde formatie voor het primaire proces
           van 226,5 fte (die we met vast en flex realiseren).
       -   Er wordt rekening gehouden met een declarabiliteitsnorm van 1381 uur per fte.
       -   Het BBV schrijft voor dat kosten van bedrijfsvoering (in BBV-termen ‘Overhead’) afzonderlijk worden begroot
           en verantwoord. Volgens de definitie van het BBV worden tot de bedrijfsvoering gerekend “Alle kosten die
           samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces”;
       -   De formatieomvang van bedrijfsvoering bedraagt 65,2 fte.
       -   Om mogelijke tegenvallers adequaat te kunnen opvangen wordt rekening gehouden met een post onvoorzien
           van € 181.000. Deze post staat ter beschikking van het dagelijks bestuur.
       -   De effecten van een mogelijke nieuwe CAO zijn als volgt ingeschat:
            o      01-04-2025: 4,05%.
            o      01-01-2026: 2,00%.
            o      01-04-2026: 0,60%.
                                                                                                                11
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>       2.        Baten
       Inwonerbijdrage (€ 2,6 mln.)
       De inwonerbijdrage is een lumpsumbudget, te zien als een algemeen dekkingsmiddel. De inwonerbijdrage heeft
       een omvang van € 2,6 mln. Vanuit de inwonerbijdrage worden gedekt:
            •     Kosten voor instandhouding van het bestuur en bedrijfsvoering van de dienst.
            •     De taken en werkzaamheden van inspecteurs, vergunningverleners en adviseurs, die indirect ten goede
                  komen aan alle opdrachtgevers en producten, zoals relatiebeheer, kwaliteitszorg, externe communicatie
                  en rapportages, etc.
            •     De regionale uitvoering van de wachtdienst.
       Wettelijke taken (€ 31,3 mln.)
       De wettelijke taken omvatten producten en prestaties die per kwartaal op voorschotbasis bij de opdrachtgevers
       (gemeenten en provincie) in rekening worden gebracht. Het regionaal uitvoeringsniveau (RUN) vormt daarbij het
       bestuurlijke vastgestelde kader. Jaarlijks vindt nacalculatie plaats aan de hand van de geleverde prestaties.
       De wettelijke taken Bouw- en Woningtoezicht worden eveneens op voorschotbasis bij de opdrachtgevers in
       rekening gebracht. Het betreft de PZH en de gemeenten Alblasserdam, Dordrecht, Hardinxveld-Giessendam en
       Molenlanden 1.
       De omzetraming is gebaseerd op de meerjarige doorwerking van de jaarprogramma's. Bijlage 1 bevat het
       overzicht van de jaarprogramma's per opdrachtgever.
       In de aangepaste begroting 2025 is duidelijk te zien dat ten opzichte van de primaire begroting 2025 de baten
       sterk zijn toegenomen met ruim € 4,6 mln. Dit wordt verklaard door zowel toegenomen omzet op wettelijke taken
       van zowel de gemeenten (als voorbeeld de overdracht van de bouwtaken door de gemeente Hardinxveld-
       Giessendam naar OZHZ) als provincie maar ook op de offerte- en subsidietaken. Dit betreft dan ook deels
       incidentele baten die we dan structureel niet kunnen verwerken in de meerjarige prognose waardoor de
       langdurige baten daalt van € 38,1 mln naar € 36,5 mln.
       Voor nadere informatie wordt verwezen naar deel I, paragraaf 5. Ontwikkelingen.
       Offerte en subsidietaken (€ 2,4 mln.)
       Opdrachtgevers verstrekken op basis van een offerte of programma een opdracht voor een specifiek advies of
       onderzoek. Afrekening vindt plaats op basis van gerealiseerde kosten of een vaste opdrachtsom.
       Daarnaast ontvangt OZHZ subsidiebijdragen of kan er sprake zijn van detachering van personeel. In de raming is
       ook rekening gehouden met BRIKS 2-taken die worden uitgevoerd voor de provincie Zuid-Holland en de DCMR.
       Uitgangspunt voor de structurele raming is de realisatie van afgelopen jaren en de ontwikkelingen die inmiddels
       realistisch worden ingeschat (bijv. toekenning van subsidies). In 2025 is sprake van een totale omzet ad € 3,3 mln
       waarvan € 1,2 mln incidenteel is. Dit betekent voor 2026 en later dat we vooralsnog uitgaan van een structurele
       omzet ad € 2,1 mln (en voor het jaar 2026 specifiek nog incidenteel een bedrag voor SPUK energie ad €
       213.000).
       1
         Het betreft enkel de uitvoering van toezicht bouw.
       2
         Vergunningverlening en toezicht met betrekking tot bouwen, reclame, inrit, kappen en slopen.
                                                                                                                   12
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>       Overige baten (€ 200.000)
       Dit betreft renteopbrengsten. De realisatie van 2024 laat een opbrengst zien van € 272.000,-. Het is aannemelijk
       om deze opbrengst met inachtneming van enige voorzichtigheid meerjarig te verwerken.
       3.        Lasten
       Personeelskosten (€ 30,4 mln.)
       De personeelskosten zijn gebaseerd op de vaste formatie (€ 26,3 mln.) en de flexibele capaciteit (€ 2,0 mln.) van
       OZHZ. De salarislasten zijn berekend op basis van de werkelijke loonkosten. Daarbij is rekening gehouden met
       schaalfrictie, individuele rechten, pensionering en de verwachte CAO wijziging voor de jaren 2025 tot en met
       2026. Wij hebben deze CAO wijziging ingeschat op een wijziging van 6,65% over de jaren 2025 en 2026.
       We gaan voor de begroting 2026 uit van een verhouding vast/flex van 90%/10% en bouwen dit in de jaren 2027
       tot en met 2029 resp. af naar 94%/6%, 94,5%/5,5% en 95%/5%.
       Een gezonde verhouding tussen het structurele en incidentele budget brengt OZHZ beter in staat om een
       robuuste organisatie op te bouwen rondom de kerntaken. Daarnaast vormt het voor OZHZ een uitdaging om de
       vaste formatie te kennen werven/behouden waardoor soms inhuur de enige oplossing is op korte termijn.
       Kapitaallasten (€ 430.000)
       De kapitaallasten worden gevormd door enerzijds reeds gedane investering die voor de komende jaren conform
       het afschrijvingsbeleid worden afgeschreven. Anderzijds hebben we een investeringsbegroting opgesteld om de
       huidige faciliteiten in het kader van het nieuwe werk concept (hybride werken) te kunnen continueren.
       OZHZ verwacht tot slot in 2026 en volgende jaren investeringen op ICT gebied om met name laptops, mobiele
       telefoons, enz. regulier te vervangen conform het afschrijvingsbeleid. Dat geldt ook voor reguliere vervanging van
       meubilair en huisvesting.
       Ondersteuning SGD (€ 2,0 mln.)
       Met ingang van 1 januari 2022 voert de Servicegemeente Dordrecht de taken uit die tot dan door het SCD werden
       uitgevoerd. Voor OZHZ gaat het om taken op het gebied van ICT, personeels- en salarisadministratie, juridische
       diensten en aanbestedingen. De overeenkomst betreft de ICT (€ 1,6 mln.) en overige dienstverlening, zoals
       inkoop, juridisch kenniscentrum en verzekeringen (€ 420.000). De paragraaf "Bedrijfsvoering" (deel IV) bevat
       meer achtergrondinformatie.
       Huisvesting (€ 774.000)
       OZHZ is gevestigd in het pand Post120 in Dordrecht. De huurkosten worden doorbelast door de verhuurder op
       basis van de getekende huurovereenkomst. De huisvestingskosten zijn opgebouwd uit de kale huurprijs en
       servicekosten en worden jaarlijks geïndexeerd.
       Overige bedrijfskosten (€ 1,9 mln.)
       De overige bedrijfslasten betreffen onder meer, print- en drukkosten, bedrijfsgezondheidszorg, kwaliteitszorg,
       externe advieskosten en telefoonkosten. De grootste onderdelen binnen deze begrotingspost zijn de software
       onderhoud (€ 1.167.000), facilitaire kosten (€ 148.000), externe expertise en accountant (€ 127.000), leaseauto's
       (€ 88.000), verzekeringspremies (€ 82.000), telefonie (€ 38.000) en voorlichting en communicatie (€ 61.000).
                                                                                                                   13
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>       In de raming is rekening gehouden met € 150.000 aan extra kosten voor versterking van de functies van privacy
       en gegevensbescherming en informatiebeveiliging. Uitgangspunt is dit te doen in samenwerking met de
       omgevingsdiensten Zuid-Holland.
       Additionele productkosten (€ 0,8 mln.)
       Binnen deze begrotingspost zijn de additionele productkosten verantwoord voor de taakuitvoering van OZHZ.
       Daarbij gaat het om kosten die worden gemaakt door OZHZ en vervolgens een op een worden doorbelast aan de
       opdrachtgevers. Tegenover de additionele productiekosten staat dus een overeenkomstige omzet.
       Ook het materiële budget van de provincie Zuid-Holland voor het uitvoeren van de provinciale taken is binnen
       deze begrotingspost verantwoord.
       Onvoorzien (€ 181.000)
       De post onvoorzien is onderdeel van het weerstandsvermogen en bedraagt 0,5% van de totale lasten voor
       reservering. Voor meer informatie wordt verwezen naar de paragraaf weerstandsvermogen (deel IV).
                                                                                                                 14
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>       4. Reserves
       4.1 Mutaties reserves
       Onderstaand de meerjarige mutaties van de reserves:
                              Reserves                       Beginsaldo         2025            2026          Saldo
         Algemene reserve                                             169             604             0             773
         Materieel budget PZH                                         155               0             0             155
         Ontwikkelaanpak                                               26               0             0              26
         Werkconcept                                                   34               0             0              34
         Onverdeeld resultaat                                         604            -604             0               0
         Totaal                                                       988               0             0             988
       Bedragen * € 1.000
       Algemene reserve
       De algemene reserve is onderdeel van het weerstandsvermogen. Voor de beleidsuitgangspunten, omvang, en
       samenstelling van het weerstandsvermogen en de bijbehorende risico’s wordt verwezen naar de paragraaf
       weerstandsvermogen. De toename in 2025 betreft het positieve resultaat 2024.
       Materieel budget PZH
       De reserve is bedoeld voor eventuele complexe dossiers van PZH.
       Ontwikkelaanpak
       OZHZ en zijn opdrachtgevers zien in de maatschappelijke opgaven van de gemeenten en provincie in de
       komende periode belangrijke kansen en uitdagingen. De ontwikkelaanpak (voorheen regieplan) biedt een
       programmatische, doelgerichte, aanpak.
       Onverdeeld resultaat
       Het financieel resultaat 2024 bedraagt +/+ € 604.000. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de algemene reserve ter
       versterking van het weerstandsvermogen.
       De geraamde exploitatieresultaten 2025 - 2029 zijn nog niet verwerkt in het overzicht. Conform de regionale
       afspraken worden deze toegevoegd aan het weerstandsvermogen indien dat onder het vereiste niveau zit. In
       totaal gaat het om € 184.000.
                                                                                                                 15
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>       IV Paragrafen
       1.        Inleiding
       In het Besluit Begroting en Verantwoording staat dat in de Programmabegroting in elk geval de navolgende
       paragrafen opgenomen moeten zijn:
            1.   Lokale heffingen
            2.   Weerstandsvermogen en risicobeheersing
            3.   Onderhoud kapitaalgoederen
            4.   Financiering
            5.   Bedrijfsvoering
            6.   Verbonden partijen
            7.   Grondbeleid
       De paragrafen Lokale heffingen, Verbonden partijen en Grondbeleid zijn niet op OZHZ van toepassing, omdat
       OZHZ niet wordt gefinancierd door heffingen, niet participeert in verbonden partijen en geen gronden in bezit
       heeft. Bijlage 2 bevat informatie voor de paragraaf verbonden partijen van de deelnemers. De overige paragrafen
       zijn hieronder toegelicht.
       2.        Weerstandsvermogen en risicobeheersing
       Het weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de meerjarenbegroting is en geeft inzicht in de financiële
       draagkracht van OZHZ indien zich onvoorziene gebeurtenissen voordoen. Een exact sluitende
       meerjarenbegroting zonder toereikende buffer betekent dat elke onvoorziene financiële tegenvaller direct dwingt
       tot bezuinigen om alsnog een structureel sluitende begroting te houden. In dat geval staat het beleid van OZHZ
       ook direct onder druk. Daarom heeft OZHZ op elk moment voldoende weerstandscapaciteit nodig.
       2.1       Begripsomschrijving
       Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de risico’s, waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen
       enerzijds, en de capaciteit van middelen en mogelijkheden (weerstandscapaciteit) die de organisatie heeft om niet
       begrote kosten op te vangen anderzijds. Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de
       risico’s die OZHZ op dat moment loopt. Hiertoe worden strategische risico’s onderscheiden van de reguliere.
       Reguliere risico’s doen zich regelmatig voor en zijn over het algemeen goed meet- en beheersbaar. Voorbeelden
       van beheersmaatregelen zijn het afsluiten van verzekeringen, het vormen van voorzieningen, het creëren van
       bestemmingsreserves en het inrichten van de administratieve organisatie en interne controle.
       Kenmerkend aan strategische risico’s is dat er sprake is van niet of nauwelijks beïnvloedbare (externe) risico’s.
       Meestal is de kans dat het risico zich voordoet klein, terwijl de financiële gevolgen groot kunnen zijn. Beide zijn
       moeilijk in te schatten. Dergelijke risico’s kunnen samenhangen met bezuinigingen bij opdrachtgevers,
       onvoorziene kostenstijgingen, productiviteitsverlies en veranderingen in de vraag.
                                                                                                                     16
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>       De verhouding tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscapaciteit geeft het
       weerstandsvermogen aan.
       2.2        Beleid OZHZ inzake risico’s en weerstandsvermogen
       De weerstandscapaciteit van OZHZ bestaat uit de algemene reserve, het budget onvoorzien en de (structureel)
       aanwezige begrotingsruimte. Voorzieningen behoren niet tot de weerstandscapaciteit. Uitgangspunt is dat de
       structurele begroting van OZHZ sluitend is. Echter, als OZHZ geconfronteerd wordt met incidentele uitgaven die
       leiden tot een nadelig exploitatieresultaat, dan wordt dit nadelige resultaat ten laste gebracht van de deelnemers in
       de GR OZHZ. De wijze waarop dit gebeurt is vastgelegd in de financiële verordening OZHZ.
       Het weerstandsvermogen/de algemene reserve van OZHZ wordt gevoed uit de positieve exploitatieresultaten,
       totdat de vereiste weerstandscapaciteit is bereikt.
       In paragraaf 2.3 vindt een verdere uitwerking plaats van het risicoprofiel. De totale benodigde
       weerstandscapaciteit wordt vervolgens gerelateerd aan de aanwezige weerstandscapaciteit.
       2.3        Risicoprofiel Omgevingsdienst
       Stand jaarrekening 2024
       Waarschijnlijkheid
       Zeer hoog             Kans > 75%
       Hoog                  Kans > 50% en < 75%
       Medium                Kans > 25% en < 50%
       Laag                  Kans < 25%
       Impact
       Groot                 financieel risico > € 400.000
       Medium                financieel risico > € 150.000 en < € 400.000
       Klein                 financieel risico < € 150.000
                                                                                                                     17
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>       Algemeen
       In de jaarrekening 2024 is een voordelig exploitatieresultaat gepresenteerd van ruim € 0,6 mln. Dit resultaat wordt
       ten gunste gebracht van het weerstandsvermogen van OZHZ. Het AB heeft besloten om in vier jaar (2023-2026) het
       weerstandsvermogen weer op het gewenste niveau te brengen, door in elk geval de (eventuele) positieve
       rekeningresultaten uit die jaren, toe te voegen aan de algemene reserve (en dus niet terug te geven aan de
       deelnemers).
       Voor het jaar 2024 is sprake van een positief resultaat. Dit resultaat draagt bij aan het weer op peil brengen van het
       weerstandsvermogen. De verwachting is dat we met het resultaat 2025 het weerstandsvermogen weer op peil
       hebben gebracht.
       1.   Bezuiniging wettelijke taken
       Met de uitvoering van wettelijke taken is een budget van circa € 31,4 mln. gemoeid. Gegeven de financiële positie
       van gemeenten is de kans op bezuinigingen medium (50%). Met inbegrip van onderstaande beheersmaatregelen is
       de financiële impact medium (€ 377.000). Daarbij is ervan uitgegaan dat het effect gedurende een periode van 2 jaar
       kan worden gedekt uit het weerstandsvermogen.
       Beheersmaatregelen
        -    De gemeenten hebben een minimaal regionaal uitvoeringsniveau (RUN) vastgesteld voor de uitvoering van
             milieutaken. Daarmee is een zekere mate van continuïteit gewaarborgd.
        -    PZH heeft in dit kader de nota Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) vastgesteld.
        -    Daarnaast zijn in de bijdrageverordening bepalingen opgenomen ten aanzien van de meerjarige budgetten.
             Opdrachtgevers die individueel meer willen bezuinigen dan de norm van 2% per jaar, dienen een
             frictievergoeding te betalen.
        -    Het capaciteitsbeleid van OZHZ. Voor de wettelijke taken geldt dat budgetten binnen zekere marges mogen
             fluctueren. Doelstelling is om 90% van de benodigde capaciteit in te vullen met eigen formatie.
        -    Voor het restant wordt de zogenaamde “flexibele schil” ingezet.
        -    Structurele effecten worden opgevangen in het tarief.
       Benodigde weerstandscapaciteit
       Vanwege bovengenoemde beheersmaatregelen beperkt de benodigde weerstandscapaciteit zich grotendeels tot de
       schaalnadelen, in geval van bezuinigingen. Inschatting is een bedrag van circa € 189.000.
       2.   Overige omzet
       De overige taken betreffen onder meer de offertetaken en subsidies. Met de uitvoering is een budget van circa € 2,8
       mln. per jaar gemoeid. De kans op bezuinigingen is hoog (75%). Gerekend over een periode van 1 jaar en met
       inbegrip van onderstaande beheersmaatregelen wordt de financiële impact ingeschat op hoog (€ 849.000).
       Beheersmaatregelen
       Voor de adviestaken geldt dat er tot nu toe geen sprake is van enige verplichting naar gemeenten om werk bij OZHZ
       neer te leggen. Doelstelling is om 90% van de benodigde capaciteit in te vullen met eigen formatie. Voor het restant
       wordt de zogenaamde “flexibele schil” ingezet. Daarmee kan flexibel worden ingespeeld op omzetfluctuaties.
       Benodigde weerstandscapaciteit
       Vanwege bovengenoemde beheersmaatregelen beperkt de benodigde weerstandscapaciteit zich tot de
       schaalnadelen, in geval van bezuinigingen. Op basis van de jaarrekening is de inschatting circa € 637.000.
                                                                                                                     18
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>       3.   Ziekteverzuim
       In de begroting wordt uitgegaan van een norm voor ziekteverzuim van 5%. In geval van een hoger ziekteverzuim, is
       er sprake van productiviteitsverlies. Een laag risico is reëel gezien de ervaringscijfers over 2024 (uitkomst
       ziekteverzuim over 2024 is 4,81%); de financiële impact met inbegrip van onderstaande beheersmaatregelen is
       groot (€ 548.000), gerekend over een periode van een jaar. De kans wordt ingeschat op laag (25%).
       Beheersmaatregelen:
         -   Het verzuimbeleid van OZHZ.
         -   Monitoren ziekteverzuim gedurende het jaar.
         -   De norm van 5% is financieel vertaald in de begroting.
       Benodigde weerstandscapaciteit
       Door bovengenoemde beheersmaatregel is een weerstandscapaciteit benodigd van circa € 137.000.
       4.   SGD samenwerking
       Op dit moment wordt er gewerkt aan een nieuw dienstverlenings- en financieringsmodel van de Servicegemeente
       Dordrecht. De financiële effecten van dit model zijn op dit moment nog niet te overzien. Omgevingsdienst Zuid-
       Holland Zuid accepteert een risico tot een bandbreedte van 7,5% van het offertebedrag voor de jaren 2026 en 2027.
       Het offertebedrag bedraagt € 1.862.000. De kans wordt ingeschat op medium (50%).
       Beheersmaatregelen:
         -   Actief overleg met deelnemers.
         -   Marktverkenning.
       Benodigde weerstandscapaciteit
       Door bovengenoemde beheersmaatregel is een weerstandscapaciteit benodigd van circa € 70.000.
       5.   Herziening omgevingsrecht
       De Omgevingswet heeft betrekking op bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, water, natuur, infrastructuur en
       ontgrondingen en raakt daarmee rechtstreeks het werkdomein van OZHZ. Thans lopende separate wetstrajecten als
       de eerdergenoemde Wkb en de VTH-kwaliteitseisen zullen op termijn (deels of geheel) onderdeel worden van de
       Omgevingswet. Gekozen is voor een Omgevingswet als raamwerk, waarbij uitwerking van diverse vraagstukken en
       onderwerpen die voor de uitvoeringspraktijk cruciaal zijn, in onderliggende regelgeving plaatsvindt. Op dit moment is
       er nog veel onzekerheid over de impact voor OZHZ en zijn opdrachtgevers.
       Beheersmaatregelen
       Het capaciteitsbeleid van OZHZ. Voor de wettelijke taken geldt dat budgetten binnen zekere marges mogen
       fluctueren. Doelstelling is om 90% van de benodigde capaciteit in te vullen met eigen formatie. Voor het restant
       wordt de zogenaamde “flexibele schil” ingezet.
       Benodigde weerstandscapaciteit
       Gegeven de onzekerheden kan de financiële impact nog niet worden bepaald.
                                                                                                                     19
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>       2.4       Weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit
       De weerstandscapaciteit van OZHZ bestaat uit de algemene reserve en de post onvoorzien. De omvang van het
       weerstandsvermogen per ultimo 2024 bedroeg € 334.000. Na verrekening met het positieve resultaat 2024 (€
       604.000) ontstaat een weerstandsvermogen van € 938.000. Gegeven het risicoprofiel is een
       weerstandsvermogen van € 1.033.000 benodigd. Door toevoeging van het positieve resultaat 2025 komt het
       weerstandsvermogen ultimo 2025 uit op het vereiste niveau.
       3.        Onderhoud kapitaalgoederen
       De omvang van de kapitaalgoederen is relatief beperkt, aangezien OZHZ de kapitaalgoederen grotendeels huurt
       of leaset. Het gaat daarbij om:
           Het huurcontract inzake de locatie Post 120.
           De uitbesteding van de ICT-dienstverlening bij de SGD (en derhalve geen eigen investering in een netwerk,
            rekencentrum en generieke hardware).
           Leasecontracten voor het wagenpark.
       Onderstaand een overzicht van de materiële vaste activa per categorie.
       Bedragen x €
       Onderstaand zijn de meerjarig geplande investeringen aangegeven:
       De kapitaalgoederen van OZHZ betreffen voornamelijk gedane investeringen in de sfeer van huisvesting. Daarbij
       hoorden niet alleen de investeringen in het gebouw, maar ook de aanschaf van laptops voor alle medewerkers,
       docking stations voor alle werkplekken op kantoor, verbeterde audiovisuele apparatuur in de vergader- en
       projectruimtes, etc. Op deze apparatuur wordt snel afgeschreven, dat resulteert in het feit dat er jaarlijks
       geïnvesteerd moet worden in vernieuwing van dergelijke hardware.
                                                                                                                    20
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>       Voor wat betreft meubilair worden jaarlijks diverse nieuwe bureaustoelen en bureaus aangeschaft voor de arbo-
       verantwoorde thuiswerkplek en op het kantoor van OZHZ. Daarnaast leert de ervaring dat er gemiddeld 3 tot 5
       aangepaste bureaustoelen moeten worden aangeschaft voor medewerkers met bijzondere beperkingen. Ook is
       voorzien dat de komende drie jaar de sloten van alle locker-kastjes moeten worden vervangen.
       Op het gebied van huisvesting zullen er in 2026 aanpassingen moeten worden gedaan in de pantry's, nu de
       wegwerpbekers zijn vervangen door aardewerken bekers en er meer afwas-capaciteit nodig is. Ook zullen in
       nauw overleg met de duurzaamheidsadviseurs van OZHZ nog andere energiebesparende maatregelen worden
       genomen en zijn er gespreken met de verhuurder over het klimaatsysteem.
       Bij de vorming van OZHZ zijn de vaar- en voertuigen en specifieke apparatuur “om niet“ overgenomen van de
       provincie. De onderhoud- en gebruikskosten van deze activa worden gedekt uit de provinciale bijdrage. Binnen de
       materiële budgetten die vanuit de provincie zijn opgenomen bij OZHZ zijn middelen vrijgemaakt om de
       kapitaallasten te kunnen opvangen van de noodzakelijke vervangingen van de kapitaalgoederen.
       De materiële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs, verminderd met de van
       derden ontvangen investeringsbijdragen en afschrijvingen. De verkrijgingsprijs bestaat uit de inkoopprijs en de
       bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van het product of dienst en de overige
       kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegekend. Afschrijving vindt lineair plaats op basis
       van de geschatte economische levensduur.
       Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. De
       bijdrage van PZH aan de vaartuigen is geen investeringsbijdrage maar een bijdrage in de kapitaallasten en wordt
       derhalve niet op de investering in mindering gebracht.
       De gehanteerde afschrijvingstermijnen zijn bepaald op basis van artikel 8, tweede lid, van de Financiële en
       controleverordening Omgevingsdienst Zuid-Holland Zuid.
       4.        Financiering
       De financieringsparagraaf in de begroting is een belangrijk instrument voor het sturen, beheersen en controleren
       van de financieringsfunctie. In het Treasurystatuut Omgevingsdienst Zuid-Holland-Zuid (vastgesteld door het
       Algemeen Bestuur op 20 maart 2025) zijn het begrippenkader en de doelstellingen van de treasury functie
       geformuleerd en geconcretiseerd naar de verschillende deelgebieden van treasury, risicobeheer, financiën en
       kasbeheer. Ook zijn de organisatorische randvoorwaarden weergegeven. Tot slot zijn in het statuut de
       uitgangspunten vastgelegd voor de informatie die noodzakelijk is om het gehele proces beheersbaar en meetbaar
       te houden.
       4.1 Algemene ontwikkelingen
       De treasury functie is gebaseerd op de Wet Fido. Een belangrijk element is het meer zicht krijgen op de
       ontwikkeling van de financieringspositie, zowel op de korte als lange termijn. Dit betreft met name het in beeld
       brengen van de behoefte aan financieringsmiddelen, gerelateerd aan de investeringsplanning en de inzet van
       vrijvallende dan wel beschikbaar komende financieringsmiddelen.
       Per 16 december 2013 is het Schatkistbankieren ingegaan. Decentrale overheden zijn verplicht om dagelijks
       overtollige kasgelden over te boeken naar het Rijk.
                                                                                                                    21
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>       4.2 Risicobeheer
       Algemene uitgangspunten met betrekking tot het risicobeheer zijn:
           Leningen en garanties uit hoofde van de "publieke taak" worden uitsluitend verstrekt aan door het Algemeen
            Bestuur goedgekeurde derde partijen;
           Uit hoofde van de treasury functie kunnen middelen worden uitgezet indien deze uitzettingen een prudent
            karakter hebben en niet gericht zijn op het genereren van inkomen door het lopen van overmatig risico;
           Het gebruik van derivaten is niet toegestaan.
       4.3 Renterisicobeheer
       Algemene uitgangspunten met betrekking tot het renterisicobeheer zijn:
           Geen overschrijding van de renterisico norm conform de Wet Fido;
           Nieuwe leningen/uitzettingen worden afgestemd op de bestaande financiële positie en de liquiditeitsplanning;
           De rente typische looptijd en het renteniveau van de betreffende lening/uitzetting wordt zo veel mogelijk
            afgestemd op de actuele rentestand en de rentevisie;
           Streven naar spreiding in de rent typische looptijden en uitzettingen.
       4.4 Kasgeldlimiet
       Met de kasgeldlimiet is in de wet Fido een norm gesteld voor het maximumbedrag waarop de organisatie haar
       financiële bedrijfsvoering met kortlopende middelen (looptijd < 1 jaar) mag financieren. Deze norm bedraagt 8,5%
       van het begrotingstotaal aan lasten voor bestemming, dus met uitzondering van de stortingen in de reserves.
       Voor 2026 bedraagt deze limiet 8,5% van € 36,4 miljoen = € 3,1 miljoen.
       4.5 Renterisico norm
       Het renterisico op de lange financiering wordt wettelijk begrensd door de renterisico norm. Als lange financiering
       wordt volgens de wet Fido aangemerkt: alle financieringsvormen met een rente typische looptijd groter dan 1 jaar.
       Het renterisico wordt gedefinieerd als het minimum van de netto nieuw aangetrokken schuld en de betaalde
       aflossingen, vermeerderd met het saldo van de contractuele renteherzieningen op de opgenomen en uitgezette
       geldleningen. Het renterisico op de lange termijn wordt beperkt tot de in de wet genoemde 20% van de restant
       hoofdsom van de rente typische langlopende leningen. Achterliggende reden voor het gebruik van de renterisico
       norm is de spreiding van het renterisico over de jaren. OZHZ heeft geen financieringsvormen met een
       rentetypische looptijd van langer dan een jaar en verwacht deze ook niet aan te gaan in 2026. De renterisico
       norm bedraagt voor 2026: € 7,3 miljoen.
       4.6 Relatiebeheer
       Het betalingsverkeer is geconcentreerd bij de NV Bank voor Nederlandse Gemeenten.
       In 2013 heeft OZHZ een (verplichte) overeenkomst afgesloten met het ministerie van Financiën inzake het
       schatkistbankieren.
       4.7 Leningenportefeuille
       Voor het begrotingsjaar 2026 heeft OZHZ geen langlopende leningen in de portefeuille. De liquiditeitspositie is
       momenteel ruim voldoende.
                                                                                                                    22
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>       Tot slot kan, op grond van onderstaande financiële indicatoren, worden geconcludeerd dat de vermogenspositie
       van OZHZ op orde is.
       Een lage netto schuldquote houdt in dat OZHZ een flexibele begroting heeft. Concreet zitten middelen maar voor
       een beperkt deel vast in onderdelen als kapitaallasten en is bijsturing van de begroting dus voor een deel
       mogelijk.
       De solvabiliteitsratio is de verhouding tussen eigen vermogen en de totale passiva. Bij een tekort aan eigen
       vermogen staan de deelnemers aan de gemeenschappelijke regeling garant voor het aanvullen van het eigen
       vermogen.
       De structurele exploitatieruimte is de post onvoorzien, die onderdeel is van het weerstandsvermogen.
       4.8 Schatkistbankieren
       Conform het Schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht om dagelijks overtollige kasgelden over te
       boeken naar het Rijk. OZHZ mag gemiddeld € 1 mln. aan middelen aanhouden buiten de schatkist (het
       zogenaamde drempelbedrag). Om te voorkomen dat OZHZ het drempelbedrag overschrijdt zijn de afspraken met
       de BNG inzake de afroming en overboeking aangescherpt. BNG roomt het banksaldo dagelijks automatisch af
       vanaf 200.000 euro en boekt het overschot over naar de schatkistrekening bij het Rijk.
       5.        Bedrijfsvoering
       De Nota Bedrijfsvoering 2022 - 2026 van OZHZ geeft de kaders weer voor de bedrijfsvoering. Verdere uitwerking
       vindt plaats in de paragrafen bedrijfsvoering, financiering, weerstandsvermogen en onderhoud kapitaalgoederen
       van deze begroting.
       5.1 Personeel & Organisatie
       HR-agenda 2025-2026
       De HR-agenda zal zich in 2025-2026 wederom richten op het doel een aantrekkelijke (potentiële) werkgever te
       zijn waar gekwalificeerde medewerkers samen werken in zelforganiserende teams. Net als in voorgaande jaren
       verwacht OZHZ in 2025 en ook in 2026 in te moeten zetten op het op orde brengen en behouden van de
       capaciteit, dit door in te zetten op actieve werving en behouden van medewerkers. De toename van het
       werkaanbod in aantal, omvang en complexiteit gaat gepaard met een grote krapte op de arbeidsmarkt. Dit is niet
       alleen het geval bij complexe technische functies zoals adviseur lucht en adviseur externe veiligheid, maar ook bij
       andere functies, met name senior functies. De huidige arbeidsmarkt leidt ook tot krapte op de inhuurmarkt en
       hoge tarieven. De normale inhuur buffer bij vacatures komt daarbij onder druk te staan. Het doel is om aantal
       inhuurmedewerkers fors terug te brengen.
                                                                                                                   23
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>       OZHZ speelt hierop in door middel van diverse wervingscampagnes, waaronder specifieke werving voor ervaren
       senioren om ervoor te zorgen dat er voldoende kennis en ervaring behouden blijft. Daarnaast zetten we in op
       optimalisatie van de samenwerking met SGD en het inzetten van recruitmentbureaus. Daarnaast zet OZHZ in op
       samenwerking met de andere omgevingsdiensten binnen de provincie en door deel te nemen aan de landelijke
       employerbranding campagne (vergroten van de naamsbekendheid van omgevingsdiensten). Tevens wordt
       onderzocht of regionaal recruitment opgezet kan worden met de andere Omgevingsdienst in Zuid-Holland.
       Tot slot zullen we in 2025 nog meer dan voorgaande jaren inzetten op het zelf opleiden van medewerkers binnen
       diverse vakgebieden, met de verwachting dat dit in 2026 doorloopt.
       Voor het behoud van medewerkers maakt OZHZ gebruik van diverse methodes voor diverse doelgroepen. Denk
       hierbij aan een opleidingsprogramma voor jonge startende medewerkers, specifieke acties voor medewerkers
       tussen de 35 en 55 jaar en medewerkers van 55 jaar en ouder. Tevens hebben we een aanschouwelijk
       onboardingsprogramma waarin nieuwe medewerkers de organisatie en collega's leren kennen.
       Daarnaast biedt OZHZ voldoende opleidings- en ontwikkelmogelijkheden binnen de organisatie. Ook wordt er in
       2025 gestart met het treffen van voorbereidingen voor het actualiseren van het functiewaarderings- en
       beloningssysteem, deze is aan herziening toe. De implementatie loopt door in 2026. Dit is geen uitputtende
       opsomming, uit exitgesprekken met vertrekkende medewerkers haalt OZHZ nieuwe signalen op die vertrekpunt
       zijn voor nieuwe (doelgroep) acties om medewerkers te behouden.
       De medewerkers moeten ook zijn toegerust om hun taken met de vereiste kwaliteit te kunnen uitvoeren.
       Opleiding en training zijn belangrijk om te kunnen blijven voldoen aan de verplichte VTH-kwaliteitseisen die
       gemeenten en provincie in hun verordeningen hebben opgenomen. Hier draagt het strategisch opleidingsplan
       aan bij.
       Naast het capaciteitsvraagstuk richt de HR-agenda zich ook op het welzijn van medewerkers. In 2025 in elk geval
       door het uitvoeren van een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) en het inzetten op verzuimpreventie, de
       doorgroeimogelijkheden en vitaliteitsbeleid, als uitvloeisel van het onderzoek uit 2023 naar de Psychosociale
       Arbeidsbelasting. Een en ander met doorloop naar 2026.
       Aanpak van het ziekteverzuim
       Vanwege een relatief hoog ziekteverzuimpercentage in 2022 (6,6%) is met de arbodienst Bezig de strategie
       uitgezet om de medewerkers zo snel mogelijk weer op de been te krijgen. Dit wierp zijn vruchten af want in 2023
       is het ziekteverzuimpercentage gedaald naar 4,6%. Hiermee valt het percentage onder de norm van 5%, dit is
       doorgezet naar 2024 (4,81%). Preventie en terugbrengen van het ziekteverzuim en psychisch verzuim blijft de
       komende jaren een belangrijke uitdaging.
       5.2 Data en ICT
       OZHZ streeft ernaar om in 2025 en 2026 op een professioneel niveau met data te werken en hoogwaardige
       dataproducten te leveren. De organisatie zet stappen om te evolueren van spreadsheets naar volwaardige
       dataproducten met verbeterde datakwaliteit, data-analyse en dashboarding. Dit ondersteunt zowel de VTHA-
       taken als de bedrijfsvoering. Om deze ambitie te realiseren, werkt OZHZ sinds 2023 met het programma Beter
       benutten van data. Vanaf 2025 wordt dit programma verder geïmplementeerd, met een focus op het verhogen
       van de datavolwassenheid en het stimuleren van een datagedreven werkwijze binnen de organisatie. De in 2024
       nieuw ingerichte Unit Data en ICT heeft als doel extra focus en expertise te bieden op het gebied van data en
       ICT-dienstverlening.
                                                                                                                   24
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>       Belangrijke aandachtsgebieden in 2025-2026
             -    Heldere en stevige regie op Data en ICT door de implementatie van data governance-kaders (rollen,
                  eigenaarschap en gedocumenteerde processen en ICT-architectuur).
             -    Ontwikkeling van informatieproducten om data effectief te benutten binnen OZHZ en datagedreven
                  werken te bevorderen, evenals het vergroten van digitale vaardigheden en AI-geletterdheid.
             -    Verkrijgen van inzicht en overzicht in data en ICT ter ondersteuning van strategische planning en de
                  verdere ontwikkeling van de visie.
       Met een duidelijke regie op Data en ICT wordt aangesloten op de strategische doelstellingen van de organisatie
       en wordt inzicht verkregen in datakwaliteit en ICT-architectuur. Door samenwerking met andere
       omgevingsdiensten, zoals via het Datalab, wordt kennis gedeeld en innovatie gestimuleerd. Bovendien wordt data
       ingezet voor informatieproducten ter ondersteuning van monitoring en de optimalisatie van werkzaamheden en
       middelen, zoals planningsrapportages en datakwaliteitsmonitoring. Ook wordt ingezet op de ontwikkeling en
       implementatie van integrale oplossingen voor vraagstukken in de fysieke leefomgeving, zoals omgevingsdossiers
       in OpenWave en kaarten ter ondersteuning van de uitvoering van VTHA-taken.
       Door een toekomstvisie op data-analyse te ontwikkelen op operationeel, tactisch en strategisch niveau, wordt
       inzichtelijk gemaakt hoe data de kerntaken van OZHZ efficiënter kan ondersteunen en zowel risico- als
       resultaatgericht kan optimaliseren.
       Middels continue monitoring en verbetering van de inrichting van processen wordt het applicatielandschap
       efficiënter en gebruiksvriendelijker, en wordt de kwaliteit van de infrastructuur gewaarborgd. Data-analyse,
       informatieproducten en gebruiksvriendelijk ingerichte ICT-systemen helpen om werk- en bedrijfsprocessen nog
       beter in te richten en de besluitvorming te verbeteren.
       Aanbestedingstrajecten
       De aanbesteding voor de vervanging van het DMS is in 2023 gestart. In 2025 wordt de implementatie afgesloten.
       We gebruiken het momentum van de DMS vervanging om tegelijk een aantal legacy-applicaties uit te faseren. De
       Unit Data en ICT werkt nauw samen met inkoop om tijdig en doelgericht aanbestedingen uit te voeren en deze te
       combineren met noodzakelijke functionele verbeteringen. In 2025 starten de aanbestedingen voor een VTH-
       applicatie en een ERP systeem. Dit zal naar verwachting een doorloop hebben naar 2026.
       Beter benutten van data
       Het programma Beter benutten van data is gericht op het verhogen van de datavolwassenheid binnen de
       organisatie en het stimuleren van een data- en informatie gedreven werkwijze. Dit omvat het aanbrengen van
       structuur in de dataorganisatie en het optimaliseren van datastromen. Daarnaast wordt er actief ingezet op
       datakwaliteitsmonitoring door middel van dashboards.
       Werkprocessen worden geoptimaliseerd door de transitie naar een datagedreven werkwijze te ondersteunen. Het
       eigenaarschap over data en processen wordt gestimuleerd binnen alle lagen van de organisatie, waardoor de
       verantwoordelijkheid voor data breed wordt gedragen.
       Informatiebeveiliging en privacy
                                                                                                                    25
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>       Daarnaast streven wij in 2025/2026 ernaar de veiligheid van data te waarborgen door een robuust
       informatiebeveiligingsbeleid en actief risicomanagement. Continue monitoring en onderhoud zorgen ervoor dat
       potentiële problemen vroegtijdig worden gesignaleerd en opgelost. OZHZ werkt samen met de andere Zuid-
       Hollandse omgevingsdiensten op het gebied van informatiebeveiliging. Dit omvat de aanstelling van verschillende
       IB-functies en de ontwikkeling van een gezamenlijk IB-beleid. Specifieke aandacht gaat uit naar rechten- en
       rollenbeheer en de naleving van wet- en regelgeving, BIO en NIS2.
       Het beleid voor informatiebeveiliging en privacy wordt in 2025 geactualiseerd.
       Dienstverlening SGD
       Omwille van het streven naar een hogere kwaliteit van dienstverlening, meer mogelijkheden tot maatwerk, meer
       innovatiekracht en een streven naar efficiency, is in 2022 de dienstverlening van het voormalige Servicecentrum
       Drechtsteden ondergebracht binnen de ambtelijke organisatie van de gemeente Dordrecht (hierna: SGD). Bij de
       start is de afspraak gemaakt dat na 2 jaar een evaluatie plaatsvindt gericht op de inhoudelijke bijsturing van de
       taakuitvoering en de overeenkomst. Deze evaluatie is eind 2023 uitgevoerd. Regionaal willen partijen de ruimte
       nemen om samen weloverwogen keuzes te maken over welke adviezen zij al dan niet overnemen.
       De huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) met SGD loopt tot 1 januari 2026. Voor de periode daarna heeft
       OZHZ de mogelijkheid om het contract al dan niet te verlengen. OZHZ wilde de uitkomsten van genoemde
       evaluatie betrekken bij het te nemen besluit. Ook zou een nieuwe PDC en een nieuw kostenverdeelmodel worden
       ontwikkeld die eveneens relevant zijn voor het nemen van dat besluit. Echter, omdat de evaluatie van de SGD
       tegelijkertijd plaatsvond heeft die ontwikkeling stilgelegen. Om de continuïteit van de dienstverlening veilig te
       stellen is besloten de huidige DVO voor 2 jaar te verlengen, dus voor 2026 en 2027. Omdat het
       kostenverdeelmodel nog helemaal niet bekend is, heeft SGD berekend wat de huidige DVO in 2026 zou gaan
       kosten, en is aangegeven dat het nieuwe kostenverdeelmodel maximaal 7,5% meer of minder zal gaan kosten
       dan de huidige DVO. OZHZ loopt daarmee een risico van 7,5% (van de contractwaarde van € 1,9 mln). Het DB
       ging daarmee akkoord. Dit geeft OZHZ de tijd om in 2025 een bredere oriëntatie te doen op de organisatie van de
       PIOFACH-functies. Gelet op de belangrijke informatie over de toekomstige dienstverlening door het SGD die naar
       verwachting in juni 2025 beschikbaar komt, is het voornemen om het DB en AB in september / oktober 2025 te
       informeren over de uitkomsten van deze brede oriëntatie. Dat geeft nog voldoende tijd, namelijk 2,5 jaar, om
       daarna stappen te ondernemen om deze functies eventueel anders te gaan organiseren.
       Per 1 januari 2026 gaat de relatie tussen SGD en de gemeenten en gemeenschappelijke regelingen wijzigen. De
       samenwerkingsverhouding wordt vormgegeven op basis van partnerschap, waarin gemeenten en
       gemeenschappelijke regelingen eenzelfde positie en dezelfde invloed krijgen in de collectieve samenwerking.
       Daarnaast vormt operational excellence de focus van de dienstverlening. De uitgangspunten dienen als basis
       voor de vormgeving van de samenwerking en voor verdere uitwerking van het sturings-, financierings-, diensten-
       en kostenverdeelmodel van de SGD. De uitwerking van dit model moet uiteindelijk leiden tot een aanbod op basis
       waarvan partijen een definitief bestuurlijk besluit kunnen nemen over de voortzetting van de samenwerking vanaf
       2026. Voor OZHZ geldt dat, volgens afspraak, uiterlijk eind 2025 een besluit moet worden genomen over de
       voortzetting van de dienstverlening vanaf 1 januari 2028.
       Opschoning van het archief
                                                                                                                      26
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>       Het toezicht op de informatiehuishouding van OZHZ is ingevolge de archiefverordening van OZHZ belegd bij de
       gemeentearchivaris van Dordrecht. Deze brengt jaarlijks verslag uit aan het DB over de kwaliteit van de
       archieffunctie. De archivaris concludeerde in 2024 dat het informatie- en archiefbeheer van OZHZ grotendeels
       goed op orde is. Deze conclusie is onder meer gebaseerd op het feit dat OZHZ in de afgelopen jaren de door de
       Archiefwet- en regelgeving vereiste ordeningsstructuur en het metadataschema vastgesteld heeft. Ook beschikt
       OZHZ over JOIN Zaak & Document voor de duurzame archivering van digitale archiefbescheiden. In 2025 wordt
       dit vervangen door Djuma. Verder oordeelde de archivaris dat er een goed calamiteitenplan aanwezig is om de
       risico's op schade aan de archieven als gevolg van een eventuele calamiteit te kunnen minimaliseren.
       De archivaris sprak wel zorg uit over het stilvallen van de kwaliteitscontroles en de opgave ten aanzien van de
       selectie en vernietiging van dossiers, zowel papier als digitaal. In de afgelopen jaren is een forse inhaalslag
       gemaakt ten aanzien van het archief in eigen huis; in 2024 is een start gemaakt aan het opstellen van een
       projectplan om het papieren archief dat op externe locatie (Oasis te Almere) staat te bewerken. Dit wordt in 2025
       verder afgerond en opgepakt. Daarnaast worden de kwaliteitscontroles met de implementatie van het nieuwe
       DMS opnieuw opgestart en wordt selectie en vernietiging van de digitale dossiers opgezet als onderdeel van de
       implementatie van Djuma.
       Openbaarheid conform de Wet open overheid (Woo)
       In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat
       bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering
       van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de
       beleidsvoornemens. Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en
       Verantwoording (BBV). In de memorie van toelichting bij de Woo staat onder andere dat met dit artikel beoogd
       wordt een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun
       begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo.
       De openbaarheidsparagraaf Woo moet in de begroting en jaarstukken worden opgenomen via een afzonderlijke
       paragraaf, zoals de in artikelen 9 en 26 van het BBV genoemde paragrafen. Deze verplichting geldt sinds de
       jaarstukken 2022.
       OZHZ handelt de meeste ingekomen verzoeken op basis van de Woo af op basis van het verleende mandaat van
       de gemeenten en provincie Zuid-Holland. In de jaarstukken wordt daarvan verslag gedaan. Daarnaast kan op
       basis van de Woo een verzoek worden ingediend bij de bestuursorganen van de gemeenschappelijke regeling.
       Dat komt echter zelden voor.
       Veel meer dan de Wob legt de Woo de nadruk op actieve openbaarmaking. Actieve openbaarmaking betreft het
       uit eigen beweging (digitaal) publiceren van overheidsinformatie. De Woo bevat een verplichting om 17
       gespecificeerde informatiecategorieën openbaar te maken. Deze verplichting zal echter niet voor alle categorieën
       tegelijk gaan gelden. In 2025 werkt OZHZ aan implementatie van de tweede fase. Dit betreft de actieve
       openbaarmaking van onder andere stukken van het AB en DB (mede vanwege de inwerkingtreding van de vijfde
       wijziging van de gemeenschappelijke regeling) en jaarplannen en jaarverslagen van de organisatie. Deze
       implementatie vindt plaats binnen de bestaande budgetten. De derde fase, die naar verwachting Q2 van 2026
       ingaat, draait om de actieve openbaarmaking van, voor zover voor OZHZ van belang, convenanten, Woo-
       besluiten op aanvraag (inclusief de openbaar gemaakte documenten) en klachtenoordelen. De vierde fase, het
       actief openbaar maken van beschikkingen, is voor OZHZ het meest intensief. Hiervoor dient voldoende ruimte in
       de budgetten en personeelsplanning beschikbaar te zijn. Wanneer deze fase gereed moet zijn is nog onduidelijk,
       maar OZHZ streeft naar actieve publicatie vanaf eind 2026. De mogelijkheden voor een regionaal
       publicatieplatform worden samen met de SGD in beeld gebracht en aanbesteed.
                                                                                                                      27
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>       5.3 Communicatie
       In 2025 en 2026 zet OZHZ communicatie weer strategisch in. Dit geldt zowel voor landelijke en regionale
       ontwikkelingen, zoals veranderingen in het VTH-stelsel, als voor expertise en advies. Bijvoorbeeld om
       ondernemers tijdig de juiste informatie te laten aanleveren. Daarnaast zetten we in op arbeidsmarktcommunicatie
       om specialistische functies te werven. Ook staat in 2026 de aanbesteding van een nieuwe website (bouw en
       hosting) op de planning. Enkele belangrijke speerpunten:
            -   Optimaliseren van de website- en contentstrategie.
            -   Aanbesteding van de nieuwe website (bouw en hosting).
            -   Medewerkers binden en boeien.
            -   Arbeidsmarktcommunicatie (wervingscampagnes voor specialistische functies).
            -   Samenwerking met andere omgevingsdiensten (bijv. op arbeidsmarktcommunicatie en gezamenlijke
                websitestrategie).
            -   Inzetten op gedragsbeïnvloeding, zowel intern als extern (zoals ondernemers vooraf beter informeren
                om overtredingen te voorkomen).
       Website- en contentstrategie
       We optimaliseren onze website- en contentstrategie door doelgerichte communicatie via de website, LinkedIn en
       Instagram. Wat communiceren we, voor wie, en hoe zetten we dit effectief in? Ook ontwikkelen we samen met
       andere Zuid-Hollandse omgevingsdiensten een verbeterde websitestrategie. De aanbesteding van de nieuwe
       website in 2026 wordt hierin meegenomen, waarbij we nauw samenwerken met de Zuid-Hollandse
       omgevingsdiensten.
       Arbeidsmarktcommunicatie blijft een belangrijk aandachtspunt. Samen met de Zuid-Hollandse
       omgevingsdiensten werken we binnen 'Betere Wereldbaan' aan gerichte wervingscampagnes. Binnen OZHZ
       zetten we vooral in op het werven van specialistische functies.
       Daarnaast zien we dat het aantal persvragen en de complexiteit ervan toenemen. OZHZ zet daarom in op goede
       persvoorlichting. We investeren ook in betere communicatie met de omgeving en verbeteren de schrijfvaardigheid
       van medewerkers. Voor projecten ontwikkelen we op maat gemaakte communicatiestrategieën met passende
       middelen.
       Interne communicatie
       Een prettige werkomgeving behouden is essentieel. Dit doen we onder andere door interne bijeenkomsten te
       organiseren, intranetgebruik te stimuleren en werkafspraken helder te communiceren. We blijven inzetten op
       verbindende initiatieven en spelen in op de behoeften van medewerkers. In een krappe arbeidsmarkt is het
       cruciaal om medewerkers te binden en te boeien. Interne en externe communicatie versterken elkaar hierin.
       Gedragsinzichten
       OZHZ blijft werken met gedragsinzichten om doelgroepen effectief te bereiken. Wetenschappelijke kennis helpt
       ons om communicatie beter af te stemmen. Dit passen we direct toe, bijvoorbeeld in brieven aan ondernemers.
       Bij complexere vraagstukken werken we samen met een gedragsexpert en het gedragslab van DCMR. Ook
       zoeken we hierin afstemming met andere omgevingsdiensten, gemeenten en de provincie.
                                                                                                                28
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>       5.4 Huisvesting
       In 2024 is een belangrijke stap gezet door het manifest MVOI te ondertekenen. Er liggen met name kansen op
       het gebied van onze faciliteiten en inkoop. Denk hierbij aan het gericht bezig zijn met energiezuinig werken,
       duurzame mobiliteit stimuleren en verantwoord inkopen van o.a. meubilair. In 2025 worden de ambities voor de
       komende jaren vastgesteld. Om beter invulling te geven aan het verbod om wegwerpbekers is een contract
       aangegaan met CupX. Zij leveren herbruikbare bekers die centraal worden gereinigd in een wasstraat bemand
       door medewerkers met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het concept bevalt zeer goed.
       Om te zorgen voor een snellere doorstroom in het werkcafé, waar werkende en pauzerende medewerkers veel
       samen komen, staat er een kleine verbouwing gepland. Er wordt in ieder geval een uitbreiding van de pantry
       gemaakt op een andere plek zodat de huidige pantry geen bottleneck meer vormt. Deze kosten zijn al
       meegenomen in de begroting van 2025.
       In 2025 is de eerste batch kluissloten vervangen vanwege ouderdom. De volgende batch wordt vervangen in
       2026 en de laatste in 2027. Naast de sloten is er ook onderhoud nodig aan de vloeren en wanden. OZHZ zit
       inmiddels ruim 9 jaar in het kantoor Post120. Denk hierbij aan schilderwerkzaamheden en het grondig reinigen en
       mogelijk zelfs vervangen van vloerdelen.
       In 2025 start er een volledig nieuwe schoonmaakdienst. OZHZ heeft opnieuw aanbesteed waarbij meer focus is
       gelegd op kwaliteit, duurzaamheid en SROI. Hiermee voldoet OZHZ beter aan de gestelde eisen en wensen.
       5.5 Interne beheersing
       Rechtmatigheidsverantwoording
       De commissie BBV geeft via de Kadernota rechtmatigheid 2024 haar visie over de invulling van het begrip
       rechtmatigheid in de rechtmatigheidsverantwoording van de decentrale overheden conform artikel 75, lid 2 BBV.1
       Het boekjaar 2023 was het eerste jaar waarin het opnemen van de rechtmatigheidsverantwoording in de
       jaarstukken verplicht is gesteld door de wetgever.
       De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de
       organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Het dagelijks bestuur is verantwoordelijk voor de
       inrichting en uitvoering van processen, controleert de rechtmatigheid en rapporteert hierover. De accountant toetst
       de rechtmatigheidsverantwoording op getrouwheid en neemt dit mee in de accountantsverklaring.
       Er is een intern controleplan opgesteld, dat in 2024 is uitgevoerd. Uitgangspunt daarbij is de minimale variant
       waarbij de beheersing is gericht op het kunnen afgeven van de rechtmatigheidsverantwoording, zoals in 2021
       door het AB is vastgesteld. Ondanks dat OZHZ heeft gekozen voor de minimale variant komt er veel af op de
       organisatie. In 2024 heeft OZHZ zich gericht op hoe de interne controle voldoende kwaliteit heeft om de
       rechtmatigheidsverantwoording te onderbouwen maar wat ook past bij de omvang van de organisatie. In 2025 en
       daarna gaan we dit verder ontwikkelen en invulling geven aan de adviezen zoals in de managementletter
       beschreven.
                                                                                                                    29
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>       V        BIJLAGEN
       Bijlage 1 Omzet 2025 en 2026
       Inwonerbijdrage
                                                                             2025             2026
         Omschrijving                                                  Structureel       Structureel
         Gemeente Alblasserdam                                                  82.105            82.384
         Gemeente Dordrecht                                                    485.429           487.079
         Gemeente Gorinchem                                                    150.070           150.580
         Gemeente Hardinxveld-Giessendam                                        73.849            74.100
         Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht                                          126.686           127.117
         Gemeente Hoeksche Waard                                               354.521           355.726
         Gemeente Molenlanden                                                  179.428           180.038
         Gemeente Papendrecht                                                  132.103           132.552
         Gemeente Sliedrecht                                                   102.384           102.732
         Gemeente Zwijndrecht                                                  182.624           183.245
         Provincie Zuid-Holland                                                746.220           748.757
                                                                             2.615.419         2.624.310
       Jaarprogramma
                                                                2025                             2026
         Omschrijving                              Structureel       Incidenteel    Structureel       Incident
         Gemeente Alblasserdam                         1.903.710            37.227       1.928.454
         Gemeente Dordrecht                            9.757.304         1.000.656      10.455.829
         Gemeente Gorinchem                              715.550            29.361         733.575
         Gemeente Hardinxveld-Giessendam               1.493.682            23.245       1.511.927
         Gemeente Hendrik-Ido-Ambacht                    650.957            46.325         680.144
         Gemeente Hoeksche Waard                       2.043.525           107.288       2.100.208
         Gemeente Molenlanden                          2.069.203           156.319       2.172.279
         Gemeente Papendrecht                            665.942            83.617         722.422
         Gemeente Sliedrecht                             666.074            31.489         686.487
         Gemeente Zwijndrecht                          1.135.736            41.943       1.160.329
         Provincie Zuid-Holland                        8.834.138           570.791       9.195.933
                                                     29.935.821          2.128.261      31.347.586
                                                                                                           30
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>       Bijlage 2 Informatie voor verbonden partijen
                                                                            31
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>       Bijlage 3 Balans meerjarig
                                                                            32
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                            33
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>       Bijlage 4 Begroting 2026 Structureel en incidenteel
                                                                            34
Begroting 2026. Ontwerpbegroting, vastgesteld door het DB op 10 april 2025.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>