<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>De Goudse Gedragscode integriteit
     politiek ambtsdragers




        Gouda goudseerlijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>    De Goudse Gedragscode
integriteit politiek ambtsdragers
         “je normen hebben waarde”



          Gouda goudseerlijk




                           pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inhoud
De Goudse Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers .....................................................................................1
De Goudse Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers .....................................................................................3
Inhoud ......................................................................................................................................................................5
Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda ............................................................................................7
Woord vooraf ...........................................................................................................................................................7
Algemene bepalingen ..............................................................................................................................................9
Terminologie ............................................................................................................................................................9
Leeswijzer ................................................................................................................................................................9
Deel I         Kernbegrippen integriteit van politiek ambtsdragers .............................................................................10
       Dienstbaarheid ...............................................................................................................................................10
       Functionaliteit .................................................................................................................................................10
       Onafhankelijkheid ...........................................................................................................................................10
       Openheid ........................................................................................................................................................10
       Betrouwbaarheid ............................................................................................................................................10
       Zorgvuldigheid ................................................................................................................................................10
Deel II        Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda ..........................................................................11
1      Algemene bepalingen .....................................................................................................................................11
2      Belangenverstrengeling ..................................................................................................................................11
3      Informatie ........................................................................................................................................................11
4      Geschenken, diensten en uitnodigingen ........................................................................................................11
5      Voorzieningen, bestuurlijke uitgaven, onkostenvergoedingen en buitenlandse dienstreizen ........................12
Deel III       Toelichting..............................................................................................................................................13
1      Inleiding ..........................................................................................................................................................13
       1.1         Kwaliteit van het openbaar bestuur en integriteit ...............................................................................13
       1.2         Meer dan regels en procedures .........................................................................................................13
       1.3         Gedragscodes....................................................................................................................................13
2      Belangenverstrengeling ..................................................................................................................................15
       2.1         Omschrijving en wettelijke bepalingen ..............................................................................................15
       2.2         Onverenigbaarheid van functies ........................................................................................................15
       2.3         Verboden handelingen .......................................................................................................................15
       2.4         Deelname aan stemming ...................................................................................................................15
       2.5         Deelname aan besluitvorming ...........................................................................................................16
       2.6         Nevenfuncties ....................................................................................................................................17
       2.7         Q.q.-nevenfuncties .............................................................................................................................18
       2.8         Melding en openbaarmaking nevenfuncties ......................................................................................18
       2.9         Inkomsten uit nevenfuncties en q.q.-nevenfuncties / melding en verrekening ervan ........................19
       2.10        Financiële belangen ...........................................................................................................................19
       2.11        Draaideurconstructie ..........................................................................................................................20
       Praktijkvoorbeeld 1 .........................................................................................................................................20
       Praktijkvoorbeeld 2 .........................................................................................................................................20
3      Informatie ........................................................................................................................................................22
       3.1         Basisregels voor omgaan met informatie ..........................................................................................22
                                                                                                          pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    3.2        Oneigenlijk gebruik van niet-openbare informatie .............................................................................22
    3.3        Beslotenheid en geheime informatie .................................................................................................22
    3.4        Vertrouwelijke informatie ...................................................................................................................22
    3.5        E-mail- en internetgebruik ..................................................................................................................23
    3.6        Social media ......................................................................................................................................23
    Praktijkvoorbeeld 3 .........................................................................................................................................24
4   Geschenken, diensten en uitnodigingen ........................................................................................................25
    4.1        Nooit in ruil voor een tegenprestatie ..................................................................................................25
    4.2        Geschenken van en aan de gemeente ..............................................................................................25
    4.3        Geschenken aan individuele politiek ambtsdragers ..........................................................................25
    4.4        Etentjes, excursies en evenementen .................................................................................................25
    Praktijkvoorbeeld 4 .........................................................................................................................................26
    Praktijkvoorbeeld 5 .........................................................................................................................................26
5   Voorzieningen politiek ambtsdragers .............................................................................................................27
    5.1        Kwetsbaarheid van ambtsdragers bij vergoeding van kosten ...........................................................27
    5.2        Bedrijfsvoeringskosten .......................................................................................................................28
    5.3        Bestuurskosten ..................................................................................................................................28
    5.3.1      Algemene bestuurskosten .................................................................................................................28
    5.3.2      Dienstreizen buitenland .....................................................................................................................28
    5.3.3      Specifiek geregelde bestuurskosten ..................................................................................................29
    5.4        Kosten die voor eigen rekening blijven ..............................................................................................29
    5.5        Vergoedingenoverzicht onkosten ......................................................................................................30
    5.6        Betalingswijze voorzieningen van gemeentebestuurders .................................................................31
    5.6.1      Rechtstreeks ten laste van het bestuursorgaan ................................................................................31
    5.6.2      Rechtstreekse betaling via facturen ..................................................................................................31
    5.6.3      Declaraties .........................................................................................................................................31
    Praktijkvoorbeeld 6 .........................................................................................................................................31
6   Inkopen en aanbesteden ................................................................................................................................33
    6.1        Kwetsbaar voor schending integriteit .................................................................................................33
    6.2        Inkoop- en aanbestedingsbeleid ........................................................................................................33
    6.3        Regelgeving .......................................................................................................................................33
    6.4        Belangenverstrengeling en beïnvloeding ..........................................................................................33
    6.5        Integriteit van ondernemers; de wet Bibob ........................................................................................34
7   Financiële functie............................................................................................................................................35
    7.1        Transparantie, controle en verantwoording van uitgaven .................................................................35
    7.2        Financiële verordening(en) ................................................................................................................35
    7.3        De jaarrekening..................................................................................................................................35
    7.4        De accountantscontrole .....................................................................................................................35
    7.5        Rekenkamer.......................................................................................................................................36




                                                                                                    pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda
Woord vooraf
Integriteit leeft
U heeft nu in handen de geactualiseerde Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda.

Integriteit is een onderwerp dat leeft en dat is maar goed ook. Het is een onderwerp waar we voortdurend
aandacht voor moeten hebben. De (bestuurlijke) incidenten van de afgelopen jaren tonen dat aan en doen ons
nog meer beseffen dat we dit hoog op de agenda moeten houden. Daarom behoort integriteitsbewustzijn in de
haarvaten van u als politicus te zitten.

Met een zekere regelmaat verschijnen er berichten in de media over ambtelijke en politieke uitglijders die zich
binnen de publieke sector voordoen. Of de schijn van integriteitsschending. De scheidslijn tussen integer en
niet-integer is soms heel dun. Veel voorkomende vormen van integriteitsschending liggen op het terrein van
(declaratie)fraude/diefstal, bevoordeling vrienden/familie/partijgenoten, belangenverstrengeling, dubieuze giften
en wangedrag in privétijd.

Het doen en laten van de gehele gemeentelijke organisatie is afgestemd op en afgeleid van de taken die u in
het belang van de Goudse burger verricht. U wordt voortdurend bekeken en gecontroleerd door enerzijds
kritische mondige burgers en anderzijds de media, de waakhonden van de maatschappij. Daar moet u zich
continu bewust van zijn.

Integriteit kan het vertrouwen van de burger in de gemeente maken of breken. De Goudse burger moet
vertrouwen kunnen hebben in het bestuur en de politiek. De burger verwacht ook veel van het bestuur.
Wanneer deze verwachtingen niet worden ingelost, is de teleurstelling vaak groot, wordt de gemeente
onverantwoord gedrag verweten en wordt het vertrouwen in de gemeente geschaad. Dit heeft zijn weerslag in
afspraken en overeenkomsten die de gemeente aangaat. Het gemeentelijk belang moet voorop staan. Uw
eigen belang mag daarin geen enkele rol spelen. Zowel raadsleden, college als ambtenaren van de gemeente
dienen onafhankelijk en onpartijdig het algemeen belang en niet het eigen belang. Ze zijn zich bewust van de
risico's en belangen die ze moeten afwegen, als ze voor een dilemma komen te staan. U vervult een
voorbeeldfunctie voor de burgers en voor de ambtenaren. U bent verantwoordelijk voor de integriteit van uw
organisatie en dus voor de integriteit van de ambtenaren. Daarom moet u 24 uur per dag alert zijn op
handelingen en gedragingen die het aanzien en de integriteit van het politieke ambt kunnen schaden.

Als politiek ambtsdrager leeft u immers in een glazen huis. Maar laten we er met elkaar voor waken dat de
ramen beslaan!




burgemeester M. Schoenmaker




                                                                     pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Algemene bepalingen
Deze Gedragscode is geschreven voor de raadsleden, burgerraadsleden, de wethouders en de burgemeester.
                                                                                                  1
Op een enkele uitzondering na richten de gedragsregels zich tot al deze politiek ambtsdragers . De
Gedragscode heeft vooral bestuurlijke en politieke relevantie. U bent op de naleving hiervan aanspreekbaar. Als
u zich er niet aan houdt, kan dat gevolgen hebben voor uw functioneren en voor uw positie. Het rechtskarakter
van een Gedragscode is dat van een interne regeling in aanvulling op de wettelijke regels. De Gemeentewet
laat gemeenten veel vrijheid bij de inhoudelijke invulling. Naast deze Gedragscode bestaan er voorschriften die
in de wet of elders geregeld zijn, bijvoorbeeld over fraude en valsheid in geschrifte. Dergelijke voorschriften zijn
hierin niet opgenomen. Wel is opgenomen een “Stappenplan onderzoek en registratie integriteitsschendingen
politiek ambtsdragers”.

De Gedragscode is belangrijk als beoordelingskader voor de politiek ambtsdragers bij vragen, twijfels en
discussies.

De Gedragscode bevat zowel normen over hoe in een bepaalde situatie te handelen als regels over procedures
die moeten worden gevolgd. Procedureafspraken kunnen een onlosmakelijk onderdeel zijn van een
gedragsregel en de transparantie en daarmee de controleerbaarheid vergroten. Een duidelijke normstelling
biedt immers houvast. Deze Gedragscode fungeert als een soort trapleuning waaraan u zich kan vasthouden
om uitglijden te voorkomen!

Terminologie
                                                                                                     2
politiek ambtsdragers:     gemeentebestuurders en/of raadsleden en/of burgerraadsleden
gemeentebestuurders:       burgemeester en wethouders
gedragscode:               Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda
q.q.-functie:              qualitate qua-nevenfunctie: ambtsgebonden nevenfunctie

Leeswijzer
De Gedragscode bestaat uit drie onderdelen, te weten:

deel l   beschrijft een aantal kernbegrippen van integriteit en plaatst daarmee het vraagstuk in een breder
         kader. Zij vormen als het ware de algemene uitgangspunten voor de Gedragscode;

deel II bevat de feitelijke gedragsregels, te weten algemene bepalingen, belangenverstrengeling, informatie,
        geschenken, diensten en uitnodigingen, de bestuurlijke uitgaven, onkostenvergoedingen, buitenlandse
        reizen en voorzieningen;

deel III geeft een nadere toelichting op de feitelijke gedragsregels en het stappenplan hoe te handelen bij een
         eventuele integriteitsschending.




1
  Wanneer in deze Gedragscode de mannelijke vorm wordt aangegeven, wordt hiermee ook de vrouwelijke vorm bedoeld. Omwille van
  leesgemak is enkel voor de mannelijke vorm gekozen.
2
  Artikel 6, lid 2 van het Reglement van orde geeft aan dat de Gedragscode wordt indertekend door burgerraadsleden.
                                                                                     pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Deel I          Kernbegrippen integriteit van politiek ambtsdragers
De politiek ambtsdragers stellen bij hun handelen de kwaliteit van het openbaar bestuur centraal. Integriteit van
het openbaar bestuur is daarvoor een belangrijke voorwaarde. De belangen van de gemeente en in het
verlengde daarvan die van de burgers, zijn het primaire richtsnoer. Integriteit van politiek ambtsdragers houdt in
dat de verantwoordelijkheid die met de functie samenhangt, wordt aanvaard en dat er de bereidheid is om
daarover verantwoording af te leggen.

Verantwoording wordt intern afgelegd aan mede-politiek ambtsdragers, maar ook extern aan organisaties en
burgers voor wie gemeentebestuurders en de gekozen raadsleden hun functie vervullen. Een aantal
kernbegrippen is daarbij leidend en plaatst integriteit van politiek ambtsdragers in een breder perspectief.

Dienstbaarheid
Het handelen van een politiek ambtsdrager is altijd en volledig gericht op het belang van de gemeente en op de
organisaties en burgers die daar onderdeel van uit maken.

Functionaliteit
Het handelen van een politiek ambtsdrager heeft een herkenbaar verband met de functie die hij vervult in het
bestuur.

                         dienst-
           zorgvuldig                            Onafhankelijkheid
                         baar
                                                 Het handelen van een politiek ambtsdrager wordt gekenmerkt
                                                 door onpartijdigheid, dat wil zeggen dat geen vermenging
                                                 optreedt met oneigenlijke belangen en dat ook iedere schijn van
       betrouw-
                           functioneel           een dergelijke vermenging wordt vermeden.
       baar
                                                 Openheid
               open      onafhan-                Het handelen van een politiek ambtsdrager is transparant,
                         kelijk                  opdat optimale verantwoording mogelijk is en de controlerende
                                                 organen volledig inzicht hebben in het handelen van de politiek
                                                 ambtsdrager en zijn beweegredenen daarbij.

Betrouwbaarheid
Op een politiek ambtsdrager moet men kunnen rekenen. Die houdt zich aan zijn afspraken. Kennis en
informatie waarover hij uit hoofde van zijn functie beschikt, wendt hij aan voor het doel waarvoor die zijn
gegeven.

Zorgvuldigheid
Het handelen van een politiek ambtsdrager is zodanig dat alle organisaties en burgers op gelijke wijze en met
respect worden bejegend en dat belangen van partijen op correcte wijze worden afgewogen.


Deze kernbegrippen zijn de toetssteen voor de nu volgende gedragsafspraken.




                                                                     pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Deel II       Gedragscode integriteit politiek ambtsdragers Gouda
1     Algemene bepalingen
1.1   Deze Gedragscode geldt voor politiek ambtsdragers van de gemeente Gouda tenzij uit de tekst van een
      gedragsregel anders blijkt.
1.2   In gevallen waarin de Gedragscode niet voorziet of waarbij de toepassing niet eenduidig is, vindt
      bespreking plaats in het college of raadspresidium.
1.3   De Gedragscode is openbaar en voor iedereen makkelijk toegankelijk.
1.4   Politiek ambtsdragers ontvangen (bij hun aantreden) een exemplaar van de Gedragscode, waarbij voor
      ontvangst wordt getekend.
1.5   Een politiek ambtsdrager is aanspreekbaar op de naleving van deze Gedragscode.

2     Belangenverstrengeling
2.1   Een politiek ambtsdrager doet opgave van zijn financiële belangen.
2.2   Bij privaat-publieke samenwerkingsrelaties voorkomt de politiek ambtsdrager (de schijn van)
      bevoordeling in strijd met eerlijke concurrentieverhoudingen.
2.3   Een oud-politiek ambtsdrager wordt het eerste jaar na de beëindiging van zijn ambtstermijn uitgesloten
      van het tegen beloning verrichten van werkzaamheden voor de gemeente waaraan hij verbonden was.
2.4   Indien de onafhankelijke oordeelsvorming van een politiek ambtsdrager over een onderwerp in het
      geding kan zijn, geeft hij bij de besluitvorming daarover aan in hoeverre het onderwerp hem persoonlijk
      aangaat.
2.5   Een politiek ambtsdrager die familie- of vriendschapsbetrekkingen of anderszins persoonlijke
      betrekkingen heeft met een aanbieder van diensten of zaken aan de gemeente, onthoudt zich van
      deelname aan de besluitvorming over de betreffende opdracht.
2.6   Een politiek ambtsdrager neemt van een aanbieder van diensten aan de gemeente geen geschenken,
      faciliteiten of diensten aan die zijn onafhankelijke positie ten opzichte van de aanbieder kunnen
      beïnvloeden.
2.7   Een politiek ambtsdrager vervult geen nevenfuncties die een (structureel) risico vormen voor een
      integere invulling van de politieke functie.
2.8   Een politiek ambtsdrager geeft ten behoeve van de openbaarmaking van zijn nevenfuncties en q.q-
      nevenfuncties aan voor welke organisatie de functies worden verricht, wat het tijdsbeslag is en of de
      functies bezoldigd zijn. De inkomsten uit de nevenfuncties van een gemeentebestuurder worden
      openbaar gemaakt.
2.9   Een politiek ambtsdrager behoudt geen inkomsten uit een q.q.-nevenfunctie, tenzij dat op grond van de
      wet geheel of gedeeltelijk is toegestaan. De inkomsten komen ten goede aan de kas van gemeente.
      Voor een voltijds gemeentebestuurder vindt verrekening plaats met inkomsten uit niet aan het ambt
      gebonden nevenfuncties.

3     Informatie
3.1   Een politiek ambtsdrager gaat zorgvuldig en correct om met informatie waarover hij uit hoofde van zijn
      ambt beschikt. Hij zorgt ervoor dat stukken met vertrouwelijke gegevens veilig worden opgeborgen en
      dat computerbestanden beveiligd zijn.
3.2   Een politiek ambtsdrager houdt geen informatie achter.
3.3   Een politiek ambtsdrager verstrekt geen informatie die vertrouwelijk of geheim is dan wel mag
      aannemen dat die dat karakter draagt.
3.4   Een politiek ambtsdrager maakt niet ten eigen bate of ten bate van zijn persoonlijke betrekkingen
      gebruik van in de uitoefening van het ambt verkregen informatie.
3.5   Een politiek ambtsdrager gaat verantwoord om met de e-mail- en internetfaciliteiten alsmede met de
      sociale media van en over de gemeente.

4     Geschenken, diensten en uitnodigingen
4.1   Een politiek ambtsdrager accepteert geen geschenken, faciliteiten of diensten
      indien zijn onafhankelijke positie hierdoor kan worden beïnvloed. In
      onderhandelingssituaties weigert hij door betrokken relaties aangeboden
      geschenken of andere voordelen.
4.2   Geschenken en giften die een politiek ambtsdrager uit hoofde van zijn functie
      ontvangt, worden gemeld en geregistreerd.
                                                                 pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4.3         Geschenken en giften die een politiek ambtsdrager uit hoofde van zijn functie ontvangt en die een
            geschatte waarde van meer dan € 50 vertegenwoordigen zijn eigendom van de gemeente. Er wordt een
            gemeentelijke bestemming voor gezocht. Geschenken en giften die een waarde van € 50 of minder
            vertegenwoordigen worden wel gemeld, maar kunnen worden behouden.
4.4         Geschenken en giften worden niet op het huisadres ontvangen. Indien dit toch is gebeurd, meldt een
            politiek ambtsdrager dit in het bestuursorgaan waarvan hij deel uit maakt, waarna een besluit over de
            bestemming van het geschenk wordt genomen.
4.5         Aanbiedingen voor privéwerkzaamheden of kortingen op privégoederen worden niet geaccepteerd.
4.6         Een politiek ambtsdrager bespreekt in het bestuursorgaan waar hij deel van uit maakt uitnodigingen
            voor excursies en evenementen op kosten van derden.

5   Voorzieningen, bestuurlijke uitgaven, onkostenvergoedingen
en buitenlandse dienstreizen
5.1         Uitgaven worden uitsluitend vergoed als de hoogte en de functionaliteit ervan kunnen worden
            aangetoond. Een politiek ambtsdrager is terughoudend bij het in rekening brengen van uitgaven die zich
            op het grensvlak van privé en publiek bevinden.
5.2         Een politiek ambtsdrager declareert geen kosten die reeds op andere wijze worden vergoed.
5.3         In geval van twijfel over een declaratie door een gemeentebestuurder, wordt dit voorgelegd aan de
            burgemeester en zo nodig ter besluitvorming aan het raadspresidium.
5.4         Een politiek ambtsdrager die het voornemen heeft uit
                                                           3
            hoofde van zijn functie een buitenlandse reis te
            maken of is uitgenodigd voor een buitenlandse reis of
            werkbezoek op kosten van derden, heeft vooraf
            toestemming nodig van het raadspresidium of het
            college. Het gemeentelijk belang van de reis is
            doorslaggevend voor de besluitvorming. Indien het
            toestemming aan een gemeentebestuurder betreft
            wordt de gemeenteraad hierover geïnformeerd.
5.5         Een politiek ambtsdrager meldt het voornemen tot een
            buitenlandse reis of een uitnodiging daartoe in het
            raadspresidium of het college en verschaft daarbij
            informatie over het doel van de reis, de bijbehorende
            beleidsoverwegingen, de samenstelling van het
            gezelschap, de geraamde kosten en de wijze waarop
            van de reis verslag wordt gedaan.
5.6         Het ten laste van de gemeente meereizen van de partner van een politiek ambtsdrager naar en in het
            buitenland is uitsluitend toegestaan als dit gebeurt op uitnodiging van de ontvangende partij en het
            belang van de gemeente daarmee gediend is. Het meereizen van de partner wordt bij de besluitvorming
            betrokken.
5.7         Het anderszins meereizen naar en in het buitenland van derden op kosten van de gemeente is niet
            toegestaan. Het meereizen van derden op eigen kosten is weliswaar niet verboden, maar wordt in het
            algemeen ontraden. In ieder geval wordt dit bij de besluitvorming betrokken.
5.8         Het verlengen van een buitenlandse dienstreis voor privédoeleinden is slechts beperkt toegestaan en
            moet betrokken worden bij de besluitvorming. De extra reis- en verblijfkosten en de fiscale gevolgen
            komen in dat geval volledig voor rekening van de politiek ambtsdrager.
5.9         Tenzij anders bepaald, is het gebruik van gemeentelijke eigendommen of voorzieningen voor
            privédoeleinden niet toegestaan.




3
    Hieronder valt ook een reis naar de landen van het Koninkrijk in de Caraïben en de BES-eilanden
                                                                                      pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Deel III              Toelichting
1           Inleiding
1.1         Kwaliteit van het openbaar bestuur en integriteit
Integriteit heeft alles te maken met de kwaliteit van het openbaar bestuur. Ook kan integriteit het
vertrouwen van de burgers in hun overheid maken of breken. De overheid moet dus prioriteit geven aan
integriteit, temeer omdat zij werkt met publieke middelen en op veel terreinen een monopoliepositie
heeft.

Tegelijkertijd staat de integriteit van politiek ambtsdragers onder druk, wat vooral het gevolg is van allerlei
maatschappelijke ontwikkelingen. Zo zijn het publieke en het private domein meer met elkaar verstrengeld
geraakt, is er een agressievere zakelijke lobby vanuit de samenleving en krijgt het overheidsmanagement
bedrijfseconomische normen opgelegd. Bovendien is de belangstelling voor integriteitsvraagstukken sterk
toegenomen. Elke politiek ambtsdrager op elk bestuurlijk niveau kan bij alle afwegingen, soms plotseling,
vragen krijgen over zijn integriteit. Wetenschappers doen onderzoek naar corruptie en fraude, journalisten
vragen declaraties van gemeentebestuurders op en doen verslag van lokale affaires. Parlementariërs stellen
Kamervragen. En terecht, want belangenverstrengeling, misbruik van positie, corruptie, fraude en dergelijken
kunnen niet worden getolereerd.

Politiek ambtsdragers vervullen een voorbeeldfunctie voor de burgers en voor hun ambtenaren. De handel en
wandel van politiek ambtsdragers heeft zijn weerslag op de hele organisatie, zowel in positieve als in negatieve
zin. Politiek ambtsdragers zijn verantwoordelijk voor de integriteit van hun organisatie en dus voor de integriteit
van hun ambtenaren. De politiek ambtsdrager heeft uiteraard net als iedere andere burger recht op een
privéleven, maar hij leeft in een glazen huis, waardoor ook privégedragingen onderwerp van (brede) publieke
aandacht kunnen zijn. Daarom moet een politiek ambtsdrager 24 uur per dag alert zijn op handelingen of
gedragingen die het aanzien en de integriteit van het politieke ambt kunnen schaden.

Deze Gedragscode is bedoeld om de bestuurlijke integriteit te versterken. De primaire verantwoordelijkheid voor
integriteit ligt bij elke gemeente, maar vóór alles bij u als politiek ambtsdrager persoonlijk.

1.2         Meer dan regels en procedures
Om het integriteitsbeleid handen en voeten te geven is een aantal regels en procedures ontwikkeld. Echter, wat
nog belangrijker is: integriteit is een grondhouding, een kwestie van mentaliteit, iets waar je aan kunt werken en
waar je in kunt groeien. In het integriteitsbeleid zal dan ook een belangrijke plaats moeten worden ingeruimd
voor de cultuur in de organisatie en in de politieke arena. Dit moet een cultuur zijn van openheid, waarin men
elkaar aanspreekt op gedrag en handelen. Het vaststellen van regels en procedures is van groot belang, maar
het mag nooit leiden tot een houding dat de integriteit daarmee is ‘geregeld’.

Integriteit vraagt om een heldere verdeling van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden, waarbij checks
en balances centraal staan. Daarmee wordt het overheidshandelen transparant en controleerbaar. De taken,
bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de bestuursorganen in gemeenten zijn wettelijk geregeld. Daarom
is het van groot belang dat de bestuursorganen voor de juiste checks en balances zorgen als zij hun
bevoegdheden delegeren en mandateren. Daarbij moet rekening worden gehouden met eventuele
integriteitsrisico’s.

Het voeren van een integriteitsbeleid is een wettelijke verplichting op grond van de Ambtenarenwet. Er moet
aandacht worden besteed aan het bevorderen van integriteitsbewustzijn en aan het voorkomen van misbruik
van bevoegdheden, belangenverstrengeling en discriminatie. Elke overheid moet op grond van die verplichting
een Gedragscode hebben voor goed ambtelijk handelen. Deze verplichting is mede reden geweest om ook
afspraken over basisnormen integriteit in te voeren voor politiek ambtsdragers. Deze zijn vervolgens omgezet in
een eigen Gedragscode voor politiek ambtsdragers.

1.3         Gedragscodes
Gedragscodes zijn een belangrijk instrument en hulpmiddel om een open, transparante en integere
                                                                                                        4
organisatiecultuur te realiseren. Gedragscodes zijn voor gemeenten verplicht op grond van de Gemeentewet .

4
    Artikel 15, lid 3 Gemeentewet
                                                                      pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>De gemeenteraad stelt voor de politiek ambtsdragers een Gedragscode vast. Voor de opstelling van deze
Gedragscode is gebruik gemaakt van bestaande voorbeelden. De Gedragscode heeft bestuurlijke en politieke
relevantie. Politiek ambtsdragers zijn op de naleving hiervan aanspreekbaar. Als zij zich er niet aan houden, kan
dat gevolgen hebben voor hun functioneren en positie. Het rechtskarakter van een Gedragscode is dat van een
interne regeling in aanvulling op de wettelijke regels. Deze moet de integriteit van de politiek ambtsdragers
waarborgen. De gemeentebesturen hebben veel vrijheid om deze zelf in te vullen. Gebeurt dat niet, dan is de
Gedragscode een dode letter.

Naast deze Gedragscode bestaan er voorschriften die in wet of elders geregeld zijn, bijvoorbeeld over fraude,
valsheid in geschrifte en over nevenfuncties. De Gedragscode bevat zowel normen over hoe in een bepaalde
situatie te handelen als regels over procedures die moeten worden gevolgd. Procedureafspraken kunnen een
onlosmakelijk onderdeel zijn van een gedragsregel en de transparantie, en kunnen daarmee de
controleerbaarheid vergroten.




                                                                    pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2          Belangenverstrengeling
2.1        Omschrijving en wettelijke bepalingen
Van belangenverstrengeling is sprake als het publiek belang wordt vermengd met het persoonlijk
belang van een politiek ambtsdrager of dat van derden. Hierdoor is een zuiver besluiten of handelen in
het publiek belang niet langer gewaarborgd. Niet alleen feitelijke belangenverstrengeling, maar ook de
schijn ervan moet worden vermeden.

Het risico van belangenverstrengeling kan bijvoorbeeld ontstaan als een gemeentebestuurder een nevenfunctie
vervult die raakvlakken heeft met de uitoefening van het politieke ambt. Dit geldt ook voor een nevenfunctie
waarin de gemeentebestuurder qualitate qua is benoemd: de zogenoemde q.q.-nevenfunctie. Een voorbeeld is
het commissariaat van een overheidsbedrijf. Ook bij een q.q.-nevenfunctie kunnen immers de belangen van de
gemeente en die van de organisatie waarvoor de functie wordt vervuld, niet altijd dezelfde zijn.
                                                                                      5
Het onafhankelijk handelen van politiek ambtsdragers staat zowel in de eed of belofte , als in een aantal
wettelijke bepalingen. De Gemeentewet verbiedt in dit verband:
zie 2.2: uitoefening van met het ambt onverenigbare functies:
zie 2.3: bepaalde handelingen van politiek ambtsdragers;
zie 2.4: deelname van gemeentebestuurders en volksvertegenwoordigers aan stemming in bepaalde gevallen;
zie 2.6: nevenfuncties waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van de
           politieke functie. Overigens heeft het verbod op het vervullen van dergelijke nevenfuncties niet
           uitsluitend te maken met het al dan niet onafhankelijk handelen van de politiek ambtsdrager. Het kan
           hier bijvoorbeeld ook gaan om imagobeschadiging van het ambt.

Op grond van de Algemene wet bestuursrecht ten slotte, moet een bestuursorgaan ervoor waken dat de
besluitvorming wordt beïnvloed door persoonlijke belangen (zie 2.5).

Belangenverstrengeling kan worden tegengegaan door onder meer:
zie 2.10: een meldingsregeling van financiële belangen;
zie 2.11: afspraken die voorkomen dat politiek ambtsdragers na hun aftreden direct weer voor betaald werk
          worden binnengehaald.

2.2        Onverenigbaarheid van functies
Als een politiek ambtsdrager andere functies uitoefent naast zijn politieke ambt, kan dit leiden tot
belangenverstrengeling. Dat kan de ambtsdrager in kwestie bij zijn onafhankelijk oordeel in de weg staan.
Daarom is voor alle groepen politiek ambtsdragers op vrijwel dezelfde wijze vastgelegd welke functies hoe dan
                                             6
ook onverenigbaar zijn met het politieke ambt . Bij het onderzoek naar de geloofsbrieven wordt dit
gecontroleerd.
Onverenigbaar met het politieke ambt zijn onder meer de betrekkingen van minister, lid van de Raad van State
en de Algemene Rekenkamer, lid van de lokale rekenkamer, van Nationale ombudsman en van ambtenaar
aangesteld of ondergeschikt aan het desbetreffende bestuursorgaan.

2.3        Verboden handelingen
Om de verhouding tussen politiek ambtsdrager en bestuursorgaan zuiver te houden, zijn bepaalde handelingen,
vooral in de economische sfeer, verboden. Welke dat zijn en op wie dit verbod betrekking heeft, staat in de
              7
Gemeentewet . Het gaat hierbij bijvoorbeeld om werkzaamheden als advocaat of adviseur voor het
gemeentebestuur of voor de tegenpartij daarvan. Ook is het verboden om een derde te vertegenwoordigen of te
adviseren die met het bestuursorgaan een bepaalde overeenkomst sluit, bijvoorbeeld voor de verkoop of
verhuur van onroerend goed of het aannemen van werk.

2.4        Deelname aan stemming
Soms moet een politiek ambtsdrager stemmen over een onderwerp waar hij direct of indirect persoonlijk bij
betrokken is. De wet noemt dat ‘een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of
waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken’, of ‘de vaststelling of goedkeuring der rekening van een lichaam

5
    Artikelen 14, 41a, 65 Gemeentewet
6
    Artikelen 13, 36b, 68 Gemeentewet
7
    Artikelen 15, 41c, 69 Gemeentewet
                                                                    pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                             8
waaraan hij rekenplichtig is of tot welks bestuur hij behoort’ . In deze gevallen moet betrokkene zelf de afweging
maken of het nodig is zich van stemming te onthouden. Als hij concludeert dat hij beter niet mee kan stemmen,
dan moet hij zich daar ook aan houden. De verantwoordelijkheid daarvoor legt de wet dus allereerst bij de
betrokkene zelf. In het Reglement van Orde, zoals vastgesteld door de gemeenteraad op 17 december 2008,
zijn hierover ook regels opgenomen..

                                                                                           ik stem tegen, anders
                                                                                           is het in het nadeel van
Zaken die de gemeentebestuurder of volksvertegenwoordiger direct of                        broer Piet
indirect aangaan, zijn bijvoorbeeld familierelaties, eigendommen,
financiële belangen (zoals aandelen), of bestuurslidmaatschappen van
gesubsidieerde instellingen. Belangenverstrengeling ontstaat
bijvoorbeeld als een wethouder beslist over het verlenen van een
vergunning aan zichzelf of iemand uit zijn persoonlijke omgeving. Ook
een raadslid dat meebesluit over de bestemming van het buitengebied
waar hij zelf een boerenbedrijf bezit, maakt zich schuldig aan
belangenverstrengeling. De gemeentebestuurder of volksvertegen-
woordiger zal hier steeds zelf de afweging moeten maken of hij kan
deelnemen aan beraadslagingen en stemming.

Politiek ambtsdragers zijn tegelijkertijd ook burgers: zij maken deel uit van het economische en sociale leven in
de gemeenschap die ze besturen. Net als iedere andere burger zijn zij afnemer van diensten, lid van
verenigingen en wijkbewoner. Daarom kan een raadslid zonder bezwaar meestemmen over bijvoorbeeld de
afvalinzameling of het openbaar vervoer in zijn eigen wijk.

2.5        Deelname aan besluitvorming
Het zal niet altijd meteen duidelijk zijn of de gemeentebestuurder of volksvertegenwoordiger zich bij de
besluitvorming door zijn eigen belangen laat leiden, dan wel of de schijn daarvan wordt gewekt. Een en ander
hangt af van de feiten en omstandigheden. Het bestuursorgaan kan de gemeentebestuurder of
volksvertegenwoordiger in kwestie, in elk geval nooit verbieden om te stemmen. Het stemrecht is een
gewaarborgd recht. Het betrokken lid beslist te allen tijde zelf of hij al of niet aan de besluitvorming deelneemt.
Wel is het verstandig dat een gemeentebestuurder of raadslid, als een mogelijk persoonlijk belang aan de orde
is, dit in de discussie aangeeft. Een voorbeeld daarvan is dat als een bepaalde straat waarin de politiek
ambtsdrager zelf woont, wordt toegevoegd aan het belanghebbendparkerengebied. Het is zinvol in dat geval
vooraf binnen de fractie af te stemmen, met de fractievoorzitter en/of de voorzitter van het bestuursorgaan, en
vervolgens een besluit te nemen over het al dan niet deelnemen aan het debat en de stemming over het
onderwerp. Door daar open over te zijn, kan worden voorkomen dat een besluit wordt vernietigd of dat de zaak
achteraf in een kwade reuk komt te staan.

Net als in de Gemeentewet, staat ook in de Algemene wet bestuursrecht een bepaling over onafhankelijke
besluitvorming door het openbaar bestuur. Artikel 2:4 van die wet bepaalt dat het bestuursorgaan zijn taak
vervult zonder vooringenomenheid. Het bestuursorgaan moet ervoor waken dat personen die er deel van
uitmaken of ervoor werken, de besluitvorming beïnvloeden doordat zij een persoonlijk belang bij een besluit
hebben. De Algemene wet bestuursrecht gaat hier verder in dan de artikelen over deelname aan stemming in
de Gemeentewet. Het begrip ‘persoonlijk belang’ in artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht betekent ‘ieder
belang dat niet behoort tot de belangen die het bestuursorgaan behoort te behartigen’. Het begrip ‘beïnvloeding
van de besluitvorming’ gaat niet alleen over de stemming, maar over het gehele proces van besluitvorming. Dit
betekent dat zowel de politiek ambtsdrager zelf, als het gehele bestuursorgaan, elk een eigen
verantwoordelijkheid heeft. Zij moeten afwegen of de onafhankelijke besluitvorming (of de schijn daarvan) van
de betrokken ambtsdrager in het geding is. Het bestuursorgaan heeft de plicht om de nodige
voorzorgsmaatregelen te treffen.

De vraag daarbij is hoe deze verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan zich verhoudt tot de individuele
beslissingsbevoegdheid van een politiek ambtsdrager. Het gaat hierbij met andere woorden om de verhouding
tussen artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht en respectievelijk artikel 28 van de Gemeentewet. De afgelopen
jaren zijn hierover uitspraken door de bestuursrechter gedaan.




8
    Artikelen 28 en 58 Gemeentewet
                                                                      pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>In de uitspraak ‘Winsum’
     van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 7 augustus 2002, werd een besluit van
     een gemeenteraad vernietigd omdat het in strijd was met artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht. De
     rechter betoogde dat de gemeenteraad, vanwege de door een raadslid gewekte schijn van
     belangenverstrengeling, had moeten voorkomen dat over de desbetreffende zaak een besluit werd
     genomen met de kleinst mogelijke meerderheid, waarbij de stem van het bewuste raadslid doorslaggevend
     had kunnen zijn.

In de uitspraak ‘Loenen’
                           9
     van de Raad van State van 22 juni 2011 worden de criteria uit de Winsumuitspraak bevestigd en zelfs
     aangescherpt. De Raad van State overwoog dat indien er een persoonlijk belang is bij een bepaald besluit
     een raadslid niet mag meestemmen over dat besluit, ongeacht de vraag of zijn stem wel of niet beslissend
     is.
                          10
In recente uitspraken
     geeft de Raad van State nadere uitleg over wat onder persoonlijk belang moet worden verstaan. Met het
     begrip persoonlijk belang in artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht wordt gedoeld op ieder belang dat niet


                                             behoort tot de belangen die het bestuursorgaan uit hoofde van de hem
                                             opgedragen taak behoort te behartigen. “In aanmerking genomen dat het
                                             hier gaat om besluitvorming door de gemeenteraad die een
                                             belangenafweging vergt waarbij politieke inzichten een belangrijke rol
                                             spelen, ligt het in de rede voor de invulling van het begrip ‘persoonlijk
                                             belang’ aansluiting te zoeken bij artikel 28, eerste lid, onder a, van de
                                             Gemeentewet. Deze bepaling dient strikt te worden uitgelegd, nu daarbij


        het fundamentele recht van een raadslid om deel te nemen aan een stemming wordt ingeperkt“.
        Volgens de Raad van State volgt uit artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht in het algemeen niet dat een
        persoon die deel uitmaakt van een democratisch gekozen bestuursorgaan zoals de gemeenteraad en die
        bij een besluit belanghebbende is als bedoeld in artikel 1:2, lid 1 Algemene wet bestuursrecht, zich zou
        moeten onthouden van deelname aan de besluitvorming. Er kunnen zich echter bijkomende
        omstandigheden voordoen die maken dat de behartiging van het persoonlijk belang van een raadslid
        zodanig aan de orde is bij het onderwerp van de besluitvorming, dat hij daaraan niet behoort deel te
        nemen. Als dat het geval is kan de bestuursrechter tot het oordeel komen dat het desbetreffende besluit is
        genomen in strijd met artikel 2:4 Algemene wet bestuursrecht.

Wat de gemeenteraad, en dat geldt ook voor andere bestuursorganen, in het kader van zijn zorgplicht kan
doen, ligt vooral in de preventieve sfeer. Het onderwerp kan in zijn algemeenheid aan de orde komen, maar
vooral ook in het concrete geval. Dat betekent dat op het moment dat het op stemming aankomt, de
gemeenteraad of de voorzitter daarvan ervoor waarschuwt dat het te nemen besluit aanvechtbaar zou kunnen
zijn bij de bestuursrechter of bij de Kroon in het kader van vernietiging. De gemeenteraad dient er als collectief
voor te waken dat tot bestuursorganen behorende personen die een persoonlijk belang hebben, de
besluitvorming beïnvloeden. Maar uiteindelijk blijft het individuele raadslid degene die beslist tot deelname aan
de stemming.

2.6        Nevenfuncties
Naast hun politieke ambt hebben veel politiek ambtsdragers (neven)functies, betaald of onbetaald. Voor
raadsleden en parttime wethouders zijn deze vaak hun hoofdfunctie. Ook voor fulltime gemeentebestuurders
zijn nevenfuncties positief te waarderen: uit maatschappelijk, bestuurlijk en persoonlijk oogpunt. Er zit echter
ook een risico aan nevenfuncties, vooral die buiten het publiek domein. Nevenfuncties kunnen het onafhankelijk
oordeel van de ambtsdrager in gevaar brengen, het aanzien van het ambt schaden en de ambtsdrager
belemmeren om optimaal te functioneren.




9
     LJN: BQ8863, Raad van State, 201007983/1/R2
10
     LJN: BZ0796, Raad van State, 201008516/1/R1 en LJN: BZ4957, Raad van State 201207503/1/R2
                                                                                pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Wettelijk is bepaald dat onder andere de volgende ambtsdragers geen nevenfuncties vervullen waarvan de
                                                                                   11
uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van het politieke ambt :

a.      wethouder;
b.      burgemeester.

Bij het aanvaarden van nevenfuncties zijn de volgende afwegingen van belang:
1. Tussen het ambt en de nevenfunctie mag geen belangenverstrengeling optreden of de schijn daarvan
     worden gewekt. Het gaat daarbij niet alleen over mogelijk persoonlijk voordeel voor de politiek ambtsdrager
     zelf, maar ook voor personen, bedrijven of instellingen in zijn omgeving. Dit voordeel kan ook bestaan uit
     het doorgeven van vertrouwelijke overheidsinformatie. Het risico van belangenverstrengeling hoeft
     overigens niet altijd te betekenen dat de nevenfunctie moet worden opgegeven. Soms is het risico
     incidenteel. Een mogelijke oplossing is dat de betrokken politiek ambtsdrager zich in dat geval buiten de
     concrete besluitvorming houdt (zie paragraaf 2.4 en 2.5). Terughoudendheid is in elk geval geboden bij
     functies in organisaties die substantieel subsidie ontvangen of die op welke manier dan ook, betrokken
     (kunnen) zijn bij de overheid waar men het politieke ambt vervult.
2. Het vervullen van de nevenfunctie mag geen afbreuk doen aan het aanzien van het ambt.
3. De nevenfunctie mag niet zoveel tijd kosten dat het functioneren als politiek ambtsdrager in het geding
     komt.
4. De (hoogte van de) honorering van de nevenactiviteiten mag geen aanleiding geven tot discussies.

De beslissing om een nevenfunctie te aanvaarden of aan te houden is primair de verantwoordelijkheid van de
politiek ambtsdrager zelf, maar hij moet er wel open over zijn en zich erover verantwoorden. Hij moet daarom
zijn nevenfuncties zelf openbaar maken (zie paragraaf 2.8) alsmede de inkomsten daaruit en de manier van
verrekening van die inkomsten (zie paragraaf 2.9).

2.7        Q.q.-nevenfuncties
Sommige nevenfuncties vervullen gemeentebestuurders en in mindere mate raadsleden, uit hoofde van hun
politieke functie. Dat zijn de nevenfuncties waarin zij ‘qualitate qua’ zijn benoemd. Aan de hand van de volgende
criteria kan worden bepaald of een nevenfunctie een q.q.-nevenfunctie is:

1.      Er is een aantoonbaar belang voor de gemeente dat de nevenfunctie door een politiek ambtsdrager wordt
        vervuld. Hij behartigt dan (in)direct de belangen van de gemeente.
2.      De nevenfunctie is gekoppeld aan de inhoud en duur van het politieke ambt. Wordt die beëindigd, dan
        moet de nevenfunctie ook worden neergelegd.

Of sprake is van een q.q.-nevenfunctie zal uiteindelijk uit de feitelijke context moeten blijken. Het kan
bijvoorbeeld zijn dat de statuten van een stichting geen grenzen stellen aan de termijn waarin een
commissariaat of bestuursfunctie wordt vervuld, zodat deze niet lijkt te voldoen aan de criteria voor een q.q.-
nevenfunctie. Echter, als er ook gemeentebestuurders (of raadsleden) van andere gemeenten, in hetzelfde
stichtingsbestuur zitting hebben, dan kan er wel degelijk sprake zijn van een q.q.-nevenfunctie.

Net als bij ‘algemene’ nevenfuncties, kan zich ook bij q.q.-nevenfuncties belangenverstrengeling voordoen. Het
belang van de regio waarvan de burgemeester voorzitter is, is niet altijd gelijk aan dat van de gemeente.

Een q.q.-nevenfunctie waarvoor veel aandacht bestaat, is die van het commissariaat bij bedrijven. De
rijksoverheid is zeer terughoudend geworden in het benoemen van overheidscommissarissen. De Staat wil
transparante verhoudingen met zijn deelnemingen en wil daarom geen bijzondere positie innemen jegens
private aandeelhouders. Ook de andere overheden hebben - mede onder invloed van het rijksbeleid en de
ontwikkelingen op het gebied van corporate governance - de positie van de overheidscommissaris tegen het
licht gehouden. Gemeenten hebben overigens ook de mogelijkheid om anderen dan overheidsbestuurders als
commissarissen te benoemen. Dat kan helpen om de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan.

2.8        Melding en openbaarmaking nevenfuncties
Gemeentebestuurders hebben een wettelijke meldplicht als zij het voornemen hebben om een nevenfunctie te
          12
aanvaarden . Zij melden dit aan de gemeenteraad. Alle politiek ambtsdragers zijn wettelijk verplicht om hun


11
     Artikel 41b en 67 Gemeentewet
12
     Artikelen 41b en 67 Gemeentewet.
                                                                     pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>(neven)- functies openbaar te maken. Dat gebeurt dan via de website van de gemeente Gouda.

burgemeester / wethouder

             naam instelling       functie   qualitate qua:    bezoldigd /     tijdsbeslag           inkomsten
                                                ja/neen       onbezoldigd        per week


(burger)raadslid

             naam instelling       functie   qualitate qua:    bezoldigd /          tijdsduur
                                                ja/neen       onbezoldigd


Gemeentebestuurders hoeven hun q.q.-functies wettelijk niet te melden of openbaar te maken, maar het wordt
wel raadzaam geacht.

Het is van groot belang om de lijst van nevenfuncties actueel te houden. De inhoud van de hoofd- of de
nevenfunctie kan bijvoorbeeld veranderen, of de instantie waarbij de nevenfunctie wordt vervuld kan een andere
relatie krijgen tot de overheid in kwestie. Bij dit soort veranderingen kan ook de toelaatbaarheid van de
nevenfunctie anders worden beoordeeld dan in de oorspronkelijke situatie.

2.9 Inkomsten uit nevenfuncties en q.q.-nevenfuncties / melding en verrekening
ervan
                                                                                                13
Gemeentebestuurders moeten de inkomsten uit hun nevenfuncties openbaar maken . Die verplichting is het
gevolg van de wetgeving die voortkomt uit de voorstellen van de commissie Dijkstal. Het is wenselijk en
gebruikelijk dat bij de openbaarmaking van de nevenfuncties en de inkomsten daaruit (zie paragraaf 2.8),
tevens wordt aangegeven hoeveel tijd de nevenfuncties in beslag nemen. Op (burger)raadsleden is de
verplichting om inkomsten uit andere functies openbaar te maken, niet van toepassing.

Inkomsten uit q.q.-nevenfuncties mogen niet worden behouden. Bij wet is geregeld dat de wethouder/
burgemeester geen vergoedingen, in welke vorm dan ook, geniet voor q.q.-nevenfuncties. Dit geldt ongeacht of
de vergoeding ten laste van de gemeentekas komt.

De q.q.-functie wordt beschouwd als behorend bij het ambt. De bezoldiging voor dat ambt is daarom tevens
voor de q.q.-werkzaamheden. Eventueel persoonlijk ontvangen inkomsten uit q.q.-functies moeten dan ook in
de gemeentekas worden gestort, bij voorkeur rechtstreeks en niet via de privérekening. De Gemeentewet
voorziet in een ontheffingsmogelijkheid voor gemeentebestuurders in bijzondere omstandigheden. De
genoemde stortingsplicht betreft alleen de beloning voor geleverde diensten. De vergoeding voor (daadwerkelijk
gemaakte) onkosten voor een q.q.-functie hoeft dus niet in de gemeentekas te worden gestort.

Voor gemeentebestuurders die het ambt voltijds uitoefenen, worden ook de inkomsten verrekend uit
nevenfuncties die niet behoren bij het ambt. Voor hen geldt daarmee dezelfde verrekeningssystematiek als voor
leden van de Tweede Kamer.

2.10 Financiële belangen
Belangenverstrengeling ligt op de loer als een politiek ambtsdrager financiële belangen heeft bij organisaties of
ondernemingen die een relatie met een van de overheden hebben of kunnen krijgen, en waarover de
betreffende overheid besluiten neemt. Voorbeelden zijn besluiten over bijvoorbeeld subsidieverstrekking,
aanbesteding, verstrekking van leningen en verlening van advies- en onderzoeksopdrachten. Politiek
ambtsdragers zouden in de verleiding kunnen komen om zich bij het nemen van functionele beslissingen mede
te laten leiden door persoonlijk financieel belang.

Het begrip ‘financieel belang’ moet ruim worden opgevat. Een deelneming in een bedrijf of onderneming valt er
uiteraard onder, maar ook het bezit van effecten, onroerend goed of een vorderingsrecht. Zulke financiële
belangen kunnen een rol gaan spelen bij besluiten over bijvoorbeeld bestemmingsplannen of grondverkopen.
Ook negatieve financiële belangen, zoals schulden uit hypothecaire vorderingen, kunnen in verband met
mogelijke belangenverstrengeling relevant zijn. Een vorderingsrecht van een organisatie of ondernemer op een
politiek ambtsdrager kan worden gerangschikt onder ‘financieel belang’, zij het van de omgekeerde orde.


13
     Artikelen 41b en 67 Gemeentewet.
                                                                        pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Waakzaamheid is geboden als er sprake is van bezit van bouwgrond en het aankopen van grond of onroerend
goed door politiek ambtsdragers.
Zorgvuldigheid, openheid en controleerbaarheid zijn hier sleutelwoorden.

In de praktijk blijkt dat integriteitsincidenten zich vaak voordoen in het domein van de ruimtelijke ordening en
grond- en bouwzaken. Daarom is het raadzaam om niet alleen actueel grondbezit te melden, maar ook
voorgenomen vastgoedtransacties.

2.11 Draaideurconstructie
De ‘draaideurconstructie’ betekent dat politiek ambtsdragers direct na hun aftreden betaalde activiteiten
verrichten in of voor dezelfde overheid waar zij als politiek ambtsdrager werkzaam zijn geweest. Dit is niet
raadzaam omdat hierdoor de indruk van vriendjespolitiek kan ontstaan. Bovendien is er het risico op
verstrengeling van persoonlijke en functionele belangen. Dit risico ontstaat als een gemeentebestuurder en een
bedrijf die in een functionele relatie tot elkaar staan in de verleiding komen om afspraken te maken over
toekomstige betaalde activiteiten van de gemeentebestuurder.

        Praktijkvoorbeeld 1
        Een plafond met een luchtje
        Een raadslid is betrokken bij Kwadraad Maatschappelijk Werk dat van de gemeente subsidie krijgt. Op een
        kwade dag komt het plafond van het gebouw Kwadraad aan de Spoorstraat naar beneden. Het raadslid,
        dat al bijna tien jaar in de gemeenteraad zit en de ambtenaren in de gemeente inmiddels goed kent, belt
        meteen een ambtenaar van de directie-eenheid Maatschappelijke Ontwikkeling met de vraag of hij zo snel
        mogelijk er voor kan zorgen dat het plafond wordt gerepareerd. Op de vraag van de ambtenaar hoe dit
        wordt gefinancierd, antwoordt het raadslid dat het college daar natuurlijk voor zal zorgen.

        Al gauw weet een groot deel van de gemeente van dit voorval en laaien de discussies op. Maakt het
        raadslid hier misbruik van zijn positie? Ook het raadslid wordt hier op aangesproken.Maar het raadslid vindt
        het gewoon belangrijk dat Kwadraad een nieuw plafond krijgt, want daar komen dagelijks mensen. Dat is
        zijn bijdrage aan de gemeenschap, daarvoor zit hij in de gemeenteraad. ‘Wat zeur je nou?’

        De griffier analyseert: ‘De crux zit hem in de rolopvatting van zo’n raadslid. Daarom moeten raadsleden
        bewust worden gemaakt van de rol die zij hebben; dat daar twee kanten aan zitten. Het geeft je macht.
                                                                                        14
        Wanneer ben je nog volksvertegenwoordiger en wanneer ben je cliëntelisme aan het bedrijven? Dat is
        niet uit te schrijven. Maatschappelijke betrokkenheid van raadsleden willen we graag, maar het kan ook
        problemen geven’.

        Relevante wet- en regelgeving
        - Gedragscode, de volgende onderwerpen: Onafhankelijkheid: ‘Het handelen van een raadslid wordt
           gekenmerkt door onpartijdigheid’.
        - Openheid: ‘Het handelen van een raadslid is transparant, opdat optimale verantwoording mogelijk is’.
        - Zorgvuldigheid: ‘Het handelen van een raadslid is zodanig dat alle organisaties en burgers op gelijke
           wijze worden bejegend’.
        - Algemene wet bestuursrecht: ‘Ambtenaren staan onder de bevoegdheid van het dagelijks bestuur van
           de gemeente, het college van burgemeester en wethouders. Een raadslid is niet bevoegd om
           ambtenaren directe opdrachten te geven’.

        Praktijkvoorbeeld 2
        Drie petten tegelijk
        Een raadslid is bestuurslid van een stichting die een evenement organiseert in
        de gemeente. De stichting krijgt daar subsidie voor op basis van een
        subsidieverordening. Echter, de subsidie is niet genoeg om de hoge kosten van
        het evenement te dekken. Daarom dient de fractie van het betreffende raadslid een motie in om de
        subsidie te verhogen. Het is duidelijk dat het raadslid als drijvende kracht achter de motie zit, maar omdat
        hij betrokken is bij de stichting gaat hij tijdens de stemming over de motie op de tribune zitten. De schijn
        wordt hiermee gewekt dat het allemaal keurig is geregeld.

        De motie komt in stemming en de gemeenteraad stemt voor de motie, waardoor de stichting 12.000 euro
        extra subsidie krijgt. Het is duidelijk dat dit bedrag niet voor het raadslid persoonlijk is, maar als het
14
     Cliëntelisme = het verlenen van diensten aan (potentiële) kiezers door een politicus tijdens diens politiek mandaat
                                                                                        pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>evenement plaatsvindt, blijkt dat apparatuur wordt gebruikt van het bedrijf van hetzelfde raadslid. Hier lijkt
dus wel degelijk sprake te zijn van een direct financieel belang. De griffier spreekt het raadslid hierop aan,
waarop deze zegt dat hij de apparatuur beneden de kostprijs heeft verstrekt en er in feite dus op toe heeft
gelegd.

Maar, iedereen in de stad weet dat dit raadslid dit bedrijf heeft en ziet die apparatuur daar staan. Dat hoor
je gonzen in de gemeente. De griffier: ‘De imagoschade die dat toebrengt, daar kan geen interactief
vergaderstelsel of hippe website tegenop. De schijn van belangenverstrengeling en eigenbelang is hier
gewoon gewekt. Deze casus is eigenlijk een voorbeeld van de integriteitsrisico’s die spelen in een stad
waarin je elkaar vaak tegenkomt in allerlei verschillende rollen’.

De griffier analyseert hoe het anders had kunnen gaan: ‘Er had veel schade in deze zaak kunnen worden
voorkomen door vanaf het begin volledig transparant te zijn over de betrokkenheid van het raadslid bij het
evenement. Maar nog belangrijker is het zelfreinigend vermogen binnen de gemeenteraad. Waarschijnlijk
is intern in de fractie wel discussie geweest over de zaak, maar een ander raadslid had moeten zeggen dat
hij dit niet accepteert en dat het niet voldoende is om bij de stemming plaats te nemen op de tribune. Niet
alleen de sterke persoonlijke invloed van het raadslid op het dossier (wellicht heeft hij zelfs de motie zelf
geschreven) zou onacceptabel moeten worden gevonden, maar ook zou hij als raadslid niet in het bestuur
van die stichting moeten gaan zitten. Zeker omdat hij er ook nog dubbel in zit als leverancier. Juist omdat
er een raadslid betrokken is bij de stichting had iedereen zich gewoon aan de bestaande
subsidieverordening moeten houden. Extra centen moet je in zo’n geval helemaal niet willen omdat dat
altijd op enigerlei wijze in je gezicht ontploft. En eigenlijk is het belang van de gemeenteraad als geheel
nog belangrijker. Je kunt op deze manier snel je betrouwbare imago verliezen’.

Relevante wet- en regelgeving
- Art. 28 Gemeentewet: ‘Een lid van de gemeenteraad neemt niet deel aan de stemming over een
   aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als
   vertegenwoordiger is betrokken’.
- Art. 2:4 Algemene wet bestuursrecht: ‘Het bestuursorgaan waakt ertegen dat tot het bestuursorgaan
   behorende of daarvoor werkzame personen die een persoonlijk belang bij een besluit hebben, de
   besluitvorming beïnvloeden’.
- Gedragscode, onderwerp ‘belangenverstrengeling’: ‘Een raadslid doet opgave van zijn financiële
   belangen in ondernemingen en organisaties waarmee de gemeente zakelijke betrekkingen onderhoudt.
   De opgave is openbaar en door derden te raadplegen’.
- Gedragscode, onderwerp ‘nevenfuncties’: ‘Een raadslid maakt melding van al zijn nevenfuncties. Bij het
   aangaan of aanhouden van toegestane nevenfuncties wordt afgewogen of hierdoor mogelijke
   belangenverstrengeling zou kunnen ontstaan’.




                                                                 pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3           Informatie
3.1         Basisregels voor omgaan met informatie
Politiek ambtsdragers beschikken over veel informatie. Gaan zij daar verkeerd mee om, dan wordt al
snel de geloofwaardigheid van zowel henzelf als van hun organisatie aangetast. Daarom geldt een
aantal basisregels voor hoe een integer politiek ambtsdrager met informatie moet omgaan:

1.      Ga zorgvuldig en correct om met informatie waarover u uit hoofde van uw ambt beschikt.
2.      Verstrek geen onjuiste informatie.
3.      Gebruik informatie die u hebt gekregen bij de uitoefening van het ambt niet ten eigen bate of ten
        bate van derden.
4.      Verstrek geen geheime informatie.

3.2         Oneigenlijk gebruik van niet-openbare informatie
De integriteit van een politiek ambtsdrager komt in gevaar als hij informatie die (nog) niet openbaar is, gebruikt
om er zichzelf of anderen mee te bevoordelen. Het kan dan gaan om informatie waar hij vanuit zijn ambt over
beschikt, of die hem ongevraagd wordt toegespeeld door relaties, of onbedoeld in bezit zijn
gekomen. De verleiding kan groot zijn om hierover uiting te geven aan een ander of in de
privésfeer melding te maken van informatie die voor anderen van direct belang is. Soms is dat
informatie die weliswaar ooit openbaar wordt, maar waarbij voordeel ontstaat door het eerder
verkrijgen ervan. Voorbeelden zijn de aan- en verkoop van een huis of een stuk grond, de
gunning van opdrachten, et cetera.

Een bijzondere vorm van oneigenlijk gebruik van informatie is het lekken daarvan naar ‘de media’, om zo
politieke doelen te bereiken. Dat is natuurlijk niet toegestaan. Zorg er verder voor dat stukken met vertrouwelijke
gegevens veilig worden opgeborgen (‘clean desk policy’), en dat computerbestanden beveiligd zijn. Ook in de
thuissituatie is dat van belang. Het open laten staan van een beeldscherm als de computer tijdelijk onbeheerd
is, kan eveneens een risico inhouden.

3.3         Beslotenheid en geheime informatie
In de Gemeentewet staan regels over de beslotenheid van vergaderingen en de geheimhouding over wat in een
vergadering is behandeld. Uiteraard mag de mogelijkheid om in beslotenheid te vergaderen, niet worden
misbruikt om burgers in onwetendheid te laten over bepaalde zaken. In meer algemene zin moet worden
voorkomen dat om bijvoorbeeld politieke redenen informatie wordt achtergehouden die eigenlijk helemaal niet
vertrouwelijk is. Wettelijk is voorgeschreven dat er onderwerpen zijn die nooit in beslotenheid mogen worden
behandeld, zoals de begroting en de jaarrekening, evenals de invoering, wijziging en afschaffing van een
belasting.
Het feit dat een zaak in een besloten vergadering wordt behandeld en de notulen niet openbaar zijn, betekent
niet zonder meer dat de leden verplicht zijn tot geheimhouding. Deze moet nadrukkelijk worden opgelegd. Op
grond van een belang, genoemd in artikel 10 van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob), kan geheimhouding
worden voorgesteld door:
                    15
    gemeenteraad / (raads)commissie;
    college van b en w;
    burgemeester.

De verplichting tot geheimhouding moet worden bevestigd door de gemeenteraad. Het schenden van een
                                                                             16
geheimhoudingsplicht is een misdrijf in de zin van het Wetboek van Strafrecht .

3.4         Vertrouwelijke informatie
De omgang met vertrouwelijke informatie verschilt in wezen niet van de omgang met geheime informatie. Het
Wetboek van Strafrecht (art. 272) stelt dat als ‘hij die enig geheim waarvan hij weet of redelijkerwijs moet
vermoeden dat hij uit hoofde van ambt, beroep of wettelijk voorschrift dan wel van vroeger ambt of beroep
verplicht is het te bewaren’ dat geheim schendt, gestraft kan worden met een celstraf of een geldboete.
Jurisprudentie heeft uitgewezen dat daarbij geen onderscheid gemaakt wordt tussen vertrouwelijke en geheime
informatie. Beide termen hebben als strekking dat de bewuste informatie niet openbaar gemaakt mag worden.

15
     Artikelen 23 en 24 Gemeentewet
16
     Wetboek van Strafrecht, artikel 272
                                                                     pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3.5      E-mail- en internetgebruik
Vanuit het oogpunt van voorbeeldwerking kan het beste worden aangesloten bij de regels die hierover voor de
Goudse ambtenaar geldt. Deze regels zijn neergelegd in het Privacyreglement telefoon-, e-mail- en
internetgebruik. Enkele relevante passages hieruit zijn hierna toegespitst op de politiek ambtsdrager:

     De elektronische communicatiemiddelen worden primair gebruikt voor gemeentelijke taken.
     Het privé-gebruik van de elektronische communicatiemiddelen is niet, of slechts bij uitzondering
      toegestaan, mits dit gebruik in overeenstemming is met het Privacyreglement.
     Het is niet toegestaan met behulp van de e-mailfaciliteiten kettingbrieven te versturen of
      pornografisch materiaal te versturen of op te vragen, dan wel dreigende, seksueel
      intimiderende, racistische of discriminerende opmerkingen te maken.
     Het is niet toegestaan met behulp van de e-mailfaciliteiten illegale software te
      verzenden of op te vragen, dan wel bestanden zonder voorafgaand overleg met de
      gemeentelijke systeembeheerder(s) te verzenden of op te vragen waarvan de politiek
      ambtsdrager redelijkerwijs moet aannemen dat deze te omvangrijk zijn.
     Het is niet toegestaan met behulp van de internetfaciliteiten bewust internetsites die
      pornografisch, dan wel racistisch materiaal bevatten te bezoeken, mee te doen in
      chat-sessies, online te gokken, illegale software te downloaden dan wel zonder voorafgaand overleg met
      de systeembeheerder(s) bestanden te downloaden waarvan betrokkene redelijkerwijs moet aannemen dat
      deze te omvangrijk zijn.
     Zonder voorafgaande toestemming van de systeembeheerder(s) is het niet toegestaan met behulp van de
      e-mailfaciliteiten een elektronisch bericht aan alle of vrijwel alle medewerkers van de gemeente
      tegelijkertijd te versturen.
     Bij het gebruik van de elektronische communicatiemiddelen wordt door de politiek ambtsdrager de nodige
      zorgvuldigheid in acht genomen om de integriteit en goede naam van de gemeente te waarborgen.
     Indien er een sterk vermoeden bestaat van onrechtmatig gebruik, dan wel misbruik van de elektronische
      communicatiemiddelen door de politiek ambtsdrager, zal daar conform het Privacyreglement onderzoek
      naar worden ingesteld.

3.6      Social media
Collegeleden (en gemeenteraadsleden) gebruiken steeds vaker sociale media zoals weblogs en Twitter om hun
mening over onderwerpen te geven en de dialoog met burgers aan te gaan. Het is voor u als politiek
ambtsdrager een van de mogelijkheden om de dialoog met burgers aan te gaan. Net als voor ambtenaren geldt
dat het gebruik van sociale media correct en verstandig gedaan moet worden.

Bestuurder of politicus?
Collegeleden schakelen regelmatig tussen twee verschillende rollen: de rol van bestuurder en de rol van
politicus. Publiek en media kunnen vaak moeilijk onderscheid maken tussen deze rollen en op het podium van
zijn politieke partij krijgt een politicus veelvuldig te maken met zaken waar hij als bewindspersoon voor
verantwoordelijk is. Het is belangrijk om bewust te zijn van de rol waar vanuit gehandeld wordt bij het plaatsen
van of reageren op berichten binnen sociale media.
Naast gemeenteweblogs worden vaak ook de weblogs van politieke partijen gebruikt door collegeleden. Voor
de lezers moet duidelijk zijn vanuit welke rol (bestuurder/politicus) deze blogs geplaatst worden. Dit betekent
dus dat bij politiek gekleurde blogs, duidelijk vermeld moet worden dat deze als politicus (en dus niet als lokaal
bestuurder) geschreven zijn.

Woordvoering
Net als bij traditionele media geldt dat het college de woordvoerder is bij het reageren op berichten in de pers.
De afdeling communicatie coördineert de woordvoering via (sociale) media.

Realiseert u zich bij gebruik het volgende:
 U blijft zelf verantwoordelijk.
 Bij twijfel, plaats dan geen bericht.
 Blijf alert bij het mixen van uw persoonlijke leven met uw zakelijke activiteiten.
 Geef nooit vertrouwelijke informatie van de gemeente.




                                                                      pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Praktijkvoorbeeld 3
Voorkennis voor je houden, ook in verkiezingstijd
In een gemeente wordt een woonwijk ontwikkeld. Naar buiten toe lijkt het alsof het allemaal soepel
verloopt; bij wijze van spreken kan morgen de eerste paal de grond in gaan. In een recente collegeverga-
dering echter, is een geheime memo besproken dat een heel ander beeld geeft. Op het te ontwikkelen
gebied staat een gebouw dat de gemeente moet kopen om ruimte te maken voor de woonwijk. Maar, de
onderhandelingen met de eigenaar van dat gebouw willen niet vlotten. Er is zelfs een kans dat de
gemeente de Wet voorkeursrecht gemeenten moet gaan gebruiken, waardoor de eigenaar de verplichting
krijgt dat het gebouw in de komende drie jaar alleen aan de gemeente kan worden verkocht. Dat is zeer
vertrouwelijke informatie. Als de betreffende eigenaar dat zou weten dan zou hij het gebouw snel aan
iemand anders kunnen verkopen.
Terwijl deze zaak loopt, wordt het verkiezingstijd. De betrokken wethouder is lijsttrekker namens zijn partij
en neemt deel aan een verkiezingsdebat. Daar steekt een van zijn opponenten de loftrompet over de
voortgang van het woningbouwproject. De wethouder weet dat de situatie heel anders is, wil zijn opponent
niet laten ‘scoren’, maar kan de strikt vertrouwelijke informatie uit het college niet gebruiken. Dit soort
dilemma’s speelt meer in verkiezingstijd.
Als wethouder weet je vaak meer dan je in het openbaar kunt laten weten, wat vooral bij
verkiezingsdebatten moeilijk is, waar vaak op het scherpst van de snede wordt gedebatteerd. Het is dan
verleidelijk om je bredere kennis over een onderwerp te gebruiken. Elke stem geldt dan immers.




                                                                pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4          Geschenken, diensten en uitnodigingen
4.1        Nooit in ruil voor een tegenprestatie
Als de ambtseed of belofte wordt afgelegd, verklaren politiek ambtsdragers dat zij
geen giften of gunsten hebben gegeven of beloofd om te worden benoemd. Ook
beloven ze dat ze geen geschenken zullen aannemen of beloften zullen doen in
ruil voor een tegenprestatie. Het gaat hierbij niet alleen om persoonlijke
bevoordeling zoals een goedkope verbouwing of tuinaanleg. Het kan ook gaan om
bijvoorbeeld donaties aan de partij van de politiek ambtsdrager met het oog op
een gunstige overheidsbeslissing.

4.2        Geschenken van en aan de gemeente
Politiek ambtsdragers geven geschenken niet op persoonlijke titel, maar namens de gemeente. Het gaat dan
vaak om relatiegeschenken, een geaccepteerd gebruik in het sociale verkeer. Wel is het verstandig om dit
transparant te houden, door:
     zich te houden aan de richtlijnen;
     een administratie bij te houden;
     als het om grotere geschenken gaat: een gemotiveerd besluit hiertoe in het college van burgemeester en
      wethouders te nemen dan wel het raadspresidium hierover te informeren;
     open te zijn over de verstrekte geschenken, bijvoorbeeld in het jaarverslag.

Ook bij het ontvangen van geschenken van of door een bestuurslichaam past zorgvuldigheid en
terughoudendheid, door:
    te bepalen dat een gemotiveerd besluit van de gemeenteraad nodig is om schenkingen boven een
     bepaalde waarde te mogen accepteren;
    een openbaar register bij te houden van alle ontvangen geschenken;
    de ontvangen geschenken te bewaren in het Huis van de Stad.

4.3        Geschenken aan individuele politiek ambtsdragers
Als politiek ambtsdragers persoonlijk geschenken ontvangen, brengt dit meer risico’s met zich mee dan als dit
gebeurt namens gemeente. Ook vanuit het oogpunt van voorbeeldwerking kan het beste worden aangesloten
               17
bij de regels die voor de Goudse ambtenaren gelden:
     Geschenken t/m een waarde van 50 euro mogen in principe worden geaccepteerd. Bij voorkeur vindt
      vooraf evenwel overleg plaats of het geschenk daadwerkelijk wordt geaccepteerd. Gemeentebestuurders
      melden geschenken in de wekelijkse vergaderingen van het college. Een (burger)raadslid doet er goed aan
      het krijgen van een geschenk te melden in zijn fractie. Bovendien is het aan te bevelen om deze
      geschenken in een register in te schrijven.
     Geschenken boven 50 euro mogen niet worden geaccepteerd door een politiek ambtsdrager. In functie
      kunnen gemeentebestuurders echter wel geschenken met een waarde van meer dan 50 euro ontvangen.
      De gemeentebestuurder besluit, eventueel in overleg met de ambtelijke leiding, of hij het geschenk kan
      accepteren. Bij acceptatie worden dergelijke geschenken geregistreerd en worden ze eigendom van de
      gemeente. Geschenken die niet worden geaccepteerd, worden geretourneerd of vernietigd.
     Geschenken van welke waarde dan ook kunnen niet worden geaccepteerd als de onafhankelijkheid in de
      besluitvorming op enigerlei wijze kan worden aangetast. Dat is bijvoorbeeld het geval zolang overleg- of
      onderhandelingssituaties gaande zijn.
     Bij het ontvangen van geschenken past openheid. Geschenken worden daarom niet op het huisadres
      ontvangen.

4.4        Etentjes, excursies en evenementen
Enkele vuistregels voor de acceptatie van uitnodigingen:
   De begrippen ‘geschenken’ en ‘diensten’ moeten ruim worden geïnterpreteerd. Ook uitnodigingen voor een
    diner, een excursie, werkbezoeken of een (gezamenlijk) bezoek aan een evenement kunnen eronder
    vallen.
   Voorwaarde om op een uitnodiging voor bijvoorbeeld een excursie, werkbezoek of diner in te gaan, is dat
    deze functioneel is en in het belang van de gemeente Gouda. Het college of, in het geval dat het een van



17
     Regeling aannemen van geschenken en gelden
                                                                  pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    haar leden betreft, de fractie, weegt dit en verleent vooraf toestemming. Het is dan logisch dat de
    gemeente en, als het een fractielid betreft, de fractie, de reis- en verblijfkosten betaalt.
   Meerdere personen of instanties waarmee het bestuursorgaan contacten onderhoudt, hebben een
    uitnodiging ontvangen.
   Openheid (melding) en registratie zijn essentieel, vooral bij (internationale) evenementen.

    Praktijkvoorbeeld 4
    Voordat je het weet maak je reclame
    In een gemeente wordt jaarlijks een prijs uitgereikt aan de beste ondernemer van het jaar. Voor dit
    evenement is een stichting opgericht, gesponsord door en genoemd naar een bekende lokale
    onderneming. De wethouder Economische Zaken en Stadsmarketing is qualitate qua lid van het
    stichtingsbestuur en daarmee ook van de jury. Deze nevenfunctie is goedgekeurd door het college en staat
    op de website van de gemeente vermeld.

    Bij het tienjarig bestaan wil de Stichting Ondernemersprijs wat meer uitpakken dan anders. De sponsor
    maakt een jubileumfilm waaraan ook de wethouder meewerkt. De film wordt vertoond bij de uitreiking van
    de prijs. De wethouder is onprettig verrast als het er in de film op lijkt dat hij een vurig pleidooi houdt voor
    de sponsorende onderneming en het belang van de wortels ervan in de plaatselijke samenleving. Meteen
    stelt de oppositie er vragen over in de gemeenteraad. De wethouder wordt niet alleen verweten dat hij zich
    voor het karretje van de onderneming heeft laten spannen, maar ook wordt de suggestie gewekt dat hij
    voor zijn bijdrage is betaald. Dat laatste staat groot in de krant. De wethouder verdedigt zich tegen deze
    inbreuk op zijn integriteit en eist in de gemeenteraad een rectificatie. Die is er ook gekomen.

    Achteraf beseft de wethouder dat zijn deelname aan het filmpje wellicht een verkeerde keuze is geweest,
    ook omdat hij niet voorafgaande aan de vertoning het resultaat heeft kunnen zien. ‘Eigenlijk is het een
    soort fuik waar je in loopt. Iedereen weet dat je daar qualitate qua bestuurslid bent en daar ben je naar
    jouw gevoel ook voldoende transparant in. Bovendien is de ondernemersprijs een goed initiatief dat
    stimulerend werkt voor de plaatselijke ondernemingen. Daar wil je als wethouder Economische Zaken en
    Stadsmarketing natuurlijk graag aan meewerken. Op zich is er niets mis met het feit dat dit evenement
    door één belangrijke onderneming in de gemeente wordt gesponsord. Economie en bedrijfsleven zijn veel
    meer dan werkgeverschap en winstbejag. Want wat gebeurt er met het verenigingsleven en de culturele
    instellingen in de gemeente als dat bedrijfsleven er niet meer is? Als wethouder ben je ambassadeur voor
    de gemeente en dus ook een beetje ambassadeur voor de ondernemer. Maar je moet wel voorzichtig
    blijven. Ik had van tevoren kunnen bedenken dat deelname aan die film wellicht een verkeerde indruk kon
    wekken. En ik had transparanter kunnen zijn over de redenen voor mijn keuze om eraan mee te werken.
    Dat had wellicht de suggestie kunnen voorkomen dat ik ervoor betaald zou zijn. Want deze twijfel aan mijn
    integriteit heeft de verhoudingen wel verstoord en heeft helaas een vlekje op mijn blazoen veroorzaakt.’

    Praktijkvoorbeeld 5
    Wel of niet meedoen aan een ballonvaart
    De wethouder Verkeer en Vervoer wordt voor een ballonvaart boven het Groene Hart uitgenodigd door een
    onderneming waarmee hij geregeld zaken doet. Het college vindt dat hij niet op de uitnodiging moet ingaan
    vanwege mogelijke belangenverstrengeling.

    Later blijkt dat hij de enige wethouder in de regio is die niet aan de ballonvaart heeft deelgenomen. Sterker
    nog, er blijken hele colleges van B en W te hebben deelgenomen. De wethouder krijgt het gevoel dat hij
                                     een belangrijke kans heeft gemist op informeel contact met collega’s.

                                   De wethouder: ‘Bij een volgende uitnodiging zou de afweging om wel of niet
                                   te gaan, anders kunnen zijn. Dat het goed voor het netwerk kan zijn wordt
                                   dan belangrijker dan de mogelijke belangenverstrengeling. Hierbij moet ook
                                   worden betrokken of er op dat moment iets speelt dat de keuze kan
                                   beïnvloeden. Ben je bijvoorbeeld in een contractfase met de onderneming
                                   dan wordt het anders; dan is het niet handig. Ben je echter in een fase
                                   waarbij het gaat om een partner die ooit wel eens wat in de gemeente heeft
                                   gedaan, dan wordt de drempel lager. Dus de beslissing om wel of niet mee
                                   te doen aan een dergelijke uitnodiging kan per situatie verschillen.’
    Dat neemt echter niet weg dat het verstandig is om te allen tijde hierover vóóraf te overleggen binnen het
    college of het raadspresidium.

                                                                      pagina 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5       Voorzieningen politiek ambtsdragers
5.1     Kwetsbaarheid van ambtsdragers bij vergoeding van kosten
Benoemde politiek ambtsdragers bevinden zich, juist als het gaat over ‘vergoeding van kosten’ of
‘gebruik maken van voorzieningen’, in een glazen huis. Ze moeten zich voortdurend bewust zijn van het
feit dat ze niet alleen verantwoord met publieke middelen behoren om te gaan, maar – omdat het
uitgaven betreft die samenhangen met de uitvoering van hun ambt – ook helder moeten zijn over de
hoogte van de door hen in dat verband gemaakte kosten. Dat geldt zelfs als het gaat om kosten die
vallen onder de vaste onkostenvergoeding. De voorbeelden hoe kwetsbaar hun positie is, liggen voor
het oprapen. Denk daarbij aan het onderzoek door media van uitgaven door gemeentebestuurders naar
de ‘bonnetjes’.

Politiek ambtsdragers maken gebruik van voorzieningen die de organisatie hun ter beschikking stelt en ze
maken kosten bij de uitoefening van hun ambt. Voor dat laatste krijgen zij een vergoeding, naast hun wedde of
bezoldiging. In de Gemeentewet staat dat daarboven geen andere vergoedingen zijn toegestaan. De hoofdregel
is dus dat ‘het alleen kan als het is geregeld’. Dit betekent dat alleen de voorzieningen die in de genoemde
regelgeving staan, worden vergoed. Alle andere kosten komen voor rekening van de ambtsdrager zelf.

Bij de afweging of kosten al of niet worden vergoed, moet de politiek ambtsdrager zich realiseren dat alles wat
mag, niet vanzelfsprekend ook hóeft. Van politiek ambtsdragers mag een zekere soberheid worden verwacht.
Hoe het ook wordt vergoed, het gaat immers steeds om besteding van publieke middelen. De politiek
ambtsdrager heeft daarnaast ook een voorbeeldfunctie. Hoe kan hij in bijvoorbeeld economisch moeilijke tijden,
geloofwaardig een beroep op de soberheid van burgers doen als hij daar zelf niet naar handelt? Vooral
gemeentebestuurders zitten zeker dan in een kwetsbare positie. Zij dragen vaak immers zelf de
verantwoordelijkheid voor het niveau van een bepaalde voorziening of verstrekking. Uitgaven die ogenschijnlijk
van ondergeschikt belang zijn, kunnen in de publiciteit breed worden uitgemeten en grote schade aanrichten.
Een mooi voorbeeld daarvan zijn de kosten van de (her)inrichting van de werkplek wanneer de
gemeentebestuurder aantreedt.

Discussie over vergoedingen is nooit helemaal uit te sluiten. Van belang is dat er duidelijke regels en
toelichtingen daarop zijn die de gemeentebestuurder voldoende houvast bieden. Absolute duidelijkheid is echter
niet te geven en moet ook niet worden nagestreefd. In situaties waarin sprake is van een grijs gebied zal de
gemeentebestuurder extra alert moeten zijn, extra zorgvuldig moeten (laten) nagaan of een en ander past
binnen de regels, en hierover open communiceren.

Soberheid is en blijft de norm
Als belangrijke uitgangspunten voor het vergoeden van voorzieningen voor politiek ambtsdragers zijn te
noemen:
    Bij uitgaven voor voorzieningen van politiek ambtsdragers gaat het uitsluitend om functionele kosten om
     het ambt te kunnen vervullen. Er moet een directe relatie zijn tussen de uitgave en de taken van de
     gemeente Gouda.
    De functionaliteit van de uitgave moet aantoonbaar zijn of ten minste aannemelijk worden gemaakt.
    Als met de uitgave geen duidelijk belang van de gemeente is gediend, blijven de kosten voor eigen
     rekening.
    Kosten die een gemeentebestuurder uit hoofde van een (q.q.-)nevenfunctie maakt, worden vergoed door
     de instantie waar de nevenfunctie wordt uitgeoefend.
    Voorzieningen en bestuurskosten worden zo veel mogelijk direct door het bestuursorgaan zelf betaald. De
     gemeentebestuurder dient alleen bij hoge uitzondering zelf een declaratie in.
    Gemeentebestuurders dienen verantwoord om te gaan met publieke middelen. Verantwoording van kosten
     – en openheid daarover – is essentieel. Daarbij moet altijd worden beoordeeld of de uitgave in hoogte of
     soort ook in de openbaarheid kan worden gemotiveerd.

Vergoedingen voor voorzieningen voor politiek ambtsdragers moeten – als hiervóór aangegeven - voor alles
transparant zijn. Een heldere verantwoording van de uitgaven is van groot belang. Daarom moet de financiële
en administratieve organisatie zo zijn ingericht dat er vertrouwen kan bestaan in de juistheid en rechtmatigheid
van de uitgaven. In de Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden is in hoofdstuk 5 de
declaratieprocedure vastgelegd.




                                                                    pagina 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>5.2      Bedrijfsvoeringskosten
Bedrijfsvoeringskosten betreffen de voorzieningen die een politiek ambtsdrager nodig heeft om zijn werk te
kunnen doen. Het zijn voorzieningen die vanuit de begroting worden gefinancierd of in bruikleen ter beschikking
worden gesteld. Voorbeelden zijn de werkkamer, het meubilair, ICT-apparatuur en –toepassingen op de
werkplek, ondersteunend personeel, koffie/thee en beveiliging.
Het is vanzelfsprekend niet de bedoeling om dergelijke gemeentelijke voorzieningen en eigendommen te
gebruiken voor privédoeleinden. Het is dan ook niet toegestaan om voor rekening van de gemeente
bijvoorbeeld kantinepersoneel in te zetten voor privéfeestjes of C.

Bij twijfel of iets van de laatstgenoemde voorbeelden wel of niet functioneel is, zullen vooraf afspraken gemaakt
moeten worden in het college als het om een collegelid gaat, of de gemeenteraad als het om een raadslid gaat.

5.3      Bestuurskosten
Bestuurskosten vloeien voort uit de uitoefening van het ambt; het zijn zogenoemde ambtsgerelateerde kosten.
De hoogte van de vergoedingen voor bestuurskosten is vaak precies vastgelegd. Een voorbeeld is een
verhuiskostenvergoeding voor burgemeesters en wethouders met een verhuisplicht.

De soorten bestuurskosten zijn:
   algemene bestuurskosten; voor deze categorie moet altijd een afweging worden gemaakt of deze kosten of
    voorzieningen voor eigen rekening moeten blijven dan wel uit de begroting van het bestuursorgaan kunnen
    worden betaald.
   specifiek geregelde bestuurskosten; de verstrekking van deze bestuurskosten is strak gereguleerd en
    genormeerd en de hoogte van de vergoeding of verstrekking is in regelgeving vastgelegd.

5.3.1 Algemene bestuurskosten
Algemene bestuurskosten betreffen voorzieningen die aan het ambt verbonden zijn en een aanvulling vormen
op de reguliere bedrijfsvoering van de organisatie. Bovendien zijn ze onmisbaar voor het functioneren van de
politiek ambtsdrager. Het gaat hierbij vooral om voorzieningen als reis- en verblijfvoorzieningen, beveiliging
buiten de organisatie, cursussen, opleidingen en congressen, en functionele lunches en diners buitenshuis.

De meest voorkomende algemene bestuurskosten, die door de gemeente worden vergoed, zijn:
   Kosten van de landelijke beroepsverenigingen zoals het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, de
    Wethoudersvereniging en de Vereniging van Raadsleden. Professionalisering van het ambt en
    intercollegiale afstemming zijn van belang voor de kwaliteit van het lokale bestuur. Alle overige contributies
    en lidmaatschappen zijn voor eigen rekening.
   Collectieve verzekeringen voor gemeentebestuurders, tijdens de uitoefening van de functie, zoals een
    collectieve ongevallenverzekering.
                                                                18
   Kosten voor deelname aan congressen en opleidingen. Afweging hierbij is de relevantie van de opleiding
    voor de functie, het tijdsbeslag, het tijdstip (niet meer vergoeden wanneer het einde van de zittingstermijn
    in zicht komt), de hoogte van de kosten en de verdeling hiervan.

5.3.2 Dienstreizen buitenland
Een buitenlandse reis valt onder de algemene bestuurskosten, op voorwaarde dat de reis een functioneel
karakter heeft. Van belang is dat daarover in alle openheid vóóraf besluitvorming plaatsvindt en dat achteraf
verantwoording wordt afgelegd. Buitenlandse dienstreizen liggen onder een vergrootglas. Bij de afweging is het
van belang het tijdstip, het tijdsbeslag en de omvang van de delegatie er bij te betrekken. Is het bijvoorbeeld
voor de hand liggend met het voltallige college een buitenlandse dienstreis naar een sportevenement te
maken? Is er, ook als het een individueel collegelid betreft, een functioneel belang verbonden aan het bezoek?
Aanbevolen wordt dat het college of raadspresidium steeds expliciet een beslissing neemt over eventuele
buitenlandse reizen en daarvan in detail melding maakt aan de gemeenteraad.

Is de functionaliteit van de reis aangetoond, dan horen de redelijk gemaakte reis- en verblijfkosten (inclusief
eventuele benodigde vaccinaties vooraf) voor rekening te komen van de gemeente. Kan de functionaliteit niet
worden aangetoond, dan komen de kosten voor eigen rekening.




18
 Gezien de aard en duur van het ambt liggen voor wethouders opleidingen die gericht zijn op het persoonlijk functioneren in het ambt,
meer voor de hand. Voor burgemeesters zijn ook loopbaangerichte opleidingen mogelijk.
                                                                                pagina 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bekostiging, geheel of gedeeltelijk, van buitenlandse reizen door derden wordt in beginsel afgewezen. Soms
hoeft dit echter geen bezwaar te zijn, bijvoorbeeld bij de uitnodiging voor een bezoek aan een partnergemeente.
Openheid hierover is wel een voorwaarde.

Het is van belang om afspraken te maken over gedragsregels in verband met buitenlandse reizen, zoals over
meereizende partners en verlenging van de reisduur. De lijn is dat meereizen van partners, mits vooraf gemeld,
onder nader te bepalen voorwaarden is toegestaan, maar dat de kosten geheel voor eigen rekening komen. De
kosten kunnen alleen voor rekening van de gemeente komen als de aanwezigheid van de partner tijdens de reis
noodzakelijk is voor de behartiging van het belang van Gouda. Een andere uitzondering is als de partner
expliciet door de buitenlandse gastheer/-vrouw is uitgenodigd.
Verlenging van de reisduur voor privédoeleinden is af te raden. Mocht verlenging zich echter bij uitzondering
voordoen, dan is melding vooraf gewenst. De extra reis- en verblijfkosten komen in dat geval uiteraard geheel
voor eigen rekening. Als richtlijn kan de regel worden gehanteerd die bij de rijksoverheid geldt: een buitenlandse
reis mag met maximaal 72 uur privétijd op eigen kosten worden verlengd.

5.3.3 Specifiek geregelde bestuurskosten
                                                      19
Voor politiek ambtsdragers zijn in wet- en regelgeving bepaalde voorzieningen specifiek geregeld. Te denken
valt aan verhuiskosten, vergoeding tijdelijke woonruimte en reis- en verblijfkosten. Regel is dat declarabele
kosten met bewijsstukken moeten worden aangetoond.

ICT-voorzieningen voor thuis (aansluitingen, abonnementen, vervangingen, apparatuur, software e.d.) worden,
voor zover functioneel, op grond van de geldende rechtspositiebesluiten beschikbaar gesteld. Ook is het
mogelijk een vergoeding te geven voor het zakelijk gebruik of de aanschaf van een eigen ICT-voorziening.

5.4         Kosten die voor eigen rekening blijven
Gemeentebestuurders en raadsleden ontvangen een maandelijkse onkostenvergoeding voor voorzieningen die
niet zuiver functioneel zijn, noch zuiver privé. Omdat ze toch een functioneel element bevatten, worden
dergelijke voorzieningen wel vergoed. Deze kosten moeten zij zelf betalen uit de toelage / onkostenvergoeding.

De hoogte van de onkostenvergoeding is gebaseerd op gemiddelde uitgaven en is vastgelegd in de
rechtspositiebesluiten. Wanneer de uitgaven uitstijgen boven de vaste toelage per maand kunnen deze niet
alsnog worden gedeclareerd bij de gemeente.

De vaste onkostenvergoeding is bedoeld voor de volgende kostencomponenten:
   representatie;
   vakliteratuur;
   excursies;
   bureaukosten, porti;
   contributies, lidmaatschappen;
   ontvangsten thuis;
   zakelijke giften.

Deze kostencomponenten zijn niet uitputtend. Daarnaast zijn er uit de uitvoeringspraktijk nog andere kosten
naar voren gekomen die ook voor eigen rekening moeten blijven. Voorbeelden zijn:
    individuele consumpties buiten de werkplek (zoals koffie, thee, drankjes);
    fooien in Nederland;
    verjaardagsgebak, attenties en cadeaus voor naaste collega’s;
    gelegenheidskleding, huur en reiniging van kleding, uitgaven voor persoonlijke verzorging;
    activiteiten van partijgenootschappelijke aard;
    abonnementen op kranten en tijdschriften en vakliteratuur die thuis worden ontvangen;
    contributies van verenigingen en regionale beroepsverbanden (met uitzondering van landelijke
     beroepsverenigingen met een professionaliseringsdoelstelling die vallen onder de bestuurskosten);
    representatieve aanpassingen aan de eigen woning en representatieve ontvangsten thuis.




19
     Rechtspositiebesluit wethouders
                                                                    pagina 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>5.5      Vergoedingenoverzicht onkosten

    Bedrijfsvoeringskosten                             Bestuurskosten                            Kosten voor eigen rekening
Werkplek zoals bureau, meubilair               Verhuiskosten                                  Attenties en cadeaus voor naaste
                                                                                              ondersteunende medewerkers
Inrichting werkkamer
Ondersteunend personeel                        Vergoeding tijdelijke woonruimte               Uitgaven voor persoonlijke
(secretaresse, bode)                                                                          verzorging
Beveiliging werkplek
Aanpassingen werkplek in verband               ICT thuis (aansluiting,                        Kleding (huur/aanschaf/reiniging)
met arbeidsomstandigheden                      abonnementen, hard- en software)
ICT op de werkplek                             Reis- en verblijfkosten binnen- en             Miniaturen van onderscheidingen
                                               buitenland (met inbegrip van                   inclusief bevestiging op het
                                               benodigde vaccinaties)                         kostuum
Mobiele telefoon/pda                           Functionele consumpties, lunches               Individuele consumpties buiten de
                                               en diners (uitsluitend in het                  werkplek
                                               buitenland inclusief de fooien)
Kantoorbenodigdheden                           Deelname aan congressen,                       Alle partijpolitieke kosten zoals
                                               cursussen en opleidingen                       onderhoud politiek netwerk en
                                                                                              bezoek partijgenootschappelijke
                                                                                              bijeenkomsten inclusief reis- en
                                                                                              verblijfkosten
Ontvangsten delegaties,                        Abonnementen en vakliteratuur op               Ontvangsten zakelijke relatie thuis
werklunches en –diners en                      de werkplek
functionele borrels op de werkplek
Verzekeren of vergoeden schade                 Lidmaatschap landelijke                        Contributies overige
(door diefstal, verlies of                     beroepsvereniging met                          beroepsverenigingen
beschadiging) aan persoonlijke                 professionaliseringsoogmerk
eigendommen ontstaan tijdens de
ambtsvervulling
                                               Geschenken t.b.v. ambtsbezoek bij              Verkeersboetes
                                               jubilea, openingen
                                                                                                                         20
Wisselkosten buitenlandse valuta                                                              Fooien (in Nederland)
Pilotenkoffer voor vervoer van                                                                Persoonlijke schrijfwaren en
stukken                                                                                       benodigdheden zoals vulpen of
                                                                                              aktetas
Pantryvoorziening (koffie/thee)                                                               Representatieve aanpassingen
                                                                                              aan de woning
Catering, maaltijden op de                                                                    Inrichting werkkamer/
         21
werkplek                                                                                      ontvangstruimte thuis
                                                                                              Abonnementen kranten en
                                                                                              tijdschriften thuis
Visitekaartjes                                                                                Individuele consumpties buiten de
                                                                                              werkplek
Bijeenkomsten voor strategie-
ontwikkeling organisatie
Relatiegeschenken (mits                                                                       Persoonlijke relatiegeschenken
functioneel verstrekt voor een
externe)
Functioneel te versturen kerst-
en/of nieuwjaarskaarten
Functionele persoonlijke website of
weblog


20
   In Nederland is een fooi een persoonlijke blijk van waardering voor de geboden service. In het buitenland vormt een fooi vaak een
substantieel deel van de beloning van personeel en is daarmee niet onderhevig aan een persoonlijk oordeel over de serviceverlening.
Alleen bij buitenlandse dienstreizen komt de fooi voor rekening van het bestuursorgaan, als onderdeel van de bestuurskosten.
21
   Fiscaal wordt lunch of diner op de vaste werkplek (betreft gemeentebestuurders) gezien als een maaltijd met een bijkomstig zakelijk
karakter. De waarde in het economische verkeer van zulke maaltijden is belast. De inhoudingsplichtige wordt bij maaltijdverstrekking op de
werkplek via de eindheffing aangeslagen. Daarbij kan worden uitgegaan van een fictief bedrag.
                                                                                    pagina 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>5.6         Betalingswijze voorzieningen van gemeentebestuurders
Voorzieningen voor gemeentebestuurders worden bij voorkeur rechtstreeks door de gemeente voldaan. Het
indienen van declaraties dient zoveel mogelijk te worden vermeden. Voorzieningen kunnen op de volgende
manieren worden betaald, in volgorde van voorkeur:

5.6.1 Rechtstreeks ten laste van het bestuursorgaan
Zaken die direct verband houden met de werkplek worden op dezelfde wijze als geldt voor ambtenaren, door de
                                 22
gemeente in bruikleen gegeven. De kosten die hiermee gemoeid zijn, komen direct voor rekening van de
gemeente, zonder tussenkomst van de politiek ambtsdrager. De kosten maken integraal deel uit van de
bedrijfsvoering. De rechtspositieregelingen bevatten regels over de wijze waarop apparatuur in bruikleen wordt
gesteld, en over de voorzieningen in verband met de fiscale aspecten van het privégebruik.

5.6.2 Rechtstreekse betaling via facturen
Bij betaalbaarstelling aan de hand van facturen, worden kosten direct in rekening gebracht bij het
bestuursorgaan. Dit gebeurt dus zonder een ‘voorfinanciering’ uit de privérekening van de individuele politiek
ambtsdrager. Voor gefactureerde kosten geldt hetzelfde als voor andere kosten: uitsluitend functionele kosten
                                                               23
worden vergoed, en alleen als ze buiten de (vaste) vergoeding vallen.
Voor dienstreizen wordt zoveel mogelijk alles rechtstreeks betaald door de organisatie, ook voor de
meereizende ambtenaar. Het gaat dan om de reis, de eventuele benodigde vaccinaties, het verblijf, de
consumpties en aankopen die van functionele aard zijn (zoals relatiegeschenken).

5.6.3 Declaraties
Primair worden kosten rechtstreeks gefactureerd bij de gemeente Gouda. In uitzonderingssituaties betaalt de
politiek ambtsdrager een uitgave uit eigen middelen en verzoekt dan om terugbetaling van het bedrag via een
declaratie. Grote terughoudendheid is hierbij echter geboden, omdat het uitgangspunt is dat zo weinig mogelijk
uitgaven door de politiek ambtsdrager zelf worden gedaan. Geldstromen tussen de zakelijke rekeningen van
gemeente en de persoonlijke rekening van de ambtsdrager, maken een zwaardere controle op de uitgaven
noodzakelijk.
Het indienen van declaraties is soms onvermijdelijk. Zo is het in het buitenland vaak niet mogelijk dat een
gemeente rechtstreeks de factuur betaalt. De afwikkeling van declaraties moet dan wel zo zorgvuldig mogelijk
                             24
gebeuren. In de verordening staat dat moet worden gedeclareerd onder overlegging van bewijsstukken. Ook
hier geldt weer de basisregel: het moet gaan om functionele kosten, en ze mogen niet vallen onder de (vaste)
vergoeding.

        Praktijkvoorbeeld 6
        Het gebruik van raadsfractievergoedingen
        De raadsfractievergoeding is bedoeld voor ondersteuning van het raadswerk. In de praktijk blijken de
        gemeenteraadsfracties niet goed te weten waarvoor ze de vergoeding precies mogen gebruiken. Zo
        worden er etentjes van betaald en cadeaus voor vertrekkende raadsleden of fractiemedewerkers, of
        worden ze aan teambuilding besteed. De griffie wijst de fracties erop dat dit in feite oneigenlijk gebruik is
        van de fractievergoeding.

        Daarop zijn er twee maatregelen genomen: ten eerste wordt de verantwoording over de besteding jaarlijks
                                                                                       25
        in het openbaar afgelegd, aan de gemeenteraad. Ten tweede is er een verordening opgesteld waarin
        staat waaraan de vergoeding mag worden besteed.

        De eerste maatregel, de openbare verantwoording, begint ermee dat de gemeenteraad de hoogte van
        fractievergoedingen vaststelt. De fracties leggen aan de gemeenteraad verantwoording af over de
        besteding ervan, waarna de gemeenteraad deze uiteindelijk goedkeurt. Zo verantwoordt elke fractie zich
        afzonderlijk over de gedane uitgaven. Als men het zelf, in alle openbaarheid, verdedigbaar vindt dat de
        fractievergoeding bijvoorbeeld voor horeca-uitgaven wordt gebruikt, dan is dat acceptabel. Deze methode



22
     Regeling mobiele communicatiemiddelen
23
   Burgemeesters ontvangen bijvoorbeeld een vaste vergoeding per maand voor dienstreizen met de eigen auto binnen de eigen gemeente.
Bij een vaste vergoeding kan niet ook nog aanvullend per kilometer binnen de eigen gemeente worden gedeclareerd.
24
   Verordening rechtspositie wethouders, raads- en commissieleden
25
     Verordening fractieondersteuning 2007
                                                                               pagina 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>heeft tot nu toe geen discussie opgeleverd. Bovendien blijkt de betrachte openheid nauwelijks meer tot
vragen in de pers te leiden.

De verordening, de tweede maatregel, heeft tot doel dat de fracties wat scherper naar de besteding van de
vergoedingen kijken. De accountant controleert jaarlijks de verantwoording en de gevoerde administratie.
Na onderzoek stelt het presidium de definitieve tegemoetkoming vast.
Wat precies wel en niet mag, blijkt lastig precies te beschrijven. Zo is de besteding aan ‘social events’ op
zich geaccepteerd, maar is het beter om voor bijvoorbeeld het afscheid van een raadslid, een gezamenlijke
‘lief-en-leedpot’ in te stellen. Maar bij een teambuilding met de fractie lijkt het wat overdreven dat ieder
fractielid zelf z’n drankjes moet betalen.

Het is redelijk als de uitgaven een rechtstreeks raakvlak heeft met het uitoefenen van het lidmaatschap van
de gemeenteraad, maar voorzichtigheid met individuele uitgaven is geboden.




                                                               pagina 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>6           Inkopen en aanbesteden
6.1         Kwetsbaar voor schending integriteit
Inkopen en aanbesteden is kwetsbaar voor schending van integriteit, vooral omdat er vaak grote
bedragen mee gemoeid zijn. De bouwfraude is hier een voorbeeld van. Na het onderzoek van de
parlementaire enquêtecommissie is daarom een eenduidig, wettelijk kader vastgesteld voor
                        26
overheidsaanbestedingen . Dit geldt ook voor het verkeer met semi-overheidsinstellingen, of van
overheden onderling.

6.2         Inkoop- en aanbestedingsbeleid
                                    Gezien de genoemde kwetsbaarheid dient elke overheid een inkoop- en
                                    aanbestedingsbeleid te ontwikkelen waaraan besluiten kunnen worden
                                    getoetst, onder andere op integriteit. Zo’n beleid zorgt voor transparantie,
                                    objectiviteit en non-discriminatie. Om te beginnen moet een
                                    overheidsorganisatie openbaar maken dat zij iets wil aanbesteden, zodat
                                    gegadigden hun interesse kunnen tonen. Aanbestedingen die een bepaald
                                    bedrag te boven gaan, moeten Europees worden aanbesteed. Gemeenten
zullen daar al snel tegen aan lopen. Door vervolgens heldere criteria toe te passen bij het gunnen van
overheidsopdrachten, kunnen offertes objectief met elkaar worden vergeleken. Zo is het voor aanbestedende
overheidsdiensten ook moeilijker om subjectieve voorkeuren een rol te laten spelen.

Bij de gemeente Gouda is van toepassing de door het college op 15 oktober 2013 vastgestelde nota inkoop- en
aanbestedingsbeleid.

Achteraf moeten alle inkoop- en aanbestedingshandelingen kunnen worden verantwoord. Binnen de
accountantscontrole wordt getoetst of zowel de eigen procedures zijn nageleefd, als de Europese en nationale
aanbestedingsregels. Bovendien kan ook de rekenkamer nog beoordelen of de regels in acht zijn genomen.

6.3         Regelgeving
De regels voor inkoop en aanbesteding moeten passen binnen de Europese aanbestedingsrichtlijn 2004/18/EG.
Dat betekent dat de volgende beginselen gelden bij de gunning van overheidsopdrachten:
    gelijke behandeling;
    non-discriminatie;
    proportionaliteit;
    transparantie.

Verder noemt de richtlijn drempelbedragen voor overheidsopdrachten. Zijn de opdrachten hoger dan het
drempelbedrag, dan moeten ze openbaar worden aanbesteed, zodat iedereen binnen de EU kan inschrijven.
De drempelbedragen zijn:
   voor werken € 5.186.000;
   voor diensten en leveringen aan de rijksoverheid € 134.000;
   voor diensten en leveringen aan decentrale overheden € 207.000.
Deze bedragen worden eens in de twee jaar geactualiseerd. De laatste wijziging is ingegaan op 1 januari 2014.

Thans is de Aanbestedingswet 2012 van kracht. Overheidsorganisaties moeten ook voor aanbestedingen onder
de Europese drempel, ‘eigen’ drempelbedragen vaststellen. Deze drempelbedragen moeten zijn gebaseerd op
de Gids Proportionaliteit. Doorgaans worden die gehanteerd voor:
   nationaal aanbesteden;
   meervoudig onderhands aanbesteden (er worden meerdere offertes gevraagd);
   enkelvoudig aanbesteden (‘gunning uit de hand’, waarbij één aanbieder een aanbod mag doen).

6.4         Belangenverstrengeling en beïnvloeding
Elke fase van een aanbesteding kent zijn eigen integriteitsrisico’s. Bij de start kan het bijvoorbeeld gebeuren dat
een bedrijf wordt betrokken bij de opdrachtformulering en daarop vervolgens een offerte uitbrengt. In feite
schrijft het bedrijf hiermee zijn eigen bestek. Dat is onwenselijk.


26
     De Europese aanbestedingsrichtlijn wordt in Nederland toegepast op basis van de Aanbestedingswet 2012.
                                                                                    pagina 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Bij de aanbesteding zelf is er het risico dat de opdracht wordt verstrekt vanwege persoonlijke belangen van de
gemeentebestuurder of diens familie of vrienden.
Voorbeelden hiervan zijn:
    een bedrijf waaraan een volksvertegenwoordiger of gemeentebestuurder via persoonlijke of zakelijke
                                                                         27
     banden is verbonden, neemt een opdracht aan van die gemeente ;
    een volksvertegenwoordiger of gemeentebestuurder heeft een nevenfunctie bij een van de meedingende
     bedrijven, zoals directeur of commissaris.

Een persoonlijk belang hoeft echter niet per definitie een financieel of een direct eigen belang te zijn. Zo kan
een wethouder familie- of vriendschapsbetrekkingen hebben bij een aanbieder van diensten. Tegelijkertijd hoeft
dit op zich geen reden te zijn om een opdracht te verlenen of te weigeren. De uitgangspunten van objectiviteit,
transparantie en non-discriminatie gelden ook voor bevriende aanbieders. Hun aanbod zal op dezelfde
zorgvuldige wijze moeten worden beoordeeld. Komen zij als beste uit de bus, dan is er geen reden om hun de
opdracht te onthouden. In dat geval kan immers worden aangetoond dat van bevoordeling geen sprake is en
dat de procedures van het aanbestedingsbeleid zijn gevolgd.

De Gedragscode schrijft voor dat een politiek ambtsdrager niet meebesluit over de opdracht als hij familie- of
vriendschapsbanden heeft met een van de aanbieders. Bij twijfel over de betrekkingen tussen een
gemeentebestuurder en een aanbieder is alertheid geboden. Melding vooraf aan het dagelijks bestuur is in elk
geval aan te bevelen.

De aanbesteding kan ook worden beïnvloed door diensten of geschenken aan te bieden aan de politiek
                                                       28
ambtsdragers, of door mee te betalen aan dienstreizen . Het algemene uitgangspunt is dat niets mag worden
                                                                                                29
aangenomen dat kennelijk tot doel heeft om de politiek ambtsdrager bij zijn keuze te beïnvloeden . Die moet
vanuit een onafhankelijke positie zijn keuze kunnen maken en het product of de dienst kunnen beoordelen. In
deze Gedragscode staat hierover dat in onderhandelingssituaties geschenken van betrokken relaties worden
geweigerd.

De Oeso beschikt over een handleiding, de ‘OECD Principles for Integrity in Public Procurement’ (2009). Deze
handleiding behandelt integriteitsbeginselen die van toepassing zijn gedurende de gehele inkoopcyclus, vanaf
de marktverkenning tot en met het contractmanagement.

6.5         Integriteit van ondernemers; de wet Bibob
Een overheid moet actief uitdragen dat haar inkoop- en aanbestedingsbeleid transparant, non-discriminatoir en
objectief is. Dit maakt het lastig voor zakenpartners om zich niet-integer op te stellen in het
aanbestedingsproces. Om te voorkomen dat de overheid met criminele elementen betrekkingen aangaat, is er
de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob). Op basis hiervan kan de
integriteit van ondernemers worden gecontroleerd en indien nodig worden besloten om gegadigden voor een
overheidsopdracht uit te sluiten. Daarnaast leggen diverse sectoren van bedrijven, sinds de parlementaire
enquête bouwnijverheid, via zelfregulering steeds meer nadruk op integriteit.




27
     Zie paragraaf 2.3
28
     Zie hoofdstuk 4
29
     Zie hoofdstuk 2
                                                                    pagina 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>7           Financiële functie
7.1         Transparantie, controle en verantwoording van uitgaven
Een heldere regeling van de financiële functie is een basisvoorwaarde om een overheidsorganisatie
integer te laten functioneren. Daarom is aan de financiële functie een apart hoofdstuk gewijd. Het
beschrijft de momenten waarop de politiek ambtsdrager extra alert moet zijn en een belangrijke rol heeft
te vervullen bij de toetsing van de uitgaven.

Een integere overheid staat voor een juiste besteding van publieke middelen. Daarbij zijn transparantie, controle
en verantwoording van groot belang. De Gemeentewet bevat daarom een procedure voor zowel het financieel
beheer als de wijze waarop verantwoording wordt afgelegd. Daarbij horen ook voorzieningen om zowel te
kunnen nagaan of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de werkelijkheid, als om de rechtmatigheid van
de financiële-beheershandelingen te kunnen toetsen. Te denken valt aan de accountantscontrole en de
rekenkamer(functie). In dit gehele proces stelt de gemeenteraad de kaders vast.

7.2         Financiële verordening(en)
De uitgangspunten voor het financiële beleid, het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie
worden bij verordening vastgesteld. Dat is voorgeschreven in hoofdstuk XIV van de Gemeentewet. In de
verordening worden kaders gegeven voor de inrichting van de (financiële) administratie en organisatie.
Daarnaast wordt ingegaan op een aantal specifiek benoemde onderwerpen, zoals de waardering en afschrijving
van activa, door het gemeentebestuur in rekening te brengen prijzen en tarieven alsmede de
financieringsfunctie.

7.3         De jaarrekening
De verantwoording over het gevoerde beleid bestaat uit de jaarrekening, de accountantsverklaring en het
verslag van bevindingen van de accountant. De relevante regelgeving staat in hoofdstuk XIII van de
Gemeentewet.

De jaarrekening wordt besproken in de gemeenteraad. Deze beraadslaging heeft tot doel:
    nagaan of het financiële beheer rechtmatig en doelmatig is geweest;
    (politiek) evalueren van het gevoerde financiële beleid.

Het besluit tot vaststelling van de rekening ontlast de leden van het college ten aanzien van het daarin
verantwoorde financiële beheer. Een uitzondering daarop zijn later gebleken onrechtmatigheden, die
bijvoorbeeld aan het licht komen in een gerechtelijke procedure. Aan de hand van de jaarrekening wordt
décharge aan het bestuur verleend. Met de jaarrekening en het jaarverslag legt het bestuur ook verantwoording
af aan de burgers.

7.4         De accountantscontrole
                              30
De accountantscontrole richt zich op:
   de betrouwbaarheid van de jaarrekening;
   de rechtmatigheid van de financiële-beheershandelingen: of volgens de wet- en regelgeving is gehandeld.
    Een voorbeeld is het misbruik en oneigenlijk gebruik van regelingen.

                                    De accountant is een onafhankelijk controleur; hij werkt voor en in opdracht van
                                    gemeenteraad. Een oordeel over de wijze waarop het bestuur het beheer heeft
                                    gevoerd, wordt nadrukkelijk niet door de accountant geveld. Dit is een politiek
                                    oordeel en hoort thuis bij de gemeenteraad.
                                    Het Besluit accountantscontrole decentrale overheden bevat minimale normen voor
                                    de controle. In de financiële verordeningen kunnen scherpere normen worden
                                    gesteld.

De accountantsverklaring gaat vergezeld van een verslag van bevindingen. In dit verslag beoordeelt de
accountant of het financiële beheer en de financiële organisatie zo zijn ingericht, dat een getrouwe en
rechtmatige verantwoording mogelijk is. Daarnaast rapporteert de accountant in het verslag onder meer over



30
     Accountantscontrole is voorgeschreven in de artikelen 213 Gemeentewet
                                                                             pagina 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>onrechtmatigheden in de jaarrekening. De accountant heeft dus een belangrijke rol bij de bewaking van dit deel
van het integriteitsbeleid.
Een goedkeurende verklaring van de accountant betekent overigens niet dat de verantwoording in het geheel
niet afwijkt van de gestelde eisen. Een accountant controleert dus niet ieder bonnetje of iedere financiële
handeling. Voor politiek gevoelige onderdelen zoals aanbestedingen, risicovolle projecten of declaraties van
gemeentebestuurders kan een aangescherpte controle worden afgesproken.

7.5    Rekenkamer
Een rekenkamer (of rekenkamercommissie) kan een belangrijke rol spelen in het doeltreffend, doelmatig en
rechtmatig besteden van middelen en kan daarmee ook bijdragen aan de kwaliteit van het integriteitsbeleid. De
rekenkamer heeft de bevoegdheid om bij diensten, instellingen en organen alle inlichtingen in te winnen die
nodig zijn voor een onderzoek. De rekenkamer bepaalt zelf welke onderwerpen hij onderzoekt. Ook kan de
gemeenteraad vragen om een onderzoek. De rekenkamer legt zijn bevindingen, conclusies en aanbevelingen
vast in openbare rapporten.




                                                                   pagina 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>