<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: speerpunten programma’s
Aan de hand van de in de visie aangegeven 5 programma’s dient een strategische agenda opgesteld
te worden op basis waarvan een gezamenlijke lobby agenda voor de regio bepaald kan worden.
De gezamenlijke lobby agenda zal in het regionaal platform van burgemeesters en voorzitters van de
portefeuillehouderoverleggen worden ontwikkeld en vastgesteld.
De verschillende programma's kennen een verschillende inhoud en bevinden zich ook in
verschillende stadia van ontwikkeling. Bij Verkeer en Vervoer is bijvoorbeeld redelijk
uitgekristalliseerd waar de focus ligt, terwijl het programma Natuur en Water een nieuwe
programma is dat voorheen in verschillende deelgebieden lag, dit programma bevindt zich nog in de
fase van visievorming.
In de visie op De Nieuwe Regio zijn zeven kernwaarden opgenomen die de basis vormen voor de
inhoudelijke doelen:
         1. Centraal in de Randstad
         2. Groen én Blauw
         3. Op een kruispunt van wegen
         4. Uniek én Authentiek
         5. Samenleving in balans
         6. Ondernemend
         7. Duurzaam
De speerpunten zijn in een vijftal programma’s uitgewerkt. De indeling daarvan is gebaseerd op een
logische samenhang van beleidsvelden. Hierdoor kan de bestuurlijke drukte worden beperkt (nu zijn
er 11 overleggen). Samenhang en beperking maken het mogelijk met de beschikbare capaciteit een
kwaliteitsimpuls te geven aan elk van de programma’s. In elk programma worden de relevante
relaties, arrangementen en subsidies inzake provincie, rijk en Europa nadrukkelijk uitgewerkt.
De vijf programma’s zijn:
         1. Ruimte en Wonen
         2. Verkeer en Vervoer
         3. Economie, Arbeidsmarkt en Onderwijs
         4. Zorg, Welzijn en Cultuur (vanaf nu: ‘Sociaal Domein’)
         5. Natuur, Water en Duurzaamheid (vanaf nu: Natuur en Water (en Recreatie))
Hieronder wordt de inzet van de regio per programma in een strategische agenda toegelicht.
Toelichting per programma:
     1. Ruimte en Wonen
   Onderwerp van het programma: citaat uit de visie
   Midden-Holland wil een ruimtelijk gevarieerde regio zijn met een onderscheidende combinatie van een
   verstedelijkt en een landelijk deel. De verstedelijkte en landelijke delen zijn hierbij complementair.
   Op het gebied van wonen wil de regio door het bieden van voldoende en passende
   huisvestingsmogelijkheden in een aantrekkelijk en gevarieerd woon- en leefklimaat,
   bijdragen aan vitale gemeenten met een evenwichtige bevolkingsopbouw.
Doel:
De centrale doelstellingen van het programma Ruimte & Wonen zijn geformuleerd aan de hand van
de Ruimtelijke Agenda Midden-Holland, de door de gemeenteraden vastgestelde visie met
Bijlage 4 Overzicht speerpunten programma’s                                                               Pagina 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>bijbehorende programma’s voor de nieuwe regio, en de Koersnotitie ‘De kracht van Midden-
Holland’.
Welke acties nemen we:
De volgende acties hebben prioriteit:
          Ruimte:
       Opstellen Regionale Structuurvisie op basis van regionale prioritaire projecten voor adequate
          ruimtelijke inpassing en ontwikkeling
          Wonen
       Uitvoeren urgente woningbouwprojecten uit lokale programma’s 2012 – 2019,
       Duiden woonmilieus van woningbouwprojecten,
       Verkennen kwalitatieve woningvraag aan de hand van Woon Onderzoek Nederland 2012,
          Opzetten regionaal monitorsysteem woningbouw,
       Volgen voortgang en inhoud woningproductie en woningbouwprogramma,
       Onderzoeken problematiek en oplossingen rond huisvesting voor lage middeninkomens
          Deze stappen hebben op korte termijn prioriteit en zijn bestuurlijk afgesproken door de pfh
          RO/GH/VHV.
      2. Verkeer en Vervoer
   Onderwerp van het programma: citaat uit de visie
   De regio Midden-Holland is bijzonder centraal gelegen in de Randstad. Amsterdam, Rotterdam, Den Haag
   en Utrecht zijn – zeker buiten de spits – via snelweg en/of spoor goed te bereiken. Om te voorkomen dat
   de leefbaarheid en dynamiek van het gebied in de toekomst in het geding komt, wordt gezocht naar
   oplossingen voor de toenemende mobiliteit.
   In de brochure “Midden Holland in beweging” (2009) is de centrale doelstelling als volgt geformuleerd:
   “komen tot een evenwichtig, veilig en doeltreffend vervoersnetwerk dat de bereikbaarheid van en binnen
   de regio bevordert. Bij ontwikkelingen op het terrein van de ruimtelijke ordening zal daarbij steeds oog
   zijn voor de toekomstige behoefte aan mobiliteit”.
   In de Ruimtelijke Agenda (maart 2010) is deze doelstelling nader geconcretiseerd in:
   - een verbeterd wegennetwerk
   - een hoogwaardig netwerk Openbaar Vervoer
   - een fijnmazig recreatief netwerk
Doel:
De doelen - gerelateerd aan mobiliteit - die beschreven zijn in de Ruimtelijke Agenda (maart 2010),
de visie op de Nieuwe regio (mei 2013), het programma verkeer en vervoer (mei 2013) en de
Koersnotitie “De kracht van Midden-Holland” (oktober 2013) hebben de in de brochure “Midden
Holland in beweging” (2009) bepaalde centrale doelstelling gemeen: “komen tot een evenwichtig,
veilig en doeltreffend vervoersnetwerk dat de bereikbaarheid van en binnen de regio bevordert. Bij
ontwikkelingen op het terrein van de ruimtelijke ordening zal daarbij steeds oog zijn voor de
toekomstige behoefte aan mobiliteit”. Dit omschrijft tevens de gewenste ‘outcome’ voor deze
strategische agenda.
In de RAMH is deze doelstelling nader geconcretiseerd in:
        Een verbeterd wegennetwerk
        Een hoogwaardig netwerk openbaar vervoer
        Een fijnmazig recreatief netwerk
Daarnaast benoemt de RAMH de volgende speerpunten om de ambities tot 2020 optimaal vorm te
geven:
       Verbetering van de Noord-Zuidverbinding door ontwikkeling van de N207 corridor
Bijlage 4 Overzicht speerpunten programma’s                                                              Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        Een regionaal programma ketenmobiliteit
        Een regionaal fonds gekoppeld aan de doelen van de ruimtelijke agenda
Welke acties nemen we:
Nu:                      - Inventarisatie knelpunten mobiliteit
                               Ordenen en schiften naar regionale knelpunten of oplossingen
                               Toetsing met stakeholders (o.a. consultatie bedrijfsleven)
                               Verkeerskundige toetsing knelpunten
                               Volgorde knelpunten naar belang en oplossing in tijd
Eerste helft 2014:       - Periodiek bespreken procesmatige voortgang, tussenproducten en concept
                         RVVP door portefeuillehouders verkeer
Tweede helft 2014:       - Vaststelling RVVP en uitvoeringsprogramma, de daaruit volgende
                         prioriteiten vormen de Strategische Agenda voor 2014 en verder
                         - Bijdragen aan realisatie visie op Ruimte, Economie en Mobiliteit
2014-2016                - Realisatie Regionaal Actieprogramma verkeersveiligheid
                         gedragsbeïnvloeding 2014-2016 (sept 2013)
2014/2015-verder         - Realisatie van de uit het RVVP volgende prioriteiten binnen de
                         geactualiseerde Strategische Agenda Mobiliteit
     3. Economie, Arbeidsmarkt en Onderwijs
  citaat uit de visie
  Gezamenlijk belang: samenwerking en innovatie
  Het sterker positioneren van de regio en aansluiting vinden bij provinciale en Europese programma’s als
  ROM Zuidvleugel en EFRO, maar ook het borgen van belangrijke voorwaarden voor de regionale
  economie in de Provinciale Structuurvisie, maken het van belang dat gemeenten (met private partijen)
  gezamenlijk een agenda en strategie opstellen. Daarnaast zal een nauwe samenwerking de kwaliteit
  van de dienstverlening aan ondernemers verbeteren. Omdat de regio’s rondom Alpen aan den Rijn en
  Woerden in verschillende opzichten vergelijkbaar dan wel complementair zijn en ook dezelfde opgaven
  kennen, moet aansluiting worden gezocht bij de gezamenlijke economische agenda van Alphen a.d.
  Rijn, Gouda en Woerden.
Doel:
     1. Vergroten verdiencapaciteit
     2. Ruimte voor innovatie
     3. Behoud en versterking economische activiteiten
Welke acties nemen we:
Projecten
Eerste helft 2014:       Opstellen Regionale Economische Agenda
                         Voor het opstellen van deze agenda worden bouwstenen gebruikt, die onder
                          andere voortkomen uit de in de cirkel aangegeven strategische prioriteiten.
                          Om deze bouwstenen boven water te krijgen, zijn een onderzoeken
                          noodzakelijk, zoals: Verkennen clusterbenadering; Verkenning verbinding
                          hidden champions aan topsectoren; Aansluiting zoeken bij Adaptieve Agenda
                          en ROM-Zuidvleugel; Aansluiting zoeken bij 3-O-overleg in het kader van de
                          versterking onderwijs-arbeidsmarkt: visievorming arbeidsmarkt in relatie tot
                          de strategische economische agenda.
Bijlage 4 Overzicht speerpunten programma’s                                                          Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                            Daarnaast wordt de agenda uiteraard opgesteld met alle stakeholders en
                            partners.
     4. Sociaal Domein
       citaat uit de visie
       Als gemeenten streven wij naar een situatie waarin iedere inwoner van Midden-Holland volop meedoet in
       de samenleving. Verreweg de meeste inwoners in Midden-Holland zijn prima in staat om zelf hun weg in
       de samenleving te vinden. Dit uit zich meestal in maatschappelijke participatie, economische
       zelfstandigheid en een goede geestelijke en lichamelijke gezondheid. De inwoners zijn hun eigen regisseur
       en gemeenten hebben hierbij slechts een faciliterende en ondersteunende rol op de achtergrond. Het kan
       echter voorkomen dat inwoners (tijdelijk) niet in staat zijn om volwaardig mee te kunnen doen in de
       maatschappij. Indien dit het geval is dan verwachten wij dat men probeert om met hulp van het eigen
       netwerk tot een oplossing te komen. Hiernaast of hierna kan het nodig zijn dat hulp geboden wordt door
       zorgaanbieders en de gemeente die samen met deze persoon werken aan een oplossing. Er zullen ook
       mensen zijn voor wie het gedurende (een groot gedeelte van) hun leven moeilijk is om deel te nemen aan
       het ‘normale’ maatschappelijke leven. De gemeente streeft samen met deze inwoners, hun sociale
       netwerk, zorgaanbieders en anderen naar een zo optimaal mogelijke situatie.
       De gemeente verwacht van haar inwoners, zorgaanbieders, verenigingen, het bedrijfsleven en vele
       anderen dat zij zelf initiatief nemen, maatschappelijke verantwoordelijkheid tonen en samenwerken om
       ervoor te zorgen dat inwoners in Midden-Holland volop meedoen in onze samenleving. De gemeenten
       zullen op haar beurt hierin het goede voorbeeld geven.
Doel:
Strategisch wordt in de regio gewerkt aan:
     1. Realisatie van een regionaal dekkend infrastructuur voor ondersteuning
     2. Vernieuwing van de sector conform de vastgestelde visie
     3. Vertegenwoordiging van regionaal belang op provinciaal en landelijk niveau
Welke acties nemen we:
Belangrijkste project voor 2014 en 2015 is de decentralisatie van Rijkstaken naar gemeenten. De
gemeenten in Midden-Holland bereiden zich gezamenlijk voor op de nieuwe taken van jeugdhulp,
begeleiding en participatie. Het plan van aanpak voor 2014 wordt in januari in de colleges
vastgesteld.
     5. Natuur en Water (en recreatie)
   citaat uit de visie
   In de Ruimtelijke Agenda Midden-Holland (maart 2010) wordt het toekomstbeeld voor de regio geschetst:
   “een sterk gevarieerde regio waarin dynamiek en rust en ruimte onlosmakelijk met elkaar verbonden
   zijn”. Een vitale en duurzame agrarische sector gaat in de Agenda gepaard met vernieuwend
   ondernemerschap en het behoud van cultuurhistorische waarden en de openheid van het landschap. Ook
   het belang van het leven met water is nadrukkelijk onderwerp van de Agenda.
   De prioritaire doelstellingen van het regionale programma Natuur en Water liggen in lijn met de Agenda.
   Het betreft dan:
   1. een duurzame en economisch levensvatbare landbouw, gebaseerd op (melk)veehouderij, nodig voor
   het beheer en de bescherming van landschap- en natuurkwaliteit;
   2. behoud van het waardevolle cultuurlandschap en de cultuurhistorische waarden door
   ontwikkeling te baseren op bestaande kwaliteiten;
   3. behoud en versterking van de economische vitaliteit van het landelijk gebied;
   4. het versterken van het economisch draagvlak en de leefbaarheid van de Randstad door:
   a. Het boerenland beter toegankelijk en beleefbaar te maken;
   b. Het ontwikkelen van extensieve en kleinschalige recreatie;
   c. Het ontwikkelen van recreatieve transferia en het versterken van de verblijfsrecreatie;
Doel:
   d. Branding van de regionale landschapskwaliteit aansluitend op ontwikkelingen in het
   Groene Hart met meer ruimte voor de (belichting van) diversiteit van de deelgebieden;
Bijlage  4 Overzicht
   5. zorg dragen voor speerpunten    programma’s
                         het veilig kunnen wonen en werken in een waterrijke omgeving;                 Pagina 4
   6. het voorkomen van bodemdaling en het zoeken naar inhoudelijke en financiële oplossingen
   voor de problematiek van de slappe bodem.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>      1. Vergroten vitaliteit en beleving van het gebied door o.a.:
                • Vitale & Duurzame landbouw
                • EHS / Natuurnetwerk MH
                • Erfgoedlandschap MH
                • Recreatieve netwerken
      2. Verbeteren waterveiligheid en waterkwaliteit
      3. Genereren middelen voor uitvoering
Welke acties nemen we:
In tegenstelling tot de andere vier programma’s is het programma Natuur en Water (waarin ook
recreatie een plaats krijgt) relatief nieuw voor de regio. Met de uitwerking ervan in een Strategische
Agenda kan de regio uit de pioniersfase van de afgelopen jaren komen en haar eigen integrale beleid
ontwikkelen. De twee acties die nu prioriteit hebben zijn daarom:
      A. Op basis van een op te stellen integrale regionale visie voor de ‘Groene open ruimte’
      B. Binnen een te ontwikkelen effectieve en efficiënte besluitvormingsstructuur Groen -
           Natuur – Water – Recreatie
      6. Samenwerkingsagenda ‘Groene Hart’ samen met Alphen a/d Rijn en Woerden
Door samenwerking van gemeenten in Groene Hart ontstaat een eigen positie voor het Groene Hart.
Deze eigen positie bestaat in de verbinding stad-land. Binnen het Groene Hart wordt deze verbinding
versterkt binnen de verschillende clusters rondom kernen Alphen aan den Rijn, Gouda en Woerden.
Buiten de clusters met de omliggende metropolen. De samenwerking in het Groene Hart kent drie
scherpe ambities (die de komende tijd nader worden gepreciseerd) voor economie, infra en
waterlandschap. Deze drie ambities worden door de drie clusters rondom Alphen aan den Rijn,
Gouda en Woerden gedeeld en daarom gezamenlijk opgepakt.
Groene economie
“In 2020 is de economische groei1 en werkgelegenheidsontwikkeling2 van het Groene Hart gelijk aan
de gemiddelde groei in Nederland.” De groene economie biedt enorme kansen (biobased economy,
greenport, innovatie en verbreding agrarische sector, vermarkting en recreatie) in dit gebied en
moeten door goede samenwerking op gang komen met de vele bedrijven die er zijn. Projectdoelen
die hierbij worden verkend zijn:
      - Triple Helix samenwerking opzetten.
      - Ontwikkelen toerisme als vliegwiel lokale economie.3
      - Binden WO en HBO-instellingen aan het gebied.
      - Onderzoeken nieuwe kansen: zorg (‘Greyvalley: ouderenzorg’)
Infra
“Het verbeteren van interne en externe bereikbaarheid van de economische kerngebieden in het
Groene Hart en verbindingen met omliggende metropolen.” Dagelijks reizen honderdduizenden
mensen door het Groene Hart heen, maar de bereikbaarheid van het Groene Hart zelf verdient
verbetering. Belangrijke infraprojecten moeten binnen enkele jaren op de MIRT-agenda’s terecht
komen. Projectdoelen die bijdragen aan de bereikbaarheid van het Groene Hart en uitgewerkt
kunnen worden zijn:
1
  1 In rapport kracht van het Groene Hart (Rabobank 2012) blijkt dat in de GH13-gemeenten in de periode 2007-2011 er
een economische ontwikkeling is geweest van -1,6% versus een groei van 6,6% in Nederland.
2
  2 In rapport kracht van het Groene Hart (Rabobank 2012) blijkt dat de werkgelegenheidsontwikkeling de afgelopen 10 jaar
5% is geweest tegenover 10% gemiddeld in Nederland.
3
  3Kansenkaart voor externe investeringsmiddelen (zie lijst Floriade, Horizon 2020, Europese Fondsen).
Bijlage 4 Overzicht speerpunten programma’s                                                                    Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>     -   Oost-west corridor wegverkeer versterken: N207-corridor.
     -   Noord-zuid corridor wegverkeer versterken: Moordrechtboog, A20, Algeracorridor.
     -   Water (capaciteit, verbindingen en interferentie met wegcapaciteit)
     -   Verbetering railverbinding: capaciteit Leiden-Utrecht en verder ontwikkelen stedenbaan Den
         Haag-Gouda-Utrecht.
Waterlandschap
“Het unieke door water gekarakteriseerde landschap krijgt meer toekomstwaarde”. Door
klimaatontwikkelingen is het waterbeleid belangrijk voor het Groene Hart van de toekomst. Het
landschap wordt meer opengelegd voor bezoek door wandel-, vaar-, en fietsverbindingen.
     - Betrokkenheid deltaprogramma (veiligheid en zoetwater).
     - Samenwerking met waterschappen over waterkwaliteit en opvangcapaciteit.
     - Toegankelijkheid landschap versterken (nauwe verbinding met stuurgroep Groene Hart).
Centraal in de uitvoering van alle programma’s is de werkwijze.
Hoe werken we?
Projectbasis
Vanuit de strategische agenda worden projecten afgeleid, waarbij op projectbasis met wisselende
partners gewerkt wordt op het gezamenlijk benoemde resultaat. Afhankelijk van de inhoud van het
vraagstuk, de schaal waarop een vraagstuk zich manifesteert en ‘natuurlijke’
samenwerkingspartners, kan op projectbasis samenwerking op andere schaal en met andere partijen
gezocht worden. Een voorbeeld is de N207-corridor waarbij de nieuw te vormen fusiegemeente
Alphen a/d Rijn een direct belang heeft. Gemeenten kunnen naar gelang hun eigen prioriteiten ook
hun inzet op specifieke projecten invullen.
Koppeling regionaal belang met belangen op andere niveau’s.
De samenwerking in de regio is relevant voor de herkenbaarheid en profilering van het gebied en
belangenbehartiging voor het gebied richting hogere overheden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het
actueel houden van de afstemming en beleidsvoorbereiding door beleidsinhoudelijke wethouders op
regionaal niveau (het huidige portefeuillehoudersoverleg).Met dit overleg wordt het programma van
voldoende feedback voorzien om relevant te blijven in een dynamische omgeving. Het aantal
bestuurlijke overleggen wordt in de nieuwe structuur teruggedrongen van elf naar vijf. Dit betekent
dat wel ‘het goede’ van de huidige samenwerking wordt behouden, maar dat het efficiënter wordt
ingevuld.
Uitvoering op lokaal niveau
Sommige zaken moeten lokaal worden uitgewerkt of opgepakt, bijvoorbeeld het opstellen van een
lokale aanpak fietsveiligheid, lokale netwerken verkeersveiligheid, uitvoering lokale duurzaam veilig
infrastructuurprojecten en de uitvoering van lokale verkeersveiligheidprojecten gericht op
gedragsbeïnvloeding. De inzet van de gemeenten versterkt de centrale doelstellingen van de
strategische agenda. Hiermee blijft De Nieuwe Regio haar focus houden op de strategische taken.
Bijlage 4 Overzicht speerpunten programma’s                                                   Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>