<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>          Iedereen doet mee
Met Gebundelde Krachten werken aan participatie,
 zelfredzaamheid en groei naar zelfstandigheid
                  2014-2018
                          Gouda, augustus 2014
                          (raadsversie 3 september)
                      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud
Inleiding ................................................................................................................................. 5
1. Voor de inwoners van Gouda ............................................................................................ 8
  1.2. Nieuwe doelgroepen ..................................................................................................................... 8
  1.3. Overlap in doelgroepen............................................................................................................... 11
2. Wat willen we bereiken? ...................................................................................................12
  2.1. Regionale Visie en Beleidskader Sociaal Domein ...................................................................... 12
  2.2. Goudse ambitie en doelen binnen het Sociaal Domein .............................................................. 13
3. Wat gaan we er voor doen?..............................................................................................15
  3.2. De sociale infrastructuur hervormen ........................................................................................... 16
     3.2.2. Gebiedsgerichte aanpak ......................................................................................17
     3.2.3. Sociaal teams Volwassenen en Jeugd ................................................................18
     3.2.4. Eén huishouden; één plan; éen regisseur ............................................................19
     3.2.5. Toeleiding en toegang .........................................................................................19
     3.2.7. Gemeentelijke organisatie ...................................................................................21
  3.3. Ruimte en verantwoordelijkheden voor Goudse inwoners ......................................................... 21
     3.3.2 Faciliteren dat mensen zelf de juiste oplossing kunnen vinden .............................22
     3.3.3. Versterken van de positie van mantelzorgers ......................................................23
     3.3.4. Vertrouwenspersoon en luisterend oor ................................................................24
  3.4. Zorgen voor veiligheid en vangnet voor de meest kwetsbaren .................................................. 24
     3.4.1. Jongeren in de knel .............................................................................................25
     3.4.2. Als er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling ................................29
     3.4.3. Opvang en beschermd wonen .............................................................................29
     3.4.4. Als er financiële problemen zijn ...........................................................................31
  3.5. Werken aan participatie .............................................................................................................. 33
     3.5.1. Wie kan, werkt aan werk! .....................................................................................33
     3.5.2. Plek op de arbeidsmarkt voor arbeidsbeperkten ..................................................34
     3.5.3. Jongeren zijn de toekomst ...................................................................................35
4. Met wie werken we samen? .............................................................................................38
  4.1. Samenwerken met zorg .............................................................................................................. 38
  4.2. Samenwerken met (passend) onderwijs ..................................................................................... 39
  4.3. Samenwerken met werkgevers .................................................................................................. 39
  4.4. Samenwerken rond zorg en wonen ............................................................................................ 40
  4.5. Samenwerken rond veiligheid ..................................................................................................... 40
5. Hoe houden we regie? .....................................................................................................42
  5.2. Contracteren en bekostigen ........................................................................................................ 43
  5.3. Het financieel kader .................................................................................................................... 44
  5.4. Risicobeheersing ........................................................................................................................ 46
                                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  5.5. Informatiebeheer ......................................................................................................................... 48
  5.6. Communicatie ............................................................................................................................. 48
7. Planning ...........................................................................................................................50
8. Bijlagen ............................................................................................................................51
  Bijlage 1 Overzicht met gebruikte afkortingen ................................................................................... 51
  Bijlage 2 : overzicht clusters van regelingen stapelingsmonitor CBS ................................................ 53
  Bijlage 3: Tekstpassage uit ‘Uitgangspunten van de Werkkamer’, d.d. 29 januari 2014 .................. 54
  Bijlage 4 : werkafspraken met huisartsen in kader van de Jeugdwet ................................................ 55
  Bijlage 5: Gemeenschappelijke paragraaf Midden Holland gemeenten – samenwerkingsverbanden
  passend onderwijs ............................................................................................................................. 56
                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inleiding
Begin 2012 zijn de gemeenten in de regio Midden Holland gestart met de samenwerking rond de drie
decentralisaties in het Sociaal Domein. Inmiddels liggen er drie nieuwe wettelijke kaders voor het
sociaal domein waaraan de gemeente op lokaal niveau inhoud geeft: de Jeugdwet; de nieuwe Wet
maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 en de Participatiewet. Dit is het moment dat iedere
gemeente lokaal moet vastleggen welke keuzes gemaakt worden. Dit doen we in één integraal lokaal
beleidsplan voor het Sociaal Domein in Gouda. Uiteraard gaan we door op onze eerder vastgestelde
(regionale) visie en het (regionaal) beleidskader Gebundelde Krachten. Dit lokaal plan geeft nadere
invulling aan lokale keuzes en werkt het kaderstellend regionaal beleid verder uit. Daarbij maken we
onderscheid in de korte termijn (transitie) en de gewenste richting op langere termijn (transformatie).
Transitie verantwoordelijkheden 2015
Vanaf 1 januari 2015 wordt met de nieuwe WMO, de Jeugdwet en de Participatiewet de
verantwoordelijkheid van de gemeente binnen het sociale domein veel groter: veel nieuwe taken, veel
nieuwe klantgroepen en een aanmerkelijke groei van het gemeentelijk budget voor het sociaal domein
( overheveling rijksbudget met korting).
Met de nieuwe Wmo 2015 wordt de gemeente verantwoordelijk voor de extramurale begeleiding
(individuele begeleiding, groepsbegeleiding en dagbesteding voor mensen die zelfstandig thuis
wonen), kortdurend verblijf, de inloop GGZ, beschermd wonen ( op participatie gericht) en het vervoer
naar begeleidingsactiviteiten. Bovendien wordt door het Rijk in de langdurige zorg (AWBZ) gestuurd
op een sterke vermindering van plaatsen in verzorgings- en verpleeghuizen. Er zullen dus meer
mensen (extra) ondersteuning vanuit de WMO nodig hebben om langer thuis te kunnen blijven wonen.
Ook wat betreft de aard van de regelgeving zal de Wmo sterke wijzigingen ondergaan. Er is sprake
van een nieuwe wet. Tegelijkertijd wordt er fors gekort op het huidige budget voor Wmo-taken
(huishoudelijke hulp).
De Jeugdwet regelt dat gemeenten met ingang van 2015 verantwoordelijk worden voor alle jeugdhulp
en de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregelen en de jeugdreclassering. Ook moeten zij
aangeven hoe zij de preventie met betrekking tot jeugdige vorm willen geven. Het begrip jeugdhulp
omvat de ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en hun ouders bij alle denkbare opgroei- en
opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen. Het betreft zowel vormen van
ambulante hulp als een verblijf bij in een gesloten jeugdhulpinstelling, verblijf bij pleegouders, hulp in
een medisch kinderdagverblijf, psychiatrische zorg, begeleiding en persoonlijke verzorging bij een
beperking.
Met de invoering van de Participatiewet wordt de gemeente per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor
de ondersteuning van alle Goudse inwoners met arbeidsvermogen naar werk. Iedereen met een
beperking die wel kan werken, komt straks niet meer in de Wajong of de WSW, maar bij de gemeente
voor ondersteuning naar werk. Doel is om zoveel mogelijk mensen met een beperking aan de slag te
helpen bij reguliere werkgevers. Het kabinet heeft daarom afgesproken met sociale partners dat
werkgevers ook daadwerkelijk banen voor deze doelgroep gaan realiseren (de zgn. garantiebanen)
De Wet Sociale Werkvoorziening wordt afgesloten voor nieuwe instroom en de rijksbijdrage voor de
mensen met een lopend dienstverband wordt jaarlijks afgebouwd. Dit heeft grote consequenties voor
de Gemeenschappelijke Regeling Promen. Tegelijk met de invoering van de Participatiewet wordt ook
de eerder uitgestelde Wet maatregelen WWB ingevoerd. Deze wet voorziet in een aanscherping van
de verplichtingen (w.o. tegenprestatie) en handhaving en wijzigingen in de inkomensondersteuning
(o.a. de introductie van de kostendelersnorm.
Samenhangende veranderingen
De Wet Passend Onderwijs regelt dat zo veel mogelijk leerlingen regulier onderwijs kunnen volgen
en tegelijk dat kinderen die dat nodig hebben speciaal onderwijs krijgen. De verantwoordelijkheid voor
de uitvoering van deze wet ligt bij het onderwijs. De gemeente moet vanuit de Jeugdwet ‘op
overeenstemming gericht overleg’ voeren met de samenwerkingsverbanden voor Passend Onderwijs.
Naast de nieuwe wetten blijft er nog een aantal andere bestaande wetten op het gemeentelijke sociale
                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>domein van kracht: Wet Publieke Gezondheid, Wet gemeentelijke schuldhulpverlening,Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW), Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidongeschikte gewezen zelfstandige (IOAZ) en het
Besluit bijstandverlening zelfstandigen (BBZ). Daarnaast zal de Wet tegemoetkoming chronisch zieken
en gehandicapten (Wtcg) afgeschaft worden. Daarvoor in de plaats komt een nieuwe regeling, uit te
voeren door de gemeenten.
De nieuwe Wmo en Jeugdwet maken onderdeel uit van een bredere hervorming van de Langdurige
Zorg. De toenemende gemeentelijke verantwoordelijkheid op het sociale domein gaat gepaard met
een (wettelijke verplichte) samenwerking met de partijen die een belangrijke verantwoordelijkheid
hebben binnen het zorgdomein: de Zorgverzekeraars voor de uitvoering van de Zorgverzekeringswet
(ZVW), waaronder huisartsenzorg, wijkverpleegkundige, de functie persoonlijke verzorging en de
geestelijke gezondheidszorg voor volwassenen; en het Zorgkantoor voor de langdurige (verblijfs) zorg
voor ouderen en mensen met een beperking (Wet Langdurige Zorg).
Met de Wet Hervorming Kindregelingen (voorziene ingangsdatum 1 januari 2015 ), vereenvoudigt
de overheid de bijdrage in de kosten van kinderen. Van de tien bestaande regelingen blijven er vier
over: te weten de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de kinderopvangtoeslag en de
inkomensafhankelijke combinatiekorting. Voor gemeenten betekenen de wijzigingen dat de aanvulling
van 20 procent verdwijnt voor alleenstaande ouders in de WWB, IOAW en IOAZ. De uitkeringshoogte
van alleenstaande ouders is in het vervolg gelijk aan die van een alleenstaande.
Beleid maken met onzekerheden
De overgang van taken en verantwoordelijkheden naar de gemeente gaat gepaard met onzekerheden
en veel (uitvoerings-) vragen. Zo is pas in juni en juli 2014 de definitieve besluitvorming over de Wmo
2015 en de Participatiewet afgerond. In deze periode zijn de beschikbare budgetten voor 2015
bekend gemaakt. En naar nu blijkt zijn daar ook nog de nodige vragen over. De cliëntgegevens (op
NAW-niveau) zijn in pas augustus beschikbaar gekomen en zullen in de loop van de komende
maanden steeds nader worden geactualiseerd.
Er zijn nog vragen te over: bereiken we met onze beleidskeuzes wel de doelen die we stellen? Hoe
vinden we de balans tussen grip houden en vertrouwen hebben in de samenleving en onze
samenwerkingspartners? Hoe gaan we om met alle bezuinigingen? Gaat het appél op de kracht van
de samenleving brengen wat we ervan verwachten? Hoe voorkomen we dat iemand tussen wal en
schip valt? Vragen zijn er ook op het praktische niveau. Ofwel, wat zijn de gevolgen voor onze
inwoners? Worden bepaalde groepen extra getroffen? Zijn maatregelen congruent of werken ze in de
praktijk juist tegengesteld? Veelal (boven) regionaal werkende uitvoerende organisaties bereiden zich
voor op een kanteling naar het lokale niveau en moeten werken met onzekerheden over contractering
en gevraagde (gewijzigde) dienstverlening .
Hoe gaan we om met onzekerheden?
De genoemde vragen en onzekerheden zijn een gegeven. Hoe gaan we ermee om?
         De integrale beleidsnota geeft samenhang en richting en probeert een kader te bieden
          waarbinnen we met onze partners werken en we elkaar kunnen vinden bij de oplossing voor
          onvoorziene vraagstukken. We zullen daarbij proactief optreden.
         We werken aan een gemeentelijke organisatie die snel signalen uit de samenleving kan
          opvangen en in staat is tot het richten van de expertise rondom de vraagstukken in de stad.
         We richten onze contracten zo in dat we flexibel, in dialoog met de uitvoerende organisaties
          tot bijstelling van afspraken kunnen komen.
         We maken goede afspraken over overgangsregelingen, om de transitie voor inwoners die nu
          gebruik maken van voorzieningen en de huidige zorgaanbieders zorgvuldig te laten verlopen.
         We inventariseren de risico’s en benoemen beheersmaatregelen en scheppen de
          voorwaarden voor een goede monitoring op maatschappelijke effecten en financiën.
         We hebben periodiek contact met onze advies- en cliëntenraad om tussentijds te evalueren
          hoe het beleid uitpakt.
                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Geldigheidsduur integrale beleidsnota 2014-2018
Deze nota is in principe van kracht voor de jaren 2014-2018. Gezien de onzekerheden in deze
komende periode van transitie en transformatie en het feit dat in 2014 een nieuw college en een
nieuwe raad zijn geïnstalleerd vinden we het van belang ruimte te bieden voor mogelijke tussentijdse
bijstelling van beleid. De wethouder zal de raad tweemaal per jaar informeren over de voortgang op
het niveau van maatschappelijke doelen en afgesproken resultaten. In het najaar van 2016
presenteren we een tussenevaluatie (start evaluatie voorjaar 2016). Uiteraard is bijstelling naar
aanleiding van (grote) onverwachte effecten tussentijds mogelijk.
Leeswijzer
Deze Goudse beleidsnota is opgebouwd rond vijf vragen:
Voor wie doen we het?
In hoofdstuk 1 beschrijven we de kenmerken van onze Goudse inwoners, de aard en omvang van
de nieuwe doelgroepen van beleid en de overlap in doelgroepen.
Wat willen we bereiken?
Zoals de ondertitel van deze beleidsnota al zegt streven we naar participatie, zelfredzaamheid en
groei naar zelfstandigheid voor alle inwoners van Gouda. De basis voor wat we willen bereiken is
gelegd in onze regionale visie en het (regionaal) beleidskader Gebundelde Krachten. We formuleren
in hoofdstuk 2 specifiek onze Goudse ambitie en beleidsdoelen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Het is zaak om binnen de complexe opgave onze beleidsinspanningen en budgetten gericht in te
zetten. Dit doen we rond vijf thema’s.
      Preventie
      Herinrichting van de (lokale) ondersteuningstructuur
      Ruimte en verantwoordelijkheden voor Goudse inwoners
      Zorgen voor een (veilig) vangnet voor de meest kwetsbaren
      Werken aan participatie
Dit hoofdstuk 3 is het meest omvangrijk en vormt de kern van onze beleidsinzet voor de komende
jaren.
Met wie werken we samen?
Samenwerking met de domeinen zorg, onderwijs, wonen en arbeidsmarkt zijn onontbeerlijk om
onze ambities waar te maken. We beschrijven in hoofdstuk 4 onze belangrijkste
samenwerkingsrelaties.
Hoe houden we de regie?
We gaan in hoofdstuk 5 achtereenvolgens in op; kwaliteit en verantwoording, contracteren en
bekostigen, het financieel kader, risicobeheersing, informatiebeheer en communicatie.
Tot slot
Deze beleidsnota is niet het begin van beleidsvorming. Om tijdig de noodzakelijke stappen te kunnen
zetten en gewenste ontwikkelingen (regionaal) in gang te zetten zijn al eerder beleidskaders en
uitwerkingsnotities door college en raad vastgesteld die nu van kracht zijn. We trachten herhaling van
beslispunten te voorkomen en laten slechts waar nodig kort enkele al beschreven inzichten
terugkomen. Verder stellen we in vervolg op deze beleidsnota nog nadere uitvoeringsnota’s en
verordeningen op.
                                                   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1. Voor de inwoners van Gouda
In dit hoofdstuk geven we een beeld van omvang en aard van de doelgroep waarop we ons beleid
richten. Gouda heeft ruim 30.000 huishoudens. We richten ons beleid vooral op de minder
zelfredzame huishoudens. Dat zijn er zo’n 3.000. We verwachten in de transitieperiode dat tussen de
1000 en 2.000 mensen die bij ons aan zullen kloppen voor ondersteuning die zij nu ontvangen binnen
de AWBZ, de ZVW of de provinciale jeugdzorg. Het blijkt dat veel huishoudens gebruik maken van
meerdere regelingen. Dit versterkt het belang van een integrale aanpak.
  Beslispunt
  De focus van beleid is gericht op een integrale aanpak van de minder zelfredzame huishoudens
  waar vaak sprake is van samenhangende problematiek op meerdere levensdomeinen.
1.1. Voor (en met ) de inwoners van Gouda
Alle ruim 70.000 inwoners van Gouda samen maken de samenleving. Ongeveer 80% tot 85 % van de
mensen kan zich prima redden. Zij maken gebruik van basisvoorzieningen in de wijk of stad, zoals het
onderwijs, sportverenigingen, de bibliotheek, culturele activiteiten en kerken, moskeeën en andere
organisaties van levensbeschouwelijke aard. Jeugdigen maken voor nagenoeg 100% gebruik van
basisvoorzieningen (zoals kinderopvang, onderwijs, consultatiebureau, jeugdarts). Vele mensen zetten
zich ook in voor hun omgeving als vrijwilliger, actieve wijkbewoner of goede buur. We doen een
beroep op alle inwoners om de zgn. samenredzaamheid 1gestalte te geven.
In Gouda zijn ruim 30.000 huishoudens. Bijna tweederde daarvan voert een huishouden zonder
kinderen. Velen zijn alleenstaand.
            Man/vrouw       Man/vrouw +           Alleenstaande +         Alleenstaande     Totaal incl.
                            kinderen              kinderen                                  overig
Totaal      6.667           7.059                 3.539                   12.799            30.391
Noot: binnen de categorie overige vallen andere samenlevingsvormen dan hierboven genoemd.
Minder zelfredzame huishoudens. Ongeveer 10 % van de huishoudens kan zich, al dan niet tijdelijk,
niet of onvoldoende zelf redden. Dit zijn dus zo’n 3.000 huishoudens in Gouda. We onderscheiden
hierin inwoners die:
        (tijdelijk) de eigen kracht niet hebben;
        ondersteuning nodig hebben omdat de eigen kracht afneemt (bijvoorbeeld ouderen);
        met een complexe (tijdelijke) problematiek te maken hebben (b.v. de GGZ doelgroep);
        een levenslange beperking hebben (bijvoorbeeld verstandelijke beperking).
1.2. Nieuwe doelgroepen
De gemeente krijgt nieuwe verantwoordelijkheden voor nieuwe groepen. Inwoners die nu gebruik
maken van de diensten en voorzieningen die worden overgeheveld, hebben een (wettelijk) recht op
een zorgvuldige overgangsregeling. Om wie gaat het?
1 Samenredzaamheid staat voor een samenleving van zelfredzame inwoners die zich betrokken voelen en in
verbinding met elkaar een samenredzame samenleving vormen , zonder tussenkomst van professionals of de
overheid.
                                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Jeugdwet
Voor de doelgroep jeugd en gezinnen is de gemeente op dit moment al verantwoordelijk voor
informatie en advies, signaleren van problemen, toegang tot hulpaanbod, lichte pedagogische hulp,
coördinatie van zorg en jeugdgezondheidszorg. Daarnaast wordt de gemeente nu ook
verantwoordelijk voor alle andere soorten jeugdhulp. De doelgroep valt uiteen in 3 subgroepen:
        Jeugd en opvoedhulp: ambulante zorg, pleegzorg, gesloten jeugdhulp,jeugdbescherming,
         Jeugdreclassering
        Jeugd GGZ(geestelijke gezondheidszorg) : diagnostiek, kortdurende behandeling, eerstelijns
         psychologen, gezinsbehandeling, langdurige zorg)
        Jeugd(L)VB (jeugd met licht verstandelijk beperkten): individuele begeleiding, dagbesteding,
         kortdurend verblijf, gespecialiseerde behandeling)
In Gouda zijn er zo’n 15.800 jongeren in de leeftijd van 0 – 18 jaar. Het is lastig een juiste inschatting
te maken van het aantal jeugdigen dat op dit moment gebruik maakt van een vorm van jeugdzorg. De
overlap in het gebruik is nog onduidelijk. Op basis van huidige cliëntgegevens komen we tot het
volgende overzicht van het gemiddeld zorggebruik in 2011/2012.2
Open provinciale jeugdzorg                            448
Jeugdzorg crisis                                      149
Jeugdbescherming                                      189
Jeugdreclassering                                       90
Jeugdzorgplus                                           13
AWBZ met verblijf                                       34
AWBZ zonder verblijf                                  344
Eerstelijns GGZ                                       210
Tweedelijns GGZ (zonder verblijf)                     936
Tweedelijns GGZ (met verblijf)                          22
Wmo 2015
Op dit moment heeft de gemeente in de Wmo al een brede verantwoordelijkheid voor sociale
samenhang en de ondersteuning bij de participatie en zelfredzaamheid van inwoners. In het bijzonder
heeft de gemeente in de huidige Wmo een zgn. compensatieplicht voor mensen met beperking.
Gouda draagt als centrumgemeente ook zorg voor maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en
ondersteuning bij huiselijk geweld en verslavingszorg. Met de nieuwe Wmo 2015 komen er nieuwe
taken en dus groepen bij:
        Individuele begeleiding bij participatie en zelfredzaamheid van mensen met een beperking;
        Arbeidsmatige en recreatieve dagbesteding (met vervoer);
        Kort Verblijf (logeerhuis, respijtzorg);
        Beschermd Wonen voor mensen met een psychiatrische beperking (RIBW)
Op basis van de laatst bekend gemaakt cliëntgegevens van huidige gebruikers gaat het in totaal om
1134 mensen die gebruik maken van (een combinatie van) extramurale ondersteuning. Daarnaast
wonen 167 van de in totaal 251 mensen (regio Midden Holland) die beschermd wonen (intramuraal) in
Gouda. 3
Individuele begeleiding                     876
Dagbesteding                                420
Vervoer (naar dagbesteding)                  96
Kortdurend verblijf                          13
Beschermd Wonen                             167
2 Bron: AEF rapport 2014
3 Bron: Vektisgegevens 2014 (over zorggebruik 2013/2012)
                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Van deze mensen is het merendeel tussen de 18 en 65 jaar en kampt met psychische problemen. De
tweede grote groep zijn mensen met een ouderdomsgerelateerde beperking. Daarnaast is er een
groep mensen met een verstandelijke beperking die (intensief) gebruik maakt van begeleiding. De
groep die beschermd woont is niet heel groot, maar het betreft intensieve intramurale zorg voor zeer
kwetsbare mensen waar naar verhouding veel budget mee gemoeid is.
Participatiewet
Met de invoering van de Participatiewet is de gemeente straks verantwoordelijk voor de ondersteuning
bij arbeidsinschakeling van mensen met arbeidsvermogen die ondersteuning nodig hebben om aan
het werk te komen. Dit omvat een brede doelgroep van mensen met en zonder een uitkering op grond
van de Participatiewet (nu WWB). Nieuw zijn met name de mensen die een arbeidsbeperking hebben
van vóór hun 18e levensjaar, maar nog wel arbeidsvermogen hebben (voormalig Wajong). Tevens zal
de gemeente ook zelf mensen moeten gaan ondersteunen die nu via de WSW een dienstverband
kunnen krijgen. De omvang van deze doelgroep is niet exact te bepalen: enerzijds zijn criteria voor
diverse regelingen landelijk nog niet vastgesteld, en anderzijds kunnen mensen zelf bepalen of zij een
beroep doen op een uitkering / ondersteuning of niet. Een inschatting van de doelgroep ziet er als
volgt uit:
Aantal WWB-uitkeringen (incl IOAW, IOAZ)                                             1452
(peildatum 1-1-2014)
                                                  (half juni 2014 opgelopen tot ca. 1550)
Aantal cliënten en partners in de WWB-                                          Ca. 1800
uitkering (incl IOAW, IOAZ) (half juni 2014)
Verwachte jaarlijkse instroom voormalig                                                  30
Wajong zonder uitkering
Verwachte jaarlijkse instroom voormalig                                                  30
Wajong met uitkering
Verwachte instroom voormalig WSW                                                         20
Aantal WSW-geindiceerden met uitkering                                                   35
Aantal WSW-geindiceerden zonder uitkering                                                41
Het aantal bijstandsuitkeringen in Gouda is in verhouding met andere gemeenten aan de lage kant.
We zien wel een sterke toename van het aantal uitkeringen. Deze toename kunnen we direct relateren
aan de economische crisis. Werk is de afgelopen crisisjaren niet vanzelfsprekend gebleken. De
werkloosheid ligt in Gouda met 11,7% iets boven het landelijke gemiddelde. Landelijk lijkt de
economie zich langzaam te herstellen, de verwachting is dat dit effect in Gouda pas een jaar later zich
voordoet vanwege de type bedrijvigheid in onze regio. Het aantal aanvragen voor een
bijstandsuitkering loopt dan ook op: in het eerste half jaar van 2014 is het aantal bijstandsuitkeringen
al met 100 gestegen.
 Een steeds groter deel van de instroom betreft mensen met een WW-uitkering die de maximale duur
hebben bereikt. Begin 2012 betrof dit nog maar 10% van de instroom, waar dit begin 2014 al 25% is.
De jeugdwerkloosheid ligt in de arbeidsmarktregio Midden-Holland onder het landelijk gemiddelde,
maar het aantal langdurig werkloze jongeren (langer dan 12 maanden) is het afgelopen jaar
verdubbeld van 90 naar bijna 200. Ook de werkloosheid onder hoger opgeleide jongeren stijgt.
Tegelijk zijn er ook nog steeds mensen met een bijstandsuitkering die wel aan de slag komen. Zo zijn
in het eerste kwartaal van 2014 ook 57 cliënten aan de slag gegaan met een arbeidscontract of
uitgestroomd als zelfstandige. Stimuleren van de uitstroom is extra belangrijk, omdat de verwachting is
dat de gemeente de komende jaren vanuit de algemene middelen zal moeten bijleggen om de
uitkeringen te kunnen betalen.
In de inkomensondersteuning van mensen op een minimumniveau wijzigen per 1 januari 2015 ook
een aantal regelingen. Gemeenten moeten keuzes maken in hoe zij omgaan met de doelgroepen voor
de individuele inkomenstoeslag (was: langdurigheidstoeslag), de individuele studietoeslag voor
arbeidsbeperkte jongeren en een voorziening ter vervanging van de Wtcg (Wet Tegemoetkoming
Chronisch Zieken en Gehandicapten) en CER (compensatie eigen risico).
                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Langdurigheidstoeslag (2013)                        614
Studietoeslag (inschatting vanaf 2015)          2 tot 10
WTCG (in 2013)                                     8106
CER (in 2013)                                      9622
1.3. Overlap in doelgroepen
De verwachting is dat tussen de doelgroepen van de verschillende wetten veel overlap is. Zeker als
we het op het niveau van huishoudens bekijken. Je kunt dan denken aan kinderen die jeugdhulp nodig
hebben met ouders die worden begeleid vanwege hun beperking en mogelijk ook een
bijstandsuitkering ontvangen. Of ouderen die naast hulp bij het huishouden ook naar de dagbesteding
gaan en gebruik maken van bijzondere bijstand. Op dit moment beschikken we nog niet over de NAW-
gegevens van nieuwe cliënten en kunnen we de overlap dus nog niet in Goudse cijfers vatten.
We hebben wel indicatieve gegevens beschikbaar over het gebruik van regelingen. Het Centraal
Bureau voor de Statistiek heeft landelijk en specifiek voor Gouda het gebruik van regelingen (peiljaar
2011) gekoppeld in de “stapelingsmonitor”. We krijgen zo zicht op het aantal mensen in Gouda dat
gebruik maakt van een regeling. Net als elders in Nederland blijkt dat meer dan de helft (52 %) van de
huishoudens gebruik maakt van een regeling. Zie bijlage 2 voor het overzicht van alle regeling die
meetellen. Het blijkt dat de meeste huishoudens in Gouda (en ook landelijk) gebruik maken van
inkomensondersteunende regelingen (13.625 huishoudens van de 32.370 huishoudens = 42 %). De
combinatie van clusters van regelingen die het meest voorkomen zijn er binnen de combinatie clusters
welzijn en zorg en inkomensondersteuning (2.670 huishoudens), combinatie arbeidsparticipatie en
inkomensondersteuning (2.665 huishoudens) en welzijn en zorg, arbeidsparticipatie en
inkomensondersteuning (1.390 huishoudens).
Per cluster geeft de stapeling in Gouda het volgende beeld:
                                    Welzijn &     Arbeids-         Onderwijs    Inkomens-         Jeugdzorg
                                    Zorg          participatie                  ondersteuning
huishoudens met regeling binnen           4.645            6.960         615            13.625           335
een cluster van regelingen
huishoudens met regeling binnen           4.400            4.475         505             7.280           235
cluster plus een ander cluster
% samenloop                                  95               64           82               53            70
Bron: CBS stapelingsmonitor; toelichting hoe bovenstaande tabel te lezen: 95 % van de 4.645 huishoudens die
gebruik maakt van een regeling binnen het cluster welzijn en zorg maakt ook gebruik van een regeling binnen een
ander cluster.
Deze cijfers geven een indruk van overlappende problematiek binnen een huishouden. Hoewel hier
ook het gebruik van regelingen is weergegeven die buiten de toekomstige verantwoordelijkheid van de
gemeente vallen, en nadere interpretatie achter de cijfers nodig is, laten de gegevens de noodzaak
zien van een meer integrale benadering van huishoudens.
                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2. Wat willen we bereiken?
In de voorbereiding op de decentralisaties in het sociaal domein hebben we in samenwerking met de
regio Midden- Holland onze visie en het beleidskader Gebundelde Krachten vastgelegd. Specifiek
voor Gouda benoemen we hier onze ambitie en de zes beleidsdoelstellingen. We richten ons beleid in
eerste instantie op een transformatieperiode van vier jaar.
  Beslispunten:
       De Goudse doelstellingen voor het sociaal domein zijn:
      1. Kinderen en jongeren groeien gezond en veilig op en krijgen de kans zich te ontwikkelen;
      2. Iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving;
      3. Ouderen en mensen met een beperking zijn zo lang mogelijk zelfredzaam en participeren
          in de samenleving;
      4. Mensen nemen meer verantwoordelijkheid voor hun situatie en dragen bij aan de
          oplossing van hun problemen en die van anderen;
      5. Inwoners vinden hulp en ondersteuning dichtbij, in de buurt;
      6. Voor wie dat nodig heeft is een veilig vangnet beschikbaar.
         In de transformatieperiode 2014-2018 zijn er mogelijkheden voor bijstelling van beleid op
          basis van tussentijdse rapportages van het college en nemen we de tijd om te leren van
          ervaringen in de uitvoering van beleid
2.1. Regionale Visie en Beleidskader Sociaal Domein
In de regionale visie op het sociaal domein en het regionaal beleidskader Gebundelde Krachten heeft
de gemeente Gouda samen met de gemeenten in de regio Midden Holland de richting voor de
transformatie van het sociaal domein bepaald. Deze richting laat zich kort samenvatten in zeven
speerpunten en een beschrijving van de nieuwe sociale infrastructuur.
Onderstaande figuur illustreert de visie en de gewenste beweging
                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De speerpunten binnen onze (regionale) visie op het sociaal domein zijn:
         1.  Inwoners staan centraal,
         2.  Eigen kracht vormt de basis,
         3.  Iedereen kan meedoen,
         4.  De gemeente voert regie en stuurt op resultaat,
         5.  Investeren in preventie,
         6.  1 Cliënt/gezin-1 aanpak 1 regisseur,
         7.  Iedereen geeft het goede voorbeeld
Het regionaal beleidskader Gebundelde Krachten beschrijft de nieuwe inrichting van het sociaal
domein. Daarin staan drie bewegingen centraal;
        Een verschuiving van (geïndiceerde) maatwerkvoorzieningen naar (vrij toegankelijke)
         algemene voorzieningen.
        Een verschuiving van professionele inzet naar vrijwillige inzet.
        Een verschuiving naar oplossingen in de dagelijkse leefomgeving (inclusieve samenleving).
Onderstaande figuur illustreert de gewenste inrichting van het sociaal domein
Regionale missie en visie Jeugdhulp
In 2013 hebben de gemeenten in Midden-Holland de visie en missie op jeugdhulp vastgesteld.
De visie op Jeugdhulp; kinderen/jongeren tot 23 jaar moeten gezond en veilig kunnen opgroeien tot
zelfstandige volwassenen, die naar vermogen actief deelnemen aan het sociale, economische,
culturele, educatieve en sportieve leven
Missie: De gemeenten in Midden Holland willen vanuit hun wettelijke taak een gunstig opgroeiklimaat
voor alle kinderen creëren.
2.2. Goudse ambitie en doelen binnen het Sociaal Domein
Ambitie
De ambitie van Gouda is een succesvolle transitie en transformatie in het sociaal domein, waarbij we
eigen kracht stimuleren, voorwaarden scheppen voor participatie en een vangnet bieden voor wie dat
nodig heeft.
                                                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Maatschappelijke doelen
Onze ambitie zetten we om in zes maatschappelijke doelen, die we de komende jaren willen bereiken.
    1. Kinderen en jongeren groeien gezond en veilig op en krijgen de kans zich te ontwikkelen;
    2. Iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving;
    3. Ouderen en mensen met een beperking zijn zo lang mogelijk zelfredzaam en participeren in de
       samenleving;
    4. Mensen nemen meer verantwoordelijkheid voor hun situatie en dragen bij aan de oplossing
       van hun problemen en die van anderen;
    5. Inwoners vinden hulp en ondersteuning dichtbij, in de buurt;
    6. Voor wie dat nodig heeft is een veilig vangnet beschikbaar.
In de volgende hoofdstukken laten we zien hoe we dit willen bereiken (hoofdstuk 3), met wie we
samenwerken (hoofdstuk 4) en hoe we meten of we onze doelen bereiken en de regie houden
(hoofdstuk 5).
                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3. Wat gaan we er voor doen?
De komende jaren staan we samen met onze inwoners en de uitvoerende instellingen voor een grote
opgave. Om onze beleidsdoelen te bereiken investeren we in preventie; werken we aan de
hervorming van de sociale infrastructuur met de sociale teams als belangrijke spelers en zorgen we
voor een veilig vangnet voor de meest kwetsbaren. We denken dan aan jongeren die in de knel zijn,
mensen die in armoede leven of mensen met (zware) psychiatrische problemen. We willen onze
inwoners daarbij de ruimte geven, maar benoemen ook de nieuwe verantwoordelijkheden. In dit
Hoofdstuk zullen we per paragraaf de beslispunten weergeven.
 3.1 Preventie
Natuurlijk willen we het liefst voorkomen dat onze inwoners problemen ondervinden. We zetten
daarom in op preventie en (vroeg-) signalering. Middelen die ons ter beschikking staan zijn gerichte
preventieprogramma’s, voorlichting, toegankelijke informatie en advies, een goed functionerende civil
society en goede netwerken die signalering effectief kunnen maken. Elementen van preventie zijn in
ons hele beleid verweven. We lichten er hier drie onderdelen uit.
Inclusieve samenleving
Belangrijk is dat mensen voor elkaar zorgen en mee kunnen doen aan reguliere activiteiten. We
werken dan ook aan toegankelijkheid van deze activiteiten en voorzieningen. Voorbeelden hiervan zijn
het OV maatje voor toeleiding van kinderen naar het openbaar vervper en Special Heroes Plus gericht
op het stimuleren van deelname aan regulier sporten voor kinderen met een beperking. Wil de
inclusieve samenleving een succes worden dan is het zaak taboedoorbrekend te zijn en alert te zijn
op stigmatisering. We doen een beroep op een ieder om hieraan te werken. We investeren de
komende jaren in een verdere ontwikkeling van de inclusieve samenleving door:
      Afspraken te maken met lokale organisaties op het gebied van welzijn, sport en cultuur om
         een zinvolle vrijetijdsbesteding te organiseren voor jeugdigen en volwassenen (met een
         beperking of achterstand ) waarbij zij hun talenten kunnen ontwikkelen en zich kunnen
         ontwikkelen tot zelfstandige en zelfredzame inwoners;
      Initiatieven van inwoners op het gebied van opvoeden en opgroeien te faciliteren en te
         ondersteunen;
      Afspraken maken met aanbieders over het benutten van vrijwillige inzet. Inzet van en
         samenwerking met vrijwilligers(organisaties) op cliëntniveau kan onderdeel uitmaken van het
         aanbod.
Preventieve activiteiten
Voorlichting en preventie rond gezondheid, opgroeien en opvoeden zijn goed geborgd bij de GGD. In
onze nota Lokaal Gezondheidsbeleid 2013-2016 hebben we de prioriteit gelegd bij vermindering van
overgewicht bij kinderen en tegengaan van alcohol en drugsgebruik bij jongeren. De
Jeugdgezondheidszorg heeft nagenoeg alle Goudse kinderen in beeld. In de afgelopen jaren zijn
vanuit de samenwerking rondom het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) een groot aantal
preventieve activiteiten en een hecht netwerk ontwikkeld. Deze vormen een goede basis om te
worden versterkt en uitgebreid.
Outreachend werken en vroegsignalering
Om problemen te voorkomen moet je er vroeg bij zijn. We doen dit door een meer outreachende
werkwijze te faciliteren, die behalve in het CJG ook in de sociaal teams vorm zal krijgen. Andersom
moeten mensen weten waar zij met hun signalen terecht kunnen. Naast de meldpunten voor Zorg en
overlast en het AMHK zullen ook de gebiedsnetwerken van het CJG en de sociaal teams een
belangrijke rol kunnen vervullen. Een succesvolle activiteit voor ouderen is het preventief huisbezoek
dat vrijwilligers afleggen en de aanpak ter voorkoming van eenzaamheid.
Professionals moeten tijdig signalen kunnen herkennen die duiden op mogelijke problemen. Een goed
voorbeeld hiervan is het project Alert 4you bij de Goudse peuterspeelzalen. Bij peuterspeelzaal ’t
Haventje en kinderdagverblijf Villa Kakelbont van Quadrant Kindercentra heeft samenwerking met een
pedagogisch medewerker van Stek geleid tot betere signalering en ondersteuning van kinderen met
opvallend gedrag. De coördinatie van MEE op de Integrale Vroeghulp voor jeugd (in de regio bekend
als de Goudvis) blijft zoveel mogelijk in tact en blijft in elk geval in 2015 ongewijzigd.
                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.2. De sociale infrastructuur hervormen
De hervorming van de sociale infrastructuur heeft tijd nodig. Het huidige systeem van zorg en
ondersteuning in het sociaal domein is in tientallen jaren opgebouwd. Ons verwachtingspatroon en de
organisatie van zorg zijn hierop ingericht. Het overdragen van verantwoordelijkheden naar de
gemeente en verandering van de wettelijke en financiële kaders levert niet automatisch een nieuwe
goedlopende infrastructuur op per 1 januari 2015. De verwachting is dat dit mogelijk wel een periode
van 5 tot 10 jaar zal vergen. In ons beleid richten we in eerste instantie onze blik op 2018. De
komende vier jaar zullen we werken aan de gewenste veranderingen.
  Beslispunten
         We kiezen voor een gebiedsgerichte aanpak met de gebieden Noord, Oost en West
          Gouda.
         We starten per 1 januari 2015 met aparte sociale teams voor Volwassenen en Jeugd in de
          drie gebieden, waarbij de samenhang minimaal wordt vormgegeven via; eenzelfde locatie
          en frontoffice; gezamenlijke gebiedsanalyses; gezamenlijk opleidingplan; afspraken over
          regie op huishoudens.
         Het sociaal team jeugd dat wordt gerealiseerd heeft minimaal de volgende hoofdfuncties:
               o Vraagverheldering-/analyse, met toepassing van de regionaal ontwikkelde
                   instrumenten ‘quick scan’ en ‘integrale vraaganalyse’;
               o bepalen van benodigde ondersteuning;
               o uitvoeren of regelen van ondersteuning;- toegang tot gespecialiseerde (jeugd)hulp;
                   - regievoering.
         Het besluit om een individuele voorziening jeugd toe te kennen ligt bij de gemeente. Het
          plan van aanpak dat gezamenlijk door de jeugdigen, zijn ouders, zijn sociaal netwerk en de
          zorgverlener wordt opgesteld, is de basis voor de formele beschikking.
         Het besluit om een maatwerkvoorziening Wmo toe te kennen ligt bij de gemeente.
3.2.1. Eigen kracht, samenredzaamheid en wederkerigheid
Vertrekpunt voor de gewenste veranderingen is de inzet van eigen kracht. Het begrip eigen kracht
kent meerdere dimensies die in onderstaande figuur zijn weergegeven.
Bij de keuze voor hulp en ondersteuning is ruimte voor de eigen voorkeur van de hulpvrager.
Iemand is in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor zijn gezin en levensomstandigheden en voor
de oplossing van problemen
                                                             Het streven is dat mensen zelf hun
                                                             eventuele problemen kunnen oplossen en
                                                             dus zelfredzaam zijn, de gemeente treedt
                                                             faciliterend op. Eigen kracht is ook zelf
                                                             betalen als je dat kunt. Waar mogelijk wordt
                                                             voor diensten een (inkomensafhankelijke)
                Eigen            Zelfredzaam-
                                                             eigen bijdrage gevraagd. De mate waarin
              voorkeuren              heid                   iemand zelfredzaam is of zelf regie kan of
                                                             moet voeren is uiteraard ook afhankelijk van
                                                             de leeftijd, c.q. levensfase waar iemand zich
                                                             in bevindt. Voor de levensfase van 18 tot 67
                                                             jaar is het uitgangspunt dat wordt uitgegaan
         Eigen                            Zelf regie         van economische zelfstandigheid en dat
       betalingen                          voeren            dus het verwerven van een eigen inkomen
                                                             prioriteit heeft.
                          Eigen
                       verantwoor-
                        delijkheid
                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Eigen regie
Een essentieel element van eigen kracht is de eigen regie. Eigen regie is het vertrekpunt in het
gesprek met mensen. Inwoners geven in dat gesprek zelf aan wat hun probleem is; wat naar hun idee
de oplossing is en hoe ze het willen regelen. Met name voor mensen met een zorgintensieve vraag of
een levenslange beperking is het van belang dat zij de regie hebben en zelf invulling kunnen geven
aan hun leven. Intentie is dat waar nodig mogelijk te maken met op maat oplossingen. Daar zitten
uiteraard wel grenzen aan, die gelegen zijn in de andere onderdelen van eigen kracht; zelf
verantwoordelijkheid nemen; wat kan iemand zelf of met het eigen netwerk bijdragen aan de oplossing
en wat kan iemand zelf bekostigen? Wij zullen bij de implementatie van ons beleid de voorwaarden
creëren dat mensen eigen regie kunnen voeren.
Samenredzaamheid
Waar eigen kracht verwijst naar een individu, geeft samenredzaamheid de kracht van de samenleving
weer. Mensen zijn samen in staat om zonder tussenkomst van professionals en de overheid elkaar te
helpen en een leefbare samenleving te maken. Voor een krachtige samenleving streven we dus naar
zelfredzame inwoners, die zich betrokken voelen en in verbinding met elkaar een samenredzame”
samenleving vormen.
Wederkerigheid
We gaan uit van wat iemand wél kan in plaats van te focussen op de beperkingen. Daar hoort ook bij
dat waar mogelijk wederkerigheid wordt ingezet. Iemand die ondersteuning nodig heeft, kan zeker ook
iets betekenen voor een ander. Dit vermogen is systematisch onderwerp van gesprek bij
ondersteuningsvragen.
3.2.2. Gebiedsgerichte aanpak
Een belangrijke beweging is het organiseren van hulp en ondersteuning dichtbij en in samenhang met
de directe omgeving van inwoners, vrijwilligers, buurtinitiatieven en accommodaties in de buurt. In
Gouda werken we met drie gebieden: Noord (de wijken Bloemendaal, Plaswijck en Noord), Oost (de
wijken Goverwelle, Oosterwei, Kort Haarlem en Stolwijkersluis) en West (de wijken Binnenstad en
Korte Akkeren). Met deze indeling sluiten we aan bij indeling die nu gehanteerd wordt voor o.a. de
CJG’s. Het blijktin de praktijk een herkenbare indeling in onze stad te zijn. We richten onze middelen
en ons ondersteuningaanbod naar de specifieke problematiek en kenmerken van de (inwoners) van
dit gebied. Om dit goed te doen zullen we gebiedsanalyses maken. Het opstellen en toepassen van
de gebiedsanalyses stemmen we af in de regio, zodat in de toekomst benchmarking mogelijk is.
Hieronder een eerste beeld van de drie gebieden.
Gebied                            Aantal inwoners
 Noord                            31.868 (21% is 65 jaar of ouder)
 Oost                             22.114 (12% is 65 jaar of ouder)
 West                             16.963 (15% is 65 jaar of ouder)
Totaal                            70.945 inwoners
Aantal inwoners per gebied in Gouda
Gebied      Man/vrouw         Man/vrouw +     Alleenstaande        Alleenstaande     Totaal
                              kinderen        + kinderen                             incl.
                                                                                     overig
Noord       3.658             3.086           1.427                5.687             13.998
Oost        1.654             2.591           1.174                2.947             8.466
West        1.355             1.382           938                  4.165             7.917
                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Totaal        6.667            7.059                3.539               12.799            30.391
Type huishoudens per gebied in Gouda
We zullen ondermeer aan de hand van deze gegevens, gecombineerd met gegevens over het gebruik
van voorzieningen en de specifieke problematiek in het gebied, onze inzet richten en de samenstelling
van de sociaal teams (omvang en deskundigheid) bepalen. De gebiedsgerichte aanpak vertaalt zich
ook in de opzet van gebiedsnetwerken waar inwoners, vrijwilligers en professionals met elkaar
verbonden zijn.
3.2.3. Sociaal teams Volwassenen en Jeugd
Binnen de hervorming van de sociale infrastructuur is het sociaal team een cruciale factor . Hier krijgt
de maatschappelijke ondersteuning en kortdurende begeleiding op lokaal niveau vorm. Inwoners
hebben binnen hun gebied één (vrije) toegang voor ondersteuningsvragen. In het sociaal team
opereren de professionals als generalist (met een specialistische achtergrond) die ondersteuning
bieden op alle levensgebieden van bewoners. Een generalist is een teamspeler, die generalist kan zijn
omdat hij/zij een beroep kan doen op de deskundigheden van zijn/haar collega’s. De nieuwe
werkwijze in het sociaal team gaat uit van één laagdrempelige toegang (zonder indicatie) tot een
gebiedsgebonden sociaal team waarin sociaal werkers werken, die een integraal plan opstellen (met
de cliënt) volgens een eenvormige werkwijze (inzet eigen kracht, inzet sociaal netwerk, inzet
algemene en voorliggende voorzieningen).
Het sociaal team is gekend door en verbonden met een gebiedsnetwerk van inwoners (waaronder
mantelzorgers), vrijwilligers en professionals. In ieder Sociaal Team Volwassenen (STV) is hiervoor
een sociaal makelaar beschikbaar. Deze sociaal makelaar fungeert voor het team als schakelfunctie
richting de buurt/wijk, vrijwilligers, vrijwilligersorganisaties, de informele zorg en (algemeen
toegankelijke) participatie mogelijkheden in de buurt. De sociaal makelaar heeft nadrukkelijk als
opdracht om de kracht en creativiteit van het gebied te mobiliseren en versterken. De ontwikkeling
hiervan zal in samenhang worden uitgevoerd met de uitkomsten van het onderzoek naar de toekomst
van de huidige Goudse wijkteams(wijkaanpak). In het Sociaal team Jeugd wordt deze functie vervuld
door de front-office ( het CJG). Dit heeft een hecht netwerk opgebouwd van professionals en
vrijwilligers in de wijk, biedt themabijeenkomsten en cursussen aan en organiseert laagdrempelige
(koffie-) ochtenden voor ouders en opvoeders. Ook legt het CJG de verbinding met scholen, (sport-)
verenigingen en huisartsenpraktijken.
We starten in 2015 met een Sociaal Team Volwassenen en een Sociaal Team Jeugd per gebied. Voor
2018 is de focus één sociaal team voor iedereen van 0 tot 100 jaar. Voor Gouda ligt het gezien de
omvang van de problematiek, de bestaande infrastructuur voor jeugd, en de complexiteit van de
invoering van de Jeugdwet, niet voor de hand dat wij vanaf de start met sociale teams van 0-100 gaan
werken. De transformatie van het jeugddomein is zo veelomvattend dat het raadzaam is eerst de
nieuwe functies goed te positioneren en van daaruit de aansluiting verder vorm te geven.
         Samenhang tussen de twee teams maakt onderdeel uit van de projectorganisatie. De
          samenhang wordt vanaf de start minimaal vormgegeven door:
         Eenzelfde locatie voor Sociaal Team Volwassenen en Jeugd per gebied
         Gezamenlijke frontoffice
         Gebruik van hetzelfde ICT-systeem voor dossiervorming (Gezin in Beeld)
         Gebruik van Zelfredzaamheidsmatrix en GIZ (Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoefte)
         Gezamenlijke gebiedsanalsyses
         Afgestemd opleidingsprogramma
         Afspraken over verdeling van klanten en regie per huishouden ( als jeugd en/of
          opvoedingsprobleem leidend is dan ligt de regie bij het sociaal team jeugd).
         Afspraken op project en managementniveau tussen projectleiders en managers sociaal
          teams.
         Monitoring van de caseload om de breedte van de teams te relateren aan de omvang van het
          werkgebied. Over drie jaar helpt deze informatie bij de vraag of één team van 0-100 per
          gebied zo groot (personele omvang) wordt, dat de afweging gemaakt moet worden:
          werkgebied verkleinen of twee focusteams (jeugd en volwassenen) die verbonden zijn.
                                                         18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Organisatievorm
In aansluiting op de vorming van aparte teams Volwassenen en Jeugd starten we ook met
verschillende organisatievormen. Uitgangspunt voor de sociaal teams volwassenen is dat de
teamleden onafhankelijk van de huidige samenwerkende organisaties moeten functioneren en niet
gehinderd of gevoed worden door instellingsbelangen. We willen daarom een aparte juridische entiteit
als opdrachtnemer voor de drie sociaal teams volwassenen contracteren. Onder de werknaam
Voortouw werken alle nu bij de ontwikkeling van het Sociaal Team Noord betrokken organisaties aan
deze entiteit (een coöperatieve vereniging). Voor de sociale teams Jeugd onderzoekt Gouda samen
met de andere regiogemeenten de mogelijkheden van een regionale organisatie. Op deze wijze kan
schaalvoordeel worden bereikt, efficiency worden vergroot en onafhankelijheid ten opzichte van
aanbieders worden geborgd. In deze regionale organisatie kunnen beoogde medewerkers van het
sociaal team jeugd een plaats in deze organisatie krijgen en lokaal worden ingezet. Een verdergaande
variant is dat deze regionale organisatie voor de afzonderlijke gemeenten opdrachtnemer wordt. De
opzet en inhoudelijke scope van deze regionale organisatie wordt momenteel nader verkend.
3.2.4. Eén huishouden; één plan; éen regisseur
Uitgangspunt is dat iedere cliënt regisseur is van zijn eigen ondersteuningsplan. De medewerker van
het sociaal team draagt zorg voor regie op het plan, als de inwoner dit niet zelf kan en werkt volgens
het principe: één huishouden; één plan; één regisseur. Minimaal heeft de cliënt toegang tot zijn eigen
plan en dossier. De medewerkers van de sociaal teams zijn generalisten en kijken met een integrale
blik naar het gezin of het huishouden. De levensdomeinen van de Zelfredzaamheid Matrix(ZRM) zijn
daarbij leidend. Ze ondersteunen inwoners om (weer) zelf regie te nemen en schakelen daarbij
vrienden, familie, buren of vrijwilligers in. De sociaal werkers gaan een (huiskamer of keukentafel-)
gesprek aan en samen met de inwoner en zijn of haar netwerk wordt een integraal plan van aanpak
opgesteld. Hierbij wordt steeds uitgegaan van oplossingen binnen de eigen kracht, het sociale
netwerk, algemene en voorliggende voorzieningen. Zo nodig wordt een aanvraag ingediend voor een
maatwerkvoorziening. Naast het opstellen van het integraal plan richten de werkers zich op het
activeren van het sociaal netwerk, het koppelen aan vrijwilligers en het bieden van ondersteuning en
kortdurende begeleiding. Dit kan in de vorm van e-hulp, groepstraining of individuele begeleiding. Het
sociaal team biedt als dat nodig is, ook een vinger aan de pols (waakvlamfunctie) .
3.2.5. Toeleiding en toegang
Toeleiding
Via aanmelding, doorverwijzing of signalering komen huishoudens in beeld bij de sociaal teams. Ook
kunnen mensen in elk gebied bij een laagdrempelige inloop terecht. Bij de eerste ontvangst en voor
eenvoudige vragen worden vrijwilligers ingezet. Inwoners kunnen in hun eigen buurt terecht voor
kortdurende ondersteuning en begeleiding. Bij de toeleiding gelden de volgende uitgangspunten:
      Mensen die zelf de regie kunnen voeren en een duidelijke vraag voor een Wmo-
         maatwerkvoorziening hebben, kunnen direct bij het Wmo loket terecht. Bij twijfel kunnen
         mensen doorgeleid worden naar het sociaal team in hun buurt voor een nadere en bredere
         vraaganalyse.
      Opvoeders met een eenvoudige vraag kunnen terecht bij de front-Office( CJG). Dit kan zowel
         digitaal, telefonisch als persoonlijk. Bij twijfel of meerdere problemen wordt iemand van het
         Sociaal team jeugd erbij gehaald.
      Het gemeentelijk Klantcontactcentrum (KCC) heeft een belangrijke informatiefunctie richting
         de sociaal teams.
      We werken fasegewijs toe naar een integrale benadering op basis van een
         gemeenschappelijk gespreksformat. Dit geldt in ieder geval voor sociaal teams volwassenen,
         de sociaal teams jeugd, Werk en Inkomen en het Wmo loket.
Toegang tot maatwerkvoorzieningen/individuele voorzieningen
Toegang definiëren we als de formele procedure om een individuele voorziening (Jeugdwet) dan wel
maatwerkvoorziening (Wmo) toe te kennen. De beschikking staat open voor bezwaar en beroep. Aan
dit besluit zit een administratief, juridisch en financieel werkproces bij de gemeente vast. We richten
de toegang in Gouda als volgt in:
                                                        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>        Het Sociaal team Jeugd bereidt het besluit om een individuele voorziening toe te kennen voor
         Hiervoor is regionaal een werkproces ontworpen waarbij o.a. onafhankelijk advies wordt
         ingewonnen van experts. De gemeente stuurt vervolgens een beschikking met als
         inhoudelijke onderbouwing het voorstel van het sociaal team Jeugd. Het advies van het
         sociaal team wordt door de gemeente in principe altijd overgenomen. Hiermee wordt een zo
         gering mogelijke bureaucratie gecombineerd met een onafhankelijke toegang.
        Binnen de Wmo functioneert het Wmo loket nu als toegangspoort tot Wmo voorzieningen.
         Gezien de wettelijke bepalingen en de opgebouwde ervaring beleggen we de besluitvorming
         en administratieve verwerking van de toekenning van maatwerkvoorzieningen Wmo bij het
         Wmo loket (en dus niet bij het sociaal team). Randvoorwaarden voor deze werkwijze zijn:
              o dubbel werk tussen Wmo loket en sociaal teams moet worden voorkomen;
              o inhoudelijke adviezen van het Sociaal team worden in principe overgenomen;
              o een Wmo- contactpersoon per sociaal team is gegarandeerd;
              o afspraken omtrent gegevensuitwisseling en ICT ondersteuning zijn vastgelegd
              o gemeenschappelijkheid rond gespreksvoering en toepassing van de principes van
                  zelfredzaamheidsmatrix
        Voor de nieuwe taken op het gebied van werk en inkomen wordt de toegang binnen het
         huidige loket van Werk en Inkomen georganiseerd.
Met name bij multiproblematiek is een integrale benadering van de vraag binnen een huishouden van
groot belang. We kiezen voor een groeimodel bij de vormgeving van verdere integraliteit met Werk en
inkomen. Bij de start brengen we relevante functies op terrein van werk en inkomen nog niet in de
sociaal teams onder, maar kiezen we voor een werkwijze met vaste contactpersonen, vaste
gespreksformats en korte lijnen. Het werk van onder meer de sociaal raadslieden, de
formulierenbrigade, begeleiding door vrijwilligers bij schulden, maatschappelijk werk bij dreigende
huisuitzettingen worden wel in de sociaal teams georganiseerd.
Bij de inrichting van deze aanpak zorgen we voor een goede aansluiting van hulp en ondersteuning bij
de overgang op 18 of 23 jarige leeftijd als jongeren van het jeugdregime naar het volwassenenregime
overgaan. Ervaringen opgedaan in het ‘Jongeren onder Dak’project, dat gericht is op zwerfjongeren,
 worden hierbij meegenomen en als uitgangspunt gebruikt. Het gaat dan om zowel praktische
knelpunten die worden ervaren als de manier waarop de zorgcoördinatie wordt uitgevoerd”.
3.2.6 Participatie in de buurt
Vanaf 2015 transformeren we de huidige AWBZ dagbesteding en het welzijnwerk voor kwetsbare
mensen naar een nieuw stelsel van participatie in de buurt. Mensen die onvoldoende op eigen kracht
kunnen participeren in de samenleving en daardoor in een sociaal isolement dreigen te raken,
kunnen een beroep doen op een algemene voorziening in de buurt. Verspreid over de stad worden
hiervoor inloopcentra (huiskamers) ingericht waar mensen in een beschutte omgeving andere mensen
kunnen ontmoeten, samen activiteiten doen en een maaltijd gebruiken. Hiervoor is geen indicatie
nodig.
Uitgangspunt binnen het nieuwe stelsel is de kracht van de deelnemers: waar zijn zij goed in, wat
doen ze graag, wat willen ze leren en wat hebben zij anderen te bieden? Voor mensen met een
beperking of probleem die participeren in een algemene voorziening kan daarbij ondersteuning nodig
zijn. Waar mogelijk nemen zij, al dan niet met extra hulp, ook deel aan activiteiten die georganiseerd
worden voor en door mensen uit de buurt, verenigingen of clubs: ‘meedoen naar vermogen’.
Deelnemers met verschillende beperkingen en vanuit verschillende leeftijdsgroepen kunnen samen
werken en elkaar helpen. Op deze wijze neemt wederkerigheid en gelijkwaardigheid toe. Voor mensen
die vanwege hun beperking meer begeleiding nodig hebben dan in een algemene voorziening
geboden kan worden, blijft de mogelijkheid voor gespecialiseerde dagbesteding (met indicatie)
bestaan. Om de overgang voor de huidige gebruikers van dagbesteding zorgvuldig en geleidelijk te
laten verlopen is gekozen voor een zachte landing. Met maken daarover afspraken met de huidige
aanbieders van AWBZ dagbesteding.
                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>3.2.7. Gemeentelijke organisatie
Met deze hervorming van het sociaal domein leggen we veel verantwoordelijkheid terug bij onze
inwoners en zetten we nieuwe laagdrempelig voorzieningen op. Voor de organisatie van deze
voorzieningen worden nieuwe juridische entiteiten gevormd, waarmee we een opdrachtgever-
opdrachtnemer relatie aangaan. Dit alles neemt niet weg dat er ook binnen de gemeentelijke
organisatie taken bijkomen. Met name de toegang tot voorzieningen en de daarbij behorende
administratieve afhandeling vergt extra capaciteit en scholing op nieuwe regels; doelgroepen en
werkwijzen. We kunnen daarbij gebruik maken van de opgebouwde ervaring bij het Wmo loket.
3.3. Ruimte en verantwoordelijkheden voor Goudse inwoners
  Beslispunten
           We kiezen voor een model voor inspraak- en medezeggenschap voor het gehele sociaal
            domein met één Adviesraad Sociaal Domein en één Cliëntenraad.
           We versterken de positie van mantelzorgers via de mantelzorgpas; verruiming van
            mogelijkheden voor respijtzorg en een platform voor mantelzorgers.
           We voeren het PGB volgens de wettelijke voorschriften in en stellen het PGB bij voorkeur
            onder gelijke condities beschikbaar voor jeugdhulp en voor maatschappelijke
            ondersteuning.
           De onafhankelijke cliëntondersteuning is geborgd in de sociaal teams Volwassenen en
            Jeugd
           Voor de vertrouwenspersoon jeugd en de hulp op afstand (luisterend oor) in het kader van
            de Wmo volgen we de landelijke afspraken en inkoop via de VNG.
We dagen onze inwoners uit om meer verantwoordelijkheid te nemen, samen tot oplossingen te
komen en initiatieven te nemen. Zij mogen van ons verwachten dat wij denken in kansen en niet in
belemmeringen. We herformuleren hiermee onze relatie. Bij het definiëren van onze nieuwe relatie
staan centraal:
         bieden van kansen en belonen van initiatieven
         hervormen van burgerparticipatie
         faciliteren dat mensen zelf de juiste oplossing kunnen vinden
         versterken van de positie van mantelzorgers
Dit sluit aan op de zoektocht om samen met de stad te zoeken naar andere manieren om zoveel
mogelijk bewoners te bereiken en te activeren. Dit kan leiden tot nieuwe vormen van samenwerking.
De gemeente staat daarbij open voor de kracht en creativiteit van de samenleving en wil innovatief
burgerschap ruimte geven.
3.3.1. Hervormen van burger- en cliëntparticipatie
Naast de innovatieve vormen van samenspraak met de stad is formele burger- en cliëntparticipatie
een belangrijke manier om te komen tot een beter beleid en uitvoerbaarheid van de wet- en
regelgeving binnen het sociaal domein. Met de nieuwe taken wordt het sociaal domein van de
gemeente groter en worden dwarsverbanden belangrijker. Om te komen tot een meer integrale
advisering rondom beleid en uitvoering is het wenselijk dat er ook verbreding van en ontschotting
plaatsvindt tussen de huidige Wmoraad en de Cliëntadviesraad (CAR). Op initiatief van de Wmoraad
zijn de mogelijkheden verkend om te komen tot een meer integrale beleidsadvisering over het brede
                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>sociaal domein. Ook zal met de nieuwe taken voor de gemeente er een nieuwe cliëntgroep bij komen,
wat betekent dat de cliëntparticipatie breder moet worden vormgegeven.
We kiezen daarom – in overleg met de huidige adviesraden – voor een model voor inspraak- en
medezeggenschap voor het gehele sociaal domein met één Adviesraad Sociaal Domein en één
Cliëntenraad, waarbij gezorgd wordt dat de inbreng vanuit de cliënten naar de beleidsadvisering wordt
gewaarborgd. Zo is er een helder onderscheid tussen beleidsadvisering en het opkomen voor
cliëntbelangen, maar wel met een goede afstemming aan de voorkant over welke onderwerpen waar
aan bod komen. Met deze hervorming zetten we een stap naar integralere advisering, waarbij tevens
stappen worden gezet om te komen tot flexibelere en snellere advisering door af te stappen van vaste
adviestermijnen. De adviestermijnen zullen steeds in goed overleg met de betreffende raad worden
afgestemd tot een termijn die voor alle partijen passend is.
De basis voor de nieuwe Adviesraad Sociaal Domein en vernieuwde Cliëntenraad wordt verankerd in
één inspraak- en medezeggenschapsverordening voor de WMO, Jeugdwet en Participatiewet. In de
loop van 2014 zullen de nieuwe raden in onderling overleg komen tot hervorming, zodat ze in 2015
operationeel zijn.
3.3.2 Faciliteren dat mensen zelf de juiste oplossing kunnen vinden
Cliëntondersteuning
De ondersteuning van mensen bij hun hulpvraag maakt onderdeel uit van onze totale
ondersteuningsstructuur. 4 We streven ernaar inwoners zoveel mogelijk te ondersteunen bij hun vraag.
Dit doen we in eerste instantie door een toegankelijk digitale informatie en adviesfunctie in te richten,
die mensen in staat stelt op eigen kracht hun weg te vinden. We onderzoeken de mogelijkheid van
één website op regionaal niveau voor informatie en advies voor het sociaal domein. Ook bij een
concrete ondersteuningsvraag verwachten we dat een cliënt allereerst wordt bijgestaan door iemand
uit zijn directe omgeving of sociaal netwerk. Voorts verwachten wij dat de sociale teams die juist
ingericht zijn op het kortdurend ondersteunen bij een integraal plan op alle levensdomeinen kunnen
voldoen aan de vraag van mensen die er niet zelf of met hun eigen netwerk uitkomen. De huidige
vormen van cliëntondersteuning van de MEE organisatie zullen binnen (of dichtbij) de Sociaal Teams
belegd worden. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheid om ook de cliëntondersteuning vanuit de
ZOG (deels) binnen het Sociaal Team te positioneren en betrekken we ook de mogelijkheden van
ervaringsdeskundigen. Met name jongeren zijn een kwetsbare doelgroep voor wie verkeerde
beslssingen een leven lang meegedragen kunnen worden. De inzet van ervaringsdeskundige buddy’s
kunnen bijdragen aan een beter en korter hulpverleningstraject. Ook op andere manieren kan
ervaringsdeskundigheid bijdragen aan expertise van de sociaal teams jeugd.
Keuzevrijheid en PGB
We streven naar optimale keuzevrijheid voor onze inwoners binnen de budgettaire en wettelijke
kaders. We doen dit (in regionaal verband) in ieder geval door raamcontracten te sluiten met zoveel
mogelijk aanbieders, zodat er een ruime keuze ontstaat bij Zorg in Natura. Ook kleinere
(identiteitsgebonden) aanbieders krijgen zo de mogelijkheid om direct diensten te verlenen via een
contract. Daarnaast maken we waar mogelijk gebruik van het dynamisch selectiemodel. Hierdoor
kunnen inwoners zelf kiezen welk aanbod het best bij hun vraag past, binnen de door de gemeente
vastgestelde budgettaire en kwalitatieve voorwaarden.
In de Wmo 2015 en de Jeugdwet blijft de keuze voor zorg in natura of een persoonsgebonden budget
(PGB) als leveringsvorm voor de niet vrij toegankelijke voorzieningen bestaan. De gemeente moet de
betrokkene over deze keuze informeren. Aan het PGB worden minimaal de volgende wettelijke
voorwaarden verbonden:
      De cliënt moet in staat zijn de aan het PGB verbonden taken op een verantwoorde wijze uit te
          voeren;
      De cliënt moet motiveren waarom hij een PGB verkiest( boven ondersteuning via Zorg in
          Natura);
4 Volgens de Wmo 2015 heeft iedereen recht op cliëntondersteuning. Cliëntondersteuning is als volgt
gedefinieerd: onafhankelijke ondersteuning met informatie, advies en algemene ondersteuning die bijdraagt aan
het versterken van de zelfredzaamheid en participatie en het verkrijgen van een zo integraal mogelijke
dienstverlening op het gebied van maatschappelijke ondersteuning, preventieve zorg, zorg, jeugdhulp, onderwijs,
welzijn, wonen, werk en inkomen.
                                                       22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>         Er moet gewaarborgd zijn dat de geleverde ondersteuning en voorzieningen van goede
          kwaliteit zijn.
         Het PGB krijgt de vorm van een trekkingsrecht.
Wettelijk is vastgelegd dat de Sociale Verzekeringsbank het budget van de cliënt beheert en zorgt
voor de betalingen aan zorgverleners op basis van het vooraf opgestelde ondersteuningsplan. Het
risico van misbruik of oneigenlijk gebruik wordt hierdoor verkleind. De verwachting van de SVB is dat
deze vorm van PGB direct zal leiden tot minder PGB aanvragen.
 In Gouda voeren we in lijn met het huidig PGB beleid binnen de Wmo het volgende nader beleid ten
aanzien van toegang en hoogte van het PGB. We geven ruimte aan de inzet van een PGB binnen het
sociaal netwerk. Op de hoogte van de tarieven voor een PGB wordt een bedrag in mindering gebracht
vanwege lagere kosten ten opzichte van Zorg in Natura. Daarbij worden aparte tarieven vastgesteld
voor een PGB dat wordt ingezet bij een professional en een PGB dat binnen het sociaal netwerk wordt
ingezet (dit laatste is het laagste PGB tarief). In bepaalde situaties kan een PGB uiteindelijk werken
als een inkomensvoorziening waar de verzorgende van afhankelijk is. Om uitwassen in deze
inkomenssituatie te voorkomen zullen we op termijn mogelijk het PGB budget maximeren. Deze
keuze maken we op basis van de ervaringen die we opdoen met de PGB’s in 2015. Daarbij willen we
meer zicht krijgen op het gebruik van het PGB naar omvang en inhoud; de organisaties waar een PGB
verzilverd wordt; de effecten van het trekkingrecht via de SVB. Het beleid rond PGB is voor de Wmo
en de Jeugdwet zoveel mogelijk gelijkluidend en wordt vertaald in nadere regels bij de respectievelijke
verordeningen.
3.3.3. Versterken van de positie van mantelzorgers
In Gouda is de ondersteuning van mantelzorgers goed geregeld5. Palet Welzijn ondersteunt onze
mantelzorgers op verschillende niveau waaronder digitaal via de website www.mantelzorgcentraal.nl.
Met de komst van de nieuwe Wmo moet ondersteuning van mantelzorgers (nog) beter worden. De
nadruk op de eigen kracht en het sociaal netwerk van mensen zal de druk op mantelzorgers naar
verwachting doen toenemen. De mantelzorgondersteuning is ook gericht op mantelzorgers van
jeugdigen en mensen die zorg ontvangen in het kader van de zorgverzekeringswet. Door afschaffing
van het ( landelijk) mantelzorgcompliment komen er middelen vanuit het Rijk beschikbaar om
mantelzorgers extra te ondersteunen en te waarderen. In Gouda willen we deze ondersteuning bieden
door:
      ons huidige mantelzorgbeleid, gebaseerd op de basisfuncties van het ministerie van VWS,
          voort te zetten;
      mantelzorgers financieel tegemoetkomen via een mantelzorgpas;
      ruimte geven aan nieuwe mogelijkheden van respijtzorg;
      Niet praten over, maar praten met mantelzorgers.
In Gouda zijn er naar schatting zo’n 11.000 mantelzorgers (bron: bewonersenquête) Gouda) die
intensief (minimaal 3 maanden en/of 8 uur of meer per week) mantelzorg verlenen.. Er wordt vooral
mantelzorg verleend aan de (schoon)ouders (55%), maar bijvoorbeeld ook aan de partner (15%) of de
kinderen (16%). Een kwart van de mantelzorgers ervaart de zorg als belastend. Met name de grote
verantwoordelijkheid, de soms fysiek zware belasting en gebrek aan tijd voor eigen, ontspannende
activiteiten wegen zwaar. Onlangs is nog gebleken uit onderzoek van Mezzo, de landelijke vereniging
voor mantelzorgers en vrijwilligerszorg, dat mantelzorgers steeds vaker verwachten respijtzorg nodig
te hebben. Ook in Gouda is er naar verwachting meer respijtzorg nodig en sluit het aanbod niet altijd
aan op de vraag.
Wat gaan we nu extra doen voor mantelzorgers?
      Blijk van waardering: mantelzorgers financieel tegemoetkomen via een mantelzorgpas: Het
          bieden van een lokaal mantelzorgcompliment oude stijl blijkt in de praktijk ingewikkeld te zijn.
          De uitvoeringskosten voor een lokaal mantelzorgcompliment zijn in verhouding erg hoog.
          Daarnaast zijn er geen goede criteria bekend/ beschikbaar om te bepalen wie een
          mantelzorgcompliment ontvangt. We kiezen daarom niet voor een generiek jaarlijks bedrag
          maar gaan mantelzorgers financiële en materiële hulp bieden door de huidige VGZ
5 Dit beleid is vastgelegd in de nota Mantelzorgzaam Gouda
                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>         mantelzorgpas voor elke mantelzorger beschikbaar te stellen en via deze pas kortingen op
         producten en activiteiten te bieden.
        Ruimte geven voor nieuwe mogelijkheden van respijtzorg: Het valt op in Gouda dat er weinig
         gebruik gemaakt wordt van logeermogelijkheden. Juist deze voorziening kan een belangrijke
         vorm van respijtzorg zijn voor mantelzorgers. Daarnaast is er bij mantelzorgers in Gouda meer
         behoefte aan respijtzorg/ mogelijkheden om er tussenuit te gaan samen met degene waar de
         mantelzorger voor zorgt. Ten eerste zal het huidige aanbod op het gebied van respijtzorg
         beter bekend worden gemaakt. Ten tweede zullen respijtvoorzieningen worden uitgebreid en
         wordt gezocht naar innovatieve vormen van respijtzorg (met inzet van vrijwilligers).
        Niet praten over – maar praten met mantelzorgers:Wat vinden mantelzorgers er eigenlijk zelf
         van? In afstemming met de vormgeving van burgerparticipatie willen we via de vele
         belangenverenigingen in Gouda een platform van mantelzorgers opzetten. Dit is een flexibel
         platform waar mantelzorgers indien gewenst ook eenmalig aan kunnen deelnemen als een
         onderwerp behandeld wordt wat hen aanspreekt.
3.3.4. Vertrouwenspersoon en luisterend oor
Conform de jeugdwet moet het college ervoor zorgen dat jeugdigen, ouders en pleegouders een
beroep kunnen doen op een onafhankelijke vertrouwenspersoon. Het college dient jeugdigen en
ouders er ook op te wijzen dat zij zich desgewenst kunnen laten bijstaan door een onafhankelijke
vertrouwenspersoon. Voor het organiseren en financieren van de vertrouwenspersoon sluiten we aan
bij landelijke afspraken (via VNG). De uitvoering zal dichtbij de cliënt (waar mogelijk lokaal) geregeld
worden.
In de Wmo moet de gemeente regelen dat “iedere moment van de dag telefonisch of elektronisch
anoniem een luisterend oor en advies beschikbaar is”. Op dit moment vervult de landelijke organisatie
Sensoor deze rol. De VNG heeft afspraken gemaakt voor instandhouding van deze functie. Hier
sluiten we ons bij aan. In 2015 zullen we in regionaal verband de alternatieven onderzoeken in
afstemming met Jeugdhulp. Daarbij zal in ook de rol van het Advies en Klachtenbureau Jeugd (AKJ)
nader bekeken worden.
3.4. Zorgen voor veiligheid en vangnet voor de meest kwetsbaren
                                                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>  Beslispunten
          Binnen de regio Midden Holland neemt iedere gemeente haar verantwoordelijkheid voor
           het in stand houden en/of realiseren van een toereikend basisaanbod aan ondersteuning
           voor kinderen, jongeren en ouders.
          In het kader van veiligheid en het gedwongen kader wordt:
          o het Jeugd Preventie Team (JPT) gecontinueerd en ondergebracht bij de
                Gecertificeerde Instelling (GI);
          o een Casuïsistiek Overleg Beschermd COBplus gerealiseerd waarbij het Verzoek Tot
                Onderzoek (VTO) basis is voor de bespreking;
          o de verantwoordelijk voor het opstellen van een VTO en inbrengen bij het COBplus
                belegd bij het Algemeen Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK),
                een GI, het sociaal team en mogelijk bij leerplicht;
          o een integrale crisisdienst gerealiseerd die 24/7 bereikbaar en inzetbaar is;
          o vanaf 2016 één regionaal werkende gecertificeerde instelling gecontracteerd die
                verantwoordelijk wordt voor de uitvoering van door de kinderrechter opgelegde
                maatregelen. Deze instelling kan in voorkomende gevallen landelijk werkende
                instellingen contracteren voor uitvoering van bovenvermelde taken.
          o voor 2015 naast de regionaal werkende gecertificeerde instelling ook de landelijk
                werkende instellingen gecontracteerd voor uitvoering van bovenvermelde taken.
           We zorgen voor een zorgvuldige transitie van beschermd wonen met waarborgen voor de
           zorgcontinuïteit van de huidige bewoners voor minmaal de komende vijf jaar.
           Centrumgemeente Gouda verzorgt de toegang tot beschermd wonen.
          In aansluiting op de nachtopvang voor daklozen, continueren we de inloopfunctie GGZ met
           een centrumfunctie voor de regio. De inloop is een vangnet voor mensen met een
           langdurige psychische stoornis.
           De middelen die de gemeente ontvangt van het Rijk voor een intensivering van het
           armoedebeleid zullen volledig worden besteed aan het te herijken armoedebeleid..
          Ter vervanging van de afschaffing van de WTCG en CER zal de gemeente een
           voorziening treffen binnen het armoedebeleid die chronisch zieken en gehandicapten
           tegemoet komt.
          In het armoedebeleid worden de lijnen preventie, de doorontwikkeling van het
           armoedeplatform tot een armoedepact en de toegankelijkheid van de instrumenten verder
           uitgewerkt. Uitgangspunt daarbij is te kijken naar de effectiviteit van het huidig
           instrumentarium en waar zinvol een herijking te doen.
3.4.1. Jongeren in de knel
De gemeente wordt in het nieuwe stelsel verantwoordelijk voor zowel de toeleiding naar, als de
uitvoering van het gedwongen kader (de jeugdbescherming en jeugdreclassering) Hierbij wordt door
de overheid ingegrepen in de persoonlijke levenssfeer van kwetsbare kinderen en hun ouders. Een
goede uitvoering ervan vereist een snelle schakeling zonder onnodige stappen. De professionele
ketenpartners moeten daarvoor de noodzakelijke ruimte krijgen. De gemeente grijpt in als de
veiligheid van een jeugdige wordt bedreigd, onder andere door inzet van het Advies- en Meldpunt
Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK), het bieden van crisisopvang en aanvullende hulp of
ondersteuning, en door via de rechter voogdij of gezinsvoogdij op te leggen (via de Raad voor de
Kinderbescherming).
Hieronder geven we weer hoe het gedwongen kader wordt georganiseerd en hoe de toeleiding is
geregeld. Daarnaast beschrijven we de diverse vormen van ondersteuning voor jongeren in de knel.
Zowel de organisatie en de toeleiding zijn gericht op vermindering van het aantal gevallen waarbij een
dwangmaatregel moet worden opgelegd.
                                                     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre> Hoe gaan we het gedwongen kader organiseren?
Om de veiligheid van kinderen te waarborgen én het jeugdstelsel integraal in te richten gelden de
volgende algemene kaders voor het gedwongen kader:
        De werkwijze van het gedwongen kader moet logisch aansluiten op het vrijwillig kader om
         continuïteit van hulp te waarborgen; ook na het beëindigen van opgelegde maatregelen (voor
         jeugdbescherming- of jeugdreclassering) of aan het einde van de plaatsing in gesloten
         jeugdhulp;
        De vakspecialistische hulpverlener of sociaal teammedewerker speelt een belangrijke rol en
         bewaakt de integrale inzet en continuïteit van hulp. Maatregelen zijn namelijk tijdelijk en in
         principe niet gericht op de normale, dagelijkse leefwereld van het gezin. Gezinsvoogden,
         voogden en jeugdreclasseerders zijn daarom geen onderdeel van het sociale team of
         vakspecialistische hulpverlener, maar worden tijdelijk toegevoegd aan het gezin; Voor
         kinderen, jongeren en ouders moet het duidelijk en transparant zijn hoe de rollen, taken en
         verantwoordelijkheden zijn tussen de sociale teammedewerker, specialistisch hulpverlener en
         de (gezins)voogd of jeugdreclasseringsmedewerker. De sociale teammedewerker of
         vakspecialistische hulpverlener kan gebruikmaken van drangprincipes als stok achter de deur.
         Is dit niet voldoende om de (ernstige) ontwikkelingsbedreiging weg te nemen, dan kan vanuit
         het sociaal team gemeld worden bij het COBplus (uitleg volgt hieronder) Als de rechter een
         maatregel heeft uitgesproken gaat ook de (gezins)voogd/jeugdreclasseerder aan de slag in
         het gezin;
        De sociaal teammedewerker, de gezinsvoogd en de specialistische hulp werken nauw samen
         om de doelen van de OTS (Onder Toezicht Stelling) en/of jeugdreclasseringsmaatregel te
         behalen;
        Een verzoek tot een maatregel wordt altijd besproken met de ouders;
        Tijdens een Raadsonderzoek is de vakspecialistische hulpverlener of sociaal
         teammedewerker de casusregisseur in het gezin, ondersteunt door het specialistenteam;
        Gemeenten reageren bij incidenten niet met protocollen, maar zoeken naar oplossingen met
         goede ondersteuning en multidisciplinaire oordeelsvorming.
Wanneer vindt toeleiding naar het gedwongen kader plaats?
Soms zijn problemen in een gezin zo groot dat het in het belang van het kind het niet langer
verantwoord is dat zijn ouders (alleen) de verzorgings- en opvoedingsverantwoordelijkheid dragen. In
dat geval dient het gedwongen kader ingeschakeld te worden.
Verantwoordelijkheid voor het Verzoek tot Onderzoek (VTO): De toeleiding naar het gedwongen kader
wordt geregeld via een VTO aan de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK). In de huidige situatie
wordt dit verzorgd door Bureau Jeugdzorg (BJZ). Wettelijk mogen het Advies en Meldpunt Huiselijk
geweld Kindermishandeling (AMHK) een Gecertificeerde Instelling (GI) of, de Raad voor de
Kinderbescherming (ambtelijk) het Verzoek Tot Onderzoek verzorgen. Het toekomstbeeld is dat het
Verzoek Tot Onderzoek naast deze wettelijk bepaalde partijen kan worden verzorgd door het sociaal
team en mogelijk door leerplicht. De betrokkenheid van de sociale teams en de mogelijke inzet van
leerplicht zal in 2015 nader worden onderzocht. Tevens zal worden gekeken naar de samenwerking
met het Veiligheidshuis
Casus Overleg Bescherming Plus (COBplus): Op dit moment wordt het Verzoek Tot Onderzoek
rechtstreeks door Bureau Jeugdzorg aan de RvdK aangeboden en zij bepalen samen in het Casus
Overleg Bescherming (COB) hoe het vervolgtraject eruit ziet. Vanaf 2015 willen we gaan werken met
het Casus Overleg Bescherming plus. Het COBplus geeft vanuit het gedwongen kader vorm aan de
nieuwe benadering 1gezin1Plan en is gericht op vermindering van de instroom in de
jeugdbescherming door toepassing van drang in plaats van dwang. Een Verzoek Tot Onderzoek
(Verzoek tot Onderzoek bij de Raad voor de Kinderbescherming) zal dan altijd gaan lopen via het
Casus Overleg Bescherming plus.
In het Casus Overleg Bescherming plus wordt mèt gezinnen (dus met de jongere en de ouders)
gesproken en ook de melder en de casusregisseur vanuit het sociaal team schuift aan. Vooraf en
indien nodig tijdens het overleg, wordt met mensen uit het brede sociale netwerk van de jongere
                                                    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>gesproken. Zo nodig zit al een voogd van de Gecertificeerde Instelling aan tafel. Partners binnen de
jeugdzorgketen besluiten dus in het bijzijn van ouders en het kind of het gezin (nog) in aanmerking
komt voor hulpverlening binnen het vrijwillig kader of dat onderzoek bij de Raad voor de
Kinderbescherming nodig is. Gedurende het onderzoek loopt de hulpverlening door en wordt de
veiligheid van het kind geborgd.
Vormen van ondersteuning voor jongeren in de knel
Gesloten jeugdhulp
Bij de gesloten jeugdhulp wordt een jongere gedwongen opgenomen. Dit is een heftige en ingrijpende
gebeurtenis en gebeurt niet zomaar. Er gaan een aantal zorgvuldige stappen aan vooraf, te weten:
      Een gecertificeerde instelling bepaalt of en zo ja welke vorm van zorg de jongere nodig heeft;
      Wanneer dit gesloten jeugdhulp is, moet een gedragswetenschapper een
         instemmingsverklaring afgeven;
      De kinderrechter beslist uiteindelijk of de jongere een 'machtiging gesloten jeugdhulp' krijgt.
         Hiermee kan de jongere gedwongen worden opgenomen in een instelling voor gesloten
         jeugdhulp.
      Na het afgeven van de machtiging dient de jongere zo snel mogelijk geplaatst te worden.
         Gegeven het onttrekkingsgevaar dat ten grondslag ligt aan het afgeven van de machtiging
         moet het mogelijk zijn dat de jeugdige binnen enkele dagen geplaatst kan worden.
Een bijzondere eigenschap van gesloten jeugdhulp is de ‘leveringsplicht’ voor een gemeente: als de
rechter een machtiging afgeeft dient de gemeente ervoor te zorgen dat de jeugdige geplaatst kan
worden. De regio maakt afspraken met de sector over een vastgestelde capaciteit op basis van de
verwachte omvang van de vraag en de extra capaciteit die nodig is om de opname garantie te kunnen
realiseren.
Streven is de komende jaren zowel de preventie en vroegsignalering als de nabije hulp in het sociaal
team te versterken. Daar waar gesloten jeugdhulp noodzakelijk blijkt. dient bij de trajecten vanuit de
ketenzorg te worden toegewerkt naar terugkeer in de wijk door middel van de 1Gezin 1Plan-
benadering. Het sociaal team zal uiteindelijk de jongere weer in zijn eigen leefomgeving moeten
ontvangen en verder begeleiden naar zelfstandigheid. Er is een expertteam vanuit de gesloten
jeugdhulp dat door het sociaal team ingeschakeld kan worden als uit de risicotaxatie blijkt dat er
behoefte is aan specialistische zorg, dan wel het risico is op het verder escaleren van problematiek en
vroegtijdig inzetten van specialistische zorg gewenst is.
Sommige kinderen doorlopen een traject van aansluitend gesloten en daarna open jeugdhulp
voorzieningen. Belangrijk is dat sprake is van een ononderbroken traject aansluitend op de
ontwikkeling van de jongere. Het betreft hier de specialistische ketenzorg. Hiervoor is een werkproces
ontwikkeld.
Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (Gecertificeerde Instellingen)
Per 1 januari 2015 kunnen kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering alleen worden
uitgevoerd door instellingen die daarvoor gecertificeerd zijn. Een instelling krijgt een certificaat indien
deze instelling voldoet aan het landelijk opgestelde normenkader, zodat de kwaliteit van de uitvoering
gewaarborgd is. De rechter draagt de maatregel rechtstreeks op aan een gecertificeerde instelling
waarmee de gemeente afspraken heeft gemaakt. Vanwege de continuïteit van zorg worden lopende
kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering in 2015 nog uitgevoerd door de organisatie die
dat in 2014 al deed (Bureaus Jeugdzorg of de Landelijk werkende instellingen). Nieuwe maatregelen
en verlengingen van maatregelen dienen te worden uitgevoerd door de Gecertificeerde Instelling waar
de gemeente afspraken mee maakt.
Gemeenten zijn verplicht om één of meer gecertificeerde instellingen te contracteren. In de regio
Hollands Midden (Midden Holland + Zuid Holland Noord) kiezen we voor de constructie
hoofdaannemer/onderaannemer, waarbij de rechtsopvolger van het huidige Bureau Jeugdzorg de
hoofdaannemer is en de Landelijk Werkende Instellingen William Schrikker Groep (WSG), Leger des
                                                    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Heils (LdH) en de Stichting Gereformeerd Jeugdhulp (SGJ) als onderaannemer fungeren. Tenminste
in 2015 zullen de Gecertificeerde Instellingen nog apart worden gecontracteerd. In 2015 worden de
Gecertificeerde Instellingen in staat gesteld de samenwerking zodanig vorm te geven dat die voldoet
aan de eisen en voorwaarden die de regio’s Midden Holland en Zuid Holland Noord stellen. Het gaat
daarbij vooral om de aansluiting op de sociale teams als om de samenwerking van aanbieders
Jeugdbescherming en Jeugdreclassering met relevante partners in en om het gezin. Ook de wijze
waarop door samenwerking concreet wordt bijgedragen aan de door de regio’s gewenste
transformatie beschouwen wij als essentieel. Vanaf 2016 streven we naar contractering door
gemeenten van één regionaal werkende Gecertificeerde Instellingdie verantwoordelijk wordt voor de
uitvoering van door de kinderrechter opgelegde maatregelen.
Pleegzorg
Ieder kind heeft recht om op te groeien in een gezin. Soms kan dit niet, door allerlei problemen thuis,
op school of met andere mensen. Pleegzorg is dan een oplossing die voor veel kinderen uitkomst
biedt. Het doel van pleegzorg is ouders tijdelijk te ontlasten van hun opvoedende taak. Pleegzorg
wordt dan aangeduid in termen van een ‘opvoedingsvariant’. Het gaat dan om crisiszorg of rustpauzes
voor gezinnen. Als blijkt dat dit onmogelijk is, nemen pleegouders de opvoeding van het kind voor
langere tijd op zich. Het pleeggezin biedt dan een plaats waar het kind verder kan opgroeien. Wij
noemen dit ook wel de 'opvoedingsvariant’. Pleegzorg kan daarnaast waar mogelijke ingezet worden
als onderdeel van een traject voor gesloten plaatsing.
Bij de contractering van pleegzorgaanbieders en bepaling van het aanbod worden afspraken gemaakt
over de beschikbaarheid van ondersteuning door pleegzorgouders waaronder de inzet van effectieve
begeleidingsmethoden. Daarnaast is er in de afspraken met aanbieders aandacht voor het proces van
matching. We vinden het belangrijk dat er aandacht is voor de keuzemogelijkheid van het pleegkind,
de ouders en de pleegouders.
In de Jeugdwet staat dat plaatsing in een gezinsverband in principe de voorkeur heeft als kinderen
voor kortere of langere tijd niet thuis kunnen opgroeien. Dit past bij het beleid van de gemeente
Gouda: kinderen een zo normaal mogelijke opvoeding geven in een gewoon gezin bij liefdevolle
ouders. Vaak zijn dit gezinnen in hun eigen omgeving, zoals grootouders of een gezin uit dezelfde
buurt die al hulp bieden maar waarbij dit nog niet formeel geregeld is (we noemen dit netwerk
pleegzorg). Deze soort pleegzorg past goed bij de huidige pedagogische opvattingen en jeugdbeleid
wat uitgaat van versterking van het eigen netwerk van gezinnen/jongeren. Bovendien is deze vorm
van begeleiding/opvang en verzorging voordeliger dan residentiele zorg. Naast een versterking van
pleegzorg in de opvoedingsvariant bij zogenaamde profielgezinnen (gescreende en vaak onbekende
gezinnen voor jongeren) vinden wij het belangrijk netwerkpleegzorg te versterken. Voor kinderen in
het algemeen en voor jongeren die uitstromen uit de gesloten jeugdhulp in het bijzonder. Het belang
van de jongere staat voorop en vaak betekent dat dus opvang zo dichtbij mogelijk, waarbij het mooi
meegenomen is dat dit goedkoper is, maar nadrukkelijk niet leidend.
Zeker bij jongeren in de knel is het belangrijk de sociale omgeving van de jongere te betrekken bij de
hulp(vraag) van de jongere; de hulpverlener zou zichzelf altijd de vraag moeten stellen wie het
belangrijk vindt dat het goed gaat met de betreffende jongere (bv. ouders, vrienden, familie of breder
in het sociale netwerk van de jongere). Het doel is om een steunend netwerk te hebben rondom de
jongere en als hij/zij dit niet heeft, dit netwerk op te bouwen, te mobiliseren en te versterken, dit is
essentieel bij de verdere hulpverlening maar ook de follow up hiervan.
Integrale crisisdienst
Er komt een intersectorale crisisdienst jeugd met als toekomstbeeld een integrale en intersectorale
crisisdienst voor de leeftijd 0-100+. Omdat het bij crisiszorg gaat om hooggekwalificeerd werk met een
naar verwachting beperkt volume en omdat de bereikbaarheid (24/7) van belang is, ligt inrichting op
regionaal niveau (Midden-Holland) voor de hand. Dit biedt tevens de ruimte om zo optimaal mogelijk
aan te sluiten bij de regionale zorginfrastructuur in Midden Holland. De eerste focus van de
crisisdienst is overdracht aan het sociaal team binnen een periode van maximaal 48 uur na aanvang
van de crisisinterventie. Indien tijdens de crisisinterventie blijkt dat de situatie nog niet zodanig
gestabiliseerd is dat overdracht aan het sociaal team kan plaatsvinden wordt crisiszorg ingezet. Het
                                                        28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>gaat dan om intensieve zorg op basis van ambulante spoedhulp of Families First. De crisiszorg
kenmerkt zich door directe beschikbaarheid, borging van de veiligheid, intensieve
gezinsondersteuning en werkend volgens een erkend programma als Families First of Ambulante
spoedhulp. De gemeente heeft een regierol en laat de uitvoering over aan de gekozen partijen.
Om tijdig passende hulp te kunnen leveren, is het van belang dat de gemeenten in de regio Midden-
Holland regelen dat er bij acute nood of crisis direct benodigde zorg ingezet kan worden. Het afgeven
van de beschikking en verantwoording van de ingezette zorg vindt dan achteraf plaats.
Uit praktische overwegingen wordt de crisisdienst jeugd bij de Gecertificeerde Instelling
(rechtsopvolger van het huidige Bureau Jeugdzorg) ondergebracht waarbij wordt gewerkt vanuit een
netwerksamenwerking. Er wordt gewerkt met één ingang. Op het moment dat de crisisdienst wordt
uitgebreid naar 0-100+ wordt opnieuw gekeken naar de positionering.
3.4.2. Als er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling
Het Advies en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK) werkt (boven)regionaal aan
het tijdig signaleren en erkennen van huiselijk geweld en kindermishandeling en is erop gericht geweld
snel en langdurig te stoppen. Per 1 januari 2015 is het AMHK gepositioneerd bij de GGD Hollands-
Midden. Alle vragen, signalen en meldingen over kindermishandeling en huiselijk geweld komen
binnen bij het AMHK. Het AMHK is niet los te zien van het Meldpunt Zorg en Overlast. De meldingen
bij het Meldpunt Zorg en Overlast betreffen ook vaak zaken waar huiselijk geweld een van de
problemen is.
De werkwijze van het AMHK is gestoeld op twee belangrijke pijlers, zoals is vastgesteld in de
regiovisie ‘Geweld in huiselijke Kring Holland Midden 2014-2018’:
     1. Het taboe op huiselijk geweld en kindermishandeling doorbreken, waardoor geweld eerder
          herkend en erkend wordt. Door voorlichting en publiekscampagnes herkennen burgers het
          probleem en weten waar ze met hun signalen terecht kunnen.
     2. Een efficiënte en effectieve uitvoering zorgt er voor dat het geweld snel en langdurig stopt.
Vanuit de sterke relatie van zorg en veiligheid is het van belang om rond de casusgerichte aanpak van
het AMHK een goede verbinding met de partners in het Veiligheidshuis te maken. Signalen van
geweld in huiselijke kring worden op basis van beschikbare informatie uit de zorg- en veiligheidsketen
door het AMHK beoordeeld. Bij het maken van deze analyse wordt gekeken naar de problematiek op
de verschillende leefgebieden en de eventuele oorzaken daarvan (stress, werkloosheid, schulden,
middelengebruik, maar bijvoorbeeld ook de inschatting van de aanwezigheid van psychiatrische
aandoeningen en verstandelijke beperkingen).Voor deze probleeminventarisatie werken we toe naar
een standaard methodiek.
Op basis van al deze informatie wordt de code bepaald. Gaat het om een casus die als code groen
kan worden aangemerkt, dan zal worden (terug)verwezen naar lokale zorgstructuren, zoals het CJG
en de sociale teams jeugd en volwassenen. Is er sprake van code oranje of rood, dan zal door AMHK
eventueel in samenspraak met politie, Raad voor de Kinderbescherming en veiligheidspartners
meteen actie worden ondernomen om de veiligheid van kind(eren) en gezin te waarborgen. Ook bij
code groen kan overigens specialistische hulp nodig zijn en worden ingeschakeld.
3.4.3. Opvang en beschermd wonen
De gemeente Gouda is centrumgemeente voor maatschappelijk opvang en vrouwenopvang. In
samenspraak met de regio en de partners is het beleidskader voor de komende jaren vastgelegd in
het Regionaal Kader Maatschappelijke Zorg Midden Holland 2013-2016. De nieuwe taken die er vanaf
2015 bijkomen, plaatsen wij binnen de kaders van dit beleid. Een belangrijk element van de regionale
afspraken is dat gemeenten lokaal de (voorliggende) reguliere voorzieningen voor dagbesteding en
begeleiding op orde moeten hebben en ook de cliëntondersteuning voor mensen met een GGZ
problematiek lokaal borgen. Voor de nieuwe taak Beschermd Wonen geldt dit temeer gezien de
grotere financiële risico’s.
                                                    29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Beschermd Wonen
Naast de voorzieningen voor maatschappelijke opvang (daklozenopvang) en vrouwenopvang is
Gouda als centrumgemeente vanaf 2015 ook verantwoordelijk voor Beschermd Wonen . Beschermd
wonen is bedoeld voor mensen met een psychische aandoening, bijvoorbeeld een psychiatrische
ziekte, autisme of een hersenbeschadiging. Het gaat om mensen die niet opgenomen zijn in een
instelling, maar die ook niet op zichzelf kunnen wonen. Een begeleider geeft regelmatig hulp. Hoewel
beschermd wonen intramurale zorg is, wordt deze zo ‘extramuraal’ mogelijk aangeboden, bijvoorbeeld
vanuit reguliere woningen in de wijk. Ook woont inmiddels 40% in zelfstandige of geclusterde
individuele woonvoorzieningen . Over het algemeen is de woonbegeleiding binnen het beschermd
wonen intensiever dan bij het begeleid wonen. Daarnaast is 24uur per dag zorg en toezicht aanwezig
of op afroep beschikbaar. De doelgroep van het beschermd wonen is zeer divers. Er is (vaak) sprake
van ernstige psychiatrische problemen (o.m. schizofrenie) en gedragsproblematiek, soms ook nog in
combinatie met verslavingsproblematiek. Soms heeft men al een heel traject doorlopen binnen de
opvang, bijvoorbeeld omdat men dak- en thuisloos is geweest. Beschermd wonen is vaak het
eindstation na behandeling. Behandeling heeft niet geleid tot het gewenste resultaat, of men is (nog)
niet in staat om na de behandeling zelfstandig te wonen. Dat neemt niet weg dat veruit de meeste
cliënten in het beschermd wonen ook nog behandelingcontact hebben en soms ook tijdelijk
opgenomen worden in een psychiatrisch ziekenhuis. Op dit moment maken in Gouda 167 inwoners
gebruik van beschermd wonen. In de regio zijn het in totaal 251 mensen.
Bij het invullen van onze verantwoordelijkheid voor deze kleine kwetsbare groep mensen in de regio
Midden Holland gelden de volgende uitgangspunten:
      Een zorgvuldige transitie met waarborgen voor zorgcontinuïteit van de huidige bewoners voor
          minimaal de komende vijf jaar.
      Budgetafspraken maken met huidige zorgaanbieders van Beschermd Wonen
      Focus voor toekomst: voorkomen van instroom en bevorderen van uitstroom in samenwerking
          met de regiogemeenten
      Ontwikkelen van innovatieve vormen van Beschermd Wonen
      Indicatiestelling beleggen bij centrumgemeente Gouda (Wmo-loket)
      Toepassing algemene principes van eigen kracht voor de nieuwe sociale infrastructuur
Inloop GGZ
We hebben in de regio Midden Holland afgesproken dat we een inloop GGZ in stand houden. De
inloopfunctie GGZ is bedoeld als vangnet voor personen met een langdurige psychische stoornis en
daarmee samenhangende beperkingen (zoals een beperkte sociale redzaamheid). Het gaat vaak om
mensen met een dubbele diagnose van psychiatrische en verslavingsproblematiek. Uitgangspunten
bij de vormgeving van de inloopfunctie GGZ vanaf 2015 in centrumgemeente Gouda zijn:
      de inloop wordt vanuit één locatie in Gouda aangeboden en door partijen gezamenlijk
          ingevuld (Leger des Heils, Parnassia (Reakt) en ZOG);
      de inloop is in ieder geval voor dak en thuislozen bedoeld (zij mogen niet geweigerd worden);
      de openingstijden van de inloop moeten aansluiten bij de openingstijden van de nachtopvang.
          Tijdens de winterregeling worden conform het draaiboek winterregeling verruimde
          openingstijden gehanteerd;
      deelnemers aan de inloop kunnen gebruik maken van een maaltijd en er is gelegenheid om te
          douchen en kleding te wassen;
      vanuit de aanwezige begeleiding is er aandacht voor het verleiden van bezoekers van de
          inloop om mee te werken aan een integraal plan van aanpak/zorgtoeleiding. Er is aansluiting
          voor deze doelgroep bij het Meldpunt Zorg en Overlast en de FACT teams van GGZ
          Rivierduinen;
      de begeleiding vanuit de dag en nachtopvang is op elkaar afgestemd;
      er is aandacht voor participatie en herstel vanuit de inloop voor wie dat wenst en haalbaar is
      cliëntgestuurde initiatieven (in vorm van dagactiviteiten) worden gestimuleerd en gefaciliteerd,
          evenals de inzet van vrijwilligers;
      er is op vaste tijden ondersteuning voor de bezoekers beschikbaar.
                                                   30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>3.4.4. Als er financiële problemen zijn
In Gouda is een deel van onze inwoners financieel kwetsbaar met een inkomen tot net boven het
bestaansminimum of problematische schulden. De oorzaken van armoede kunnen divers zijn: laag
inkomen zonder perspectief op verbetering daarvan, gebrek aan overzicht en inzicht in uitgaven en
inkomsten, of schuldenproblematiek. Vaak gaan deze hand in hand met problemen op andere
leefgebieden. Het armoedebeleid van Gouda gaat daarom uit van een aanpak op de totale leefsituatie
en er wordt aansluiting gezocht bij de aanpak binnen de sociale teams: 1 huishouden 1 plan, 1
regisseur, waarbij de regie zoveel mogelijk bij de inwoner zelf blijft. Het armoedebeleid kan niet los
worden gezien van het participatiebeleid van de gemeente. Uiteindelijk blijkt vaak dat aan het werk
gaan de beste oplossing is om langdurige armoede te voorkomen. Met het Goudse armoedebeleid
zetten we in op:
     1. Preventie
     2. Toegankelijke algemene voorzieningen
     3. Maatwerkvoorzieningen voor kwetsbare doelgroepen
     4. Samenwerking met onze partners
Inzet op preventie
Voorkomen van armoede en schuldenproblematiek is natuurlijk altijd beter dan genezen. Wanneer
inkomsten teruglopen door bijvoorbeeld het verliezen van werk, is het belangrijk dat het
uitgavenpatroon snel wordt aangepast. Dit onderwerp wordt daarom meegenomen in de
voorlichtingsbijeenkomsten die UWV en gemeenten houden voor mensen die tegen de maximale duur
van de WW aan zitten en mogelijk in de bijstand gaan instromen.
Vroegsignalering is extra belangrijk op het gebied van armoede. Vanuit het sociaal team wordt de
financiële situatie van mensen meegenomen in de vraaganalyse. Waar nodig zal het sociaal team
samenwerking zoeken met de gemeente. Dit kan bijvoorbeeld zijn voor het tijdelijk doorbetalen van de
vaste lasten direct vanuit de uitkering om te voorkomen dat schulden ontstaan of verder oplopen,
onder voorwaarde dat er onder tussen gewerkt wordt aan verhogen van de zelfredzaamheid.
Preventie van armoede door educatie voor met name jongeren en kwetsbaren is van groot belang om
overerving van armoede te voorkomen. Met name e-dienstverlening en sociale media zijn goede
instrumenten om de jongerendoelgroep te bereiken. Deze lijn zal verder worden uitgewerkt bij
herijking op onderdelen van het integraal armoedebeleid.
Toegankelijke voorzieningen
Goede voorzieningen ontwikkelen is één, zorgen dat de inwoners deze mogelijkheden ook
daadwerkelijk benutten is twee. Bij de herijking van de regelingen in het armoedebeleid zullen we
zoveel mogelijk begrippen en criteria uniformeren. Een specifiek aandachtspunt daarbij is begrijpelijke
taal en het zoveel mogelijk weghalen van ervaren drempels. Hiertoe zal de gemeente in overleg gaan
met de formulierenbrigade en cliëntenraad om te onderzoeken welke drempels belemmerend kunnen
werken. Daarnaast zet de gemeente in op goede informatievoorziening over bestaande rijks- en
gemeentelijke voorzieningen zodat de eigen kracht van inwoners wordt versterkt en dat inwoners
daardoor beter in staat zijn om zelf oplossingen te vinden voor de (financiële) problemen die zij
ondervinden.
Maatwerkvoorzieningen voor kwetsbare doelgroepen
Met oog op wijzigende wet- en regelgeving zullen we een aantal inkomensondersteunende
maatregelen moeten hervormen. Hierbij zullen de middelen die de gemeente van het rijk ontvangt
voor een intensivering van het armoedebeleid volledig worden besteed aan het te herijken
armoedebeleid. Het college zal de komende periode volgen met concrete voorstellen. Deze omvatten
in ieder geval de onderstaande maatregelen:
Omvorming van Langdurigheidstoeslag naar een individuele inkomenstoeslag
                                                    31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Met het wetsvoorstel Maatregelen WWB wordt ook de categoriale langdurigheidstoeslag omgevormd
tot een individuele inkomenstoeslag voor personen tot de AOW gerechtigde leeftijd die langdurig van
een laag inkomen rond moeten komen. Zij komen in aanmerking als zij op grond van hun individuele
omstandigheden geen zicht hebben op verbetering van het inkomen. Het college zal de voorwaarden
voor deze nieuwe regeling vastleggen in een nieuwe verordening Individuele inkomenstoeslag en aan
de Raad voorleggen voor het einde van 2014, zodat per 1 januari 2015 iedereen hiervoor een
aanvraag in kan dienen.
Regeling voor participatie kinderen in armoede
Niemand mag door armoede buiten de boot vallen. Zeker kinderen niet. Kinderen moeten zich kunnen
ontplooien, hun eigen talenten ontdekken en ontwikkelen en volop mee kunnen doen in de
samenleving. Belangrijk is dat zij van jongs af aan perspectief houden op een zelfstandig bestaan.
Daarom gaan we naast de al bestaande Geld Terug Regeling een kinderfonds opzetten.. De
contouren van het kinderfonds zullen de komende tijd worden uitgewerkt, waarbij de gedachten van
het college uitgaan naar het beleggen van het fonds bij een stichting met een landelijk netwerk die zelf
aanvullend (landelijk) private middelen gaat werven. Om de administratieve lasten zo laag mogelijk te
houden werkt deze stichting met vrijwilligers.
Regelingen bij armoede ten gevolge van een chronische ziekte en/of beperking
Mensen met een beperking of chronische ziekte mensen geconfronteerd worden met hoge
ziektekosten of hebben meer kosten om in hun dagelijkse leven te voorzien (wassen, diëten, vervoer
om te kunnen participeren). Tot en met 2014 is hiervoor de fiscale maatregel Wet Tegemoetkoming
ziektekosten Chronisch zieken en Gehandicapten (WTCG) beschikbaar. In Gouda hebben in 2012
ruim 8100 mensen deze (niet inkomensafhankelijke) toeslag van het Rijk ontvangen. De nieuwe Wmo
biedt de gemeente mogelijkheden om het vervallen van de WTCG te compenseren met een
maatwerkvoorziening. Er wordt echter sterk bezuinigd op het budget, omdat de regeling door het
Kabinet als weinig doelmatig werd ervaren. Tot en met 2013 kregen chronisch zieken en
gehandicapten op grond van het feit dat zij structureel hun eigen risico voor hun zorgverzekering
benutten een compensatie via de CER ter hoogte van € 99,- per kalenderjaar. De gemeente Gouda
zal nog in 2014 een passende voorziening ontwikkelen binnen het armoedebeleid.
Ondersteuning bij schuldenproblematiek
Op grond van de Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening heeft de gemeente de taak om
schuldhulpverlening te organiseren. In het beleidsplan ‘Naar een sluitende schuldhulpverlening in
Gouda 2013-2016’ zijn hier de beleidslijnen door de Raad vastgesteld. In de periode 2010-2014 is de
schuldhulpverlening uitgevoerd door Westerbeek. In 2014 wordt schuldhulpverlening opnieuw
aanbesteed en kan de gemeente hiervoor een andere uitvoerder krijgen.
Budgetbeheer
De begeleiding die mensen ontvangen binnen de toekomstige Wmo, gaat ook over begeleiding bij
administratie. Vooral bij mensen met een psychiatrische beperking zijn hier vaak problemen. Om een
oneigenlijk zware indicatie voor begeleiding te voorkomen als iemand eigenlijk alleen nog begeleiding
nodig heeft bij zijn financiën, gaan we in 2015 het budgetbeheer voor deze doelgroep direct
subsidiëren. Zo brengen we (vrijwillige) ondersteuning bij administratie; professioneel budgetbeheer
en schuldhulpverlening beter met elkaar in verband. 2015 zal worden benut om te bezien of dit betere
dienstverlening oplevert en hoe we hier structureel mee om kunnen gaan.
Samenwerking met onze partners
De gemeente is verantwoordelijk voor het armoedebeleid en kan door samen te werken met andere
partijen beleid effectiever en efficiënter vormgeven. Maatschappelijke organisaties en andere private
partijen leveren namelijk op een zeer waardevolle manier hun bijdrage aan het voorkomen van
armoede, het bevorderen van sociale cohesie en het vergroten van de zelfredzaamheid van mensen.
In Gouda gaat het hier bijvoorbeeld om Humanitas, formulierenbrigade, het ondersteuningshuis, de
diaconie en daarnaast landelijke fondsen zoals jeugdsportfonds, cultuurfonds en oranjefonds. In 2015
zal onderzocht worden of de gemeente het armoedeplatform kan doorontwikkelen tot een
armoedepact waarin iedereen kan deelnemen die samen aan bestrijding van armoede wil werken.
Doel van deze netwerkorganisatie is het verbinden van mensen en ruimte bieden voor nieuwe
initiatieven. We proberen vrijwilligers, en fondsen te stimuleren en niet om het professionele kader
verder uit te bouwen. In 2015 wordt een actuele armoedenota aan de raad aangeboden waarin een
concreet uitvoeringsplan voor het Goudse armoedepact is opgenomen.
                                                     32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>3.5. Werken aan participatie
  Beslispunten
        De speerpunten van het Participatiebeleid zijn:
                o Wie kan, werkt aan werk!
                o Plek op de arbeidsmarkt voor arbeidsbeperkten
                o Jongeren zijn de toekomst
                o Samenwerken aan participatie
          De gemeente kiest er voor om zich bij de bestrijding van jeugdwerkloosheid en de
           stimulering van werken naar vermogen zich niet te beperken tot de doelgroep met een
           participatiewet-uitkering, maar ook de niet-uitkeringsgerechtigde jongeren te ondersteunen
           bij hun arbeidsinschakeling.
          Binnen het sociaal deelfonds maken we een budget vrij om re-integratie vorm te kunnen
           geven voor personen of gezinnen die bij een sociaal team in begeleiding zijn en geen
           uitkering van de gemeente ontvangen. De hoogte van dit budget zal door het college
           jaarlijks worden bepaald en zo nodig bijgesteld
Iedereen doet mee, ook op de arbeidsmarkt. Ook als je een beperking hebt. Dat is waar we als
gemeente naar streven. Werk loont: economische zelfstandigheid, een sociaal netwerk, meer
zelfvertrouwen, en een bijdrage leveren aan de maatschappij. Ook is werk vaak een oplossing voor
een gezin in problemen, wanneer inactiviteit er voor zorgt dat mensen niet uit de vicieuze cirkel
komen. Werk loont ook voor de gemeente: daar waar inwoners zelf in hun inkomen voorzien, hoeven
zij geen beroep te doen op de gemeente voor een uitkering.
Voor een deel van onze inwoners is werken helaas geen mogelijkheid vanwege duurzame
arbeidsongeschiktheid. Vaak kunnen zij daar waar nodig met ondersteuning nog wel meedoen en een
bijdrage leveren aan de Goudse samenleving. Dit is belangrijk voor hun sociale contacten,
emancipatie en gevoel voor eigenwaarde. Ondertussen zorgt de gemeente daar waar nodig voor
(financiële) ondersteuning. Voor de Goudse samenleving is het van belang dat iedereen actief
betrokken is. We vinden het normaal dat mensen met een uitkering een bijdrage leveren aan de
Goudse samenleving en hier zelf initiatief in tonen.
Speerpunten Participatiebeleid
Met de invoering van de Participatiewet is de gemeente straks meer verantwoordelijk voor de
ondersteuning bij arbeidsinschakeling van mensen met arbeidsvermogen. Dit omvat een brede
doelgroep van mensen met en zonder een Participatiewet-uitkering en met en zonder beperking. Een
grotere doelgroep met krappe budgetten, maakt het maken van keuzes noodzakelijk. Voor de inzet
van capaciteit en budget kiest de gemeente als eerste voor mensen met een Participatiewet-uitkering
die kunnen werken. Focus is om hen te stimuleren om zo snel mogelijk weer zelf aan het werk te gaan
en zo nodig daarbij te helpen. Hierdoor worden de uitkeringslasten voor de gemeente beperkt. Waar
het niet-uitkeringsgerechtigden betreft legt de gemeente prioriteit bij jongeren tot 27 jaar en mensen
die ondersteuning richting werk nodig hebben om een uitweg te creëren uit sociale multiproblematiek.
Voor het Participatiebeleid hanteren we voor de periode 2015-2018 de volgende 4 speerpunten:
     1. Wie kan, werkt aan werk!
     2. Plek op de arbeidsmarkt voor arbeidsbeperkten
     3. Jongeren zijn de toekomst
     4. Samenwerken aan participatie
3.5.1. Wie kan, werkt aan werk!
Speerpunt én prioriteit één is de groep cliënten die een Participatiewet-uitkering ontvangt en in staat is
om te werken op de reguliere arbeidsmarkt, waarbij geen sprake is van een arbeidsbeperking. Doel is
                                                    33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>dat zij zo snel mogelijk weer zelf in hun inkomen kunnen voorzien. Parttime werk wordt ook
gestimuleerd, omdat dit de kansen op doorstroom naar een fulltime dienstverband vergroot én zorgt
voor een reductie van de uitkeringslasten van de gemeente.
We richten de financiële prikkels zo in dat werken loont
Werken moet aantrekkelijk zijn en voor de cliënt meer opleveren dan een uitkering. Tegelijk willen we
als gemeente zorgen voor de financieel kwetsbaren in onze samenleving. Bij de inrichting van de
regelingen binnen het armoedebeleid minimaliseren we de terugval in inkomen door het wegvallen
van aanvullende regelingen bij het verdienen van het minimuminkomen (armoedeval).
We richten een werkprogramma in: Gouda aan de Slag
Met het werkprogramma ‘Gouda aan de Slag’ zorgen we dat cliënten die kunnen werken en geen
arbeidsbeperking hebben, voorbereid zijn op de arbeidsmarkt en ondertussen actief zijn in de
samenleving. Dus: wie kan, werkt aan werk! Dit programma is geen nieuw instituut, maar bundelt de
expertise die de afgelopen jaren is opgebouwd binnen de gemeente over wat wel en wat niet werkt in
een actieve, flexibele aanpak. De kracht van dit programma zal liggen in het actief inspelen op de
kansen die op de arbeidsmarkt ontstaan en cliënten te ondersteunen bij het verhogen van de
zelfredzaamheid. Waar mogelijk kiezen we om het programma vorm te geven door slimme inzet van
ambtelijk personeel, om flexibel te zijn en zo langdurig aanbestedingstrajecten te voorkomen. Het is
niet wenselijk dat door de inzet van re-integratietrajecten reguliere banen worden verdrongen. Bij de
vormgeving van re-integratietrajecten zal het voorkomen van verdringing een expliciet aandachtspunt
zijn. Voor 45+’ers die al langdurig werkloos zijn en alleenstaande ouders die in de wet specifieke
rechten en plichten hebben wordt een eigen aanpak ontwikkeld.
Scherpere verplichtingen, zwaardere straffen en striktere handhaving
Tegelijk met de invoering van de Participatiewet worden ook landelijk de verplichtingen voor mensen
met een bijstandsuitkering aangescherpt. Er zijn minder mogelijkheden voor een ontheffing van de
arbeids- en re-integratieverplichtingen en voor de wettelijk geüniformeerde verplichtingen moet de
gemeente een straf opleggen van 100% korting, waarmee de uitkering feitelijk op 0 euro per maand
terecht komt. Deze gemeente handhaaft strikt om misbruik van uitkeringen te voorkomen.
3.5.2. Plek op de arbeidsmarkt voor arbeidsbeperkten
Wie een arbeidsbeperking heeft, heeft vaak nog wel mogelijkheden om zelf (een deel van) zijn
inkomen te verdienen op de arbeidsmarkt, mits hij/zij op de juiste wijze wordt gefaciliteerd en
ondersteund. Tot op dit moment is het merendeel van deze doelgroep die werkt, actief in een WSW-
dienstverband, maar de WSW wordt vanaf 1 januari 2015 afgesloten voor nieuwe instroom. Hoofddoel
van de Participatiewet is om meer mensen met een beperking aan de slag te helpen op de reguliere
arbeidsmarkt.
Om deze verandering tot stand te brengen heeft het Kabinet met de sociale partners afgesproken dat
werkgevers landelijk 100.000 garantiebanen ter beschikking stellen tot 2026 voor deze doelgroep. De
overheidssector doet daar nog 25.000 banen bij. Indien in de eerste jaren niet voldoende voortgang
wordt gemaakt met het realiseren van deze banen, zal een quotum per bedrijf van kracht worden
(Quotumwet nog in voorbereiding). In 2015 en 2016 zijn de mensen op de huidige WSW-wachtlijst en
de Wajong’ers als prioritaire doelgroep aangewezen.
De VNG en sociale partners hebben in de landelijke Werkkamer afspraken gemaakt over hoe zij gaan
samenwerken om deze banen ook daadwerkelijk te realiseren en een indicatieve verdeling gemaakt
van de garantiebanen over de arbeidsmarktregio’s. Voor de arbeidsmarktregio Midden-Holland
betekent dit dat er tussen nu en 2016 onderstaande garantiebanen moeten worden gerealiseerd:
                                           Aantal garantiebanen
Marktsector                                                  175
Overheidssector (incl. onderwijs)                             75
Wel moeten we realistisch blijven. Gezien de hoge werkloosheidcijfers zijn vraag en aanbod op de
arbeidsmarkt ook in onze regio niet goed op elkaar afgestemd. Als gemeente zullen we daarom
inzetten om goede matches tot stand te brengen, waardoor zowel de bedrijven als de werknemers
                                                     34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>zich optimaal kunnen ontwikkelen. Waar nodig kunnen we ondersteunen vanuit een eenduidig
basisinstrumentarium dat op het niveau van de arbeidsmarktregio wordt ingericht. De gemeente
overlegt met (grote) bedrijven om hen te interesseren ook een bijdrage te leveren aan de invulling van
de ambities voor het realiseren van de garantiebanen. Uiteindelijk zijn het de bedrijven die de stap
moeten zetten om vanuit hun maatschappelijke betrokkenheid een bijdrage te leveren aan de ambities
die de sociale partners op landelijk niveau hebben gesteld.
We geven zelf het goede voorbeeld
We willen zelf het goede voorbeeld geven, waar het gaat om het realiseren van garantiebanen.
Hoewel er binnen de gemeente al diverse medewerkers via Promen actief zijn, zullen we onderzoeken
of er nog meer mogelijkheden zijn. Daarnaast gaan we in gesprek met scholen en
onderwijsinstellingen over hun mogelijkheden om garantiebanen te realiseren.
We werken samen met de arbeidsmarktregio aan het Werkbedrijf
Als centrumgemeente voor de arbeidsmarktregio Midden-Holland zet Gouda zich in om samen met
bedrijven en UWV de garantiebanen daadwerkelijk te gaan realiseren. Hiervoor wordt, net als in alle
andere arbeidsmarktregio’s, de goede dialoog tussen werkgevers, werknemersorganisaties, onderwijs
en gemeenten uitgebouwd leidend tot het samen opzetten van het Werkbedrijf.
Het Werkbedrijf gaat fungeren als netwerkorganisatie, waarbij nadrukkelijk ook gebruik zal worden
gemaakt van de inzet en expertise van de al bestaande Werkgeversservicepunten. Het UWV en
Promen nemen een bijzondere positie in, vanwege hun ervaring met de bemiddeling van de doelgroep
Een van de eerste stappen om de aanpak en samenwerking vorm te gaan geven, is het werken aan
een gezamenlijk marktbewerkingsplan voor de doelgroep arbeidsbeperkten. We werken toe naar één
loket voor werkgevers in de regio die aan de slag willen met garantiebanen en een regionaal
beschikbaar eenduidig vormgegeven basisinstrumentarium om werkgevers te ondersteunen bij het in
dienst nemen en houden van arbeidsbeperkten. Dit basispakket bestaat in ieder geval uit de
instrumenten die genoemd zijn door de landelijke Werkkamer (o.a. loonkostensubsidie, beschut
werken, jobcoaching). In bijlage 3 is deze lijst opgenomen.
We werken aan een gezonde toekomst van ons SW-bedrijf Promen
Promen voert voor de gemeente Gouda en diverse omliggende gemeenten de Wet Sociale
Werkvoorziening uit via een Gemeenschappelijke Regeling. Met ingang van 2015 is er geen instroom
van nieuwe WSW’ers meer mogelijk en tegelijk wordt de rijksubsidie voor de WSW de komende jaren
afgebouwd. Met de gemeenten uit de GR worden voorstellen ontwikkeld over hoe Promen een
gezonde toekomst tegemoet kan gaan. Insteek van Gouda daarbij is om in te zetten op een vergroting
van de zelfvoorzienendheid, waarbij de mogelijkheden kunnen worden onderzocht om Promen als
ontwikkelbedrijf in te zetten voor mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
3.5.3. Jongeren zijn de toekomst
Met de decentralisaties krijgt de gemeente de verantwoordelijkheid over een bredere doelgroep
jongeren. Voor wat betreft de Participatiewet is de taak om ondersteuning bij arbeidsinschakeling te
realiseren voor jongeren (zonder en met een arbeidsbeperking )met arbeidsvermogen. Het Rijk heeft
gekozen om dit vorm te geven via een ingroeimodel: de gemeente krijgt de verantwoordelijkheid voor
de nieuwe instroom van jongeren met een beperkt arbeidsvermogen die voorheen in de Wajong
zouden stromen. Inschatting is dat dit jaarlijks gaat om een groep van 60 jongeren, waarvan naar
schatting de helft een aanvraag voor een Participatiewet-uitkering zal doen. De huidige Wajong’ers
met arbeidsvermogen worden niet overgedragen van het UWV naar de gemeente.
Werk en Inkomen werkt nauw samen met de sociale teams jeugd
Jongeren met én zonder beperking kunnen in een kwetsbare positie zitten. Daar waar nodig zal de
gemeente samen optrekken met de sociale teams jeugd om ook integraal te zorgen voor de goede
voorwaarden om hen een plek op de arbeidsmarkt te laten vinden. De combinatie met de
decentralisatie Jeugdzorg betekent dat de gemeente het credo ‘Jongeren zijn de toekomst’ steeds
meer integraal kan benaderen. De komende jaren gebruiken we om deze transformatie geleidelijk in te
richten.
We ondersteunen alle jongeren (18-27 jaar) bij zoeken naar werk
                                                    35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Jongeren hebben het vermogen zich te ontwikkelen en zich aan te passen aan veranderende tijden.
Tegelijk zijn zij kwetsbaar, zeker daar waar het gaat om jongeren die arbeidsbeperkt zijn. Op de
arbeidsmarkt geldt dat zeker ook: ook in Gouda is de jeugdwerkloosheid de afgelopen jaren
opgelopen. Zij die nu geen goede start maken lopen het risico structureel een achterstand op de
arbeidsmarkt op te bouwen en mogelijk langdurig afhankelijk te worden van inkomensondersteuning
van de overheid. Het behalen van een startkwalificatie is een belangrijke schakel richting de toekomst.
Daarom kiest deze gemeente er voor om zich bij de bestrijding van jeugdwerkloosheid en de
stimulering van werken naar vermogen zich niet te beperken tot de doelgroep met een participatiewet-
uitkering, maar ook de niet-uitkeringsgerechtigde jongeren te ondersteunen bij hun
arbeidsinschakeling.
 Jongeren zonder arbeidsbeperking ondersteunen we gericht met Europese subsidie (Actieplan
Jeugdwerkloosheid)
Om jongeren zonder arbeidsbeperking naar werk toe te leiden of hun mogelijkheden op betaald werk
te vergroten, wordt binnen het actieplan jeugdwerkloosheid ondersteuning geboden in de vorm van
tijdelijke loonkostensubsidies en leerwerkbanen en taal-werktrajecten voor jongeren die een
inburgeringstraject hebben gevolgd, maar de taal nog onvoldoende beheersen. Daarnaast wordt
ondersteuning geboden aan alleenstaande ouders en jongeren met (multi) problematiek, met als doel
hun kwalificaties te verbeteren zodat op termijn betaald werk beter realiseerbaar is. Ook worden
jongeren (samen met het RMC) gestimuleerd om langer door te leren en een opleiding te kiezen met
een arbeidsmarktperspectief. onder meer op basis van de onderwijskansenkaart Ten slotte wordt
binnen de Top 60-aanpak gericht gewerkt aan toeleiding van deze jongeren naar werk.
We gaan intensiever samenwerken met de VSO/PRO scholen
Jongeren met een arbeidsbeperking zitten veelal op VSO (Voortgezet Speciaal onderwijs) of PRO
(Praktijkonderwijs)- scholen of volgen Leerwegondersteunend onderwijs. Dat betekent dat deze
doelgroep daar al goed in beeld is. Waar uitval dreigt, is dit bij de scholen of het RMC bekend.
Samenwerking met deze scholen is dan ook cruciaal om een goede start te maken op de
arbeidsmarkt.
De gemeente komt voor het realiseren van participatie feitelijk pas in beeld als deze jongeren 18 jaar
zijn geworden en de kwalificatieplicht is afgelopen. Echter, veel 16 en 17 jarigen zitten al op een stage
via school. Het UWV voert met de individuele scholen op leerlingniveau overleg om te bezien of deze
stages omgezet kunnen worden in een werkplek, of hoe de bemiddeling in de periode daarna goed
kan worden vormgegeven. Zo nodig biedt het UWV daarbij ondersteuning in de vorm van
voorzieningen. Met de decentralisatie van de Wajong wordt de gemeente verantwoordelijk voor deze
taak. De gemeente Gouda zal dan ook actief gaan deelnemen aan dit overleg en de bemiddeling van
deze jongeren meenemen in de aanpak binnen het regionale werkbedrijf. Daarbij helpt het dat de
jongeren die in 2015 en 2016 een beroep doen op de Participatiewet in plaats van de Wajong behoren
tot de prioritaire doelgroep van de garantiebanen.
In het kader van de invoering passend onderwijs komt er nog meer aandacht voor de zorgstructuren
op de scholen met als doel: eerder signaleren, eerder handelen en op tijd de nodige expertise
inschakelen. In de gemeenschappelijke paragraaf Midden Holland gemeenten –
samenwerkingsverbanden passend onderwijs is dit nader uitgewerkt. Aansluiting van het V(S)O op de
toeleiding naar werk of arbeidsmatige dagbesteding is als concreet thema voor de
ontwikkelingsagenda benoemd. Deze gemeenschappelijke paragraaf is door alle partijen
ondertekend.
We stellen individuele studietoeslag beschikbaar aan jongeren met een arbeidsbeperking
Een deel van de jongeren met een arbeidsbeperking kan en wil studeren. Ontwikkeling van talenten is
voor iedereen van belang, maar zeker voor deze doelgroep. Bovendien verbetert dit hun kansen op de
arbeidsmarkt. Echter een gedeelte van deze studenten kan door hun beperking niet of moeilijk een
bijbaan hebben naast hun studie en zullen ook na hun studie meer moeite hebben met het vinden van
een (voltijds) baan of een baan op niveau waardoor zij een studielening moeilijker zouden kunnen
afbetalen. Om te voorkomen dat deze jongeren drempels ervaren om te studeren, zal de gemeente –
gelijkend op de regeling die het UWV hanteerde - een individuele studietoeslag beschikbaar stellen
aan jongeren met een arbeidsbeperking. Het college zal hiertoe een verordening ontwikkelen die
beoogd wordt om per 1 januari 2015 in werking te treden.
                                                   36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>3.5.4. Samenwerken aan participatie
De sociale teams en Werk & Inkomen werken samen bij multiproblematiek
Er is sprake van multiproblematiek bij gezinnen en personen die langdurig te maken hebben met twee
of meer samenhangende en elkaar mogelijk versterkende problemen én niet in staat is/zijn tot het
ontwikkelen en voeren van regie ten aanzien van de beheersing of oplossing van het complex aan
problemen, waardoor deelname aan de samenleving en de arbeidsmarkt problematisch is. Deze
mensen zullen veelal bij één van de sociale teams terechtkomen, waar een 1 huishouden, 1 plan, 1
regisseur wordt ingezet.
Bij een deel van deze mensen zal ook participatie en re-integratie naar werk een belangrijk onderdeel
van het plan zijn om te komen tot een oplossing voor de problemen. Voor deze doelgroep zal het
sociaal team en de afdelingen Werk en Inkomen van de gemeente nauw gaan samenwerken aan 1
huishouden,1 plan, 1 regisseur, waarbij de re-integratie integraal onderdeel uitmaakt van het plan.
Hierbij wordt de ervaring van de kennisgebieden gebundeld tot een effectieve aanpak. Binnen het
sociaal deelfonds maken we een budget vrij om re-integratie vorm te kunnen geven voor personen of
gezinnen die bij een sociaal team in begeleiding zijn en geen uitkering van de gemeente ontvangen.
Juist hier kan winst worden behaald in de ontschotting van de diverse regelingen, doordat niet
financiën, maar ervaring en kennis leidend zijn bij het vormgeven van de aanpak. De hoogte van dit
budget zal door het college jaarlijks worden bepaald en zo nodig bijgesteld.
De gemeente biedt inkomensondersteuning en leidt door naar zorg en ondersteuning waar nodig
Mensen met een Participatiewet-uitkering die door beperkingen (tijdelijk) niet in staat zijn om te
werken, kan de gemeente (tijdelijk) van (een deel van) de arbeids-, re-integratie en
tegenprestatieplicht ontheffen. Daarmee biedt de gemeente de mogelijkheid om te werken aan herstel
en opbouw van de activiteiten terwijl de inkomensvoorziening via de uitkering op orde is. Vanuit Werk
en Inkomen zullen de contacten met deze groep cliënten gericht zijn op de minimaregelingen, de
rechtmatige verstrekking van de uitkering en waar nodig schuldhulpverlening. Bij signalering van een
zorg of ondersteuningsbehoefte zal er contact worden gelegd met het Sociaal team of meldpunt Zorg
en Overlast, waarbij de mogelijkheden voor participatie in de buurt zullen worden meegenomen
We stimuleren het doen van vrijwilligerswerk
Cliënten die tijdelijk of duurzaam arbeidsongeschikt zijn hebben vaak fysieke, sociale en/of psychische
beperkingen. Meedoen aan de Goudse samenleving in de vorm van vrijwilligerswerk is voor hen een
mogelijkheid om toch een bijdrage te leveren en zich gewaardeerd te voelen. De gemeente Gouda
voert een breed vrijwilligersbeleid zoals vastgesteld door de Raad.
Mogelijk zal een klein deel van onze inwoners met een beperking een extra, speciale voorziening
nodig hebben om vrijwilligerswerk te doen. De gemeente vindt dat de kosten hiervan in verhouding
moeten zijn met wat het doen van vrijwilligerswerk voor de specifieke cliënt en de
vrijwilligersorganisatie oplevert en zal onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om te komen tot een
passend arrangement.
We zorgen voor activering wanneer (vrijwilligers-)werk niet mogelijk is
Voor wie een (verstandelijke of lichamelijke) beperking heeft en (nog) niet in staat is om
vrijwilligerswerk te doen bieden we in de vorm van arbeidsmatige dagbesteding mogelijkheden voor
ontplooiing en een zinvolle invulling van de dag. Voor deze dagbesteding zoeken we naar innovatieve
vormen waar mensen zoveel mogelijk in reguliere organisaties kunnen functioneren. Binnen de regio
Midden Holland stimuleren we pilots voor vernieuwing van het aanbod voor deze doelgroep.
Beschut werk aanbieden blijft wettelijk mogelijk onder de Participatiewet, maar slechts voor mensen
met een zeer beperkte loonwaarde. De gemeente zal in regionaal verband beleid ontwikkelen en dit
beleid verankeren in de re-integratieverordening. De mogelijkheden op synergie met arbeidsmatige
dagbesteding zullen bij het vormgeven van het beleid voor beschut werk ook worden onderzocht.
                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>4. Met wie werken we samen?
Om tot een succesvolle transformatie te komen is afstemming en samenwerking met partners rond het
sociaal domein van groot belang. Hieronder geven we de belangrijkste samenwerkingsrelaties weer
met de aanpalende domeinen zorg; onderwijs; arbeidsmarkt (werkgevers) wonen en veiligheid.
 Beslispunt
 Het overleg met het primair en voortgezet onderwijs (OGOO=Op Overeenstemming Gericht
 Overleg) voeren de gemeenten gezamenlijk met de relevante samenwerkingsverbanden waarbij de
 gemeenschappelijke visie uit het regionaal beleidsplan de basis vormt voor de verbinding tussen
 de zorgstructuur op de scholen en het jeugdstelsel. Het regionaal OOGO wordt gevoerd op basis
 van de VNG overeenkomst, procedure en reglement waarbij alle samenwerkingsverbanden die
 relevant zijn voor Midden Holland worden betrokken.
4.1. Samenwerken met zorg
Met de herziening van de langdurige zorg en de decentralisaties in het sociale en zorg domein worden
meer functies belegd dichtbij de cliënt, in de eigen leef- en woonomgeving. Gemeenten en
zorgverzekeraars krijgen beide belangrijke nieuwe verantwoordelijkheden in de stelselwijzigingen. De
gemeenten vanuit het sociale domein, de zorgverzekeraars vanuit het medische domein. We willen de
kansen die een samenhangende aanpak van zorg en ondersteuning voor onze inwoners biedt,
benutten.
We bouwen hierbij voort op het convenant dat we vorig jaar hebben gesloten met het zorgkantoor
(AWBZ/WLZ) en zorgverzekeraar VGZ. Thema’s waarop wij samenwerken zijn: gebiedsgerichte
aanpak welzijn en zorg; verbinding met eerste lijnszorg; scheiden wonen en zorg, ketenzorg dementie;
preventie gezondheid en (o)GGZ. Ook op regionaal niveau is het overleg met het zorgkantoor en de
zorgverzekeraar in het kader van de transities geregeld. Onze inspanningen zijn nu vooral gericht op
een zorgvuldige transitie van taken. Een gestructureerde veranderagenda voor de langere termijn is in
ontwikkeling. Gewenste onderwerpen voor deze agenda zijn de gevolgen van extramuralisering; de rol
van de huisarts en eerste- lijnszorg in het sociaal domein; de rol van de wijkverpleegkundige in relatie
tot de sociale teams; mogelijke ontwikkeling van nieuwe stelseloverstijgende arrangementen en
gezamenlijkheid in de gebiedgerichte aanpak (analyses, organisatie en financiering). Met name de rol
van de huisarts en de wijkverpleegkundige zijn nu al actueel.
Huisartsen
Bij de ontwikkeling van de sociaal teams is de samenwerking met de huisartsen en met name de
gezondheidscentra geïntensiveerd. De gezondheidscentra hebben het GOG (Gouds Overleg
Georganiseerde eerste lijn) in het leven geroepen. Hiermee is voor ons een concreet eerste
aanspreekpunt ontstaan.
Huisartsen krijgen in de Jeugdwet de bevoegdheid om naar alle vormen van jeugdhulp te verwijzen.
De huisarts is vaak het eerste aanspreekpunt voor mensen met vragen of problemen over ziekte en
gezondheid. Ze hebben in hun spreekuur te maken met veel vragen en problemen waar zij zelf het
antwoord niet op kunnen geven, maar waar de gemeente en de betreffende inwoners wel mee aan de
slag kunnen. Het is daarom vanzelfsprekend dat gemeenten met huisartsen (maar ook met
jeugdartsen en medisch specialisten) afspraken maken over de verwijzing naar jeugdhulp. In Midden
Holland zullen de gemeenten de toegang tot jeugdhulp via sociale teams (jeugd) vorm geven. Ter
ondersteuning van de samenwerking tussen huisartsen, het sociaal team en andere partners in het
werkveld zijn met de Regionale Organisatie voor Huisartsen in Midden Holland werkafspraken
gemaakt.
                                                    38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Wijkverpleegkundige
Vanaf 2015 komen er extra middelen beschikbaar voor de functie van wijkverpleegkundige binnen de
zorgverzekeringswet. De wijkverpleegkundige is in de eerste plaats zorgverlener maar krijgt ook de
ruimte om breder te kijken dan de zorgvraag van de cliënt, bijvoorbeeld naar zelfredzaamheid en de
sociale omgeving. De wijkverpleegkundige krijgt meer mogelijkheden om verbindingen met andere
domeinen te leggen en bepaalt ook welke verpleging en verzorging een cliënt nodig heeft en wie deze
zorg uitvoert. De indicatiestelling van het CIZ vervalt hiermee.
In Gouda willen we de wijkverpleegkundige direct verbinden met het sociaal team. Over de precieze
invulling van die verbinding zijn we in overleg met de zorgverzekeraar VGZ en de partners in het
sociaal team.
4.2. Samenwerken met (passend) onderwijs
De vier samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de gemeenten in de regio Midden Holland
gaan uit van een gemeenschappelijke visie (zie bijlage 4), die de grondslag vormt voor de verbinding
tussen de zorgstructuur op de scholen en het jeugdstelsel dat door de gemeente wordt ingericht. Deze
visie is als volgt uitgewerkt:
      Om kinderen, ouders en leerkrachten, die dit nodig hebben, te ondersteunen richten alle
          scholen een ondersteuningsteam in. Onderdeel van dit team is een professional (in de praktijk
          vaak de schoolmaatschappelijk werker) die ook daadwerkelijk (kortdurende) hulp en/of
          ondersteuning kan verlenen. Deze persoon is fysiek op de school aanwezig en eerste
          aanspreekpunt voor ondersteuningsvragen.
      Naast deze professional heeft iedere school een schakelfunctionaris (Jeugd- en gezinswerker)
          binnen het sociaal team Jeugd. Deze functionaris heeft een band met de school en is
          voldoende aanwezig om een bekend gezicht te zijn. De gemeente waar de school gevestigd is
          levert de inzet van deze schakelfunctionaris.
      De schakelfunctionaris komt in beeld als de problemen de school te boven gaan. Hij of zij is
          dan de verbinding voor de betreffende school en leerling met het sociaal team van de
          woonplaats van de leerling.
      Vanuit het ondersteuningsteam in het onderwijs kan – net als bij de sociale teams – gebruik
          worden gemaakt van experts. De experts kunnen om advies worden gevraagd op het gebied
          van opgroeien en opvoeden, bij 1G1P, of als er een maatwerkvoorziening nodig is. Daar waar
          een expert al betrokken is vanuit onderwijs of voor gezinsproblemen, wordt deze zo veel
          mogelijk benut voor vragen uit beide gebieden. In bepaalde gevallen kan deze expert mogelijk
          ook de 2de deskundige zijn die nodig is voor het afgeven van een toelaatbaarheidsverklaring
          voor het (Voortgezet) Speciaal Onderwijs.
4.3. Samenwerken met werkgevers
Werkgevers zijn onze onmisbare partners om werkzoekenden met en zonder beperking aan een baan
te kunnen helpen. In het Actieprogramma economie staan hiervoor de uitgangspunten geformuleerd.
De gemeente treedt als actieve netwerkpartner op om de aansluiting tussen bedrijfsleven en onderwijs
te verbeteren en werkmogelijkheden te creëren voor werkzoekenden met en zonder arbeidsbeperking.
We besteden nadrukkelijk aandacht aan het faciliteren van ondernemersinitiatieven in combinatie met
werkgelegenheidsontwikkeling, ook voor arbeidsgehandicapten. Hiervoor is het 3-O overleg ingesteld
waarbinnen ondernemers, onderwijs en overheid samenwerken.
Samen met de partners in het 3-O overleg zijn wij nu actief met het verder vergroten van de
zichtbaarheid van het werkgeversservicepunt en de inrichting van een regionaal werkbedrijf voor de
regio Midden Holland, gericht op het invullen van de garantiebanen. Het regionale werkbedrijf gaat
gebruik maken van deze goed werkende samenwerking en de infrastructuur van de
werkgeversservicepunten. Een ander speerpunt is het verbeteren van het MBO-onderwijs in Gouda en
de regio, het werken aan een techniekpact en het zo mogelijk binnen halen van een HBO-instelling.
Bij het aan het werk helpen of houden van mensen werken we nauw samen met uitzendbureaus. Ook
die samenwerking zullen we de komende jaren continueren zodat onze werkzoekenden meer kans
maken op een baan of groei daar naartoe.
                                                    39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>We zorgen voor een actieve gezamenlijke werkgeversbenadering
Gouda aan de Slag werkt vanuit het Werkgeversservicepunt Midden-Holland en samen met de andere
WSP’s binnen de arbeidsmarktregio. Het WSP heeft tot taak de acquisitie en invulling van vacatures
bij werkgevers te organiseren, voor zover dat passend is voor de cliënten van de gemeenten Gouda,
Waddinxveen, en K5-gemeenten, UWV en Promen. Ook de samenwerking met uitzendbureaus is een
belangrijke pijler voor het werkgeversbeleid
4.4. Samenwerken rond zorg en wonen
Met de hervorming van de langdurige zorg en de autonome ontwikkeling van de bevolkingsopbouw in
Gouda (vergrijzing) zal het aantal mensen dat zelfstandig in een woning woont en een aanzienlijke
zorgvraag heef, snel groeien. Partijen zijn, vanuit ideeën hoe zorg en ondersteuning in de wijk
georganiseerd kunnen worden, op zoek naar vernieuwende woon-, zorg- en welzijnsconcepten.
Zorgpartijen treffen al maatregelen, zoals het sluiten van verzorgingshuizen en het beëindigen van
huurovereenkomsten met woningcorporaties of derde partijen. Dit om de omvang van het aanbod te
beheersen. Zorg- en welzijnsproducten, het leveren van diensten aan huis, worden in de markt gezet.
De veranderingen in de woningbehoefte gaan te snel om oplossingen uitsluitend te zoeken in het
veranderen van het woningaanbod. Daarvoor is het bouwproces te traag en zijn woningcorporaties
momenteel te weinig (financieel) slagvaardig. Het inzetten van de bestaande woningvoorraad zal
daarom nodig zijn, onder meer door flexibilisering van de woonruimteverdeling ten behoeve van de
zorgvragers. De veelzijdigheid van de veranderingen vraagt om een integrale samenwerking tussen
de betrokken partijen. Zorg- en welzijnsorganisaties, woningcorporaties, zorgverzekeraar,
marktpartijen en cliëntenorganisaties zullen hier, ieder vanuit eigen verantwoordelijkheid, een rol in
dienen te nemen. De regierol van de gemeente zal vooral gericht moeten zijn op het faciliteren van de
samenwerking tussen genoemde partijen. Samen met de partijen willen we, vanuit een gezamenlijk
gedragen visie op zorg en wonen, tot een gemeenschappelijke agenda, en optimale afstemming van
maatregelen en producten rond zorg en wonen komen. We doen dit op het niveau van de regio
Midden Holland. Basis voor de te nemen beleidsmaatregelen is het dit najaar te verschijnen
onderzoeksrapport over de gevolgen van extramuralisering van de zorg in Midden Holland.
4.5. Samenwerken rond veiligheid
Het Veiligheidshuis speelt een belangrijke rol in de samenwerking tussen zorg, gemeente en
veiligheidspartners. Het Veiligheidshuis Hollands Midden is een samenwerkingsverband van
gemeentelijke, zorg- en justitiepartners. De partners van het Veiligheidshuis zitten samen aan tafel om
de problemen van jongeren en volwassenen te bespreken en een plan van aanpak op te stellen. Zij
kunnen direct zaken samen afstemmen op hun gezamenlijke werkplek. Sleutelpartners van het
Veiligheidshuis Hollands Midden zijn gemeenten, Openbaar Ministerie, Politie, GGD, Raad voor de
Kinderbescherming, Bureau Jeugdzorg, Reclassering Nederland, Palier, Leger des Heils, Dienst
Justitiële Instellingen, Halt en Regionaal Bureau Leerplicht.
Door de partners van het Veiligheidshuis wordt nauw samengewerkt met lokale zorg- en
welzijnsorganisaties. Zij nemen als gelijkwaardige partners deel aan de casusoverleggen waar
cliënten worden besproken. Ook in het Veiligheidshuis wordt gewerkt volgens de uitgangspunten: één
integraal plan en praten met de personen om wie het gaat in plaats van over personen. Bij een
eventuele ontwikkeling van het Veiligheidshuis naar een Zorg- en Veiligheidshuis kunnen de hiervoor
geschetste stappen met betrekking tot het gedwongen kader en het AMHK ( paragraaf 3.4) een plaats
krijgen.
Jeugdpreventieteam
Het Jeugdpreventieteam (JPT) is een samenwerkingsverband tussen politie en Bureau Jeugdzorg (in
de toekomst de Gecertificeerde Instelling). De zorgmeldingen komen zo op één plek binnen. De
medewerkers van het Jeugdpreventieteam hebben hun werkplek op het politiebureau. Zij hebben
kennis van signalen en risico’s van vroeg crimineel gedrag. De werkwijze is ambulant, dus ook op
school, thuis bij de jongeren en op andere plekken. Medewerkers van de politie kunnen rechtstreeks
jongeren aanmelden bij het Jeugdpreventieteam. Ook de partners uit het Veiligheidshuis en de
justitiële zorgnetwerken, het CJG en het onderwijs kunnen jongeren bij het Jeugdpreventieteam
aanmelden. De zorgformulieren die door politieagenten worden gemaakt, worden door het
Jeugdpreventieteam samen met de politie gescreend, om te bepalen wat met de signalen in de
                                                     40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>zorgformulieren gedaan moet worden. Het team handelt binnen 48 uur op een melding. Er is een
sluitend systeem tussen melding en opvolging zodat er geen melding tussen wal en schip valt .
Medewerkers kunnen in de systemen van de politie, gecertificeerde instellingen en het AMHK of
jeugdigen daar bekend zijn.
Zorgmeldingen over jongeren die het slachtoffer zijn van mishandeling, verwaarlozing of die getuige
zijn geweest van huiselijk geweld worden dagelijks na screening direct doorgestuurd naar het Advies
en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling en/of Kindspoor. Het Jeugdpreventieteam
verzorgt daarnaast preventieve motiveringsstrajecten bij jongeren en hun gezinnen die in aanraking
zijn gekomen met de politie en waar zorgen over een veiligheidsrisico zijn. Doel van het traject is een
gedragsverandering en/of het vergroten van het handelingsvermogen van de jongere en het gezin.
Het Jeugdpreventieteam werkt hierbij outreachend dus zij zoeken zelf contact met de jongere en het
gezin bijvoorbeeld door op huisbezoek te gaan.
In de ontwikkeling van de sociale teams voor jeugd zal uiteraard verbinding plaatsvinden met de
Jeugdpreventieteams.
                                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>5. Hoe houden we regie?
Om regie te houden richten we een randvoorwaardelijk kader in. We gaan achtereenvolgens in op;
kwaliteit en verantwoording; contracteren en bekostigen; het financieel kader, risicobeheersing;
informatiebeheer en communicatie.
  Beslispunten
          Van het totale decentralisatiebudget Jeugd dat in 2015 overkomt naar de gemeenten
           wordt 3,76% gereserveerd voor landelijk in te kopen voorzieningen, conform de landelijke
           richtlijn ( VNG). De lasten voor de functies JB/JR(Jeugdbescherming/Jeugdreclassering),
           crisisdienst en AMHK worden binnen de regio verdeeld op basis van het aantal jeugdigen.
           De lasten voor JeugdzorgPlus voorziening worden verdeeld op basis van hoogte van het
           verkregen budget voor de nieuwe taken. Voor de overig in te kopen individuele
           voorzieningen worden regionale prijzen afgesproken en wordt er afgerekend op basis van
           de afgenomen hoeveelheid.
          Van het decentralisatiebudget Wmo dat in 2015 overkomt kopen we nieuwe
           maatwerkvoorzieningen in op basis van regionale uniforme prijzen en afrekening op basis
           van gebruik.
5.1. Kwaliteit en verantwoording
Kwaliteit
In de drie wetten zijn verschillende kwaliteitseisen opgenomen. Deze eisen gaan bijvoorbeeld over:
      inzet van gekwalificeerd personeel;
      van toepassing zijnde kwaliteitskeurmerken;
      criteria voor certificering van instellingen die jeugdhulp mogen bieden;
      effectiviteit van de geboden zorg/voorzieningen.
We vertalen deze wettelijke kwaliteitseisen in onze contractafspraken met de uitvoerende aanbieders.
Naast de kwaliteitseisen over het bieden van verantwoorde zorg en het systematisch bewaken van
kwaliteit van dienstverlening maken we ook afspraken over:
      Hanteren van CAO en eisen aan deskundigheid en vaardigheden conform CAO of
         gelijkwaardig indien niet gebruik wordt gemaakt van cao;
      Op de hoogte stellen van rapporten van de Inspectie Jeugdhulp en de Inspectie voor de
         Gezondheidszorg;
      Jaarlijkse totaalrapportage van klachten;
      Klanttevredenheidsonderzoek.
Specifiek voor jeugdhulp gelden er naast de kwaliteitseisen voor alle vormen van jeugdhulp ook
kwaliteits- en certificeringseisen voor instellingen die kinderbeschermingsmaatregelen en
jeugdreclassering uitvoeren. Het toezicht op naleving van de Jeugdwet zal geschieden door zowel de
Inspectie Jeugdhulp (IJZ), de inspectie gezondheidszorg (IGZ) als de Inspectie Veiligheid en Justitie
(IVenJ). Zij hebben de taak om de kwaliteit in algemene zin te onderzoeken. Het gaat daarbij niet om
toezicht op de naleving van in de wet neergelegde normen, maar om de algehele effectiviteit van het
jeugdstelsel (kwaliteitstoezicht).
Binnen de Wmo is het toezicht getrapt vormgegeven. In eerste instantie wijst de gemeente een
toezichthoudende ambtenaar aan, deze rapporteert vervolgens jaarlijks aan de landelijke Inspectie
voor de Gezondheidszorg. We wachten voor de invulling van deze taak nadere (landelijke) regels af.
                                                      42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Verantwoording en monitoring
De verticale verantwoording en informatie naar het Rijk
Het sociaal deelfonds wordt niet apart verantwoord naar het Rijk. De financiële verantwoording vindt
plaats via de reguliere informatie voor derden (iv3) die aangeleverd wordt bij het CBS. Het Rijk kan de
middelen van het sociaal deelfonds niet terugvorderen.
Binnen de Wmo wordt landelijk een set gegevens vastgelegd waarover moet worden jaarlijks voor 1
juli moet worden gerapporteerd. Doel is vooral een vergelijking te kunnen maken met de andere
gemeenten.
De verantwoording van het college van de gemeenteraad
De verantwoording verloopt volgens de huidige Pen C cyclus. Verantwoording is erop gericht te
rapporteren over de effectiviteit en efficiëntie van de inzet, maar ook over de mate waarin we
inhoudelijke doelen (resultaten) bereiken. De doelstellingen van dit beleidsplan zijn daarvoor de
kapstok. Elke hoofddoelstelling werken we uit in nadere doelen en effecten. Daarbij geldt dat het
meten van effecten een nulmeting vergt. In 2015 spannen we ons in om deze nulmeting af te ronden.
Op basis hiervan zullen we nadere gekwantificeerde doelstellingen formuleren.
5.2. Contracteren en bekostigen
Regionale inkoop van maatwerkvoorzieningen
De gemeenten in de regio Midden Holland kopen de nieuwe maatwerkvoorzieningen Wmo, hulp bij
het huishouden en Jeugdhulp in regionaal verband in. Voor de organisatie van de regionale inkoop
hebben we een regionale samenwerkingsovereenkomst afgesloten, waarbij de gemeente Gouda
optreedt als gastheergemeente voor de regionale inkooporganisatie. De vorm van contractering is
gericht op de dialoog met de vele aanbieders van zorg in natura. We doen dit in de vorm van het zgn.
inclusief onderhandelen. We hebben inmiddels basisovereenkomsten afgesloten met zoveel mogelijk
aanbieders, zodat er een ruime keuze ontstaat voor zorg in natura voor onze inwoners.
Uitgangspunten bij onze inzet voor contractering zijn:
     1. Keuzevrijheid voor de klant;
     2. Er is ruimte voor innovatie in het aanbod;
     3. De nieuwe taken worden binnen het budget zoals verstrekt door het Rijk, ingevoerd en
         uitgevoerd;
     4. Taken die regionaal worden ingekocht, worden lokaal afgerekend volgens het
         woonplaatsbeginsel;
     5. Gemeenten zien toe op de kwaliteit van het aanbod;
     6. Optimale inzet van eigen kracht van de inwoner en zijn netwerk en de samenleving als
         geheel;
     7. Vrijwillig waar het kan; professioneel waar het moet;
     8. Aanbieders bieden maatwerk;
     9. Minder specialistische intensieve of langdurende maatwerkvoorzieningen;
     10. Kostenefficiënte inkoop
     11. Toepassing van Social Return On Investment (SROI)
Solidariteit
Ons uitgangspunt regionaal inkopen; lokaal afrekenen volgens het woonplaatsbeginsel van de klant
vullen we aan met solidariteit. Met name binnen de jeugdhulp is solidariteit tussen de gemeenten van
de regio nodig om schommelingen in het gebruik van (dure) voorzieningen op te kunnen vangen. En
om te voorkomen dat de begroting van een lopend jaar wordt overschreden. Zo kunnen we aan de
zorgplicht voldoen en de zorg voor cliënten garanderen, ongeacht de financiële positie van de
gemeente van herkomst. Solidariteit draagt tegelijkertijd bij aan het optimaliseren van de inkoop. Het
zorgt voor schaalvoordelen en we optimaliseren het gebruik van schaarse en dure voorzieningen.
                                                      43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Binnen Midden Holland geven we deze solidariteit vorm door een aantal functies voor jeugdzorg
(boven)regionaal gezamenlijk in te kopen voor zowel prijs als volume. De verdeling van de kosten voor
bijvoorbeeld Jeugdbescherming/Jeugdreclassering worden binnen de regio verdeeld op basis van het
aantal jeugdigen. Er wordt niet afgerekend op basis van werkelijk gebruik. Hierdoor wordt voor de
individuele gemeenten het risico op onverwachte financiële tegenvallers beperkt en we garanderen
dat de voorziening beschikbaar is. Deze dure voorzieningen zijn voor aanbieders alleen rendabel te
maken bij een bepaalde minimale schaalgrote en bij een van te voren gegarandeerde afname.
Voor de overblijvende individuele voorzieningen worden regionale prijsafspraken gemaakt. Elke
gemeente betaald zodoende eenzelfde prijs. Er wordt echter per gemeente op volume van eigen
inwoners afgerekend.
Overgangsrechten en innovatie
Bij de decentralisatie van taken zijn vooraf voorwaarden gesteld aan overgangsrechten voor
bestaande cliënten en als afgeleide ook zekerheden voor uitvoerende instellingen. Voor Jeugd zijn de
afspraken hierover vastgelegd in een driejarig Regionaal Transitie Arrangement Midden Holland. Voor
Beschermd Wonen gelden overgangsrechten voor minimaal 5 jaar en voor de organisatie MEE maken
we in de regio afspraken over gegarandeerde afname voor maximaal overgangsjaar 2015. De
overgangsrechten voor Wmo cliënten voor 2015 leggen we apart vast in een deelcontract.
Met deze afspraken zorgen we ervoor dat zorgcontinuïteit is gegarandeerd, maar het beperkt uiteraard
ook de mogelijkheden voor innovatie direct vanaf de start. Ook onze onbekendheid met de nieuwe
taken, omvang van budget en aantal cliënten, vraagt een langzamer tempo voor innovatie. Waar
mogelijk zullen we binnen de afspraken al vernieuwing toepassen. Bij de regionale contractering
zullen deze afspraken worden vastgelegd in een innovatieagenda.
Innovatie richten we vooral op:
     1. Vereenvoudiging van het stelsel: ontwikkeling integrale arrangementen
     2. Resultaatsturing
     3. Vraaggestuurd werken
     4. Ontwikkeling ondersteuningarrangement bij multiproblemgezinnen
     5. Toepassing van het dynamisch selectiemodel om keuzevrijheid van de cliënt verder te
         faciliteren
Andere vormen van contractering
Naast de vorm van inclusief onderhandelen voor de maatwerkvoorzieningen, maken we in een aantal
gevallen rechtstreeks afspraken met de uitvoerende partijen. Dit doen we met de aanbieders van
Beschermd Wonen; de inloop GGZ; MEE; met de GGD voor het AMHK en met de opvolger van
bureau jeugdzorg, een gecertificeerde instelling voor jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Voor de sociaal teams volwassenen en de nieuwe vormen van participatie in de buurt kantelen we de
bestaande welzijnssubsidies. Daar voegen we een deel van het gedecentraliseerde Wmo budget aan
toe. Zo volgt het budget de gewenste verschuiving van maatwerk naar algemene voorzieningen.
5.3. Het financieel kader
Hoe zorgen we ervoor dat we uitkomen met de financiële middelen voor het sociale domein? Om dat
te bereiken gaan we slimmer en anders werken: we benutten meer de burgerkracht, we gaan de
nieuwe taken zo veel mogelijk integreren en we zoeken de synergie met de bestaande taken op het
sociale domein. En dat doen we in een zo veel mogelijk ontschotte begroting, zodat de flexibiliteit om
met het oog op efficiëntie en effectiviteit te schuiven met budgetten zo groot mogelijk wordt.
Wel is van belang te benadrukken dat de financiering, met name voor de individuele vormen van
ondersteuning, een openeinde karakter blijft hebben. Als het geld op is, maar inwoners hebben een
terechte vraag naar ondersteuning, dan moet en zal de gemeente die bieden. In het verlengde hiervan
maar ook in algemene zin, blijft daarom de financiële haalbaarheid van de sociale infrastructuur en
voorzieningen die in verband met de transities nu worden opgebouwd of omgevormd, een bijzonder
                                                      44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>punt van aandacht. Het college zoekt daarom naar zo veel mogelijk manieren om te sturen.
Bijvoorbeeld op de vraag, het aanbod, de prijs, de toegang en de werkwijze.
Sociaal deelfonds
Het sociaal deelfonds wordt gevormd uit de geldstromen van het Participatiebudget, nieuwe middelen
voor de maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en middelen voor de uitvoering van de Jeugdwet.
Voor het Inkomensdeel van de WWB blijft de specifieke uitkering vooralsnog bestaan. Met de
decentralisatie van de Participatiewet voegt de regering naast de middelen vanuit SZW voor re-
integratie ook middelen aan het participatiebudget toe in verband met de nieuwe doelgroep en voor de
loonkosten voor het zittend bestand Wsw. Onderstaande tabel geeft inzicht in de hoogte van de
budgetten in 2015:
Wmo                                        € 24,2
Jeugd                                      € 23,0
Participatie                               € 2,6
Wsw                                        € 11,2
Totaal                                     € 61,1
Bedragen * € 1.000.000
Deze budgetten zijn bestemd voor (inkoop van) voorzieningen, loonkosten WSW en
uitvoeringskosten. Het Rijk geeft als voorwaarde mee dat middelen van het sociaal deelfonds ook aan
het sociaal domein worden besteed. Eventuele overschotten mogen worden gereserveerd en in later
jaren binnen sociaal domein worden uitgegeven. Het sociaal deelfonds wordt verantwoord aan de
gemeenteraad. Er vindt geen aparte verantwoording aan het Rijk plaats. De raad zal via de begroting
en jaarrekening en tussentijdse rapportages op de hoogte gehouden worden over de ontwikkeling van
de uitgaven binnen het sociaal domein. Door middel van uitgebreide monitoring zullen mogelijke
overschrijdingen vroegtijdig worden gesignaleerd zodat bijsturing mogelijk blijft.
Voor eventuele overschotten binnen het sociaal deelfonds zal een bestemmingsreserve worden
gevormd. Deze bestemmingsreserve blijft minimaal van 2015 tot 2018 in tact. De mogelijkheid om
binnen de kaders van het sociaal deelfonds te schuiven met middelen zullen de komende 3 jaar
worden benut. Het uitgangspunt blijft dat de nieuwe taken ook binnen de door het Rijk beschikbaar
gestelde middelen worden uitgevoerd.
Wmo
De Wmo middelen zijn voor € 15,4 mln bestemd voor GGZ-C (beschermd wonen). Deze taak dient
Gouda als centrum gemeente uit te voeren. Dit onderdeel komt zonder korting over naar de
centrumgemeenten. De overige middelen dienen te worden gebruikt voor een tegemoetkoming
chronisch zieken, cliëntondersteuning, uitvoeringslasten en de nieuwe taak Begeleiding. Op het
budget voor begeleiding zit in 2015 een forse6 korting die de jaren daarna oploopt.
Jeugd
Het budget voor jeugd is opgebouwd uit middelen afkomstig van 3 verschillende bronnen.
Provincie / Rijk                           € 11,6
AWBZ                                       € 6,5
ZVW                                        € 4,9
Op de overgehevelde budgetten past het Rijk in 2015 een gemiddelde korting van ongeveer 3% toe.
De rijkskortingen dwingen de gemeente om met nieuwe innovatieve oplossingen te komen om binnen
de budgettaire kaders te blijven. De afgelopen jaren is er immers steeds sprake geweest van een
toenemend gebruik van jeugdzorg. Hierbij wordt bijvoorbeeld gekeken naar preventieve maatregelen
6 De hoogte van het kortingspercentage is lastig vast te stellen. Oorspronkelijk bedroeg dit 25 %. Inmiddels zijn er middelen
toegevoegd waardoor de feitelijke korting niet te achterhalen is. Tussen gemeenten en het Rijk zijn er op dit moment nog
interpretatieverschillen.
                                                                45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>en innovatieve behandelmethodes. Deze maatregelen moeten ervoor zorgen dat iedereen die dat
nodig heeft passende zorg krijgt zonder dat dit tot financiële tekorten leidt.
WSW/Participatie
De Wet sociale werkvoorziening wordt afgesloten voor nieuwe instroom. Daarnaast wordt de
rijksbijdrage per SE de komende jaren flink verlaagd. Beide ontwikkelingen hebben grote
consequenties voor de gemeenschappelijke regeling Promen, waar zonder beleidswijziging flinke
tekorten gaan ontstaan die zullen moeten worden opgevangen door de gemeenten die deelnemen
aan de gemeenschappelijke regeling. De budgetten voor WSW en Participatie waren tot voor kort
specifieke uitkeringen, eventuele overschotten dienden te worden terugbetaald aan het rijk. Door
opname in het sociaal deelfonds krijgt de gemeente meer mogelijkheden tot schuiven met middelen.
Voor alle taken binnen het sociaal deelfonds geldt dat de taken open einde regelingen betreffen en dat
er kortingen worden toegepast op het budget. De monitoring en sturing wordt de komende jaren van
groot belang om binnen de financiële kaders te blijven.
Overige middelen
Integratie uitkering Wmo
De bestaande integratie uitkering Wmo bedoelt voor uitgaven aan hulp bij het huishouden wordt
oplopend in 2016 met 40% gekort. Door middel van aanscherping van de toegangscriteria wordt deze
teruggang in budget opgevangen.
Armoede middelen algemene uitkering
In de meicirculaire 2014 zijn middels een taakmutatie in de algemene uitkering middelen beschikbaar
gekomen voor een intensivering voor armoede en schuldenbeleid, vanaf 2015 structureel € 366.000.
Bij de herijking van het armoedebeleid zal voor deze nieuwe middelen een bestedingsvoorstel worden
gedaan.
Esf jeugdwerkloosheid
Bij het Europees Sociaal Fonds is subsidie aangevraagd ter bestrijding van jeugdwerkloosheid. Voor
2014 krijgt de arbeidsmarktregio Midden Holland maximaal € 792.000 beschikbaar. Ook voor het jaar
2015 zal een aanvraag bij ESF worden gedaan. Deze middelen zullen specifiek worden ingezet ter
bestrijding van jeugdwerkloosheid.
WWB uitkering
Voor de bijstandsuitkeringen ontvangen gemeenten een specifieke uitkering van het Rijk. De
gemeente Gouda heeft in 2012 en in 2013 meer uitgegeven dan het ontvangen heeft van het Rijk. De
hierbij ontstane tekorten zijn incidenteel opgevangen binnen het brede sociaal domein. Ook voor 2014
wordt een tekort verwacht. Vanaf 2015 komt er een ander verdeelmodel van het BUIG (bundeling
uitkering inkomensvoorziening aan gemeenten) waaruit de uitkeringen worden betaald. Welke impact
deze wijziging op het te ontvangen BUIG voor Gouda heeft, wordt in najaar 2014 bekend.
5.4. Risicobeheersing
In het voorgaande is al gememoreerd dat er veel op de gemeente af komt. Nieuwe activiteiten, nieuwe
verantwoordelijkheden, nieuwe doelgroepen, nieuwe samenwerkingspartners, nieuwe wet- en
regelgeving, nieuwe verdeelmodellen, et cetera. Al deze ontwikkelingen kunnen risico’s én kansen
met zich meebrengen. Om de geformuleerde doelstellingen te kunnen behalen, is inzicht nodig in
risico’s en kansen. Daarbij wordt aangesloten op het risicomanagementbeleid zoals die in de
gemeente Gouda wordt gehanteerd.
Door risico’s in een vroegtijdig stadium inzichtelijk te maken wordt het mogelijk al in de huidige
(voorbereidende) fase maatregelen te treffen zodat risico’s in de uitvoering kunnen worden beperkt.
Deze risico inventarisatie is uitgevoerd door de gemeente Gouda en is gebaseerd op de kennis die
binnen de gemeente Gouda en ook bij andere gemeenten over dit onderwerp aanwezig is. Het
kwantificeren van risico’s blijkt in dit stadium nog moeilijk. Reden hiervoor is dat de gemeentelijke
organisatie zeer afhankelijk is van externe informatievoorziening en de uitwerking van regelgeving.
                                                      46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Een overzicht van de belangrijkste risico’s en beheersmaatregelen
Nr  Categorie       Risico omschrijving                           Beheersmaatregel
1   Politiek        Vertraging door complexe besluitvorming       Tijdige voorbereiding en informatievoorziening
                    regionaal en lokaal                           en zonodig procedures aanpassen
                    Heftige maatschappelijke reacties n.a.v.      Bewustwording en protocollen hoe om te gaan
                    Incidenten                                    met dergelijke situaties inclusief
                                                                  communicatieplan
2   Zorginhoudelijk Overlast of verwaarlozing door stapeling      Monitoring, integrale aanpak sociale teams,
                    effecten bij kwetsbare groepen                zonodig tijdige ad-hoc oplossingen bieden.
                    Verschraling van zorg door scherpe            Bij inkoop kwaliteitseisen hanteren
                    prijsstelling
                    Leveringszekerheid en continuïteit
                    zorgaanbieders                                Bij inkoop sluitende afspraken maken
                    Wegvallen zorg door overbelasting
                    mantelzorgers
                                                                  Ondersteuning mantelzorgers, o.a. respijtzorg
3   Financieel      Onvoldoende budget om benodigde               Monitoren en effecten lokaal doorvertalen, zo
                    zorgaanbod te realiseren als gevolg van       nodig beleid bijstellen, deelname aan
                    open einde regeling, aanvullende              landelijke klankbordgroepen, beïnvloeding via
                    bezuinigingen vanuit het Rijk en/of           o.a. G32
                    afschaffing aanvullende rijksbudgetten,
                    ongunstige uitwerking nieuwe
                    verdeelmodel WWB en WMO, grotere
                    zorgvraag,
                    Het risico dat te lang onduidelijkheid blijft
                    op welke punten de accountant bij
                    jaarrekeningcontrole 2015 gaat letten als
                    gevolg waarvan de rechtmatigheid in
                    gevaar kan komen
                                                                  Goede afspraken met de accountant ‘aan de
                                                                  voorkant’ zodat o.a. interne controle adequaat
                                                                  ingericht kan worden.
4   Juridisch       Privacy komt in het geding door onbevoegd     Privacy protocollen tijdig gereed.
                    gebruik van persoonsgegevens of               Klachtenregelingen samenwerkende
                    onvoldoende waarborgen.                       uitvoeringsorganisaties toetsen en
                                                                  gemeentelijke klachtenregeling waar nodig
                                                                  actualiseren
                                                                  Juridische ondersteuning inkopers en waar
                                                                  nodig second opinion gespecialiseerd
                                                                  advocaat inwinnen
                    Fouten door onvoldoende kwaliteit bij de
                    uitvoering van inkoop- en
                                                     47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                       aanbestedingsregels en contractbeheer.
                                                                    Tijdige aanpassing juridische capaciteit
                       Toename aantal bezwaarschriften
5     Personeel        Niet-adequate uitvoering door onvoldoende    Tijdig capaciteit en competenties ontwikkelen
                       capaciteit en/of competenties
6     Informatisering  Juiste gegevens zijn niet tijdig beschikbaar Initiële levering op tijd laten aanleveren en
                       waardoor de uitvoering belemmerd.            alvast schonen voor het importeren.
      en
      automatisering
                       ICT infrastructuur is niet tijdig gereed om  Adequaat applicatiebeleid.
                       de dienstverlening te ondersteunen.
7     Organisatie      Risico’s Gouda als gastheergemeente op       Adequaat inrichtingsplan bestuurlijk
                       allerlei terreinen zoals regionale inkoop    vastgesteld door deelnemende gemeenten.
                       fiscaal, financiën, capaciteit, kennis,
                       discontinuïteit dienstverlening etc.
Risicoanalyse is een belangrijke stap in het beheersen van risico’s. De gemeente zal doorgaan op de
ingeslagen weg om risico’s integraal te duiden en de risico’s te waarderen (kwantificeren) in het licht
van de doelstellingen maar ook in relatie tot samenwerkingspartners. Zo nodig wordt daar externe
kennis voor ingeschakeld. De gemeenteraad zal middels de reguliere planning&control-cyclus op de
hoogte worden gehouden van de ontwikkeling van de risico’s.
5.5. Informatiebeheer
De veranderingen in het sociaal domein hebben onder meer tot gevolg dat de informatiebehoefte sterk
verandert. Vanuit de nieuwe verantwoordelijkheden en de voorgestane integrale aanpak , ontstaat de
noodzaak aan te sluiten op extra bronnen om meer gegevens uit te wisselen met meer organisaties
waaronder de gecontracteerde aanbieders. Bovendien komen een aantal landelijke systemen/bronnen
beschikbaar waar wij als gemeente verplicht mee moeten koppelen.
Om zorg te dragen dat op 1 januari 2015 de gewenste veranderingen goed ondersteund worden
hanteren we een korte en lange termijn doelstelling. We sluiten per 1 2015 aan op het gegeven dat er
met twee sociale teams wordt gestart en dat er omstreeks 2018 één sociaal team zal zijn. Door de
fasering legt ICT het fundament voor de doorontwikkeling naar één huishouden, één plan, één
regisseur.
We maken gebruik van hulpmiddelen die door KING/VNG ter beschikking worden gesteld. Zo
beschikken wij over de informatie die benodigd is en die voldoet aan wet- en regelgeving op het
gebied van de privacy. Ons uitgangspunt is dat wij gegevens uitwisselen binnen de privacy wet- en
regelgeving. Daarbij maken we optimaal gebruik van de mogelijkheden om een integrale
klantbenadering mogelijk te maken. Lokaal werken wij op basis van autorisatie structuren zodat
medewerkers op basis van noodzakelijkheid inzage hebben in persoonlijke omstandigheden.
5.6. Communicatie
Bewoners die nu zorg en ondersteuning krijgen, willen weten hoe hun situatie er per 1 januari 2015
uitziet. Inwoners moeten zich bewust worden van de hervormingen in de zorg, en dat het meer van
hen gaat vragen. Ook zij zullen zich vaker voor een ander moeten inzetten, of een beroep doen op
                                                          48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>hun eigen kracht als zij zorg en ondersteuning nodig hebben. De raad heeft veel informatie nodig om
de juiste besluiten te kunnen nemen.
Hoe we in deze informatiebehoefte voorzien is vastgelegd in ons lokaal communicatieplan. Onze
kernboodschap is:
We willen in Nederland dat iedereen meedoet in de samenleving. Eerst was het Rijk verantwoordelijk voor
ondersteuning aan chronisch zieken, gehandicapten en ouderen en taken op het gebied van werk & inkomen.
Vanaf 1 januari 2015 voert de gemeente deze taken uit. Ook neemt zij de taken van de provincie, het Rijk en de
zorgverzekeraars over op het gebied van jeugdhulp.
Maar de gemeente gaat deze taken wel anders uitvoeren. We gaan meer een beroep doen op ieders eigen kracht
en ieders directe omgeving. Pas daarna gaat de overheid zorgen. Voor de meest kwetsbaren in de samenleving
blijft de overheid zorgen. We willen ook dat mensen meer gaan meedoen in de maatschappij, naar ieders eigen
vermogen. De gemeente organiseert de hulp en ondersteuning dus dichter bij haar inwoners. We doen dit niet
alleen, maar samen met professionals, zorginstellingen en vrijwilligers. Samen zorgen we dat de overgang van
zorg op een goede manier voor onze inwoners gebeurt.
De focus in onze communicatie is gericht op:
          De beeldvorming bij inwoner: een beeldcampagne, een ‘postbus 51’-campagne van VWS,
           persgesprekken en themapagina’s dragen onder andere bij aan dit doel.
          De cliëntcommunicatie om hen zo goed mogelijk te informeren. Een goed afstemming met
           interne en externe partijen over de berichtgeving naar cliënten en daarop in het
           klantcontactcentrum op anticiperen draagt onder andere bij aan dit doel.
          De interne communicatie om (betrokken) medewerkers mee te nemen in deze grote
           ontwikkeling: dit doen we via een nieuwsbrief, voorlichtingssessies en het informeren via
           intranet.
          Raadscommunicatie om de gemeenteraad optimaal te informeren: We organiseren
           regelmatige informatievoorziening via memo’s, presentaties en speeddates
          Sociaal teams maken inwoners attent op hun nieuwe de rol en functie : De ontwikkeling van
           eigen communicatiemiddelen in een herkenbare huisstijl, persinterviews en een
           voorlichtingsfilmpje dragen onder andere bij aan dit doel.
Met elkaar
De gemeente Gouda doet het echter niet alleen. Zij werkt intensief samen met de regiogemeenten in
Midden Holland. Gouda coördineert deze communicatie. Ook is een samenwerking gaande met de
communicatieadviseurs van de zorginstellingen van de regio, om zo in een eenduidige
informatievoorziening voor de cliënten te voorzien en verwarring en onzekerheid te vermijden bij de
aanstaande transities.
                                                       49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>7. Planning
De besluitvorming over het lokaal integraal beleid voor het sociaal domein staat niet op zichzelf. Er is
al eerder beleid vastgesteld door het college van BenW of de gemeenteraad, dat als basis geldt voor
de voorliggende nota. Nadat deze beleidsnota in de raad is vastgesteld zal het beleid verder vertaald
worden in verordeningen en (uitvoerings) nota’s. Hieronder is schematisch weergegeven wat er al is
en wat u nog kunt verwachten.
Reeds vastgesteld           Beleidskader             Te verwachten                 Planning
beleid                                               (Uitvoerings) nota’s          besluitvorming raad
Nota mantelzorgbeleid       Visie Jeugdhulp          Verordening Wmo 2015           Oktober/november
(raad)                      Midden Holland                                                  2014
                            (raad)
                            Visie sociaal domein
                            (raad)
                            Beleidskader             Verordening Jeugd              Oktober/november
                            Gebundelde Krachten                                             2014
                            Midden Holland
                            (raad)
Nota Vrijwilligersbeleid                             Participatienota                 maart/april 2015
(raad)
Nota Participatie in de     Iedereen doet mee        Armoedenota                            2015
buurt (college)
Nota Project Sociale                                 Re-integratieverordening         maart/april 2015
                            Integrale
teams volwassenen                                    (inclusief beschut werk)
                            Beleidsnota
(college)
Notitie Beschermd                                    Verordening                      maart/april 2015
Wonen en inloop GGZ         Sociaal Domein           loonkostensubsidie
(college)                   Gouda
Regionaal kader MO/VO                                Reductieverordening              november 2014
(raad)
Lokaal                                               Verordening bestuurlijke         november 2014
Gezondheidsbeleid           Vast te stellen door     boete bij recidive
2013-2016 (raad)            de raad
Naar een sluitende                                   Afstemmingsverordening           november 2014
schuldhulpverlening in
Gouda (raad)
                                                     Handhavingverordening            november 2014
                                                     Verordening Individuele          november 2014
                                                     inkomenstoeslag
                                                     Verordening Individuele          november 2014
                                                     studietoeslag
                                                     Verordening Cliënt- en            voorjaar 2015
                                                     burgerparticipatie
                                                     Verordening                      december 2014
                                                     Tegenprestatie
                                                   50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>8. Bijlagen
Bijlage 1 Overzicht met gebruikte afkortingen
Lijst met afkortingen
1G1P                     Eén gezin één plan
3-O overleg              Overleg Overheid, Onderwijs en Ondernemers
AOW                      Algemene Ouderdomswet
AMHK                     Adviespunt
AWBZ                     Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten
BJZ                      Bureau Jeugdzorg
BUIG                     Wet Bundeling van Utikeringen Inkomensvoorziening van gemeenten
CAR                      Cliënt Adviesraad
CBS                      Centraal Bureau voor de Statistiek
CIZ                      Centrum Indicatiestelling Zorg
CJG                      Centrum voor Jeugd en Gezin
CER                      Compensatie Eigen Risico
COBplus                  Casus Overleg Bescherming Plus
ESF                      Europees Sociaal Fonds
FACT teams GGD           Flexible Assertive Community Treatment teams van de GGD
G32                      Stedennetwerk van 35 (middel)grote gemeenten in NL
GGD                      Gemeentelijke Gezondheidsdienst
GGZ                      Geestelijke Gezondheidszorg
(O)GGZ                   Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
GI                       Gercetificeerde Instelling
GOG                      Gouds overleg Georganiseerde eerste lijn
GR                       Gemeenschappelijke Regeling
HBO                      Hoger Beroepsonderwijs
ICT                      Informatie- en communcatie technologie
IGZ                      Inspectie Gezondheidszorg
IJZ                      Inspectie Jeugdhulp
IOAW                     Wet Inkomensvoorziening en oudere en gedeeltelijke arbeidsongeschikten
                         werkloze werknemers
                         Wet Inkomensvoorziening ouder of gedeeltelijke arbeidsongeschikten gewezen
IOAZ                     zelfstandigen
IV3                      Informatie voor derden
IVenJ                    Inspectie Veiligheid en Justitie
Jeugd GGZ                Jeugd Geestelijke Gezondheidszorg
Jeugd LVB                Jeugdige lichtverstandelijk beperkten
JPT                      Jeugd Preventie Team
                         5 gemeenten in de Krimpenerwaard (Bergambacht, Nederlek, Ouderkerk,
K5                       Schoonhoven en Vlist)
KCC                      Klant Contact Centrum
KING                     Kwaliteitsinstituut van de gemeenten
                                               51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>LdH                 Leger des Heils
LWI’s               Landelijk werkende instellingen
MBO                 Middelbaar Beroepsonderwijs
MH                  Midden Holland
Ministerie van VWS  Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
MZO                 Meldpunt Zorg&Overlast
NAW                 Naam, Adres en Woonplaats gegevens
OTS                 Onder toezichtstelling
P&C cyclus          Planning & Control cyclus
PGB                 Persoonsgebonden budget
PRO                 Praktijkonderwijs
RMC                 Regionaal Meld- en Coördinatiepunt
ROH                 Regionale organisatie van huisartsen
RIBW                Regionale Instelling voor Beschermd Wonen
SGJ                 Stichting Gereformeerde Jeugdhulp
SROI                Social Return On Investment
STJ                 Sociaal Team Jeugd
STV                 Sociaal Team Volwassenen
SW bedrijf          Sociale Werkvoorziening bedrijf
SZW                 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
UWV                 Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
VGZ zorgverzekeraar VGZ Zorgverzekeraar (geen afkorting meer)
VNG                 Vereniging Nederlandse Gemeenten
VO                  Voortgezet Onderwijs
VSO                 Voortgezet Speciaal Onderwijs
VTO                 Verzoek tot Onderzoek
Wajong              Wet Werk en Arbeidsondersteuning jonggehandicapten
WMO                 Wet Maatschappelijke Ondersteuning
WMO Raad            Wet Maatschappelijke Ondersteuning Raad
WIA                 Wet werk en Inkomen naar arbeidsvermogen
WSG                 William Schrikker Groep
WSP                 Werkgevers Servicepunt
WSW                 Wet Sociale Werkvoorziening
WWB                 Wet Werk en Bijstand
WTCG                Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten
ZIN                 Zorg In natura
ZOG                 Stichting Zorgvragers Organisatie Geestelijke Gezondheidszorg
ZRM                 Zelfredzaamheidsmatrix
ZVW                 Zorgverzekeringswet
                                          52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 : overzicht clusters van regelingen stapelingsmonitor CBS
Cluster Welzijn en Zorg
Gebruik WMO huishoudelijke verzorging, Gebruik AWBZ persoonlijke verzorging, Gebruik AWBZ
verpleging, Gebruik AWBZ individuele begeleiding, Gebruik AWBZ groeps-begeleiding, Gebruik
AWBZ zorg met verblijf, Indicatie AWBZ persoonlijke verzorging, Indicatie AWBZ verpleging, Indicatie
AWBZ individuele begeleiding, Indicatie AWBZ groepsbegeleiding, Indicatie AWBZ behandeling,
Indicatie AWBZ kort verblijf, Indicatie AWBZ zorg met verblijf
Cluster Arbeidparticipatie
WAO, WIA, WAZ, Wajong, WW, WWB, IOAW, IOAZ, WSW indicatie, WSW wachtlijst, WSW
dienstbetrekking, WSW regulier dienstverband
Cluster Onderwijs
Speciaal onderwijs, Leerlinggebonden financiering
Cluster Inkomensondersteuning
Bijzondere bijstand, Ziektewet, WTCG, CER, Aftrek bijzondere ziektekosten, WSNP
Cluster Jeugdzorg
Jeugdzorg ondertoezichtstelling, Jeugdzorg voogdij, Jeugdzorg jeugdreclassering, Ambulante
jeugdzorg, Jeugdzorg dagbehandeling, Residentiële jeugdzorg, Jeugdzorg pleegzorg
                                                  53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Tekstpassage uit ‘Uitgangspunten van de Werkkamer’, d.d. 29 januari 2014
Voorzieningen en faciliteiten
In elke regio wordt een basispakket aan functionaliteiten onder regie van het Werkbedrijf
georganiseerd (onder andere werkgeversdienstverlening, werkplekaanpassingen, no-risk polis et
cetera).
Het gaat er om te bepalen wat er in de regionale gereedschapskist voor werkgevers aanwezig moet
zijn, uitgaande van wat bewezen effectief is, wat echt werkt en waarmee dus meer resultaat kan
worden behaald door gemeenten en werkgevers. Partijen in De Werkkamer vinden dat elke regio
minimaal de volgende faciliteiten (naast de loonkostensubsidie) zou moeten organiseren:
         het beperken van risico’s: no risk polis
         een vast contactpersoon voor werkgevers;
         een loonwaardesystematiek binnen landelijk vastgestelde kaders (een loonkostensubsidie is
          de uitkomst daarvan);
         jobcoach-voorziening;
         proefplaatsing;
         begeleiding naar en tijdens werk;
         (groeps)detachering;
         beschut werk;
         het regelen van expertise en dienstverlening rondom jobcreatie en job carving;
         (kosten) werkplekaanpassingen;
         continuering van de faciliteiten in het geval de geplaatste werknemer verhuist.
Faciliteiten en voorzieningen zijn dynamisch en moeten tijdens de plaatsing kunnen worden
aangepast indien nodig. Onmisbaar voor een werkend basis-pakket is een eenduidige en uniforme
procedure voor aanvraag en afhandeling. Een basispakket beoogt niet uit te sluiten dat er nog andere
vormen voor goed werkende faciliteiten bestaan, of kunnen ontstaan. Deze zouden echter niet ten
koste van de onderdelen van het basispakket moeten gaan.
                                                      54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Bijlage 4 : werkafspraken met huisartsen in kader van de Jeugdwet
De volgende afspraken worden in goed overleg tussen de gemeenten van de regio Midden-Holland en
de ROHMH gemaakt.
    1. Huisartsen in Midden Holland maken geen onderdeel uit van de sociale teams. Wel is er een
        samenwerking tussen de huisartsen en deze sociale teams die op gemeentelijk niveau wordt
        ingericht.
    2. Teneinde integrale zorg voor jeugd te realiseren wordt gewerkt met vaste contactpersonen:
     een coöperatie van huisartsen heeft/krijgt een vaste contactpersoon binnen de betreffende
        gemeente;
     een coöperatie van huisartsen heeft/krijgt een vaste contactpersoon binnen het sociaal team;
     een (individuele) huisartsenpraktijk heeft/krijgt een vaste contactpersoon binnen het sociaal
        team.
    3. Huisartsen worden door de gemeente geïnformeerd over de samenstelling van het sociaal
        team in het eigen gebied. Dit omdat de exacte invulling van het sociaal team lokaal wordt
        ingevuld. De gemeenten gaan hierover lokaal met huisartsen in gesprek.
    4. Per coöperatie van huisartsen worden afspraken gemaakt over de verbinding tussen huisarts
        en sociaal team.
    5. De samenwerking met lokale coöperaties bevat in ieder geval de volgende onderdelen:
     kennisdeling ten aanzien van het eigen werkveld;
     kennis van elkaars wijze van toeleiding tot zorg. Ook de gemeenten hebben inzicht in deze
        wijzen van toeleiding;
     afspraken over wederzijdse consultatie;
     afspraken over de toeleiding door huisarts naar sociaal team.
    6. De regie met betrekking tot de zorgcoördinatie ligt bij het sociaal team; dit is van belang als
        sprake is van multiprobleem-situaties.
    7. De gemeenten spannen zich ervoor in dat sociale teams zorgdragen voor een efficiënte
        tijdsbesteding door huisartsen. Mocht blijken dat de tijdsbesteding van de huisartsen door de
        decentralisatie van de jeugdzorg toeneemt, dan zullen de gemeenten zich inspannen om
        hiervoor een oplossing te vinden.
    8. Gemeenten, huisartsen, jeugdartsen en medisch specialisten hebben de wettelijke
        bevoegdheid door te verwijzen naar de gecontracteerde jeugdhulp.
    9. De huisarts, medisch specialist, jeugdarts en gemeente kijkt op het moment dat sprake is van
        jeugdhulp en wat een jeugdige of gezin aan ondersteuning nodig heeft, wat hij of zij zelf kan
        en hoe hoog de urgentie is. Bij meervoudige problematiek maken zij een integraal plan van
        aanpak.
    10. Huisartsen verwijzen op basis van de gangbare richtlijnen en protocollen van de eigen
        beroepsgroep.
    11. Gemeenten kunnen het verwijsgedrag van huisartsen monitoren en gaan daarover
        desgewenst met huisartsen in gesprek.
    12. De privacy van burgers en patiënten dient te allen tijde te worden gewaarborgd, tenzij wettelijk
        anders bepaald.
    13. Voor de uitwisseling en het beheer (data-opslag) van medische en persoonsgegevens is de
        KNMG richtlijn leidend (‘Richtlijnen inzake het omgaan met medische gegevens’).
    14. Informatie tussen huisarts en sociaal team wordt enkel uitgewisseld met schriftelijke
        toestemming van de ouder/ verzorger of de jeugdige, met inachtneming van genoemde
        KNMG richtlijn.
    15. De informatie-uitwisseling tussen huisarts en sociaal team wordt geborgd in een
        privacyreglement dat wordt opgesteld voor gegevensuitwisseling tussen het sociaal team en
        samenwerkingspartners.
    16. Voor de uitwisseling van gegevens wordt (naast genoemde KNMG richtlijn) verwezen naar:
     de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling voor organisaties en zelfstandige
        beroepsbeoefenaren,
     de Meldcode Kindermishandeling van de KNMG; het standpunt van de KNMG en de LHV over
        de VIR.
     de handreiking “Samenwerken in de jeugdketen “Een instrument voor gegevensuitwisseling”
                                                   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlage 5: Gemeenschappelijke paragraaf Midden Holland gemeenten –
samenwerkingsverbanden passend onderwijs
                                              Een sterke basis
                                             Steun waar nodig
                                     Arrangementen waar het moet
1. Inleiding: passend onderwijs en decentralisatie jeugdzorg – twee ontwikkelingen – één
dragende gedachte
Ieder kind verdient een goede opvoedingssituatie en goed onderwijs. Beide stellen kinderen en
jongeren in staat hun talenten te ontwikkelen en dagen hen uit om steeds een stap extra te zetten. De
huidige organisatie van de extra onderwijsondersteuning en de jeugdzorg bieden - daarvoor, zowel
inhoudelijk, structureel als financieel, onvoldoende mogelijkheden. Inhoudelijk doordat een passend
onderwijs- en zorgaanbod vaak verscholen zit ‘achter een diagnose’, te laat komt of niet dicht bij huis
gerealiseerd kan worden. Structureel omdat de huidige systematiek een geheel is van ingewikkelde
regels en complexe bekostiging, dat resulteert in lange doorlooptijden en onduidelijkheid over wie de
regie heeft en de verantwoordelijkheid draagt. En ten slotte financieel aangezien de perverse prikkel
van hulp na een diagnose heeft geleid tot een aanzienlijke stijging van indicaties.
Het doel van passend onderwijs is, door het verleggen van verantwoordelijkheden en geldstromen, de
mogelijkheden op goed onderwijs voor ieder kind en iedere jongere optimaal te benutten.
Uitgangspunt daarbij zijn de onderwijsbehoeften van het kind/de jongere. Met passend onderwijs
wordt daarom de verantwoordelijkheid voor de organisatie van de extra onderwijsondersteuning
neergelegd bij de schoolbesturen, in overleg met ouders, leraren en gemeenten. Schoolbesturen
krijgen met de start van passend onderwijs een zorgplicht en werken hierbij samen in een door de
minister vastgesteld en regionaal afgebakend samenwerkingsverband 7. Door de
verantwoordelijkheden dicht bij de scholen te beleggen kan beter worden aangesloten bij de
ondersteuningsvraag van kinderen/jongeren en de specifieke kenmerken van het
samenwerkingsverband. Goede ondersteuning in de reguliere scholen kan voorkomen dat kinderen
en jongeren verwezen moeten worden naar het (voortgezet) speciaal onderwijs ((v)so). Voor kinderen
die dat echt nodig hebben, blijft het SBO en (V)SO bestaan. Deze wijzigingen zijn vastgelegd in de
Wet passend onderwijs die op 5 november 2012 is gepubliceerd in het Staatsblad. Vanaf 1 augustus
2014 gaan de nieuwe samenwerkingsverbanden van start met passend onderwijs.
De nieuwe jeugdwet beoogt op het gebied van zorg voor jeugd in wezen hetzelfde. In deze wet wordt
geregeld dat de verantwoordelijkheid voor alle zorg voor jeugd ondergebracht wordt bij de
overheidslaag die het dichtst bij de burger staat: de gemeente. Daarbij is, net als in passend
onderwijs, niet enkel sprake van een transformatie van middelen en verantwoordelijkheden, maar
hoofdzakelijk van een inhoudelijke transformatie. Uitgangspunt daarbij is de eigen kracht van mensen
benutten en het ontzorgen en normaliseren van de situatie. De ‘transitie jeugdzorg’ beoogt jeugdigen
en hun ouders/gezinnen zo snel en licht mogelijk te ondersteunen of hulp te bieden om het zelf weer
aan te kunnen, door de zwaardere jeugdhulp (inclusief ggz, kinderbescherming en jeugdreclassering)
er zo nodig tijdelijk ‘bij te halen’ of toegankelijk te maken via het lokale hulpaanbod voor gezinnen.
In de aanloop naar 1 augustus 2014 staan de nieuwe samenwerkingsverbanden voor de taak om een
eigen systematiek van ondersteuningstoewijzing te ontwerpen en te organiseren.
Bij het ontwerpen van een dergelijke systematiek hebben samenwerkingsverbanden van de minister
de vrijheid gekregen om ‘te doen wat nodig is’ om voor iedere leerling binnen de grenzen van het
samenwerkingsverband een passende onderwijsplek te garanderen.
7 Uitgezonderd het reformatorisch onderwijs dat een landelijk samenwerkingsverband voor PO en VO
heeft gevormd.
                                                        56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Gemeenten staan voor de uitdaging om voor januari 2015 het geheel van jeugdhulpvoorzieningen in
te richten en af te stemmen. Zij worden daardoor gestimuleerd na te denken over een slagvaardiger
en snellere manier van hulp rondom kinderen en gezinnen organiseren en worden daarnaast
regievoerder en opdrachtgever voor uitvoeringsorganisaties.
De gemeenten in Midden-Holland hebben inmiddels een gezamenlijke visie op het sociaal domein en
gezamenlijke visie op jeugdhulp vastgesteld. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten voor de
inrichting van de nieuwe sociale infrastructuur geformuleerd, die zijn opgenomen in het concept
beleidskader Gebundelde Krachten:
        de inwoners/kinderen staan centraal
        iedereen kan meedoen naar vermogen
        sturen op resultaat
        eigen kracht is de basis
        1gezin-1plan-1regisseur
        Investeren in preventie
        Optimaal gebruik van de mogelijkheden die de technologie ons biedt
Uitgaan van wraparound care: specialistische hulp wordt erbij gehaald om mee te kijken, te adviseren
of even mee te ondersteunen.In beide gevallen moet de nieuwe systematiek zo zijn ingericht dat deze
bijdraagt aan het realiseren van de eigen missie en de visie en aan een integrale aanpak voor alle
jeugdigen. Daarmee bieden de beide beleidswijzigingen zowel voor kinderen/jongeren en gezinnen,
als voor scholen en gemeenten interessante kansen voor snellere en passender ondersteuning
wanneer dat nodig is.
De vier regionale samenwerkingsverbanden (PO en VO)8 en negen gemeenten op het niveau van
Midden-Holland zien deze kansen en zijn zich bewust van hun gezamenlijke verantwoordelijkheid.
Middels deze gezamenlijke paragraaf in zowel de ondersteuningsplannen van de
samenwerkingsverbanden als de jeugdbeleidsplannen van de gemeenten, trachten zij een verbindend
kader in visie vast te stellen, waarbinnen een afgestemde, dekkende en passende structuur van
onderwijs, zorg en ondersteuning kan ontstaan. Op die manier valt winst te behalen voor alle
jeugdigen binnen Midden-Holland, zowel thuis als op school.
2. Gedeelde missie en visie: de beweging van achter naar voren
De beweging van achter naar voren
De kern van de visie van zowel samenwerkingsverbanden als gemeenten is samen te vatten in drie
kerntransities in het denken en handelen, afkomstig uit het Referentiekader – het leidende document
van de sectoren bij invoering van passend onderwijs:
        van achteren naar voren, met zo min mogelijk bureaucratie
        van curatief naar preventief, met hulp zodra dat nodig is
        van sectoraal naar integraal, op basis van een gedeelde verantwoordelijkheid
‘Van achter naar voren’ doelt op het verplaatsen van het moment waarop ondersteuning wordt
geboden in een traject, zowel in de onderwijsondersteuning als in de jeugdzorg. Nu gebeurt dat niet
direct na signalering, maar pas op het moment dat aan een vooraf vastgestelde set van
indicatiecriteria wordt voldaan. Dit heeft tot gevolg dat kinderen en jongeren die niet, of net niet aan de
indicatiecriteria voldoen, verstoken blijven van de (ook) voor hen benodigde hulp en ondersteuning. In
een nieuwe systematiek is het van belang dat de benodigde ondersteuning zo veel mogelijk achter de
8        De twee landelijke samenwerkingsverbanden op reformatorische grondslag (PO en VO)
participeren in meerdere regio’s en dienen hun beleid ook op deze regio af stemmen. De intentie is
om maximaal aan te sluiten bij de regionale afspraken. Ten aanzien van het SWV VO/VSO MH&R
moet worden opgemerkt dat dit SWV ook de regio Rijnstreek behelst, alwaar het betrokken is bij
overeenkomstige ontwikkelingen in de intergemeentelijke regio Holland Rijnland
                                                     57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>indicatiecriteria vandaan komt (‘van achteren’) en direct, snel en passend wordt georganiseerd in de
directe leefomgeving van kinderen/jongeren en hun gezin (‘naar voren’). Professionals worden ingezet
op de plek en op het moment waar zij het hardst nodig zijn en het meeste verschil kunnen maken: in
en om de school, in en om de gezinnen. Van belang daarbij is dat zij bij het geven van die hulp tegen
zo min mogelijk bureaucratische barrières aanlopen.
Het gevolg van deze beweging van achteren naar voren is een nadruk op voorkomen, in plaats van de
afhankelijkheid van curatief repareren. Hoe eerder hulp en ondersteuning beschikbaar zijn, hoe meer
er wordt voorkomen dat een kleine stagnatie in de ontwikkeling van een kind of jongere uitgroeit tot
een onderwijsachterstand, of jongerenproblematiek / een lastige gezinssituatie uitgroeit tot zware
sociale problematiek. Door nadruk op preventie wordt eveneens het aantal kinderen dat aangewezen
is op specialistische (bovenschoolse) voorzieningen gereduceerd.
Een laatste punt in de kern van de visie is de overgang van sectoraal naar integraal. Daarbij doelt
sectoraal op de huidige situatie, waarin hulp en ondersteuning vaak op gecompartimenteerde wijze bij
kinderen en gezinnen terecht komen als gevolg van schotten tussen (uitvoerings)organisaties, slechte
afstemming tussen hulpverleners en deskundigen onderling en een focus op diagnosticeren. Het
denken in nulde-, eerste- en tweedelijnsvoorzieningen moet worden omgezet naar het denken in de
hoofdtaken9 van jeugdhulp: opvoeden versterken, versterking ondersteuning en opvoeden
overnemen. Inzet van hulp en dienstverlening binnen alle hoofdtaken betekent dat de jeugdige en zijn
gezin nog steeds zo veel mogelijk in de dagelijkse leefomgeving wordt geholpen. We willen toe naar
een situatie waarin zowel in cultuur als in structuur, zowel in denken als in doen, deze schotten
worden opgeheven en de afstemming een wezenlijke voorwaarde voor effectieve hulp wordt.
Zowel in het onderwijs als in de jeugdhulp tekenen zich de kaders van een dergelijke integrale
benadering zich al af, zij het met twee verschillende invalshoeken:
          In het primair onderwijs is men goed op weg om op alle scholen Handelingsgericht te werken.
           Die ontwikkeling is ook gaande op de scholen voor voortgezet onderwijs. Met
           Handelingsgericht werken worden de onderwijsondersteuningsbehoeften in plaats van de
           beperkingen van leerlingen centraal gesteld en ligt de focus op oplossingsgericht handelen.
           Hiernaast gaat HGW uit van de continue afstemming en wisselwerking tussen het kind en zijn
           of haar sociale omgeving: de klas, de leerkracht, de ouders, etc. Het propageert daarmee het
           integraal denken en analyseren vanuit de verschillende contexten waarin een jeugdige zich
           bevindt. contextueel en transactioneel.
          In het onderwijs wordt gewerkt met ‘1 kind, 1 plan’. De gemeenten hebben het werken volgens
           de ‘ 1Gezin1Plan-werkwijze’ geïntroduceerd: het werken vanuit een gezinsplan dat uitgaat van
           de doelen die de jeugdige (het gezin) zelf stelt, dat zowel lichte als (waar nodig)
           specialistische hulp kan omvatten en rekening houdt met het complete sociale domein.
           Essentie is het versterken van de eigen kracht, met behulp van laagdrempelig advies en hulp
           op maat, waarbij het gezin of de jeugdige centraal staat. Het propageert daarmee
           (hoofdzakelijk) een integrale handelingswijze. Na een periode van gewenning wordt deze
           werkwijze steeds vaker benut.
De beide bewegingen benadrukken dezelfde integraliteit, alleen leggen beide de nuance net anders.
De essentie van de verbinding ligt dan ook in de (h)erkenning van de gezamenlijke
verantwoordelijkheid voor alle kinderen en jongeren. De wijze waarop samenwerkingsverbanden en
gemeenten hier reeds op aan het voorsorteren zijn, biedt heldere aanknopingspunten voor het
ontwikkelen van een integrale systematiek.
9   In de visie op jeugdhulp van de regio Midden-Holland wordt dit ‘compartimenten’ genoemd. Het huidige jeugdzorgstelsel is
    verdeeld in de zogenaamde ‘vrij toegankelijke zorg’ of ‘eerstelijnszorg’ en ‘tweedelijnszorg’. De overgang van de vrij
    toegankelijke zorg naar de tweede lijn vindt in het huidige stelsel plaats middels een indicatiestelling van Bureau Jeugdzorg
    of huisarts, waarmee het recht op jeugdzorg wordt vastgelegd. In de vormgeving van het nieuwe stelsel is een andere
    verdeling nodig: compartimenten in plaats van lijnen.
                                                                 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Richtinggevende uitspraken
In het samenspel tussen onderwijs en gemeenten geven onderstaande richtinggevende uitspraken het
denk- en handelingskader aan om onderwijs- en zorgondersteuning te organiseren en aan te bieden:
     1. Het versterken van de zelfredzaamheid/eigen kracht van kind/jeugdige en ouders/opvoeders
         en daarbij de dagelijkse leefomgeving benutten en ondersteunen.
     2. Het bevorderen van de kwaliteit van opvoeden/opgroeien.
     3. De ondersteuning en zorg die gegeven wordt is waar mogelijk school- en thuisnabij.
     4. De school is een belangrijke vindplaats voor zowel nodige ondersteuning in het onderwijs als
         noodzakelijk zorg buiten het onderwijs.
     5. Ouders en kind/jongere worden aan de voorkant bij processen van ondersteuning en zorg
         betrokken: niet praten over, maar praten met
     6. Zo veel mogelijk vindt de integratie van ondersteuning en zorg op het niveau van de school
         plaats: het realiseren van 1 kind, 1 gezin, 1 plan: de school als werkplaats
     7. Er wordt sterk ingezet op preventie: benodigde ondersteuning en zorg is snel, laagdrempelig
         beschikbaar.
     8. Er is sprake van een continuüm van ondersteuning en zorg: “geen kind tussen wal en schip”
         en dat betekent dus ook “geen kinderen/jongeren die thuiszitten”.
Ambities
     1. Versterken van de ondersteuningsteams op de scholen:
      professionaliseren op het gebied van integrale ondersteuning/zorg
      fysiek verbinden van ondersteuningsteam met jeugdhulp door sociaal team, met inachtneming
         van de regionale leerlingenstromen
     2. Versterken van de signaleringskracht van medewerkers op de scholen w.b. opvoedingsvragen
     3. Versterken van de communicatiekracht van medewerkers op de scholen naar ouders
     4. Het in voorkomende gevallen gelijktijdig dan wel kort achtereenvolgend arrangeren en starten
         van de noodzakelijke ondersteuning en hulp door onderwijs en gemeenten.
3. Gezamenlijk doel
Het doel van de samenwerking tussen onderwijs en gemeenten is om jeugdigen in een veilige en
gezonde omgeving onderwijs te bieden en te laten opgroeien tot zelfstandige volwassenen, die naar
vermogen actief deelnemen aan het sociale, economische en culturele leven. Indien jeugdigen en
ouders een extra stimulans of ondersteuning nodig hebben, is het doel van de samenwerking dat zij
die snel, dichtbij en op hun maat krijgen.
4. Proces
Bovenstaande visie is een eindbeeld en is niet van de ene op de andere dag gerealiseerd. Veel zaken
moeten worden uitgevonden, ontwikkeld en geprobeerd worden. Hier is in Midden-Holland al een start
mee gemaakt met de Voorlopersaanpak 10. Voorgesteld wordt om het schooljaar 2013-2014 te
gebruiken om de gezamenlijke visie te verankeren. Voor het planjaar 2014-2015 en de periode daarna
vindt een doorontwikkeling plaats van de Voorlopersaanpak naar een praktische uitwerking in een
ontwikkelagenda. Doel is de thema’s voor de ontwikkelagenda in januari 2014 vast te stellen, en voor
de start van het schooljaar 2014-2015 uitgewerkt te hebben.
10 In 2012 is de voorlopersaanpak passend onderwijs en zorg voor jeugd gestart vanuit de
samenwerkingsverbanden en de gemeenten in Midden-Holland. De voorlopersaanpak is bedoeld als
aanjager en knooppunt voor de voorbereiding en implementatie van passend onderwijs PO en VO en
de transitie zorg voor jeugd.
                                                     59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Thema’s voor de ontwikkelagenda zijn:
      De samenwerking tussen onderwijs en jeugdzorg, o.a. door
       - het ontwikkelen van een gezamenlijke werkwijze voor integrale toegang op het niveau van
       de school
       - uitwerking ondersteuningsteams op school
       - gezamenlijk vormgeven van een expertteam voor toegang tot maatwerkvoorzieningen
       jeugdhulp en speciaal onderwijs
      Preventie: versterken van de pedagogische kracht op scholen
      Anders inzetten van budgetten
      Afstemming van scholing van professionals van onderwijs respectievelijk CJG
      Onderwijshuisvesting
      Leerplicht
      Thuiszitters
      Leerlingenvervoer
      Overgangsmomenten
      Aansluiting van het V(S)O op de toeleiding naar werk of arbeidsmatige dagbesteding
      Afstemming met randgemeenten
      Overleg structureel borgen op bestuurlijk niveau van de uitvoering
      Anderstaligen
      Onderwijs voor hoogbegaafden
      Jeugdmatch
                                                 60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>