<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Gouda 2017
Intitulé
De raad van de gemeente Gouda;
Gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 9 mei 2017;
Gezien het advies van de Goudse Adviesraad Sociaal Domein van 20 april 2017;
Gelet op artikelen 8, eerste lid, onderdeel a en d, van de Participatiewet, artikel 35, onderdeel a en c,
van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers
(IOAW) en artikel 35, eerste lid, onderdeel a en c, van de Wet inkomensvoorziening oudere en
gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ);
besluit: de Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Gouda 2017 vast te stellen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen
Artikel 1. Begrippen
In deze verordening wordt verstaan onder:
- uitkering: algemene bijstand op grond van de Participatiewet of een uitkering op grond van de Wet
     inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) of
     de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen
     (IOAZ);
- bijstandsnorm: 1° toepasselijke bijstandsnorm als bedoeld in artikel 5, onderdeel c, van de
     Participatiewet, of 2° grondslag van de uitkering als bedoeld in artikel 5 van de IOAW of IOAZ voor
     zover sprake is van een uitkering op grond van deze wetten;
- benadelingsbedrag: netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep
     wordt, of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
     voorziening in het bestaan;
- verlaging: korting op de uitkering of inkomensvoorziening als bedoeld in artikel 18, tweede, vijfde
     en zesde lid van de Participatiewet, de artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAW en de
     artikelen 20 en 38, twaalfde lid, van de IOAZ.
Artikel 2. Het besluit tot opleggen van een verlaging
In het besluit tot het opleggen van een verlaging van de uitkering als bedoeld in de artikel 9a, twaalfde
lid, en artikel 18, tweede, vijfde en zesde lid, van de Participatiewet, artikel 20, en artikel 38, twaalfde
lid, van de IOAW en artikel 20, en artikel 38, twaalfde lid, van de IOAZ worden in ieder geval vermeld:
a. de reden van de verlaging;
b. de duur van de verlaging;
c. het bedrag of percentage waarmee de uitkering wordt verlaagd, en, indien van toepassing,
d. de reden om af te wijken van de standaardverlaging.
Artikel 3. Afzien van verlaging
1. Het college ziet af van een verlaging als:
      a. elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt; of als
      b. de gedraging meer dan één jaar voor constatering daarvan door het college heeft
           plaatsgevonden.
2. Het college kan geheel of gedeeltelijk afzien van een verlaging als het daarvoor dringende
      redenen aanwezig acht.
3. Als het college afziet van een verlaging op grond van dringende redenen, wordt een
      belanghebbende hiervan schriftelijk op de hoogte gesteld.
Artikel 4. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging
1. Indien het besluit tot afstemming vóór de 15e van een maand bekend wordt gemaakt, kan de
      verlaging worden toegepast over diezelfde kalendermaand.
      Wordt het besluit tot afstemming na de 15e aan belanghebbende bekendgemaakt, dan kan de
      verlaging eerst worden toegepast over de eerstvolgende kalendermaand.
2. In afwijking van het eerste lid kan de verlaging over voorliggende maanden worden toegepast,
      voor zover de bijstand over deze maanden nog niet is uitbetaald.
3. Indien de verlaging niet of niet geheel ten uitvoer kan worden gelegd omdat het recht op bijstand
      is beëindigd, wordt aan belanghebbende medegedeeld dat (het resterende deel van) de verlaging
      ten uitvoer wordt gelegd indien hij binnen een jaar na die mededeling opnieuw een uitkering
      ontvangt.
Artikel 5. Berekeningsgrondslag
1. Een verlaging wordt berekend over de bijstandsnorm.
2. In afwijking van het eerste lid kan een verlaging worden toegepast op de bijzondere bijstand als:
      a. aan belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met toepassing van artikel 12 van de
           Participatiewet; of
      b. de verwijtbare gedraging van belanghebbende in relatie met zijn recht op bijzondere bijstand
           daartoe aanleiding geeft.
3. Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel a, moet in de hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’
      worden gelezen als ‘bijstandsnorm inclusief de op grond van artikel 12 van de Participatiewet
      verleende bijzondere bijstand’.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>4. Bij toepassing van het tweede lid, onderdeel b, moet in de hoofdstukken 2, 3 en 4 ‘bijstandsnorm’
     worden gelezen als ‘de verleende bijzondere bijstand’.
Hoofdstuk 2. Niet nakomen van de niet geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot de
arbeidsinschakeling
Artikel 6. Gedragingen Participatiewet
Gedragingen van een belanghebbende waardoor een verplichting op grond van artikel 9, eerste lid,
artikel 9a, achtste lid, artikel 17, tweede lid en artikel 55 van de Participatiewet niet of onvoldoende
wordt nagekomen, worden onderscheiden in de volgende categorieën:
a. eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
     werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van de registratie;
b. tweede categorie:
      1°. het niet of onvoldoende meewerken aan het opstellen, uitvoeren en evalueren van een plan
          van aanpak als bedoeld in artikel 44a van de Participatiewet;
      2°. het onvoldoende nakomen van verplichtingen als bedoeld in artikel 9, eerste lid, of artikel 55
          van de Participatiewet, voor zover het gaat om een belanghebbende jonger dan 27 jaar,
          gedurende vier weken na een melding als bedoeld in artikel 43, vierde en vijfde lid, van de
          Participatiewet, voor zover deze verplichtingen niet worden genoemd in artikel 18, vierde lid,
          van de Participatiewet;
      3°. het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken verplichtingen als bedoeld in artikel 9,
          eerste lid, onderdeel b, van de Participatiewet niet te willen nakomen, wat heeft geleid tot het
          intrekken van de ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder, bedoeld in
          artikel 9a, eerste lid, van de Participatiewet;
      4°. het niet of onvoldoende verrichten van een door het college opgedragen tegenprestatie naar
          vermogen als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel c, van de Participatiewet;
c. derde categorie: het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen,
      als bedoeld in artikel 9, eerste lid, onderdeel a, van de Participatiewet, voor zover dit niet
      voortvloeit uit een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet.
Artikel 6a. Niet meewerken aan taaltoets
1. Als een belanghebbende niet meewerkt aan het afleggen van de taaltoets als bedoeld in artikel
     18b, tweede lid, van de Participatiewet, volstaat het college met het opleggen van een schriftelijke
     waarschuwing, mits in de 2 jaar voorafgaand aan de gedraging niet reeds een waarschuwing is
     opgelegd.
2. Indien een belanghebbende een tweede of volgende keer niet meewerkt aan het afleggen van de
     taaltoets als bedoeld in artikel 18b, tweede lid, van de Participatiewet wordt een verlaging
     opgelegd van:
     a. 20 procent van de bijstandsnorm gedurende 1 maand; als belanghebbende zich binnen 12
          maanden nadat het college een schriftelijke waarschuwing heeft opgelegd vanwege het niet
          meewerken aan het afleggen van de taaltoets opnieuw schuldig maakt aan dezelfde
          verwijtbare gedraging;
     b. 40 procent van de bijstandsnorm gedurende 1 maand als belanghebbende zich binnen 12
          maanden na bekendmaking van een besluit waarmee een eerdere verlaging is toegepast
          vanwege het niet meewerken aan het afleggen van de taaltoets opnieuw schuldig maakt aan
          dezelfde verwijtbare gedraging;
     c. telkens 100 procent van de bijstandsnorm gedurende 1 maand als belanghebbende zich
          binnen 12 maanden na bekendmaking van een besluit in de zin van artikel 6a, lid 2, onderdeel
          b of c van deze verordening, opnieuw schuldig maakt aan dezelfde verwijtbare gedraging.
Artikel 7. Gedragingen IOAW en IOAZ
Gedragingen van een belanghebbende waardoor een verplichting op grond van artikel 37, eerste lid
en artikel 38, achtste lid, van de IOAW of van de IOAZ niet of onvoldoende wordt nagekomen, worden
onderscheiden in de volgende categorieën:
a. eerste categorie: het zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij het Uitvoeringsinstituut
     werknemersverzekeringen of het niet tijdig laten verlengen van de registratie;
b. tweede categorie:
      1°. het niet of in onvoldoende mate meewerken aan een onderzoek naar de mogelijkheden tot
          arbeidsinschakeling;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>      2°. het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het college aangeboden voorziening als
          bedoeld in de artikelen 36eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAW of van de
          IOAZ, voor zover dit niet heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot voortijdige
          beëindiging van die voorziening;
      3°. het uit houding en gedrag ondubbelzinnig laten blijken de verplichtingen als bedoeld in artikel
          37, eerste lid, onderdeel e, van de IOAW of van de IOAZ niet te willen nakomen, wat heeft
          geleid tot het intrekken van de ontheffing van de arbeidsplicht voor een alleenstaande ouder
          als bedoeld in artikel 38, eerste lid, van de IOAW of van de IOAZ;
      4°. het niet of onvoldoende verrichten van een door het college opgedragen tegenprestatie naar
          vermogen als bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel f, van de IOAW of van de IOAZ;
c.   derde categorie:
     het niet of onvoldoende gebruik maken van een door het college aangeboden voorziening gericht
     op arbeidsinschakeling als bedoeld in de artikelen 36, eerste lid, en 37, eerste lid, onderdeel e,
     van de IOAW of van de IOAZ, voor zover dit heeft geleid tot het geen doorgang vinden of tot
     voortijdige beëindiging van die voorziening.
Artikel 8. Hoogte en duur van de verlaging
De verlaging bij gedragingen als bedoeld in de artikelen 6 en 7, wordt vastgesteld op:
a. 10%van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen van de eerste categorie;
b. 50% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen van de tweede categorie;
c. 100% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij gedragingen van de derde categorie.
Hoofdstuk 3. Niet nakomen van de geüniformeerde verplichtingen met betrekking tot de
arbeidsinschakeling
Artikel 9. Duur verlaging bij schending geüniformeerde arbeidsverplichtingen
Als een belanghebbende een verplichting als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet
niet of onvoldoende nakomt, bedraagt de verlaging 100 procent van de bijstandsnorm gedurende één
maand.
Artikel 10. Verrekenen verlaging
1. Bij een verlaging als bedoeld in artikel 9 van deze verordening, kan de verlaging worden
     toegepast over drie maanden waarbij zowel aan de maand van oplegging als aan de twee
     daaropvolgende maanden een derde van de verlaging wordt toebedeeld.
2. Als sprake is van een verlaging op grond van artikel 18, vierde lid, onderdeel a, van de
     Participatiewet, vindt geen verrekening als bedoeld in het eerste lid plaats.
Hoofdstuk 4. Overige gedragingen die leiden tot een verlaging
Artikel 11. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
1. Indien de belanghebbende een tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
     voorziening in het bestaan heeft betoond als bedoeld in artikel 18, tweede lid, van de
     Participatiewet, wordt de bijstand verlaagd, naar gelang de hoogte van het benadelingsbedrag.
2. Onverminderd artikel 2, tweede lid van deze verordening, wordt de verlaging als volgt vastgesteld:
     a. indien de belanghebbende bijzondere bijstand aanvraagt voor kosten waarvoor hij aanspraak
          had kunnen maken op een voorliggende voorziening: 100 procent van het benadelingsbedrag;
     b. indien de belanghebbende algemene bijstand aanvraagt voor kosten waarvoor hij aanspraak
          had kunnen maken op een voorliggende voorziening: 100 procent van het benadelingsbedrag,
          tenzij het inkomen van belanghebbende hierdoor langdurig veel lager zou zijn dan de
          toepasselijke bijstandsnorm minus de verlaging die het college zou toepassen;
     c. indien de belanghebbende zijn middelen onverantwoord besteedt: 20 procent van de
          bijstandsnorm gedurende de periode dat belanghebbende bij verantwoorde besteding van de
          middelen nog geen beroep de bijstand had hoeven doen;
     d. indien belanghebbende de hem opgelegde verplichting als bedoeld in artikel 55 van de wet
          niet nakomt: 50 procent van de bijstandsnorm gedurende een maand.
Artikel 12. Zeer ernstige misdragingen
Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt tegenover personen en instanties die zijn belast
met de uitvoering van de Participatiewet als bedoeld in artikel 9, zesde lid, van die wet, of tegenover
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>personen en instanties die zijn belast met de uitvoering van de IOAW en van de IOAZ als bedoeld in
artikel 37, eerste lid, onder g, van die wetten wordt een verlaging opgelegd van:
a. 100% van de bijstandsnorm gedurende drie maanden bij het uitoefenen van fysiek geweld tegen
     de in het eerste lid genoemde personen;
b. 50% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het uitoefenen van fysiek geweld tegen
     materiële zaken en bij mondelinge of schriftelijke bedreigingen gericht tegen de in het eerste lid
     genoemde personen.
Artikel 13. Niet nakomen van overige verplichtingen
Als een belanghebbende een door het college opgelegde verplichting als bedoeld in artikel 55 van de
Participatiewet niet of onvoldoende nakomt, wordt een verlaging toegepast. De verlaging wordt
vastgesteld op:
a. 20% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het niet of onvoldoende nakomen van
     verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
b. 20% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het niet of onvoldoende nakomen van
     verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een bepaalde vorm van bijstand;
c. 40% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het niet of onvoldoende nakomen van
     verplichtingen die strekken tot vermindering van de bijstand;
d. 100% van de bijstandsnorm gedurende één maand bij het niet of onvoldoende nakomen van
     verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
Hoofdstuk 5. Samenloop en recidive
Artikel 14. Samenloop van gedragingen
1. Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere in deze verordening of
     artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet, of artikel 18b van de Participatiewet genoemde
     verplichtingen, wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en duur van de
     verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is gesteld.
2. Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van één of meerdere in deze
     verordening of artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet, of artikel 18b van de Participatiewet
     genoemde verplichtingen, wordt voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging opgelegd.
     Deze verlagingen worden gelijktijdig opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de gedraging, de
     mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van de belanghebbende niet verantwoord is.
3. Als sprake is van één gedraging die schending oplevert van zowel een in deze verordening of
     artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet, of artikel 18b van de Participatiewet genoemde
     verplichting als een in artikel 17, eerste lid, van de Participatiewet genoemde verplichting, wordt
     geen verlaging opgelegd, voor zover voor die schending een bestuurlijke boete wordt opgelegd.
4. Als sprake is van meerdere gedragingen die schending opleveren van zowel een in deze
     verordening of artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet, of artikel 18b van de Participatiewet
     genoemde verplichting als een in artikel 17, eerste lid, van de Participatiewet genoemde
     verplichting, waarvoor een bestuurlijke boete kan worden opgelegd, wordt voor iedere gedraging
     een afzonderlijke verlaging opgelegd, tenzij dit gelet op de ernst van de gedraging, de mate van
     verwijtbaarheid en de omstandigheden van de belanghebbende niet verantwoord is.
Artikel 15. Recidive
1. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee
     een verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in de artikelen 6, onderdeel b en
     c, 7, onderdeel b en c, art. 12 eerste lid, onderdeel b, en art. 12 tweede lid, onderdeel b, of artikel
     13 opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt de uitkering bij de eerste
     herhaling verlaagd gedurende 2 maanden, en bij een volgende herhaling gedurende 3 maanden.
2. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee
     een verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in de artikelen 6, onderdeel a, of
     art. 7, onderdeel a, schuldig maakt aan eenzelfde verwijtbare gedraging, wordt telkens de hoogte
     van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld.
3. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee
     een verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de
     Participatiewet, opnieuw schuldig maakt aan een verwijtbare gedraging als bedoeld in artikel 18,
     vierde lid, van de Participatiewet, wordt de uitkering bij de eerste herhaling met 100% van de
     bijstandsnorm verlaagd gedurende 2 maanden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>4. Als een belanghebbende zich binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee
     een verlaging is toegepast vanwege een gedraging als bedoeld in de artikel 12, eerste lid,
     onderdeel a of artikel 12, tweede lid, onderdeel a, opnieuw schuldig maakt aan eenzelfde
     verwijtbare gedraging, wordt de uitkering steeds (met 100%) verlaagd voor 3 maanden.
Hoofdstuk 6. Blijvende of tijdelijke weigering IOAW/IOAZ
Artikel 16. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZ
Als het college de uitkering op grond van artikel 20, eerste lid, van de Wet inkomensvoorziening
oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers of artikel 20, tweede lid, van de Wet
inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen blijvend of
tijdelijk weigert en de gedraging die tot deze weigering heeft geleid tevens op grond van deze
verordening tot een verlaging zou kunnen leiden, blijft een verlaging ter zake van die gedraging
achterwege.
Artikel 17. Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering
1. Het college kan de uitkering tijdelijk weigeren naar de mate waarin de belanghebbende inkomen
     als bedoeld in of op grond van artikel 8, van de IOAW of de IOAZ zou hebben kunnen verwerven,
     als:
     a. aan de beëindiging van zijn dienstbetrekking een dringende reden ten grondslag ligt in de zin
          van artikel 678, van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek en een persoon ter zake een verwijt
          kan worden gemaakt; of
     b. de dienstbetrekking is beëindigd door of op verzoek van een persoon zonder dat aan de
          voortzetting ervan zodanige bezwaren waren verbonden, dat deze voortzetting redelijkerwijs
          niet van hem zou kunnen worden gevergd.
2. Het college kan de uitkering blijvend weigeren naar de mate waarin de belanghebbende inkomen
     als bedoeld in of op grond van artikel 8, van de IOAW van de IOAZ zou hebben kunnen
     verwerven, als een persoon:
     a. nalaat algemeen geaccepteerde arbeid te aanvaarden; of
     b. door eigen toedoen geen algemeen geaccepteerde arbeid verkrijgt.
Hoofdstuk 7. Slotbepalingen
Artikel 18. Intrekken oude verordeningen
De Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Gouda 2015 wordt ingetrokken met
ingang van de inwerkingtreding van deze verordening.
Artikel 19. Inwerkingtreding
Deze verordening treedt in werking op […] 2017.
Artikel 20. Citeertitel
Deze verordening wordt aangehaald als: Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ
Gouda 2017.
Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van […].
De raad van de gemeente voornoemd,
De voorzitter,
De griffier,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Toelichting
Algemeen
Rechten en plichten in de Participatiewet
De gemeente heeft een verantwoordelijkheid met betrekking tot de invulling van de rechten en
plichten van bijstandsgerechtigden. Mede gelet op de rechtszekerheid van een bijstandsgerechtigde
moet het gemeentelijk beleid vastgelegd worden in een verordening.
Artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet spreekt over het afstemmen van de bijstand en de
daaraan verbonden verplichtingen op de omstandigheden, mogelijkheden en middelen van een
belanghebbende. In deze bepaling wordt benadrukt dat het vaststellen van de hoogte van de uitkering
en de daaraan verbonden verplichtingen voor bijstandsgerechtigden maatwerk is. Daarbij moet recht
worden gedaan aan de individuele situatie en de persoonlijke omstandigheden van
bijstandsgerechtigden. Artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet legt een directe koppeling tussen
de rechten en plichten van uitkeringsgerechtigden: het recht op een uitkering is altijd verbonden aan
de plicht zich in te zetten om weer onafhankelijk te worden van de uitkering. Dit betekent dat de
vaststelling van de hoogte van de uitkering niet alleen afhangt van de toepasselijke uitkeringsnorm en
de beschikbare middelen van de bijstandsgerechtigde, maar ook van de mate waarin de
verplichtingen worden nagekomen. De inspanningen die van de bijstandsgerechtigde naar vermogen
kunnen worden verwacht, spelen ook een rol.
Wanneer het college tot het oordeel komt dat een bijstandsgerechtigde zijn verplichtingen niet of in
onvoldoende mate nakomt, verlaagt het de uitkering. Er is dus geen sprake van een bevoegdheid,
maar van een verplichting. Alleen wanneer iedere vorm van verwijtbaarheid ontbreekt, ziet het college
af van een dergelijke verlaging. Het college moet niettemin bij de vaststelling van de verlaging
rekening houden met de persoonlijke omstandigheden en de individueel vastgestelde verplichtingen.
Het college kan dan ook van een verlaging afzien als het college daartoe zeer dringende reden
aanwezig acht. Zie ook toelichting artikel 3.
Met ingang van 1 januari 2015 zijn in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet geüniformeerde
arbeidsverplichtingen opgenomen. Voor schending van deze verplichting geldt dat de bijstand in
beginsel moet worden verlaagd met honderd procent gedurende één tot drie maanden. In de
verordening wordt de duur van de verlaging vastgelegd (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet).
Sinds 1 januari 2016 is de taaleis als nieuwe verplichting opgenomen in de Participatiewet (artikel
18b). Dit artikel bevat een inspanningsverplichting voor bijstandsgerechtigden om de Nederlandse taal
te leren beheersen, voor zover dit noodzakelijk is voor het naar vermogen verkrijgen, aanvaarden en
behouden van algemeen geaccepteerde arbeid. Voor schending van deze verplichting geldt dat de
bijstand in beginsel trapsgewijs moet worden verlaagd met 20% gedurende 6 maanden in de periode
0-6 maanden na de schriftelijke kennisgeving dat een bijstandsgerechtigde de taal onvoldoende
beheerst, 40% gedurende 6 maanden in de periode 6-12 maanden na de schriftelijke kennisgeving en
bijstandsgerechtigde niet voldoet aan de voortgang die van hem verwacht mag worden met het
verwerven van de vaardigheden in de Nederlandse taal. 100% voor onbepaalde tijd na 12 maanden
na de schriftelijke kennisgeving en bijstandsgerechtigde niet voldoet aan de voortgang die van hem
verwacht mag worden met het verwerven van de vaardigheden in de Nederlandse taal. (artikel 18b,
negende lid, tiende lid en elfde lid, van de Participatiewet).
Recidive
Is afgezien van een verlaging wegens het ontbreken van elke vorm van verwijtbaarheid, dan is het niet
mogelijk om bij toepassing van bepalingen ten aanzien van recidive deze gedraging mee te tellen. Is
vanwege de afstemming op grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet of vanwege
dringende redenen afgezien van het opleggen van een verlaging, dan is daarin geen reden gelegen
om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive.
Herbeoordeling maatregel
Het college beoordeelt uiterlijk drie maanden na de datum van de beschikking of de omstandigheden
en het gedrag van belanghebbende aanleiding geven de beslissing te herzien (artikel 18, derde lid,
van de Participatiewet). Bij een dergelijke herbeoordeling hoeft niet opnieuw een besluit te worden
genomen, waarbij alle feiten en omstandigheden opnieuw tegen het licht worden gehouden. Het heeft
slechts als doel vast te stellen of belanghebbende tussentijds (binnen de periode waarover de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>verlaging zich uitstrekt) blijk heeft gegeven van een zodanige gedragsverandering of dat sprake is van
een zodanige wijziging van omstandigheden, dat aanleiding bestaat de eerder opgelegde verlaging in
zwaarte of duur bij te stellen.1 Artikel 18, derde lid, van de Participatiewet is naar oordeel van het
ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid niet van toepassing als sprake is van schending
van een van de geüniformeerde arbeidsverplichtingen (artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet).
Ten aanzien van geüniformeerde arbeidsverplichtingen is artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet
van toepassing. Verschil tussen artikel 18, derde lid, en artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet is
dat artikel 18, elfde lid, pas wordt toegepast als belanghebbende daarom vraagt.
Sanctie; punitief of reparatoir
Een verlaging krachtens de afstemmingsverordening is een punitieve sanctie voor zover de verlaging
wordt opgelegd omdat belanghebbende zich zeer ernstig heeft misdragen. 2 Als een betreffende
gedraging ook een strafbaar feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor worden
vervolgd. Deze verlaging en de strafvervolging kunnen alleen naast elkaar bestaan als sprake is van
juridisch te onderscheiden feiten. Bijvoorbeeld: belanghebbende beledigt opzettelijk een ambtenaar.
Strafrechtelijk bezien kan een geldboete worden opgelegd of een gevangenisstraf van ten hoogste
drie maanden. Daarnaast is sprake van zich zeer ernstig misdragen zoals bedoeld in artikel 9, zesde
lid, van de Participatiewet op grond waarvan de bijstand kan worden verlaagd.
In andere gevallen waarin een verlaging wordt opgelegd krachtens de afstemmingsverordening is
sprake van een reparatoire sanctie (bijvoorbeeld bij schending arbeidsverplichting). Als een
betreffende gedraging ook een strafbaar feit oplevert, kan belanghebbende hier strafrechtelijk voor
worden vervolgd. De verlaging en de strafvervolging kunnen naast elkaar bestaan omdat het hier gaat
om een reparatoire maatregel en een punitieve sanctie.
Afstemmen in de IOAW en de IOAZ
Sinds 1 juli 2010 heeft het college de mogelijkheid een uitkering op grond van de IOAW of van de
IOAZ te verlagen of te weigeren als een belanghebbende de aan het recht op uitkering verbonden
verplichtingen niet of onvoldoende nakomt (artikel 20 van de IOAW en van de IOAZ). Het gemeentelijk
beleid moet vastgelegd worden in een verordening (artikel van de 35, eerste lid, onderdeel d van de
IOAW en van de IOAZ).
De verlaging van de uitkering komt in de plaats van het boete- en maatregelenregime, waarbij moet
worden opgemerkt dat de mogelijkheid om een boete op te leggen al per 1 januari 2010 was
vervallen.
Niet verlenen van medewerking
Het niet verlenen van medewerking zal niet snel aanleiding geven tot verlaging van de bijstand. Het
belangrijkste voorbeeld van de medewerkingsplicht is het toestaan van een huisbezoek. In de praktijk
zal het niet toestaan van een huisbezoek echter leiden tot beëindiging of intrekking van het recht op
bijstand omdat het recht op bijstand niet meer kan worden vastgesteld. Het verlagen van de bijstand is
in dat geval niet aan de orde. Het niet voldoen aan een oproep om op een bepaalde plaats en tijd te
verschijnen in verband met arbeidsinschakeling valt ook onder het niet voldoen aan de
medewerkingsplicht. In de praktijk betreft het echter veelal oproepen voor gesprekken om bepaalde
inlichtingen te verstrekken zodat het niet verschijnen dan wordt gezien als het niet nakomen van de
inlichtingenplicht. Daarom is ervoor gekozen het niet verlenen van medewerking zoals bedoeld in
artikel 17, tweede lid, van de Participatiewet niet als verlagingswaardige gedraging op te nemen in
deze verordening. Uitzondering hierop vormt het niet meewerken aan het afleggen van een taaltoets
in het kader van de taaleis (artikel 18b van de Participatiewet). Artikel 6a van deze verordening bevat
een afstemmingsregime voor deze specifieke vorm van het niet verlenen van medewerking. Hiervoor
is gekozen omdat het niet sanctioneren van deze gedraging onbedoeld een stimulans kan vormen om
het objectief vaststellen van de taalvaardigheid en daarmee de toepassing van de taaleis te frustreren
(zie ook de toelichting op artikel 6a van deze verordening).
1
  CRvB 19-04-2011, nr. 10/4882 WWB, ECLI:NL:CRVB:2011:BQ3002.
2
  CRvB 31-12-2007, nrs. 06/4510 WWB, ECLI:NL:CRVB:2007:BC1811, CRvB 29-07-2008, nrs. 07/2262 WWB e.a.,
ECLI:NL:CRVB:2008:BD9023, CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919 en CRvB 19-
01-2010, nr. 08/1012 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BL0052.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Schenden van de inlichtingenplicht
De bestuurlijke boete is per 1 januari 2013, met de inwerkingtreding van de Fraudewet, opnieuw
ingevoerd in de Wet werk en bijstand (thans: Participatiewet), IOAW en IOAZ. De bestuurlijke boete
moet worden opgelegd bij een schending van de inlichtingenplicht en komt in de plaats van de
verlaging van de bijstand.
Artikelsgewijze toelichting
Alleen die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hier behandeld.
Artikel 1. Begrippen
Begrippen die al zijn omschreven in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de Algemene wet
bestuursrecht (hierna: Awb) of de Gemeentewet worden niet afzonderlijk gedefinieerd in deze
verordening. Deze zijn vanzelfsprekend van toepassing op deze verordening.
Benadelingsbedrag
Het benadelingsbedrag is de netto-uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een
beroep wordt of is gedaan ten gevolge van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de
voorziening in het bestaan. Voor het bepalen van het benadelingsbedrag wordt uitgegaan van het
nettobedrag van de uitkering, zoals ook het geval is bij het benadelingsbedrag in het kader van de
bestuurlijke boete.3
Artikel 2. Het besluit tot opleggen van een verlaging
Het verlagen van een uitkering op grond van deze verordening vindt plaats door middel van een
besluit. Tegen dit besluit kan een belanghebbende bezwaar maken en beroep instellen. In dit artikel is
aangegeven wat in het besluit in ieder geval moet worden vermeld. Deze eisen vloeien rechtstreeks
voort uit de Awb en dan vooral uit het motiveringsvereiste. Het motiveringsvereiste houdt onder
andere in dat een besluit kenbaar is en van een deugdelijke motivering is voorzien.
Artikel 3. Afzien van verlaging
Het afzien van het opleggen van een verlaging “indien elke vorm van verwijtbaarheid ontbreekt", is
overgenomen uit artikel 18, negende lid, van de Participatiewet, respectievelijk artikel 20, derde lid,
van de IOAW en van de IOAZ. Aangenomen moet worden dat hiervan uitsluitend sprake is bij
evidente afwezigheid van verwijtbaarheid.4 Het is aan het college te beoordelen of elke vorm van
verwijtbaarheid ontbreekt aan het betreffende gedrag. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van
verwijtbaarheid afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive
deze gedraging mee te tellen (zie artikel 16 van deze verordening). Is vanwege de afstemming op
grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet van een verlaging afgezien dan is daarin geen
reden gelegen om de betreffende gedraging buiten beschouwing te laten in geval van recidive.
Een andere reden om af te zien van het opleggen van een verlaging is dat de gedraging te lang
geleden heeft plaatsgevonden (verjaring). Omwille van de effectiviteit (“lik op stuk” beleid) is het nodig
dat een verlaging spoedig nadat de gedraging heeft plaatsgehad, wordt opgelegd.
Om deze reden regelt artikel 3, eerste lid, onderdeel b, van deze verordening dat het college geen
verlagingen oplegt voor gedragingen die langer dan één jaar geleden hebben plaatsgevonden. Dit
heeft tevens als voordeel dat een uitkeringsgerechtigde niet te lang in onzekerheid wordt gehouden
over de vraag of het college overgaat tot het opleggen van een verlaging.
Afzien van verlagen in verband met dringende redenen
In het tweede lid van artikel 3 is geregeld dat kan worden afgezien van het opleggen van een
verlaging als daarvoor dringende redenen aanwezig zijn. De verordening stelt een algemene
verplichting tot het opleggen van een verlaging voorop. Uitzonderingen moeten echter mogelijk zijn als
voor de belanghebbende onaanvaardbare consequenties zouden optreden. Uit het woord "dringend"
blijkt dat er wel iets heel bijzonders en uitzonderlijks aan de hand moet zijn, wil een afwijking van het
algemene principe gerechtvaardigd zijn. Wat dringende redenen zijn, is afhankelijk van de concrete
situatie en kan dus niet op voorhand worden vastgelegd. Er kan worden gedacht aan financiële of
sociale gevolgen voor belanghebbende en/of diens gezin. Daarbij moet worden opgemerkt dat
3
  Kamerstukken II 2011/12, 33 207, nr. 3, blz. 43.
4
  CRvB 24-07-2001, nr. 99/1857 NABW, ECLI:NL:CRVB:2001:AD4887.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>ernstige financiële gevolgen op zichzelf geen reden zijn om van een verlaging af te zien, omdat dit
inherent is aan het verlagen van een uitkering. Volgens vaste rechtspraak moet vast staan dat sprake
is van een acute noodsituatie en dat de behoeftige omstandigheden waarin de betrokkene verkeert op
geen enkele andere wijze zijn te verhelpen zodat het verlenen van bijstand onvermijdelijk is. Een
acute noodzaak is aan de orde als de situatie levensbedreigend is of blijvend ernstig psychisch of
lichamelijk letsel of invaliditeit tot gevolg kan hebben.
Afzien van verlagen ook mogelijk bij geüniformeerde arbeidsverplichtingen
De wet schrijft bij overtreding van een geüniformeerde arbeidsverplichting een afstemming voor van
honderd procent van de bijstand gedurende één tot drie maanden. Op grond van artikel 18, tiende lid,
van de Participatiewet moet het college een op te leggen maatregel of een opgelegde maatregel
afstemmen op de omstandigheden van een belanghebbende en diens mogelijkheden om middelen te
verwerven. Dit als - volgens het college - dringende redenen daartoe noodzaken, gelet op bijzondere
omstandigheden. Op grond van bijzondere omstandigheden kan het college besluiten de maatregel
op een lager niveau, voor een kortere duur of op nul vast te stellen.
Schriftelijke mededeling in verband met recidive
Het doen van een schriftelijke mededeling in een beschikking dat het college afziet van het opleggen
van een verlaging wegens dringende redenen is van belang in verband met eventuele recidive (artikel
4, derde lid). Het opleggen van een verlaging bij recidive is geregeld in artikel 15.
Artikel 4. Ingangsdatum en tijdvak van een verlaging
Eerste lid
Het afstemmen van de bijstand vindt plaats door het verlagen van de bijstandsnorm. Verlaging van de
bijstandsnorm kan in beginsel op twee manieren:
a. met terugwerkende kracht, door middel van een herziening van de bijstandsnorm; of
b. door middel van verlaging van het bijstandsbedrag in de eerstvolgende maand(en).
Het verlagen van de bijstandsnorm die in de nabije toekomst wordt verstrekt, is de gemakkelijkste
methode. Het college hoeft in dat geval niet over te gaan tot herziening van de bijstand en het te veel
betaalde bedrag aan bijstand terug te vorderen. Om die reden is in dit lid vastgelegd dat een verlaging
ten uitvoer wordt gelegd naar de toekomst toe.
Om een beter ‘lik-op-stuk’ beleid te kunnen voeren is bepaald dat de verlaging wordt opgelegd met
ingang van de lopende kalendermaand, waarbij wordt uitgegaan van de voor die maand geldende
bijstandsnorm, mits het besluit tot verlaging bekend is gemaakt voor de 15e van de lopende maand.
Wordt het besluit verlaging na de 15e van de maand bekend gemaakt, dan is het redelijk om, gezien
de korte termijn tot de betaling van de bijstand, de verlaging in te laten gaan met ingang van de
eerstvolgende maand.
Tweede lid
Wanneer een bijstandsbedrag nog niet (volledig) aan de bijstandsgerechtigde is uitbetaald, is het
praktisch om de verlaging van de bijstandsnorm toe te passen op het bedrag dat nog uitbetaald zou
moeten worden. Van deze mogelijkheid zal met name gebruik gemaakt worden bij
aanvraagprocedures.
Derde lid
Indien de verlaging niet (geheel) kan worden uitgevoerd omdat het recht op bijstand wordt beëindigd,
wordt het resterende deel van de verlaging ten uitvoer gelegd indien de belanghebbende met ingang
van een datum binnen een jaar na de bekendmaking van het besluit tot beëindiging opnieuw bijstand
wordt toegekend.
In de beëindigingsbeschikking zal dan medegedeeld worden dat belanghebbende een maatregel kan
krijgen indien hij binnen een jaar opnieuw een uitkering ontvangt. Deze mededeling is geen besluit.
Als belanghebbende binnen een jaar opnieuw een uitkering ontvangt, zal in de
toekenningsbeschikking tevens een afstemmingsbesluit genomen worden.
Wordt aan belanghebbende niet per een datum gelegen binnen een jaar na bekendmaking van het
afstemmingsbesluit, opnieuw bijstand toegekend, dan komt de verlaging (of het restant daarvan) te
vervallen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Artikel 5. Berekeningsgrondslag
Tweede lid
In het tweede lid is bepaald dat een verlaging ook kan worden toegepast op de bijzondere bijstand als
aan een belanghebbende bijzondere bijstand wordt verleend met toepassing van artikel 12 van de
Participatiewet. Personen tussen de 18 en 21 jaar ontvangen een lage jongerennorm, die indien
noodzakelijk wordt aangevuld door middel van aanvullende bijzondere bijstand in de kosten van
levensonderhoud. Als een verlaging uitsluitend op de lage jongerennorm wordt opgelegd, zou dit
leiden tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de 21-jarigen. Daarom is in het derde lid geregeld dat de
berekeningsgrondslag in dat geval bestaat uit de bijstandsnorm inclusief de verleende bijzondere
bijstand op grond van artikel 12 van de Participatiewet.
Op grond van het tweede lid, onderdeel b, is het mogelijk dat het college een verlaging oplegt over de
bijzondere bijstand. Er moet dan wel een verband bestaan tussen de gedraging van een
belanghebbende en zijn recht op bijzondere bijstand. Een verlaging kan uitsluitend worden opgelegd
als daadwerkelijk bijzondere bijstand is verstrekt.
Artikel 6. Gedragingen Participatiewet
De artikelen 6 en 8 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 6 worden
schendingen van verplichtingen uit de Participatiewet geformuleerd. De verwijtbare gedragingen die
zijn genoemd in artikel 6 zijn ondergebracht in categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 8 een
gewicht toegekend in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete
gevolgen heeft voor het niet verkrijgen van betaalde arbeid.
Niet of onvoldoende nakomen van verplichtingen
De verwijtbare gedragingen omvatten zowel het niet, als het onvoldoende nakomen van diverse
verplichtingen. Artikel 18, tweede lid, van de WWB zoals dat luidde vóór 1 januari 2015 bepaalt dat het
college moest afstemmen als een belanghebbende de verplichtingen "niet of onvoldoende nakomt".
Met het huidige artikel 18, tweede lid, van de Participatiewet wordt dit gewijzigd in "het niet nakomen
van de verplichtingen". Het woord "onvoldoende" valt hiermee weg. Gemeend wordt dat de wetgever
hiermee echter geen inhoudelijke wijziging heeft beoogd en dat dit moet worden gelezen als het niet
of onvoldoende nakomen van verplichtingen. Om onduidelijkheid hierover te voorkomen is daarom in
artikel 6 neergelegd dat sprake is van een verwijtbare gedraging bij het niet of onvoldoende nakomen
van de verplichtingen.
Het niet naar vermogen proberen algemeen geaccepteerde arbeid te verkrijgen (onderdeel c)
Deze verwijtbare gedraging is niet aan de orde voor zover het gaat om het niet naar vermogen
proberen te verkrijgen van algemeen geaccepteerde arbeid als dit het gevolg is van een gedraging
zoals bedoeld in artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet. In artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet staan de geüniformeerde arbeidsverplichtingen. Voor schending van een
geüniformeerde arbeidsverplichting geldt een apart afstemmingsregime: verlaging van de bijstand met
honderd procent gedurende een in de afstemmingsverordening vastgelegde duur van ten minste een
maand en ten hoogste drie maanden (artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet). In deze verordening
is de duur vastgelegd in artikel 10.
Inspanningen in eerste vier weken na de melding
De plicht tot arbeidsinschakeling geldt vanaf datum melding (zie artikel 9, eerste lid, van de
Participatiewet). Specifiek voor personen jonger dan 27 jaar geldt dat zij worden beoordeeld op hun
inspanningen in de eerste vier weken na de melding (artikel 43, vierde en vijfde lid, van de
Participatiewet). Is geen enkele inspanning verricht, dan bestaat op grond van artikel 13, tweede lid,
onderdeel d, van de Participatiewet geen recht op bijstand. Zijn er wel inspanningen verricht, maar
naar het oordeel van het college onvoldoende, dan verlaagt het college de uitkering. De verlaging kan
in principe al worden toegepast op basis van de grondslagen zoals genoemd in artikel 6 van deze
verordening. Een aparte grondslag is strikt genomen niet noodzakelijk. Het zou wellicht zelfs tot
verwarring kunnen leiden als het bijvoorbeeld gaat om een belanghebbende die in de vijfde of zesde
week na de melding de fout in gaat. Desalniettemin is het niet of onvoldoende verrichten van
inspanningen vanwege de herkenbaarheid toch als aparte gedraging genoemd opgenomen in de
afstemmingsverordening (zie artikel 6, onderdeel b, ten tweede).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Artikel 6a. Niet meewerken aan taaltoets
Het kan voorkomen dat een belanghebbende een taaltoets moet afleggen, maar dat hij niet wil
meewerken. In sommige gevallen kan er een redelijke verklaring zijn. Hierbij kan worden gedacht aan
ziekte of overmacht. Het is ook aannemelijk dat een belanghebbende zich verzet tegen het afleggen
van de taaltoets. Artikel 18b, van de Participatiewet voorziet niet in deze gevallen. In het geval dat een
belanghebbende weigert medewerking te verlenen aan de taaltoets (bijvoorbeeld door verwijtbaar niet
te verschijnen), dan kiest de gemeenteraad ervoor om dit te zien als een schending van de
medewerkingsverplichting (artikel 17, tweede lid, van de Participatiewet).
Hoogte verlaging
Indien een belanghebbende geen medewerking verleent aan het afleggen van een taaltoets, volstaat
het college de eerste keer met het opleggen van een waarschuwing. Indien de belanghebbende zich
vervolgens binnen 12 maanden wederom schuldig maakt aan dezelfde verwijtbare gedraging, treedt
een verlagingssystematiek in werking die aansluit bij het verlagingsregime op grond van artikel 18b,
van de Participatiewet. Als voor het (stelselmatig) niet meewerken aan de taaltoets een gunstiger
afstemmingsregime wordt gehanteerd dan voor het niet voldoen aan de taaleis en de daaraan
verbonden inspanningsverplichting, kan dit onbedoeld een stimulans vormen om het objectief
vaststellen van de taalvaardigheid en daarmee de toepassing van de taaleis te frustreren. Artikel 15
van deze verordening is dan ook niet van toepassing.
Artikel 7. Gedragingen IOAW en IOAZ
De artikelen 7 en 8 moeten in onderlinge samenhang worden gelezen. In artikel 8 worden
schendingen van verplichtingen uit de IOAW en IOAZ geformuleerd. De verwijtbare gedragingen die
zijn genoemd in artikel 7, zijn ondergebracht in categorieën. Aan die categorieën wordt in artikel 8 een
gewicht toegekend in de vorm van een verlagingspercentage. De categorieën zijn gerangschikt naar
toenemende zwaarte. Een gedraging wordt ernstiger geacht naarmate de gedraging meer concrete
gevolgen heeft voor het niet aanvaarden, verkrijgen of behouden van betaalde arbeid.
Artikel 8. Hoogte en duur van de verlaging
Dit artikel spreekt voor zich.
Artikel 9. Duur verlaging bij schending geüniformeerde arbeidsverplichting
Dit artikel spreekt voor zich.
Artikel 10. Verrekenen verlaging
Het college heeft de mogelijkheid bij verlaging van de bijstand wegens schending van een
geüniformeerde arbeidsverplichting, de verlaging te verrekenen. Dit over de maand van oplegging van
de maatregel en ten hoogste over de twee volgende maanden. Over de eerste maand moet minimaal
een derde van het bedrag van de verlaging worden verrekend (artikel 18, vijfde lid, tweede volzin, van
de Participatiewet). Wanneer belanghebbende tot inkeer komt, wordt de verlaging stopgezet en
ontvangt belanghebbende weer de volledige uitkering (artikel 18, elfde lid, van de Participatiewet). Het
gaat hier om een facultatieve bepaling.
Verrekenen bij bijzondere omstandigheden
Er is gekozen gebruik te maken van de mogelijkheid tot het verrekenen van het bedrag van de
verlaging bij een eerste schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting (of een herhaalde
schending buiten de recidivetermijn) als bijzondere omstandigheden dit rechtvaardigen. Hierbij kan
worden gedacht aan:
−    vergroting schuldenproblematiek;
−    (dreigende) huisuitzetting;
−    afsluiting van gas en elektriciteit.
De maand van oplegging
De term “maand van oplegging” is overgenomen uit artikel 18, vijfde lid, van de Participatiewet. Met de
"maand van oplegging” wordt in deze verordening bedoeld: de maand waarin de bijstand feitelijk wordt
verlaagd.
Geen verrekening bij niet aanvaarden of behouden algemeen geaccepteerde arbeid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>In het tweede lid van artikel 10 is bepaald dat als sprake is van een verlaging op grond van artikel 18,
vierde lid, onderdeel a, van de Participatiewet, geen verrekening plaatsvindt zoals bedoeld in artikel
11, eerste lid van deze verordening. Het betreft het niet aanvaarden of behouden van algemeen
geaccepteerde arbeid. Deze keuze is gebaseerd op de zwaarte van de gedraging.
Geen verrekening bij recidive
Is sprake van een tweede of volgende schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting binnen
de recidivetermijn, dan is verrekenen van de maatregel niet mogelijk. Artikel 11 bepaalt immers dat
verrekenen uitsluitend mogelijk is bij een gedraging zoals bedoeld in artikel 10 van deze verordening
én als sprake is van bijzondere omstandigheden. Recidive is niet geregeld in artikel 10, maar in artikel
16, derde lid, van deze verordening en artikel 18, zesde, zevende en achtste lid, van de
Participatiewet. Daarom is verrekenen bij recidive niet mogelijk.
Geen verrekening bij maatregel wegens schending verplichting aanvaarden of behouden van
geaccepteerde arbeid
Verrekening bij maatregelen voor schending van de verplichting om algemeen geaccepteerde arbeid
te aanvaarden of te behouden is niet mogelijk. Dit volgt uit artikel 10 van deze verordening.
Artikel 11. Tekortschietend besef van verantwoordelijkheid
Aan de Participatiewet ligt het beginsel ten grondslag dat iedereen in eerste instantie in zijn eigen
bestaan(skosten) dient te voorzien. Pas wanneer dat niet mogelijk is, kan men een beroep doen op
bijstand. Hoofdregel is dus dat iedereen alles zal moeten doen, en nalaten om een beroep op bijstand
te voorkomen. Leidt een gedraging ertoe dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger
bedrag is aangewezen op bijstand, dan is veelal sprake van een tekortschietend besef van
verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. Hiervan is in ieder geval sprake bij de
volgende gedragingen (als die er toe leiden dat belanghebbende eerder, langer of voor een hoger
bedrag is aangewezen op bijstand):
- het te snel interen van vermogen;
- het door eigen schuld verliezen van het recht op een uitkering;
- het door eigen schuld te laat aanvragen van een voorliggende voorziening.
Het door eigen toedoen niet behouden van algemeen geaccepteerde arbeid wordt aangemerkt als
een geüniformeerde arbeidsverplichting (zie de artikelen 9, eerste lid, onderdeel a, en 18, vierde lid,
onderdeel g, van de Participatiewet). Is sprake van het door eigen toedoen niet behouden van
algemeen geaccepteerde arbeid, dan moet afstemming plaatsvinden volgens de regels van artikel 18
van de Participatiewet en artikel 9 en 15, derde lid, van deze verordening.
Op grond van artikel 11 van deze verordening kan een verlaging worden opgelegd wegens het
betonen van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid voor de voorziening in het bestaan. De
ernst van de gedraging komt tot uitdrukking in de hoogte van het benadelingsbedrag. Dat is in dit
geval het gedeelte van de uitkering waarop eerder, langer of tot een hoger bedrag een beroep wordt
gedaan.
Bijstand in de vorm van een geldlening
Als sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid kan het college tevens besluiten de
bijstand in de vorm van een geldlening te verstrekken. Dit volgt uit artikel 48, tweede lid, onderdeel b,
van de Participatiewet. Als het college besluit beide instrumenten te gebruiken (leenbijstand én
verlaging) moet het wel voldoende acht slaan op het totale effect hiervan voor de
bijstandsgerechtigde.5
Artikel 12. Zeer ernstige misdragingen
Participatiewet
Onder de term 'zeer ernstige misdraging' dient in elk geval te worden verstaan: elke vorm van
ongewenst en agressief fysiek contact met een persoon of het ondernemen van pogingen daartoe.
Hieronder valt bijvoorbeeld schoppen, slaan of het (dreigen met) gooien van voorwerpen naar een
persoon. Ook het toebrengen van schade aan een gebouw of inventarisonderdeel, evenals het
ondernemen van pogingen daartoe in enige vorm wordt als zeer ernstige misdraging gezien.
Handelingen die door hun grote en mogelijk blijvende impact op de desbetreffende persoon of
personen grote invloed hebben zoals het opzetten van gerichte lastercampagnes, seksuele
5
  CRvB 20-03-2007, nrs. 06/515 NABW e.a., ECLI:NL:CRVB:2007:BA2344.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>intimidatie, het tonen van steek en/of vuurwapens evenals (pogingen tot) opsluiting in een ruimte zijn
eveneens als zeer ernstige misdraging te beschouwen. 6 Ook verbaal geweld valt onder de noemer
'zeer ernstige misdraging'.7
Het gaat dus om alle vormen van zeer ernstige misdragingen tegenover de met de uitvoering van de
Participatiewet belaste personen en instanties (college, SVB en re-integratiebedrijven) tijdens het
verrichten van hun werkzaamheden.8 Met de zinsnede 'tijdens het verrichten van de werkzaamheden'
wordt aangegeven dat de misdraging dient plaats te vinden in het kader van de uitvoering van de
Participatiewet. Dat is anders als betrokkenen elkaar buiten werktijd tegen komen: dan is alleen het
strafrecht van toepassing.9
Met ingang van 1 januari 2015 is de verplichting om zich te onthouden van zeer ernstige misdragingen
een zelfstandige verplichting die is opgenomen in artikel 9, zesde lid, van de Participatiewet. Deze
verplichting staat dus op zichzelf. Vóór 1 januari 2015 was dit een onzelfstandige verplichting. Om een
belanghebbende te sanctioneren wegens zeer ernstige misdragingen, moest sprake zijn van een
samenhang tussen de zeer ernstige misdragingen met het niet nakomen van een of meer
verplichtingen die voortvloeien uit de toenmalige WWB, IOAW of IOAZ.10
IOAW en IOAZ
Onder de term ‘zeer ernstige misdragingen’ kunnen diverse vormen van agressie worden verstaan, zij
het dat er sprake moet zijn van verwijtbaarheid en van gedrag dat in het normale menselijke verkeer in
alle gevallen als onacceptabel wordt beschouwd. Ook verbaal geweld valt onder de noemer 'zeer
ernstige misdraging'.11 Het college kan alleen een verlaging opleggen als er een verband bestaat
tussen de ernstige misdraging en (mogelijke) belemmeringen bij het vaststellen van het recht op een
uitkering. De IOAW en IOAZ bevatten immers geen afzonderlijke plicht tot het nalaten van zeer
ernstige misdragingen. Het recht op uitkering kan daarom alleen worden afgestemd wegens het zich
zeer ernstig misdragen als dit heeft plaatsgevonden bij het (niet) nakomen van een (andere) aan de
uitkering verbonden verplichting.12 Vandaar dat in het tweede lid wordt bepaald dat de zeer ernstige
misdragingen moeten hebben plaatsgevonden onder omstandigheden die rechtstreeks verband
houden met de uitvoering van IOAW of IOAZ. Als een belanghebbende zich zeer ernstig misdraagt,
geheel los van een (andere) aan de uitkering verbonden verplichting - hij komt bijvoorbeeld uit eigen
beweging stennis maken - dan is binnen de IOAW en IOAZ tegen deze gedraging geen sanctie
mogelijk.
Naast een verlaging van de uitkering kan het college besluiten de belanghebbende een
gebouwverbod op te leggen en kan er aangifte worden gedaan bij de politie.
Artikel 13. Niet nakomen van overige verplichtingen
De Participatiewet geeft het college de bevoegdheid om personen verplichtingen op te leggen die
volledig individueel bepaald zijn. Artikel 55 van de Participatiewet biedt daartoe de mogelijkheid en
beperkt deze tot een viertal categorieën, te weten:
1. verplichtingen die strekken tot arbeidsinschakeling;
2. verplichtingen die verband houden met de aard en het doel van een bepaalde vorm van bijstand;
     denk aan: bestedingsverplichting bijzondere bijstand (inrichtingskosten) of de verplichting om
     geen nieuwe schulden te maken wanneer bijstand in de vorm van een geldlening of borgtocht
     wordt verleend;
3. verplichtingen die strekken tot vermindering van de bijstand,
     toelichting: een belanghebbende kan worden verplicht om rechtsmiddelen aan te wenden tegen
     de afwijzing van een beroep op een voorliggende voorziening; en
4. verplichtingen die strekken tot beëindiging van de bijstand.
     toelichting: het college kan de verplichting opleggen om het vermogen in een – niet door
     belanghebbende bewoond – pand waarvan de waarde de vermogensgrens ruimschoots
6
  Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 24.
7
  CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919.
8
  Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 55.
9
  Kamerstukken II 2013/14, 33 801, nr. 3, blz. 25-26.
10
   CRvB 06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BN0660.
11
   CRvB 19-08-2008, nrs. 07/2416 WWB e.a., ECLI:NL:CRVB:2008:BE8919.
12
   CRvB 06-07-2010, nr. 08/2025 WWB, ECLI:NL:CRVB:2010:BN0660.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>      overschrijdt binnen een bepaalde periode aan te spreken (CRvB 18-10-2005, nrs. 04/3952 NABW
      e.a.).
De hoogte van de verlaging is in deze verordening per categorie verschillend vastgesteld. Omdat de
verplichtingen die het college op grond van artikel 55 van de Participatiewet kan opleggen een zeer
individueel karakter hebben, kan het voorkomen dat de in de verordening vastgestelde verlaging niet
is afgestemd op de individuele omstandigheden van een belanghebbende. Het college zal daarom
altijd rekening moeten houden met de individualiseringsbepaling van artikel 18, eerste lid, van de
Participatiewet. Deze bepaling verplicht het college de bijstand af te stemmen op de omstandigheden,
mogelijkheden en middelen van een belanghebbende. In individuele gevallen kan dus worden
afgeweken van de in dit artikel vastgestelde verlaging.
Artikel 14. Samenloop van gedragingen
Samenloop bij één gedraging waardoor meerdere verplichtingen worden geschonden
Het eerste lid regelt samenloop als sprake is van één gedraging die schending oplevert van meerdere
verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de Participatiewet of in
beide regelingen. In dat geval wordt één verlaging opgelegd. Voor het bepalen van de hoogte en de
duur van de verlaging wordt uitgegaan van de gedraging waarop de hoogste verlaging is gesteld.
Samenloop bij meerdere gedraging waardoor één of meerdere verplichtingen worden geschonden
Het tweede regelt samenloop als sprake is van meerdere gedraging die schending opleveren van één
of meerdere verplichtingen, die zijn genoemd in deze verordening, artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet of in beide regelingen. Dit wordt 'meerdaadse samenloop' genoemd. In dat geval wordt
voor iedere gedraging een afzonderlijke verlaging toegepast. Deze verlagingen worden in principe
gelijktijdig opgelegd. Dit is anders als dit niet verantwoord is. Hierbij spelen factoren zoals de ernst van
de gedraging, de mate van verwijtbaarheid en de omstandigheden van een belanghebbende een rol.
Daarvoor moet altijd gekeken worden naar de individuele omstandigheden. De verlaging wordt dan
over meerdere maanden uitgesmeerd.
Samenloop met een bestuurlijke boete
Het derde en vierde lid regelen in hoeverre een verlaging kan worden opgelegd als sprake is van een
verlagingswaardige gedraging die tevens een boetewaardige gedraging is.
Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in deze verordening opgenomen
verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, kan de schending van deze
verplichtingen niet gezamenlijk worden afgedaan, omdat schending van de inlichtingenplicht (wettelijk)
is geregeld in de vorm van een bestuurlijke boete. In het geval zich de situatie voordoet dat er sprake
is van samenloop tussen de bestuurlijke boete en afstemming dient het college in het individuele geval
te beoordelen welke sanctie wordt opgelegd. Bij eendaadse samenloop ligt het voor de hand één
sanctie op te leggen. Het college bepaalt of al dan niet een boete wordt opgelegd. Is dit het geval, dan
wordt geen verlaging meer opgelegd (derde lid).
Bij meerdaadse samenloop ligt het voor de hand de gedraging te sanctioneren door het opleggen van
een bestuurlijke boete voor zover sprake is van een gedraging waarin ook een beboetbare gedraging
zit. Daarnaast kan het college in dit geval nog een of meer maatregelen opleggen, waarbij bij de
hoogte van de afstemming zo nodig rekening kan worden gehouden met de boete en de eventuele
andere maatregelen (vierde lid).
Als sprake is van één gedraging die zowel schending van een in artikel 18, vierde lid, van de
Participatiewet benoemde verplichting als schending van de inlichtingenplicht oplevert, is het
voorgaande ook van toepassing.
Artikel 15. Recidive
Als er binnen twaalf maanden na de bekendmaking van een besluit waarmee een verlaging is
toegepast wederom sprake is van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt
geschonden, wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling
van de hoogte of duur van de verlaging. Met de verwijtbare gedraging wordt de eerste gedraging
bedoeld die aanleiding is geweest tot een verlaging, ook als wegens dringende redenen – op grond
van artikel 4, tweede lid, van deze verordening en eventueel 18, tiende lid, van de Participatiewet – is
afgezien van het opleggen van een verlaging.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Dit geldt ook als van afstemming op grond van artikel 18, eerste lid, van de Participatiewet is afgezien
van het opleggen van een verlaging. Is vanwege de afwezigheid van elke vorm van verwijtbaarheid
afgezien van een verlaging, dan is het niet mogelijk om bij toepassing van recidive deze gedraging
mee te tellen. Voor het bepalen van de aanvang van de termijn van twaalf maanden, geldt het tijdstip
waarop het besluit waarmee de verlaging is opgelegd, is verzonden.
Eerste lid (Verdubbeling duur verlaging)
Een verlaging kan nooit hoger zijn dan honderd procent. Daarom is bij gedragingen waar relatief
zware verlagingen voor gelden, gekozen voor een verdubbeling van de duur van de maatregel in
plaats van de hoogte.
Tweede lid (Verdubbeling hoogte verlaging)
Als binnen twaalf maanden na bekendmaking van een besluit waarmee een verlaging is toegepast
wederom sprake is van een verwijtbare gedraging waarmee dezelfde verplichting wordt geschonden,
wordt de grotere mate van verwijtbaarheid tot uitdrukking gebracht in een verdubbeling van de hoogte
of duur van de verlaging. Voor lichte verlagingen is gekozen voor een verdubbeling van de hoogte van
de verlaging.
Recidive op recidive bij niet geüniformeerde arbeidsverplichtingen
Ook in het geval dat een belanghebbende voor een derde of volgende keer een niet geüniformeerde
arbeidsverplichting schendt, is de recidivebepaling van artikel 15, eerste of tweede lid, van deze
verordening van toepassing. Dit wordt tot uitdrukking gebracht door het woord "telkens" in de
recidivebepaling. Voor toepassing van de recidivebepaling is vereist dat het opnieuw schenden van
dezelfde verplichting plaatsvindt binnen twaalf maanden na bekendmaking van het vorige besluit
waarmee een verlaging is toegepast.
Is sprake van een derde of volgende schending, dan geldt – evenals bij de eerste keer recidive – dat
ofwel de hoogte ofwel de duur van de oorspronkelijke verlaging wordt verdubbeld. Bij lichte
gedragingen geldt een verdubbeling van de hoogte van de verlaging. Bij zware gedragingen geldt een
verdubbeling van de duur van de verlaging.
Telkens wordt de hoogte of de duur van de oorspronkelijke verlaging verdubbeld. Dit is de verlaging
die geldt bij een eerste schending van de verplichting. Er is expliciet niet voor gekozen de hoogte of
de duur van de vorige verlaging te verdubbelen. Uitgangspunt is verdubbeling van de hoogte of de
duur van de oorspronkelijke verlaging. Hiermee wordt stapeling van verdubbeling van de verlaging
voorkomen.
Eenzelfde gedraging vereist voor recidive
Voor recidive als bedoeld in het eerste en tweede lid is vereist dat sprake moet zijn van "eenzelfde
verwijtbare gedraging" als de gedraging waarvoor de eerste verlaging is opgelegd. Voorwaarde is dus
dat dezelfde verplichting wordt geschonden. Is dit niet het geval, dan moet de verwijtbare gedraging
worden aangemerkt als een eerste schending van een verplichting. Heeft een persoon zich zeer
ernstig misdragen (artikel 12) binnen twaalf maanden nadat een verlaging is opgelegd wegens het
zich niet tijdig laten registreren als werkzoekende bij Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen
(artikel 6, onderdeel a), dan is geen sprake van recidive aangezien het niet "eenzelfde gedraging"
betreft. Evenmin is sprake van recidive als een belanghebbende niet meewerkt aan het opstellen van
een plan van aanpak (artikel 6, onderdeel b, ten eerste) en vervolgens een opgedragen tegenprestatie
niet verricht (artikel 6, onderdeel b, ten vierde). Ook dan is geen sprake van eenzelfde gedraging
aangezien twee verschillende verplichtingen zijn geschonden.
Derde lid (Recidive schending geüniformeerde arbeidsverplichting)
Is sprake van het niet of onvoldoende nakomen van een geüniformeerde arbeidsverplichting binnen
twaalf maanden nadat aan een belanghebbende een eerste maatregel is opgelegd wegens schending
van een geüniformeerde arbeidsverplichting, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende
twee maanden. Dit valt binnen de in artikel 18, zesde lid, van de Participatiewet gegeven marges.
Bij een derde, vierde en volgende schending van een geüniformeerde arbeidsverplichting, telkens
binnen twaalf maanden na oplegging van de vorige maatregel, bedraagt de verlaging honderd procent
gedurende drie maanden (artikel 18, zevende en achtste lid, van de Participatiewet).
Vierde lid recidive zeer ernstige misdraging
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Is sprake van het een zeer ernstige misdraging jegens personen binnen twaalf maanden nadat aan
een belanghebbende een eerste maatregel is opgelegd wegens zeer ernstige misdraging jegens
personen, dan bedraagt de verlaging honderd procent gedurende drie maanden.
Artikel 16. Samenloop bij weigeren uitkering IOAW/IOAZ
Het college is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ bevoegd de uitkering
blijvend of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende, kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen
verwerven, maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van het college. De vraag of een
verlaging moet worden toegepast, zal pas aan de orde komen als het college zich een oordeel heeft
gevormd over de eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling gaat in beginsel voor. Pas
als het college concludeert dat van een weigering geen sprake is, kan op grond van deze verordening
een verlaging worden toegepast. Artikel 16 van deze verordening is derhalve bedoeld om samenloop
te voorkomen.
Artikel 17. Blijvend en tijdelijk weigeren IOAW- of IOAZ-uitkering
Het college is op grond van artikel 20 van de IOAW en artikel 20 van de IOAZ bevoegd de uitkering
blijvend of tijdelijk te weigeren als een belanghebbende, kort gezegd, inkomen uit arbeid had kunnen
verwerven, maar dit nalaat. Dit is een discretionaire bevoegdheid van het college. De vraag of een
verlaging moet worden toegepast, zal pas een de orde komen als het college zich een oordeel heeft
gevormd over de eventuele weigering van de uitkering. Deze beoordeling gaat in beginsel voor. Pas
als het het college concludeert dat van een weigering geen sprake is, kan op grond van deze
verordening een verlaging worden toegepast. Artikel 17 van deze verordening is derhalve bedoeld om
samenloop te voorkomen.
Artikel 18. Intrekken oude verordeningen
Dit artikel spreekt voor zich.
Artikel 19. Inwerkingtreding
Dit artikel spreekt voor zich.
Artikel 20. Citeertitel
Dit artikel spreekt voor zich.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>