<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1 Introductie                                                                                                5
1.1 Inleiding                                                                                                 5
1.2 Leeswijzer                                                                                                5


2 Jaarverslag                                                                                                6

3 Jaarverslag: programma's                                                                                   9
3.1 Economie, cultuur en stadsmarketing                                                                       9
3.2 Zorg (Wmo)                                                                                               20
3.3 Werk en inkomen                                                                                          27
3.4 Jeugd, onderwijs en sport                                                                                36
3.5 Ruimtelijke ontwikkeling                                                                                 45
3.6 Duurzaamheid en stedelijk beheer                                                                         51
3.7 Burgerinitiatieven en publiekszaken                                                                      62
3.8 Veiligheid en bestuur                                                                                    66
3.9 Overhead                                                                                                 76
3.10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                                                                 79


4 Jaarverslag: paragrafen                                                                                   82
4.1 Lokale heffingen                                                                                         82
4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing                                                                   85
4.3 Onderhoud kapitaalgoederen                                                                               91
4.4 Financiering                                                                                             95
4.5 Bedrijfsvoering                                                                                         101
4.6 Verbonden partijen                                                                                      107
4.7 Grondbeleid                                                                                             117
4.8 Interbestuurlijk toezicht                                                                               119


5 Jaarrekening                                                                                              121
5.1 Inleiding                                                                                               121
5.2 Overzicht van baten en lasten                                                                           121
5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten                                                        123
5.4 Incidentele baten en lasten                                                                             129
5.5 Resultaatbepaling                                                                                       131
5.6 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties                                                        132
5.7 Resultaatbestemming                                                                                     132
5.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT)                      133


6 Balans en toelichting                                                                                     135
6.1 Inleiding                                                                                               135
6.2 Balans per 31 december 2018: activa                                                                     136
6.3 Balans per 31 december 2018: passiva                                                                    137
6.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling                                                        138
6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2018: activa                                                   140
6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2018: passiva                                                  146
6.7 Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen                                      148


7 Taakvelden                                                                                                150



                                                                                         Jaarstukken 2018     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>8 Single information Single audit   154

9 Besluit bij Jaarstukken 2018      155

10 Bijlagen                         156
10.1 Kerngegevens gemeente Gouda    156
10.2 Investeringen                  157
10.3 Reserves en voorzieningen      163
10.4 Stedelijke vernieuwing         169




4     Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1 Introductie
1.1 Inleiding
Met de jaarstukken 2018 van de gemeente Gouda legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan
de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2018. Dit gebeurt aan
de hand van de programmabegroting 2018-2021 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college.

De wet schrijft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zijn aan de programmabegroting. Dit komt de
vergelijkbaarheid tussen beide documenten ten goede.

De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële
verantwoording inclusief verplichte overzichten, het voorgestelde raadsbesluit en de bijlagen.

1.2 Leeswijzer
Jaarstukken op hoofdlijnen
Het jaarverslag start met een infographic, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrijkste inhoudelijke en
financiële ontwikkelingen in 2018.

Programma's
Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De
verantwoording gebeurt met de volgende vragen:
■ Wat heeft Gouda bereikt?
■ Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
■ Wat heeft het gekost?


Paragrafen
In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zijn voor het inzicht in de financiële positie van de
gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zijn.

Rapportage interbestuurlijk toezicht (IBT)
De rapportage IBT is opgenomen vanwege de bestuursovereenkomst interbestuurlijk toezicht met de provincie Zuid-
Holland. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de naleving van wet- en regelgeving waar de bestuursovereenkomst
betrekking op heeft.

Jaarrekening
Deze omvat de financiële verantwoording over 2018 en met het zogenaamde overzicht van baten en lasten en de balans.
Ook de overzichten Taakvelden en Single information Single audit maken hier deel van uit.

Besluit en bijlagen
De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bijlagen.

Weergave van bedragen
In de financiële tabellen worden de bedragen zo veel mogelijk in duizenden euro's weergegeven. Hierdoor ontstaan soms
afrondingsverschillen. In de toelichting op de financiële tabellen en in de overige teksten worden de bedragen voluit
geschreven. In financiële tabellen duiden de min-tekens (bijvoorbeeld - € 1.000) meestal op inkomsten of baten. Bij de
verschillenanalyses betekenen de min-tekens nadelen of verliezen.




                                                                                                  Jaarstukken 2018       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2 Jaarverslag




6   Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2018   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8   Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3.1 Economie, cultuur en
    stadsmarketing

Toelichting bij de foto:
Het startschot van de Cheese Experience door de initiatiefnemers en wethouder Thierry van Vugt.




                                                                                                  Jaarstukken 2018   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3.1.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.1.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                         Meeteenheid                                  Periode            Gouda           Nederland
1    Vestigingen                      per 1.000 inwoners 15-64 jaar                 2016                    103,8             134,0
                                      per 1.000 inwoners 15-74 jaar                 2017                     97,3             120,0
2    Banen                            per 1.000 inwoners 15-64 jaar                 2016                    738,5             744,0
                                      per 1.000 inwoners 15-74 jaar                 2017                    649,2             651,5
3    Netto arbeidsparticipatie        %                                             2016                     64,7              65,8
                                                                                    2017                     66,3              66,7
4    Vervallen in de loop van 2018
5    Functiemenging                   %                                             2016                     51,7              52,1
                                                                                    2017                     52,1              52,4

Nr. Indicator                          Toelichting
1    Vestigingen                       Het aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar. Let op
                                       de gewijzigde meeteenheid t.o.v. 2016.
2    Banen                             Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers,
                                       parttimers als uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in
                                       de leeftijd van 15 tot en met 74 jaar. N.B. Voor de waarden van 2016 gold een andere
                                       definitie en meeteenheid.
3    Netto arbeidsparticipatie         Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële)
                                       beroepsbevolking.
4    Vervallen




10       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Nr. Indicator                            Toelichting
5   Functiemenging                       De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en
                                         varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er
                                         evenveel woningen als banen.


3.1.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Economie

Samenwerking met Gouda Onderneemt
Sinds de start van de samenwerking met Gouda Onderneemt! in 2013 werken gemeente en Gouda Onderneemt!
thematisch samen aan de uitvoering van activiteiten die de economie van Gouda versterken. In 2018 is gewerkt aan een
actueel samenwerkingskader.

Hiertoe zijn twee documenten opgesteld:
1. “Economische Agenda Gouda 2018-2020, De kracht van de economie: samenwerken loont!” waarin resultaten, stand
   van zaken en een vooruitblik op de samenwerking rond het economisch actieprogramma zijn opgenomen en
2. “Met focus samen sterker! – Hoofdlijnen Economische agenda Gouda 2018-2020” dat een samenvatting en weergave
   van de speerpunten bevat.

Om de samenwerking te bekrachtigen en de vernieuwing van het economisch actieprogramma te markeren is op 30 januari
2018 een intentieovereenkomst ondertekend waarin het college van BenW en het bestuur van Gouda Onderneemt! zich
committeren aan de uitvoering van de vernieuwde economische agenda voor Gouda voor de jaren 2018-2020.

Na de verkiezingen is een match uitgevoerd met het coalitieprogramma en zijn in samenspraak inhoud en prioriteiten in de
economische agenda opnieuw benoemd.

In september is de programmamanager voor de Economische Agenda aan de slag gegaan. Hij ondersteunt het bestuur van
Gouda Onderneemt! en de gemeente in de uitvoering van de economische agenda, zorgt voor verbinding tussen de
thema’s en signaleert knelpunten en kansen.

Minder leegstand vastgoed binnenstad en bedrijventerreinen en meer bedrijven en instellingen vestigen zich in
Gouda
Binnenstad Gouda
De leegstand van de winkels is in 2018 verder gedaald van 12 naar 7%. Dit is o.a. het resultaat van de uitwerking van de
leegstandverordening en de pand voor pand benadering. Een in het oog springende invulling van leegstand betrof de
voorkant van het oude V&D pand. Ook aan de achterzijde van het pand gaan ontwikkelingen plaatsvinden.

Het project 'Wonen boven winkels' wordt integraal met de aanpak leegstand uitgevoerd. In 2018 zijn in dit kader 13
woningen opgeleverd. Hierbij is wederom voor 7 woningen boven winkels subsidie verleend.

Daarnaast heeft in het kader van Gouda 750 een inventarisatie plaats gevonden naar achterstallig onderhoud van panden
in de binnenstad. Op deze lijst is een prioritering toegepast. De eerste 20 panden worden aangeschreven en waar nodig
gehandhaafd.

Spoorzone
De kantorenontwikkeling in de Spoorzone is achtergebleven bij de verwachtingen. Dit heeft ertoe geleid dat onderzoek
gedaan is naar een andere, gemengde invulling van het gebied.

Goudse Poort
Er is in 2017 een ontwikkelstrategie voor de Goudse Poort opgesteld waaraan alle betrokken partijen (o.a. gemeente,
provincie, vastgoedeigenaren) zich hebben gecommitteerd. De ontwikkelstrategie richt zich met name op mogelijkheden
voor transformatie van leegstaande kantoren en bedrijfspanden naar andere functies. Het afgelopen jaar is achter de
schermen met diverse partijen contact geweest over deze mogelijkheden. Dit zal zich de komende jaren waarschijnlijk
vertalen in concrete transformaties. Onderdeel van deze gesprekken is te komen tot een gebiedsdeal detailhandel voor het
bedrijventerrein. De in de winkelvisie geformuleerde ambitie om het cluster commerciële voorzieningen op de Goudkade te
verplaatsen naar Goudse Poort wordt hierbij betrokken. Daarnaast wordt er gewerkt aan een betere ontsluiting van het
bedrijventerrein. In 2018 zijn aanpassingen gedaan bij de entree Nieuwe Gouwe OZ\/Hanzeweg. Er zijn voorbereidingen
gedaan voor de herinrichting Shell-entree.

De leegstand op Goudse Poort is in 2018 verder gedaald. Dit hangt o.m. samen met de vestiging van landelijk bekende
internetaanbieders, maar ook door bijvoorbeeld de sloop van het oude belastingkantoor.

Betere aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt
De gemeente werkt samen met de regio aan versterking van de samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en
overheden. In dit kader wordt gewerkt aan verschillende initiatieven.




                                                                                                     Jaarstukken 2018         11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Triple Helix agenda
De gemeente is samen met de andere gemeenten uit de regio Midden-Holland verkenningen gestart om projecten te
definiëren waaraan onderwijs, ondernemers en overheden samen kunnen werken. Gedacht wordt aan projecten rond
belangrijke maatschappelijke uitdagingen zoals bodemdaling, energietransitie, innovaties in de zorg en mobiliteit. Het
zoeken naar innovatieve benaderingen voor de vraagstukken staat centraal in de opzet van deze projecten.

Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart Technology (CIV Smart Technology)
De subsidieperiode voor het CIV Smart Technolgy loopt in 2019 af. Partners zijn vanaf dat moment met elkaar
verantwoordelijk voor de instandhouding en ontwikkeling van het CIV Smart Technology. Er is een verkenning uitgevoerd
naar de gewenste governance om het CIV Smart Technology te continueren. Bedrijven uit het Innovatieplatform
participeren in het CIV Smart Technolgoy door deelname aan Living labs (o.a. project Stevige Stad op Slappe Bodem) en
een project om de luchtkwaliteit te meten.

Project acquisitie Hbo Zorg en ICT
Hbo ICT
De samenwerking met Supinfo is helaas niet tot stand gekomen. De ambitie om een hbo-opleiding ICT aan Gouda te
verbinden is echter nog steeds actueel zoals ook in het coalitieakkoord is vermeld. Daartoe is inmiddels een projectleider
aangetrokken.

Hbo Zorg
Er is een alliantie gevormd met zorgaanbieders, Transmuraal Netwerk en arbeidsmarktorganisatie (zorg) Care2Care en de
gemeente. Deze alliantie verkent de mogelijkheden om een hbo-opleiding Zorg aan Gouda te verbinden.

Centrum voor Innovatief Vakmanschap Welzijn en Zorg (CIV Welzijn en Zorg)
Op 11 juni 2018 is een intentieverklaring ondertekend voor de ontwikkeling van een CIV Welzijn en Zorg. De gemeente
participeert in het CIV Welzijn en Zorg als partner.

Drie ambities staan in de samenwerking centraal:
• Het ontwikkelen van modulair en certificeerbaar onderwijs gericht op actuele en snel ontwikkelende thema’s, zodat
  studenten meer keuze en regie hebben in hun ontwikkeling en zodat om-, her- en bijscholing interessanter wordt voor
  zittend personeel en hun werkgevers;
• Hybride onderwijs geven in (wijk)labs; onderwijs vindt zoveel mogelijk in praktijksituaties plaats;
• Practoraat Welzijn en Zorg: praktijkgericht onderzoek met een meerwaarde voor werkveld, docenten en studenten.

De subsidie is eind 2018 toegekend.

Techniekpunt Gouda
Techniekpunt Gouda heeft als doel om activiteiten aan te bieden die kinderen kennis laten maken met wetenschap en
techniek, om zo de keuze voor een wetenschappelijke en/of technische opleiding te stimuleren. Techniekpunt Gouda
bereikt jaarlijks een kleine 6000 leerlingen met activiteiten zoals technieklessen in de klas, bedrijfsbezoeken,
programmeerlessen, bezoek aan techniekstands etc. Naast de terugkerende activiteiten op en voor de basisscholen is op
19 april 2018 samen met de Goudse bedrijven, scholen en Goudasfalt een groot evenement georganiseerd, het ‘Tech
Experience Event’, waar jongeren van 10-14 jaar en hun ouders naar hartenlust konden experimenteren. Daarmee wordt
naast het primair onderwijs nu ook op het voortgezet onderwijs ingezet. Het Techniekpunt en de Brede School zijn
betrokken bij de plannen voor doorontwikkeling van de Chocoladefabriek, waarbij een techniekwerkplaats zou moeten
worden gerealiseerd.

Vanuit het Rijk zijn middelen gereserveerd om een impuls te geven aan sterker techniekonderwijs in het vmbo. Vo-scholen
moeten hiervoor een ‘regionaal’ plan schrijven. De samenwerkende scholen in Gouda zijn de vmbo-scholen Goudse
Waarden, Carmel College, Wellant College en Driestar College, evenals mboRijnland en het Hoornbeeck College.
Hoofddoel is om meer leerlingen enthousiast te krijgen om voor techniek te kiezen. Het bedrijfsleven doet mee om
bedrijfsbezoeken, gastlessen en stageplaatsen mogelijk te maken en denkt mee over de programmering van het onderwijs.
De Brede School, Techniekpunt Gouda en de gemeente Gouda zijn als partners ook betrokken bij de vormgeving van het
plan.

Aantrekkelijker vestigingsklimaat
De gemeente werkt aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor alle bedrijven in Gouda en voor de binnenstad in het
bijzonder.

Algemeen
Het is belangrijk dat gemeente en ondernemers/instellingen elkaar kennen en ontmoeten. Met dat doel vinden
bedrijfsbezoeken van het college van BenW plaats. In 2018 zijn twee bedrijven door het college bezocht. De
accountmanager onderhoudt ook persoonlijk contact met bedrijven en er is intensief contact met de parkmanagers van de
bedrijventerreinen en met de Centrummanager in de binnenstad. De lijnen zijn kort en bij specifieke vraagstukken of
problemen onderneemt de accountmanager actie om deze op te lossen.




12      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De gemeente organiseert samen met Gouda Onderneemt! een aantal activiteiten die het vestigingsklimaat bevorderen,
zoals de organisatie van een startersavond, de verkiezing Ondernemersprijs Midden-Holland en het faciliteren van het
vacatureplatform Gouda-Werkt.

Vanwege onvoldoende aanmeldingen kon de geplande startersavond in het najaar geen doorgang vinden. De bijeenkomst
is verplaatst naar februari 2019 en is toen goed bezocht.

De regionale ondernemersprijs Midden-Holland is op 15 januari uitgereikt waarbij er twee Goudse ondernemers in de
prijzen vielen: Carapax IT en Excent Tandtechniek.

Het Goudse vacatureplatform Gouda-werkt.nl bestaat nu anderhalf jaar en maakt een snelle ontwikkeling door. Gemiddeld
staan er 100 vacatures op het platform. De bezoekers van het platform komen grotendeels uit Gouda. In het eerste jaar zijn
30 vacatures aantoonbaar via het platform vervuld. Er zijn sponsorbedrijven gevonden die samen met de gemeente en
onderwijs zitting hebben in een stuurgroep.

De gemeente en Gouda Onderneemt! hebben een succesvolle krachtige lobby gevoerd voor het behoud van toe- en afrit 11
van de A12. Ook vindt een lobby plaats voor het vergroten van de capaciteit van de A20.

Binnenstad
De beleidsregels uitstallingen uit 2017 zijn geëvalueerd. Dit heeft ertoe geleid dat er nieuwe beleidsregels voor de
uitstallingen 2018 in het kernwinkelgebied zijn opgesteld in nauwe samenwerking met de SOG en de GAB; ondernemers
hebben hierdoor de mogelijkheid om de uitstraling van hun winkel te verbeteren.

De feestverlichting is gemeten, aangepast en opnieuw opgehangen conform het bouwbesluit en door de OMDH is een
voorlopige vergunning afgegeven. In 2019 worden de laatste aanpassingen verwerkt waardoor er een definitieve
vergunning kan worden verleend. De uitvoering is ter hand genomen door de SOG.

Er is in samenwerking met alle partijen in de binnenstad (winkeliers, ondernemers, bewoners, culturele instellingen, horeca,
makelaars en vastgoedeigenaren) een nieuw uitvoeringsprogramma binnenstad opgesteld voor de periode 2018-2022. Het
programma zal in 2019 door het college worden vastgesteld.

Regionale samenwerking
Regio Midden-Holland
De provincie vraagt de regio’s om een regionale kantorenstrategie op te stellen (verplicht) en een regionale
bedrijventerreinenstrategie en een regionale detailhandelsvisie (vrijwillig). De regio Midden-Holland is bezig met het
opstellen van deze visies. Nieuw in de werkwijze is dat een gemeente namens de regio optreedt als trekker van het dossier.
Voor de regionale kantorenvisie is Gouda aangewezen als trekker. De visie moet in het voorjaar van 2019 gereed zijn. Voor
de regionale detailhandelsvisie treedt Bodegraven-Reeuwijk als trekker op, en voor de regionale bedrijventerreinenstrategie
de gemeente Krimpenerwaard.

De A12 corridor samenwerking is een prioriteit van de regio. Er zijn tussen de gemeenten Lansingerland, Zoetermeer en
Waddinxveen regionale afspraken gemaakt over de uitgifte van logistieke bedrijventerreinen waarbij ook Zuidplas zich
aansluit (Provinciaal Programma grootschalige logistieke bedrijventerreinen A 12 corridor) en er is een
samenwerkingsovereenkomst gemaakt om uitvoering te geven aan de geformuleerde ambitie. Hierin zijn vijf
programmalijnen opgenomen.

Gemeente Waddinxveen is na de provinciale verkenning aangewezen als trekker van een vervolgonderzoek naar nut en
noodzaak van een containeroverslagpunt. Panteia heeft een rapportage opgesteld die eind 2018 gepubliceerd is.
Bestuurlijke besluitvorming hierover vindt plaats in het eerste kwartaal van 2019.

Het Bestuurlijk Overleg Economie, Onderwijs en Arbeidsmarkt is omgevormd tot een zogenaamd Triple Helix overleg,
waarbij ook de samenwerkingspartners uit het bedrijfsleven en onderwijs regulier aanschuiven. Triple Helix is
samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijven gericht op innovatie. Rol van de overheid is aanjagen en faciliteren.
In het coalitieakkoord is de ambitie opgenomen om voor de regio Midden-Holland een Triple Helix agenda op te stellen (zie
ook onder betere aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt).

Groene Hart Werkt
Ook in 2018 heeft het succesvolle event “Kom binnen bij bedrijven” plaats gevonden. In de week van 9-14 april stelden
bedrijven in de regio hun deuren open voor werkzoekenden, scholieren en belangstellenden. In totaal deden in de regio 294
bedrijven mee, die gedurende deze week ruim 1.000 bezoekers verwelkomden. In Gouda deden 46 bedrijven mee die 300
bezoekers ontvingen. Hier zijn in Gouda 4 ingevulde vacatures uit voort gekomen, 5 leerwerkplekken/
werkervaringsplaatsen en 2 vrijwilligersfuncties. Op 17 april heeft de gemeente een ondernemersontbijt georganiseerd voor
de deelnemende bedrijven, dat goed bezocht werd. Bedrijven stelden deze waardering en mogelijkheid om ervaringen uit te
wisselen erg op prijs.




                                                                                                  Jaarstukken 2018       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Stadsmarketing, toerisme en evenementen

Gevarieerd aanbod van detailhandel en horeca in de binnenstad
In januari 2018 is de Winkelvisie “Gezellig en gemakkelijk winkelen en boodschappen doen in Gouda 2017-2025”
vastgesteld.

Vanuit het accountmanagement en centrummanagement zijn vele bedrijven (winkeliers maar ook horeca) begeleid bij het
vestigen van nieuwe winkels, het uitbreiden van bestaande winkels of andere vragen die er waren. De gemeente probeert
hiermee het ondernemerschap in Gouda zo aantrekkelijk mogelijk te maken. Er is een factsheet gemaakt voor de
binnenstad ten behoeve van makelaars en vastgoedeigenaren die zij kunnen gebruiken bij de werving van nieuwe ketens,
franchisers en exploitanten.

Meer bezoekers die meer besteden
Vanuit toerisme wordt breed ingezet om meer bezoekers naar Gouda te trekken. De doelstelling van 1 miljoen bezoekers is
bereikt: in 2018 konden we 1,1 miljoen bezoekers aan Gouda noteren. Ook de culturele trekkers in Gouda lieten groeiende
bezoekersaantallen zien. Zo hebben in 2018 bijvoorbeeld de Sint Janskerk (+ 10.000) en Museum Gouda (+ 25.000) weer
grote groei bereikt. Maar ook de gemiddelde hotelbezetting is toegenomen naar 74,5%. Er is een infographic gemaakt van
de toeristische cijfers die gebruikt kan worden bij de werving van vrijetijdsondernemers en hotels.

In het vierde kwartaal is gestart met de nieuwe ambitie toerisme, samen met het werkveld toerisme. In het voorjaar van
2019 wordt dit traject afgerond.

Samen met de partners die de meeste betalende bezoekers ontvangen is gestart om het Goudse aanbod zichtbaar te
maken op de OTA’s, de online ticketing agents. Ook werkt de gemeente er aan om ervoor te zorgen dat het Goudse aanbod
meer reviews krijgt op tal van platformen zoals o.a. Tripadvisor en Zoover. Het afgelopen jaar heeft Gouda een enorme
hoeveelheid free publicity gecreëerd door het hosten van persreizen en persbezoeken en het actief uitnodigen van pers
door een PR bureau. Tevens zijn er 3 momenten geweest met online campagnes, o.a. Google adwords campagne en
online campagne met de Persgroep en In de buurt Gouda. Dit had als direct resultaat dat de website welkomingouda.nl
veel vaker is bezocht, in 2018 kwamen er meer dan 230.000 bezoekers op welkomingouda.nl.

Benutten sterke kanten van Gouda (kaas, etc.)
Met stadsmarketing activiteiten zet de gemeente in op het benutten van de sterke kanten van Gouda.

In 2018 is - naast de aandacht die de sterevenementen (inter-)nationaal genereren - Gouda als tolerante stad neergezet
door het Roze Jaar en met name Roze Zaterdag. Met het festival Riverdale was er in 2018 een aansprekend evenement
voor jongeren. Ook terugkerende kleine wijk- en buurtevemenenten zullen we een plek meegeven in de herziening van het
Evenementenbeleid dat voor 2019 is voorzien.

Gouda 750
Een van de kansen die zich voordoet is het feit dat Gouda in 2022 viert dat het 750 jaar geleden stadsrechten ontving.
Hiervoor is het programma Gouda 750 opgezet. In 2018 is de stuurgroep Gouda750 opgericht en is de opzet van het
programma Gouda750 vastgesteld. De ambitie van Gouda750 is 75.000 ambassadeurs in 2022. Hiervoor worden vele
projecten opgezet in samenwerking met de (culturele) partners in de stad en de bewoners die gedurende het feestjaar
(31 juli 2021 t/m augustus 2022) plaats zullen vinden. Het kwartiermakerschap van bureau Brand uit Rotterdam is eind
2018 afgesloten en de opzet van de nieuwe projectorganisatie is vastgesteld door de stuurgroep. Ook de raadsbrede
werkgroep Gouda 750 is in 2018 van start gegaan.

In 2017 is de lancering geweest van het project ‘Goudse Geheimen’. Ook in 2018 is hier de nodige aandacht voor geweest.
Deze worden omgezet naar 750 Goudse verhalen. De voorbereidingen voor de activiteiten zijn in volle gang en zullen ook
de komende jaren nog aandacht vergen. In 2018 zijn ook middelen gereserveerd voor de viering van Gouda 750, die in een
nog op te richten Fonds “Geef Gouda door” gestort zullen worden. Daarnaast is er € 750.000 beschikbaar die ingezet wordt
als verdubbelaar. Wanneer bedrijven zich inzetten voor Gouda 750, wordt dit door de gemeente verdubbeld met een
maximum van € 750.000. Dit heeft betrekking op zowel giften, het kopen van sponsorpakketten, maar ook kwantificeerbare
inzet in natura en crowdfundingsacties.

Kaas
Zowel lokaal als nationaal en regionaal zet de gemeente in op het versterken van het thema kaas in Gouda.

Het college heeft op 22 augustus 2017 uitgesproken mee willen te werken aan het mogelijk maken van de Cheese
Experience. De plannen voor de Cheese Experience zijn in 2018 verder geconcretiseerd. Hiervoor is een subsidie van
90.000 euro verleend.

Het college heeft op 18 juli 2018 besloten een gemeentegarantie te verstrekken op een door de Stichting Gouda Cheese
Experience af te sluiten geldlening. Inmiddels werd ook een omgevingsvergunning verleend voor de verbouwing van het




14      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>pand en is overeenstemming bereikt over de huurovereenkomst. In 2019 start de verbouwing en medio 2019 is opening
van de Cheese Experience voorzien.

De Gemzu heeft besloten de Holland Kaaskeuring in 2019 in Gouda te laten plaatsvinden.

Cheese Valley was ook in 2018 weer populair bij de internationale pers. De Cheese Valley gemeenten hebben een
kwartiermaker aangesteld om de plannen voor Cheese Valley verder uit te werken en een nieuwe governance voor te
stellen. Het Nederlands Bureau voor Toerisme is hiermee aan de slag gegaan en heeft eind 2018 de plannen
gepresenteerd in het bestuurlijk overleg Cheese Valley.

Groene Hart
De ligging aan twee rivieren en het daarmee verweven watersysteem spelen een centrale en verbindende rol in zowel de
lokale als regionale samenhang. Daarom wordt sinds 2017 veel aandacht besteed aan regionale samenwerking op de
gebieden van erfgoed, natuur en recreatie. Daarbij wordt de betekenis van Gouda als historisch hart in het Groene Hart
breed uitgedragen, de historische band met de omliggende gebieden onderstreept en de onderlinge samenhang versterkt.
Dit gebeurt via de erfgoedtafel van de “Oude Hollandse Waterlinie” en het project “Waterrecreatie en Erfgoed Hollandsche
IJssel” en de samenwerking in de stichting “Hollandse IJssel Altijd Anders”.

Concreet is in 2018 gewerkt aan de volgende activiteiten:
• Met de regio Midden-Holland en de provincie Zuid-Holland werkt Gouda aan een kansenkaart waterrecreatie. Het rondje
  Rijn-IJssel maakt hier deel van uit. Dit heeft ook een plek gekregen binnen de nieuwe visie Rijke Groenblauwe
  leefomgeving van de provincie Zuid-Holland;
• In het kader van het rondje Rijn-IJssel heeft in de zomer een succesvolle vaarproef plaatsgevonden op het traject Gouda-
  Reeuwijk v.v. Meer dan 400 bootjes, waaronder veel sloepen en kano’s maakten gebruik van de mogelijkheid onbeperkt
  heen en weer te varen op deze 2 zaterdagen. Normaal ligt het maandgemiddelde van juli rond de 250 bootjes;
• In het najaar is gestart met de Netwerktoets Toervaartnetwerk “Rijn- en Veenstreek / Midden-Holland”. Doel is om een
  antwoord te kunnen geven op de vraag, of een nieuw routenetwerk (Rondje Rijn-IJssel) daadwerkelijk een bijdrage kan
  leveren aan de vermindering van de pleziervaart op de Gouwe. Dit vormt een belangrijke bouwsteen in de
  toekomstontwikkelingen van het rondje.

Kunst en Cultuur

Actieve deelname aan culturele activiteiten
Culturele voorzieningen stimuleren een actieve deelname aan kunst en cultuur en bieden de mogelijkheid voor burgers om
zich te ontwikkelen. Het zijn belangrijke ontmoetingsplaatsen in de stad die zorgen voor dynamiek en bijdragen aan een
positief beeld van Gouda. Een breed aanbod aan culturele activiteiten, in combinatie met een historische binnenstad,
draagt bij aan een goed leefklimaat en maakt de stad aantrekkelijk voor bezoekers en nieuwe bewoners.

Cultuurnota en cultureel ondernemerschap
Voor de periode 2018-2022 zijn aan de grote culturele partners meerjarige subsidies verstrekt. De speerpunten uit de in
2017 vastgestelde cultuurnota “Het cultureel vermogen van Gouda” zijn leidend geweest bij het maken van afspraken. De
culturele partners hebben in 2018 de eerste stappen gezet voor de verdere verwezenlijking van die speerpunten. Zo is een
culturele businessborrel gestart om meer binding te krijgen met het lokale bedrijfsleven en zetten de partners meer in op
activiteiten met meer maatschappelijke doeleinden. Vanuit de subsidierelatie zijn we ook meer gaan sturen op verzakelijking
en cultureel ondernemerschap om zo de financiële positie te verbeteren en te versterken.

De C4 worden zeer gewaardeerd door onze inwoners. Dat is duidelijk terug te zien in de bezoekerscijfers. Zo had Museum
Gouda een recordjaar in 2018, waarin het maar liefst 62.500 bezoekers ontving, een stijging van 75% t.o.v. 2017.
Hoogwaardige tentoonstellingen als Pieter Pourbus en Van Gauguin tot Toorop, trokken zowel Gouwenaars als
cultuurbezoekers uit de rest van het land, of zelfs het buitenland, naar de stad.

Cultuurhuis Garenspinnerij, de belangrijkste partner van de gemeente op het gebied van amateurkunst en cultuureducatie,
bracht het afgelopen jaar de Garenspinnerij ruim 53.000 mensen in aanraking met kunst en cultuur. Ook wist het 19.000
kinderen te bereiken met cultuureducatie in de scholen.

De Goudse Schouwburg realiseerde weer een bezettingsgraad van 80% en maakte een begin met het aanbieden van meer
maatschappelijk geëngageerde voorstellingen waarmee Gouda ook nieuwe bezoekers over de drempel haalde, zoals de
voorstelling Melk en Dadels en de voorstelling Thuislozen waarbij de schouwburg een directe verbinding met het zorg- en
welzijnveld wist te maken.

De Bibliotheek Gouda | De Chocoladefabriek manifesteert zich in het hart van de gemeenschap en is een plek waar alle
Gouwenaren graag komen. Een venster op de wereld met voor elk wat wils, van lokale lijsttrekkersdebatten tot
ontmoetingen met internationaal befaamde auteurs als ‘Queen of Crime’ Karin Slaughter.




                                                                                                 Jaarstukken 2018       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>De kracht en het enthousiasme van de betreffende instellingen, maar ook van niet-gesubsidieerde organisaties, creatieve
ondernemers en vrijwilligers, zorgen voor een levendige stad. Dat is een cultureel kapitaal dat gekoesterd wordt.

Onderzoek verbreding Chocoladefabriek
Eerder is gebleken dat de verbreding van het huidige concept Chocoladefabriek met het Verzetsmuseum Zuid-Holland en
het Filmhuis Gouda financieel niet haalbaar is.

Toch zijn er kansen gezien voor de programmatische verbreding met het Verzetsmuseum nieuwe stijl en heeft de
gemeenteraad ingestemd met een motie om de inhuizing en samenwerking met het museum in een businesscase uit te
werken. In 2019 zal de raad hier een definitief besluit over nemen.

Gezonde toekomst voor het Goudse erfgoed
In lijn met de Erfgoedvisie wordt qua focus ingezet op samenwerking en samenhang. De belangrijkste activiteiten in 2018
zijn gebaseerd op deze principes.

Dit zijn:
• Lancering van de Cultuurhistorische Basiskaart;
• Aanpak van de binnenstad voor Gouda 750;
• Begeleiding herbestemming leegstaand erfgoed;
• Het voor het voetlicht brengen van het verhaal van de stad.

In 2018 heeft een schouw plaatsgevonden voor de aanpak gevels in de historische binnenstad om alle achterstallig
onderhoud aan panden te inventariseren. Het doel is om in 2022 (als Gouda 750 jaar stadsrechten heeft) de stad er mooi
en verzorgd uit te laten zien. Er is daartoe een plan van aanpak opgesteld om al het achterstallig onderhoud aan
monumentale panden in de binnenstad aan te kunnen pakken in samenwerking met bewoners van de binnenstad.
Eigenaren worden op basis van prioritering benaderd en zo nodig aangeschreven om hun pand op te knappen. Voor de
financiële ondersteuning ervan is bij de coalitievorming een budget beschikbaar gesteld.

Op het gebied van instandhouding van het erfgoed wordt nadrukkelijk veel aandacht besteed aan de aanpak van leegstand
en het herbestemmen van monumenten. Deze aandacht groeit de laatste jaren in toenemende mate. Leegstand is slecht
voor het behoud van monumenten en andere historisch waardevolle gebouwen. Ze moeten bruikbaar zijn en een
eigentijdse functie hebben in de samenleving. Dat vraagt maatwerk. Belangrijke grote transformaties die in 2018 zijn
voorbereid, gestart of uitgevoerd, zijn onder meer: Weeshuiscomplex, Gouwekerk, Spaardersbad, Jozefpaviljoen,
Kazernegebouw (Cheese Experience) en het Kaaspakhuis aan de Wachtelstraat. Met het laatste project de sleepte
architect/ontwikkelaar enkele prestigieuze prijzen in de wacht. Uiteraard waren ook vele kleiner objecten onderwerp van
aandacht, waaronder het al 23 jaar leegstaande pand van Italia, Markt 65.

Het Goudse erfgoed speelt ook een belangrijke rol in de stadsmarketing. Vele lokale organisaties vertellen niet alleen op
eigen wijze het verhaal van de stad, maar werken ook samen binnen het Historisch Platform Gouda. Zij brengen met allerlei
initiatieven het Goudse erfgoed, zowel materieel als immaterieel, onder de aandacht en organiseren de cursus Goudologie,
wat de betrokkenheid van de burger bij de stad vergroot.

Medio 2018 werd Cultuurhistorische Basiskaart (CHBK) voor de gemeente Gouda gepresenteerd en via internet ontsloten.
Ze geeft een samenhangend verhaal van de stad, zichtbaar in woord en beeld, op het gebied van landschap, structuren,
stedenbouw en bebouwing. Een en ander bijeengebracht in het gemeentelijk geografische informatiesysteem (GIS). Met de
CHBK wordt begrip voor de omgeving vergroot, versnipperde informatie en kennis samengebracht. Met inzichtelijke
erfgoedwaarden kunnen deze als inspiratie dienen voor plannenmakers. Ontwikkelmogelijkheden zijn terug te zien op de
kaart met aanwezige, en ook verdwenen cultuurhistorische structuren. De CHBK is primair een voorbereidende activiteit
voor de Omgevingswet en zal als onderlegger voor de uitwerking en invulling van de Omgevingsvisie worden gebruikt en
als basis dienen voor een vernieuwd, nog op te stellen, beschermingsbeleid voor erfgoed. Omdat de opbouw van de
CHBK in fasen of modules wordt uitgevoerd, zullen de komende jaren nog de nodige aanvullingen volgen.

Omschrijving                   Streefwaarde                     Stand
Aantal banen                   Stijgende trend vanaf 2016       Het aantal in Goudse bedrijven werkzame personen laat een lichte
                                                                stijging zien in 2017 (van 33.490 in 2016 naar 34.252 in 2017).

                                                                Over 2018 zijn nog geen nieuwe cijfers bekend.
Aantal bedrijfsvestigingen     Aantrekken minimaal 1 groter     Het aantal bedrijfsvestigingen in Gouda is gestegen van 4.772 in
                               bedrijf per jaar                 2016 naar 5.794 in 2017.Over 2018 zijn nog geen nieuwe cijfers
                                                                bekend.

                                                                Landelijk bekende bedrijven Picnic en Dekbed Discounter hebben
                                                                zich op Goudse Poort gevestigd.
Leegstand kantoren             Dalende trend vanaf 2016         In de monitor van Cushman & Wakefield is de leegstand in Gouda in
                                                                2018 gedaald van 18,2% naar 17,4%.




16       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Omschrijving                     Streefwaarde                     Stand
Leegstand winkels                Dalende trend vanaf 2016         Onderdeel van de leegstandsverordening is een monitoringsysteem
                                                                  van de leegstand in het kernwinkelgebied de binnenstad. Van 2017
                                                                  naar 2018 is het aantal leegstaande winkelpanden in de binnenstad
                                                                  gedaald van 55 naar 37 panden en van 12.161 naar 10.243 m2.

                                                                  Gouda totaal:
                                                                  Het aantal leegstaande winkelpanden laat een dalende trend zien:
                                                                  van 108 in 2016 naar 94 in 2017 en 79 in 2018. Het aantal meter
                                                                  leegstaand winkelvloeroppervlak is ook lager dan in 2016, maar laat
                                                                  een wisselend beeld zien: 25.336 m2 in 2016, 17.546 m2 in 2017 en
                                                                  19.063 m2 in 2018.
Bestedingen bezoekers            Stijgende trend                  In 2018 hebben 1,1 miljoen bezoekers uit buiten- en binnenland
                                                                  Gouda bezocht.

                                                                  Het gemiddelde bestedingsbedrag van bezoekers uit Nederland ligt
                                                                  op € 31,30 per persoon.
Bezoeker gesubsidieerde          Stijgende trend                  In 2018 zijn de bezoekersaantallen van de gesubsidieerde
instellingen                                                      instellingen gestegen.

                                                                  De grootste stijging is te zien bij Museum Gouda met een
                                                                  bezoekersrecord van 60.934 bezoekers, een stijging van bijna 75%
                                                                  t.o.v. 2017.

                                                                  Cultuurhuis Garenspinnerij kende een stijging van circa 28% en bij
                                                                  de Schouwburg steeg het aantal bezoekers met 13%. De bibliotheek
                                                                  laat een lichte stijgende lijn zien.


3.1.4 Verbonden partijen
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma's te
rapporteren over de gerealiseerde bijdrage van verbonden partijen aan de beleidsdoelstellingen van de gemeente.

Verbonden partijen                      Doel
Natuur en recreatieschap Groenalliantie De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling
Midden-Holland                          van groengebieden zoals het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve
                                        verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten en de biodiversiteit binnen de groengebieden,
                                        evenals de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.
Streekarchief Midden-Holland            Het Streekarchief Midden-Holland bewaart conform de Archiefwet de archieven van de besturen
                                        en ambtelijke instellingen van de deelnemende gemeenten en Regio Midden Holland.
Bedrijvenschap Regio Gouda              Het Bedrijvenschap regio Gouda ontwikkelt in opdracht van de gemeenten Gouda, Waddinxveen
                                        en Zuidplas het regionale bedrijventerrein Gouwe Park.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland
Voor bedrijven is een prettige woon-en leefomgeving voor medewerkers een aspect dat een rol speelt bij de keuze voor een
vestigingsplaats. Gouda biedt met zijn historische binnenstad én zijn aantrekkelijke omgeving met gevarieerde recreatieve
mogelijkheden een aantrekkelijke vestigingsplaats. Gouda heeft binnen zijn stadsgrenzen beperkte groene recreatieve
gebieden. De recreatiegebieden van de Groenalliantie zijn daarom van belang.

Om beter tegemoet te komen aan deze doelstellingen worden de recreatiegebieden doorontwikkeld qua inrichting, waarbij
op verschillende doelgroepen wordt ingespeeld: van passieve naar actieve recreatie, van verblijven naar beleven en
gebruiken (creatief, sportief, ontdekkend, luxe genietend, natuur genietend, familieverband e.d.). Met de uitvoering van de
maatregelen in het kader zogeheten Kwaliteitsimpuls wordt aan de doorontwikkeling invulling gegeven.

Streekarchief Midden-Holland (SAMH)
Het Streekarchief Midden-Holland (SAMH) is het cultuurhistorisch ‘geheugen' van Midden-Holland. SAMH bewaart conform
de Archiefwet de archieven van de besturen en ambtelijke instellingen van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard,
Krimpen aan de IJssel, Waddinxveen, Zuidplas en de Omgevingsdienst Midden-Holland. Naast gemeentearchieven beheert
Streekarchief Midden-Holland ook de overgebrachte rijksarchieven uit deze gemeenten. Bovendien is het streekarchief in
het bezit van archieven van talloze particuliere instellingen en bedrijven uit de omgeving. Op de studiezaal wordt een zo
volledig mogelijke bibliotheek bijgehouden van boeken, tijdschriften en andere publicaties die betrekking hebben op de
regio.

De kerntaken die SAMH voor de gemeenten uitvoert zijn: het in standhouden van de archiefbewaarplaats (het
GouweDepot) en het beheer van de archieven aldaar; het toezicht op het beheer van archieven die nog bij de gemeenten
staan; het beheer van de studiezaal en het betrekken van diverse publieksgroepen en gemeenschappen bij de lokale en
regionale geschiedbeoefening en archiefbeheer (educatie). Momenteel bezint het Streekarchief zich, samen met de
deelnemende gemeenten, op haar veranderende rol in het digitale tijdperk.




                                                                                                         Jaarstukken 2018          17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Bedrijvenschap Regio Gouda
Het Bedrijvenschap Regio Gouda is een zelfstandige organisatie waarin de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas
op gelijkwaardige basis samenwerken. Het bedrijvenschap ontwikkelt het regionale bedrijventerrein Gouwe Park van 45 ha
netto om zo ruimte te bieden voor de vestiging van bedrijven en daarmee werkgelegenheid te behouden of te verbeteren.
De (concept-)begroting 2020 voorziet in een geleidelijke uitgifte van alle gronden tot 2021.

3.1.5 Wat heeft het gekost?
3.1.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018 Begroting 2018         Rekening 2018         Verschil
                                                                                    na 2e wijziging                        rekening t.o.v.
                                                                                                                            begroting na
                                                                                                                                wijziging
Lasten
PG Cultuur                                                                     7.336            7.412              7.224             188
PG Economie                                                                    5.181            5.235              5.048             187
PG Toerisme en recreatie                                                       1.974            2.063              2.119              -56
Totaal lasten                                                                 14.491           14.710             14.392             318


Baten
PG Cultuur                                                                           0                0               0                   0
PG Economie                                                                    -3.766           -5.167            -5.203              36
PG Toerisme en recreatie                                                           -158             -158            -274             117
Totaal baten                                                                   -3.924           -5.325            -5.478             153


Saldo van baten en lasten                                                     10.567            9.385              8.914             471
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                                   0              128             128                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                                 -165             -260            -260                  0
Gerealiseerd resultaat                                                        10.402            9.253              8.782             471


3.1.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                              Lasten V/N       I/S       Baten V/N      I/S
Cultuur                                                                                   188.000     V
Accommodaties: Voor een onderzoek naar de verbreding van de                                40.000     V      I
Chocoladefabriek is bij het 2e ijkmoment 2017 eenmalig € 40.000 beschikbaar
gesteld. Het onderzoek is eind 2017 in gang gezet. De middelen zijn in 2017 en
2018 niet tot besteding gekomen. Het onderzoek bevindt zich begin 2019 in een
afrondende fase en besluitvorming door de raad over de toekomst wordt nog in
2019 verwacht. Om die reden wordt aan de raad voorgesteld dit budget in 2019
opnieuw beschikbaar te stellen.
Cultuurparticipatie en educatie: In 2015 is een Cultuur en Erfgoedfonds ingesteld.         52.000     V      I
Aan de raad wordt voorgesteld om het voor 2018 gereserveerde bedrag, evenals
voorgaande jaren, toe te voegen aan deze reserve in het kader van Gouda 750
jaar.
Musea: Een voordeel wordt gerealiseerd door het niet benutten van het budget               48.000     V      I
kunst in de openbare ruimte.
Streekarchief: De bijdrage aan het streekarchief blijft binnen de begroting. Per           12.000     V      I
saldo is hier een klein voordeel te zien.
Overig                                                                                     36.000     V      I


Economie                                                                                  187.000     V              36.000    V
Supinfo: De geraamde budgetten voor de vestiging van een universitaire ICT-                13.000     V      I
opleiding in Gouda zijn niet volledig benut.
Overige economische ontwikkeling: In verband met de verlaging van het OZB-                 36.000     V      I       15.000    V      I
tarief is er ten opzichte van de begroting een voordeel van € 29.000 gerealiseerd
op de bijdrage Ondernemersfonds Gouda. Het overige voordeel is opgebouwd uit
een aantal kleinere posten. De financiële bijdrage (€ 15.000) van een externe
partij ter dekking van een deel van de onderzoekskosten Kantorenvisie was niet
begroot.
Beheer onroerende zaken: Voor de sloop van de voormalige onderwijslocatie                  30.000     V      I
Oosthoef 7 is bij de Kadernota 2017 een budget beschikbaar gesteld. In 2018 is
gestart met de sloop. Aan de raad wordt voorgesteld het restant in 2019 opnieuw
beschikbaar te stellen voor de afronding van de sloopwerkzaamheden.
Beheer onroerende zaken: De overige voordelen bestaan uit meerdere aspecten               107.000     V      I       21.000    V      I
van de exploitatie van vastgoed zoals minder betaalde belastingen, lagere
toerekening van de overhead en niet geraamde huuropbrengsten.




18        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                       Lasten V/N      I/S           Baten V/N     I/S
Toerisme en recreatie                                                              56.000    N                 117.000   V
Voor een bedrag van € 65.000 zijn VVV-bonnen in- en verkocht. Dit was niet         56.000    N       I         117.000   V       I
begroot. Het overige voordeel op de lasten (€ 9.000) betreft een aantal
afzonderlijke posten. Het restant voordeel op de baten is opgebouwd uit een
aantal posten: inkomsten kermissen/circus (€ 11.000), diverse VVV-verkopen
vanuit de winkel en arrangementen (€ 34.000) en overige baten (€ 7.000).


3.1.5.3 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)                   Gepland 2018       Werkelijk 2018              Verschil
Vastgoed                                                                               54                    50                      4


TOTAAL                                                                                 54                    50                      4

Toelichting op het investeringsoverzicht
Vastgoed
Voor het upgraden van het pand aan de Zwolleweg is bij het 1e ijkmoment 2017 een investeringsbudget beschikbaar
gesteld van € 55.000. De werkzaamheden zijn in 2018 binnen budget uitgevoerd.




                                                                                                          Jaarstukken 2018           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.2 Zorg (Wmo)



Toelichting bij de foto:
Uitreiking Goed Geregeld keurmerk aan de werkgroep Kernkracht door wethouder Corine Dijkstra.




20     Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>3.2.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.2.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                          Meeteenheid                                Periode                Gouda        Nederland
1   Wmo-cliënten met een               per 1.000 inw                               2015                          40           58
    maatwerkarrangement
                                                                               eerste halfjaar                   38           57
                                                                                   2016

Nr. Indicator                            Toelichting
1   Wmo-cliënten met een                 Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is
    maatwerkarrangement                  een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-
                                         gegevens geldt dat een referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende
                                         gemeenten.

    Indicator                                Meeteenheid           Periode                       Gouda                  Nederland
    Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement Aantal arrangementen 2016                           2.275                  nb
                                                                   2017                          2.242                  nb
                                                                   2018                          2.390                  nb

Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen de Wmo, zoals hulpmiddelen,
begeleiding, hulp bij het huishouden en woningaanpassingen. Cliënten met alleen een rolstoel en/of CVV-pas zijn hierin niet
meegenomen omdat voor deze voorzieningen geen eigen bijdrage wordt gevraagd (Bron: CAK-monitor).




                                                                                                         Jaarstukken 2018         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3.2.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Met de decentralisaties Wmo, Jeugd en Participatie is de noodzaak toegenomen om meer integraal vanuit de leefwereld
van mensen te kijken naar oplossingen.

Bestuursopdracht financiële opgave sociaal domein
De in februari 2018 verstrekte bestuursopdracht om uitgaven en inkomsten in het sociaal domein in balans te brengen, is in
oktober succesvol afgerond. Het resultaat bestaat uit verschillende onderdelen: een set aan ‘technische maatregelen’; het
op orde brengen van monitoring en analyse van data en er wordt ingezet op vijf zogenoemde meerjarige
verzilveringsmaatregelen binnen (en voortkomend uit) de bestaande beleidskaders die aansluiten bij de gewenste
transformatie in het sociaal domein. Deze verzilveringsmaatregelen gaan om het langer of weer thuis laten wonen van
mensen die nu intramuraal beschermd wonen. Ook wordt voor kinderen een oplossing thuis of gezinsgericht geboden in
plaats van een opname in residentiele setting of gesloten verblijf. Daar waar passend worden kinderen geholpen in de basis
GGZ in plaats van (duurdere) specialistische GGZ en worden ongewenste effecten van het nieuwe inkoop- en
toegangsmodel voorkomen en/of aangepakt.

Preventie en gezondheidsbeleid
Preventie en gezondheidsbeleid omvat in Gouda een breed scala aan activiteiten. Het gaat zowel om meer traditionele
activiteiten zoals belegd bij de GGD als om vernieuwende initiatieven vanuit inwoners en welzijn. De focus in 2018 lag op
het versterken van de continuïteit, samenhang en afstemming binnen de collectieve preventie en de zorg, met nadruk op
jeugd. Bij subsidiepartners is gestuurd op verbinding tussen de partners en de aansluiting op het onderwijs. De RDOG
faciliteert dit in opdracht van de gemeente onder meer door partijen proactief en gericht aan elkaar te verbinden en
afstemming te faciliteren. Dit resulteert in een beter en intensiever gebruik van de bestaande expertise en middelen.
Partijen worden gestimuleerd om in samenwerking met zorgaanbieders nieuw preventief aanbod te creëren dat het
afschalen van jeugdhulp mogelijk maakt.

Sociaal teams 0 – 100+
De Sociaal Teams Volwassenen en Sociaal Teams Jeugd zijn per 1 januari 2018 samen gegaan in Sociaal Teams 0 - 100+.
Het samenvoegen van de sociaal teams jeugd en sociaal teams volwassenen via een nieuwe coöperatie is een grote
opgave geweest.

In 2018 is de verdere verbinding gemaakt tussen het sociaal team en onderwijs. Er is een actieve samenwerking met de
wijkverpleegkundigen en de jeugdgezondheidszorg zodat het sociaal en het medisch domein met elkaar verbonden zijn. De
specifieke rol van de sociaal makelaar in de sociaal teams, de verbinding tussen individuele hulpvragen en het collectieve
aanbod in de algemeen toegankelijke voorzieningen, is ingevuld. Ook de verbinding tussen de sociaal teams en de
gemeente (met name de afdeling Werk en Inkomen) is gemaakt zodat beter ingezet kan worden op preventie van schulden.
De onafhankelijke cliëntondersteuning is geborgd in de sociaal teams.

Daarnaast is er gestart met het aanbieden van basis GGZ en lichte langdurige ondersteuning vanuit het sociaal team.
Inwoners die voor het eerst in contact komen met het sociaal team voor een hulpvraag reageren hier positief op, inwoners
die al een indicatie hebben en die bijvoorbeeld afloopt, vinden de overgang naar het sociaal team soms spannend. Dat
heeft ervoor gezorgd dat de subsidie 2018 voor het sociaal team naar verwachting iets lager vastgesteld gaat worden
omdat meer inwoners bij de gemeente in zorg zijn gebleven met een maatwerkvoorziening dan oorspronkelijk gedacht. Ook
is het traject met de inspectie/Toezicht Sociaal Domein positief afgerond.

Proeftuin integrale toegang
In een proeftuin is gewerkt aan een integrale toegang tot het Sociaal Domein. Het doel hiervan is dat inwoners de
ondersteuning krijgen die past bij hun soms complexe problemen op diverse levensterreinen (op maat). Daarnaast wordt
gestreefd naar snel toegankelijke en efficiënte dienstverlening. De proeftuin heeft in korte tijd een team opgeleverd dat
methodisch werkt en tot integrale oplossingen komt. Er zijn zo’n 100 casussen binnen het team afgehandeld. Consulenten
van de reguliere afdelingen weten de integraal consulenten steeds beter te vinden als zij een casus hebben die complex is.
Ook is er verbinding gemaakt met de sociaal teams en het veiligheidshuis. Uit de 10 casusbeschrijvingen in het boekje “10x
integraal”, zoektocht naar een integrale werkwijze” blijkt dat de nieuwe aanpak naast inhoudelijk maatwerk voor de inwoner
ook financieel rendement op kan leveren. De proeftuin is per 2019 structureel ingebed in de gemeentelijke organisatie.

Voorbereiding decentralisatie van de middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang
Op landelijk niveau zijn afspraken gemaakt om vanaf 2021 de middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke
opvang via een objectief verdeelmodel te verdelen over alle gemeenten. Een eerste inzage in de financiële consequenties
van deze herverdeling wordt in het voorjaar van 2019 verwacht. In 2018 is een start gemaakt met de oriëntatie op de
vraagstukken: welke voorzieningen willen we regionaal beschikbaar houden en wat moet in de regiogemeenten geregeld
zijn om deze ambitie naar meer lokaal aanbod waar te kunnen maken.




22      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Winterregeling nachtopvang
Ook in 2018 is in de winter (jan – maart en vanaf half november) de winterregeling van kracht geweest. Dit betekent dat er
bij de nachtopvang het Kompas van het Leger des Heils in de winterperiode 6 extra bedden en begeleiding beschikbaar zijn
(van 18 naar 24 bedden). De winterregeling heeft in maart langer doorgelopen omdat er in die maand nog een hele koude
periode is geweest. Deze periode wordt gebruikt om te proberen mensen die uit beeld zijn verdwenen weer in zorg te
krijgen.

Gewoon Thuis & Gewoon Thuis Jeugd
De afgelopen periode is onder de noemer Gewoon Thuis stevig ingezet op de ambulantisering van beschermd wonen. Dat
heeft eind 2018 geresulteerd in een daling van het aantal cliënten dat beschermd woont in de regio (van 206 naar 195).
Daarnaast zijn cliënten die op de wachtlijst stonden en mensen met een nieuwe indicatie voor beschermd wonen met
Gewoon Thuis begeleiding zelfstandig gaan wonen. Eind 2018 maken 64 inwoners uit de regio Midden-Holland gebruik van
Gewoon Thuis begeleiding. In navolging van 2017 is ook in 2018 de regeling voortgezet om gemeenten in de regio te
compenseren voor de extra kosten die zij maken voor het organiseren van intensieve zorg aan huis (zogenoemde
compensatieregeling). In 2018 is er in totaal 2,6 miljoen euro aan compensatie verleend uit het budget beschermd wonen,
waarvan 1,45 miljoen euro bestemd was voor Gouda.

Het afgelopen jaar is veel aandacht besteed aan beschut wonen. Beschut wonen is bedoeld voor kwetsbare inwoners die
(nog) niet geheel zelfstandig kunnen wonen in de wijk, maar ook niet het 24uurs toezicht van beschermd wonen nodig
hebben. In 2018 is ambtelijk in de regio verkend hoe we deze gezamenlijke opgave op kunnen pakken en zijn beschut
wonen plekken gerealiseerd in de Agnietenstraat.

In 2018 hebben bestuurders van de Midden-Holland gemeenten, jeugdhulppartijen, onderwijs en welzijn groen licht
gegeven voor Gewoon Thuis Jeugd. De gezamenlijke ambitie van Gewoon Thuis Jeugd is om er met elkaar voor te zorgen
dat minder kinderen uit huis worden geplaatst in Midden-Holland. Hiervoor is in 2018 ook met succes een aanvraag
ingediend voor het Transformatiefonds.

Aanpak personen met verward gedrag
Eind 2018 liep het project in Hollands-Midden voor de Aanpak personen met verward gedrag af. In november is een grote
eindconferentie gehouden voor medewerkers en bestuurders van de gemeenten en uitvoeringsorganisaties. In 2018 is een
aantal zaken op lokaal en regionaal niveau gerealiseerd: er is een beoordelingslocatie voor mensen met acuut verward
gedrag, de PEH in Leiden; er is een pilot voor vervoer van en naar deze locatie opgezet; in Gouda heeft het Groene Hart
Ziekenhuis een eigen beoordelingslocatie opgezet in samenwerking met GGZ Rivierduinen om mensen met verward
gedrag die in het ziekenhuis komen te kunnen beoordelen; de crisiskaart is (opnieuw) geïntroduceerd (een persoonlijke
kaart met een stappenplan hoe te handelen als iemand in een crisis belandt).

Langer thuis wonen
De beweging ‘Langer thuis wonen’ waarin iedereen geacht wordt zijn eigen thuissituatie te regelen gaat om wonen, zorg,
welzijn en de leefomgeving. In 2018 zijn verschillende nieuwe woon/zorg initiatieven bekend bij de gemeente, zowel voor
(kwetsbare) ouderen als voor bewoners die uitstromen uit intramurale woonvormen. De gemeente ondersteunt deze
initiatieven waar dat nodig en wenselijk is. Bijvoorbeeld als het gaat om de ontwikkeling van de Bernardhof (voormalig
verpleeghuis Julianastaete). In overleg met diverse partijen is uitgekomen op een maatschappelijk woonconcept voor een
mix aan doelgroepen. Daarnaast faciliteert de gemeente de realisatie van een Knarrenhof aan de Oosthoef.

Bij langer thuis wonen is het van belang dat de hulp aan huis goed geregeld is. De samenwerking met de zorgpartijen
vanuit de Wet langdurige zorg en de Zorgverzekeringswet wordt steeds belangrijker. Met de aanbieders in Midden-Holland
is een visie opgesteld om deze samenwerking te versterken, waarbij de inwoner en de eigen regie centraal staan. Het
verminderen van (belemmerende) schotten tussen de verschillende geldpotjes is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

Mantelzorg en de Rotterdampas
Mantelzorgers en vrijwilligers spelen tevens een belangrijke rol in het langer thuis wonen. Het ondersteuningsaanbod voor
mantelzorgers is onder mantelzorgers steeds bekender. Ook hebben in 2018 mantelzorgers voor het eerst de
Rotterdampas gratis ontvangen als blijk van waardering voor hun inzet als mantelzorger. In 2018 was er ook nog een
mantelzorgpas, maar deze pas is in 2019 vervallen. Er is onderzocht welke activiteiten overgezet kunnen worden naar de
Rotterdampas. De activiteiten die niet overgezet kunnen worden naar de Rotterdampas zijn onderdeel geworden van het
ondersteuningsaanbod aan mantelzorgers via Mantelzorgcentraal.

Buurthuizen
In 2018 is het gebruik van het buurtservicecentrum De Walvis zodanig toegenomen dat het centrum nu het grootste deel
van de week vol zit. De wens is om het buurthuis De Kade te verzelfstandigen, met een zelfstandig bestuur bestaande uit
vertegenwoordigers van alle gebruikers.




                                                                                                Jaarstukken 2018          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Diversiteit
De gemeente wil dat iedereen naar zijn of haar vermogen mee kan doen in de samenleving en dat niemand uitgesloten
wordt. 2018 Was het jaar van de diversiteit. Op 23 juni 2018 was Gouda ontvangende gemeente voor de landelijke Roze
Zaterdag. Op die dag heeft de gemeente de Goudse intentieverklaring ondertekend, waarmee zij belooft de sociale positie
van LHBTI’s te verbeteren. De Goudse LHBTI-beleidsvisie is voortgekomen uit deze ambitie. Ook is een begin gemaakt
met een visie op integratie en diversiteit die de ambities van de gemeente op dit thema verduidelijken. De gemeente Gouda
is in 2018 daarvoor met inwoners en organisaties uit de stad (zoals Gouwe Dialoog, stichting Roze Zaterdag 2018 Gouda,
stichting 21 maart) in gesprek gegaan om input te vergaren hoe we onze stad graag zien en wat daarvoor moet gebeuren.

VN-verdrag
In het kader van het VN-verdrag voor verbetering van de positie van mensen met een beperking is verder gewerkt aan
toegankelijkheid. Er is regelmatig contact met de Goudse Adviesraad voor mensen met een beperking geweest bij
vraagstukken rond fysieke toegankelijkheid. Op tal van thema’s was extra aandacht voor dit onderwerp en actie
ondernomen of beleid aangepast. Onderwerpen van gesprek waren onder andere gehandicaptenparkeerplaatsen,
afvalbeleid, evenementenbeleid, het bouwbesluit, de winkelvisie, toiletten bij de Chocoladefabriek. In december zijn
afspraken gemaakt met de wethouder over de verdere uitwerking van de implementatie van het VN-verdrag voor mensen
met een beperking binnen het beleidsthema ‘inclusieve samenleving’.

Goudse Adviesraad Sociaal Domein en Goudse Cliëntenraad
De Goudse Adviesraad Sociaal Domein (GASD) en de Goudse Cliëntenraad (GCR) hebben zeven adviezen uitgebracht
waarvan vijf ongevraagde adviezen. Vanwege de wisseling van college zijn er weinig adviezen gevraagd. Daarnaast zijn er
over vier onderwerpen gesprekken gevoerd of is er een briefwisseling geweest. Hoewel zij voornamelijk adviseren over
onderwerpen op het sociaal domein, komt het steeds vaker voor dat zij zich ook verdiepen in het beleid op het ruimtelijk
domein. Voorbeeld daarvan is het overleg dat zij hebben gevoerd over de nieuwe huisvestingsverordening.

3.2.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                   Doel
Regionale Dienst Openbare            De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) bewaakt,
Gezondheidszorg Hollands Midden      beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands
                                     Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG HM de
                                     effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidsdienst Hollands Midden (RDOG HM)
De activiteiten van de RDOG Hollands Midden op de onderstaande thema’s zijn:
• Preventie heeft een prominente plaats in de gezondheidszorg. De belangrijkste thema's hierbij zijn: roken, overmatig
  alcoholgebruik, (ernstig) overgewicht, bewegen, depressie en diabetes;
• Gezondheidsbescherming zoals infectieziektebestrijding en activiteiten gericht op een gezonde omgeving en nieuwe
  bedreigingen als antibioticaresistentie het hoofd bieden;
• Stabiliseren en terugbrengen van gezondheidsverschillen tussen laag- en hoogopgeleiden;
• De gezondheid van mensen bevorderen en chronische ziekten voorkomen door een integrale aanpak in de omgeving
  waarin mensen wonen, werken, leren en leven.

De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) is als taak van gemeenten vastgelegd in de Wet publieke gezondheid (Wpg). De
uitvoering van de JGZ hebben alle gemeenten in Hollands Midden (HM) belegd bij de GGD HM. De gegevens van de JGZ-
monitor 2018 staat hier.

De JGZ levert een stevige preventieve bijdrage in het signaleren en voorkomen van problemen bij kinderen. Daarmee
vormt JGZ een relevante basis voor- en aanvulling op- het gemeentelijk beleid in het kader van de Jeugdwet.

Door het versterken van een brede basis van preventie kan het gebruik van duurdere, specialistische zorg/ jeugdhulp
verminderd worden. Preventieve zorg wordt steeds meer op maat gevraagd en geboden per gemeente op grond van de
vragen van ouders en jeugdigen.

Eerder dit jaar is er een wijziging geweest in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Vanaf 1 mei 2018 is de vaccinatie tegen
Meningokokken ACWY opgenomen in het programma.




24      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>3.2.5 Wat heeft het gekost?
3.2.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting 2018 Begroting 2018 na          Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                                 2e wijziging                       t.o.v. begroting na
                                                                                                                              wijziging
Lasten
PG Welzijn en zorg                                                   38.625             39.854                 37.387                2.466
Totaal lasten                                                        38.625             39.854                 37.387                2.466


Baten
PG Welzijn en zorg                                                   -1.171              -1.171                -1.918                 747
Totaal baten                                                         -1.171              -1.171                -1.918                 747


Resultaat voor bestemming                                            37.454             38.683                 35.469                3.214
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                          0                0                     0                       0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                      -80                 -95                   -95                      0
Resultaat na bestemming                                              37.374             38.588                 35.374                3.214


3.2.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                            Lasten V/N      I/S             Baten V/N    I/S
Welzijn en zorg                                                                       2.466.000   V                747.000       V
Bijdrage regiogemeenten ZorgVernieuwingsProjecten (ZVP): De uitgaven aan                52.000    N       I             71.000   V     I
ZVP waren hoger dan begroot. Deze uitgaven worden gedekt uit bijdragen van de
regiogemeenten.
Openbare gezondheidszorg: Het overschot wordt veroorzaakt door een lagere               33.000    V       I
bijdrage aan de RDOG dan begroot.
MO/VO: Uitgaven voor de maatschappelijke zorg worden gefinancierd vanuit het           503.000    N       I             40.000   V     I
budget voor Beschermd Wonen en de doeluitkering maatschappelijke opvang (DU
MO). Omdat er niet voldoende middelen in de DU MO zitten om het geheel aan
activiteiten dat onder dat budget staat te financieren, wordt een (klein) deel van
het budget van Beschermd Wonen hiervoor ingezet (waaronder de
jongerenopvang en de inloop GGZ voor dak/thuislozen). Bij Vrouwenopvang is er
een positief saldo van ca. € 38.000, wat te verklaren is door hogere ontvangsten
i.v.m. de definitieve afrekening van subsidies 2017 dan voorzien.
Participatie in de buurt: Het overschot is te verklaren door een hogere teruggave       29.000    V       I
i.v.m. de definitieve afstelling subsidies 2017 dan voorzien.
Sociaal Team Volwassenen: Het overschot wordt veroorzaakt door een hogere               51.000    V       I
teruggave i.v.m. de definitieve vaststelling subsidies 2017 dan voorzien.
Begeleiding 2017: Het overschot wordt veroorzaakt door lagere dan verwachte              7.000    V       I
eindafrekeningen 2017 met zorgaanbieders.
Begeleiding 2018: Er is een flinke slag gemaakt met het langer thuis wonen en          252.000    V       I
weer sneller thuis laten wonen van mensen met (ernstige) psychische
kwetsbaarheid. Dit betekent een stijgende lijn van indicaties en derhalve uitgaven.
Door de Compensatieregeling BW (€ 1,5 miljoen) sluit Begeleiding met een
voordeel.
Beschermd wonen: Het positief resultaat op Beschermd wonen wordt o.a.                 1.304.000   V       I        850.000       V     I
verklaard door het niet volledig besteden van het Innovatiefonds Gewoon Thuis in
2018 (restant ca. € 314.000); het niet volledig besteden van het Innovatiefonds
Gewoon Thuis Jeugd (restant ca. € 120.000); het niet volledig uitkeren van het
doorbraakfonds transformatie MZ (restant ca. € 140.000) en de uitgaven voor
intramurale zorg die iets lager uitvallen t.o.v. 2017. Ongeveer € 460.000 van het
saldo wordt gebruik ter dekking van het tekort op MO/VO. Het voordeel van
€ 850.000 aan de batenkant wordt veroorzaakt door de Eigen Bijdrage BW, die
niet structureel in de begroting is verwerkt.
Hulp bij het huishouden: De trend van de afgelopen jaren heeft zich doorgezet.         304.000    V       I
Het overschot wordt veroorzaakt door lager gebruik dan begroot.
Huishoudelijke hulp toelage: De uiteindelijke besteding van deze regeling laat een      94.000    V       I
overschot zien.
Hulpmiddelen: Het overschot wordt veroorzaakt door lager gebruik dan begroot.          362.000    V       I
Collectief vervoer: In 2018 is er minder gebruik gemaakt van collectief vervoer dan    420.000    V       I
begroot, onder andere door de inzet van vrijwillige vervoerders.
Integrale toegang: Dit is een incidenteel budget, waarvan een deel van de               31.000    V       I
activiteiten in 2019 plaats zullen vinden.
Uitvoeringskosten individuele verstrekkingen: In 2018 zijn er minder externe            73.000    V       I
medewerkers ingezet dan begroot, waardoor er een positief resultaat van de
uitvoeringskosten is.




                                                                                                               Jaarstukken 2018            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                  Lasten V/N   I/S     Baten V/N   I/S
Eigen bijdrage Wmo: Er is € 215.000 minder binnengekomen aan eigen bijdragen                      215.000   N    I
Wmo dan begroot.
Overig                                                                         61.000   V    I      1.000   V    I




26       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>3.3 Werk en inkomen


Toelichting bij de foto:
Catering via Promen tot in de puntjes geregeld.




                                                  Jaarstukken 2018   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>3.3.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.3.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                            Meeteenheid                                  Periode            Gouda            Nederland
1    Bijstandsuitkeringen                per 1.000 inwoners 18 jaar en ouder           2016                      43,6                41,3
                                                                                  tweede halfjaar                42,8                40,1
                                                                                      2017
2    Aantal re-integratievoorzieningen   per 1.000 inwoners 15-65 jaar                 2016                      23,1                25,5
                                                                                  tweede halfjaar                27,5                26,1
                                                                                      2017
3    % Kinderen in armoede               %                                             2015                      6,44                6,58
4    % Jeugdwerkloosheid                 %                                             2015                      2,05                1,52

Nr. Indicator                             Toelichting
1    Bijstandsuitkeringen                 Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m
                                          2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een
                                          instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en
                                          thuislozen zijn niet inbegrepen.
2    Aantal re-integratievoorzieningen    Het aantal re-integratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
3    % Kinderen in armoede                Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering
                                          moet rondkomen.
4    % Jeugdwerkloosheid                  Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).

Toelichting
Dit zijn wettelijke indicatoren die verplicht in de jaarrekening opgenomen worden. De gemeente Gouda stuurt hier echter
niet op. Sinds medio 2018 is het UWV gestart met het publiceren van GWU-cijfers (Geregistreerde werkzoekenden bij het
UWV). Gouda rapporteert elk kwartaal over de ontwikkeling van de jeugdwerkloosheid volgens deze indicator. De
jeugdwerkloosheid is in 2018 in Gouda gedaald met 14% (van 400 naar 345; landelijk gedaald met 13,8%).

3.3.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Inkomen en vangnet

Gouda biedt, voor inwoners die dat nodig hadden een financieel vangnet in de vorm van een Participatiewet-uitkering.
Voorop staat dat iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of actief is voor de samenleving. Het aan het werk helpen
van bijstandsgerechtigden is een topprioriteit. De gemeente Gouda werd voor deze taak de afgelopen jaren onvoldoende
door het Rijk gecompenseerd. Over 2018 is geen aanvraag voor een aanvullende (vangnet-)uitkering van het Rijk aan de
orde.




28       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Dit kwam doordat:
• het Rijk het macrobudget 2018 verhoogde anticiperend op de instroom van statushouders;
• het aantal inwoners dat een beroep op de Participatiewet deed sterk terugliep (in 2018 daalde het aantal
  bijstandsgerechtigden met 7%: per 1 januari van 1.784 dossiers via 1.800 naar 1.673 dossiers per 31 december);
• het aantal inwoners met een lange afstand tot de arbeidsmarkt (die al langer dan 2 jaar een uitkering ontvingen) daalde
  met 196. Ultimo 2018 had 67% van de cliënten langer dan 2 jaar een uitkering.

De goed draaiende economie is een belangrijke oorzaak. Mensen vinden werk en hoeven gaan uitkering aan te vragen.
Daarnaast zijn er ruim 700 bijstandsgerechtigden uit de uitkering gestroomd. De gemeente blijft in 2019 aan een nieuwe
sociale dienst bouwen. De belangrijkste inzet hierbij is, naast een financieel gezonde dienst en een klantgerichte
benadering, dat Gouwenaars een perspectief wordt geboden.

Armoedebeleid en minimaregelingen

Na de invoering van het ‘Beleidskader armoede en schulden’ in maart 2017 zijn diverse minimaregelingen gewijzigd en is
sterk ingezet op het realiseren van de, in het beleidskader, vastgestelde doelen. Centraal in het armoedebeleid staat:
meedoen is de beste remedie tegen armoede! Het zwaartepunt van het armoedebeleid is het tegengaan van armoede
onder kinderen. Meedoen maakt dat kinderen zich kunnen ontwikkelen en voorkomt sociaal isolement. Meedoen gebeurt
op de arbeidsmarkt, maar ook op school of gewoon in de maatschappij. Meedoen betekent dat het individu daarin een
eigen verantwoordelijkheid heeft en de overheid daarvoor desnoods ondersteuning biedt als die nodig is om te kunnen
(blijven) meedoen.

Tegelijk wordt ingezet om zoveel mogelijk problematische situaties te voorkomen die leiden tot armoede en schulden,
waardoor sociale participatie onder druk komt te staan. Grip op eigen geld is noodzakelijk om te kunnen meedoen.

Wat wordt beoogd met het armoedebeleid:
• meedoen mogelijk maken door passende ondersteuning;
• kinderen hebben de toekomst: in het minimabeleid zijn kinderen en jeugd de prioritaire doelgroep;
• minimaregelingen zijn toegankelijk en vindbaar;
• het bieden van een passend aanbod bij schuldenproblematiek (inclusieve schulddienstverlening).

Medio 2019 wordt op basis van een door het Nibud uitgevoerde minima-effectmeting bezien of en zo ja, welke
aanpassingen in het armoedebeleid moeten worden doorgevoerd.

Stadspas en kindpakket
De stadspas en het kindpakket waren in september 2017 ingevoerd. Kinderen zijn kwetsbaar in situaties van armoede en
met het kindpakket worden voorzieningen geboden om de gevolgen van armoede voor kinderen te beperken. In 2018 nam
het gebruik van de stadspas en het kindpakket toe. Op 31 december 2018 hadden 1145 inwoners met een laag inkomen de
pas aangeschaft en ondersteunt de gemeente 1316 kinderen via het kindpakket.

De stadspas biedt inwoners de mogelijkheid om met korting of gratis deel te nemen aan diverse activiteiten die de
Rotterdampas biedt. Daarnaast biedt Gouda aan kinderen die opgroeien in gezinnen met een laag inkomen het kindpakket.

Dit pakket bestaat uit:
• Een gratis stadspas met daarop vouchers voor deelname aan sport of cultuur en een jeugdtegoed;
• Een schoolkostenregeling voor tegemoetkoming in de kosten van schoolgaande kinderen, zowel op het basis- als
  voortgezet onderwijs;
• Een vergoeding voor bezoek aan peuterspeelzaal voor 2- en 3-jarigen;
• Een gratis ID-bewijs voor kinderen van 14 jaar en ouder zodat zij makkelijker kunnen deelnemen aan het maatschappelijk
  verkeer.

Via de stadspas kunnen kinderen deelnemen aan sportieve- of culturele activiteiten bij 36 Goudse verenigingen en
organisaties. Op de pas staan 2 vouchers die het kind per zes maanden kan laten verzilveren bij de vereniging naar keuze.
De rekening voor de activiteit wordt dan voldaan door de gemeente. Hiermee wordt deelname aan sport en verenigingen zo
eenvoudig mogelijk gemaakt voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen. In 2018 zijn 1182 vouchers verzilverd. Er is
geen goede vergelijking te maken met 2017. De vouchers zijn ingegaan vanaf 15 september van dat jaar en de oude Geld
Terug Regeling bleef geldig tot 31 december. De meeste kinderen hebben op grond van de oude regeling kunnen sporten.

Ook op de Rotterdampas staat voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen een jeugdtegoed van € 150. Dit
jeugdtegoed kan worden besteed bij gecontracteerde winkels voor het kopen van kinderkleding, sport- en schoolspullen
voor kinderen. Tot en met december 2018 was van dit jeugdtegoed 82% ingezet ten behoeve van 1218 kinderen. Het
restant kan tot 1 maart van dit jaar worden ingezet door de pashouders.

In vergelijking tot voorgaande jaren hebben over het pasjaar tot 1 maart 2019 fors meer kinderen gebruik gemaakt van de
pas dan in het eerste halfjaar van de Rotterdampas dat van september 2017 tot maart 2018 liep.




                                                                                                 Jaarstukken 2018           29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabel staan aantallen die betrekking hebben op een andere periode dan een kalenderjaar. De
Rotterdampas is ingevoerd per 15 september 2017 en heeft jaarlijks een geldigheidsduur van 1 maart tot maart. Inwoners
kunnen het jeugdtegoed gedurende die periode besteden.

Periode                                                   Aantal kindpassen                      Actief gebruik
                                                           met kindpakket                         jeugdtegoed
15-09-2017 tot 01-03-2019                                       1.005                               93.8%
01-03-2017 tot 01-03-2019                                       1.338                               96.1%

In 2018 bood de gemeente ook een schoolkostenregeling als onderdeel van het kindpakket. Deze regeling bestaat uit een
bijdrage voor kosten als excursies, schoolkamp en dergelijke. Voor kinderen op het voortgezet onderwijs bestaat eenmalig
de mogelijkheid om een bijdrage in de kosten van een laptop te krijgen. In 2018 is 540 keer een beschikking afgegeven
voor een bijdrage in de schoolkosten. Verder zijn voor 22 kinderen een ID-kaart vergoed en hebben 57 peuters mee kunnen
doen op een peuterspeelzaal of kortdurende kinderopvang.

Eind 2018 is de pilot ‘leren voor de toekomst’ gestart in samenwerking met de Brede School. Circa 30 leerlingen uit
gezinnen met een laag inkomen kunnen hierdoor betaalbare huiswerkbegeleiding volgen. Voor 4 gezinnen wordt voor de
ouderbijdrage nog een bijdrage verleend vanuit het Kinderfonds.

Overige gebruikers Rotterdampas
De Rotterdampas is beschikbaar voor alle inwoners van Gouda. Mantelzorgers krijgen deze als blijk van waardering en
andere inwoners die niet behoren tot de doelgroep minima kunnen de pas voor € 60 aanschaffen. Naast het aantal
inwoners met een laag inkomen, is de pas in 2018 door 532 volwassenen en 176 kinderen in gebruik.

Collectieve zorgverzekering
Naast voorzieningen voor maatschappelijke participatie biedt de gemeente Gouda een collectieve zorgverzekering voor
inwoners met een laag inkomen, waarbij de gemeente bijdraagt in de kosten van de premie van de aanvullende
verzekering. Het gebruik hiervan is in 2018 weer iets gestegen ten opzichte van 2017.

Bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag
De gemeente biedt ondersteuning via de bijzondere bijstand en de individuele inkomenstoeslag. Deze laatste voorziening is
in 2018 gewijzigd. De toeslag is verhoogd en er is een toeslag per minderjarig kind ingevoerd. In 2018 is de toeslag aan
982 huishoudens toegekend.

Kinderfonds
In 2018 is het kinderfonds van de gemeente Gouda gewijzigd. Daarbij is expliciet ingezet op het omvormen van het
kinderfonds naar een vangnet voor kinderen in armoede die niet ondersteund kunnen worden via het gemeentelijke
kindpakket of voor wie dit pakket niet passend is. Daarbij is de uitvoering ook overgegaan van Stichting Meedoen naar de
Brede School. Het Kinderfonds is in de tweede helft van 2018 beter bekend geworden en wordt in toenemende mate
gevonden voor ondersteuning.

Aanpak laaggeletterdheid
Verminderde vaardigheden op het gebied van taal, rekenen of omgaan met een computer, is in Nederland een flinke
beperking. Laaggeletterdheid is een belangrijke oorzaak voor sociale problematiek, zoals armoede of schulden. En vaak
gaat dit over van generatie op generatie. In 2017 is in Gouda met maatschappelijke partners een Taalakkoord afgesloten en
is het Taalhuis geopend in de Chocoladefabriek. In totaal heeft het Taalhuis in 2018 bij 264 mensen geadviseerd over een
passend traject en hebben 217 mensen via het Taalhuis cursussen gevolgd. Er zijn inmiddels vaste spreekuren en ook in
diverse wijkcentra is informatie beschikbaar.

Schuldhulpverlening

Schuldhulpverlening is per 2 januari 2018 door de gemeente zelf ter hand genomen. Er is hard gewerkt om aan inwoners
laagdrempelige toegang te bieden en om ervoor te zorgen dat de uitvoering voldoet aan het kwaliteitskader van de NVVK.
De NVVK heeft de gemeente Gouda in mei 2018 toegelaten als lid van de branchevereniging.

Verder is in 2018 gestart met het versterken van de netwerksamenwerking met maatschappelijke partners die betrokken
zijn bij hulp aan inwoners met schulden. Deze afspraken zullen uiteindelijk leiden tot een sluitende keten en daarmee een
inclusief aanbod voor hulp bij schulden en financiële problemen. In het najaar van 2018 is gesproken met mensen met
ervaring met de schuldhulpverlening om te leren van hun ervaringen. In 2 sessies is samen met de Goudse cliëntenraad,
de stichting Kernkracht en de gemeente Gouda uitvoerig gesproken met een (a-selecte) groep cliënten van de
schuldhulpverlening. Deze avonden hebben veel waardevolle informatie opgeleverd die zoveel mogelijk direct in het proces
van schuldhulpverlening wordt verwerkt.




30        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>2018 was het eerste jaar waarin de gemeente Gouda zelf uitvoering is gaan geven aan schuldhulpverlening. Dit betekent
dat nog relatief veel dossiers in de stabilisatiefase zitten en nog een geringer aantal al in een schuldregeling zit. De
komende jaren zal hier een meer gemengd beeld uit voortkomen als er sprake is van een combinatie van nieuwe
aanmeldingen en lopende trajecten.

In 2018 hebben 367 unieke klanten zich aangemeld voor schuldhulpverlening. Hiervan konden 72 klanten worden geholpen
via een informatie en adviestraject en zijn 230 klanten uitgenodigd voor een intakegesprek voor schuldhulpverlening. De
gemeente Gouda stelt geen eisen voorafgaand aan de aanmelding en vraagt geen documenten op voor het eerste
gesprek. Er is sprake van zeer laagdrempelige toegang.

Een aantal klanten gaat niet door van aanmelding naar intake: veelal omdat ofwel de klant niet meer bereikbaar is na
herhaalde contactpogingen, toch een andere vraag had of niet voldoet aan noodzakelijke voorwaarden en eerst elders
ondersteuning nodig heeft. In Gouda is het percentage klanten dat na aanmelding het traject niet vervolgt in 2018 iets
minder dan 18%. Uit het rapport van de Nationale Ombudsman ‘Een open deur’ blijkt dat het gemiddeld uitvalpercentage in
Nederland tussen de aanmelding en de intake 28% bedraagt.

Werk en activering

Reguliere bedrijfsvoering sociale dienst
De gemeente Gouda ondersteunde in 2018 inwoners met een uitkering naar werk en stimuleerde jongeren terug te gaan
naar school om een opleiding af te ronden. Het resultaat is dat 103 uitkeringsgerechtigden naar fulltime werk uitstroomden
en 50 jongeren naar school en/of werk gingen. Daarnaast gingen 223 uitkeringsgerechtigden parttime werken. ↵
Inwoners met een uitkering die (nog) niet kunnen werken werden, waar mogelijk, begeleid om actief te worden in de
Goudse samenleving (bijvoorbeeld door vrijwilligerswerk).

De gemeente Gouda ondersteunde werkzoekenden met een arbeidsbeperking naar ‘beschermd werk’. Dit is een zo
gewoon mogelijke werkplek bij een gewone werkgever met ondersteuning, zoals een subsidie van de loonkosten voor de
werkgever en/of jobcoaching op de werkplek. In de arbeidsmarktregio Midden-Holland werd samengewerkt met
arbeidsmarktpartners (o.a. onderwijs, voortgezet speciaal onderwijs, praktijkonderwijs, entree-opleiding en werkgevers) met
als doel de regionale taakstelling van garantiebanen te realiseren. De gemeente Gouda vervulde hierin de rol van
centrumgemeente. In 2018 werden 43 personen uit het doelgroepenregister naar werk toe geleid; de taakstelling was 60
personen.

Voor arbeidsbeperkte werkzoekenden die dit niet kunnen en van het UWV een indicatie ‘beschut werk’ krijgen zorgde de
gemeente Gouda voor een ‘beschut werkplek’. In 2018 zijn 27 beschut werkplekken gerealiseerd.

Programma naar een nieuwe sociale dienst
Ondanks de verbeterde financiële situatie blijft het college hard werken aan de vernieuwing van de sociale dienst. Medio
2018 werd hiervoor het programma ‘naar een nieuwe sociale dienst’ geïnitieerd. Dit programma beoogt de dienstverlening
van de sociale dienst - te weten de afdeling Werk en Participatie en de afdeling Inkomen - in de periode 2018-2022
duurzaam naar een hoger plan te brengen. Het doel is uiteindelijk om meer inwoners te laten participeren en een blijvende
reductie te bewerkstelligen van minimaal 200 inwoners die langdurig afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering. Deze
vernieuwing is noodzakelijk om grip te houden op het Participatiewet-budget, de dienstverlening aan de inwoners te
verbeteren en het netwerk met werkgevers te professionaliseren. In dit kader wordt ingezet op zes bouwstenen
(operationele doelen): de bedrijfsvoering op orde brengen, de cliënten leren kennen, meer oog hebben voor cliënten,
professionalisering van medewerkers, een meer klantgerichte werkgeversdienstverlening en een effectievere
samenwerking met Promen.

In 2018 werd gewerkt aan al deze bouwstenen. De focus lag op het in beeld brengen van cliënten en het op orde brengen
van de bedrijfsvoering. In totaal zijn 750 cliënten via een quick scan in beeld gebracht. Van deze cliënten is nu een eerste
beeld van de mogelijkheden om te gaan werken en van de ondersteuningsbehoefte. Tevens zijn van 580 cliënten met een
ontheffing de dossiers geïnventariseerd.

Project 600
Met het Project 600 werd een belangrijke start gemaakt met het beter in beeld krijgen van cliënten van de sociale dienst.
Ruim 600 cliënten die onvoldoende in beeld waren, zijn in een periode van ruim 3 maanden (van 24 september 2018 tot en
met 10 januari 2019) opgeroepen voor een gesprek met als doel hun situatie in beeld te brengen. In de gesprekken werden
cliënten breed uitgevraagd over hun werkervaring, opleiding en competenties. Daarnaast werden ook de levensdomeinen
zorg, schulden, leefsituatie in beeld gebracht.

Veel van de gesproken 629 cliënten bleken reeds langdurig uit het arbeidsproces en sommige waren jarenlang niet
gesproken. Met alle cliënten wordt een plan van aanpak gemaakt. 64 cliënten werden beschouwd als ‘direct bemiddelbaar
naar werk’. Het college zet onverkort in op participeren en bemiddelen naar werk van de Project 600.




                                                                                                   Jaarstukken 2018        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Verreweg de meeste van de gesproken cliënten konden niet op korte termijn gaan werken en uitstromen; voor hen is
langdurige ondersteuning noodzakelijk. Door in te zetten op participatie kunnen de kansen op deelname aan het
arbeidsproces van deze cliënten toenemen. Via de voortgangsrapportages ‘naar een nieuwe sociale dienst’ wordt de
gemeenteraad van de uitstroom en participatie op de hoogte gehouden.

Statushouders (tevens vangnetmaatregel 2017, 2018)
Hoewel geen vangnetuitkering 2018 wordt aangevraagd, zet het college onverkort in op de uitstroom van statushouders
naar werk. Dit vanuit de maatschappelijke opgave en om te voorkómen dat een nieuwe groep met een lange afstand tot de
arbeidsmarkt gaat ontstaan.

In 2018 werd het in beeld brengen van statushouders afgerond. Alle 233 individuele statushouders inclusief partners (175
dossiers) zijn nu in beeld gebracht en zij beschikken over een actueel plan van aanpak waaraan uitvoering wordt gegeven.
In 2018 werd intensief met het onderwijs, het bedrijfsleven en met de bestaande informele en vrijwillige netwerken
samengewerkt om statushouders te ondersteunen naar werk. 36 statushouders zijn uitgestroomd. Daarnaast zijn nog eens
6 statushouders parttime gaan werken. Hiermee is het beoogde effect van de eerder voorgenomen vangnetmaatregel 2018
(uitstroom van 18 statushouders) ruim overschreden.

In 2018 is een traject voor werkzoekenden gestart met als doel hen in de zorgsector op te leiden. Het traject is in
samenwerking met de gemeenten Alphen aan den Rijn en Bodegraven-Reeuwijk vormgegeven en door Zorgpartners
Midden-Holland en mboRijnland uitgevoerd. In maart zijn 3 statushouder uit Gouda gestart met een voortraject bestaande
uit basisvaardigheden op het gebied van taal, rekenen en omgangskunde. In september 2018 stroomden vervolgens 2
statushouders door naar de opleiding tot verzorgende. In juni 2019 wordt het traject geëvalueerd en bij een positief
resultaat wordt een tweede groep gestart voor statushouders en andere werkzoekenden.

In 2019 zal de ondersteuning van statushouders meer integraal ter hand worden genomen. Het college blijft onverkort
inzetten op de bemiddeling naar werk van statushouders.

Project ontheffingen
Geconstateerd werd dat 580 cliënten een tijdelijke ontheffing hadden van de arbeidsplicht en/of sollicitatieplicht. Alle
dossiers zijn onderzocht met de intentie om deze cliënten waar mogelijk te laten participeren (bijvoorbeeld via
vrijwilligerswerk of parttime werken). In 2019 worden cliënten nader gescreend en gesproken en wordt zoveel als mogelijk
een plan van aanpak opgesteld.

Experimenteren met ondernemen vanuit de bijstand ↵
In 2018 werd een experiment uitgevoerd met parttime ondernemen vanuit de bijstand binnen de kaders van de
Participatiewet. Hiermee werd een invulling gegeven aan de breed gedragen aangenomen motie om in Gouda te starten
met een experiment voor een verplichtingsvrije uitkering. Het doel was om deelnemers te stimuleren om te participeren in
de samenleving, om ondernemersvaardigheden op te doen, om een netwerk op te bouwen, om allerlei vaardigheden te
ontwikkelen en waar mogelijk inkomsten uit de eigen onderneming te genereren. Negentien werkzoekenden namen deel
aan dit experiment.

De huidige pilot is verlengd tot einde 2019, omdat hiermee zekerheid ontstond dat de huidige deelnemers hun traject
kunnen afronden. Naast verlenging van deze pilot worden voor 2019 de mogelijkheden verkend voor een vervolg van de
pilot en voor de opzet van een sociale coöperatie die openstaat voor alle bijstandsgerechtigden.

Jeugdwerkloosheid

Jeugdwerkloosheid werd bestreden door jongeren, al of niet met een uitkering, die niet zelfstandig de weg vonden
ondersteuning op maat te bieden. Dit met als doel dat zij uitstromen naar werk en/of een passende opleiding. In dit kader
werkten arbeidsmarktpartners nauw samen aan een sluitende aanpak en werden Europese middelen (ESF) ingezet. Het
ging zowel om preventie- als om bestrijding jeugdwerkloosheid. In het kader van preventie zijn in de regio Midden-Holland
sluitende werkafspraken tussen gemeenten en het Praktijkonderwijs/Voortgezet Speciaal Onderwijs gemaakt, opdat elke
jongere, nadat zij de school verlaten, in beeld blijven. Tevens werd stevig ingezet op het tegengaan van voortijdige
schoolverlaters. In het kader van de bestrijding jeugdwerkloosheid werd voor werkzoekende jongeren een voucherregeling
ingezet (dit is een tijdelijke loonkostensubsidie voor werkgevers in de regio Midden-Holland die hen stimuleert om jongeren
in dienst te nemen). Jongeren die worstelen met diverse vormen van problematiek (schulden, dakloos, psychische
problemen, een justitieel verleden) werden begeleid richting werk/school door gespecialiseerde jongerencoaches. Ook
konden jongeren bij het leerwerkloket informatie verkrijgen over scholing en testen doen (bijvoorbeeld een
competentietest).

Per 1 september 2017 zijn Promen en mboRijnland gestart met een nieuw onderwijsconcept: School@Work. Het doel van
School@Work is om jongeren via scholing, werkervaring en intensieve begeleiding op te leiden voor een diploma op MBO-
niveau 1 (entree) zodat zij door kunnen stromen naar MBO-2 of betaald werk.




32      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>In augustus 2017 zijn 19 jongvolwassenen gestart (15 uit Gouda). 14 studenten hebben in 2018 een diploma behaald. De
overige studenten gingen aan het werk, startten een gezin of kregen een verlenging om alsnog het diploma te behalen.
Het traject is in augustus 2018, wegens succes, opnieuw gestart met 16 studenten.

De gemeente Gouda heeft Stichting de Broekriem de afgelopen vier jaar gecontracteerd. De Broekriem is een landelijke
opererende organisatie, is ontstaan vanuit een initiatief van werkloze jongeren en vormt een platform voor en door
werkzoekenden. Dit met als doel een bijdrage te leveren om op een laagdrempelige wijze werkzoekenden te activeren en
handvatten te geven en hiermee versnelt een geschikte baan te vinden. De eventmanagers van de Broekriem (zelf
werkloos) organiseren gratis bijeenkomsten waarin werkzoekenden kennis, tips en ervaringen uitwisselen en elkaars
netwerk benutten. Tevens worden gratis (sollicitatie)workshops gegeven (veelal door iemand uit het bedrijfsleven). Een
aanzienlijk deel van de deelnemers zijn jongeren.

In 2018:
• Werden er 24 bijeenkomsten/sollicitatietrainingen voor werkzoekende georganiseerd;
• Bezochten 261 werkzoekenden deze bijeenkomsten;
• Werden 5 werkzoekenden tot vrijwilliger/eventmanager opgeleid, waarvan 60% binnen zes maanden uitstroomden naar
  een betaalde baan.

Social Return

Het uitgangspunt van Social Return is dat bij aanbestedingen een ondernemer, bij opdrachten boven een bepaalde waarde,
een deel van de aanneem- of loonsom voor Social Return inzet. In 2018 zijn in totaal 48 werkzoekenden via Social Return
naar werk geleid (doel: 60 werkzoekenden).

Conform het plan van aanpak werden drie actielijnen uitgevoerd:
1. Het intensiveren van de inzet op maatwerk;
2. De sectorale benadering;
3. Inzet bij lagere contractwaarden en bij subsidies.

Deze actielijnen werden ingevoerd. De resultaten bleven echter enigszins achter, omdat er niet voldoende arbeidsfitte
kandidaten waren die op de vacatures pasten De verwachting is dat in 2019 de resultaten zullen verbeteren. De reden is
dat de cliënten beter in beeld zijn en er wordt ingezet op het arbeidsfit maken van deze cliënten.

In 2018 werd een pilot uitgevoerd met negen subsidierelaties. Het doel was, om op vrijwillige basis, Social Return toe te
passen door met name werk, stage- of leerwerkplekken te creëren voor de doelgroep van werkzoekenden van de
gemeente. De deelnemende organisaties waren enthousiast en zien volop mogelijkheden. Zij hebben echter tijd nodig om
deze nieuwe werkwijze in te voeren. De verwachting is dat er in 2019 resultaten worden geboekt. In 2019 wordt Social
Return voortgezet voor de subsidierelaties uit de programma’s Zorg (Wmo), Werk en Inkomen, Jeugd, Onderwijs en sport
en Veiligheid en bestuur.

3.3.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                   Doel
Promen                               Promen voert voor de gemeente Gouda de Wet sociale werkvoorziening (WSW). Kerntaak is het
                                     bieden van betaald werk en ontwikkelmogelijkheden voor inwoners met een indicatie op grond
                                     van de WSW. Daarnaast worden activiteiten uitgevoerd voor werkzoekenden die gemeentelijke
                                     ondersteuning krijgen op grond van de Participatiewet. Doel is om deze inwoners kansen te
                                     bieden op zo regulier mogelijk werk. Promen biedt daarvoor in samenwerking met de gemeente
                                     onder meer beschut en beschermd werk, re-integratietrajecten, trainingen en begeleiding.

Promen
Doel van het programma Werk en inkomen is dat iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of actief is voor de
samenleving. Voor wie dat nodig heeft, is een veilig vangnet beschikbaar. Promen levert een bijdrage aan het realiseren
van de doelstellingen van het programma Werk & inkomen door het leveren van diensten voor inwoners die ondersteuning
krijgen op grond van de Participatiewet. Via deze weg krijgen meer inwoners de kans om te werken in een zo regulier
mogelijke werkomgeving en waar nodig op een beschutte werkplek.

Met ingang van 2018 zijn de regionale afspraken over de toekomst van Promen ingegaan. Door deze afspraken kan de
gemeente Gouda zelf bepalen op welke wijze zij Promen wil inzetten voor de Participatiewet. Uitgangspunt van Gouda blijft
om de opgebouwde kennis en kunde van Promen voor de inwoners met een arbeidsbeperking optimaal te benutten en toe
te werken naar een gezamenlijke uitvoering. Zo is in het kader van de nieuwe sociale dienst een ‘verlengde screening’
ontwikkeld met inzet van expertise van Promen en de gemeente om cliënten beter in beeld te krijgen.




                                                                                                    Jaarstukken 2018        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>3.3.5 Wat heeft het gekost?
3.3.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting 2018 Begroting 2018 na           Rekening 2018        Verschil rekening
                                                                                 2e wijziging                              t.o.v. begroting na
                                                                                                                                     wijziging
Lasten
PG Inkomen                                                           27.986              28.621                 27.176                 1.445
PG Minimabeleid                                                       4.193               4.025                  4.151                  -126
PG Werk (en activering)                                              15.096              15.189                 14.972                   217
Totaal lasten                                                        47.275              47.835                 46.299                 1.536


Baten
PG Inkomen                                                          -23.812             -25.007                 -24.805                 -202
PG Minimabeleid                                                         -110               -110                   -185                    75
PG Werk (en activering)                                                -632                -648                   -977                   329
Totaal baten                                                        -24.554             -25.765                 -25.967                  202


Saldo van baten en lasten                                            22.721              22.069                 20.331                 1.738
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                         0                  0                      0                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                     -160                -893                   -893                        0
Gerealiseerd resultaat                                               22.561              21.177                 19.439                 1.738


3.3.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                             Lasten V/N      I/S              Baten V/N     I/S
Inkomen                                                                                1.445.000   V                  202.000      N
Bijstandsvorderingen inkomen: De inbaarheid van uitstaande bijstandsvorderingen         183.000    V       I
wordt jaarlijks geactualiseerd mede op basis van historie. In verband met de
afname van de debiteurenvorderingen (meer ontvangsten) neemt de voorziening
voor bijstandsvorderingen af; dit levert per saldo een voordeel op van € 183.000.
Participatiewet-uitkeringen: De uitgaven voor de PW-uitkeringen zijn in 2018 sterk     1.208.000   V       I          258.000      N      I
gedaald door afnemende aantallen. Daarnaast is rijkssubsidie sterk gestegen.
Aangezien de gemeente bij het 2e ijkmoment nog uitging van een tekort van
€ 1,4 miljoen (de stijging van de rijkssubsidie was nog niet bekend) levert dit voor
2018 een voordeel op van per saldo € 0,95 miljoen.
BBZ: Zowel de uitgaven als de inkomsten van de Zelfstandigen zijn lastig vooraf te       36.000    V       I              56.000   V      I
ramen. De uitgaven zijn iets achtergebleven bij de begroting (voordeel € 36.000).
Er zijn in 2018 € 31.000 aan invorderingen ingeboekt en de rijkssubsidie geeft een
voordeel van € 24.500. Ten opzichte van de begroting is er per saldo een voordeel
op de baten van € 56.000.
Overig                                                                                   18.000    V       I


Minimabeleid                                                                            126.000    N                      75.000   V      I
Bijstandsvorderingen: De inbaarheid van uitstaande bijstandsvorderingen wordt            23.000    V       I              64.000   V      I
jaarlijks geactualiseerd, mede op basis van historie. In verband met de afname
van de debiteurenvorderingen (meer ontvangsten) voor de bijzondere bijstand
neemt de voorziening voor bijstandsvorderingen af (€ 23.000 voordeel). Daarnaast
hebben er meer terugvorderingen plaatsgevonden gedurende het jaar dan vooraf
geraamd (€ 174.000 t.o.v. geraamd € 110.000). Dit levert per saldo voor de baten
en lasten een voordeel op van € 87.000.
Bijzondere bijstand: De uitgaven voor de bijzondere bijstand (zoals voor de kosten       78.000    V       I
van een bewindvoerder ingeval van beschermingsbewind of voor andere
onvoorziene maar noodzakelijke kosten zoals bijvoorbeeld een verhuizing) zijn op
basis van aanvraag en is vooraf moeilijk in te schatten (openeinde-regeling); per
saldo is hier minder beroep op gedaan dan begroot (zoals o.a. een lagere
instroom van statushouders in 2018) waardoor een voordeel is ontstaan van
€ 78.000.
Individuele inkomenstoeslag: Door de uitbreiding van de doelgroep (met ingang           206.000    N       I
van 2018 is de gewijzigde regeling van kracht waarbij de hoogte van de bedragen
zijn gewijzigd en per minderjarig kind in een huishouden een extra toeslag wordt
verstrekt) zijn de uitgaven omhoog gegaan. Ten opzichte van de begroting levert
dit een nadeel op van € 206.000.
Stadspas: 2018 is het eerste volledige jaar waarin de stadspas beschikbaar is.           89.000    N       I              11.000   V      I
Aan het begin van het jaar is een eerste inschatting gemaakt van de te
verwachten uitgaven (totaal ca. € 776.000 begroot). Er is goed gebruik gemaakt
van de mogelijkheden die de stadspas te bieden heeft; dit geldt voor alle
regelingen die er onder vallen (schoolkostenregeling, sportvouchers en het
jeugdtegoed. Hierdoor zijn er meer uitgaven geweest dan in eerste instantie
ingeschat (€ 89.000 nadelig). De baten betreft de eigen bijdragen van de verkoop




34       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                           Lasten V/N   I/S          Baten V/N   I/S
van de passen voor niet minima; deze zijn niet apart begroot en zorgen voor een
klein voordeel.
Schuldhulpverlening: In 2018 is het eerste jaar dat er gestart is met eigen afdeling    68.000   V    I
voor de schuldhulpverlening. Het opstartjaar stond vooral in teken van het
opzetten en inrichten van de werkprocessen; deels werd hiermee gebruikt
gemaakt van inhuur. Gedurende het jaar zijn er meer persoenen aangenomen die
het werk structureel gaan invullen. De vooraf ingeschatte uitvoeringskosten zijn
iets lager uitgevallen waardoor er een voordeel is in 2018 van € 68.000 (begroot
was € 568.000).


Werk (en activering)                                                                   217.000   V             329.000   V
Regionale projecten: Diverse projecten in de regio zijn niet volledig tot uitvoering   251.000   N    I        363.000   V     I
gekomen (voordeel € 112.000). Voorgesteld wordt om het resterende saldo over te
hevelen naar 2019.
Re-integratiegelden: Per saldo is er op de re-integratiegelden een onderbesteding      190.000   V    I         30.000   V     I
van € 220.000. In 2018 is primair inzet geweest op het in beeld brengen van
cliënten met eigen medewerkers. Daardoor is er minder budget ingezet voor
ingekochte trajecten en ondersteuning.
Volwasseneneducatie: In 2018 was voor de regio Midden-Holland een budget                66.000   V    I         66.000   N     I
beschikbaar van € 788.000 (inclusief het meegenomen bedrag uit 2017). De
bestedingen van de organisaties die uit dit budget gefinancierd werden zijn
achtergebleven. Dit betekent dat een deel van het budget (€ 48.000) wordt
teruggevorderd door het Rijk. Een deel van het nog niet bestede budget mag
meegenomen worden naar het volgend boekjaar (25%). Het saldo van de baten
en lasten is t.o.v. de begroting neutraal (i.c. € 66.000).
WSW: De indexering van de WSW-gelden naar aanleiding van de meicirculaire              211.000   V    I
levert een voordeel op van € 211.000; bij het 1e ijkmoment 2018 is reeds een
vergelijkbaar bedrag ten laste van het perspectief gebracht met het verwerken van
de begroting van Promen. Over het hele jaar is dit budgetneutraal.
Overig                                                                                   1.000   V    I




                                                                                                           Jaarstukken 2018        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>3.4 Jeugd, onderwijs en sport


Toelichting op de foto:
Opening uitbreiding rugby-veld van RFC Gouda door wethouder Michiel Bunnik.




36     Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>3.4.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.4.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                               Meeteenheid                          Periode        Gouda         Nederland
1   Jongeren met jeugdhulp                  % van alle jongeren tot 18 jaar       2016               10,6            10,7
                                                                              eerste halfjaar           8,7           9,2
                                                                                  2018
2   Jongeren met jeugdreclassering          %                                     2016                  0,7           0,5
                                                                              eerste halfjaar           0,5           0,3
                                                                                  2018
3   Jongeren met jeugdbescherming           %                                     2016                  1,4           1,2
                                                                              eerste halfjaar           1,2               1
                                                                                  2018
4   Jongeren met delict voor rechter        %                                     2015               2,24            1,45
5   Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + %                                    2014                  2,1               2
    MBO) %
                                                                                  2016                  1,8               2
6   Absoluut verzuim                        per 1.000 inw. 5-18 jr                2016               0,27            2,01
                                                                                  2017               0,99            1,81
7   Relatief verzuim                        per 1.000 inw. 5-18 jr                2016              58,54           26,88
                                                                                  2017              56,07           26,55
8   % Niet-sporters (% t.o.v. inwoners      %                                     2014               51,2            49,9
    totaal)
                                                                                  2016               50,4            48,7

Toelichting bij absoluut en relatief verzuim
De Goudse pro-actieve aanpak bij schoolverzuim is erop gericht dat scholen vroegtijdig contact opnemen met bureau
leerlingzaken. Scholen worden in onze aanpak nadrukkelijk ook gevraagd om elk verzuim actief te melden. Vervolgens
wordt elke melding onderzocht en opgepakt. Deze pro-actieve aanpak kan een verklaring zijn van het hoger aantal
meldingen per 1.000 leerlingen dan het landelijke gemiddelde.




                                                                                                Jaarstukken 2018          37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Nr. Indicator                                   Toelichting
1    Jongeren met jeugdhulp                     Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.
2    Jongeren met jeugdreclassering             Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte
                                                van alle jongeren (12-22 jaar).
3    Jongeren met jeugdbescherming              Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van
                                                alle jongeren tot 18 jaar.
4    Jongeren met delict voor rechter           Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.
5    Voortijdige schoolverlaters totaal (VO +   Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen
     MBO) %                                     zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

                                                De cijfers van DUO hebben betrekking op schooljaren. De periodeaanduiding "2017" staat
                                                voor schooljaar "2017/2018".
6    Absoluut verzuim                           Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners lft.
                                                5-18 jaar.

                                                De cijfers van Ingrado hebben betrekking op schooljaren. De periodeaanduiding "2017"
                                                staat voor schooljaar "2016/2017".
7    Relatief verzuim                           Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd
                                                afwezig is, per 1.000 inwoners lft. 5-18 jaar.

                                                De cijfers van Ingrado hebben betrekking op schooljaren. De periodeaanduiding "2017"
                                                staat voor schooljaar "2016/2017".
8    % Niet-sporters (% t.o.v. inwoners totaal) Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van
                                                19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.


3.4.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Jeugd en onderwijs

Optimale ontwikkelingsmogelijkheden voor kinderen en jongeren

Jeugd en jongerenwerk
Voor de jeugd in Gouda is er een veelzijdig aanbod aan activiteiten gericht op welzijn en ontwikkeling. Een belangrijk deel
daarvan heeft een preventieve werking. De gemeente stuurt op samenwerking, collectivering en gerichte inzet door
subsidiepartners zoals de Brede School, GGD, MEE, Kwadraad, Sport.Gouda. Dat gebeurt bij voorkeur in samenwerking
met de scholen.

Specifiek voor risicojeugd wordt jongerenwerk ingezet, uitgevoerd door Stichting Jong. Zij heeft de opdracht vroegtijdig
signalen van overlast gevend en pre-crimineel gedrag waar te nemen, te duiden en activiteiten te ontwikkelen in de wijken
gericht op ombuiging van overlast naar een positieve bijdrage aan de wijk en positieve ontwikkeling van de jeugdigen zelf.
Hierin werken ze samen met o.a. Brede School, Sport.Gouda, politie, JPT en scholen.

Kinderopvang
Op 1 januari 2018 is de Wet innovatie en kwaliteit kinderopvang en de Wet harmonisatie kinderopvang en
peuterspeelzaalwerk in werking getreden. Met de laatste wet is de financiële toegankelijkheid van peuterspeelzaalwerk en
kinderopvang voor werkende ouders gelijkgeschakeld. Doel is dat alle peuters naar een voorschoolse voorziening kunnen
gaan. Ook de kwaliteit van peuteropvang (voormalig peuterspeelzaalwerk) en kinderopvang is gelijkgeschakeld. In 2018 is
de overgang van oud naar nieuw goed verlopen. Alle peuterspeelzalen zijn kinderdagverblijf geworden en voldoen aan de
bijbehorende kwaliteitseisen wat is gecontroleerd door de GGD.

Onderwijs achterstandenbeleid
Het lokaal onderwijsachterstandenbeleid wordt in samenwerking met de schoolbesturen, de kinderopvangorganisaties, de
Brede School en de Weekendschool uitgevoerd in de vorm van voorschoolse educatie op de peuteropvang, schakelklassen
in het primair onderwijs en stadsbrede activiteiten door de Brede School en de Weekendschool. Vanaf 2020 moet de
voorschoolse educatie worden uitgebreid van 10 naar 16 uur per week. De rijksuitkering onderwijsachterstandenbeleid is
daartoe verhoogd. In 2018 konden kinderopvangorganisaties subsidie aanvragen om pilots met 16 uur VVE te draaien. Het
onderwijsachterstandenbeleid is in 2018 herijkt, dit proces zal in 2019 worden afgerond.

Aansluiting passend onderwijs en jeugdhulp
Voor de aansluiting van passend onderwijs en jeugdhulp wordt er zowel regionaal als lokaal overleg gevoerd met het
onderwijs. In 2018 zijn, met instemming van de gemeenten, de ondersteuningsplannen passend onderwijs vastgesteld.
Hierin geven de samenwerkingsverbanden aan, welke ondersteuning de aangesloten scholen bieden en wat daarvoor
regionaal wordt ingezet.




38       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>In de zomer is gestart met een aantal regionale projecten waar Gouda de trekker in is samen met een vertegenwoordiging
vanuit de samenwerkingsverbanden. Thema’s zijn de samenwerking tussen school en lokaal team, de inzet van jeugdhulp
in het speciaal onderwijs en onderwijs voor kinderen met een grote zorgbehoefte (leerrecht). Dit sluit nauw aan op de
laatste ontwikkelingen op landelijk niveau. Het regionale project Jeugdhulp op school voor het voortgezet onderwijs is in
2018 gecontinueerd. Op basis van een evaluatie is regionaal besloten tot verlenging tot de zomer 2020.

Ten slotte is er samen met de samenwerkingsverbanden in oktober 2018 een regionale bijeenkomst georganiseerd. Focus
lag op het versterken van de samenwerking tussen de scholen en de lokale teams. In 2019 wordt dit vervolgd met Goudse
sessies.

Voorkomen vroegtijdig schoolverlaten
Het voorkomen van voortijdig schoolverlaten (vsv) is al jaren een belangrijke prioriteit in het Nederlandse en Goudse beleid.
Vanuit de gedachte dat vsv’ers gemiddeld een lager welzijn hebben, een lager inkomen en een kleinere kans op het vinden
van een baan dan jongeren die hun startkwalificatie behalen (minimaal HAVO, VWO of MBO niveau 2).

Landelijk, regionaal en ook in Gouda stijgt het aantal vsv’ers van het schooljaar 2017-2018, na een lange periode van
daling. Gouda zit met 2,04% vsv boven het landelijke gemiddelde van 1,89% .

De stijging van vsv in de Regionaal Meld- en Coördinatiepunt-regio (RMC) en Gouda is deels te verklaren door ‘groenpluk’:
jongeren stoppen met hun opleiding om te gaan werken. Met een nieuwe maatregel verkent het RMC de oorzaken en werkt
met betrokken partijen (jongeren, werkgevers en opleiding) aan oplossingen. Deze nieuwe maatregel geeft aan hoe de rol
van RMC de laatste jaren verschuift van het voorkomen van vsv en terugleiden naar onderwijs, naar een verbrede aanpak.
Hierbij werken vertegenwoordigers uit onderwijs, gemeenten, zorg en arbeidsmarkt samen om jongeren voor te bereiden op
zelfstandige deelname aan de maatschappij (zoals behalen van een startkwalificatie, ondersteuning naar werk of een
zorgtraject). Daarom benadrukt het RMC ‘het verhaal achter de cijfers’. Door deze outreachende aanpak heeft het RMC
jongeren goed in beeld, kennen hun situatie en kunnen op maat aan oplossingen werken.

Dossiertoets jeugd
Het Sociaal Team 0-100+ kan voor jeugdigen een advies uitbrengen voor verwijzing naar een jeugdhulpaanbieder voor alle
diensten die zijn ingekocht door de regio Midden-Holland. Het advies dient onderbouwd te zijn conform de richtlijnen die
hiervoor zijn opgenomen in de verordening Jeugdhulp en Wmo. De afdeling Zorg en Welzijn toetst vanaf 2018 deze
aanvragen zowel inhoudelijk als procedureel. Per jaar worden er gemiddeld 1500 aanvragen (gemiddelde van 2015, 2016
en 2017) voor unieke maatwerkvoorzieningen voor jeugdigen verwerkt waarbij het Sociaal Team de verwijzer is. Gedurende
2018 zijn alle adviezen getoetst. Naar aanleiding van deze toets is gewerkt aan verbetering van de inhoudelijke kwaliteit
van de aanvragen via het sociaal team en aan de procedure die vanuit de verordening gevolgd wordt. Door inzet op de
toets is de samenwerking met het sociaal team verbetert, wordt er scherper en breder gekeken naar wat er nodig is bij de
hulpvraag van de gezinnen en wordt er gestuurd op het werken middels de inkoopafspraken zoals deze zijn gemaakt.
Tevens zien we dat deze stappen ook financieel gunstig uitpakken. Deze verbeterende lijn en daarmee de toets wordt in
2019 voortgezet.

Handhaven vangnet

Goudse Preventieteam
Omdat er in Gouda ook jonge kinderen opgroeien in (de buurt van) criminele gezins- of familieverbanden is het van belang
om alert te zijn op de eerste risicosignalen en dan klaar te staan met een adequaat hulpaanbod. Een instrument als het
Preventief Interventie Team (PIT) voorziet hierin. Op verzoek van het college en de gemeenteraad is er gewerkt aan een
verkenning naar de invoering van deze brede preventieve maatregel. Naar aanleiding van deze verkenning is besloten te
starten met een kleinschalige pilot. Hiertoe zijn in 2018 voorbereidingen getroffen die vooral gericht waren op afstemming
met scholen en partners in de stad. Dat was een intensief proces en met resultaat: er zijn 3 scholen die mee willen werken,
er is een zorgaanbieder die de pilot wil uitvoeren en zijn er afspraken met sociaal team en zorgaanbieders over aansluiting
bij lopende initiatieven op basisscholen. Het Goudse preventie-team (GPT) kan nu van start gaan.

Aanpak huiselijk geweld
In 2018 heeft een (ambtelijke) werkgroep van gemeenten in Hollands Midden een regiovisie voor de periode 2019-2023
uitgewerkt.

Deze gaat uit van dezelfde drie actielijnen als het Nationaal Meerjarenprogramma Geweld Hoort Nergens Thuis (van de
ministeries VWS, V&J en de VNG):
1. Eerder en beter in beeld;
2. Stoppen en duurzaam oplossen;
3. Aandacht voor specifieke groepen (zoals ouderen, eergerelateerd geweld en complexe scheidingen).

Door met regiogemeenten gezamenlijk op te trekken in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling, kunnen we
naar verwachting effectief en efficiënt werken aan de opgaven die voorliggen en invulling geven aan het
opdrachtgeverschap voor regionaal werkende partners, zoals Veilig Thuis en het Centrum voor Seksueel Geweld (CSG).




                                                                                                  Jaarstukken 2018        39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Jeugdbeschermingstafel
Sinds 2015 is de toeleiding van kinderen en jongeren naar de Raad voor de Kinderbescherming geregeld door middel van
de Jeugdbeschermingstafel Midden-Holland. In 2018 is, net als in 2016 een evaluatie uitgevoerd onder professionals over
de jeugdbeschermingstafel. De beoordeling was wederom positief, professionals zijn beter bekend met de werkwijze, zijn
tevreden over bereikbaarheid en de afspraken met betrekking tot de gezinnen worden gemaakt. Ook de tevredenheid van
ouders blijft hoog. Er is een monitorsysteem opgezet dat inzicht geeft in het proces voor en na de tafel en daarnaast inzicht
geeft in de problematiek die aan de Jeugdbeschermingstafel gemeld wordt. Dit systeem wordt in 2019 verder
doorontwikkeld.

Aansluiting gedwongen kader
De gemeente stuurt aan op een logische en soepele aansluiting van het vrijwillige en gedwongen kader onder andere door
het stimuleren van samenwerking tussen gecertificeerde instellingen en Sociaal Teams. In 2018 zijn hiertoe medewerkers
van de gecertificeerde instellingen voor een aantal vaste uren per week toegevoegd aan de sociale teams. Zij
ondersteunen de sociaal teams onder andere in het beoordelen van de veiligheid in gezinnen.

Onderwijshuisvesting

De gemeente heeft de wettelijke taak scholen van adequate huisvesting te voorzien. De manier waarop de gemeente deze
taak invult is vastgelegd in het Strategisch Huisvestingsplan Onderwijs. De uitvoering van beleid vindt plaats binnen de
kaders van de Verordening Voorzieningen in de huisvesting onderwijs.

Een deel van de schoolgebouwen is aan het eind van hun levensduur en voldoet zowel functioneel als technisch niet meer
aan de eisen van deze tijd. Samen met de schoolbesturen en een extern adviesbureau is een integraal huisvestingsplan
(IHP) opgeleverd voor de komende vijftien jaar. Op basis van gezamenlijke uitgangspunten en een quickscan van
gebouwen zijn verschillende scenario’s voor herschikking, nieuwbouw en renovatie van schoolgebouwen uitgewerkt. Verder
is gewerkt aan opbrengsten uit vrijvallende locaties en de meerkosten van energieneutrale schoolgebouwen. Het IHP is in
maart afgerond en aan de raad aangeboden. Besluitvorming is voorzien in 2019.

De Regenboogschool, een school voor speciaal onderwijs, is verzelfstandigd en tijdelijk ondergebracht op twee locaties. De
definitieve huisvesting van de school maakt onderdeel uit van het IHP.

Het schoolgebouw van het Kespercollege, een school voor speciaal voortgezet onderwijs, heeft twee verbouwingen
ondergaan om het groeiend aantal leerlingen op te kunnen vangen. Het aantal leerlingen in het speciaal onderwijs blijft
toenemen. In het IHP is voorzien in uitbreiding van het gebouw op eigen terrein. De tijdelijke school in Westergouwe is
uitgebreid met zes lokalen. De capaciteit van de school is hiermee voldoende om de periode tot de bouw van een
permanente school te overbruggen.

Het Driestar College heeft het gebouw aan de Clematislaan inmiddels verlaten en de huisvesting op eigen terrein
uitgebreid. Het gebouw Clematislaan is bestemd voor de huisvesting van de (v)so De Ark samen met het kinderdagcentrum
Bloemendaal van Gemiva. Een ophoging van het budget was eerder noodzakelijk vanuit het ontwerp voor de renovatie en
verbouwing.

De verkoop van het Weeshuiscomplex is inmiddels een feit. In de plannen blijft er geen ruimte beschikbaar in het
voormalige streekarchiefgebouw voor de Casimirschool. Dit betekent dat de Casimirschool in 2018 moest verhuizen. Het
schoolgebouw aan de Herpstraat 1 is inmiddels opgeknapt en door de school als dependance in gebruik genomen. De
definitieve huisvestingsoplossing voor de Casimirschool is onderdeel van het IHP.

Voor diverse wettelijke taken is een investeringskrediet opgenomen in het Programma 2019, bijvoorbeeld voor nieuwe
leermiddelen bij het starten van een nieuwe groep in het basisonderwijs en een bouwkundige aanpassing aan een
schoolgebouw.

Sport

2018 was het eerste volledige jaar van de uitvoering van de in 2017 vastgestelde Nota Sport en Bewegen in Gouda 2022.
In het kader van het speerpunt Sport en Sociaal Domein is in 2018 de subsidieregeling Sportimpuls aangescherpt en
verlengd tot de zomer van 2020. In 2018 maakten dertien verenigingen en/of andere organisaties gebruik van de regeling
waardoor diverse nieuwe activiteiten voor kwetsbare doelgroepen ontstonden. In september organiseerde Sport.Gouda in
dit kader een zeer goed bezocht sportcongres over sport en het sociaal domein.

Voor een toekomstbestendig voorzieningenaanbod kwam een extra bedrag van twee miljoen euro beschikbaar voor de
periode tot en met 2022. Met dat bedrag kan een groter deel van het achterstallig onderhoud uitgevoerd worden.




40      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>In 2018 werd een van de velden van voetbalclub Jodan Boys gerenoveerd en kreeg de rugbyclub de beschikking over een
extra (mini)veld. Ook werd gestart met de voorbereidingen van de bouw van de tijdelijke sporthal op de Tobbelocatie en
werd het besluit genomen om het hoofdveld van Olympia in 2019 te gaan vervangen door kunstgras waardoor de capaciteit
van de vereniging sterk vergroot wordt.

In de plannen voor de nieuwe wijk Westergouwe werd verkend welke sport- en beweegvoorzieningen daar nodig zijn zoals
een binnensportaccommodatie, een multifunctioneel sportveld en genoeg gelegenheid in de openbare ruimte om in
beweging te komen.

In 2018 werd ook de vitaliteitsscan uitgevoerd onder sportverenigingen. De resultaten zijn begin 2019 beschikbaar.

Er werden vijf Goudse sportpenningen uitgereikt aan sporters die bijzondere prestaties geleverd hebben.

Ten slotte werd verder invulling gegeven aan de verzakelijking van de relatie met Sport.Gouda. Zo werden de
overlegvormen strakker geregeld en is de per 1 januari 2018 geldende nieuwe dienstverleningsovereenkomst de leidraad
geworden volgens welke we met elkaar samenwerken.

Omschrijving indicator                           Streefwaarde (indien van toepassing)          Resultaat
Aantal inwoners dat minstens 30 minuten per      Hoger dan landelijk gemiddelde (63%)          Gerealiseerd: 63-66% (bandbreedte uit
dag beweegt                                                                                    onderzoek GGD HM 2016)
Aantal kinderen dat 5 dagen per week 60          Landelijk gemiddelde (4 t/m 12 jaar: 23% en   11 - 17 jaar: 16% (kerncijfers
minuten per dag beweegt                          12 t/m 17 jaar: 26%)                          jongerenpeiling GGD MH 2013)


3.4.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                        Doel
Natuur- en recreatieschap Groenalliantie De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling
Midden-Holland                           van groengebieden. Het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen,
                                         de landschappelijke kwaliteiten van en de biodiversiteit binnen de groengebieden, alsmede de
                                         bevoordeling van de leefbaarheid en de toeristische aantrekkingskracht.
Regionale Dienst Openbare                 De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) bewaakt,
Gezondheidszorg Hollands Midden           beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands
                                          Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG HM de
                                          effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.
Sport.Gouda                               Sport.Gouda B.V. heeft als doel:
                                          het op economisch verantwoorde wijze beheren en exploiteren van de sportaccommodaties in
                                          Gouda ten behoeve van de sportbeoefening en vrije tijdsbesteding van de inwoners van de
                                          Gouda en de regio; het ontwikkelen en verzorgen van sport- en activiteitenprogramma’s ten
                                          behoeve van de inwoners van de Gouda en de regio.

Natuur en recreatieschap Groenalliantie Midden-Holland
Goed ingerichte en beheerde recreatiegebieden in de nabijheid van de stad bevorderen bewegen en verbeteren daarmee
een actieve en gezonde samenleving. De Goudse Hout en de Reeuwijkse Hout zijn nu al bijvoorbeeld gebieden waar veel
gewandeld, hard gelopen, gefietst, en gesport (bootcamp) wordt.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM)
Voor gezondheidsbevordering in het onderwijs wordt de Gezonde School methode gehanteerd: vraaggericht, integraal,
structureel en in samenwerking met de sociale omgeving. Tevens wordt geadviseerd en ingezet met interventies voor beleid
en regelgeving, gezondheidseducatie, schoolomgeving en (vroeg)signalering. Voor de kinderopvang kan hetzelfde
uitgangspunt worden gehanteerd, maar dit staat om budgettaire redenen v.w.b. de uitvoering nog in de kinderschoenen.
Samenwerking tussen JGZ-verpleegkundigen en adviseurs gezondheidsbevordering optimaliseert de advisering en
ondersteuning aan het onderwijs doordat individugerichte begeleiding en mogelijkheden voor collectieve aanpak in
samenhang worden gebracht. De effectiviteit wordt nog verder vergroot als het gedachtegoed ook breder en in samenhang
in de wijk wordt uitgedragen. Wijkgericht werken wordt steeds vaker ingezet vanuit Gezondheidsbevordering.

De politie is via zorgmeldingen bij Veilig Thuis, conform landelijke afspraken, hoofdleverancier van aanmeldingen bij het
Jeugd Preventieteam (JPT). De afname van aanmeldingen bij het JPT is evenredig over de gehele regio. De afname van
aanmeldingen bij het JPT is mogelijk (mede) het gevolg van de personele bezetting van de politie.

Dat het aantal aanmeldingen een afname in 2018 laat zien, heeft niet tot gevolg dat er minder werk ligt. Het merendeel van
de trajectbegeleiding wordt binnen drie maanden afgesloten. Een reden van soms langere doorlooptijden zijn de
bewerkelijke zaken, zoals zaken met crimogeen signaalgedrag, waar gedurende het traject blijkt dat er veel zorgvraag
onder zit.




                                                                                                           Jaarstukken 2018            41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Veilig Thuis heeft zich in 2018 voorbereid op de aanpassing Wet meldcode, de radarfunctie en het nieuwe
Handelingsprotocol, die allen vanaf 1 januari 2019 van kracht zijn geworden. De werkprocessen en diensten zijn
aangepast, een nieuw informatieprotocol (t.b.v. CBS-cijfers) is ontwikkeld, het registratiesysteem is doorontwikkeld en
medewerkers zijn getraind in de nieuwe werkwijze.

Per 1 mei 2018 is Veilig Thuis Hollands Midden met een spoedteam gestart. Veilig Thuis pakt een deel van de spoedzaken
die huiselijk geweld en kindermishandeling betreffen nu zelf op, voorheen stuurde Veilig Thuis in spoedgevallen het Crisis
Interventieteam (CIT) op pad om ter plaatse een snelle veiligheidsinschatting te maken. Het spoedteam van Veilig Thuis
bepaalt of er acuut acties nodig zijn en als dit het geval is, pakt CIT de casus op. In de regio wordt inzet gepleegd voor het
proces Wet Tijdelijk Huisverbod. Sindsdien zijn medewerkers van Veilig Thuis de procescoördinatoren in dit proces.

Sinds 2018 wordt bij de weging inzet gevraagd van het CIT om thuis of op het politiebureau mee te wegen als er
minderjarigen betrokken zijn. Ook is afgesproken dat al eerder in het proces de vrouwenopvang en andere organisaties die
gespecialiseerd zijn in het thema huiselijk geweld mee beoordelen welke partijen het beste ingezet kunnen worden.

Het totaal aantal meldingen is bij het Meldpunt Zorg en Overlast in de eerste helft van 2018 toegenomen ten opzichte van
2017. Het valt op dat de meldingen vanuit bijna alle soorten melders zijn toegenomen. Het Meldpunt Zorg en Overlast heeft
geen invloed op het meldgedrag van de melders. Iedereen kan een melding doen en één van de melders is het Sociaal
Team. Het Sociaal Team meldt, volgens afspraak, bij het Meldpunt complexe zaken waarbij er is sprake is van zorgmijdend
gedrag en zaken die vastlopen.

Iedereen is in de gelegenheid om bij het Meldpunt complexe zaken te melden, waarbij er is sprake is van zorgmijdend
gedrag en zaken die vastlopen.

Het werk van het Meldpunt gaat vaak over het zorgen van een doorbraak in een situatie waar hulp is vastgelopen. Dit is
onderdeel van het werkproces en de vaardigheden van de meldpuntmedewerkers.

In 2018 is aandacht voor afspraken met de lokale teams over de lokale en de regionale inzet van bemoeizorg, gericht op
zorgmijders. Deze afspraken krijgen vorm vanuit het overleg bemoeizorg in de regio Midden-Holland. Gemeenten en GGD
nemen actief deel aan het overleg.

Sport.Gouda
2018 was het eerste jaar van de nieuwe DVO. Middels kwartaalrapportages wordt structureel gemonitord wat de voortgang
is van de uitvoering. Sport.Gouda zorgt voor een toekomstbestendig voorzieningenaanbod, zoals het Groenhovenbad,
gymzalen, sporthallen en sportvelden. In 2018 is gewerkt aan een planning om extra beschikbaar gestelde middelen voor
accommodatieonderhoud zo efficiënt en effectief mogelijk in te zetten. Tevens zijn de plannen voor de bouw van een
tijdelijke sporthal op de Tobbelocatie verder ontwikkeld.

Daarnaast stimuleert Sport.Gouda actieve sportbeoefening. Er zijn nieuwe beweegarrangementen ontwikkeld voor
kwetsbare doelgroepen, er zijn sportcafés en een sportsymposium georganiseerd en met een aantal verenigingen zijn
projecten in het kader van sport en sociaal domein opgestart. De subsidieregeling Sportimpuls is verlengd. Dit alles draagt
bij aan de beleidsdoelen van het programma Zorg (preventie en participatie) en van het programma Jeugd, onderwijs en
sport. In samenspraak met onder andere de VGSO (vertegenwoordiger sportverenigingen) wordt de mogelijkheid van het
op- en/of inrichten van een sportraad onderzocht, in samenhang met het opzetten van een klantenplatform. Hierin moet ook
het geluid van individuele sporters hoorbaar zijn.

3.4.5 Wat heeft het gekost?
3.4.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting 2018 Begroting 2018 na       Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                           2e wijziging                    t.o.v. begroting na
                                                                                                                     wijziging
Lasten
PG Jeugd                                                      27.952             31.198             31.055                144
PG Onderwijs en educatie                                      14.993             14.446             14.251                195
PG Sport                                                       8.424              8.633               8.389               244
Totaal lasten                                                 51.369             54.277             53.694                582


Baten
PG Jeugd                                                          -98             -2.263             -2.216                -47
PG Onderwijs en educatie                                       -4.226             -4.411             -4.567               156
PG Sport                                                       -2.938             -3.020             -2.945                -76
Totaal baten                                                   -7.262             -9.694             -9.728                34




42       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Exploitatie (bedragen * € 1.000)                              Begroting 2018 Begroting 2018 na        Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                                   2e wijziging                     t.o.v. begroting na
                                                                                                                              wijziging
Saldo van baten en lasten                                              44.107           44.583                 43.967                616
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                           0               0                     0                      0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                      -2.919          -3.199                 -3.199                     0
Gerealiseerd resultaat                                                 41.188           41.384                 40.768                616


3.4.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                           Lasten V/N       I/S             Baten V/N   I/S
Jeugd                                                                                  144.000    V                     47.000   N
Brede basis Jeugd (CJG en jongerenwerk): € 112.000 van het overschot zit bij           169.000    V       I
CJG en komt o.a. voort uit een lagere vaststelling over 2017 bij de RDOG. Het
budget voor diverse interventies (waaronder groepsvoorlichting JGZ en Triple P) is
dit jaar niet uitgeput. € 57.000 van het overschot zit bij het jongerenwerk, waar
onderuitnutting van personele inzet is geweest.
Jeugd- en jongerenwerk: Op subsidiëring van jeugdbeleid zit een voordeel van ca.        49.000    V       I             28.000   V    I
€ 82.000, wat kan worden verklaard doordat er in 2018 nog geen kosten voor het
PIT zijn gemaakt, maar zijn uitgesteld naar 2019. De lasten voor Jeugdmatch
waren hoger dan begroot. Hier tegenover staat een bijdrage van de deelnemende
gemeenten, waardoor het effect budgetneutraal is.
Peuterspeelzalen: In 2018 is gestart met de kindgebonden financiering                  203.000    V       I
peuteropvang en voorschoolse educatie; een geld-volgt-kind-regeling. Vooraf was
moeilijk in te schatten hoe hoog de jaarlijkse kosten zouden zijn. In 2018 is minder
uitgegeven dan begroot.
Jeugdhulp op school: Voor de lasten van jeugdhulp op school krijgt de gemeente          82.000    V       I             82.000   N    I
Gouda een bijdrage van scholen. Per saldo is dit budgetneutraal.
Jeugdbescherming: Het verschil kan verklaard worden door de stijging van het           743.000    N       I
aantal maatregelen, op grond van rechterlijke uitspraak. Dit o.a. in relatie tot de
stijging van meldingen bij Veilig Thuis. Overigens beperkt dit verschil op
maatregelen zich ten opzichte van 2017 tot € 200.000. Daarnaast zijn er
(noodzakelijke) werkzaamheden verricht o.a. in het kader van wachtlijstbeheer,
zorgbemiddeling en gesloten jeugdzorg, wat voor een verschil van € 130.000
zorgt.
PGB Jeugd: Het resultaat op deze post heeft een incidenteel karakter. Het is te        334.000    V       I
verklaren doordat uit de afrekening is gebleken dat over het jaar 2017 minder aan
PGB's is uitgegeven dan eind 2017 was ingeschat.
Maatwerkvoorzieningen jeugd: Het geringe voordeel is voornamelijk te verklaren          46.000    V       I
uit incidentele voordelen, zoals € 1,2 miljoen vanuit afwikkeling 2015-2017.
Daarnaast zijn in de meicirculaire extra rijksmiddelen van € 500.000 beschikbaar
gesteld voor het budget Jeugd. Dit voordeel wordt teruggedrongen door tekorten
op o.a. GGZ, landelijke contracten en opvoedhulp. Oorzaken zijn o.a.
volumestijging en wijziging in complexiteit problematiek.
Overig                                                                                   4.000    V       I              7.000   V    I


Onderwijs en educatie                                                                  195.000    V                156.000       V
Specifieke uitkeringen: Regionale meld- en coördinatiecentra voortijdig                 94.000    V       I             94.000   N    I
schoolverlaten (RMC) en Vroegtijdig Schoolverlaters (VSV, uitgevoerd door MBO
Rijnland) is meer uitgeven en meer ontvangen dan begroot. Per saldo zijn de
baten en lasten altijd neutraal omdat restanten beschikbaar moeten blijven voor
volgende jaren.
OAB: Het positieve saldo bij OAB wordt voor € 106.000 verklaard door afwikkeling                                   230.000       V    I
2017 en voor € 123.000 doordat er meer rijksmiddelen zijn ontvangen dan
begroot. Dit saldo is gebruikt ter dekking van peuterspeelzaalwerk.
Leerplicht: In 2018 is er geen beslag gelegd op de flexibele schil voor personeel;     117.000    V       I             13.000   V    I
bij uitval is Gouda verplicht direct voor vervanging te zorgen van
leerplichtambtenaren werkzaam voor Gouda, Krimpenerwaard en Waddinxveen.
Onderwijshuisvesting: Het tekort wordt met name veroorzaakt door het plaatsen           22.000    N       I              1.000   V    I
van extra tijdelijke huisvesting ten behoeve van de school in Westergouwe.
Overig                                                                                   6.000    V       I              6.000   V    I


Sport                                                                                  244.000    V                     75.000   N
In 2017 is de subsidieregeling ‘Sportimpuls Gouda 2017’ vastgesteld. De regeling        26.000    V       I
is gericht op activiteiten in het sociaal domein. Sportverenigingen die een bredere
maatschappelijke rol willen vervullen, konden een financiële bijdrage aanvragen
voor sport- en beweegactiviteiten op het gebied van gezondheid, preventie en
participatie die Goudse inwoners met elkaar verbindt. Uit de regeling zijn 13
initiatieven voortgekomen. Nog niet alle initiatieven waren aan het einde van 2018
financieel afgewikkeld. Aan de raad wordt voorgesteld het restantbudget door te
schuiven naar 2019.




                                                                                                               Jaarstukken 2018           43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                         Lasten V/N      I/S            Baten V/N      I/S
Uitvoering sportbeleid: Het budget hiervoor is in 2018 niet besteed.                 82.000    V       I
Sportstimulering: De combinatiefunctionarissen spelen een centrale rol in het        80.000    V       I
leggen van de verbinding tussen sport en het sociaal domein. De DVO met
Sport.Gouda is in november 2017 verlengd. Op basis hiervan is in 2018 verdere
invulling gegeven aan de budgetten voor de combinatiefunctionarissen en
buurtsportcoaches. Voorgesteld wordt het restant hiervan ad € 80.000 door te
boeken naar 2019.
Opbrengsten sportaccommodaties: In de DVO met Sport.Gouda is voor 2018               39.000    V       I            39.000   N       I
geen rekening gehouden met indexering terwijl de budgetten hierop wel waren
gebaseerd.
Overig                                                                               17.000    V       I            36.000   N       I


3.4.5.3 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)                     Gepland 2018       Werkelijk 2018                Verschil
Onderwijshuisvesting                                                                  2.172                 2.179                        -7
Renovatie sportvelden                                                                   458                  477                     -19
Sport zonnepanelen                                                                      593                  213                    381


TOTAAL                                                                                3.223                 2.869                   355

Toelichting op het investeringsoverzicht
Renovatie sportvelden
De overschrijding wordt veroorzaakt doordat van een investering in een kunstgrasmat de BTW niet kan worden verrekend.

Sport zonnepanelen
De investeringsbudgetten voor de zonnepanelen en zonnecollectoren voor Mammoet, Zebra en Groenhovenbad worden
doorgeschoven naar 2019. De installaties van de Mammoet en Zebra zijn opgeleverd. De werkzaamheden en oplevering
van de installatie op het Groenhovenbad vindt deels in 2019 plaats. De financiële afwikkeling van deze installaties is
eveneens in 2019.




44       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>3.5 Ruimtelijke ontwikkeling


Toelichting op de foto:
Feestelijk moment bij de eerste paalhandeling van de bouwprojecten Aan de Jachtvijver en de Nieuwe Stadskade in
Westergouwe door wethouder Rogier Tetteroo (midden) en kinderwethouder Dies Nieuwenburg.




                                                                                             Jaarstukken 2018     45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>3.5.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.5.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                            Meeteenheid                                 Periode           Gouda           Nederland
1    WOZ-waarde woningen                 duizenden euro's                             2012                     197               232
                                                                                      2013                     192               223
                                                                                      2014                     182               211
                                                                                      2015                     173               206
                                                                                      2016                     176               209
                                                                                      2017                     179               216
                                                                                      2018                     188               230
2    Nieuwbouw woningen                  aantal per 1.000 woningen                    2014                      5,4                   6
                                                                                      2016                      8,4               7,2
3    Demografische druk                  %                                            2017                    70,9                69
                                                                                      2018                    71,1              69,6
4    Woonlasten éénpersoonshuishouden    euro                                         2017                     939               644
                                                                                      2018                     915               649
5    Woonlasten meerpersoonshuishouden euro                                           2017                    1006               723
                                                                                      2018                     982               721

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Gouda volgt in 2017 dezelfde trend als in de rest van Nederland. Ten
opzichte van het laagste punt in 2015 kent Gouda een stijging van 8,6%, tegenover een landelijke stijging van 11%. De
gemiddelde woonlasten liggen hoog ten opzichte van het landelijk gemiddelde. Wel is een lokale daling te zien ten opzichte
van 2017, tegenover een stijgende lijn in het landelijk gemiddelde.

Nr. Indicator                             Toelichting
1    WOZ-waarde woningen                  De gemiddelde WOZ waarde van woningen.
2    Nieuwbouw woningen                   Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.
3    Demografische druk                   De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de
                                          personen van 20 tot 65 jaar.
4    Woonlasten éénpersoonshuishouden     Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuishouden betaalt aan
                                          woonlasten.
5    Woonlasten meerpersoonshuishouden    Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt
                                          aan woonlasten.




46       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>3.5.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Vergroten aantrekkelijkheid van de stad
Vergemakkelijken particulier initiatief
Het is belangrijk om ruimte te bieden aan plannen van ondernemers en bewoners. Het uitgangspunt hierbij is dat zoveel
mogelijk flexibel met bestemmingen en het afwijken van bestemmingsplannen wordt omgegaan. Zodat bijvoorbeeld
transformatie van leegstaande gebouwen naar woningen mogelijk wordt gemaakt. Er wordt meegedacht met
bouwinitiatieven om tot haalbare en creatieve oplossingen te komen. Bouwinitiatieven en voorloverlegplannen worden
integraal beoordeeld en er wordt naar gestreefd binnen vier weken duidelijkheid te bieden over de haalbaarheid van het
initiatief en inzicht te geven in de te volgen procedure.

Een voorbeeld is een bouwinitiatief voor de vestiging van een bedrijf dat drijvende woningen produceert, op de locatie van
de voormalige (vervallen) scheepswerf aan de Gouderaksedijk 52-60. Na een positieve beoordeling van het bouwinitiatief is
het bedrijf inmiddels op deze locatie gevestigd, waarmee deze historische plek nieuw leven is ingeblazen met een
eigentijdse functie die aansluit bij en/of voortborduurt op het historische gebruik van deze locatie.

Bij herzieningen van bestemmingsplannen wordt aandacht besteed aan het zoveel mogelijk flexibiliseren van de planregels.
In 2018 zijn de volgende bestemmingsplannen vastgesteld:
• Parapluherziening parkeren Gouda;
• Bestemmingsplan Van Heuven Goedhartsingel en Oostvogel;
• Bestemmingsplan Gedenklaan;
• Bestemmingsplan Jozeflocatie.

In 2018 is de programmaorganisatie Omgevingswet van start gegaan. Het programma draagt bij aan het zoveel mogelijk
anticiperen op de systematiek en uitgangspunten van de Omgevingswet. Dit doet het programma door zoveel mogelijk aan
te haken bij de ontwikkelingen en pilots die in lijn zijn met de verbeterdoelen van de Omgevingswet. Onder andere door de
pilot GoudAsfalt. Deze plek aan de IJssel is een voorbeeld waar de doelen omgevingswet samenkomen: het gaat hier om
ruimte geven aan initiatief, het bieden van lokaal maatwerk, vertrouwen en kijken of we met minder regels af kunnen. Er zijn
verschillende sessies met belanghebbenden geweest om uiteindelijk een plan van aanpak voor de pilot op te stellen (op te
leveren in 2019). De locatie en omgeving zijn zeer geschikt voor een pilot Omgevingsvisie en Omgevingsplan.

Voor initiatieven in de openbare ruimte is een accountmanager bewonersinitiatieven aangenomen, die initiatieven
ondersteunt, verbindingen legt en fungeert als vast aanspreekpunt voor initiatieven. Ook het Platform 2020+, voorheen het
Goudse Ambtenaren (GA-team) heeft als doel om initiatieven te ondersteunen en om collega’s te helpen met zaken waar
ze tegenaan lopen bij initiatieven.

Verbeteren leefbaarheid in wijkontwikkelingswijken Gouda Oost en Korte Akkeren
De woningvoorraad en de leefbaarheid in Korte Akkeren zijn door de gezamenlijke inspanningen van de gemeente en de
woningcorporaties al sterk verbeterd. Voor de locatie Gunningmavo is een stedenbouwkundig ontwerp opgesteld. De
woningen aan de Roerdompstraat zijn opgeleverd.

Ook in Gouda Oost blijft de gemeente, net als in Kort Akkeren, samen met de twee betrokken woningcorporaties
(Woonpartners Midden-Holland en Mozaïek Wonen) werken aan vernieuwingen en zet daarbij landelijke
wijkaanpakmiddelen, een beperkte financiële reserve Wijkontwikkeling en een deel van het Investeringsbudget Stedelijke
Vernieuwing in. Ook levert de gemeente een financiële bijdrage door middelen voor het ophogen van de openbare ruimte in
dit gebied in te zetten. De komende jaren zal een verkenning plaatsvinden of en in welke andere gebieden op termijn een
herstructureringsopgave ligt. De gemeente houdt een vinger aan de pols als het gaat om de leefbaarheid van de
verschillende buurten en wijken. Door Woonpartners en de gemeente is samengewerkt aan grondige renovatie van
woningen in Oud-Achterwillens.

In 2018 is de Georgine Sanderstoren (66 sociale huurappartementen) opgeleverd. In de plint zijn inmiddels vier winkels
gevestigd, die samen met de supermarkten het centrum een eigentijdse uitstraling geven. Het Anne Frankplantsoen is
aangelegd, waarmee de wijk meer groen heeft gekregen. Ook is het Springersplein opgeleverd. Voor het Zuidelijk Stempel
Oost is een realisatie- en grond overeenkomst getekend met beide woningcorporaties. In december 2018 is de verwerving
van de panden aan de De Rijkestraat zonder gerechtelijke tussenkomst afgerond. Voor de Gedenklaan is het gewijzigde
bestemmingsplan vastgesteld. Voor de Van Heuven Goedhartsingel / Bernadottelaan is het bestemmingsplan vastgesteld
en is gestart met de sloop. Aan de Dunantsingel is de voormalige supermarkt in erfpacht uitgegeven ten behoeve van de
wijkmoskee.

Actief en faciliterend grondbeleid
Verbeteren kwaliteit stationsgebied
Vanuit het programma Versnelling woningbouw is met de provincie afgesproken dat Gouda ruimte krijgt om extra 1.000
woningen te bouwen in het (brede) Spoorzone gebied, waarvan 1/3 sociale woningbouw. De gemeente streeft naar een
multifunctionele inrichting van het gebied waarin een mix van functies gerealiseerd wordt. Er is een herziening van het
bestemmingsplan Spoorzone in voorbereiding die een verruiming van de bestemming mogelijk moet maken naar kantoren,
hotel, leisure, maatschappelijke functies en wonen. Hierbij wordt tevens gekeken naar aanpassing van de ruimtelijke /




                                                                                                 Jaarstukken 2018        47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>stedenbouwkundige kaders (bouwhoogtes, dichtheden, etc.) en beeldkwaliteit. Hierbij worden ook de kansen voor
gebouwtransformatie en gebiedstransformatie afgewogen.

Voor de Herontwikkeling van het Zuidelijk Stationsgebied zijn in 2018 het voorlopig ontwerp voor de fietsenstalling en de
Projectovereenkomst met ProRail en NS afgerond. Voor de openbare ruimte is gestart met het opstellen van het definitief
ontwerp. In 2019 zal de uitvoering starten. Volgens de planning is het project eind 2021 gereed.

Realiseren grondverkoop woningbouwlocaties
Gouda kent drie actieve grondexploitaties die een jaarlijkse actualisatie in het Meerjarenperspectief grondexploitatie
kennen. In 2018 is vanwege financiële effecten door programmatische wijzigingen binnen projecten aanvullend verlies
genomen. Het financiële risico voor de gemeente wordt hiermee verkleind.

Aangenaam wonen voor iedereen
(Laten) bouwen van woningen die aansluiten bij de behoefte
Net als in voorgaande jaren heeft de gemeente ook in 2018 met woningcorporaties en marktpartijen gewerkt aan de opgave
voor de invulling van betaalbaar wonen, zowel in de huursector binnen het sociale en geliberaliseerde prijssegment als in
de koopsector.

In het afgelopen jaar zijn in totaal 271 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Zo werden in Westergouwe 84 woningen
opgeleverd. In Middenwillens werden 14 woningen opgeleverd. De laatste fase van Koningshof (37 woningen) is
opgeleverd en aan de Achterwillenseweg is het project Houtstaete met 10 koopappartementen opgeleverd. In Gouda Oost
werd de Georgine Sanderstoren opgeleverd met 66 sociale huurwoningen en in Korte Akkeren werden aan de
Roerdompstraat 15 koopwoningen opgeleverd.

De bouw van 24 sociale huurwoningen in Middenwillens is gestart, evenals de bouw van de woningen in Bunderhof 2 en
het project De 3 Notenbomen. Transformatieproject voormalig Stadskantoor aan de Agnietenstraat met 53 sociale
huurwoningen is opgeleverd. De transformatie van het andere deel van het voormalige Stadskantoor, Blekerspoort, met 30
koopappartementen is gestart, evenals transformatieproject Heuvellaan 2.

Behouden en optimaal benutten van de sociale huursector
Voor 2019 en met een doorkijk naar de jaren daarna zijn nieuwe prestatie afspraken gemaakt met Mozaïek Wonen en
Woonpartners Midden-Holland. Verder is in 2018 in regionaal verband de Regionale Agenda Wonen opgesteld. Ook is in
samenwerking met gemeente Waddinxveen, Zuidplas en Bodegraven-Reeuwijk een nieuwe concept
Huisvestingsverordening opgesteld. Daarnaast zijn in regioverband de afspraken voor het convenant uitstroom
geactualiseerd.

In 2018 is de Regionale Projectenlijst Woningbouw geactualiseerd en vanuit de regio aangeboden aan de provincie.
Daarnaast is in 2018 gestart met een nieuwe versie van de Regionale Agenda Wonen Midden-Holland, die in 2019
vastgesteld zal worden.

Omschrijving                                                              Streefwaarde                                       Stand 2018
Aantal woningen waarmee de voorraad is toegenomen door                    Toename van minimaal 220 woningen per jaar tot 2020 265
nieuwbouw na aftrek sloop
Binnenlands migratiesaldo                                                 Minimaal 0 per jaar                                737*
*Cijfer van 2017, nog geen gegevens over 2018 bekend. Bron cijfer CBS Statline


3.5.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                            Doel
Omgevingsdienst Midden-Holland (BWT De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde
deel)                               leefomgeving. Dit doet hij door - naast milieutaken - ook taken op het gebied van bouwen,
                                    woningtoezicht en ruimtelijke ordening (BWT-taken) uit te voeren in opdracht van vier
                                    regiogemeenten.
Bedrijvenschap Regio Gouda                    Het Bedrijvenschap regio Gouda ontwikkelt in opdracht van de gemeenten Gouda, Waddinxveen
                                              en Zuidplas het regionale bedrijventerrein Gouwe Park.
Grondbank RZG Zuidplas                        Grondbank RZG Zuidplas heeft tot 2011 strategische grondposities verworven in de
                                              Zuidplaspolder voor een integrale gebiedsontwikkeling van dit gebied. Vanwege de
                                              economische terugval zijn daarna de grondaankopen beëindigd. Nu voert de grondbank een
                                              beleid, gericht op verkoop van de verworven gronden. De deelnemers aan de Grondbank richten
                                              zich op een zo gunstig mogelijke waardeontwikkeling van de gronden.

Omgevingsdienst Midden-Holland (BWT-deel)
De afdeling BWT van de ODMH ziet namens de aangesloten gemeenten toe op de veilige bouw en het toegestane gebruik
van gronden en bouwwerken. Zij doet dat door vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van
bouwregelgeving en ruimtelijke ordening.




48        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Voor de gemeenten die hun BWT-taken hebben overgedragen handelt de ODMH de aanvragen om vergunning ingevolge
Omgevingswet af.

Op grond van beleidsplannen en uitvoeringsplannen wordt, aan de hand van de gemeentelijke criteria, bepaald welk
toezichtniveau noodzakelijk is per verleende omgevingsvergunning of activiteit. Naast toezicht voert de ODMH ook de
handhaving uit.

Bedrijvenschap Regio Gouda
Op Gouwe Park is in 2018 ca. 7,9 ha aan bedrijfskavels verkocht waardoor zich nieuwe bedrijven in de Goudse Regio
hebben kunnen vestigen en bestaande bedrijven uitbreidingsmogelijkheden kregen. Dit komt de groei van de
werkgelegenheid ten goede.

In 2018 zijn elf verkoopovereenkomsten gesloten waarvan er in 2018 acht juridisch zijn getransporteerd; de drie resterende
volgen in 2019. Met de elf verkoopopdrachten is een oppervlakte gemoeid van 78.912 m2 uitgeefbare grond. De hiermee
samenhangende verkoopwaarde van de grond bedraagt € 16,7 mln.

Grondbank RZG Zuidplas
Door de deelname in de Grondbank met 6% is er beperkte invloed op de regionale woningbouwopgave. In 2018 zou
worden onderzocht welk woningbouwprogramma wenselijk is in de Zuidplas en hoe de waarde van de aangekochte
gronden minimaal kan worden behouden en zo mogelijk vergroot. Een kleinschalige ontwikkeling zal potentieel een negatief
effect hebben op de waardebepaling van de gronden in bezit van de Grondbank. Een grootschalige ontwikkeling zal - als
sprake is van een gelijksoortig woonprogramma – vanwege concurrentie een mogelijk negatief effect hebben op de
ontwikkeling van Westergouwe. Dit onderzoek is niet uitgevoerd in 2018 en staat nu voor 2019 ingepland.

3.5.5 Wat heeft het gekost?
3.5.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting 2018 Begroting 2018 na           Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                                 2e wijziging                        t.o.v. begroting na
                                                                                                                               wijziging
Lasten
PG Grondexploitaties                                                 10.407              17.018                 14.423                 2.595
PG Ruimtelijke ordening                                               2.098               2.323                  2.168                   155
PG Wonen                                                              3.228               4.566                  5.309                  -743
Totaal lasten                                                        15.733              23.907                 21.900                 2.007


Baten
PG Grondexploitaties                                                -10.405              -16.918                -14.852                -2.066
PG Ruimtelijke ordening                                                -677               -1.114                 -1.170                   56
PG Wonen                                                             -1.943               -2.233                 -3.587                1.354
Totaal baten                                                        -13.025              -20.265                -19.609                 -656


Saldo van baten en lasten                                             2.707               3.642                  2.290                 1.351
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                         0                  0                      0                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                     -730               -4.928                 -4.488                 -440
Gerealiseerd resultaat                                                1.978               -1.286                 -2.198                  912


3.5.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                             Lasten V/N      I/S              Baten V/N     I/S
Grondexploitaties                                                                      2.595.000   V                2.066.000      N
Voor de drie grondexploitaties Westergouwe, Middenwillens en Spoorzone zijn in         2.510.000   V       I        2.070.000      N      I
het verleden verliesvoorzieningen gevormd. Van twee grondexploitaties zijn de
voorzieningen in 2018 gedeeltelijk vrijgevallen. Van de derde grondexploitatie is de
voorziening in 2018 opgehoogd. Het netto positieve effect komt uit op € 440.000.
De nazorgbudgetten van de in 2012 afgesloten grondexploitaties Bolwerk en Drie           85.000    V       I
Notenboomen zijn in een reserve gestort. De kosten blijven in 2018 achter bij de
raming waardoor een voordeel ontstaat.
Overig                                                                                                                     4.000   V      I


Ruimtelijke ordening                                                                    155.000    V                      56.000   V
Beheer gronden: Het voordeel aan de batenkant wordt veroorzaakt doordat een              22.000    V       I              54.000   V      I
aantal percelen aan het einde van het jaar nog notarieel zijn getransporteerd.
Bovendien is ten behoeve van onderhoud aan het spoor grond verhuurd aan de
Burgemeester Jamessingel (A1). Hier was in de raming geen rekening mee
gehouden.




                                                                                                                Jaarstukken 2018              49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                             Lasten V/N       I/S          Baten V/N      I/S
Ruimtelijke ontwikkeling: Voor een bedrag van € 94.000 betreft dit een                   94.000    V        I
kostenvoordeel op uitgaven actualisatie bestemmingsplan Spoorzone (afronding in
2019) en Omgevingswet (prioritering opzet Omgevingsplan loopt door in 2019).
Aan de raad wordt voorgesteld deze budgetten opnieuw beschikbaar te stellen in
2019.
Bouwen: Ten aanzien van juridische risico's kon een lastenvoordeel van € 21.000          21.000    V        I
gerealiseerd worden doordat er minder procedures liepen.
Overig                                                                                   18.000    V        I           2.000   V       I


Wonen                                                                                   743.000    N             1.353.000      V
Bouw- en Woningtoezicht: Ten aanzien van aanschrijving / dwangsommen zijn                17.000    N        I          60.000   V       I
meer kosten gemaakt door een groter aantal juridische (dwangsom)procedures.
Dat heeft ook geleid tot een hogere opbrengst verhaalde dwangsommen. De
meerkosten en meeropbrengst waren niet begroot.
Bouw- en Woningtoezicht: In verband met intensievere begeleiding vanuit het             124.000    N        I          22.000   N       I
bouwplanbegeleidingsteam Westergouwe en de adviescommissie Ruimtelijke
kwaliteit hebben de meerkosten € 85.000 bedragen. Deze waren niet begroot. Een
bedrag van € 39.000 (nadeel) heeft te maken met de eindafrekening 2018 van de
gemaakte uren Bouw- en Woningtoezicht. Ten opzichte van begroot werd voor
een bedrag van € 22.000 minder bouwleges ontvangen.
Woningverbetering: De afwikkeling van een claim zal naar verwachting in 2019            376.000    V        I
plaatsvinden (€ 250.000 voordeel). Gebaseerd op de doorloop van projecten die in
samenwerking met het Kenniscentrum Aanpak Funderingsherstel (KCAF)
opgestart zijn is een voordeel gerealiseerd van € 126.000. Aan de raad wordt
voorgesteld om beide bedragen in 2019 opnieuw beschikbaar te stellen.
Stedelijke vernieuwing: De kosten stedelijke vernieuwing (met name restauraties          58.000    N        I          58.000   V       I
monumenten) zijn verrekend met de daarvoor bestemde provinciale bijdrage.
Beide posten waren niet begroot.
Woonwagenzaken: Een lastennadeel van € 22.000 trad op door hogere                        22.000    N        I          46.000   V       I
onderhoudskosten terreinen. Aan de batenkant kon een voordeel gerealiseerd
worden van € 46.000 omdat er meer inkomsten uit verhuur waren.
Wonen in Gouda: De meerkosten van het woonruimteonderzoek (€ 26.000) waren               26.000    N        I          17.000   V       I
niet begroot. De rentebaten van de bij het SVn uitstaande middelen waren
€ 17.000 hoger dan begroot.
Wijkontwikkeling: Het saldo van zowel het nadeel op de lasten als het voordeel op       861.000    N        I    1.196.000      V       I
de baten wordt met de gelijknamige reserve verrekend. Voor 2018
geprognosticeerde uitgaven zijn doorgeschoven naar 2019. In 2018 is een aantal
panden aangekocht en doorverkocht aan de woningcorporatie. Hier was zowel
aan de lasten als aan de batenkant van de raming geen rekening mee gehouden.
Overig                                                                                   11.000    N        I           2.000   N       I


3.5.5.3 Verschillenverklaring reserves
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                                                       Bedrag V/N         I/S
Voor de nazorgbudgetten van de afgesloten grondexploitaties Bolwerk en Drie Notenboomen is in 2017 een                 85.000   N       I
reserve gevormd. De verrekening met de reserve is in 2018 lager geweest dan geraamd. Dit komt omdat voor
2018 verwachte uitgaven zijn doorgeschoven in de tijd.
De onttrekking aan de reserve Wijkontwikkeling is in 2018 € 355.000 lager uitgevallen als gevolg van het           355.000      N       I
doorschuiven van enkele uitgaven naar 2019.


3.5.5.4 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)                         Gepland 2018       Werkelijk 2018               Verschil
Herinrichting woonwagenlocatie: betonnen fundering                                          382                    0                   382


TOTAAL                                                                                      382                    0                   382

Toelichting op het investeringsoverzicht
Herinrichting woonwagenlocatie
Het aanbrengen van een onderheide betonnen plaat om de structurele verzakking van dit gedeelte van het
woonwagenterrein op de Eerste Moordrechtse Tiendweg op te lossen is uitgesteld. Naar verwachting zal deze investering
in 2020 in gebruik worden genomen.




50       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>3.6 Duurzaamheid en stedelijk beheer


Toelichting bij de foto:
Uitreiking van de Groenprijs 2018 aan de buurtmoestuin Tulpenpad door wethouder Hilde Niezen.




                                                                                                Jaarstukken 2018   51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>3.6.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.6.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                         Meeteenheid                                 Periode            Gouda            Nederland
1    Vervallen in de loop van 2018
2    Vervallen in de loop van 2018
3    Fijn huishoudelijk restafval     kg                                            2015                     234                  200
                                                                                    2017                     169                  174
4    Hernieuwbare elektriciteit       %                                             2015                      0,9                 11,8
                                                                                    2017                      1,5                 13,5

Nr. Indicator                          Toelichting
1    Vervallen in de loop van 2018
2    Vervallen in de loop van 2018
3    Fijn huishoudelijk restafval      Niet gescheiden ingezameld restafval dat te groot of te zwaar is om op dezelfde wijze als
                                       het huishoudelijk restafval te worden aangeboden.

4    Hernieuwbare elektriciteit        Het CBS hanteert de volgende definitie: Hernieuwbare elektriciteit is opgewekt uit wind,
                                       waterkracht, zon of biomassa. Hernieuwbare elektriciteit komt uit bronnen die steeds
                                       opnieuw worden aangevuld. Kernenergie valt niet onder hernieuwbare elektriciteit.




52        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>3.6.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Milieu en Duurzaamheid

Samen met partijen in de stad heeft de gemeente invulling gegeven aan de duurzaamheidsagenda. Aanpak en lijst met
acties zijn beschreven in het Uitvoeringsprogramma Duurzaamheid 2016-2019. In 2018 is samengewerkt met een flink
aantal partijen in de stad, waaronder organisaties, ondernemers, scholen, kerken, sportverenigingen. De
duurzaamheidsmakelaar heeft hierin een belangrijke rol gespeeld, en daarnaast de samenwerking met het
Duurzaamheidsplatform van bedrijven DPG. De Omgevingsdienst Midden-Holland, ODMH, speelt een belangrijke rol bij de
uitvoering. In 2018 is significant meer inzet gepleegd op het thema duurzame ontwikkeling, onder meer door begeleiden
van de Goudse warmteanalyse en de Regionale Energiestrategie.

Een (niet limitatieve) opsomming van activiteiten die de gemeente heeft ondernomen en waar de gemeente aan heeft
bijgedragen volgt hieronder.

De gemeente vult haar voorbeeldfunctie voortvarend en effectief in
• CO2-neutrale organisatie: De gemeente koopt 100% groene energie in, in samenwerking met andere gemeenten in de
  regio. In 2018 is een proef gestart om het kantoorafval in het Huis van de Stad gescheiden in te zamelen. Deze proef
  wordt uitgebreid en krijgt verder beslag in 2019.
• Duurzame mobiliteit: In Gouda zijn inmiddels zo’n 70 laadpalen. Dit aantal dekt in ruime mate de vraag en groeit
  naarmate de vraag groeit.
• Vastgoed gemeente: De uitvoering van het verduurzamingsplan is gestart. Er zijn 4 showcases aangewezen om als
  eerste (met extra communicatie) te worden aangepakt: Garenspinnerij, Schouwburg, Chocoladefabriek en
  Kinderboerderij.
• Duurzaam inkopen: Het actieplan Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) wordt stapsgewijs uitgevoerd. Gouda heeft
  in oktober het “betonconvenant Midden-Holland” ondertekend, samen met andere gemeenten en marktpartijen. Bij inkoop
  zijn Social return, Fairtrade en duurzame mobiliteit belangrijke uitgangspunten.

Toename van hergebruik huishoudelijk afval
Doelstelling van de invoering van Afval Scheiden Loont is 75% afvalscheiding in 2020. Dat komt overeen met 100 kg
restafval per inwoner per jaar. Hieronder het resultaat van 2018 vergeleken met jaren daarvoor:

Ontwikkeling kg restafval 2016-2017-2018
15.000.000




10.000.000

                Naar 100 kg restafval per inwoner per jaar


  5.000.000




          0
                         2016                       2017                       2018

Het afvalscheidingspercentage in 2018 is 71.

Samen met de stad toewerken naar een CO2-neutrale en aardgasvrije gemeente
• Duurzame impulsen: De gebiedsgerichte energie-aanpak op bedrijventerreinen die in samenwerking met DPG in gang
  was gezet is in 2018 voortgezet. Er is een DuurzaamheidsPrestatie van de Locatie bedrijventerrein (DPL-bt) op
  Gouwespoor uitgevoerd. Naar aanleiding daarvan zijn nieuwe acties in gang gezet (gezamenlijke inkoop van LED en PV)
  in samenwerking met het parkmanagement.
• Scholen hebben een energiescan en een installatiecheck gekregen en zijn daardoor in staat hun energieverbruik beter te
  beheersen;
• Sportclubs: Er zijn 10 door de gemeente aangeboden energiescans uitgevoerd. Tot dusver heeft dit geleid tot 3 realisaties
  van maatregelen (zonnepanelen/LED verlichting/isolatie), en tot 7 nadere adviezen aangevraagd door de sportclubs.
• Bedrijven: Croda, Zorgpartners M-H en Promen hebben gezamenlijk de energiecoöperatie Goudse Panelen opgericht.
  Inwoners kunnen intekenen voor energieafname van de zonnepanelen die op de bedrijfsdaken worden geplaatst. Er is
  veel belangstelling. De duurzaamheidsmakelaar begeleidt dit project samen met een externe partij. In samenwerking met
  de ODMH worden gebiedsgerichte bedrijven gezocht om aan te haken. In 2019 vindt dit project een vervolg.




                                                                                                 Jaarstukken 2018       53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>• Energietransitie: Gouda neemt deel in het regionale proces om te komen tot een RES; Regionale EnergieStrategie. In
  januari 2018 is een warmteanalyse opgeleverd, opgesteld door CE Delft en Merosch. In de warmteanalyse is uitgezocht
  met welke technieken de gebouwde omgeving in Gouda in 2050 verwarmd zal kunnen worden en welke ingrepen nodig
  zijn in deze gebouwen en in hun energievoorziening om deze te realiseren. In de analyse is een modelberekening
  gemaakt van welke warmtetechnieken per buurt de laagste kosten hebben om de gebouwde omgeving te verwarmen
  zonder aardgas.
• Inwoners:
  • Woningeigenaren konden gebruik maken van de dienst van het energieloket Duurzaam Bouwloket;
  • De WoonWijzerWagen heeft in verschillende wijken gestaan;
  • Samen met het Wellantcollege werd een groenproject in de Vogelbuurt uitgevoerd;
  • WoonWijzerWinkel heeft een aantal wijkacties uitgevoerd;
  • Gemeente, ODMH en DPG hebben meegewerkt aan een project op het Technasium om jaren-30 woningen te
     verduurzamen. Het project krijgt een vervolg in 2019;
  • Van de ‘regeling regenton’ wordt nog altijd gebruik gemaakt;
  • Gouda is deelnemer aan “operatie Steenbreek”. In dat verband zijn tuinambassadeurs opgeleid en aan de slag, er
     worden voorbeeldtuintjes op de kinderboerderij gerealiseerd en de aanleg van schooltuinen en moestuinen wordt
     gefaciliteerd via het samenwerkingsverband Natuur en MilieuPunt Gouda, van de gemeente, Brede School, IVN en
     ODMH;
  • De gemeente heeft medewerking verleend aan de duurzaamheidsdag, georganiseerd door de werkgroep ZIN van de
     Raad van Kerken en Humanistisch Verbond;
  • Met de (VO) scholen is de wedstrijd Duurzame Stad gehouden.
• Afval horeca ondernemers Binnenstad: In 2018 is door de Stichting Gouda Schoon een start gemaakt met het in eigen
  beheer inzamelen van horeca afval, met een elektrisch vrachtwagentje. Dit heeft tot gevolg dat (stinkende) kliko’s en
  containers uit het straatbeeld rond de St. Janskerk zijn verdwenen en dat het aantal verkeersbewegingen flink is
  afgenomen. Behalve horecaondernemingen nemen ook winkels, bedrijven en organisaties deel.

Bruggen, tunnels, groen, straten, wegen en pleinen

Projecten
Status van de projecten benoemen en eventueel welke verschoven zijn of welke er juist bij zijn gekomen:
• Herinrichting Zuidelijk Stempel: in uitvoering;
• Ophogen Oosterwei Zuid: in uitvoering met herontwikkeling;
• Ophogen diverse laag gelegen wegvakken: gereed;
• Vervangen kademuur en verkeersveilig maken Kattensingel tot eind 2019: gereed;
• Vervangen kademuur Walvisstraat 2017-2018: gereed;
• Groot onderhoud aan civiele kunstwerken, steigers en oeverconstructies: in uitvoering;
• Walmuur W. Vroesentuin: in voorbereiding;
• Baggeren van watergangen: 80% gereed;
• Vervangen van openbare verlichting, deels met duurzame ledverlichting: in uitvoering, deels vertraagd;
• Vervangen van houten beschoeiing door duurzame beschoeiing van gerecycled kunststof: gereed .

Nieuwe projecten (jaarlijks):
Voor een aantal projecten doet de gemeente elk jaar een nieuwe ronde:
• Vervanging ondergronden speelplekken en speeltoestellen;
• Ophogen laag gelegen wegvakken;
• Vervangen asfaltdeklagen;
• Groot onderhoud elementenverharding.

Losse projecten:
• Vervanging damwand Vest: in voorbereiding;
• Vervanging slagboominstallatie Graaf Florisbrug: in uitvoering;
• Sealen deklaag Haastrechtsebrug: in voorbereiding.

Rioolprojecten:
• De Vogelbuurt: in voorbereiding;
• Kort Haarlem: in voorbereiding;
• Kadenbuurt: in voorbereiding;
• Korte Akkeren Oud: in voorbereiding;
• Omgeving Vossenburchkade: in voorbereiding;
• Binnenstad deelgebied omgeving Lange Groenendaal: in voorbereiding;
• Raam: in uitvoering.




54      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Bodemdaling en openbare ruimte
De stevige stad (bodemdaling)
In historische steden treden, als gevolg van bodemdaling, veelvuldig urgente problemen op zoals water- en riooloverlast en
funderingsschade. Gouda is één van de koplopers als het gaat om de aanpak van deze problemen in de bijzondere context
van een historische stad.

In 2014 heeft de Coalitie Stevige Stad (gemeente samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland, nationale
kennisinstellingen en Rijkswaterstaat) de ambitie geformuleerd om te komen tot handelingsperspectieven voor de aanpak
van ‘overlast door’ bodemdaling in Goudse Binnenstad.

Kern van de opgave in de binnenstad is het behoud en de versterking van een vitale en veilige historische binnenstad van
Gouda. Bodemdaling, wateroverlast, waterkwaliteitsproblemen en een verouderende infrastructuur voor het
(grond)waterbeheer en riolering vormen een fundamentele bedreiging van dit doel. Afgelopen jaren is veel informatie
verzameld over grondwaterstanden, de stuurbaarheid ervan, de snelheid van bodemdaling en de relatie met het
watersysteem. Deze kennis was nodig om maatregelen voor een structurele aanpak voor de bodemdaling te bepalen.

Er is een intensief communicatietraject gestart met bewoners en stakeholders. Een voorbeeld daarvan is de folder die is
verspreid onder alle inwoners van de binnenstad, vele huiskamergespekken die zijn gevoerd in de lage delen van de
binnenstad (zie ook de website www.gouda.nl/stevigestad). Tegelijkertijd is er gewerkt aan het ontwikkelen van
handelingsperspectieven (voor gemeente, waterschap en particulieren). In het Kaderplan Bodemdaling (KBB) worden
verschillende oplossingsrichtingen beschreven voor een structurele aanpak van de overlast door bodemdaling en geeft een
advies over de voorkeursoplossing. Het streven is om het KBB aan het eind van 2019 af te maken. En deze vervolgens
vast te laten stellen door de algemeen besturen van gemeente en hoogheemraadschap. Het uitgangspunt van het KBB is
dat maatregelen de huidige overlast tot een aanvaardbaar niveau terugbrengen èn toekomstige overlast tot minimaal 2050
voorkomen. Daarbij geven we ook een doorkijk naar het effect van de maatregelen in het jaar 2100. De oplossingen moeten
echter ook flexibel genoeg zijn om in te kunnen spelen op toekomstige ontwikkelingen.

Onderhoud openbare ruimte
Onderhoud aan openbare ruimte is kostbaar in Gouda. Voor een heel belangrijk deel wordt dit veroorzaakt door
bodemdaling. Ophogingen vinden plaats met het doel wegen droog, functioneel en veilig te houden. Door methoden toe te
passen die tot een langere levensduur van de openbare ruimte leiden kunnen kosten bespaard worden. Dit is duurzamer en
veroorzaakt voor bewoners minder overlast.

Eenmaal per 2 jaar wordt de drooglegging van wegen gemeten. De drooglegging is het verschil in hoogte tussen het
polderpeil en de weg. Uit de meting van 2018 blijkt dat het aandeel zeer laag liggende wegvakken opnieuw iets is
afgenomen. Aan de streefwaarde (max. 7% van het totale wegoppervlak heeft een drooglegging van 20 cm of minder)
wordt voldaan.

drooglegging/jaar               0 t/m 20 cm            > 20 t/m 30 cm           > 30 t/m 40 cm              > 40 cm
2008                               9%                       12%                      16%                      63%
2010                               9%                       11%                      17%                      63%
2012                               7%                       10%                      16%                      67%
2014                               7%                       11%                      16%                      66%
2016                               6%                       10%                      17%                      67%
2018                               5%                       11%                      17%                      67%

Groene initiatieven
De accountmanager bewonersinitiatieven ondersteunt bewoners en andere partijen vanuit de stad met allerlei initiatieven.
Door met ze mee te denken, zaken binnen de gemeentelijke afdelingen uit te zoeken en verbinding te leggen met andere
initiatiefnemers en partijen in de stad zoals Gouda Bruist en GoudApot.

In 2018 zijn er 40 nieuwe initiatieven gestart via de Groen Moet Je Doen-regeling. In voorgaande jaren lag dit aantal rond
de 20 per jaar. Het wordt door bewoners positief ervaren dat er een vast aanspreekpunt is binnen de gemeente. In
september 2018 zijn er weer 3 groenprijzen uitgereikt. De initiatiefnemers werden hierbij in het zonnetje gezet, wat erg werd
gewaardeerd.

Naast de Groen Moet Je Doen-initiatieven zijn er ook andere initiatieven, zoals de natuurspeeltuin in Oosterwei en de
projecten van Singelpark. Ook voor deze grote initiatieven is het prettig één contactpersoon te hebben die zaken kan
uitzoeken en de juiste collega’s kan betrekken.




                                                                                                  Jaarstukken 2018        55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Richtlijnen reclameborden
Het college heeft in december de “Beleidsregels buitenreclame gemeente Gouda”, inclusief toelichting, vastgesteld. Omdat
de concessies van huidige exploitanten aflopen heeft de gemeente de gelegenheid om de buitenreclame opnieuw aan te
besteden en hierbij ook ruimte te bieden voor digitale vormen van reclame. De beleidsregels buitenruimte geven het
gewenste beeld en de mogelijkheden aan. Het realiseren van een vast netwerk van A0 displays en het mogelijk maken van
digitale reclame en zorgt voor verhoging van de kwaliteit van reclamemeubilair en biedt de mogelijkheid voor het realiseren
van hogere opbrengsten.

Speelbeleid
Sinds de invoering van de speelnorm in 2007 is het aantal kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 12 jaar met bijna 21%
afgenomen. Deze afname heeft echter geen gevolgen voor de speelvoorzieningen, in deze collegeperiode worden er
immers geen speelplekken meer afgebouwd.

Op een tweetal speelplekken (Doorslag en Hulkestein) is de kwaliteit van de speeltoestellen slecht. Het vervangingsproject
voor deze toestellen is opgestart, inclusief het overleg met bewoners. In 2018 is natuurspeeltuin 't Eiland geopend, een
burgerinitiatief in Gouda Oost. Het aantal speelplekken per 31-12-2018 bedraagt 152 stuks. Dit is exclusief speelplek ’t
Eiland (bewonersinitiatief) en exclusief spelen in Westergouwe.

Water en riolering

De stad is kwetsbaarder geworden door de gevolgen van de klimaatverandering. Klimaatadaptatie gaat de effecten van
klimaatverandering tegen. Deze verplichting wordt opgelegd vanuit de Deltabeslissing Ruimtelijke Adaptatie. Daarin is
afgesproken dat het klimaatbestendig en water robuust inrichten in uiterlijk 2020 integraal onderdeel is van beleid en
handelen. Dit betekent dat aanpassing van het watersysteem, maar ook van de ruimtelijke inrichting noodzakelijk is om de
stad op termijn leefbaar te houden en wateroverlast, hittestress en droogte te voorkomen.

In 2018 is het nieuwe GRP (2019-2023) voorbereid. In het GRP geeft de gemeente aan hoe zij invulling geeft aan haar drie
zorgplichten (vuilwater, grondwater en hemelwater). In het GRP legt de gemeente een deel van haar beleid voor
klimaatadaptatie vast in het kader van de hemelwaterzorgplicht en de grondwaterzorgplicht. Daarnaast is er in 2018 een
strategische samenwerkingsagenda voorbereid met het Hoogheemraadschap van Rijnland. Daarin spelen het onderwerp
klimaatadaptatie een belangrijke rol.

Speciale aandacht is er voor de uitdagingen in de historische binnenstad. De zakkende bodem in de binnenstad leidt in
toenemende mate tot overlast: defecte riolering, vocht problemen in huis en in de openbare ruimte. Aanpak van de overlast
vraagt om verlaging van de grond- en oppervlaktewaterstand. Dat is alleen mogelijk als er afdoende bescherming is voor de
op houten palen gefundeerde panden (ca. 15%) die verspreid door de binnenstad staan. Daarbij gaat het niet alleen om
technische oplossingen, maar ook om een juridisch en maatschappelijk en houdbare verdeling van kosten en baten.

In 2018 is een start gemaakt met het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad. Daarin worden voor deze opgave doelmatige
strategieën ontwikkeld en de daarbij behorende maatregelen. Over het KBB wordt eind 2019 een besluit genomen. Het
KBB dient als basis voor zowel de herziening van het Peilbesluit Stadsboezem Gouda als voor de inrichting van het riool in
de binnenstad.

Aanleg gescheiden rioolstelsel
In het nieuwe GRP geeft de gemeente aan hoe zij invulling geeft aan haar drie zorgplichten (vuilwater, grondwater en
hemelwater). De insteek is dat gemeente het beleid voortzet bij rioolvervangingen en scheidt schone en vuile waterstromen
wanneer dat doelmatig is. Bij inzameling van het afstromend regenwater heeft transport op maaiveldniveau de voorkeur
boven ondergrondse systemen. Als dit niet mogelijk of onvoldoende kostenefficiënt is, dan vindt afvalwaterinzameling plaats
via een apart transportsysteem naar de afvalwaterzuivering.

Grondwaterzorgplicht
In het nieuwe GRP is opgenomen dat gemeente Gouda zoveel mogelijk de grondwaterstand in haar openbaar gebied wil
beheersen. Het streven is dat er geen structurele belemmering ontstaat voor het gebruik van het openbaar terrein en geen
structurele grondwateroverlast of -onderlast wordt veroorzaakt bij bewoners en bedrijven. De gemeente zal bijdragen aan
het oplossen en voorkomen van grondwaterproblemen door maatregelen in de openbare ruimte te treffen als deze
doelmatig zijn.

Een voorbeeld van een doelmatige oplossing is het aanleggen van een infiltratie- of drainagevoorziening bij de vervanging
van de riolering in wijken waar woningen die op houten palen gefundeerd zijn.

Moderniseren van het beheer van rioleringen
De insteek in het nieuwe GRP is dat gemeente vasthoudt aan de huidige grootschalige aanpak bij vervangingsprojecten.
Deze gaat vaak samen met een herinrichting of groot onderhoud en vraagt om een gedegen planvoorbereiding en
uitgebreide communicatie met de buurt.




56      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Het GRP legt de nadruk op kostenbesparing met het accent op maatregelen die echt noodzakelijk zijn en geen uitstel
verdragen. Rioolvervangingsprojecten lopen overeenkomstig planning en budget met aandacht voor
innovatiemogelijkheden.

Verkeer en parkeren

Verbeteren van bereikbaarheid, doorstroming en veiligheid
Met het vaststellen van het Uitvoeringsprogramma 2019 is een prioritering gemaakt van de uitvoering van het
Mobiliteitsplan. Om het wensbeeld van het wegennet van het Mobiliteitsplan goed uit te voeren, is gestart met het opzetten
van een gemeentelijk verkeersmodel, waarin de effecten van maatregelen vooraf doorgerekend kunnen worden. Dit biedt
de basis voor diverse vervolgprojecten, zoals het instellen van 30 km in diverse wegen en doorstromingsmaatregelen.

Concrete projecten die in 2018 gestart zijn qua studie/voorbereiding, zijn:
• Verbeteren leefbaarheid Fluwelensingel - Blekerssingel;
• Verkeersveiligheid Goudkade – Koningin Wilhelminaweg;
• Verbeteren route Ridder van Catsweg – H. de Vrieslaan, inclusief aansluiting Bloemendaalseweg;
• Verkeersveiligheid Thorbeckelaan;
• Snelfietsroute Gouda- Rotterdam;
• Duurzame stedelijke distributie binnenstad;
• Bereikbaarheid Westergouwe/Gouda West (inclusief opwaardering N207);
• Inrichting schoolzones;
• Verbreding A20, komen tot voorkeursvariant;
• Verkeersveiligheid Bodegraafsestraatweg;
• Verkeersveiligheid Goudse Poort;
• Onderzoek verkeerskundige effecten van diverse ruimtelijke ontwikkelingen zoals de Spoortzone.

Onder andere de volgende projecten zijn in 2018 gerealiseerd:
• Verbetering verkeersveiligheid Nieuwe Broekweg;
• Aanschaf snelheidsdisplays;
• Kentekenonderzoek doorgaand verkeer;
• Realisatie R-net-haltes op de Fluwelensingel ter hoogte van de Tiendewegbrug;
• Aanpassing oversteeklocatie op de Fluwelensingel ter hoogte van de Hanepraij;

Verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening parkeren
Met ParkeerService zijn in het najaar van 2018 nadere stappen gezet om meer producten en diensten te kunnen afnemen.
Daaropvolgend zijn voorbereidingen getroffen om beheer van de parkeergarage, parkeerapparatuur op straat, uitgifte
abonnementen en opvolging naheffingen door ParkeerService uit te laten voeren.

Na invoering van het ‘mobiel parkeren’ om parkeerbelasting te voldoen is in 2018 opdracht gegeven om de
parkeerapparatuur op straat geschikt te maken voor kentekenparkeren. Nadat dit traject is voltooid kan de handhaving
volledig geautomatiseerd op kenteken plaatsvinden. Om de parkeerdruk in de binnenstad te verminderen zijn de
gemeentelijke parkeerterreinen opengesteld voor een deel van vergunninghouders die in de binnenstad woonachtig zijn.

Indicatoren
Omschrijving                                Streefwaarde                                Stand 2018
Titel Fairtrade Gemeente                    Behouden titel                              Titel is verlengd
Duurzame inkooptrajecten (in %)             100% vanaf 2015                             Structureel in inkoopbeleid verwerkt
Aantal initiatieven waarbij de              Besteding beschikbare middelen              Het budget is voor 2/3 besteed aan inhuur
duurzaamheidsmakelaar heeft bemiddeld                                                   duurzaamheidsmakelaar; 1/3 is gestoken in
                                                                                        begeleiden van ruim 10 grote themaprojecten
                                                                                        (waaronder sport, scholen, bedrijfsterreinen,
                                                                                        Ecopark, communicatie, energietransitie)
CO2 emissie gemeentelijke organisatie       CO2 neutraal vanaf 2014                     Wordt 100% gecompenseerd via Gold
                                                                                        Standard Biogas Cambodja Credits
CO2 emissie stad                            CO2 neutraal in 2040                        In 2017 (laatst bekende jaar) gedaald naar
                                                                                        een totaal van 306.600 ton (daling van 15.000
                                                                                        ton t.o.v. 2016)
Percentage wegvakken met drooglegging       Max. 7% van het totale wegoppervlak heeft   5%
van 20 cm of minder                         een drooglegging van 20 cm of minder
Uitvoering Gemeentelijk rioleringsplan (GRP) Gedurende 4 jaar gemiddeld 9,5 miljoen     € 6,8 miljoen (€ 2,7 miljoen onder het
                                             besteden aan rioolvervangingsprojecten     gemiddelde)
Scheidingspercentage afval                  Toename naar 60% vanaf 2020                 116 kg restafval/inwoner (was 218 kg)
Ongevallen kwetsbare verkeersdeelnemers     Afname met jaarlijks 10%                    Het aantal ongevallen blijkt in 2018 met 10
                                                                                        stuks te zijn toegenomen ten opzichte van
                                                                                        2017 (dit is in lijn met de ontwikkeling in de
                                                                                        rest van Nederland).




                                                                                                            Jaarstukken 2018             57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>3.6.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                   Doel
Omgevingsdienst Midden-Holland       De ODMH draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doet hij door
(ODMH)                               milieutaken in de hele regio en bouw- en woningtoezichttaken in een deel ervan uit te voeren in
                                     opdracht van de aangesloten gemeenten en de provincie Zuid-Holland.
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en invordering van de lokale belastingen voor het
(BSGR)                               Hoogheemraadschap van Rijnland en negen gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de
                                     hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.
Cyclus N.V.                          Cyclus NV voert taken uit op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en
                                     verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrijding.
Coöperatie Parkeerservice U.A.       Coöperatie Parkeerservice U.A. ondersteunt gemeenten bij het ontwikkelen, implementeren en
                                     uitvoeren van parkeerbeleid.

Omgevingsdienst Midden-Holland (milieudeel)
De milieutaken van de ODMH omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels, advisering,
ontwikkeling en uitvoering van duurzaamheidsbeleid. De ODMH adviseert gemeenten over milieuaspecten bij ruimtelijke
plannen. Daarnaast voert hij milieutaken uit ten aanzien van bodem, externe veiligheid, geluid- en luchtkwaliteit,
archeologie, ecologie en milieueducatie. De ODMH houdt ook toezicht op de kwaliteit en veiligheid van officiële
zwemwaterlocaties en badinrichtingen voor de gehele provincie Zuid-Holland. Ten slotte voert hij algemene taken uit zoals
juridische ondersteuning en beleidsondersteuning, klachtenbehandeling, milieuvluchten, applicatiebeheer van het
inrichtingenbestand, helpdesk en gebiedsgerichte controles.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland
De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de reinigingsheffingen en de rioolheffingen ter dekking van de kosten
van het ophalen en verwerken van afvalstoffen en voor de werking van een adequaat rioolstelsel. De aanslagen zijn
overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen opgelegd.

Cyclus N.V.
Cyclus N.V. voert taken uit op het gebied van afvalinzameling en -beheer. Verdeeld over drie jaren wordt de opdracht
integraal beheer van openbare ruimte (BOR) afgebouwd, per 31 december 2018 is deze taak niet meer bij Cyclus
ondergebracht. Cyclus adviseert over regionaal en lokaal afvalbeleid. Als zodanig levert zij een bijdrage aan een schoon,
heel en veilig leefmilieu. Naast het afvalbeheer heeft Gouda ook het reinigen van de openbare ruimte en de
gladheidsbestrijding ondergebracht bij Cyclus.

Coöperatie Parkeerservice U.A.
ParkeerService ondersteunt gemeenten bij het ontwikkelen, implementeren en uitvoeren van parkeerbeleid. Daarnaast
ondersteunt ParkeerService bij het maken van een vertaalslag tussen visies en parkeerbeleid en adviseert de coöperatie
over verordeningen, tarifering en parkeerexploitaties.

3.6.5 Wat heeft het gekost?
3.6.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                              Begroting 2018 Begroting 2018        Rekening 2018            Verschil
                                                                             na 2e wijziging                          rekening t.o.v.
                                                                                                                       begroting na
                                                                                                                           wijziging
Lasten
PG Afwatering (blauw)                                                     936               721                822              -101
PG Bruggen en tunnels                                                   1.587              1.720             1.742               -22
PG Milieu                                                               9.718            10.986             11.083               -96
PG Openbaar groen                                                       3.125              3.846             3.645               201
PG Riolering (bruin)                                                   14.434            14.653            13.802                851
PG Verkeer                                                              4.021              4.169             4.114                56
PG Wegen, straten pleinen                                              11.852            11.640            12.299               -659
Totaal lasten                                                          45.673            47.736            47.507                229


Baten
PG Bruggen en tunnels                                                     -103              -103               -98                -5
PG Milieu                                                               -9.500           -10.839           -11.154               315
PG Openbaar groen                                                          -10               -70               -89                19
PG Riolering (bruin)                                                  -15.162            -15.373           -15.655               283
PG Verkeer                                                              -3.729            -3.844            -4.113               269
PG Wegen, straten pleinen                                                 -451              -568            -2.303             1.735
Totaal baten                                                          -28.956            -30.797           -33.412             2.616




58       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018 Begroting 2018     Rekening 2018            Verschil
                                                                                    na 2e wijziging                       rekening t.o.v.
                                                                                                                           begroting na
                                                                                                                               wijziging


Saldo van baten en lasten                                                     16.717         16.939             14.095            2.844
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                              3.088         3.196              3.196                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                               -949         -1.270             -1.979             709
Gerealiseerd resultaat                                                        18.856         18.865             15.312            3.553


3.6.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                            Lasten V/N     I/S          Baten V/N      I/S
Afwatering                                                                              101.000   N
Voorziening groot onderhoud openbare ruimte: Op basis van de nacalculatie te            121.000   N      I
activeren werkzaamheden openbare ruimte 2017 is aanvullend een bedrag van
€ 121.000 aan de voorziening gedoteerd ten laste van de dotatie aan de
egalisatiereserve Openbare ruimte. Dit was niet begroot. Hetzelfde voordeel doet
zich voor bij de reserves.
Dagelijks Onderhoud: Een deel van het beschikbare budget hoefde niet ingezet te          20.000   V      I
worden omdat de onderhoudskosten via de voorziening groot onderhoud
afgewikkeld konden worden.


Milieu                                                                                   96.000   N                315.000    V
Afval: Het nadeel op de lasten Afval (€ 9.000) is opgebouwd uit een groot aantal          9.000   N      I
componenten. Door lagere exploitatiekosten kon een voordeel op het
afvalbrengstation gerealiseerd worden (€ 42.000 V), ook op afvalinzameling
bedrijven en kadaverruiming waren er voordelen (totaal € 111.000). Hogere lasten
traden op bij afvalverwijdering (€ 226.000), voornamelijk in verband met extra
kosten van verwijdering van bijplaatsingen. De kosten van afvalinzameling waren
€ 350.000 hoger, veroorzaakt door de niet-begrote lasten PMD-zakken, nieuw
uitgezette minicontainers en verstrekte afvalpassen (vooral in Westergouwe en
Middenwillens). Ondanks de reductie in het tonnage restafval stegen de kosten
van afvalverwerking (€ 234.000). De belangrijkste oorzaak daarbij is de toename
van de sorteer- en vermarktingskosten PMD. De post kwijtscheldingen was
€ 38.000 hoger dan begroot. Op basis van de berekening 100% kostendekking
kon er aanmerkelijk minder aan de voorziening afvalstoffenheffing gedoteerd
worden: een voordeel van € 793.000. Het saldo van de lasten (€ 9.000 nadeel)
komt op basis van nacalculatie van de compensabele BTW ten laste van het
resultaat.
Afval: Aan de batenkant worden voordelen gerealiseerd bij de inkomsten PMD                                         270.000    V      I
(€ 256.000), bestuurlijke boetes (€ 63.000) en opbrengst afvalstoffenheffing
bewoners (€ 20.000). De zwerfafvalbijdrage, ontvangen van het Rijk, was € 46.000
hoger dan voorzien. De inkomsten reinigingsrechten bedrijven bleven achter bij de
begroting: een nadeel van € 142.000. Bedrijven maken meer en meer gebruik van
een andere afvalinzamelaar. Het saldo van de baten (€ 270.000 voordeel) komt op
basis van nacalculatie van de compensabele BTW ten gunste van het resultaat.
Milieuplannen: Hogere lasten in het kader van intensivering duurzaamheid                 52.000   N      I          17.000    V      I
(€ 52.000) en € 17.000 niet begrote baten (plaatsingsvergoeding elektrische
laadpalen).
Milieuplannen: Kosten nazorg Groenhovenlocatie: zowel de lasten als baten                32.000   N      I          32.000    V      I
waren niet begroot.
Overig                                                                                    3.000   N      I           4.000    N      I


Openbaar Groen                                                                          201.000   V                 19.000    V
Voor een bedrag van € 193.000 wordt het voordeel veroorzaakt doordat geplande           193.000   V      I
groenwerkzaamheden niet in het boekjaar plaats konden vinden vanwege de
weersomstandigheden. Aan de raad wordt voorgesteld om dit bedrag in 2019
opnieuw beschikbaar te stellen ter dekking van de kosten van de werkzaamheden
die hiervoor in 2019 plaatsvinden.
Als onderdeel van een transactie met het Hoogheemraadschap kon een stuk                                             16.000    V      I
grastalud bij een waterkering verkocht worden. De verkoopopbrengst (€ 16.000)
was niet begroot.
Overig                                                                                    8.000   V      I           3.000    V      I


Riolering (bruin)                                                                       851.000   V                283.000    V
Riool: Het voordeel op de lasten is opgebouwd uit een aantal onderdelen. De             851.000   V      I
belangrijkste is de lagere dotatie aan de voorzienig riolering (€ 850.000 voordeel),
op basis van de berekening 100% kostendekkendheid. Het bedrag aan
kwijtscheldingen was € 19.000 hoger dan begroot. Een voordeel op de kosten
dagelijks onderhoud (€ 90.000) ging gepaard met een nadeel op de kosten groot




                                                                                                              Jaarstukken 2018           59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                          Lasten V/N   I/S      Baten V/N    I/S
onderhoud (€ 122.000). De overige verschillen op de lasten betreffen een aantal
kleinere afwijkingen. Het saldo van de lasten (€ 851.000 voordeel) komt op basis
van nacalculatie van de compensabele BTW ten gunste van het resultaat.
Riool: Het voordeel bij de baten wordt veroorzaakt door meerinkomsten                                      283.000    V    I
rioolheffing (€ 274.000), voornamelijk in verband met afwikkeling voorgaande
jaren. Een voordeel van € 11.000 wordt veroorzaakt door van derden ontvangen
bijdragen rioolaansluitingen. Deze waren niet begroot. Het saldo van de baten
(€ 283.000 voordeel) komt op basis van nacalculatie van de compensabele BTW
ten gunste van het resultaat.


Verkeer                                                                                56.000   V          269.000    V
Parkeren: Het saldo bij de lasten wordt voor een deel verklaard door toegenomen        30.000   V    I     176.000    V    I
kosten mobiel betaald parkeren (€ 23.000). Daar staan ook inkomsten parkeren
tegenover. Een voordeel trad op bij de toerekening kosten verkeersontheffingen
(€ 22.000). Ten opzichte van de begroting werd voor een bedrag van € 51.000
minder toegerekend aan interne kosten parkeerhandhaving. De externe kosten
namen met dit bedrag toe. De kosten van het onderhoud / schades aan de zgn.
zakpalen vielen hoger uit dan begroot (€ 37.000). De inkomsten uit parkeren lagen
€ 176.000 boven de begroting, voornamelijk veroorzaakt door het toegenomen
gemak van mobiel betaald parkeren. Het overige nadeel op de lasten Parkeren
(€ 6.000) is opgebouwd uit een aantal afzonderlijke posten.
Stationsgarage: Door een hogere bezettingsgraad, deels door meer verkochte              9.000   N    I      95.000    V    I
abonnementen, lagen de inkomsten € 95.000 boven begroot.
Verkeersmaatregelen: De kosten van verkeersschades (aanrijdschades,                    73.000   N    I      36.000    V    I
verwijderen oliesporen etc.) waren € 73.000 hoger dan voorzien. De opbrengsten
van de op de veroorzaker verhaalde schade lagen € 36.000 boven begroot.
Herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied: de kosten en opbrengsten die in het          70.000   V    I       6.000    N    I
kader van dit project worden gemaakt worden verrekend met de gelijknamige
reserve.
Fietsparkeren: In de begroting was rekening gehouden met een verkoopopbrengst           1.000   N    I      58.000    N    I
van de verkochte weesfietsen. Door verschuiving in het project wordt de opbrengst
niet in 2018 gerealiseerd.
Het nieuwe onderhoudscontract op de verkeersregelinstallaties viel goedkoper uit       25.000   V    I
dan begroot.
Overig                                                                                 14.000   V    I      26.000    V    I


Wegen, straten en pleinen                                                             659.000   N         1.735.000   V
Openbare verlichting: Een voordeel van € 46.000 heeft betrekking op uitloop van        46.000   V    I
de in 2018 gestarte vervanging van verlichtingsarmaturen. Aan de raad wordt
voorgesteld dit bedrag in 2019 opnieuw beschikbaar te stellen zodat dit project
kan worden afgerond.
Openbare verlichting overig: Voor een bedrag van € 41.000 wordt het voordeel           86.000   V    I
bepaald door lagere energiekosten onder meer in verband met afrekening
voorgaande jaren. Het onderhoudscontract met de marktpartij viel € 22.000 lager
uit dan begroot. Het overige voordeel betreft een aantal afzonderlijke kleinere
posten.
Kolkenreiniging: Deze kosten worden betrokken bij het totaal van de kosten            265.000   V    I
riolering. De afrekening kolkenreiniging heeft in 2018 niet plaatsgevonden en leidt
daarmee tot een voordeel. Een aanvullende afrekening over 2018 kan leiden tot
een nadeel in het volgend boekjaar.
Werken voor derden: Zowel de lasten als de baten waren niet begroot.                  342.000   N    I     342.000    V    I
Degeneratievergoeding: De van nutsbedrijven ontvangen bijdrage herstraten             128.000   N    i     128.000    V    I
nutssleuven was hoger dan begroot. Deze extra ontvangst is gedoteerd aan de
onderhoudsvoorziening openbare ruimte ter dekking van kosten toekomstig
herstel. Zowel de aanvullende inkomsten als de dotatie aan de
onderhoudsvoorziening waren niet begroot.
Voorziening groot onderhoud openbare ruimte: Het voordeel bij de baten heeft te                           1.277.000   V    I
maken met de vrijval van dat deel van de voorziening dat betrekking heeft op
dagelijks onderhoud openbare ruimte. In de eerste maanden van 2019 zijn
achterstanden geconstateerd op het dagelijks onderhoud. Voorstellen zullen
worden gedaan om dit bedrag in te zetten ter dekking van kosten wegwerken
achterstanden dagelijks onderhoud.
Voorziening groot onderhoud openbare ruimte: Op basis van de nacalculatie 2017        618.000   N    I
is aanvullend een bedrag van € 618.000 aan de voorziening gedoteerd ten laste
van de dotatie aan de egalisatiereserve Openbare Ruimte. Dit was niet begroot.
Een identiek voordeel doet zich voor bij de reserves.
Malus Cyclus: In het laatste jaar dat deze malus op de kwaliteit van de                                     32.000    N    I
uitgevoerde werkzaamheden openbare ruimte werd opgelegd kon € 20.000
minder in rekening gebracht worden. De opbrengsten uit buitenreclame vielen
€ 12.000 lager uit dan voorzien.




60        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen * € 1)                                                           Lasten V/N          I/S             Baten V/N      I/S
Geo-informatie: Automatiseringslasten vielen lager uit dan begroot doordat een          49.000    V          I
gunstiger contract kon worden afgesloten.
Gladheidsbestrijding: Lagere kosten in verband met minder sneeuwruim-                   27.000    V          I
activiteiten.
Overig                                                                                  44.000    N          I             20.000   V       I


3.6.5.3 Verschillenverklaring reserves
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                                                          Bedrag V/N          I/S
De onttrekking aan de reserve Zuidelijk Stationsgebied is in 2018 € 63.000 lager uitgevallen dan geraamd.                  63.000   N       I
Egalisatiereserve openbare ruimte: het bedrag heeft betrekking op de correctie op de dotatie aan de                   772.000       V       I
egalisatiereserve openbare ruimte en de daarmee samenhangende dotatie aan de voorziening groot
onderhoud openbare ruimte


3.6.5.4 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)                      Gepland 2018         Werkelijk 2018                    Verschil
Afval investeringsbudget                                                                   727                      294                    433
Investeringen wegen grijs                                                                8.682                     8.000                   682
Parkeren                                                                                   415                      187                    228
Riolering                                                                                5.954                     6.797                   -842
Verbetering openbare ruimte Goudse Poort                                                   168                      193                     -25
Verkeer - Fietsveiligheid                                                                  200                       50                    150
Vervanging VRI                                                                             430                       30                    400


TOTAAL                                                                                  16.577                    15.550                  1.027

Toelichting op het investeringsoverzicht
Afval investeringsbudget
Een deel van de kosten gerelateerd aan AfvalScheidenLoont is ten laste gebracht van de reguliere afvalexploitatie en is niet
ten laste van het investeringsbudget gekomen. Voorgesteld wordt om de restant investeringsbudgetten te bundelen tot één
investeringsbudget Afvalinzamelvoorzieningen ter dekking van de kosten van onder meer (ondergrondse) containers.

Investeringen wegen grijs
Het investeringsbedrag Investeringen maatschappelijk nut openbare ruimte bedroeg nagenoeg de daarvoor beschikbare
€ 3,5 miljoen. De onderschrijding op de uitgaven hebben zich met name voorgedaan bij het investeringsbudget Lange
Termijn Investeringen en hebben te maken met een verrekening met een andere financieringsbron. Deze verrekening was
niet in de begroting opgenomen.

Parkeren
De upgrade van de straatapparatuur ten behoeve van kentekenparkeren wordt begin 2019 afgerond. Voorgesteld wordt om
het investeringsbudget beschikbaar te houden voor dit doel.

Riolering
Op basis van de projectprognose medio 2018 heeft een bijstelling van de investeringsbudgetten plaatsgevonden. Een
uiteindelijk vlottere doorloop van rioleringswerkzaamheden in het laatste kwartaal 2018 (onder meer bij de werkzaamheden
op de Raam) zorgde ervoor dat aannemers een aantal termijnstaten eerder konden indienen. Dit leidt tot een
overschrijding.

Verbetering openbare ruimte Goudse Poort
De overschrijding wordt veroorzaakt door niet begroot meerwerk, waaronder accountantskosten. De kapitaallasten worden
gedekt uit de reserve Goudse Poort.

Verkeer
De integratie van een aantal projecten in het bredere Mobiliteitsplan-uitvoeringsprogramma heeft ervoor gezorgd dat de
uitvoering van een aantal projecten in tijd is opgeschoven.

Vervanging VRI
Van een aantal VRI's blijkt de technische staat beter te zijn dan verwacht. Dat heeft er voor gezorgd dat de uitgaven niet in
2018 hebben plaatsgevonden. De begroting 2019-2022 is reeds aangepast op dit nieuwe uitgavenschema.




                                                                                                                  Jaarstukken 2018              61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>3.7 Burgerinitiatieven en publiekszaken


Toelichting bij de foto:
De publieksbalie in het Huis van de Stad.




62      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>3.7.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.7.2 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Bewonersinitiatieven
Samen met inwoners wil de gemeente het beste uit de stad halen. Er was dit jaar weer volop ruimte voor inwoners,
ondernemers en organisaties die zelf initiatieven nemen. Zij weten immers vaak zelf het beste wat ze willen of hoe iets
georganiseerd kan worden.

De belangrijkste voorbeelden van initiatieven die in 2018 opgepakt zijn:
• Ondersteuning van burgerinitiatieven zoals GoudAsfalt, Singelpark, natuurspeeltuin Het Eiland in Gouda Oost;
• Singelpark heeft gewerkt aan uitvoering Erasmusplein en Regentesseplantsoen en planvorming Spoorstraat/
  Kleiwegplein, Houtmansgracht, Leo Vromanpark, Right to Challenge Bolwerk;
• Activiteiten bedoeld om burgerinitiatieven te faciliteren en te stimuleren, zoals Stichting GoudApot, Buurt bestuurt en
  Gouda Bruist;
• Ruimte voor burgerparticipatie: 40 Groen-moet-je-doen initiatieven, Opschoondag, groenblauw schoolplein
  Casimirschool, plannen voor groeninitiatieven Nonnenwater en Vest, Regentessesofa en verzetsheldenborden in
  Oosterwei;
• Right to challenge: het schoonhouden van de grachten door de eigenaresse van een supbedrijf.

GoudApot
In 2018 is voor het derde jaar op rij budget voor initiatieven beschikbaar gesteld aan Stichting GoudApot. Iedere inwoner
met een goed idee voor Gouda die geld of advies kan gebruiken, kan hier terecht. De pot met € 240.000 wordt beheerd
door de Gouwenaars zelf. De voorwaarden en het beheer zijn transparant en voor iedereen zichtbaar op www.GoudApot.nl.
Ondersteuning gebeurt zowel financieel als adviserend, door mee te denken of ideeën met elkaar te verbinden. Achter
GoudApot staan vrijwillige Gouwenaars klaar. De organisatie bestaat uit een groep beoordelaars, een bestuur en een raad
van toezicht. De stichting werkt zelfstandig, maar verantwoordt haar uitgaven en evalueert de resultaten tweemaal per jaar
met de gemeente.

In 2018 is budget voor 220 initiatieven aangevraagd ter waarde van een bedrag van bijna € 600.000. Hiervan zijn 143
aanvragen toegekend, 65% van het totaal aantal aanvragen. De diversiteit in aanvragen is groot: van Riverdale Festival en
Zotte Zaterdag tot vergroening van het Erasmusplein of de Stolpersteinewandeling. Voor het monitoren van de
doelstellingen van dit programma wordt de volgende indicator gebruikt: Uitputting fonds burgerinitiatieven € 240.000 per
jaar. In 2018 is € 235.000 uitgegeven aan initiatieven.

Wijkteams en Gouda Bruist
De vrijwillige inzet van bewoners voor de leefbaarheid en het onderlinge contact in hun wijk vormt de rode draad bij de
Goudse wijkteams. In bijna alle wijken zijn wijkteams actief die zelf bepalen welke activiteiten zij organiseren en waar zij
hun energie op richten. In Westergouwe en Gouda Noord zijn nieuwe wijkteams gestart.




                                                                                                     Jaarstukken 2018          63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>De wijkteams zijn een belangrijke partner van de gemeente en alle andere partijen die in de wijken werken. In 2018 zijn 10
wijkteams ondersteund met een huishoudbudget van € 3.000. Gouda Bruist heeft een bijdrage ontvangen voor de opzet en
uitbreiding van een online crowdfunding platform. Dit is voor Goudse initiatieven een waardevolle aanvulling op de andere
mogelijkheden die er zijn om aan financiële middelen te komen.

Publiekszaken

Optimaliseren dienstverlening
De gemeente past haar dienstverlening aan de behoeften van de klant aan en organiseert de frontoffice als een bedrijf. Het
afgelopen jaar stond in het teken van de doorontwikkeling van de (digitale)dienstverlening, webcare en melding openbare
ruimte.

Omschrijving indicator                                                Streefwaarde                      Cijfers 2018
Klanttevredenheid                                                                           8               8 (gemiddeld 2018)

Omschrijving indicator                                                 Cijfers 2017                     Cijfers 2018
Balie bezoekers                                                                         72.395                          67.141
Aantal telefonie                                                                        68.496                          70.037
Website bezoeken                                                                      475.287                          486.345
Aantal digitale aanvragen                                                                5.693                           5.476
Twitter / Facebookcontact                                                                 339                            1.170
WhatsApp contact                                                                         1.684                           4.327
Meldingen openbare ruimte                                                                                               20.994

Toelichting op de tabel
In 2018 waren er ongeveer 200 minder (digitale) aangiften van vestiging in Gouda. In 2019 verwacht de gemeente een
groei voor wat betreft digitale aanvragen, omdat steeds meer e-diensten beschikbaar komen.

De komst van ‘afval scheiden loont’ heeft in 2018 gezorgd voor een stijging van het aantal telefoontjes. Overigens is het
aantal uit 2017 hoger dan vermeld in de jaarstukken 2017 op grond van een in 2018 gerealiseerde automatische koppeling
met de telefooncentrale. Dit komt de betrouwbaarheid en consistentie van de aantallen ten goede.

Twitter en Whatsapp
Er wordt steeds vaker gebruik gemaakt van WhatsApp. Ten opzichte van 2017 is het aantal contactmomenten met circa
30% gestegen. De gemeente ziet ook dat klanten die al eerder contact hebben gehad via WhatsApp regelmatig
‘terugkeren’.

Het aantal tweets dat is beantwoord, is gestegen met ruim 50% ten opzichte van vorig jaar.

Meldingen Openbare ruimte
Eind 2017 is het doorgeven van een melding openbare ruimte via de website gebruiksvriendelijker gemaakt. In 2018 is dit
uitgebreid met de mogelijkheid om een melding openbare ruimte door te geven met een app: de MijnGemeente app. Hierbij
is het mogelijk om de locatie van de melding te bepalen met behulp van GPS-coördinaten en om direct foto’s vanaf een
smartphone toe te voegen. Melders krijgen een signaal als hun melding is afgehandeld. Op de website is op een
plattegrond van Gouda is te zien waar welke melding is gedaan en wat de status is. In 2018 is ook een app in gebruik
genomen die het voor medewerkers op straat mogelijk maakt om een melding direct digitaal af te melden nadat de
werkzaamheden zijn afgerond.

Digitale dienstverlening
Het online aanvragen van verschillende producten is verbeterd. Ook het maken van een online afspraak is
gebruiksvriendelijker geworden. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk één afspraak in te plannen voor meerdere producten en kan
een afspraak simpel geannuleerd of gewijzigd worden. Daarnaast is het voor steeds meer producten mogelijk online een
afspraak te maken.

3.7.3 Wat heeft het gekost?
3.7.3.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                    Begroting 2018 Begroting 2018 na        Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                         2e wijziging                     t.o.v. begroting na
                                                                                                                    wijziging
Lasten
PG Burgerinitiatieven                                          618                623                 607                  16
PG Publiekszaken                                             2.187              2.152               2.139                  13
Totaal lasten                                                2.804              2.775               2.746                  29




64       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting 2018 Begroting 2018 na        Rekening 2018 Verschil rekening
                                                                                 2e wijziging                     t.o.v. begroting na
                                                                                                                            wijziging


Baten
PG Burgerinitiatieven                                                     0                0                     0                      0
PG Publiekszaken                                                     -1.353           -1.353                 -1.410                 57
Totaal baten                                                         -1.353           -1.353                 -1.410                 57


Saldo van baten en lasten                                             1.451            1.422                  1.336                 86
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                        0                0                     0                      0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                        0                0                     0                      0
Gerealiseerd resultaat                                                1.451            1.422                  1.336                 86


3.7.3.2 Verschillenverklaring
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                         Lasten V/N       I/S             Baten V/N   I/S
Publiekszaken                                                                         13.000    V                     57.000   V
Leges: De legesinkomsten waren in 2018 hoger dan begroot. Daar tegenover              29.000    N       I             86.000   V    I
stonden ook hogere rijksafdrachten.
Overig: Dit betreft diverse uitvoeringskosten. Per saldo een klein voordeel op de     42.000    V       I             29.000   N    I
baten en lasten van € 13.000.




                                                                                                             Jaarstukken 2018           65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>3.8 Veiligheid en bestuur


Toelichting bij de foto:
Samenwerkende hulp- en veiligheidsdiensten tijdens Gouda bij kaarslicht.




66      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>3.8.1 Wat heeft Gouda bereikt?




3.8.2 Wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht de gemeente om in de programma’s te
rapporteren over de realisatie van de maatschappelijke effecten aan de hand van een voorgeschreven set
beleidsindicatoren, die (ook) gepubliceerd worden op waarstaatjegemeente.nl. Op de website staan alleen de actuele
waarden. Om de waarden in perspectief te kunnen plaatsen, zijn in onderstaande tabel ook de waarden uit de Goudse
programmabegroting 2018-2021 opgenomen. De wetgever wil met deze kengetallen de vergelijkbaarheid tussen
gemeenten vergroten. Alle gemeenten zijn immers verplicht deze kengetallen te publiceren. Gouda betreurt het dat de
kengetallen veelal niet van recente datum zijn en vaak onvoldoende aansluiten bij wat de gemeente zelf wil bereiken.
Daarom heeft de gemeente naast de wettelijke verplichte indicatoren ook eigen indicatoren opgenomen. Deze zijn in dit
programma te vinden onder het kopje "Wat heeft de gemeente ervoor gedaan".

Nr. Indicator                              Meeteenheid                         Periode      Gouda            Nederland
1   Winkeldiefstal per 1.000 inwoners      aantal per 1.000 inwoners            2016                 2,7                  2,3
                                                                                2017                 2,6                  2,2
2   Diefstal uit woning per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners            2016                 9,0                  3,3
                                                                                2017                 7,1                  2,9
3   Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners              2016                 6,9                  5,3
                                                                                2017                 7,0                  5,1
4   Vernieling en beschadiging per 1.000   aantal per 1.000 inwoners            2016                 8,8                  5,6
    inwoners
                                                                                2017                 9,1                  6,3
5   Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners aantal per 10.000 inwoners            2016             116,5               137,4
    van 12-17 jaar
                                                                                2017             136,0                    131
6   Vervallen in de loop van 2018



    Verplichte indicatoren op basis van
    eigen bronnen
7   Formatie                               Fte per 1.000 inwoners               2018                n.v.t.
8   Bezetting                              Fte per 1.000 inwoners               2017                 5,7
                                                                                2018                 6,1                 n.n.b.
9   Apparaatskosten                        Kosten per inwoner                   2018              € 560                  n.n.b.
10 Externe inhuur                          Kosten als % van totale loonsom +    2018                 3%                  n.n.b.
                                           totale kosten inhuur externen
11 Overhead                                % van totale lasten                  2018                 7%                  n.n.b.




                                                                                             Jaarstukken 2018               67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Nr. Indicator                                 Toelichting
1    Winkeldiefstal per 1.000 inwoners        Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
2    Diefstal uit woning per 1.000 inwoners   Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrijven tegen de openbare
                                              orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrijven tegen de openbare orde en tegen
                                              het openbaar gezag zijn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan
                                              een criminele of terroristische organisatie, openlijke geweldpleging, godslastering,
                                              discriminatie en het doen van een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak
                                              onder dezelfde feitcode geregistreerd wordt als het delict mensensmokkel worden deze
                                              twee delicten samengeteld en weergegeven bij de gewelds- en seksuele misdrijven.
3    Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners     Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn
                                              seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel
                                              door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).
4    Vernieling en beschadiging per 1.000     Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.
     inwoners
5    Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners    Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners in de leeftijd van 12-17 jaar.
     van 12-17 jaar
6    Vervallen in de loop van 2018
7    Formatie                                 De toegestane formatie in fte van het ambtelijk apparaat van de gemeente voor het
                                              begrotingsjaar op peildatum 1 januari. In Gouda is dit niet van toepassing omdat de
                                              gemeente niet werkt met het principe van toegestane formatie.
8    Bezetting                                Het geraamde werkelijk aantal fte's van het ambtelijk apparaat van de gemeente dat
                                              werkzaam is op peildatum 1 januari van het begrotingsjaar (Het is niet gebruikelijk de
                                              werkelijke bezetting voor een toekomstig begrotingsjaar in te schatten. Voor de begroting
                                              2018 werd gerekend met de bezetting van 1 januari 2017).
9    Apparaatskosten                          Alle personele en materiële kosten die verbonden zijn aan het functioneren van de
                                              organisatie, exclusief griffie en bestuur.
10 Externe inhuur                             Het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bij de gemeente in dienst zijnde
                                              opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen
                                              betaling inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een
                                              arbeidsovereenkomst of aanstelling tussen organisatie en de daarbij ingezette personen aan
                                              ten grondslag ligt.
11 Overhead                                   Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
                                              primaire proces in verhouding tot het totaal saldo van de lasten (exclusief toevoegingen aan
                                              reserves) volgens de begroting.


3.8.3 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Veiligheid: samenwerken aan een veilige stad

In 2018 is door de gemeente en veiligheidspartners hard gewerkt aan het versterken van de veiligheid in de stad. Hierbij is
met name gefocust op de prioriteiten. Het kiezen van prioriteiten heeft geholpen om de aandacht en inzet te bundelen
omdat de actualiteit vaak om voorrang vraagt. Over de gehele breedte zijn er in 2018 opnieuw minder misdrijven gepleegd
dan in 2017. Het totaal aantal misdrijven is gedaald met 5% naar 3951. Voor het tweede jaar op rij daalde het aantal
woninginbraken fors, dit jaar is een daling gerealiseerd van 28%. Ook de meldingen overlast door jeugd zijn gedaald met
23%. Gemeente en politie zijn blij met deze resultaten.

Hieronder volgt een toelichting op de verschillende onderdelen.

In 2018 werkte de gemeente Gouda aan de volgende vijf prioriteiten:

1. High impact crimes: woninginbraken
Het totaal aantal HIC-crimes (overvallen, inbraken, straatroof, geweld) is in 2018 afgenomen met 23%. Dit is met name te
danken aan de daling van het aantal woninginbraken. De categorie geweld liet een daling van 16% zien. In 2018 vonden er
5 overvallen plaats.

Overzicht van maatregelen en resultaten 2018:
• Er is 15 maal een last onder dwangsom opgelegd voor het vervoeren of bij zich hebben van inbrekerswerktuigen. Als
  deze last binnen een periode van vijf jaar overtreden wordt, moet een dwangsom van € 2.500 per geconstateerde
  overtreding aan de gemeente betaald worden, met een maximum van € 10.000. Eén persoon is in 2018 voor de tweede
  maal aangehouden met inbrekerswerktuigen. De last is verbeurd en de persoon in kwestie heeft hierop een beschikking
  ontvangen.
• Er is één maal een financiële beloning van € 500 uitgekeerd voor een tip over een inbraaksituatie die heeft geleid tot
  aanhouding van de verdachte en voorgeleiding bij de rechtercommissaris.
• De politie heeft het afgelopen jaar 19 helingcontroles uitgevoerd. Het plan van aanpak rondom heling is opgesteld en
  vanuit de gemeente is er inmiddels toegang tot het Digitaal Opkopers Loket (DOL).
• In de hotspot Korte Akkeren zijn in 2018 op verschillende momenten matrixborden geplaatst, daarnaast zijn in de
  zomervakantie en tijdens de donkere dagen matrixborden op hotspots in de stad geplaatst.




68       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>• Door middel van vakantietoezichtservice is het toezicht op door vakantie onbewoonde woningen geïntensiveerd. Dit
  toezicht wordt uitgevoerd door de medewerkers van stadstoezicht in afstemming met de politie. Totaal hebben zich vorig
  jaar 277 huishoudens aangemeld voor de vakantieservice.
• Het afgelopen jaar is één veiligheids- en leefbaarheidsbijeenkomsten georganiseerd, 9 inwoners hebben gebruik
  gemaakt van de poortverlichtingsregeling, 6 maal is 'Tent in de wijk' ingericht, om direct na een inbrakenpiek in een straat
  of buurt voorlichting te geven over inbraakpreventie en beschikbare subsidieregelingen.
• Er is een wervingsactie gehouden door Burgernet om meer inwoners te betrekken en deel te laten nemen aan Burgernet.
• Met de 119 beheerders van nieuwe en bestaande app-groepen is veel informatie gedeeld over hotspotlocaties, actuele
  gebeurtenissen en de bestaande regelingen. Daarnaast deelt de politie via de zogenoemde Heterdaadgroep tijdkritische
  informatie met de BuurtWhatsAppgroepen om zo tips te krijgen van mogelijke getuigen van de inbraak of verdachte
  situatie.
• In totaal zijn er vorig jaar 285 aanvragen ingediend en gehonoreerd onder de Subsidieregeling inbraakwerende
  maatregelen.
• Gedurende het jaar zijn samen met bewoners diverse hotspots geschouwd om zo zwakke plekken te kunnen aanpakken.
  Er is gekeken naar de kwaliteit en kwantiteit van de straatverlichting, overhangend groen en de mogelijkheid om
  achterpaden te compartimenteren en beter te verlichten. Ook zijn de buurtvoorlichters ingezet om in de Joubertstraat en
  Krugerlaan in Kort Haarlem te onderzoeken of extra maatregelen noodzakelijk zijn om de buurt veiliger te maken.
• In de Vogelbuurt in Korte Akkeren is in de donkere achterpaden verlichting aangebracht. Ook zijn in deze buurt
  verschillende bijeenkomsten georganiseerd om bewoners te informeren over het hoge aantal inbraken in Korte Akkeren.
  Een plan om de achterpaden met poorten af te sluiten is begin 2019 uitgevoerd, ook de achterpaden van de Mosstraat in
  Korte Akkeren zijn van extra verlichting voorzien.
• Door meer relevante informatie te veredelen en te verwerken in systemen als GIS (Geo Informatie Systeem) en SPSS is
  meer zicht gekomen op de problematiek. Daarnaast is actie ondernomen om VIS (veiligheidsinformatiesysteem) te
  introduceren, begin 2019 is dit in gebruik genomen.

2. Ondermijning
Het programma Aanpak Ondermijning is in 2017 gestart en 2018 is een jaar geweest waarin alle betrokkenen, intern en
extern, volgens de opzet hebben gewerkt. De aanpak bestaat uit vier sporen en een schakelteam. De sporen hebben
betrekking op (criminele) knooppunten, hennepteelt en drugshandel, criminele netwerken en bestuurlijke ondermijning. In
het schakelteam worden signalen van ondermijning geduid, geprioriteerd en gewogen. Het schakelteam komt tweewekelijks
bij elkaar. Er wordt daarin samengewerkt door de gemeente met politie en ODMH. Vanuit de gemeente wordt geparticipeerd
door de afdeling Veiligheid en Wijken, Sociale Recherche en de Stadsmarinier. Daarnaast is er sprak van agendaleden die
geïnformeerd worden over de locaties en (rechts-)personen waarover ondermijningssignalen worden ontvangen. Deze
agendaleden zijn partners uit het RIEC-convenant (protocol voor informatie-uitwisseling).

In 2018 heeft het schakelteam in totaal 54 nieuwe signalen van ondermijning geduid. Signalen kunnen betrekking hebben
op alle vier de sporen van het programma. In vier gevallen hebben de acties geleid tot ontwikkeling van nieuw beleid, in
twee gevallen tot het oppakken van een project en in twee gevallen tot een zogenaamd RIEC-signaal. Er hebben vier
integrale horecacontroles plaatsgevonden, dit gebeurt naast de reguliere horecacontroles op basis van
ondermijningssignalen. Alle aanvragen voor een exploitatievergunning Drank- en Horeca worden getoetst aan de wet Bibob
(25). Er zijn zeven verschillende horecalocaties aangepakt vanwege signalen van schijnbeheer. De maatregelen bestonden
uit het intrekken van de exploitatievergunning, integrale controles, en dwangsommen opleggen.

Er zijn gedurende het jaar veertien hennepinformatieberichten ontvangen van de politie en daarnaast is in tien zaken direct
een bestuurlijke rapportage opgemaakt (deze zaken zijn vaak harddrugs gerelateerd). Die 24 casussen hebben
geresulteerd in elf sluitingen en twee voorgenomen sluitingen. De sluitingen betreffen twee lokalen, zeven sociale
huurwoningen en vier particuliere woningen. Daarnaast zijn er tien waarschuwingen gegeven op grond van het opiumbeleid
en is een dossier nog in behandeling. In 2018 zijn drie horecabedrijven gesloten wegens het aantreffen van drugs, twee
voor de duur van twaalf maanden en een voor de duur van drie maanden.

In 2018 is gestart met de tweede familie in het kader van de familie-aanpak. De gekozen familie zorgt voor veel overlast in
de wijk en een aantal jongeren zit in de Top60. Er heeft ook een onderzoek naar de bestuurlijke weerbaarheid van het
bestuur in Gouda plaatsgevonden. Het bestuur betreft dan college, raad en ambtelijke organisatie. Verbeterpunten zitten op
het gebied van awareness voor ondermijningsrisico’s, meer kennis over bevoegdheden, wet Bibob en informatiedeling en
de noodzaak van overzicht over de kwetsbare functies binnen het bestuur.

Ten slotte is in 2018 gebleken dat de alertheid op ondermijning ook tot gevolg heeft dat er ongeveer 10% meer signalen
daarover worden gemeld. Deze signalen moeten worden besproken en afgestemd met partners. Vervolgens moet bij een
deel daarvan bestuurlijk of integraal actie worden ondernomen. Dat heeft een vergroten van de werkdruk tot gevolg gehad
bij verschillende functies. Op termijn vergt dat mogelijk organisatie-aanpassingen.




                                                                                                   Jaarstukken 2018         69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>3. Radicalisering
In 2018 heeft de aanpak radicalisering zich verder versterkt. De netwerkregisseur radicalisering richtte zich op de verdere
uitbouw van het netwerk van betrokken bewoners van Gouda. Zo is er bijvoorbeeld een overleg tussen burgemeester en
moskeebesturen opgezet. Daarnaast zet de netwerkregisseur zich in bij incidenten of relevante actuele ontwikkelingen. Dit
kan het geval zijn als er bijvoorbeeld sociale spanningen in de stad ontstaan. Verder heeft de netwerkregisseur met andere
betrokkenen een tweetal stadsdebatten georganiseerd. Een van de thema’s van deze debatten was: ‘Religieuze orthodoxie:
accepteren, gedogen of verbieden’. Voor dit debat waren diverse sprekers uit Gouda, maar ook elders uit het land
uitgenodigd.

De casusregisseur heeft zich in 2018 gericht op de preventie van radicalisering en de persoonsgerichte aanpak van
(mogelijk) geradicaliseerde personen en werkt daarbij samen met professionals en familie/vrienden van geradicaliseerden.
De casusregisseur heeft de regie op interventies op subjecten en werkt daarbij samen met andere organisaties in Gouda.
Voorts heeft de casusregisseur ook diverse trainingen gegeven aan professionals in het sociaal domein.

Terugkeerders
Gouda is voor zover mogelijk voorbereid op de terugkeer van uitreizigers door continu goed in contact te staan met de
landelijke instanties. In het geval van terugkeer zal er op landelijke niveau screening plaatsvinden en een advies worden
gegeven over de uit te voeren aanpak. Vanuit Gouda heeft de casusregisseur radicalisering de regie op de inzet op
terugkeerders.

4. Jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit
Er is sprake van een afname van problematische jeugdgroepen op straat, wat te zien is in een verdere daling van de
meldingen jeugdoverlast met 23%. Dit aantal daalde van 755 in 2017 naar 582 in 2018. Daar waar meldingen rond
jeugdoverlast toe namen, zijn vanuit de actieoverleggen direct acties ondernomen: probleem in beeld, analyseren en een
passende aanpak op maat met inbreng van betrokken partners.

Voor Korte Akkeren en Goverwelle is het instrument Groepsscan ingezet. Dit is een methode waarmee politie samen met
andere partijen de samenstelling van jeugdgroepen analyseert. In beide genoemde wijken was namelijk wel sprake van
overlastgevend gedrag.

Deze grondige aanpak was nodig om de onderlinge verhoudingen goed in kaart te brengen. In 2019 worden de uitkomsten
omgezet in maatregelen.

Top60
In de Top60 aanpak wordt repressie gecombineerd met zorg en preventie. In 2018 vielen 63 jongeren binnen de aanpak. In
ongeveer de helft van de gevallen is politie de casushouder. Dit betekent dat de jongere geen zorg accepteert en niet
meewerkt aan behandeling. Zij worden repressief benaderd en bij voorgeleiding door het OM wordt in aanmerking
genomen dat zij een Top60 notering hebben. In de andere helft van de gevallen staat de jongere enigszins open voor hulp
of zijn er voorwaarden opgelegd door de rechter. De reclassering speelt daarin een grote rol.

In 2018 zijn 36 van de 63 jongeren die onder de aanpak vielen een of meerdere malen aangehouden voor een misdrijf. In
totaal betrof dit 54 aanhoudingen voor een misdrijf (waaronder 17 maal aanhouding voor woninginbraak). Dit betekent dat
in 2018 58% recidiveerde. De doelstelling (max. 50% recidive) is hiermee voor deze periode niet behaald. Van de 63
jongeren zijn er gedurende 2018 drie op de monitorlijst geplaatst. Dit zijn zaken die afgeschaald kunnen worden omdat de
jongere goede stappen zet. Zij worden vanaf dat moment nog twee jaar gemonitord. Vier casussen zijn in 2018 afgesloten
vanwege verhuizing.

Preventieve aanpak
In relatie tot het sociaal domein is het noodzakelijk om integraal te kijken naar wat jongeren en soms gezinnen beweegt om
te ‘kiezen’ voor een criminele carrière. Het doorbreken van patronen is een prioriteit van het gehele college. Het college zet
hier dan ook gezamenlijk de schouders onder. Naast de repressieve aanpak vergt dit probleem namelijk ook een sterke
preventieve aanpak om te voorkomen dat jongeren terecht komen in de criminaliteit. Vanuit Werk en Inkomen, Jeugd, Zorg
en Onderwijs wordt met de veiligheidsketen samengewerkt aan het structureel versterken van kansen op een reguliere
ontwikkeling, loopbaan en carrière van risicogroepen. Het project Loods 15, een kleinschalige onderwijsopvangvoorziening,
is hier een goed voorbeeld van.

Het jongerenwerk zette zich in om in contact te komen met jongeren door ambulant aanwezig te zijn in de wijken.
Daarnaast zijn er gerichte activiteiten georganiseerd door en voor jongeren.

5. Sociale overlast
Het doel in het afgelopen jaar was om de integrale aanpak op woonoverlast te verbeteren en overlast door personen met
verward gedrag op straat tegen te gaan, zowel vanuit het oogpunt van veiligheid als van zorg. De Goudse aanpak wordt
vooral in regioverband vorm gegeven, waarbij het doel is om overlastgevend en verward gedrag integraal aan te pakken.
Zie hiervoor programma 2.




70      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Het doel om het aantal meldingen rondom burenruzie en conflictbemiddeling met 5% per jaar te laten dalen is in 2018 net
niet gehaald, er was sprake van een daling van 3%. Buurtbemiddeling op vrijwillige basis leverde een flinke bijdrage aan
het oplossen van conflicten. Het aantal meldingen 'overlast door personen' is gestegen met 12% tot 637 meldingen. Ook
landelijk gezien is er sprake van een stijging.

6. Stadstoezicht
Het team Stadstoezicht werd op veel verschillende zaken ingezet. Dit varieert van het uitkijken van cameratoezicht tot
activiteiten op straat op het gebied van parkeren, milieu en het gebiedsgericht werken in de wijken. De taakuitbreidingen
van de afgelopen jaren (onder andere Toezicht Drank en Horecawet, beveiliging Huis van de Stad, Havendienst en
Jeugdtoezicht) zijn hier bij gekomen. Het team bestaat uit bikers, milieu inspecteurs, inspecteur openbaar gebied,
marktmeester, observanten, brugwachters en beveiligers die allemaal toezicht houden op het juiste gebruik van de
openbare ruimte en het Huis van de Stad. Vaak combineert een medewerker hierbij verschillende rollen.

In 2018 is DIFTAR ingevoerd, de gescheiden inzameling van al het afval, waarbij alleen voor het restafval betaald moet
gaan worden. Tegelijkertijd is de MijnGemeente App ingevoerd. Dit heeft geresulteerd in een toename van een aantal
meldingen van 1095 in 2017 naar 4973 meldingen in 2018. Er zijn 500 bekeuringen met spoedeisende bestuursdwang
opgelegd, van € 90.

Cijfers:
• De bikers zijn 909 keer repressief opgetreden;
• Er zijn 567 incidenten aangemaakt bij het uitkijken van camera's;
• Er zijn 6992 naheffingen parkeren (''parkeerboetes'') opgelegd; dit aantal is lager dan vorig jaar vanwege het invoeren
  van mobiel betalen;
• 475 zwerffietsen zijn opgehaald na een melding via Mijn gemeente app;
• Voor fietsen in voetgangersgebied zijn 194 bekeuringen opgelegd;
• 277 woningen zijn gecontroleerd in verband met vakantietoezicht;
• Er zijn 132 aanhangers of voertuigwrakken weggesleept of weggehaald door de eigenaar;
• Aan beveiliging in het Huis van de Stad heeft stadstoezicht 2722 uur besteed.

Overig
In 2018 zijn er negen huisverboden opgelegd. Huisverboden worden opgelegd in situaties van huiselijk geweld richting
huisgenoten. Huisverboden worden tijdelijk opgelegd, voor een periode van 10 dagen. Vlak voor het verloop van deze
termijn beslist de burgemeester of de termijn moet worden verlengd, met maximaal 18 dagen.

In 2018 zijn twee gebiedsverboden opgelegd. Gebiedsontzeggingen hebben doorgaans betrekking op verstoring van de
openbare orde.

Er hebben 53 drank- en horeca controles plaatsgevonden, dit heeft geleid tot 23 waarschuwingen. Waarschuwingen
hebben betrekking op overtreding van de Drank- en Horecawet en de APV, zoals het niet aanwezig zijn van
leidinggevenden, het niet kunnen tonen van de vergunningen of het veroorzaken van overlast.

Er is 1 exploitatievergunning ingetrokken, omdat de exploitant geen gebruik maakte van de vergunning. Daarnaast is er een
tijdelijke sluiting van 2 weken opgelegd aan een afhaalzaak wegens overtreding brandveiligheidseisen.

Bestuur

Noodverordening Turfmarktkerk
De gemeente heeft vanuit veiligheidsperspectief via spoedbestuursdwang ingegrepen. Daarnaast is ook een
noodverordening van kracht geweest.

Regiodeal voor bodemdaling
In 2018 heeft de nadruk gelegen op een aanvraag voor een regiodeal rondom de aanpak van bodemdaling. In dit kader
heeft eerst een werkbezoek plaatsgevonden van de minister van LNV en de staatssecretaris van IenW. Daarna is een
aanvraag voor een deal ingediend met acht verschillende overheden (drie gemeenten, twee provincies en drie
waterschappen). Deze aanvraag is eind 2018 gehonoreerd: uit de regio-envelop komt (maximaal) € 10 miljoen beschikbaar
voor de aanpak van bodemdaling.

Samenwerking met Alphen aan den Rijn en Woerden (AGW)
Gouda onderhoudt een netwerksamenwerking met de gemeenten Alphen en Woerden. Deze samenwerking is
georganiseerd rondom drie bestuurlijke tafels: Infra en bodem, Groene Hart Werkt! en Vrije tijd, Water en Groen. Activiteiten
in het AGW-netwerk in 2018 hadden onder andere betrekking op de organisatie van ‘Kom binnen bij bedrijven’, de
uitvoering van projecten in het kader van ‘gebiedsgericht werken’ (een provinciale subsidie), de ontwikkeling van drijvende
overnachtingsmogelijkheden voor meerdaags varen en de verkenning van toekomstige mogelijkheden voor (inter)nationaal
toerisme in het Groene Hart. Ook is geïnvesteerd in de opzet van een nieuwsbrief in AGW-verband.




                                                                                                  Jaarstukken 2018          71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>G40
De G40 is het netwerk van (40) grote steden in Nederland. De gemeente Gouda maakt hier onderdeel vanuit en was tot en
met eind 2018 vertegenwoordigd in het dagelijks bestuur.

In 2018 heeft de G40 een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van het Interbestuurlijk Programma (IBP), een
samenwerkingstraject van verschillende overheidslagen om maatschappelijke opgaven gezamenlijk op te pakken. Hoewel
de gedachte achter het IBP brede steun had van de G40, was er ook stevige kritiek, met name op de wijze waarop op
landelijk niveau werd omgegaan met een aantal financiële vraagstukken in het sociale domein. Op dit punt heeft de G40
een lobby ingezet, mede via een aantal moties op beide VNG-congressen in 2018.

Andere inhoudelijke vraagstukken waar de G40 zich in 2018 op heeft gericht en/of aandacht voor heeft gevraagd via een
lobby, zijn onder meer de totstandkoming van het klimaatakkoord, de investeringscapaciteit van woningcorporaties, het
wetgevingstraject rondom de Omgevingswet en de totstandkoming van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) en het
concept-preventieakkoord. Verder heeft de G40 een bijdrage geleverd om de tweede editie van de Dag van de Stad
mogelijk te maken, een groot evenement dat in 2018 plaatsvond in Amersfoort.

De gemeente Gouda voerde in 2018 voor het laatste jaar de administratie van de G40. De jaarrekening van de G40 laat
een positief resultaat zien van zo’n € 160.000. Dit zal gerestitueerd worden aan alle G40-steden via een verrekening met de
contributie over 2019. Tevens zal er een vrijval in de reserves van de G40 plaatsvinden, die eveneens verrekend wordt via
de contributie. In 2019 zal de gemeente Gouda de administratie overdragen aan de stad van de nieuwe penningmeester
van de G40.

Meer informatie over de G40, is te vinden via: www.G40stedennetwerk.nl

Bestuur: interactie met de stad en bestuurlijke integriteit
Het college wil samen met inwoners het beste uit de stad halen. Bij het uitvoeren van plannen staat interactie met de
betrokkenen centraal. In het ruimtelijke en sociaal domein zijn hier meerdere voorbeelden van gegeven, zie hiervoor ook
programma 7.

Bestuurlijke integriteit is een onderdeel van de aanpak op ondermijning: er heeft een onderzoek naar de bestuurlijke
weerbaarheid van het bestuur in Gouda plaatsgevonden. Er komt specifiek aandacht voor de kwetsbare functies binnen het
bestuur.

Indicatoren
De volgende indicatoren worden gebruikt om de voortgang in de realisatie van de doelstellingen te monitoren. Binnen het
programma Veiligheid en bestuur zijn er alleen indicatoren ten aanzien van veiligheid.

Omschrijving indicator                                                   Streefwaarde (indien van toepassing) Resultaat
Afname aantal woninginbraken                                                                        -10% per jaar               -28%
Afname aantal HIC’s (High Impact crimes: woninginbraken, overvallen,                                 -5% per jaar               -23%
geweld, straatroof)
Afname aantal meldingen jeugdoverlast                                                                -5% per jaar               -23%
Afname aantal meldingen gestoord/overspannen persoon                                                 -5% per jaar               +12%
Afname aantal meldingen burenruzie en conflictbemiddeling                                            -5% per jaar               -3 %


3.8.4 Verbonden partijen
Verbonden partijen                      Doel
Regio Midden-Holland                    Regio Midden-Holland (RMH) is een samenwerkingsverband dat de belangen van de regio
                                        behartigt en bestuurlijke samenwerking in programma’s bundelt.
Regionale Dienst Openbare               De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) bewaakt,
Gezondheidszorg Hollands Midden         beschermt en bevordert de gezondheid en het welbevinden van de burgers in de regio Hollands
                                        Midden in zowel reguliere als crisisomstandigheden. Daarnaast probeert de RDOG HM de
                                        effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken.
Veiligheidsregio Hollands Midden        De Veiligheidsregio Hollands Midden geeft uitvoering aan hetgeen is bepaald in de Wet
                                        veiligheidsregio’s op de volgende terreinen:
                                        ■ de brandweerzorg;
                                        ■ de geneeskundige hulpverlening;
                                        ■ de samenwerking bij de gemeentelijke crisisbeheersing en rampenbestrijding;
                                        ■ de multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing;
                                        ■ het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelijke meldkamer.




72      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Regio Midden-Holland (RMH)
In de regio Midden-Holland werken de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en
Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond
vijf inhoudelijke tafels. In 2016 is daartoe een strategische agenda opgesteld; in 2019 zal deze herijkt worden.

In 2018 is vanuit de regio Midden-Holland onder meer ingezet op de volgende activiteiten:
• De ondertekening van een intentieverklaring A12 Gouda-Oudenrijn, gericht op het aanpakken van de
  verkeersproblematiek op dit traject, dat in de top 5 van knelpunten staat. Deze intentieverklaring, die door 12 partijen is
  getekend – waaronder ook de provincies Zuid-Holland en Utrecht – is een eerste stap in een gezamenlijk lobbytraject
  richting Rijksoverheid;
• Een (succesvol) lobbytraject, in samenwerking met andere partners, gericht het openhouden van de toe- en afritten van
  de A12 bij Gouda;
• De uitvoering van een verkennend onderzoek naar nut en noodzaak van een containteroverslagpunt in de regio Midden-
  Holland;
• Een lobby rondom de versnelling van de verbreding van de A20 tussen Nieuwerkerk aan den IJssel en Gouda;
• Regio heeft A-score behaald op terugbrengen administratieve lasten in Sociaal Domein;
• Regio heeft integrale zienswijze op Visie Ruimte en Mobiliteit van de provincie geleverd;
• Succesvol Nationaal Congres Veenbodemdaling georganiseerd door Platform slappe bodem met bijbehorend aandacht in
  landelijke politiek en landelijke media.

Verder hebben er in 2018 diverse bijeenkomsten plaatsgevonden voor colleges of raden, gericht op onder meer een nieuwe
verdeling van de voorzitterschappen voor de inhoudelijke tafels en het bepalen van de speerpunten per tafel of specifiek
gericht op inhoudelijke thema’s zoals de voorbereidingen voor de energietransitie.

Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM)
GHOR verbindt het dynamisch netwerk zorg, veiligheid en openbaar bestuur, waarin samen wordt gewerkt aan
(voorbereiding op) de geneeskundige hulpverlening in de regio. Essentieel is verbinden van het netwerk zorg, veiligheid en
openbaar bestuur, informatie delen (zowel in de voorbereiding als bij crises) en regie en coördinatie bij daadwerkelijke
crises.

Het Regionaal Overleg Acute Zorg West (ROAZ West) herstructureert haar organisatie om beter in te spelen op de urgente
knelpunten in de acute zorg.

Het overleg op bestuurlijk niveau is structureel uitgebreid met een tactisch ROAZ en met diverse expert- en themagroepen.
Nu zijn zowel bestuurders als managers van zorgaanbieders bij het ROAZ betrokken, waaronder de Directeur Publieke
Gezondheid (DPG). De GHOR Hollands Midden is samen met GHOR Haaglanden trekker van de themagroep
Crisisbeheersing. Op verzoek van het Netwerk Acute Zorg regio West werkt de GHOR mee aan het maken van een plan
voor toekomstige griepperiodes.

De RDOG Hollands Midden is vergunninghouder op grond van de Tijdelijke Wet Ambulancezorg (TWAZ). Hierbinnen biedt
de RAV verantwoorde ambulancezorg aan de burgers in onze regio; professioneel, innovatief en transparant. Het
programma ‘ambulancezorg’ is weergegeven in het meerjarenbeleid, het Regionaal Ambulanceplan 2018 t/m 2021. Zie
http://rap.ravhm.nl/

De balans tussen de behoefte aan ambulancezorg en de beschikbare capaciteit is al langer verstoord doordat de vraag de
laatste jaren enorm toeneemt en het niet mogelijk is de beschikbare capaciteit aansluitend bij de vraag te vergroten.
Een van de invalshoeken om de balans te herstellen is een betere regie op de geboden zorg. Door de samenwerking te
zoeken met de huisartsenposten bij de aanname en verwerking van meldingen wil de RAV de melder zorg op maat bieden.
Oriënterende gesprekken zijn gestart in 2018.

Veiligheidsregio Hollands Midden (VRHM)
De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van de deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer,
geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Daarnaast realiseert het een
gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten.




                                                                                                  Jaarstukken 2018        73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>3.8.5 Wat heeft het gekost?
3.8.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018 Begroting 2018         Rekening 2018         Verschil
                                                                                    na 2e wijziging                        rekening t.o.v.
                                                                                                                            begroting na
                                                                                                                                wijziging
Lasten
PG Bestuur                                                                      2.868           2.928              3.083            -155
PG Regionaal beleid                                                                754              714             625               88
PG Veiligheid                                                                   8.097           8.474              8.525              -51
Totaal lasten                                                                 11.718           12.116             12.233            -117


Baten
PG Bestuur                                                                         -68               -61             -61                  0
PG Regionaal beleid                                                                   0               0             -120             120
PG Veiligheid                                                                    -152               -152            -176              24
Totaal baten                                                                     -221               -213            -357             144


Saldo van baten en lasten                                                     11.497           11.903             11.876              26
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                                    0              50              50                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                               -155               -398            -398                  0
Gerealiseerd resultaat                                                        11.342           11.555             11.528              26


3.8.5.2 Verschillenverklaring
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                              Lasten V/N       I/S       Baten V/N      I/S
Bestuur                                                                                   155.000     N                    0   V
BenW: Er is een aanvullende toevoeging aan de Voorziening pensioenaanspraken              177.000     N      I
(voormalige) wethouders gedaan van € 257.000 op grond van actuele actuariële
berekeningen. Gebleken is dat door veranderingen in de aannames van de
berekeningen het benodigde bedrag in de voorziening van jaar tot jaar sterk kan
wisselen.
Griffie: Het nadeel bij de Griffie wordt voor het grootste deel veroorzaakt door de        38.000     N      I
niet begrote kosten gemeenteraadsverkiezingen en extra personele inzet in
verband met de intensivering begeleiding raadsprogramma's. Een deel van dit
nadeel heeft betrekking op de gemeenteraad en wordt daarmee gecompenseerd
door het voordeel dat daar staat.
Rekenkamer: Op basis van budgetneutraliteit krijgen de deelnemende gemeenten               13.000     V      I       13.000    N      I
het voordeel op de lasten gecorrigeerd op hun bijdrage aan de Rekenkamer.
Gemeenteraad: Het voordeel wordt veroorzaakt door onderbesteding op                        27.000     V      I
opleidingskosten raadsleden en lagere controlekosten.
Overig                                                                                     20.000     V      I       13.000    V      I


Regionaal beleid                                                                           88.000     V             120.000    V
Intergemeentelijke samenwerking                                                            69.000     V      I
Grondbank Zuidplas: Elk jaar worden de gronden opnieuw gewaardeerd. De                      7.000     V      I      120.000    V      I
grondbank heeft aangegeven dat de uitkomsten van de taxaties met € 2 miljoen
hoger ligt dan vorig jaar. Op grond van deze resultaten kan de getroffen
voorziening van € 24 miljoen worden verlaagd naar € 22 miljoen. Gouda kan
hierdoor haar aandeel in de verliesvoorziening naar rato verlagen. De getroffen
voorziening daalt van € 1.440.000 naar € 1.320.000.
Overig                                                                                     12.000     V      I


Veiligheid                                                                                 51.000     N              24.000    V
Turfmarktkerk: Het nadeel betreft de kosten die gemaakt zijn i.v.m. de getroffen          316.000     N      I
noodverordening, sloopkosten en begeleidende maatregelen.
Stadstoezicht: De doorbelaste personeelslasten zijn lager dan begroot; volgens de         178.000     V      I
BBV regelgeving moet een groter deel beschouwd worden als overhead. Voor
hetzelfde bedrag is daarom een nadeel ontstaan op het programma overhead. Per
saldo is dit budgetneutraal.
Brandweer en rampenbestrijding: Een voordeel op de lasten is ontstaan door een             55.000     V      I
lagere inwonersbijdrage Regionale Brandweer (€ 40.000) en een voordeel op het
onderhoud aan de brandkranen in openbaar gebied (€ 9.000).
Overig                                                                                     32.000     V      I       24.000    V      I




74        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>3.8.5.3 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)            Gepland 2018      Werkelijk 2018           Verschil
Vervanging cameratoezicht                                                        54                 27                 27


TOTAAL                                                                           54                 27                 27

Toelichting op het investeringsoverzicht
Vervanging cameratoezicht
Niet alle camera's zijn vervangen volgens schema omdat ze nog in goede staat verkeren. Op basis van een actualisatie van
de planning is voor 2019 het reguliere vervangingsbudget nodig, waar aanvankelijk was ingeschat dat er in dat jaar minder
budget nodig was. Voorgesteld wordt daarom om het restantbudget over te hevelen naar 2019.




                                                                                               Jaarstukken 2018        75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>3.9 Overhead
3.9.1 Inleiding
Met ingang van het verslaggevingsjaar 2017 zijn de verslaggevingsvoorschriften van het Besluit Begroting en
Verantwoording (BBV) voor de gemeenten aangepast. De aanpassing van het BBV betrof de grootste sinds de invoering
van het BBV. Om te voldoen aan voorschriften van het BBV is voor het eerst in de programmabegroting 2017-2020 binnen
Algemene dekkingsmiddelen een nieuwe productgroep Overhead gevormd.

Doordat de overhead op een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente
maakt voor het leveren van haar producten en voor het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting
transparanter wordt en dat de raad beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan door het hanteren van een
eenduidige systematiek een betere vergelijking met andere gemeenten worden gemaakt.

Het BBV geeft de definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met de sturing
en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'.

Deze kosten worden verantwoord op het taakveld Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het
primaire proces worden rechtstreeks doorberekend aan de betreffende taakvelden/functionele programma's.

3.9.2 Toelichting op de overhead
Onder overhead wordt verstaan alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
primaire proces. Voorbeelden zijn de salarislasten van leidinggevenden en van medewerkers van de afdeling financiën.
Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van de overhead.

Om de raad op eenvoudige wijze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie en
ook meer zeggenschap over die kosten te geven, worden de overheadkosten centraal begroot. Voorheen werden deze
kosten verdeeld over de programma’s en niet apart inzichtelijk gemaakt.

De totale kosten voor de overhead (inclusief het bedrag dat is toegerekend aan externe kostendragers) is in het jaar 2018
uitgekomen op € 20,4 miljoen en bedraagt 8% van de totale exploitatie (exclusief toevoegingen aan reserves). Het
overheadpercentage voor de jaarrekening is gelijk aan het percentage dat in de begroting is opgenomen.

Voor het specificeren van de overheadkosten hanteert de gemeente Gouda de volgende onderdelen.

Onderdeel                                  Toelichting
Bestuursondersteuning en communicatie      Kosten die worden ingezet ten behoeve van de interne en externe communicatie en de
                                           bestuursondersteuning.
Concernstaf                                Kosten die gemaakt worden ten behoeve van interne controle en advies.
Directie                                   Kosten van de 3 directieleden en de bijbehorende management ondersteuning.
Facilitaire zaken                          Kosten die betrekking hebben op het callcentrum, catering/kantine en portokosten.
Financiën                                  Kosten voor het voeren van de administratie, de planning- en controlfunctie en
                                           adviesfunctie op het gebied van financiën, treasury en fiscale zaken.
HRM                                        Kosten die gemaakt worden voor het personeelsbeheer, zoals de salariskosten van de
                                           HRM-medewerkers, de kosten van het personeelssysteem, concernbrede
                                           opleidingskosten en trainingen, werving en selectie, arbodienst, OR, detachering en
                                           kosten organisatieontwikkeling.
Huisvesting                                Kapitaallasten en onderhoud die betrekking hebben op het Huis van de Stad, alsmede
                                           waterverbruik, energiekosten, schoonmaakkosten, beveiliging en het onderhoud binnen
                                           het Huis van de Stad.
Informatisering en Automatisering          Kosten die gemaakt worden voor het aanschaffen van hardware- en software, licenties,
                                           onderhoud, systeem- en netwerk beheer, helpdesk, applicatiebeheer en ondersteuning
                                           van medewerkers in het primaire proces. Ook vallen hier de telefoonkosten, de
                                           kopieerkosten en de kosten van DIV onder. Hiervoor zijn alle automatisering en ICT
                                           kosten doorgelopen en indien van toepassing direct toegerekend aan een taakveld. De
                                           overgebleven kosten zijn verantwoord onder overhead.
Inkoop                                     Kosten die worden gemaakt t.b.v. inkoop, waaronder ondersteuning aanbestedingen,
                                           ontwikkelen contractenbank en contractmanagement en de verzekeringen.
Juridische ondertseuning                   Kosten die betrekking hebben op juridische zaken, zoals juridische advieskosten,
                                           proceskosten en schadevergoeding.
Primair proces                             Loonkosten van het personeel die niet direct aan een taakveld kunnen worden
                                           toegerekend, zoals alle leidinggevenden in het primaire proces en ondersteuning in het
                                           primaire proces (managementassistentes en administratieve medewerkers).

Toerekening aan grondexploitaties, voorzieningen en investeringen
In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft het
centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen van de




76         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlijkse last zou dan namelijk ineens ten laste van het
begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrijf, de
onderhoudsvoorzieningen en de investeringen.

De overhead die is doorberekend aan deze externe kostendragers bedraagt € 1,43 miljoen.

Toerekening overhead aan heffingen en tarieven
Doordat de overhead sinds de BBV-wijziging op een apart overzicht wordt verantwoord en niet wordt doorbelast aan de
producten in het primaire proces, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren van
haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt gelaten bij de
berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelijk extracomptabel (buiten de boekhouding om) berekend ten
behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt. De toegerekende
overhead aan de heffingen en tarieven maken onderdeel uit van de in dit onderdeel gepresenteerde kosten van overhead.

3.9.3 Specificatie overhead
Lasten
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting 2018 na 2e            Rekening 2018     Verschil rekening t.o.v.
                                                                  wijziging                             begroting na wijziging
Bestuursondersteuning                                                1.098                     1.080                        18
Concernstaf                                                            495                      522                         -27
Directie                                                               586                      622                         -36
Facilitaire zaken                                                    1.633                     1.658                        -25
Financiën                                                            1.516                     1.530                        -13
HRM                                                                  5.057                     5.883                      -826
Huisvesting                                                          3.108                     3.037                        71
Informatievoorziening en automatisering                              5.034                     5.574                      -539
Inkoop                                                                 851                      789                         63
Juridische ondersteuning                                             1.529                     1.395                       134
Primair proces                                                       2.175                     2.340                      -166
Toerekening externe kostendragers                                   -1.253                    -1.429                       176
Totaal lasten                                                       21.830                    23.001                     -1.172

Baten
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting 2018 na 2e            Rekening 2018     Verschil rekening t.o.v.
                                                                  wijziging                             begroting na wijziging
Concernstaf                                                               0                        0                          0
Facilitaire zaken                                                        -11                     -11                          1
HRM                                                                   -610                    -1.275                       665
Huisvesting                                                           -446                      -513                        67
Informatievoorziening en automatisering                               -963                    -1.165                       203
Inkoop                                                                -741                      -792                        51
Juridische ondersteuning                                               -68                       -42                        -26
Primair proces                                                        -261                      -268                          6
Totaal baten                                                        -3.100                    -4.067                       967


3.9.4 Overheadpercentage
De kosten van overhead kunnen worden uitgedrukt in een percentage. Het BBV schrijft voor dat hiervoor een indicator
moeten worden opgenomen in de begroting. Deze indicator drukt de totale overheadkosten uit in het percentage van het
totaal van de lasten exclusief toevoegingen aan reserves. Zie ook het onderdeel beleidsindicatoren in programma 8
Veiligheid en bestuur.

omschrijving                                                                    Begroting 2018 na 2e            Rekening 2018
                                                                                            wijziging
Totale overheadkosten (programma totaal)                                                      18.730                    18.935
Toerekening externe kostendragers                                                              1.253                     1.429
Totale overheadkosten (excl toerekening)                                                      19.982                    20.363
Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)                                         265.448                    259.245
Berekend overheadpercentage                                                                      8%                         8%
Overheadpercentage gebruikt voor toerekening aan heffingen en tarieven                           5%                         5%




                                                                                                   Jaarstukken 2018          77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>3.9.5 Wat heeft het gekost?
3.9.5.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                    Begroting 2018 Begroting 2018            Rekening 2018            Verschil
                                                                                   na 2e wijziging                              rekening t.o.v.
                                                                                                                                 begroting na
                                                                                                                                     wijziging
Lasten
PG Overhead                                                                 20.570              21.830              23.001               -1.172
Totaal lasten                                                               20.570              21.830              23.001               -1.172


Baten
PG Overhead                                                                  -3.258              -3.100              -4.067                967
Totaal baten                                                                 -3.258              -3.100              -4.067                967


Saldo van baten en lasten                                                   17.313              18.730              18.935                 -205
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                                 557               557               557                      0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                              -582             -1.147              -1.063                 -84
Gerealiseerd resultaat                                                      17.288              18.139              18.429                 -289


3.9.5.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                               Lasten V/N        I/S           Baten V/N      I/S
Overhead                                                                                 1.172.000    N                967.000      V
Gedetacheerd personeel: De gemeente heeft extra inkomsten gekregen als                    593.000     N        I       593.000      V       I
gevolg van het detacheren van personeel. Hier staan voor hetzelfde bedrag aan
lasten tegenover. Per saldo is dit budgetneutraal.
Ten gevolge van het uitfaseren van het documentinformatiesysteem en de                    498.000     N        I
invoering van zaakgewijs werken is meer uitgegeven voor de inhuur van
personeel. Onder de oude wet- en regelgeving konden deze kosten worden
geactiveerd. Vanaf 2017 is dat niet meer mogelijk als sprake is van software die
niet wordt aangeschaft, maar jaarlijks in rekening wordt gebracht (SAAS-
oplossing).
Door een extra inspanning in het jaar 2018 voor de bouwgrondexploitatie                                                271.000      V       I
Westergouwe, is een hoger bedrag doorberekend aan deze exploitatie.
Hiertegenover staan geen extra kosten.
Voor het inwinnen van adviezen derden ten behoeve van de                                   83.000     N        I
organisatieontwikkeling bleken meer middelen nodig dan geraamd.
In het jaar 2018 is een hogere bijdrage van derden ontvangen voor het gebruik                                          106.000      V       I
van het Huis van de Stad. Hiertegenover staan geen extra kosten.
Overig                                                                                      2.000     V        I            3.000   N       I


3.9.5.3 Verschillenverklaring reserves
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                                                           Bedrag V/N         I/S
Door lagere kosten voor organisatieontwikkeling is minder aanspraak gemaakt op de reserve                                     84    V       I
organisatieontwikkeling


3.9.5.4 Investeringen
Investeringen op basis van jaar gereed (bedragen * € 1.000)                         Gepland 2018           Werkelijk 2018               Verschil
Automatisering                                                                              1.225                    587                   638


TOTAAL                                                                                      1.225                    587                   638

Toelichting op het investeringsoverzicht
Automatisering
Software as a service, vaak afgekort als SaaS, is software die als een online dienst wordt aangeboden. De SaaS-aanbieder
zorgt voor installatie, onderhoud en beheer, de gebruiker benadert de software over het internet bij de SaaS-aanbieder. De
klant hoeft de software en de daarvoor benodigde hardware niet aan te schaffen, maar betaalt slechts voor het gebruik
ervan. Binnen de gemeente Gouda vindt steeds meer een verschuiving plaats van de traditionele aanschaf naar SaaS
toepassingen. SaaS toepassingen mogen op grond van het Besluit begroting en verantwoording (BBV) niet worden
geactiveerd. Dat betekent dat de huidige MIVOP kredieten hiervoor niet meer kunnen worden gebruikt. Een bedrag van
€ 150.000 kan vrijvallen omdat deze kosten op de exploitatie zijn geboekt.

Voorgesteld wordt om het restant van € 488.749 over te hevelen naar 2019 en voorlopig aan te wenden voor de vervanging
van de audiovisuele middelen voor het vergadercentrum 2e verdieping Huis van de Stad.




78       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>3.10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
3.10.1 Inleiding
Alle lasten en baten die samenhangen met gemeentelijke producten worden direct binnen de programma's 1 tot en met 8
verantwoord. Daarnaast heeft de gemeente diverse uitgaven en inkomsten waarvoor die directe koppeling ontbreekt: de
algemene dekkingsmiddelen. Deze lasten en baten worden verantwoord in dit onderdeel van de jaarstukken.

3.10.2 Toelichting op de algemene dekkingsmiddelen
Onder algemene dekkingsmiddelen wordt verstaan: alle financiële middelen die geen vooraf vaststaand bestedingsdoel
hebben. Hieronder worden de onderdelen hiervan kort toegelicht.

3.10.2.1 Algemene baten en lasten
In het onderdeel algemene baten en lasten worden de volgende posten verantwoord:
1. Onvoorzien
2. Stelposten
3. Organisatieontwikkelingen
4. Vennootschapsbelasting

1. Onvoorzien
Wettelijk is voorgeschreven dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is opgenomen. Gebruik
ervan is alleen onder voorwaarden toegestaan. In de primitieve begroting was een bedrag van € 151.000 opgenomen.
Deze post is niet ingezet gedurende 2018.

2. Stelposten
De gemeente Gouda had bij het opstellen van de begroting 2018 stelposten opgenomen voor loon- en prijscompensatie,
taakmutaties algemene uitkering, uitbreiding Westergouwe. In de primitieve begroting was een bedrag van € 539.000
opgenomen. Daarvan is uiteindelijk € 259.000 niet ingezet.

3. Organisatieontwikkelingen
De kosten in gang gezette en toekomstige organisatieontwikkelingen worden als algemene lasten verantwoord. Het gaat
hierbij bijvoorbeeld om kosten van bovenformatief personeel en kosten die verband houden met het uitplaatsen van
gemeentelijke taken. Deze kosten worden gedekt uit de reserve organisatieontwikkeling. In de primitieve begroting was een
bedrag van € 500.000 opgenomen. De aanspraken voor niet-actieven zijn lager uitgevallen dan geraamd (€ 84.000).

4. Vennootschapsbelasting
Per 1 januari 2016 is vennootschapsbelastingplicht voor overheden effectief in werking getreden. Dit houdt in dat dat
overheden vennootschapsbelasting (VPB) moeten betalen over de winst die zij met ondernemingsactiviteiten hebben
behaald.

De gemeente Gouda heeft een inventarisatie van het financieel resultaat 2017 uitgevoerd om de gemeentelijke activiteiten
te beoordelen op de VPB-plicht. Op grond van deze inventarisatie gaat de gemeente ervan uit dat de clusters
Parkeergarage en Straatparkeren door de ondernemerspoort gaan:
• voor het Straatparkeren kan een vrijstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat;
• voor de cluster Parkeergarage geldt geen vrijstelling, maar verwacht de gemeente een VPB-druk van nihil door
  combinatie van de clusters Parkeergarage en Bouwgrondexploitaties.

De definitieve aangifte zal naar verwachting in het voorjaar van 2019 worden ingediend. In de primitieve begroting was een
bedrag van € 0 opgenomen.

3.10.2.2 Algemene uitkering
In het onderdeel algemene uitkering wordt het bedrag van de uitkering uit het Gemeentefonds voor het uitvoeren van
overheidstaken verantwoord. De algemene uitkering uit het Gemeentefonds bestaat uit twee onderdelen: een Algemeen
deel en een deel integratie uitkering Sociaal Domein (Jeugdhulp, Wmo en Participatie).

3.10.2.3 Dividenden en gemeentegaranties
In het onderdeel dividenden en gemeentegaranties worden de kapitaallasten (rentelasten) voor deelnemingen in het
aandelenkapitaal van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG), Cyclus N.V. en Oasen verantwoord. De baten bestaan uit
dividend op de aandelen BNG en Cyclus. Oasen keert geen dividend uit. Naast dividend worden op deze posten ook
eventuele beleggingsresultaten verantwoord.




                                                                                                 Jaarstukken 2018       79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>3.10.2.4 Lokale heffingen
In het onderdeel lokale heffingen worden aan de lastenkant worden de kosten geraamd voor het kunnen innen van de
opgelegde belastingen, de zogenaamde perceptiekosten verantwoord. Feitelijk zijn dit alle personele en materiële kosten
die verband houden met de oplegging, inning, afhandeling bezwaarschriften etc. van de gemeentelijke belastingen. Tevens
is rekening gehouden met de kosten van de uitvoering van de wet WOZ. Deze wet draagt de gemeente op om jaarlijks de
waarderingsgrondslagen van alle onroerende zaken in de gemeente vast te stellen en om taxaties van nieuwe objecten of
hertaxaties te plegen. Aan de batenkant worden de opbrengsten geraamd van de gemeentelijke belastingen die geen
directe relatie hebben met een gemeentelijke taak. De besteding is dus niet geoormerkt voor kosten van die producten.
Voorbeelden daarvan zijn de onroerende zaakbelasting, de hondenbelasting en de precariobelasting. De riool- en
reinigingsheffing horen niet in deze categorie en worden daarom in de betreffende programma's verantwoord.

3.10.2.5 Saldo financieringsfunctie
In het onderdeel financieringsfunctie (een begrip uit het BBV) wordt het saldo tussen externe betaalde/ontvangen rente op
leningen/uitzettingen en de interne rentedoorberekening verantwoord. Dit saldo wordt ook wel renteresultaat genoemd.
Binnen deze productgroep zijn ook ontvangen rente met betrekking tot het verstrekte financieringsarrangement
Westergouwe en de financiering van het Bedrijvenschap Regio Gouda meegenomen.

3.10.3 Verbonden partijen
Verbonden partijen                   Doel
Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland De BSGR verzorgt de heffing en invordering van lokale belastingen voor het
(BSGR)                               Hoogheemraadschap van Rijnland en 9 gemeenten. Daarnaast bepaalt de BSGR de hoogte van
                                     de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten.
NV Bank Nederlandse Gemeenten        De BNG draagt met gespecialiseerde financiële dienstverlening bij aan zo laag mogelijke kosten
                                     van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.
Oasen NV                             Oasen voorziet op een efficiënte, effectieve en duurzame wijze de aangesloten gemeenten van
                                     drinkwater.
Cyclus N.V.                          Cyclus NV voert taken uit op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en
                                     verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrijding.

Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR)
De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de onroerende-zaakbelastingen, de hondenbelasting en de
precariobelasting als algemeen dekkingsmiddel. De aanslagen zijn overeenkomstig de betreffende belastingverordeningen
opgelegd.

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
De gemeente Gouda heeft 82.446 aandelen in de BNG à € 2,50 nominaal van de in totaal 55.690.720 uitgegeven
aandelen. Het aandelenbezit blijft in stand en jaarlijkse bijdragen aan de BNG vinden niet plaats.

De betrokkenheid van de BNG bij de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen beperkt zich tot de
dividenduitkering die als algemeen dekkingsmiddel wordt gebruikt. In 2018 is een dividenduitkering van € 208.588
ontvangen.

Oasen
De gemeente Gouda heeft 72 aandelen in OASEN à € 455,00 nominaal van de in totaal 2.500 uitgegeven aandelen. Het
aandelenbezit blijft in stand en jaarlijkse bijdragen aan OASEN vinden niet plaats.

De betrokkenheid van OASEN bij de doelstellingen van het programma Algemene dekkingsmiddelen is gering. OASEN
keert geen dividend uit en levert in dit verband geen bijdrage aan de algemene dekkingsmiddelen.

Cyclus
De gemeente Gouda heeft 107.530 aandelen in Cyclus € 7,- nominaal van de in totaal 456.855 uitgegeven aandelen. Het
aandelenbezit blijft in stand. De betrokkenheid van Cyclus bij de doelstellingen van het programma Algemene
dekkingsmiddelen beperkt zich tot de dividenduitkering die als algemeen dekkingsmiddel wordt gebruikt. In 2018 is een
dividenduitkering van € 710.000 ontvangen.




80      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>3.10.4 Wat heeft het gekost?
3.10.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                   Begroting 2018 Begroting 2018         Rekening 2018            Verschil
                                                                                  na 2e wijziging                           rekening t.o.v.
                                                                                                                             begroting na
                                                                                                                                 wijziging
Lasten
PG Algemene baten en lasten                                                    689                410                  0              410
PG Dividenden en gemeentegaranties                                               62                73                 86               -13
PG Lokale heffingen                                                          1.071            1.029                  933               96
PG Organisatie-ontwikkeling                                                    209                416                332               84
PG Saldo financieringsfunctie                                               -2.622            -1.518               -1.265            -253
Totaal lasten                                                                 -591                410                 85              325


Baten
PG Algemene baten en lasten                                                         0               0                  -9                  9
PG Algemene uitkering                                                     -145.659          -148.974             -148.535            -439
PG Dividenden en gemeentegaranties                                            -135                -941              -940                   -1
PG Lokale heffingen                                                        -16.814           -16.814              -17.177             362
PG Saldo financieringsfunctie                                                 -394                -240              -254               14
Totaal baten                                                              -163.003          -166.969             -166.915              -54


Saldo van baten en lasten                                                 -163.594          -166.559             -166.829             270
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                             750                750                750                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                            -146                -353              -338               -15
Gerealiseerd resultaat                                                    -162.990          -166.163             -166.418             255


3.10.4.2 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrijving (bedragen * € 1)                                                            Lasten V/N       I/S          Baten V/N      I/S
Algemene baten en lasten                                                                419.000     V
Onvoorzien: De post voor onvoorzien is niet ingezet in 2018.                            151.000     V      I
Enkele budgetten voor taakmutaties op grond van de uitkering uit het                    259.000     V      I
gemeentefonds en enkele andere budgetten (onder andere voor de uitbreiding
Westergouwe) zijn in 2018 niet of gedeeltelijk aangewend.
Overig                                                                                    9.000     V      I


Algemene uitkering                                                                                                   439.000    N
De uitkering uit het gemeentefonds blijft € 400.000 achter bij de ramingen als                                       439.000    N      I
gevolg van met name de negatieve bijstelling in de septembercirculaire. Naar
aanleiding van de decembercirculaire zijn voor een aantal onderwerpen nog
middelen ontvangen waardoor het uiteindelijke tekort op de baten is beperkt. Voor
vrijwel al deze onderwerpen zal aan de raad worden voorgesteld de middelen
opnieuw beschikbaar te stellen in 2019.


Lokale heffingen                                                                         82.000     V                364.000    V
De bijdrage aan de BSGR is € 82.000 lager uitgevallen dan geraamd.                       82.000     V      I
Hogere opbrengsten OZB (2,3%), hondenbelasting (3%), toeristenbelasting (12%),                                       364.000    V      I
een lagere opbrengst precariobelasting (3,6%) en een niet geraamde opbrengst
invorderingskosten van € 97.000 leiden per saldo tot een meeropbrengst van
€ 364.000.


Organisatieontwikkeling                                                                  84.000     V      I
De aanspraken op de reserve Organisatieontwikkeling is onderverdeeld in een              84.000     V      I
deel actieven en een deel niet-actieven; de hoogte van de aanspraken verandert
gedurende het jaar. De aanspraken van niet-actieven zijn lager uitgevallen dan
geraamd, hetgeen resulteert in een positief saldo van € 84.000.


Saldo financieringsfunctie                                                              254.000     N                 14.000    V
Het saldo van de doorbelastingen van rente aan investeringskredieten en                 256.000     N      I
grondexploitaties is negatief.
De rentebaten voor het financieringsarrangement Westergouwe vallen hoger uit                                          17.000    V      I
vanwege een latere aflossing van de lening dan begroot.
Overig                                                                                    2.000     V      I           3.000    N      I




                                                                                                                Jaarstukken 2018           81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>4 Jaarverslag: paragrafen
4.1 Lokale heffingen
4.1.1 Inleiding
Onderstaand de rapportage over de uitvoering van het vastgestelde lokale belastingbeleid voor het jaar 2018.

4.1.2 Beleid
De raad heeft in december 2017 de belastingverordeningen 2018 vastgesteld, met daarin opgenomen de tarieven 2018. De
tarieven voor de meeste belastingen zijn hierbij verhoogd met het inflatiepercentage van 1,4%. Dit percentage was vermeld
in de meicirculaire 2017 van de Algemene Uitkering uit het Gemeentefonds. De afvalstoffenheffing daalde met € 10,-- per
huishouden. Overeenkomstig het Gemeentelijk Rioleringsplan 2014-2018 zou de rioolheffing eigenaren met 16,4% en de
rioolheffing gebruikers met 8,4% stijgen. De stijging van de rioolheffing eigenaren kon echter beperkt blijven tot 10,4%. In
het kader van een structurele lastenverlichting met € 2.000.000 daalde de onroerende-zaakbelasting woningen met 20%.
De onroerende-zaakbelastingen niet-woningen steeg met het inflatiepercentage van 1,4%.

4.1.3 Aanslagoplegging, kwijtschelding en bezwaarschriften
In onderstaande tabel is de totale productie van de BSGR in 2018 voor de gemeente Gouda opgenomen. Ter vergelijking
zijn de cijfers 2017 toegevoegd.

Omschrijving                                                                           2018                            2017
Aantal aanslagregels belastingjaar                                                  160.923                         160.393
Aantal aanslagregels 2 voorliggende belastingjaren                                     2.858                          3.646
Bruto opgelegd                                                                   € 45.253.460                   € 45.885.631
Correcties                                                                        - € 964.375                   - € 1.296.173
Kwijtscheldingen                                                                - € 1.620.487                   - € 1.513.770
Netto                                                                            € 42.668.598                   € 43.075.688

De bedragen in bovenstaande tabel betreffen ook oudere belastingjaren. Zo is in het nettobedrag van € 42.668.598 een
bedrag van € 270.339 opgenomen dat betrekking heeft op belastingjaren vóór 2018.

Opbrengsten
De opbrengst OZB is 2,3% hoger dan de raming.

De opbrengst afvalstoffenheffing is vrijwel gelijk aan de raming. De meeropbrengst bedraagt 0,2%.

De opbrengst rioolheffingen is 1,8% hoger dan de raming.

De opbrengst hondenbelasting is 2,2% hoger dan de raming.

De opbrengst toeristenbelasting is € 13.426 hoger dan de raming. De hogere opbrengst heeft betrekking op het
belastingjaar 2017. De aanslagen toeristenbelasting 2018 worden begin 2019 opgelegd.

Kwijtschelding
In het kalenderjaar 2018 is een bedrag van € 1.620.487 kwijtgescholden. Hiervan had € 1.528.684 betrekking op het
belastingjaar 2018 en € 91.803 op voorliggende belastingjaren. In de drie daaraan voorafgaande kalenderjaren bedroeg de
kwijtschelding als volgt: € 1.398.398 (2015); € 1.499.417 (2016); € 1.513.770 (2017).

Bezwaarschriften tegen WOZ-beschikkingen
Per 1 januari 2018 waren er bij de BSGR met betrekking tot Gouda nog 5 bezwaarschriften tegen WOZ-beschikkingen in
behandeling. In 2018 zijn er 930 nieuwe bezwaarschriften bijgekomen. Het aantal nog af te handelen bezwaarschriften per
31 december 2018 bedroeg 94.




82      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>4.1.4 Overzichten
In deze paragraaf staan de volgende overzichten:
1. Overzicht lokale heffingen;
2. Overzicht lokale lastendruk eigenaar/gebruiker en huurder.

ad 1. Overzicht lokale heffingen

Belasting                    Opbrengst      Opbrengst        Kwijt-          Kwijt-                                                Tarieven
                               2018            2018        schelding       schelding
                              begroot        rekening       begroot        rekening
                                                             2018            2018
Onroerende-                    14.204.849    14.531.237        10.000           4.224                     eigenaar woning           0,1149%
zaakbelastingen                                                                                       eigenaar niet-woning          0,3126%
                                                                                                      gebruiker niet woning         0,2492%
Afvalstoffenheffing             9.550.000     9.570.938       865.000         902.623              eenpersoonshuishouden              258,60
                                                                                                  meerpersoonshuishouden              325,80
Rioolheffingen                 15.333.742    15.604.884       675.000         693.080                               eigenaren         219,35
                                                                                                                    gebruikers        222,60

ad 2. Overzicht lokale lastendruk eigenaar/gebruiker en huurder
Onderstaand een tabel met de lastendruk in Gouda in het jaar 2018 voor zowel een eigenaar-gebruiker als een huurder. Ter
vergelijking zijn de cijfers 2017 toegevoegd. Zoals gebruikelijk in het woonlastenoverzicht worden hierbij de OZB, de
afvalstoffenheffing en de rioolheffingen betrokken. Verder is als uitgangspunt genomen een meerpersoonshuishouden.

Voor de berekening van de OZB 2018 is uitgegaan van een woning met een WOZ-waarde van € 186.000 (gemiddelde
WOZ-waarde van woningen in Gouda per waardepeildatum 1 januari 2017).

Omschrijving                                                           2018                                          2017
                                                  eigenaar/gebruiker           huurder            eigenaar/gebruiker             huurder
OZB eigenaar                                              213,70                                       263,70
Afvalstoffenheffing                                       325,80                325,80                 336,60                    336,60
Rioolrechten eigenaar                                     219,35                                       198,70
Rioolrechten gebruiker                                    222,60                222,60                 205,20                    205,20
Totaal                                                    981,45                548,40                1.004,20                   541,80


4.1.5 Kostenonderbouwing tarieven
In deze paragraaf geven we per titel en per hoofdstuk aan hoe, gebaseerd op de realisatie 2018, de kostendekkendheid
van de legesgerelateerde tarieven is geweest. Per hoofdstuk mogen afzonderlijke onderdelen van de legesverordening een
kostendekkendheid hebben van meer dan 100% zolang het totaal van de kostendekkendheid per titel maar niet boven die
100% uit komt. Op basis van de realisatie 2018 is een kostendekkendheid van meer dan 100% per titel niet voorgekomen.

Titel 1 Algemene dienstverlening - Realisatie 2018
Legesverordening                                   Lasten   Overhead BCF BTW             Totale        Baten          Totale        Kosten-
                                                 taakvelden                              lasten        Leges          baten        dekkend-
                                                                                                                                     heid
1.1 Burgerlijke stand                           136.978        10.958          4.674     152.611        129.389        129.389         84,8%
1.2 Reisdocumenten en NL ID-kaart               808.368        72.074         10.899     891.341        784.393        784.393         88,0%
1.3 Rijbewijzen                                 250.203        20.016          6.647     276.866        298.968        298.968        108,0%
1.4 Verstrekking Basisreg Personen              109.754            8.780       2.176     120.710         85.620         85.620         70,9%
1.5 Publiekszaken ov                            180.309            3.556       1.214     185.078         76.553         76.553         41,4%
1.7 Gemeentearchief                               9.609             769           0       10.378          2.237          2.237         21,6%
1.9 Geluidshinder                                   692              55           0          747            265             265        35,4%
1.10 Winkeltijdenwet                              2.347             188           0        2.534            676             676        26,7%
1.11 Huisvestingswet                             25.738            2.059          0       27.797                0              0           0,0%
1.13 Verkeer en Vervoer                          80.769            6.462       3.538      90.769         40.513         40.513         44,6%
1.14 Leegstandswet                                7.090             567           0        7.657          1.636          1.636         21,4%
1.16 Kansspelen                                   3.520             282           0        3.802          2.703          2.703         71,1%
1.17 Telecommunicatie                             54.110           4.329          0       58.439         51.977         51.977         88,9%
1.18 Diversen                                   116.526            9.322          0      125.848         36.490         36.490         29,0%




                                                                                                            Jaarstukken 2018                 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving (FLO) / Omgevingsvergunning - Realisatie 2018
Legesverordening                                   Lasten   Overhead BCF BTW       Totale      Baten             Totale        Kosten-
                                                 taakvelden                        lasten      Leges             baten        dekkend-
                                                                                                                                heid
2.1 Begripsomschrijving                                  0           0          0              0            0             0       0,0%
2.2 Vooroverleg / beoord conceptaanvraag                 0           0          0              0            0             0       0,0%
2.3 Omgevingsvergunning                                  0           0          0              0            0             0       0,0%
2.4 Vermindering                                         0           0          0              0            0             0       0,0%
2.5 Teruggaaf                                            0           0          0              0            0             0       0,0%
2.6 Intrekking Omgevingsvergunning                       0           0          0              0            0             0       0,0%
2.7 Wijziging omgverg agv wijz project                   0           0          0              0            0             0       0,0%
2.8 Bestemmingswijzigingen zonder activiteiten           0           0          0              0            0             0       0,0%
2.9 -                                                    0           0          0              0            0             0       0,0%
2.10 In deze titel niet benoemde beschikking             0           0          0              0            0             0       0,0%
Totaal titel 2                                   1.394.015    179.491     269.657    1.843.163     1.761.123    1.761.123        95,5%

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn - Realisatie 2018
Legesverordening                                  Lasten    Overhead BCF BTW          Totale        Baten        Totale        Kosten-
                                                taakvelden                            lasten        Leges        baten        dekkend-
                                                                                                                                heid
3.1 Horeca                                          68.052      5.444           0      73.496         9.460        9.460         12,9%
3.2 Organiseren evenementen of markten              86.825      6.946           0      93.771        17.569       17.569         18,7%
3.3 Prostitutiebedrijven                             2.347        188           0       2.534           676          676         26,7%
3.5 Brandbeveiligingsverordening                    72.337      5.787           0      78.124        36.916       36.916         47,3%
3.6 In deze titel niet benoemde vergunning,              0           0          0              0            0             0       0,0%
ontheffing of andere beschikking

Recapitulatie - Realisatie 2018
Titel                                              Lasten   Overhead BCF BTW          Totale        Baten        Totale        Kosten-
                                                 taakvelden                           lasten        Leges        baten        dekkend-
                                                                                                                                heid
Titel 1 - Algemene Dienstverlening               1.786.011    139.416      29.149    1.954.576     1.511.419    1.511.419        77,3%
Titel 2 - FLO - Omgevingsvergunning              1.394.015    179.491     269.657    1.843.163     1.761.123    1.761.123        95,5%
Titel 3 - Europese Dienstenrichtlijn               229.561     18.365            -    247.926        64.621       64.621         26,1%




84       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.2.1 Inleiding
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in de ontwikkeling van risico’s en daarmee inzicht in de
financiële weerbaarheid van de gemeente. In de kern gaat het om de vraag in welke mate de gemeente in staat is om
financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Deze paragraaf geeft aanvullend de stand van zaken van een zestal
financiële kengetallen: netto schuldquote, netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio,
structurele exploitatieruimte, grondexploitatie en belastingcapaciteit.

De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording
(BBV), de nota risicomanagement en weerstandsvermogen en de nota reserves en voorzieningen. Daarnaast is gebruik
gemaakt van de inzichten die vanuit het ministerie van BZK worden aangereikt (Financiële Regelgeving en Toezicht
Decentrale Overheden).

4.2.2 Belangrijkste conclusies
De ratio van de weerstandscapaciteit bedraagt 1,8. Dit betekent dat het weerstandsvermogen de kwalificatie “ruim
voldoende” krijgt om de gevolgen van het optreden van risico’s financieel op te vangen.

De gemeente Gouda heeft ten opzichte van de VNG-norm een relatief hoge schuldpositie die van invloed is op de omvang
van de beide schuldquotes en de solvabiliteitsratio. De schuldquotes ontwikkelen zich de komende jaren in positieve zin.

De structurele exploitatieruimte laat zien dat de structurele lasten meerjarig volledig worden gedekt door structurele baten.

De woonlasten zijn ten opzichte van het landelijk gemiddelde aan de hoge kant. Er komt een plan van aanpak om Gouda
binnen de top 25 van de duurste gemeenten te laten zakken.

4.2.3 Weerstandsvermogen
Weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat dit
invloed heeft op het uitvoeren van de programma’s.

Ratio weerstandsvermogen = Beschikbaar weerstandsvermogen : Benodigd weerstandsvermogen.

4.2.3.1 Beschikbaar weerstandsvermogen
Het beschikbaar weerstandsvermogen bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om
financiële risico’s (niet begrote kosten of tegenvallende opbrengsten) op te vangen. Dit is de som van de algemene reserve,
de reserve sociaal domein en het saldo van mutaties in de exploitatiesfeer.

De ontwikkeling van het beschikbaar weerstandsvermogen fluctueert met de jaarlijkse inkomsten en uitgaven van de
gemeente Gouda. Het traceren van het beschikbaar weerstandsvermogen is begin 2019 aangescherpt, opdat een beter
beeld wordt verkregen van dit beschikbaar weerstandsvermogen.

In onderstaande tabel is de ontwikkeling weergegeven van ultimo 2017 naar ultimo 2018.

Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                        2017                            2018
Algemene reserve (31/12)                                                               16.783                          16.453
Reserve sociaal domein (31/12)                                                           8.799                          6.325
Verwacht resultaat 2e ijkmoment                                                           250                           7.067
Stand voor resultaatbestemming                                                         25.832                          29.845


Toevoeging reserve sociaal domein                                                         835                           1.858
Onbestemd resultaat                                                                      1.389                              0
Resultaatbestemming                                                                      2.224                          1.858


Beschikbaar weerstandsvermogen                                                         28.056                          31.703




                                                                                                    Jaarstukken 2018        85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>4.2.3.2 Benodigd weerstandsvermogen
Het benodigd weerstandsvermogen is een optelsom van alle risico’s waarvoor geen beheersmaatregelen zijn getroffen.
Voor het berekenen van het benodigd weerstandsvermogen maakt de gemeente Gouda een onderscheid tussen risico’s
verbonden aan grondexploitaties en overige risico’s. De risico’s verbonden aan grondexploitaties worden gekwantificeerd
met behulp van de IFLO methode. Daarbij wordt een risico-opslag van 10% gehanteerd met betrekking tot de
boekwaarden, de toekomstige opbrengsten en de toekomstige kosten. De overige risico’s (going concern) worden
gekwantificeerd met behulp van een Monte Carlo simulatie. De toepassing van beide methoden is begin 2019 verder
verbeterd om in deze jaarrekening een zo goed mogelijk beeld te geven van het benodigd weerstandsvermogen. Daarnaast
zijn enkele fouten gecorrigeerd.

In onderstaand tabel worden de risico’s met de grootste financiële impact toegelicht.

Risico          Sub aanduiding             Toelichting
categorie
Grondexploitaties
Bouwplannen     Westergouwe                In september heeft de raad fase drie toegevoegd aan fase een en twee.
en projecten                               De risico's in de grondexploitatie voor fasen een en twee nemen geleidelijk af doordat er
                                           stap voor stap meer zekerheid komt over kosten en opbrengsten. Voor de eerste en
                                           tweede fase is een groot deel van de kosten en opbrengsten gerealiseerd. Voor fase drie
                                           bestaat meer onzekerheid over kosten en opbrengsten.
                Middenwillens              Binnen het project zijn nog een paar bouwkavels beschikbaar voor particuliere bouwers.
                                           Vanwege de grootte van de kavels is hiervoor een beperkte doelgroep van
                                           belangstellenden. Dat kan effect hebben op het tempo van verkoop.
                                           ProRail past geluidschermen langs het spoor aan vanwege spoorveiligheid en
                                           bereikbaarheid hulpverleners.
                                           De gemeente betaalt de kosten van deze aanpassingen. De kosten stijgen als gevolg van
                                           sterke prijsstijging in de bouw en de beperkte beschikbaarheid van spoorvrije werkdagen.
                Spoorzone                  Het risico is beperkt. De kavel tussen de Rabobank en de Bioscoop is grotendeels
                                           bouwrijp en moet nog worden verkocht. Hierbij loopt de gemeente risico met betrekking tot
                                           grondwaarde, uitgeefbaar oppervlak en uitgiftedatum. De kosten en de daarmee de
                                           samenhangende risico’s zijn gering.
                                           Voor de grondverkoop wordt een tender georganiseerd. De locatie kent beperkingen door
                                           de ligging aan het spoor (geluid), de beperkte kavelomvang in relatie tot de noodzakelijke
                                           ruimte voor een bouwplaats. Hiermee is het een relatief complex project met hoger
                                           risicoprofiel. Dat beperkt de belangstelling bij partijen. Bouwaannemers hebben door de
                                           beperkte bouwcapaciteit de luxe positie om tussen projecten te kiezen. Dit vergroot het
                                           afzetrisico voor de gemeente.
                Materiële Vaste Activa     Gouda bezit een voorraad potentiele bouwgronden langs de spoorzone en rondom
                Spoorzone                  Westergouwe fase 1 die in de toekomst geschikt zijn voor bebouwing. Deze gronden
                                           worden gefaseerd in exploitatie genomen. De omvang van de ontwikkellocatie en
                                           daadwerkelijke bestemming volgt de actuele marktvraag.
                                           De percelen langs de spoorzone hebben een kantoorbestemming. De vraag naar
                                           bouwkavels voor kantoren is klein. Het aanbod aan beschikbare bestaande
                                           kantoorgebouwen is groot. Voor de kavels langs de spoorzone wordt een
                                           bestemmingsverbreding voorbereid. Hiermee wordt het afzetrisico van deze percelen
                                           verkleind. Wel blijft het risico rond lagere grondwaardes bestaan: de daadwerkelijke
                                           waarde hangt samen met de gekozen functie, het uit te geven bouwoppervlak en de
                                           fasering.
                                           De vraag naar nieuwbouwwoningen in Westergouwe is momenteel groot.
                                           De VON prijzen van woningen stijgen – helaas stijgen ook de bouwkosten.
                                           Dit kan in combinatie met de beperkte bouwcapaciteit de grondwaardes onder druk zetten.
                                           De waarde van toekomstige bouwgronden hangt samen met het gekozen
                                           bouwprogramma.
                                           Ambities en aanvullende eisen bepalen de daadwerkelijke grondprijs.
                                           Dergelijke eisen zijn grotendeels gemeentelijke keuzes. Marktrisico’s zijn moeilijker te
                                           beïnvloeden – wel kan door de gekozen fasering en kleinschalige deelgebieden snel
                                           worden ingespeeld op veranderingen in de vraag.
                Grondbank                  Voor de Grondbank heeft de gemeente Gouda een voorziening getroffen. Het risico
                                           bestaat dat deze voorziening niet hoog genoeg is. De huidige waardering is gebaseerd op
                                           de in provinciale plannen vastgelegde perspectieven voor ontwikkeling van de Zuidplas.
                                           De komende jaren zullen de gronden opnieuw worden gewaardeerd op basis van de
                                           huidige BBV-regelgeving. Eind 2019 kan worden beoordeeld of de voorziening toereikend
                                           is gebleken.




86      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Risico             Sub aanduiding      Toelichting
categorie
Overige procesrisico’s
Open eind          Buig                De te verwachten tekorten op de BUIG zijn meerjarig in de begroting verwerkt.
sociaal                                De verwachting is dat er door de ingezette maatregelen in 2022 geen tekorten meer zijn.
                                       Het risico op nadeel op de BUIG is daarmee op termijn geminimaliseerd.
Samenwerkings O.a. Promen, ICT E-HRM   De gemeente werkt met veel partijen samen (veelal in gemeenschappelijke regelingen) en
verbanden                              op diverse terreinen. Bij deze samenwerking kunnen financiële en andere risico's zich
                                       voordoen waar de gemeenten geen directe invloed op kan uitoefenen. Te denken valt aan
                                       uittredingen van deelnemers, veranderende wetgeving.
Informatie-                            Informatieveiligheid gaat over de beschikbaarheid, vertrouwelijkheid en integriteit van de
veiligheid                             informatievoorziening. Door het uitvoeren van de Baseline Informatiebeveiliging
                                       Gemeenten wordt via 303 beveiligingsmaatregelen de gemeentelijke informatievoorziening
                                       beschermt. Of en hoe een maatregel wordt ingezet hangt af van risicoanalyse en kosten/
                                       baten-analyse.
                                       Ten aanzien van beschikbaarheid kan het voorkomen dat een kritieke enkelvoudige
                                       glasvezel verbinding wordt verbroken waardoor ICT voorzieningen niet of beperkt
                                       beschikbaar zijn totdat de verbinding is hersteld.
                                       Ten aanzien van vertrouwelijkheid kan door phishing mails informatie ontfutselt worden.
                                       Ten aanzien van integriteit kan door ransomware productie- en back-up data vercijferd
                                       worden en daarmee verloren gaan.
Privacy                                Gemeenten verwerken voor de uitvoering van hun taken persoonsgegevens. Op grond van
                                       de op 25 mei 2018 in werking getreden Europese Algemene Verordening
                                       Persoonsgegevens zijn gemeenten ertoe gehouden om zorgvuldige verwerking van deze
                                       gegevens aantoonbaar te waarborgen. De nieuwe wetgeving is stevig, onder andere door
                                       het stellen van hoge boetes die kunnen oplopen tot 20.000.000 of 4% van de jaaromzet als
                                       die hoger is.
                                       Daarnaast zijn de inhoudelijke eisen streng, zoals het aanstellen van een data protection
                                       officer, het uitvoeren van risicoanalyses, zogenoemde privacy impact assessments (PIA’s)
                                       en het hebben van een actueel verwerkingenregister. Het risico blijft altijd aanwezig dat
                                       persoonsgegevens onzorgvuldig worden verwerkt, waaruit datalekken kunnen ontstaan.
                                       Dit kan leiden tot financiële schade, in een uiterst geval tot een boete van 20 mln. Ook
                                       kunnen datalekken of incidenten betrokkenen ernstig schaden en kan imagoschade
                                       ontstaan voor de organisatie als een lek of incident bijvoorbeeld in de media veel aandacht
                                       krijgt.
Geheugen van                           Het Geheugen van Gouda is een groots opgezet programma waarbij een centraal
Gouda                                  organisatiegeheugen wordt opgezet met een focus op zaakgericht werken en centrale
                                       opslag van documenten. Risico van niet of niet op tijd leveren en de technische realisatie
                                       blijft aanwezig. Daarnaast het risico van verlengen van contracten al dan niet als direct
                                       gevolg van de vertraging.
Lagere uitkering                       Risico is dat de inkomsten uit het Gemeentefonds afwijken van wat in de begroting
AU                                     geraamd is, door: ontwikkelingen in het accres (het fonds is via de normeringssystematiek
                                       gekoppeld aan de ontwikkeling van de accres relevante uitgaven ( ARU) van het rijk);
                                       ontwikkelingen in de verdeelmaatstaven (bijvoorbeeld aantal inwoners / woonruimten);
                                       effecten van taakmutaties (bijvoorbeeld bij nieuwe taken voor gemeente), effecten van
                                       onder- en overschrijdingen van het plafond van het BTW-compensatiefonds, de
                                       mogelijkheid van een eenzijdige korting door een nieuw kabinet en herverdelingen binnen
                                       of periodiek onderhoud van het Gemeentefonds
Langdurige                             Het kan voor komen dat één of meerdere ict-voorzieningen (langdurig) niet beschikbaar
uitval                                 zijn. Hierdoor kunnen problemen ontstaan. Het kan bijvoorbeeld zijn dat bepaalde
                                       producten of diensten niet kunnen worden afgegeven of dat beveiligingssystemen niet
                                       werken. Hoewel de kans op uitval klein wordt geschat, kan de impact groot zijn. Bijkomend
                                       risico is dat de ict ondersteuning van andere gemeenten mogelijk niet kunnen worden
                                       uitgevoerd. Dit kan weer leiden tot mogelijke schade claims.
Rampen-                                Op het grondgebied van de gemeente zijn bedrijven gevestigd die met gevaarlijke stoffen
bestrijding                            werken. Verder worden gevaarlijke stoffen vervoerd over de weg en het spoor. Ingeval van
                                       een incident kan milieuschade optreden. Het gaat verder om andere rampen zoals
                                       overstromingen, grote branden, langdurige uitval nutsvoorzieningen.
SISA                                   De gemeente ontvangt allerlei specifieke uitkeringen welke verantwoord dienen te worden
                                       via de systematiek van Single Information Single Audit (SISA). Indien de verantwoording
                                       niet of onvoldoende invulling krijgt, loopt de gemeente het risico dat de uitkering niet als
                                       een rechtmatige besteding wordt aangemerkt en terugbetaald moet worden. Naast het
                                       risico van terugbetaling, bestaat er een financieel risico als gevolg van extra
                                       werkzaamheden door de accountant en/of ambtelijke inzet.
Volumerisico                           De gemeente onttrekt geld van de geld- en kapitaalmarkt om gemeentelijke doelstellingen
                                       te realiseren. Voor het onttrekken van geld, betaalt de gemeente een vergoeding (rente).
                                       De rente wordt vervolgens intern doorbelast aan het betreffende project of
                                       dienstonderdeel. Als door omstandigheden het investeringsvolume achterblijft bij de
                                       ramingen betekent dit dat er minder doorbelast kan worden aan het betreffende project. Dit
                                       brengt financiële- en beheerstechnische risico's met zich mee.
BDV en MO                              De overige risico´s inzake bedrijfsvoering (BDV) en in het maatschappelijk domein (MO).
overige                                Risico´s waardoor de continuïteit van de bedrijfsvoering in gevaar komt zoals uitval,
                                       langdurige ziektes, grote uitstroom en problemen met invullen vacatures. Verder de




                                                                                                      Jaarstukken 2018           87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Risico             Sub aanduiding           Toelichting
categorie
                                            overige risico´s in het maatschappelijk domein naast BUIG en Jeugd. Zoals het risico van
                                            de open einde regelingen in het sociaal domein. Het risico bestaat dat er een groter
                                            beroep op deze regelingen wordt gedaan.
Juridisch          Aansprakelijkheid        Niet of onvoldoende nakomen van contractuele afspraken en toezeggingen, onzorgvuldig
                                            handelen of onjuiste toepassing van regelgeving kan ertoe leiden dat de gemeente
                                            aansprakelijk wordt gesteld voor schade. Deze schade kan ontstaan in het openbaar
                                            gebied (letselschade, materiële schade, evenementen etc.) of door handelen/nalaten
                                            gemeente (onterecht weigeren/verlenen vergunning, werken in de openbare ruimte) hetzij
                                            door ontbreken van verzekeringsdekking(contractuele aansprakelijkheid) alsook door
                                            ontoereikende dekking.
                                            De kans gerelateerd aan ervaringscijfers is laag. Wel kan de impact groot zijn. Bij
                                            aansprakelijkheid geldt een eigen risico van € 50.000,00 voor zaak-, letselschade en
                                            vermogensschadeclaims. Dit betekent dat in veel gevallen de schade beperkt (kan) blijven
                                            tot maximaal € 50.000. Schaden ten gevolge van werkzaamheden worden gedekt door
                                            een (doorlopende) CAR-verzekering. Deze verzekering heeft een eigen risico van
                                            € 5.000,00. Er blijven situaties denkbaar dat schades niet worden 'gedekt' door een
                                            verzekering.
                                            De gemeente kan ook aansprakelijk worden gesteld voor schade als gevolg van op
                                            zichzelf rechtmatig handelen, bv. door werkzaamheden in het openbaar gebied doordat
                                            winkels en of bedrijven moeilijk bereikbaar zijn (gederfde winst).
Juridisch          Garantstellingen         De gemeente kan aansprakelijk worden gesteld voor schade als gevolg van op zichzelf
                                            rechtmatig handelen, bv. door werkzaamheden in het openbaar gebied doordat winkels en
                                            of bedrijven moeilijk bereikbaar zijn (gederfde winst).

De toekomstige kasstromen bij grondexploitaties leveren per definitie risico’s op. Opbrengsten kunnen tegenvallen, terwijl
ook de kosten hoger kunnen uitvallen. Deze risico’s kunnen worden gekwantificeerd, waarbij ervan uit wordt gegaan dat er
een kans bestaat dat opbrengsten en kosten met 10% tegenvallen. Het benodigd weerstandsvermogen voor
grondexploitaties komt dan uit op € 9.194.827.

De simulatie die is uitgevoerd met betrekking tot de overige procesrisico’s (going concern) levert een benodigd
weerstandsvermogen op van € 8.405.385. Daarbij wordt het gebruikelijke zekerheidspercentage van 90% gehanteerd.

Het benodigd weerstandsvermogen voor 2019 bedraagt dan bij het opmaken van deze jaarrekening in totaal € 17.600.212.
De toename ten opzichte van het benodigd weerstandsvermogen, zoals vermeld in de programmabegroting 2019, is het
gevolg van een verbetering van de toepassing van de berekeningsmethoden.

4.2.3.3 Beoordeling weerstandsvermogen
Door het beschikbaar weerstandsvermogen te delen door het benodigd weerstandsvermogen wordt de ratio
weerstandsvermogen van de gemeente verkregen. Deze weerstandsratio kan als volgt beoordeeld worden.

Waardering                                Ratio                     Betekenis
A                                         >2,0                      Uitstekend
B                                         1,4-2,0                   Ruim voldoende
C                                         1,0-1,4                   Voldoende
D                                         0,8-1,0                   Matig
E                                         0,6-0,8                   Onvoldoende
F                                         < 0,6                     Ruim onvoldoende

Het beschikbaar weerstandsvermogen moet minimaal gelijk zijn aan het benodigd weerstandsvermogen om voldoende
weerstand te kunnen bieden als de risico’s zich daadwerkelijk voordoen.

De weerstandsratio kan voor Gouda ultimo 2018 als volgt worden berekend:

Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                            2017                               2018
Beschikbaar weerstandsvermogen (zie par. 4.2.3.1)                                           28.056                            31.703
Benodigd weerstandsvermogen (zie par. 4.2.3.2)                                              13.922                            17.600
Weerstandsratio                                                                                2,0                                1,8

De weerstandsratio loopt terug van 2,0 (gecorrigeerde ratio ultimo 2017) naar 1,8 ultimo 2018 als gevolg van de verdere
verbetering van de toepassing van de berekeningssystematiek. Een ratio van 1,8 betekent dat de weerstandsratio de
kwalificatie van ruim voldoende heeft om risico’s in financiële zin op te vangen. De doelstelling van deze coalitie is, om de
weerstandsratio op een verantwoord niveau te houden, dat wil zeggen: minimaal van voldoende niveau.




88          Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>4.2.4 Kengetallen
Het opnemen van financiële kengetallen in de begroting en de jaarstukken past in het streven naar meer transparantie. Ook
geven de kengetallen meer inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie en de baten en lasten van de gemeente. Het
biedt de mogelijkheid om normen te stellen, net als bij de beoordeling van het weerstandsvermogen gebeurt. We relateren
de normering zoveel mogelijk aan normen die door de VNG zijn voorgesteld.

In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is bepaald dat gemeenten vijf financiële kengetallen moeten opnemen in
de begroting en de jaarstukken.

                                                    Rekening 2017      Begroting 2018     Rekening 2018      VNG normering
Netto schuldquote                                             119,1%             115,6%             107,3%        < 90 %
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen             115,6%             112,2%             106,4%        < 90 %
Solvabiliteitsratio                                            12,7%              12,5%              15,1%        > 20 %
Grondexploitatie                                                3,3%               3,2%               6,8%        > 0,0 %
Structurele exploitatieruimte                                   3,2%               2,7%               3,6%        > 0,0 %
Belastingcapaciteit                                          139,0%              137,8%             137,9%       100,0%


4.2.4.1 Toelichting
Netto schuldquote
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De
netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. De
exploitatiebaten voor bestemming zijn gestegen, waardoor de netto schuldquote daalt. Een hoge netto schuldquote hoeft op
zichzelf geen probleem te zijn. Of dat het geval is valt niet direct af te leiden uit deze quote zelf, maar hangt af van andere
factoren. De verschuiving van de netto schuldquote van 2017 ten opzichte van 2018 wordt voornamelijk veroorzaakt
doordat er in 2018 een mindere liquiditeitsbehoefte (netto vlottende schuld) was. Een netto schuldquote van 90% blijft
wenselijk en een hogere schuldquote dan 90% kan zorgelijk zijn. Met 107% blijft deze quote onze aandacht houden.

Netto schuldquote, gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Hierbij is de netto schuld verminderd met verstrekte leningen aan de woningcorporaties en overige verstrekte leningen. Een
hoge schuld kan worden veroorzaakt doordat er leningen zijn afgesloten en die gelden vervolgens worden doorgeleend aan
bijvoorbeeld woningbouwcorporaties, die op hun beurt weer jaarlijks aflossen. In dat geval hoeft een hoge schuld geen
probleem te zijn. Deze correctie vindt plaats door de netto schuld te verminderen met verstrekte leningen aan de
woningcorporaties en overige verstrekte leningen.

Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe
hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De VNG hanteert als richtlijn een minimum
omvang van 20% als norm. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen, hoeft een hoge schuld geen
probleem te zijn. Ten opzichte van 2017 valt het percentage van de solvabiliteit iets hoger uit, omdat het eigen vermogen in
2018 is toegenomen met het jaarresultaat. De eindstand van het eigen vermogen is relatief hoog met € 63 miljoen. De
uitkomst van circa 15% kan daarom als redelijk worden ervaren.

Grondexploitatie
De afgelopen jaren is gebleken dat de grondexploitatie een forse impact kan hebben op de financiële positie van een
gemeente. De boekwaarde van de voorraden grond is dan ook van groot belang, omdat deze waarde bij de verkoop moet
worden terugverdiend. Voor de berekening van dit kengetal wordt de balanswaarde (= boekwaarde gecorrigeerd met de
voorzieningen) van de niet in exploitatie genomen gronden en de bouwgrond in exploitatie (onderhanden werken) bij elkaar
opgeteld en gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in een percentage. Hoe hoger het kengetal hoe hoger het risico
voor de exploitatie indien het terugverdienen onverhoopt niet geheel lukt. De VNG adviseert dat 15% een acceptabele
omvang van dit kengetal is. De accountant zal jaarlijks moeten beoordelen in hoeverre de boekwaarde van de
bouwgronden in exploitatie kan worden terugverdiend.

De boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie is ook van invloed op beide schuldquotes en op de solvabiliteitsratio,
omdat de bouwgronden zijn gefinancierd met vreemd vermogen. De verwachte boekwaarden (exclusief voorziening) van de
bouwgronden in exploitatie bedraagt € 23,7 miljoen.

Structurele exploitatieruimte
De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de
structurele onttrekkingen en toevoeging aan reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.
Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt, dat wil zeggen dat de
structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Een
negatief percentage betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt. Ons positief percentage laat
zien dat de structurele lasten volledig en incidentele lasten deels worden gedekt door structurele baten.




                                                                                                    Jaarstukken 2018         89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten (bestaande uit de afvalstoffen- en rioolheffing van een
meerpersoonshuishouden en de OZB met een gemiddelde WOZ-waarde) te vergelijken met het landelijk gemiddelde van
het voorgaande jaar en uit te drukken in een percentage. Dit gebeurt op begrotingsbasis. Een belastingcapaciteit van 100%
betekent dat de woonlasten op het landelijk gemiddelde liggen. Zoals uit bovenstaande tabel blijkt zitten wij boven het
landelijk gemiddelde. De stijging van de percentages wordt veroorzaakt door met name de toename van het tarief voor de
rioolheffing. Zie hiervoor ook de paragraaf lokale heffingen.

4.2.4.2 Conclusie
De kengetallen laten een gemengd beeld zien. Gouda heeft ten opzichte van de VNG-norm een hoge schuldpositie die van
invloed is op de omvang van de beide schuldquotes en op de solvabiliteitsratio. De financiering van de grondpositie met
vreemd vermogen maakt onderdeel uit van deze schuldpositie. Het uitgangspunt is overigens dat deze investeringen op
termijn worden terugverdiend uit de verkoop van de gronden. Tevens is onze gemeentelijke portefeuille grondexploitaties
beperkt, wat ook tot uitdrukking komt in het lage percentage.

Het solvabiliteitsratio bedraagt circa 15%. Dit is een gevolg van een stijging van de algemene reserve. De structurele
exploitatieruimte laat zien dat de structurele lasten (waaronder, die samenhangend met de schuldenlast van de gemeente
(rente en aflossing)) in 2018 volledig gedekt worden door structurele baten. De woonlasten liggen boven het landelijke
gemiddelde.




90      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>4.3 Onderhoud kapitaalgoederen
4.3.1 Inleiding
Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van de jaarrekening. Kapitaalgoederen zijn nodig om de gemeentelijke diensten
te kunnen leveren. Voorbeelden zijn wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken als bruggen, kademuren en
viaducten, verkeersmaatregelen, watergangen en havens, openbaar groen, speelvoorzieningen, riolering en gemeentelijke
gebouwen.

In deze paragraaf is per groep kapitaalgoederen aangegeven waarop het onderhoudsbeleid is gebaseerd en wat het
onderhoud heeft gekost.

Het onderhoudsbeleid is gebaseerd op de volgende door de raad vastgestelde nota's:
Nota                                                                    Datum vaststelling
Nota onderhoud schoolgebouwen (tbv de schoolgebouwen die niet aan de    Vastgesteld op 12-12-2005
schoolbesturen zijn overgedragen)
Kadernota Vastgoed                                                      Vastgesteld op 12-12-2012
Nota kwaliteitsplan openbare ruimte (KOR)                               Vastgesteld op 03-10-2005, actualisatie ter
                                                                        kennisname in 2014 aan de raad aangeboden
Nota Lange Termijn Investeringen (LTI)                                  Vastgesteld op 25-05-2011
Nota beheerplan Groot- en Vervangingsonderhoud (GoVo)                   Vastgesteld op 10-11-2012, actualisatie ter
                                                                        kennisname in november 2018 aan de raad
                                                                        aangeboden
Nota verbreed gemeentelijk rioleringsplan (vGRP)                        Vastgesteld op 17-12-2014
Nota Sport en Bewegen in Gouda 2022                                     Vastgesteld op 05-07-2017

In onderstaande tabel is het niveau aan lasten samengevat:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                  Begroting 2018             Realisatie 2018
Onderwijsgebouwen
Groot onderhoud via voorziening                                                                139                        61
Dagelijks onderhoud                                                                            204                      167
Gemeentelijke objecten en gebouwen
Groot onderhoud via voorziening                                                               1.207                     832
Dagelijks onderhoud                                                                            223                      212
Openbare ruimte
Groot onderhoud via voorziening                                                               2.899                    3.220
Investeringsbudget PP-CIP en PP-LTI                                                           5.182                    4.559
Investeringsbudget PP- Invest Maatschappelijk nut                                             3.500                    3.441
Dagelijks onderhoud (exploitatie)                                                             9.777                    7.880
Rioleringen
Totaal lasten exploitatie (incl. btw)                                                        10.975                   11.984
Sportfaciliteiten
Groot en dagelijks onderhoud loopt via Sport.Gouda                                               0                         0
TOTAAL                                                                                       34.106                   32.356


4.3.2 Onderwijsgebouwen
Beleid
De gemeente is verantwoordelijk voor onderwijshuisvesting van het primair en voortgezet onderwijs. Die
verantwoordelijkheid vertaalt zich in een zorgplicht voor de huisvesting van de scholen en voldoende gymzalen voor
bewegingsonderwijs. De schoolbesturen zijn juridisch eigenaar van hun schoolgebouwen. De gymzalen zijn in beheer bij
Sport.Gouda. De “Nota onderhoud schoolgebouwen” voldoet nog. De nota geldt voor een beperkt aantal schoolgebouwen,
namelijk de 6 zogeheten “bruikleenscholen”, die in eigendom zijn bij de gemeente. Voor de overige schoolgebouwen zijn de
schoolbesturen verantwoordelijk voor het onderhoud en het onderhoudsniveau.

Financiële middelen
Voor het onderhoud van de bruikleenscholen (dit zijn schoolgebouwen waarvan de gemeente de eigenaar is) blijven
middelen nodig. Door een jaarlijkse dotatie aan de voorziening worden fluctuaties in de onderhoudsuitgaven binnen de
voorziening opgevangen. Daarnaast is jaarlijks een bedrag van € 102.000 beschikbaar voor de 14 gymnastiekzalen die in
beheer zijn bij Sport.Gouda.




                                                                                                 Jaarstukken 2018         91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Het verloop van deze voorziening in 2018 was als volgt:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                      Begroting 2018     Realisatie 2018             Verschil
Stand 1 januari 2018                                                                                383
Toevoegingen                                                                      139               139                     0
Onttrekkingen                                                                     139                 61                   78
Stand 31 december 2018                                                                              461

Voorbeelden van onderhoud dat in 2018 aan onderwijsgebouwen is uitgevoerd:
■ Regenboogschool Winterdijk: terreinaanpassing, schilderwerk, vervanging tl-armaturen en aanbrengen
  brandveiligheidsvoorzieningen;
■ vervanging rookgasafvoer pand Burg. Martenssingel 15;
■ vervangen hekwerk Winterdijk 10;
■ onderhoud CV- en luchtbehandelingsinstallaties diverse panden;
■ Casimirschool Herpstraat: schilderwerkzaamheden, terreinophoging en vervanging bestrating, vloerbedekking vervangen.


dagelijks onderhoud
De gemeente is verantwoordelijk voor het dagelijks onderhoud van de zes bruikleenscholen. Gebruik vindt plaats op basis
van medegebruiksovereenkomsten. De schoolbesturen zijn verantwoordelijk voor al het onderhoud aan hun
schoolgebouwen. Hiervoor ontvangen zij een vergoeding van het Rijk. Sport.Gouda onderhoudt de gymnastieklokalen.

In 2018 zijn aan het dagelijkse onderhoud de volgende middelen besteed:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                      Begroting 2018     Na wijzigingen     Realisatie 2018
Dagelijks onderhoud bruikleenscholen                                               99               204                  167


4.3.3 Gemeentelijke gebouwen en objecten
Beleid
Het Meerjarig Onderhoudsplan (MOP) 2014-2019 is opgesteld op basis van de onderhoudsbehoefte per object. Het uit te
voeren onderhoud wordt per jaar binnen het beschikbare budget geprioriteerd op basis van de onderhoudsconditie van een
object en de daarmee samenhangende risico’s.

De Brandweerkazerne, het Huis van de Stad, de Goudse Schouwburg en de Stationsgarage hebben een eigen
onderhoudsvoorziening. De onderhoudsbehoefte van de Schouwburg is over de hele onderhoudscyclus tot en met 2019
echter aanzienlijk groter dan de jaarlijkse toevoeging aan de voorziening Schouwburg. De algemene
onderhoudsvoorziening biedt ruimte om een extra bijdrage te leveren aan het onderhoud van de Schouwburg.

Financiële middelen
planmatig / groot onderhoud
Het planmatig en groot onderhoud komt ten laste van een vijftal onderhoudsvoorzieningen (groot onderhoud
brandweerkazerne, schouwburg, Huis van de Stad, Stationsgarage en gemeentelijke objecten). Vanuit de diverse
programma's vinden toevoegingen plaats aan deze voorzieningen.

Het verloop van deze voorzieningen was in 2018 als volgt:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                      Begroting 2018     Realisatie 2018             Verschil
Stand 1 januari 2018                                                                               2.087
Toevoegingen                                                                    1.077              1.085                   -8
Onttrekkingen                                                                   1.207               832                  375
Stand 31 december 2018                                                                             2.340

Voorbeelden van onderhoud dat in 2018 is uitgevoerd:
• Herstel van molen technische werken van molen ’t Slot en Molen De Roode Leeuw;
• Herstel en inrichting van straatwerk en realiseren van een nieuw hek voor kinderdagverblijf Het Paradijsje aan de
  Wilhelmina van Pruisenlaan 417;
• Vervangen van CV ketels aan de Nieuwe Markt 4;
• Vervangen van dakpannen gebouw De Kinderboerderij;
• Vervangen van bitumen dakbedekking Brandweergebouw;
• Opschonen sloten in de Oostpolder;
• Herstel houtrot Lethmaetstraat 45;
• Buitenschilderwerk diverse gebouwen;
• Herinspectie onderhoudsbehoefte gemeentelijke vastgoedportefeuille voor de periode 2019 tot 2024.




92      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>dagelijks onderhoud
Voor dagelijks onderhoud aan de gemeentelijke panden (contractonderhoud en klachtenonderhoud) zijn de volgende
middelen besteed:

Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018     Na wijzigingen   Realisatie 2018
Dagelijks onderhoud                                                             225                223                 212


4.3.4 Openbare ruimte (wegen en kunstwerken, water en groen)
Beleid
Voor het dagelijks beheer van de stad wordt gewerkt met een landelijke beeldsystematiek op basis van de CROW-normen.
Het kwaliteitsplan is hierop aangepast.

Het dagelijks onderhoud wordt deels uitgevoerd door Cyclus, deels is dit onderhoud via aanbestedingsprocedures opnieuw
gegund aan marktpartijen. Dit heeft te maken met de terugname van de taak beheer Openbare Ruimte waarbij Cyclus tot
en met 2018 nog de uitvoerende partij was voor onder meer dagelijks onderhoud verhardingen en riolering. De gemeente
controleert de kwaliteit van het onderhoud maandelijks op 100 willekeurige punten.

Sinds 2011 worden investeringen in bruggen, tunnels en beschoeiingen geactiveerd. Jaarlijks wordt een beheerplan groot
onderhoud en vervangingsonderhoud (GoVo) opgesteld met een 8 jarige doorkijk. Dit beheerplan wordt eenmaal per 2 jaar
(in de even jaren) aan de raad aangeboden, recentelijk in november 2018.

Het vernieuwde Besluit Begroting en Verantwoording schrijft voor dat met ingang van 2017 alle investeringen in de
openbare ruimte met maatschappelijk nut (bijvoorbeeld wegen) geactiveerd moeten worden. Daartoe is een reeks
budgetten "Investeringen maatschappelijk nut" opgenomen. Verrekening vindt plaats op basis van de daadwerkelijke
investeringsuitgaven. De dotatie aan de voorziening groot onderhoud is met ingang van 2017 verlaagd met een identiek
bedrag.

Financiële middelen
groot en vervangingsonderhoud openbaar gebied (projectprogrammering, PP)
De kosten van het groot en vervangingsonderhoud worden verrekend met de voorziening groot onderhoud openbare
ruimte. Vanuit de diverse programma's vinden dotaties aan de voorziening plaats. In de toevoeging aan de voorziening
wordt rekening gehouden met een vermindering van de dotatie als gevolg van de kapitaallasten van de Lange Termijn
Investeringen.

Het verloop van deze voorziening was in 2018 als volgt:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018    Realisatie 2018           Verschil
Stand 1 januari 2018                                                                             5.321
Toevoegingen                                                                   3.275             3.275                    0
Extra toevoegingen                                                                                 808                 -808
Onttrekking                                                                    2.899             3.220                 -321
Stand 31 december 2018                                                                           6.184

Een structureel CIP investeringsbudget van € 1,28 miljoen is beschikbaar ter dekking van de kosten van een deel van de
vervangingsinvesteringen. De kapitaallasten hiervan komen ten laste van de algemene middelen.

Investeringen maatschappelijk nut (bedragen * € 1.000)                Begroting 2018    Realisatie 2018           Verschil
Uitgaven                                                                       3.500             3.441                   59

Voorbeelden van groot onderhoud en investeringsuitgaven 2018:
• Vervangen openbare verlichting;
• Vervangen duikers;
• Vervanging kademuur Walvisstraat;
• Herstellen asfaltdeklagen;
• Vervanging kademuur Kattensingel;
• Herstraten elementenverharding;
• Vervangen speelvoorzieningen.

dagelijks onderhoud
Voor het uitvoeren van het dagelijks onderhoud zijn de volgende middelen in de programma's 5 en 6 beschikbaar:
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2018     Na wijzigingen   Realisatie 2018
Wegen                                                                          6.787             6.291              4.853
Water                                                                           537                270                 263
Groen                                                                          2.775             3.216              2.765




                                                                                               Jaarstukken 2018          93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Voorbeelden van dagelijks beheer en onderhoud dat in 2018 is uitgevoerd:
• Diverse reparaties aan wegen en riolen;
• Reinigen openbare ruimte;
• Groenonderhoud openbare ruimte;
• Snoeiwerkzaamheden aan bomen in de stad;
• Oplossen van diverse meldingen van burgers;
• Levering van diverse adviezen en rapportages.

4.3.5 Riolering
Beleid
In december 2014 is het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2014 - 2018 door de raad vastgesteld. Hierin is ook een
toekomstbestendige financieringssystematiek van de rioolkosten opgenomen. In 2018 is gewerkt aan het nieuwe GRP
2019-2023 dat in het eerste kwartaal 2019 in de raad behandeld wordt.

Financiële middelen
In het gemeentelijke rioleringsplan zijn jaarlijkse bedragen opgenomen per onderhouds- of vervangingscategorie, benodigd
voor de uitvoering van het plan. Middelen voor groot onderhoud, kapitaallasten van vervangingsinvesteringen en dagelijks
onderhoud zijn hierin bij elkaar genomen. Het totaal van deze bedragen is gelijk aan het totaal dat aan gemeentelijke
rioleringsheffing zal worden ontvangen. Aan de hand van de actuele kosten- en heffingsontwikkelingen worden jaarlijks de
tarieven rioolheffing door de raad vastgesteld. De verschillen tussen jaarlasten en jaaropbrengsten worden verrekend via de
voorziening riolering.

Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                       Begroting 2018     Realisatie 2018           Verschil
Stand 1 januari 2018                                                                                9.867
Exploitatielasten (incl BTW)                                                    10.975             11.984             -1.009
Opbrengst rioolheffing                                                          15.373             15.657               -284
Stand 31 december 2018                                                                             13.540

Voorbeelden van rioleringswerkzaamheden die in 2018 zijn uitgevoerd:
• dagelijks onderhoud riolering en gemalen
• baggeren diverse watergangen
• rioolvervanging Weidebloemkwartier
• rioolvervanging Raam
• werkzaamheden opstellen Gemeentelijk Rioleringsplan
• relinen duiker Burgemeester van Reenensingel

4.3.6 Sportgebouwen
Beleid
De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud van de sporthallen, gymnastieklokalen en het Groenhovenbad in
Gouda. Sport.Gouda verzorgt voor de gemeente de uitvoering van het groot- en dagelijks onderhoud. Zij voert dit
onderhoud in nauwe samenspraak met de sportclubs uit. De sportclubs onderhouden zelf hun eigen accommodaties.

De dienstverleningsovereenkomst met Sport.Gouda is eind 2017 met een periode van vijf jaar verlengd. Na deze periode
kan, op basis van een evaluatie, besloten worden om nogmaals met vijf jaar te verlengen.

Financiële middelen
Voor het onderhoud is in programma Jeugd, Onderwijs en Sport € 231.000 opgenomen als onderdeel van de
dienstverleningsovereenkomst met Sport.Gouda. Dit bedrag is gebaseerd op het in de nota onderhoud sporthallen en
zwembaden gekozen onderhoudsniveau.

Groot onderhoud
Het meerjaren onderhoudsplan is in 2015 jaar opgesteld en loopt tot en met 2024. Tweejaarlijks wordt het meerjaren
onderhoudsplan geactualiseerd.

Dagelijks onderhoud
Het contractonderhoud (jaarlijkse onderhoudsbeurten van installaties, schilderwerk, servicecontracten voor de lift) en het
klachtenonderhoud maken deel uit van de meerjaren onderhoudsplannen.




94       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>4.4 Financiering
4.4.1 Inleiding
In deze paragraaf wordt besproken hoe de gemeente Gouda in 2018 is omgegaan met de vermogenspositie en het beheer
van de geldstromen. Ook de uitvoering van het in de begroting 2018 voorgenomen treasurybeleid komt aan bod.

4.4.2 Belangrijkste conclusies
De belangrijkste conclusies uit de paragraaf financiering zijn:
• De omvang van de schuldpositie per 31 december bedraagt € 292 miljoen en ligt onder het schuldenplafond van
  € 315 miljoen;
• De omvang van de schuldpositie per 31 december ligt € 1 miljoen hoger dan eind 2017 en € 1,3 miljoen lager dan
  begroot;
• Uit renteoverwegingen zijn in 2018 geen langlopende leningen aangetrokken;
• Het renteresultaat bedraagt € 1,7 miljoen (20%);
• Gouda heeft voldaan aan de voorschriften van de wet Fido (kasgeldlimiet en renterisiconorm).

4.4.3 Beleid
Het treasurybeleid is gericht op een efficiënte financiering zodat de gemeente haar publieke taak op verantwoorde wijze kan
uitvoeren. Dit binnen de kaders van de wet Financiering decentrale overheden (Fido), die nader is uitgewerkt in het
gemeentelijk treasurystatuut.

Bij de begroting 2018 zijn de volgende speerpunten van treasurybeheer en -beleid vastgelegd.

Prioriteiten               Kwalitatieve doelstelling             Kwantitatieve doelstelling       Realisatie
Beheersen omvang           Verdere verlaging van de schuldquote. Netto schuldquote < 90%          Gedaald van 119,1% (ultimo 2017)
leningenportefeuille                                                                              naar 107,3% (ultimo 2018)
Beheersen                  ■ Afstemmen beschikbare middelen         ■ Kasgeldlimiet: 8,5%         ■ Kasgeld < 8,5%
financieringsbehoefte        op benodigde middelen ten aanzien ■ Renterisiconorm op vaste         ■ Renterisico vaste schuld < 20%
                             van zowel volume als looptijd;           schuld: 20%                 ■ Diverse kortlopende uitzettingen bij
                           ■ Financieringsbehoefte dekken door ■ Limiet schatkistbankieren          Agentschap ministerie van
                             aantrekken vreemd vermogen tegen         0,75%                         Financiën (schatkistbankieren)
                             zo profijtelijk mogelijke voorwaarden.
Optimaliseren              Rentekosten van opgenomen             Het gemiddelde                   ■ In 2018 is € 22,5 miljoen minder aan
leningenportefeuille o/g   geldleningen zo laag mogelijk houden. rentepercentage op                 langlopende leningen opgenomen
                                                                 langlopende leningen ten           dan begroot;
                                                                 minste constant houden.          ■ De gemiddelde rentevoet is
                                                                                                    gestegen van 3,42% naar 3,54%.
Beheersen renterisico's    Door betrouwbare cashflowplanningen Waar mogelijk vastleggen van       De financieringsbehoefte is waar
                           van investeringen en grondexploitaties (lage) rentpercentages bij      mogelijk met kort geld gedekt, zonder
                           fixeren van het renteniveau voor in de verwachte rentestijgingen.      overschrijding van de kasgeldlimiet.
                           toekomst benodigde
                           financieringsmiddelen.
Onderhouden                Het 'in control' houden van de        Van treasurytransacties is een   In 2018 conform de doelstellingen
administratieve            treasuryfunctie.                      getekende dealslip aanwezig.     uitgevoerd.
organisatie van de
treasuryfunctie
Onderhouden                Cashflowprognoses zijn dermate        De cashflowprognoses met        De volatiliteit in geldstromen neemt
cashflowprognose           betrouwbaar dat deze kunnen dienen    horizon < 2 jaar zijn voldoende toe, waardoor de horizon van 2 jaar
                           als stuurinstrument.                  betrouwbaar.                    onder druk staat.

In het treasurystatuut is vastgelegd dat de gemeente Gouda streeft naar de aanschaf en het gebruik van duurzame
financiële producten en de samenwerking met duurzame, financiële instellingen.

De in 2018 gesloten geldleningen zijn alle afgesloten bij BNG Bank (18 leningen),

BNG Bank kwalificeert als duurzame financiële instelling door het actieve beleid op het gebied van Maatschappelijk
Verantwoord Ondernemen. Dit is bevestigd door een toonaangevend ratingbureau op het gebied van duurzaamheid Oekom
Research. Als sterke punten ziet Oekom onder meer het sterke maatschappelijke karakter van de leningenportefeuille en
de initiatieven op het gebied van financiering van duurzame investeringen. Hiermee is aan de gestelde voorwaarde
voldaan.




                                                                                                            Jaarstukken 2018            95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>4.4.4 Rente
De gehanteerde rentetarieven zijn als volgt.

                                                                         Jaarrekening 2017 Begroting 2018 na Jaarrekening 2018
                                                                                                    wijziging
Omslagrente                                                                           3,00%          2,75%                        2,75%
Rekenrente over boekwaarde grondexploitaties                                          3,20%          3,20%                        2,97%
Rekenrente in de grondexploitaties                                                    3,42%          3,42%                        3,42%

Renteontwikkeling
De lage inflatie leidt al enkele jaren tot lage rentetarieven op de geld- en kapitaalmarkt. De rente op de kapitaalmarkt is in
geheel 2018 redelijk constant gebleven en bedroeg rond 1,5% voor lineair lossende geldleningen met een looptijd van 20
jaar. Ook de rente op de geldmarkt (de korte rente) bleef constant en was over geheel 2018 negatief. Kortlopende leningen
van 1 maand werden in 2018 aangetrokken tegen gemiddeld 0,35% negatief.

Renteresultaat
De gemeente rekent de rentekosten voor investeringen intern door met een percentage van 2,75% en voor lopende
grondexploitaties van 2,97%. Het gemiddelde rentepercentage dat de gemeente werkelijk over haar langlopende en
kortlopende financieringsmiddelen betaalt is 3,50%. Het verschil tussen de vooraf geraamde rentelasten en de werkelijke
rentelasten vormt het renteresultaat. Het renteresultaat voor 2018 bedraagt € 1,7 miljoen.

In het BBV is opgenomen dat de paragraaf financiering ook inzicht moet geven in:
• De rentelasten
• Het renteresultaat
• De wijze waarop rente wordt toegerekend aan investeringen, grondexploitaties en projecten

Met onderstaand schema wordt invulling gegeven aan dit inzicht.




Schema rentetoerekening jaar 2018
     Omschrijving
a     De externe rentelasten voor de korte en lange financiering                                      9.401
b     De externe rentebaten                                                                            -254
      Saldo rentelasten en rentebaten                                                                                 9.147


c     De rente die aan de grondexploitaties moet worden doorberekend                                   -424
c     De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend           0
                                                                                                                        -424
                                                                                                              -----------------
      Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                                                     8.723


d1    Rente over eigen vermogen                                                                                             0




96      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>        Omschrijving
d2      Rente over voorzieningen                                                                                                                   0
                                                                                                                                     -----------------
        De werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                                     8.723


e       De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                                                                  10.467 (*)


f       Renteresultaat op het taakveld treasury                                                                                             -1.744
* De boekwaarde van de activa die integraal zijn gefinancierd per 1 januari 2018 bedragen € 365 miljoen. De aan taakvelden toegerekende rente hierover
bedraagt € 10,4 miljoen.


De afwijking tussen de werkelijke rentelasten van € 8,7 miljoen en de toegerekende rentelasten van € 10,4 miljoen bedraagt
€ 1,7 miljoen oftewel 20% van de betaalde rente. Volgens de kaders vanuit het BBV zijn gemeenten verplicht tot
nacalculatie van het omslagpercentage als de afwijking groter of gelijk aan 25% is (beneden deze grens is dit optioneel).

Over 2018 is niet tot correctie overgegaan.

4.4.5 Risicobeheer
Evaluatie van het risicobeheer
Een belangrijk onderdeel binnen de financieringsfunctie is risicobeheersing. Dit in de wet Fido voorgeschreven onderdeel
geeft inzicht in het risicoprofiel van de gemeente Gouda.

Renterisico op kortlopende schuld
Een belangrijk uitgangspunt is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van de gemeente. De Fido kasgeldlimiet
begrenst de omvang van de korte financiering. De limiet is 8,5% van het begrotingstotaal bij aanvang van het jaar, met een
minimum van € 0,3 miljoen. Het is hierbij niet toegestaan meer dan twee kwartalen achtereen de kasgeldlimiet te
overschrijden.

Kasgeldlimiet
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                       kwartaal 1              kwartaal 2             kwartaal 3                kwartaal 4
Begrotingstotaal (primitief)                                               247.668                247.668                247.668                   247.668
In procenten van de grondslag                                                 8,5%                    8,5%                   8,5%                        8,5%
Kasgeldlimiet                                                               21.052                  21.052                  21.052                     21.052
Gemiddelde kortlopende schuld (-/- = schuld, + =                            12.857                  26.148                  14.323                       8.282
tegoed)
Vrije ruimte                                                                  8.195                 -5.096                   6.729                     12.770

Bovenstaande tabel toont dat de kasgeldlimiet in 2018 in het tweede kwartaal is overschreden.

Renterisico op langlopende schuld
Ook het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten bij langlopende financiering is een belangrijk uitgangspunt. De
renterisiconorm bepaalt dat een gemeente elk jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal mag aflossen. Doel is dat de
gemeenten de renterisico’s over de jaren spreiden.

In 2018 is voldaan aan de renterisiconorm.

Renterisiconorm
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                        Begroting 2018                   Realisatie 2018
Begrotingstotaal (primitief)                                                                                      247.000                          247.668
In procenten van de grondslag                                                                                       20,0%                                20,0%
Renterisiconorm                                                                                                    49.400                              49.533
Aflossingen op vaste schuld                                                                                        23.926                              23.926
Ruimte (+) / overschrijding (-)                                                                                   + 25.474                         + 25.607

Kredietrisicobeheer op verstrekte geldleningen en overige uitzettingen
Kredietrisicobeheersing richt zich op de kredietwaardigheid van de tegenpartij bij financiële transacties. Kredietrisico’s
kunnen ontstaan vanuit gelduitzettingen (verstrekte geldleningen, beleggingen) of uit verleende garanties.




                                                                                                                          Jaarstukken 2018                  97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Onderstaande tabel geeft inzicht in de aard van de uitzettingen per 31 december 2018.

Totaal uitzettingen
Bedragen * € 1.000                                                                       Begroting 2018        Realisatie 2018
Publieke taak
Leningen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen                                       81                    266
Leningen aan woningbouwcorporaties                                                                    0                      0


Prudent beheer
Uitzettingen bij financiële instellingen (rating A + hoger)                                          16                     16
Overige (semi-)overheidsinstellingen                                                              5.325                      0
Overige toegestane instellingen                                                                   9.872                      0
Overige niet toegestane instellingen                                                                  0                      0


Totaal                                                                                           15.294                    282

De uitzettingen aan verenigingen, stichtingen en natuurlijke personen betreffen verstrekte geldleningen in het kader van
funderingsherstel, Dierentehuis Midden Holland en de Stichting Cheese Experience Gouda.

Koersrisico
Geen van de uitzettingen is aan koersrisico onderhevig.

Liquiditeitsrisico
Liquiditeitsrisico is het risico dat er onvoldoende geldmiddelen zijn om aan directe verplichtingen te voldoen. Het saldo- en
liquiditeiten beheer wordt ondersteund een liquiditeitsplanning met een horizon van ongeveer 2 jaar, die permanent wordt
onderhouden.

Op basis van voorspellingen van de in- en uitgaande geldstromen kan Treasury tijdig actie ondernemen om tekorten aan te
vullen en overschotten uit te zetten.

In 2018 zijn alle directe verplichtingen voldaan.

4.4.6 Leningenportefeuille
In 2018 is maximaal geprofiteerd van de negatieve rente op kortlopende leningen. De benodigde financieringsmiddelen zijn
aangetrokken door middel van diverse kasgeldleningen met looptijden van gemiddeld één maand.

Hiervoor is gekozen vanwege de negatieve rente op kortlopende leningen (de gemeente Gouda heeft rente ontvangen op
aangetrokken kortlopende leningen) gekoppeld aan de verwachting dat de rente op langlopende leningen nauwelijks zou
oplopen.

Het college heeft het beheersen van de schuldpositie als belangrijke opgave benoemd. In dit verband is een dalend
schuldenplafond van het totaal van de langlopende en kortlopende schulden vastgelegd van € 315 miljoen op 31 december
2018 en daarna een jaarlijkse verlaging volgens de volgende reeks: € 310 miljoen per ultimo 2019, € 305 miljoen per ultimo
2020, € 300 miljoen per ultimo 2021 en € 295 miljoen per ultimo 2022.

De omvang van de schuldpositie in 2018 is in lijn met de begroting fractioneel gestegen van € 290,7 miljoen tot
€ 292,4 miljoen en blijft daarmee ver onder het vastgestelde plafond.

Deze uitkomst werd beïnvloed door een aantal contractueel overeengekomen voortuitbetalingen van in totaal € 6,2 miljoen
in de laatste week van december.




98       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling schuldpositie gemeente Gouda 31-12-2010 t/m 31-12-2018
                      400
   keer € 1 miljoen




                      200                                              Ontwikkeling
                                                                       vaste schuld

                                                                       Schuldenplafond

                                                                       VNG norm 90% begroting
                       0
                              10



                              12

                              13

                              14

                              15

                              16

                              17

                              18
                              11
                            20

                            20

                            20

                            20

                            20

                            20

                            20

                            20

                            20
                                     per 31 december

De schuldpositie komt ook tot uitdrukking is de netto schuldquote. Deze indicator zegt iets over de verhouding tussen de
schuld en de begrotingsomvang (zie ook het hoofdstuk Weerstandsvermogen en risicobeheersing elders in deze
jaarstukken).

De VNG heeft normen afgegeven voor een aanvaardbare omvang van de schuldpositie ('netto schuldquote') die landelijk
wel aanvaard is en gebruikt wordt. Over 2018 had Gouda een schuldquote boven 90%. Dit wordt door de VNG getypeerd
als 'hoog'. De schuldquote is een van de kengetallen, die zijn opgenomen in de paragraaf Weerstandsvermogen en
risicobeheersing.

Ontwikkeling schuldquote 2014 tot en met 2018
 150



 100

                                                                Schuldquote

  50                                                            VNG-norm 90%



        0
                       2014   2015   2016   2017       2018

Opgenomen gelden (o/g)
In onderstaand overzicht zijn de mutaties in de leningenportefeuille opgenomen met betrekking tot de langlopende en
kortlopende gelden (o/g). Uit de tabel kan ook de gemiddelde rentevoet van het vreemd vermogen worden afgeleid. De
toename van de gemiddelde rentevoet van het lang vreemd vermogen wordt veroorzaakt door de algehele aflossing van
een eind 2017 aangetrokken geldlening van € 9,5 miljoen tegen een negatieve rente.

Opgenomen gelden (o/g)
Bedragen * € 1.000                                            Begroting 2018          Realisatie 2018     Gemiddelde rente
Langlopende financiering
Stand per 1 januari 2018                                 +            286.469               286.469                  3,42%
Nieuwe aangetrokken leningen                             +             22.500                      0
Contractuele aflossingen                                 -             23.926                23.926                  2,20%
Stand per 31 december 2018 (A)                           =            285.043               262.543                  3,54%


Kortlopende financiering
Stand per 31 december 2018 (B)                           +              8.688                29.880                  0,00%


Totaal opgenomen gelden (C=A+B)                          =            293.731               292.423                  3,16%
Schuldenplafond                                                       315.000               315.000
Ruimte onder het schuldenplafond                                       21.269                22.577




                                                                                                  Jaarstukken 2018         99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>In 2018 is er € 22,5 miljoen minder aan langlopende geldleningen opgenomen dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door de
keuze om in 2018 maximaal te profiteren van de negatieve rente op kortlopende leningen. Om die reden omvatten de
kortlopende leningen per 31 december 2018 een bedrag van € 29,9 miljoen ofwel € 21,2 miljoen meer dan bij de begroting
2018 uitgangspunt was.

Eind 2018 is een afweging gemaakt om het renteniveau voor een nieuwe langlopende lening al dan niet gedeeltelijk vast te
leggen. Vanwege de verwachting dat de renteniveaus voor langlopende financieringsmiddelen niet zodanig zullen stijgen
dat zij in de buurt komen van de markttarieven inclusief de renteopslag (de zogenaamde ‘forward’) is de afweging
doorgeschoven naar het tweede kwartaal van 2019.

Herfinanciering van bestaande opgenomen langlopende geldleningen tegen lagere rentepercentages is in 2018 niet ter
besluitvorming ingebracht. Evenals in de jaarrekening 2017 al toegelicht, leidde ook in 2018 herfinanciering tot hoge
boeterentes als gevolg van de zeer lage rentestanden op de kapitaalmarkt.

In samenwerking met de Bank Nederlandse Gemeenten is gemonitord welke projecten vanuit treasuryperspectief wellicht
interessante mogelijkheden bieden voor het inzetten van off-balance financiering (onder andere met betrekking tot
duurzaamheid). Hierover heeft in 2018 nog geen besluitvorming plaatsgevonden.

Uitgezette gelden (u/g)
De onderstaande tabel toont de ontwikkeling in de omvang van de uitgezette gelden van de gemeente Gouda (verstrekte
geldleningen) en toont de invloed daarvan op de ontvangen gemiddelde rente.

Uitgezette gelden (u/g)
Bedragen * € 1.000                                        Begroting 2018           Realisatie 2018      Gemiddelde rente
Stand per 1 januari 2018                                          17.720                  17.279                   2,47%
Nieuwe leningen                                                    4.348                    1.624                  1,72%
Aflossingen                                                        6.774                  18.621                   2,34%
Stand per 31 december 2018                                        15.294                     282                   3,87%

De nieuwe leningen 2018 betreffen verstrekkingen tot en met mei 2018 op de kasgeldfaciliteit aan het Bedrijvenschap
Regio Gouda en de verstrekte kasgeldlening aan de Stichting Cheese Experience Gouda.

De aflossingen betreffen de aflossingen op de leningen in het kader van funderingsherstel, de algehele aflossing van het
financieringsarrangement van de vof Westergouwe (deze financiering is omgezet in een zelfstandig financiering van de vof
Westergouwe bij BNG Bank, onder borgstelling van de gemeente Gouda, zie ook paragraaf 6.7 Niet uit de balans blijkende
langlopende financiële verplichtingen en de algehele aflossing op de kasgeldfaciliteit van het Bedrijvenschap Regio Gouda
(als gevolg van de opbrengst van grondverkopen op bedrijventerrein Gouwe Park).




100       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>4.5 Bedrijfsvoering
4.5.1 Inleiding
De gemeente speelt adequaat in op vraagstukken en ontwikkelingen voor de stad en de samenleving. De
bedrijfsvoeringfuncties ondersteunen dit zodat producten en diensten doelmatig, doeltreffend en klantgericht worden
aangeboden.

4.5.2 Gouda 2020+
Om goed in te kunnen blijven spelen op de veranderingen in de samenleving is het van belang om aan een
toekomstbestendige ambtelijke organisatie te bouwen.

Dit gebeurt via het traject Gouda2020+ waarin drie ontwikkelingen centraal staan:
■ voor en met de stad;
■ wendbaar;
■ de goede dingen doen.

Voor en met de stad
Bij alles moet dienstverlening voorop staan. Hierbij is de focus bij voorkeur van buiten naar binnen. Als de samenleving er
om vraagt, pakt de gemeente vraagstukken op, samen met inwoners, bedrijven en instellingen, ieder vanuit zijn eigen rol.
Procedures worden zorgvuldig ingericht. Wanneer iets niet goed gaat, dan worden bij voorkeur informele instrumenten
ingezet zoals mediation of een persoonlijk gesprek.

Wendbaar
De snelheid waarmee de omgeving verandert is groot. Dat vraagt om een wendbare organisatie die in staat is om alert en
innovatief te reageren op de vragen uit de stad en uit de omgeving. Dat is een organisatie die deze ontwikkelingen ook
weet door te vertalen naar de bedrijfsvoering. Focuspunten zijn: digitalisering van processen, investeren in competenties en
kennis van medewerkers en adequaat budgetbeheer, maar ook snelheid in besluitvorming.

De goede dingen doen
Het is belangrijk dat de organisatie weet waar ze voor staat, wat de doelen zijn en hoe daar te komen. Dat betekent keuzes
maken en prioriteren.

Informatieveiligheid en privacy zijn thema’s die doorlopend aandacht nodig hebben. Gouda investeert stevig in deze
thema’s. Onder andere door de maatregelen op het gebied van informatiebeveiliging gemeenten te implementeren en een
traject om Gouda in 2018 privacy-proof te krijgen. De goede dingen doen veronderstelt ook strak sturen op
organisatiekosten en opvangen van fluctuaties van de inkomsten en uitgaven.

Visie van Gouda vertaling naar de praktijk
De visie van Gouda 2020+ met de bijbehorende kernwaarden wordt vertaald in concrete activiteiten. een voorbeeld daarvan
is de wijze waarop de Omgevingswet wordt voorbereid. Via input vanuit de politiek wordt ‘van buiten naar binnen gewerkt’,
door te leren van ervaringen bij andere gemeenten wordt invulling gegeven aan ‘de goede dingen doen’ en de wijze waarop
invulling wordt gegeven aan de personele invulling van het programmateam past bij ‘wendbaar’. In 2018 zijn medewerkers
geprikkeld om extra contact te zoeken met maatschappelijke organisaties middels ‘de verkenning’. Met ongeveer 50
instellingen is gesproken over de veranderende samenleving, de gevolgen die dit met zich meebrengt voor de betreffende
instelling en de verwachtingen over de rol die de gemeente hier kan innemen.

Een ander voorbeeld van de concrete vertaling van de Visie Gouda 2020+ naar de praktijk: in 2018 hebben medewerkers
meer regie kunnen nemen voor hun loopbaan door zelf keuzes te maken voor de verzilvering van hun ontwikkelvoucher.

4.5.3 Personeel
Aantal medewerkers
Het aantal medewerkers is het afgelopen jaar gedaald van 496 naar 482. Oorzaak hiervan is de krapper wordende
arbeidsmarkt, waardoor het moeilijker is om aan personeel te komen. Gevolg hiervan is dat vacatures langer open blijven
staan. Het verloop heeft zich met name voorgedaan in de laatste maanden van het jaar. De inspanningen op het gebied
van werving en selectie zijn inmiddels opgeschaald; zo gaat de gemeente Gouda zich op de arbeidsmarkt nu profileren met
de slogan ‘Gouda: welke smaak voeg jij toe’, wordt er geïnvesteerd in extra recruitment-capaciteit en wordt het netwerk van
jonge ambtenaren genaamd ‘Jonge Goudse’ ook benut om als magneet te dienen op de arbeidsmarkt. Daarnaast zoekt de
gemeente Gouda ook actief contact met onderwijsinstellingen, bijvoorbeeld bij het aanbieden van stageplekken maar ook
voor het uitvoeren van opdrachten. Op zo’n manier komt de gemeente Gouda ook in een vroegtijdig stadium op het netvlies
van potentiele medewerkers.




                                                                                                 Jaarstukken 2018        101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                                       31 december 2017           31 december 2018
Bezetting in FTE                                                                               442                        431
Bezetting in aantal medewerkers                                                                496                        482
Aantal gedetacheerden                                                                            8                          5
Aantal medewerkers boventallig                                                                   0                          5
Totaal aantal medewerkers in dienst                                                            504                        492
Deeltijdpercentage medewerkers in dienst                                                      89%                        89%

Loonkosten
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                     2017               2018
Loonkosten budget                                                                                    36.696            38.083
Loonkosten realisatie                                                                                34.397            35.259

In lijn met de doelstelling blijven de loonkosten over 2018 binnen de begroting. Er is een lichte daling van het aantal FTEs in
combinatie met licht hogere slarislasten door de cao-stijging van 1,5% per 1 januari 2018 en het toepassen van een hogere
inschaling bij instromen van nieuwe medewerkers, als gevolg van de krappe arbeidsmarkt. In 2018 is in enkele gevallen
een arbeidsmarkttoelage verstrekt.

Inhuur derden
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                     2017               2018
Reguliere inhuur                                                                                      7.826             7.752

In 2018 is de totale inhuur met 3% gedaald. Bij projecten waar tijdelijke dekking voor beschikbaar is, zoals subsidies en
bijdragen van derden, en waar een specifieke expertise wordt gevraagd, wordt vaak gekozen voor inhuur. Daarnaast wordt
uit oogpunt van continuïteit bij vertrek of ziekte van medewerkers (tijdelijke vervanging) en uitvoering van nieuwe taken
soms ook gekozen voor inhuur. Dit is enkel toegestaan indien er geen eigen personeel aanwezig is en er binnen de
begroting budget voor beschikbaar is.

Doordat de gemeente Gouda bij inhuur consequent gebruik maakt van een vaste ‘broker’, neemt het inzicht in en de grip op
de inhuur toe. Hierdoor zijn er nieuwe rapportagemogelijkheden beschikbaar gekomen en heeft de organisatie nu o.a. goed
inzicht in de reden van de inhuur. Dit betekent dat er vooraf een betere afweging kan worden gemaakt over de aard, vorm
en omvang van de (eventuele) inhuur. Dit verklaart mede de daling van de inhuur.

Aanleiding inhuur




                13%       10%


                                  19%          Expertise

                                               Tijdelijke capaciteitsuitbreiding

                                               Ziekte/vacature
               58%
                                               Overig




                      Aantal


4.5.4 Informatieveiligheid en Privacy
Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van gegevens en privacy zijn thema’s die doorlopend aandacht nodig
hebben.

4.5.4.1 Informatieveiligheid
Voor de gemeente is het uitgangspunt informatiebeveiligingsbeleid conform de Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten
(BIG). Dit kader bevat 303 beveiligingsmaatregelen onderverdeeld in technische, bouwkundige, organisatorische
maatregelen om de gemeentelijke informatie te beschermen. De gemeente volgt de BIG om te voldoen aan wet- en
regelgeving, voor een betrouwbare en continue dienstverlening, voor het zorgvuldig omgaan met informatie en het
beheersen van risico’s.




102       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>De gemeente streeft naar een optimale informatieveiligheid, maar 100% veiligheid is helaas een illusie.

Uit het onlangs verschenen Dreigingsbeeld Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten 2019-2020 blijkt dat de vijf
belangrijkste gesignaleerde bedreigingen voor de lokale informatievoorziening zijn:
• Informatiebeveiliging kampt met imagoprobleem;
• Inzicht in risico’s is niet integraal;
• Aanvallen succesvol door ontbreken basismaatregelen;
• Te veel werk voor te weinig mensen;
• De complexiteit neemt toe.

Resultaten afgelopen periode
In de afgelopen jaren zijn de maatregelen uit de BIG opgepakt. In 2018 is vooral gestuurd op het nog beter maken van
maatregelen die geheel of deels waren gerealiseerd of nog op de planning stonden voor realisatie. Dit is gedaan op basis
van de resultaten ENSIA 2017 door de verbeterpunten hieruit op te volgen.

Zo is het informatiebeveiligingsbeleid geactualiseerd; is er meer geïnvesteerd in het bevorderen van kennis en
bewustwording van medewerkers; is de procedure wijziging of beëindiging dienstverband herzien zodat netwerkaccounts
en applicatierechten bij doorstroom worden aangepast overeenkomstig de nieuwe functie en bij uitstroom worden
verwijderd; is beleid opgesteld en geïmplementeerd voor werken met informatiesystemen buiten de reguliere
kantooromgeving en wordt bij nieuwe overeenkomsten gekeken of onze eisen richting leveranciers ook worden
doorvertaald naar hun onderaannemers; is het functieboek aangepast waarin de lijnmanager expliciet verantwoordelijk
wordt voor de integrale informatiebeveiliging van zijn of haar organisatieonderdeel en ieder jaar een in control verklaring
hierover moet afgeven; is een start gemaakt met het nalopen van bestaande overeenkomsten in hoeverre leveranciers en
samenwerkingsverbanden voldoende verantwoordelijk zijn gemaakt voor de privacy- en beveiligingseisen eisen vanuit AVG
en BIG, en de wijze waarop hierover assurance moet worden gegeven.

Beheersmaatregelen
Om de informatiebeveiliging te monitoren wordt gebruik gemaakt van een Information Security Management Systeem dat
uitgaat van de planning en control-cyclus. Verder worden alle verbeteracties geïnitieerd, bewaakt en geborgd vanuit de
werkgroep Informatieveiligheid en Privacy.

Realisatie doelstelling IB-beleid (effectiviteit beheersmaatregelen en risico's)
Sinds 2017 wordt de Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) systematiek gehanteerd waarmee getoetst is
in hoeverre de beheersmaatregelen getroffen zijn in het kader van het IB-Beleid. Hiermee sluit de verantwoording over
informatieveiligheid aan op de planning en control-cyclus van de gemeente.

Uit de zelfevaluatie 2018 blijkt dat Gouda steeds beter de goede dingen doet maar dat er enkele punten ter verbetering
blijven in aanloop naar de invoering van de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) per 1 januari 2020. De
belangrijkste zijn het meer privacy by default inrichten van processen en systemen; het voor alle (kritische) processen
uitvoeren van een Business Impact Analayse (BIA); het verbeteren van het incidentmanagement- en testproces; het actueel
houden van en meer controleren op naleving van afgesproken werkwijzen rond informatieveiligheid en privacy met
leveranciers en verbonden partijen en het verkrijgen van assurance hierop; en het blijven werken aan bewustwording
informatiebeveiliging.

Naast de horizontale verantwoording is het doel van ENSIA ook om de verticale verantwoording richting de rijksoverheid,
over de Basisregistratie Personen (BRP), Paspoortuitvoeringsregeling (PUN), Digitale persoonsidentificatie (DigiD),
Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) en de Structuur
uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen (Suwinet) te structureren.

De zelfevaluatie van BRP en PNIK (Paspoorten en Nederlandse Identiteitskaarten) bestaat sinds 2017 uit het invullen van
vragenlijsten in twee instrumenten: Kwaliteitsmonitor en ENSIA.

Voor zowel BRP als PNIK is een goed resultaat behaald. De totaalscore voor de Zelfevaluatie PNIK bedraagt 98,3%. Voor
de Zelfevaluatie BRP is een totaalscore van 97,2% behaald. Jaarlijks toetst RvIG inhoudelijk de kwaliteit. De gestelde
normen zijn behaald en resultaten zijn via de Kwaliteitsmonitor beschikbaar gesteld.

Voor de BAG scoorden we op de onderdelen borging, volledigheid en juistheid volledig aan de gestelde eisen. Op het punt
actualiteit scoren we iets lager, maar nog wel boven de gestelde norm.
Voor de BGT geldt dat op de onderdelen volledigheid en juistheid volledig aan de gestelde eisen wordt voldaan. Op het
punt borging wordt iets lager gescoord maar nog wel boven de gestelde norm. Voor de BRO (basisregistratie ondergrond)
is dit de eerste keer dat de ENSIA is ingevuld. Dit was op vrijwillige basis en nog niet verplicht. In september is gestart met
de implementatie van de BRO door het opstellen van een impactanalyse en een plan van aanpak.




                                                                                                    Jaarstukken 2018        103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Collegeverklaring ENSIA inzake informatiebeveiliging DigiD en SUWInet
De stuurgroep ENSIA heeft besloten dat ook in het tweede jaar van ENSIA het college middels een verklaring
verantwoording aflegt over de opzet en het bestaan van beheersmaatregelen en nog niet over de werking daarvan.

Het verantwoordingsjaar 2018 richt zich op de DigiD-normen en een selectie van Suwinet normen. Een onafhankelijke
IT-auditor controleert de collegeverklaring en stelt een assurancerapport op waarmee verklaard wordt dat de
collegeverklaring een getrouw beeld geeft.

Bovengenoemd proces is medio 2019 afgerond. Daarna wordt de collegeverklaring ENSIA inzake informatiebeveiliging
SUWInet inclusief bijlage Suwinet gezamenlijk met het assurancerapport separaat van het jaarverslag aan de
gemeenteraad aangeboden. DigiD valt dit jaar buiten de verantwoordingsplicht ENSIA omdat het twee nieuwe aansluitingen
betreffen.

Meerjarenperspectief informatieveiligheid
De komst van de AVG en het dreigingsbeeld informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten vragen om herijking van de
uitgangspunten informatieveiligheid en actualisatie van het informatiebeveiligingsbeleid en de daarbij horende maatregelen.
Deze maatregelen, implementatiemaatregelen ten behoeve van de AVG compliance en de verbeterpunten uit ENSIA zijn
ingrediënten voor het verbeterplan Informatieveiligheid 2018-2019.

4.5.4.2 Privacy
Op 25 mei 2018 is de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking getreden, een direct werkende
Europese wet die veel impact heeft op de verwerking van persoonsgegevens die de gemeentelijke organisatie doet. Om
aan de eisen van de AVG te voldoen is het project Gouda Privacyproof opgestart. Een meerjarenproject dat in fases wordt
uitgerold om de compliance van de AVG te bereiken.

In 2018 zijn 15 mogelijke datalekken geregistreerd in het daarvoor bestemde register. Daarvan zijn er 3 gemeld bij de
Autoriteit Persoonsgegevens, omdat er (mogelijk) schade is en of gevolgen zijn voor de betrokkene(n).

Meerjarenperspectief privacy
In 2019 zullen de implementatiemaatregelen ten behoeve van de AVG verder worden uitgerold. De belangrijkste daarvan
zijn de introductie van een Privacy Managementsysteem, het in kaart brengen van de ketenregie en het opnieuw bepalen
van mogelijke risicogebieden.

4.5.5 Informatievoorziening en automatisering
Geheugen van Gouda
Het doel van het programma “Geheugen van Gouda” is de (digitale) dienstverlening te verbeteren door informatie op een
betere manier te verwerken en op te slaan, zodat de informatie tevens eenvoudiger terug te vinden is. In 2018 is het
technisch fundament wat zaakgericht werken mogelijk maakt aangeschaft en geïmplementeerd. Op dit fundament zijn in
2018 de eerste 5 zaakgerichte producten in gebruik genomen. Het Social Intranet is verder geïmplementeerd. Het juridisch
beleidskader is geactualiseerd en waar nodig uitgebreid. Een technische oplossing voor het duurzaam toegankelijk maken
en houden van ons organisatiegeheugen is in de vorm van een (pr)e-depot ingericht en gevuld met de eerste
gegevensbron. Tot slot zijn de voorbereidingen voor een projectenomgeving gebaseerd op het Microsoft Office 365 platform
gestart en is de basis voor een kwaliteitssysteem Informatiebeheer gerealiseerd.

Standaardisatie ICT
De organisatie heeft zich ten doel gesteld door standaardisatie het aantal applicaties waar mogelijk terug te dringen. In
2018 zijn de mogelijkheden geïnventariseerd. In het nieuwe informatieplan wordt aangegeven hoe de sturing op het aantal
applicaties wordt ingericht en welke maatregelen daartoe worden genomen met o.a. aanvragen door een Wijziging Advies
Commissie (WAC) te behandelen.

Met Waddinxveen en Zuidplas is een samenwerking op ICT-beheer gestart. Daarbinnen worden ook de mogelijkheden tot
gemeenschappelijk gebruik van applicaties en het samen werken bij informatiekundige vraagstukken onderzocht. Vanaf de
start van de overeenkomst vindt al samenwerking plaats met twee applicaties, de Microsoft - kantoorautomatisering en het
licentiebeheer betreft van o.a. Microsoft, Citrix en Oracle. Het laatste is een onderdeel van de ICT-overeenkomst.

4.5.6 Aanbestedingsbeleid
In het bestuursakkoord 2018-2022 is afgesproken dat het college jaarlijks aan de hand van een steekproef rapporteert over
het uitnodigen van lokale of regionale ondernemers voor meervoudig onderhandse opdrachten van de gemeente.

Uit een steekproef van 21 opdrachten die in 2018 meervoudig onderhands of enkelvoudig onderhands zijn aanbesteed, is
het volgende op te merken over het betrekken van lokale en regionale ondernemers.




104      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Van de 11 meervoudig onderhandse opdrachten uit de steekproef hebben in 9 gevallen lokale of regionale ondernemers
een inschrijving gedaan. In 5 van deze 9 gevallen hebben lokale of regionale ondernemers de beste inschrijving gedaan en
de opdracht gegund gekregen. Van de 10 enkelvoudig onderhandse opdrachten uit de steekproef is in 3 gevallen de
opdracht gegund aan een lokale of regionale ondernemer.

4.5.7 Doelstellingen bedrijfsvoering
Indicator                    Toelichting                        Doelstelling 2018                     Realisatie 2018
Personeel
Verzuim                      De stijging van het verzuim is     4,6% inclusief langdurig verzuim      5,4% inclusief langdurig verzuim
                             aanleiding geweest tot een         frequentie 1,1                        frequentie 0,9 (2017 verzuim 4,8
                             preventieve en                                                           frequentie 0,9)
                             afdelingsgerichte aanpak. Het
                             beleid is erop gericht om het
                             verzuim terug te dringen.
                             Inmiddels zijn er met de
                             bedrijfsarts doelstellingen voor
                             de komende jaren
                             geformuleerd.
Salarislasten                De kosten aan salarissen          De salarislasten blijven binnen het    Realisatie € 35,3 miljoen t.o.v.
                             inclusief sociale lasten zijn een begrote budget.                        budget € 38,1 miljoen (2017:
                             belangrijke post in de begroting                                         realisatie € 34,4 miljoen t.o.v.
                             van de gemeente. Reden om                                                begroot € 39,7 miljoen)
                             actief te sturen op realisatie en
                             uitputting.
Inhuur externen              De totale inhuur is in 2018     Norm: 20 % van de salarislasten + 13% van de salarislasten + kosten
                             binnen de gestelde doelstelling kosten inhuur                     inhuur
                             gebleven. Dit kan verklaard
                             worden uit het feit dat enkele
                             programma’s later zijn gestart
                             dan aanvankelijk was beoogd.
                             Voorts is de grip op de inhuur
                             verder toegenomen, waardoor
                             er scherper en bewuster inhuur
                             kan worden aangetrokken.

Financiën
Adequaat budgetbeheer        Het doel van de begroting is het   Maximaal 2,5% afwijking van de        P1: 2,2%
                             maken van een realistische         kosten per programma tussen het       P2: 6,2%
                             planning van de uitgaven en de     geprognostiseerde resultaat bij het   P3: 3,2%
                             inkomsten. Afgelopen jaar week     2e ijkmoment en de                    P4: 1,1%
                             de realisatie af van de            verantwoording bij de jaarrekening    P5: 8,4%
                             begrotingsresultaten van het 2e                                          P6: 0,5%
                             ijkmoment. Door het verbeteren                                           P7: 1,0%
                             van de begrotingsprocessen en                                            P8: -1,0%
                             het afgeven van tussentijdse                                             waarbij een positief %
                             prognoses binnen de P&C-                                                 onderuitputting betekent; voor meer
                             cyclus wordt bereikt dat                                                 informatie over de afwijkingen
                             onvoorziene schommelingen                                                wordt verwezen naar de financiële
                             beperkt blijven.                                                         verschillenanalyse van de
                                                                                                      afzonderlijke programma's
                                                                                                      (hoofdstuk 3).
Factuur afhandeling          De wettelijke betalingstermijn     In 85% van de verwerking van de       In 82% van de facturen is de norm
                             voor facturen bedraagt             facturen wordt de norm van 30         van 30 dagen behaald (2017:
                             standaard 30 dagen.                dagen gehaald.                        82%). Dit betreft de norm t.o.v. de
                                                                                                      factuurdatum.
                                                                                                      Afgezet ten opzichte van de
                                                                                                      creatiedatum is 91% binnen de
                                                                                                      norm afgehandeld.

ICT
Geheugen van Gouda           Gouda maakt een ontwikkeling In 2018 zijn de eerste zaaktypen,           In 2018 zijn de eerste 5
                             door van taakgericht naar      de projectenomgeving en het               zaakgerichte producten in gebruik
                             zaakgericht werken. Daartoe is sociaal intranet geïmplementeerd          genomen en is het sociaal internet
                             het programma Het geheugen                                               verder geïmplementeerd.
                             van Gouda opgezet.
ICT infrastructuur           Om de continuïteit van de        In 2018 is beschikbaarheid van de In 2018 is beschikbaarheid van de
                             bedrijfsvoering te waarborgen is ICT-infrastructuur binnen de      ICT-infrastructuur 99,6%
                             en wordt in de ICT               afgesproken gebruikstijden 99,5%. (2017: 99,5%).
                             geïnvesteerd. Hierdoor is de
                             performance geleidelijk
                             verbeterd.
Informatiebeveiliging        Informatieveiligheid gaat om       Alle maatregelen zijn ingevoerd en Alle maatregelen zijn ingevoerd en
                             beschikbaarheid, integriteit en    aandachtspunten vanuit ENSIA       aandachtspunten vanuit ENSIA zijn
                             vertrouwelijkheid van              worden opgevolgd.                  opgevolgd.




                                                                                                           Jaarstukken 2018              105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Indicator                      Toelichting                        Doelstelling 2018                  Realisatie 2018
                               gegevens. In juli 2014 is door
                               het college het
                               Informatiebeveiligingsbeleid
                               conform de Baseline
                               Informatiebeveiliging
                               Gemeenten (BIG) vastgesteld.
                               Daarnaast is landelijk de door
                               VNG ontwikkelde ENSIA
                               methodiek uitgerold.

                               Op dit moment is ongeveer
                               90% van de maatregelen
                               geheel of deels
                               geïmplementeerd. In 2018
                               moeten alle maatregelen zijn
                               doorgevoerd.
Privacy en datalekken          In 2016 is de Wet datalekken       In 2018 is een GAP-analyse           75% van de maatregelen is
                               van kracht geworden. Er is een     gemaakt van het project Gouda        ingevoerd.
                               procedure van kracht en er is      Privacyproof met als doel inzicht te
                               een meldingenregister. In 2017     krijgen hoe ver het met de
                               is gestart met het project         implementatiemaatregelen staat.
                               Gouda Privacyproof om in mei
                               2018 te kunnen voldoen aan de
                               Europese privacywetgeving.
Juridische zaken
Voorkomen bezwaarschriften     De gemeente had en heeft in      Doelstelling is max. 400 per jaar    In 2018 zijn 419 bezwaarschriften
                               het Sociaal Domein te maken      bezwaarschiften te ontvangen en      ontvangen, circa 41% hiervan is
                               met nieuwe taken, een            100% binnen 18 weken af te doen.     informeel afgehandeld. In 2017 zijn
                               toenemend aantal aanvragen                                            297 bezwaren ontvangen.
                               levensonderhoud en                                                    Het relatief hoge aantal bezwaren
                               aangescherpt beleid. Dat vraagt                                       in 2018 is met name te verklaren
                               veel van de organisatie en heeft                                      door nieuw beleid voor het
                               ook effect op het aantal                                              gescheiden inzamelen van
                               bezwaarschriften. Ook nieuw                                           huishoudelijk afval (ruim 100
                               beleid op andere terreinen heeft                                      bezwaren).
                               in de regel effect op het aantal
                               bezwaren.

                               De gemeente stelt zich ten doel
                               om het aantal terecht
                               ingediende bezwaren terug te
                               dringen door het verbeteren
                               van de kwaliteit van besluiten.
                               Daarnaast wordt ingezet op
                               mediation om formele
                               procedures te voorkomen. Tot
                               slot wordt meer aandacht
                               gegeven aan persoonlijk
                               contact bij het voorbereiden van
                               besluiten om ontevredenheid
                               en onduidelijkheden voor te
                               zijn.




106         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>4.6 Verbonden partijen
4.6.1 Inleiding
Verbonden partijen zijn gemeentelijke samenwerkingsverbanden of deelnemingen die gevormd zijn om bepaalde taken
bijvoorbeeld efficiënter uit te voeren. De gemeente Gouda heeft in de rechtspersonen bestuurlijke invloed en/of financiële
belangen.

Het toezicht op de uitvoerende werkzaamheden is een verantwoordelijkheid van de besturen van de verbonden partijen.
Het toezicht ligt dus niet meer bij de afzonderlijke gemeenteraden. Steeds meer taken worden vanuit de wens om regionaal
samen te werken ondergebracht in gemeenschappelijke regelingen. Dat betekent dat steeds meer geld vanuit
gemeentelijke begrotingen naar regionale organisaties gaat. De gemeentelijke bijdrage van Gouda aan de verbonden
partijen bedraagt in 2018 € 34,3 miljoen (2017 € 34,5 miljoen).

Een continu vraagstuk is op welke wijze het samenspel met de verbonden partijen verbeterd kan worden. In het bijzonder
gaat het erom de democratische legitimiteit zo goed mogelijk te waarborgen.

Het aangaan van samenwerkingsverbanden, de vertegenwoordiging in de verbonden partijen en de wijze van besturing en
toezicht zijn beschreven in de Nota verbonden partijen. Een evaluatie of deze geactualiseerd moet worden is voorzien in
2019. Vooruitlopend hierop is binnen de ambtelijke organisatie een inventarisatie gehouden over ’nieuwe aspecten’ die een
plaats moeten krijgen in een nieuwe Nota. In dit kader kan worden genoemd: informatiebeveiliging en privacy wetgeving,
verscherpte rechtmatigheidseisen, wet modernisering VPB.

4.6.2 Gemeenschappelijke regelingen
4.6.2.1 Regio Midden Holland
Openbaar belang en visie
De gemeenten in de regio Midden-Holland werken samen om strategische onderwerpen en hun belangen gezamenlijk te
behartigen.

Zorg voor kwetsbare inwoners, stimuleren van innovatie en duurzaamheid voor ondernemers, een aantrekkelijke woon- en
werkomgeving, het stimuleren van recreatie en zorgen voor een goed bereikbare regio zijn onder andere speerpunten waar
de inhoudelijke focus op ligt.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In de regio Midden-Holland werken de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en
Zuidplas samen om de belangen van de regio te behartigen. Dit gebeurt in de vorm van een netwerksamenwerking en rond
vijf inhoudelijke tafels. In 2016 is daartoe een strategische agenda opgesteld; in 2019 zal deze herijkt worden.

Meer informatie: www.regiomiddenholland.nl

4.6.2.2 ODMH
Openbaar belang en visie
De Omgevingsdienst Midden-Holland (ODMH) draagt bij aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving. Dit doen zij
door de uitvoering van de milieutaken voor de hele regio en de provincie Zuid-Holland en de bouw- en woningtoezichttaken
voor de gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Zuidplas, Waddinxveen en de provincie Zuid-Holland.

De taken omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving van milieuregels en bouwregels. Daarnaast adviseert de
ODMH en voert zij taken uit t.a.v. duurzaamheid, bodem, externe veiligheid, geluid- en luchtkwaliteit, ecologie en
milieueducatie. De dienst houdt ook toezicht op de kwaliteit en veiligheid van officiële zwemwaterlocaties.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's

Milieu en duurzaamheid
De activiteiten op het gebied van milieu en duurzaamheid zijn beschreven in de jaarrapportage Milieu 2018. Het aantal
uitvoeringsuren is in vergelijking met 2017 ongeveer gelijk gebleven, de uitvoering is daardoor binnen budget uitgevoerd.
Ook in 2018 is specifiek inzet gepleegd op het thema duurzaamheid (1.200 uur, verdeeld over diverse projecten). Hierdoor
is de gemeente in staat geweest om op ontwikkelingen te anticiperen.

Bouw- en woningtoezicht (BWT)
De activiteiten op het gebied van bouw- en woningtoezicht zijn beschreven in de jaarrapportage BWT 2018. Het aantal
aanvragen om een omgevingsvergunning is licht toegenomen, maar omdat het vooral kleine aanvragen betrof (bomenkap,
dakkapellen, asbestsanering, kleine bouwprojecten, etc.) is het aantal uitvoeringsuren ongeveer gelijk gebleven.




                                                                                                 Jaarstukken 2018        107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Verder zijn meer dan begroot veel grote projecten uitgevoerd, zoals de voorbereiding op de Omgevingswet, onderhoud
monumenten in het kader van Gouda 750, vestiging moskee en de Turfmarktkerk. De uitvoering is hierdoor net niet binnen
budget uitgevoerd. De extra uitvoeringskosten kunnen (gedeeltelijk worden gedekt door de meevallende legesinkomsten.

Meer informatie: www.odmh.nl

4.6.2.3 Groenalliantie Midden Holland en omstreken
Openbaar belang en visie
De Groenalliantie behartigt de bovengemeentelijke belangen van het beheer en de ontwikkeling van groengebieden voor de
gemeenten Bodegraven-Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan den IJssel en Waddinxveen. De belangen
bestaan uit het behoud en de versterking van de groen- en recreatieve verbindingen, de landschappelijke kwaliteiten van en
de biodiversiteit binnen de groengebieden, alsmede de bevordering van de leefbaarheid en de toeristische
aantrekkingskracht. Specifiek voor Gouda gaat het in ieder geval om het beheren van de Goudse Hout en de Oostpolder.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
Het vakantiepark van Landal Greenparcs blijft het goed doen wat betreft het aantal boekingen; dat betekent ook meer
bezoekers voor onze regio. De volgende fase voor de bouw van vakantiewoningen is gestart.

De provincie is per 2018 uitgetreden uit de Groenalliantie. Volgens de afgesloten uittredingsovereenkomst handhaaft de
provincie voor de jaren 2018-2021 haar bijdrage op het niveau van 2017. Voor de jaren 2022-2025 gaat de bijdrage terug
naar 90%. Deze vermindering kan de Groenalliantie opvangen door subsidie aan te vragen voor nieuwe investeringen.
Daarnaast zoekt de Groenalliantie samen met Staatsbosbeheer naar nieuwe verdienmogelijkheden synergievoordelen en
waar mogelijk herijking van de begroting. In 2019 wordt onderzocht hoe invulling kan worden gegeven aan de verminderde
bijdrage met behoud van het noodzakelijke beheer en onderhoud.

In 2018 is een nieuwe samenwerkingsovereenkomst voor de jaren 2019 t/m 2025 opgesteld in goed overleg tussen de
Groenalliantie en Staatsbosbeheer. Deze is in december 2018 ondertekend door beide partijen na instemming van het
Algemeen Bestuur. De overeenkomst bouwt voort op de overeenkomst voor de jaren 2017 en 2018; wel wordt nog meer
expliciet aandacht besteed aan de complementaire rol die de beide publieke organisaties hebben. Daardoor kan meer van
de kennis en ervaring van SBB gebruik worden gemaakt.

In 2018 zijn de plannen voor uitvoering van de Kwaliteitsimpuls aanbesteed. Daarbij bleek dat de marktprijzen inmiddels
veranderd waren t.o.v. de eerder gemaakte ramingen, in ongunstige zin. Dat heeft geleid tot een herijking van de plannen
door het Bestuur, zonder wezenlijk kwaliteitsverlies. Voor de Goudse Hout staat in 2019 nog steeds de aanleg van een
natuur/waterspeeltuin gepland. De herinrichting van de entree wordt versoberd als gevolg van de genoemde herijking. De
zieke essen in de Goudse Hout zijn najaar 2018 gekapt. Hier is communicatief aandacht aan besteed, o.a. via een
inloopavond.

Meer informatie: www.heerlijkbuiten.nl/natuur-en-recreatieschappen/groenalliantie-midden-holland

4.6.2.4 Streekarchief Midden-Holland (SAMH)
Openbaar belang en visie
Het Streekarchief Midden-Holland (SAMH) is het cultuurhistorisch ‘geheugen' van Midden-Holland. SAMH bewaart o.a. de
archieven van Gouda volgens de wettelijke bepalingen in de archiefwet. Het SAMH is daarnaast het regionaal historisch
netwerk en historisch documentatiecentrum. Hiertoe worden ook archieven van talloze particuliere instellingen en bedrijven
bewaard. Met cultuurhistorie speelt het SAMH ook een rol in de stadspromotie van Gouda.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 is in gezamenlijkheid gewerkt aan diverse opgaven:
• het inrichten van kwaliteitszorg bij gemeenten en het professionaliseren van toezicht;
• bezinning op de gevolgen van de nieuwe privacywetgeving (AVG);
• het verder uitwerken van de Producten en Dienstencatalogus van het Streekarchief en doorvertaling hiervan naar een
  herijkte begroting;
• het opstellen van een Handboek Vervanging (voor gemeente Gouda);
• het overbrengen van archiefdelen naar het GouweDepot etc.

Risico’s en ontwikkelingen zitten vooral in nieuwe wetgeving zoals de AVG (hoe gaan gemeenten en het Streekarchief om
met aangescherpte privacyregels) en de Wet Open Overheid (wat betekent een vervroegde termijn van overbrenging en
openbaarheid). Deze schijnbare paradox van open versus gesloten vergt de komende periode de aandacht.

Tevens is het Streekarchief actief betrokken bij de ontwikkeling van gemeente Gouda naar digitaal en zaakgericht werken
en bij het project doorontwikkeling Chocoladefabriek.

Meer informatie: www.samh.nl




108      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>4.6.2.5 Promen
Openbaar belang en visie
Promen voert voor Gouda de Wet sociale werkvoorziening (WSW) via een gemeenschappelijke regeling uit. Kerntaak is het
bieden van betaald werk en ontwikkelingsmogelijkheden aan inwoners met een arbeidsbeperking met een WSW-indicatie.

Daarnaast voert Promen in opdracht van de individuele gemeenten re-integratie activiteiten uit voor werkzoekenden die
ondersteund worden op grond van de Participatiewet. Dit in de vorm van leerwerkplaatsen, werkervaringsplaatsen en
aangepast(e) werk(plekken) zowel binnen als buiten de locaties van Promen in Gouda en Capelle aan den IJssel. Het
beleid is er vooral op gericht de medewerkers zoveel mogelijk in een reguliere omgeving te laten werken op
werkzaamheden die voor Promen rendabel zijn.

Promen voert doelstellingen uit de programmabegroting (programma 2) uit:
1. Iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving.
2. Voor wie dat nodig heeft is een veilig vangnet beschikbaar (in dit geval in relatie tot werk).

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 is er gewerkt aan de implementatie van het bestuurlijke hoofdlijnenbesluit over de toekomst van Promen
2018-2025. De Participatiewet-activiteiten zijn vanaf 2018 in een aparte BV ondergebracht, waarbij gemeenten individuele
ruimte houden om hun dienstverlening vraaggericht in te vullen. Daarnaast heeft Promen een transitieplan opgesteld waarin
de verwachte inkrimping van het bedrijf is vormgegeven. Daaruit bleek dat de krimp van de WSW doelgroep bij Promen –
bij gelijkblijvend beleid en voor zover nu economisch kan worden voorzien – geen grootschalige frictiekosten teweeg zullen
brengen. Reorganisaties worden nu niet voorzien voor de periode tot 2025.

Promen is bezig met het updaten van de arbeidsvoorwaarden. Daar kwam in 2018 aan bod dat er een overstap gemaakt
moest worden naar een ander pensioenfonds voor de niet-doelgroep. De kosten daarvoor zijn opgevangen binnen de
begroting van Promen 2018. Nog onzeker zijn de uitkomsten van de arbeidsvoorwaarden-gesprekken die Promen voert om
het functiehuis up to date te maken. De gemeenteraad heeft in zijn zienswijze gevraagd het college daarover op de hoogte
te houden voordat financiële verplichtingen worden aangegaan.

Meer informatie: www.promen.nl

4.6.2.6 Bedrijvenschap Regio Gouda
Openbaar belang en visie
Het Bedrijvenschap Regio Gouda ontwikkelt het bedrijventerrein Gouwe Park even ten westen van Gouda, langs de A20 en
A12. Het is een zelfstandige organisatie waarin de gemeenten Gouda, Waddinxveen en Zuidplas op gelijkwaardige basis
samenwerken. De gemeenten nemen elk voor 1/3 deel in het uiteindelijk voor- of nadelig financieel resultaat bij afsluiting
van de ontwikkeling. Het Bedrijvenschap is tot medio 2018 geheel gefinancierd met van de gemeente Gouda betrokken
vreemd vermogen. Vanwege de grote hoeveelheid grondverkopen vanaf eind 2017 heeft het Bedrijvenschap het vreemd
vermogen inmiddels geheel afgelost. Door de gemeente Gouda zijn en worden geen investeringen in het Bedrijvenschap
gedaan.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
Eind 2017 en in de loop van 2018 is een groot aantal verkoopovereenkomsten gesloten die hebben geleid tot een hoger
uitgiftetempo dan voorzien. Deze ontwikkeling is vertaald in de eind 2018 geactualiseerde grondexploitatieberekening welke
een fors positief eindsaldo laat zien. De verwachting is dat de resterende 3,4 ha aan bedrijfskavels kavels die nog voor
uitgifte beschikbaar is in de loop van 2020 zal zijn verkocht. Gezien het aantal gegadigden voor de restende kavels wordt
het risico dat deze verwachting niet wordt gerealiseerd gering geacht.

Meer informatie: www.gouwepark.nl

4.6.2.7 RZG Zuidplas Grondbank
Openbaar belang en visie
Vanaf 2011 functioneert de grondbank als stallingbedrijf. De gronden zijn bedoeld voor de ontwikkeling van de
Zuidplaspolder tot een gebied voor wonen, werken en natuur. De deelnemende partijen (provincie Zuid-Holland, Rotterdam,
Gouda, Waddinxveen en Zuidplas) bepalen gezamenlijk de bouwprogramma’s voor de Zuidplaspolder.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
Vanaf de jaarrekening 2011 is een verliesvoorziening in de balans opgenomen omdat de actuele waarde van de gronden
(ca. 300 ha) lager is dan de boekwaarde à € 96 miljoen. In de jaarrekening 2017 is op basis van de in 2016 uitgevoerde
taxatie een verliesvoorziening van € 24 miljoen. opgenomen. Voor 2018 was de ambitie (begroting 2018) om deze
verliesvoorziening in te lopen en dat kan via ofwel realisatie van) een ontwikkelplan ofwel afboeken van de
verliesvoorziening (en bijstorten door de deelnemers). Definitieve planvorming hiervoor heeft echter niet plaatsgevonden in
2018 en is nu doorgeschoven naar 2019. De wensen van de deelnemers hierover lopen uiteen van 4.000 tot meer dan
8.000 woningen.




                                                                                                    Jaarstukken 2018    109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Begin 2019 zijn de gronden - met de bestaande onzekerheden over het aantal woningen - getaxeerd op € 74 miljoen p.p.
01-01-18. Omdat de boekwaarde € 96 miljoen. bedraagt wordt de verliesvoorziening € 22 miljoen. Het totale verlies bij een
gebrek aan ontwikkelperspectief voor de gronden in de Grondbank kan het totale verlies, inclusief de huidige
verliesvoorziening (€ 22 miljoen), € 70 miljoen. bedragen. Het aandeel voor Gouda daarin is 6%.

4.6.2.8 Regionale dienst openbare gezondheidszorg (RDOG)
Openbaar belang en visie
De RDOG bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid van de burgers in de regio Hollands Midden in normale en
crisisomstandigheden. Daarnaast zet de RDOG in om de effecten van gezondheidsbedreigingen te beperken. Dit gebeurt
door de belangen te behartigen van de aan de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten op het terrein van
de openbare gezondheidszorg, volksgezondheid en ambulancezorg.

Wijze dienen belang
De RDOG geeft uitvoering aan drie diensten: de GGD (Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst), GHOR (Geneeskundige
Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen) en RAV (Regionale Ambulance Dienst). De werkzaamheden lopen uiteen van
structurele en preventieve maatregelen tot aan de voorbereiding op gezondheidsbedreiging en effectief optreden bij een
daadwerkelijke gezondheidsbedreiging. Voor de openbare gezondheidszorg komt daar het bevorderen van de toegang tot
zorg nog bij.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
De RDOG blijft in 2018 binnen haar begroting. Het gerealiseerde resultaat (na mutatie reserves) wijzigt niet ten opzichte
van de begroting. Ook de bijdrage per inwoner en bijdrage per kind (BPI/BPK) wijzigt niet. Op 28 maart 2018 heeft de
RDOG een aantal maatregelen genomen om de financiële positie van de RDOG op orde te brengen, opdat er geen beroep
meer hoeft te worden gedaan op extra financiering van de gemeenten. Hiertoe voert de RDOG een strak begrotingsbeleid.

Arbeidsmarktontwikkeling
Voor veel functies bij de RDOG is de arbeidsmarkt schaars. Vacatures zijn moeilijk te vervullen. Dit kan leiden tot
onderbezetting, maar er valt ook niet uit te sluiten dat deze situatie leidt tot een opwaartse salarisdruk, los van de cao
uitkomsten.

Forensische geneeskunde
Medische arrestantenzorg is gedefinieerd als een private taak vanuit een publieke verantwoordelijkheid met voldoende
aanbieders om van een markt te spreken. Dit zou kunnen leiden tot het besluit om deze taak aan te besteden. Het verlies
van deze taak vormt een financieel risico van ongeveer € 75.000.

Quotumregeling voor werkgevers
In 2016 hebben overheden te weinig banen gecreëerd voor mensen met een arbeidsbeperking. Bij de RDOG Hollands
Midden gaat het om ongeveer 20 ingevulde banen. Als een werkgever in een jaar te weinig banen voor het quotum schept,
dan moet hij het jaar daarna een boete betalen van €5.000 per niet-ingevulde baan. In 2019 kunnen werkgevers voor het
eerst een boete krijgen als zij dat jaar niet voldoen aan het percentage voor het quotum. De RDOG Hollands Midden is tot
nu toe niet in staat geweest om ook maar één vacature te vervullen met een sollicitant met een arbeidsbeperking, om de
reden dat er geen match was tussen de gevraagde en aangeboden kennis en kunde. Dit leidt tot een risico van € 100.000
per jaar.

Het programma GHOR was op schema en blijft binnen de begroting. Het programma RAV sluit af met een evenwicht tussen
de baten en lasten.

Grip op financiën RDOG Hollands Midden
In 2018 heeft de RDOG HM een aantal maatregelen genomen om haar financiële positie op orde te brengen. De
maatregelen hadden tot doel dat de RDOG HM in de komende raadsperiode zelfstandig haar taken kan uitvoeren zonder
terug naar de gemeenteraad te gaan met een begrotingswijziging of noodzaak tot bijstorting in de reserves. Dit onder
voorbehoud van autonome ontwikkelingen c.q. exogene factoren.

Meer informatie: www.rdoghm.nl

4.6.2.9 Veiligheidsregio Hollands-Midden
Openbaar belang en visie
De Veiligheidsregio Hollands Midden behartigt de belangen van deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer,
geneeskundige hulpverlening bij zware ongevallen, rampen en rampenbestrijding. Alsmede het realiseren van een
gecoördineerde inzet van de bij zware ongevallen en rampen betrokken organisaties, instellingen en diensten.




110      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 speelde bij de behandeling van de programmabegroting een aantal zaken. Zo was er sprake van een aantal
externe invloeden waar de VRHM geen invloed op had maar die wel voor meerkosten voor de VRHM zorgde. Het ging om
zaken zoals bijvoorbeeld strengere hygiëne regelgeving voor brandweer (ter voorkoming van de opname van
kankerverwekkende stoffen door de huid) en digitale transformatie van de VRHM. Bij dit laatste ging het onder meer om het
ontstaan van nieuwe (digitale) communicatiekanalen voor de risico- en crisiscommunicatie naar de burger. Een deel van
deze onvoorziene kosten is meegenomen in de begroting 2018 en een deel is toen in de risicoparagraaf gezet.

De brandweer is in 2018 aan de slag gegaan met het nieuwe organisatieplan ‘Samen verder’. Dit organisatieplan speelde in
op een veranderende samenleving en is gericht op het versterken van de interne samenwerking, en het versterken van het
vakmanschap van de medewerkers. Bovendien wordt dan de focus van de brandweer verlegd van intern naar extern en
komt de nadruk meer te liggen op het aangaan van (wisselende) relaties, verbindingen en samenwerkingsverbanden.

Voor wat betreft het onderwerp crisisbeheersing speelde in 2018 de verdere organisatorische inbedding van het Bureau
Gemeentelijke Crisisbeheersing (BGC) in de Veiligheidsregio. Voor het BGC en de gemeenten waren relevante
ontwikkelingen in 2018 de volgende: terrorismedreiging (terrorismegevolgbestrijding) en de doorwerking daarvan voor
evenementenbeleid maar ook de gevolgen van eventuele aanslagen voor gemeenten.

Een ander punt dat actueel werd in 2018 was de toekomstbestendigheid van de bluswatervoorzieningen. Door
modernisering van het waterleidingnet is in de nabije toekomst de bluswatervoorziening niet gegarandeerd. Door
vermindering van het aantal brandkranen en de invoering van alternatieve blusmethoden wordt de bluswatervoorziening de
komende jaren weer toekomst bestendig gemaakt. Dit wordt bekostigd uit de verminderde kosten van het onderhoud van
de brandkranen. Er wordt tussen gemeenten, regionale brandweer VRHM en de betrokken waterleidingbedrijven nauw
samengewerkt.

Meer informatie: www.vrhm.nl

4.6.2.10 Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Gouwe Rijnland
Openbaar belang en visie
De Gemeenschappelijke Regeling Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland (BSGR) is de uitvoeringsorganisatie voor
gemeentelijke en waterschapsbelastingen van negen gemeenten en het Hoogheemraadschap van Rijnland. De BSGR
bepaalt ook de hoogte van de WOZ-waarden voor alle onroerende zaken in de deelnemende gemeenten. Het beleid van
heffing en invordering van belastingen en de belastingverordeningen worden door de deelnemers zelf vastgesteld.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
De BSGR heeft in 2018 aanslagen opgelegd tot een bruto bedrag van € 445 miljoen (2017: € 443 miljoen). De geringe
toename komt door beperkte tariefstijgingen in 2018 bij de deelnemers.

De wettelijk voorgeschreven overgang naar het waarderen van inhoud/bruto-vloeroppervlakte naar gebruiksoppervlakte bij
woningen per 1 januari 2022 heeft vanaf 2018 een grote impact op de werkzaamheden van de WOZ-afdeling van de
BSGR. Ook de gemeentelijke BAG afdelingen worden bij dit project nauw betrokken en leveren hierin een belangrijke
bijdrage. Gouda is hierbij één van de twee pilot-gemeenten. Met dit project wordt tevens beoogd om naast het opwerken en
synchroniseren van BAG en WOZ-gegevens tevens een kwaliteitsverbetering te realiseren.

In 2018 is het nieuw ontwikkelde kostprijscalculatiemodel voor 50% in werking getreden. Dit kostprijscalculatiemodel houdt
in dat vanaf 2018 bij de deelnemers voorschotten in rekening worden gebracht en dat na afloop van het jaar een afrekening
plaatsvindt op basis van het werkelijk aantal opgelegde aanslagen. Verder is in het nieuwe model voor ieder type aanslag
een kostprijs bepaald waarvan de hoogte afhankelijk is van de complexiteit van de heffingsmaatstaf. De nieuwe systematiek
van de berekening van de bijdrage aan de BSGR is voor Gouda in financieel opzicht gunstig. Vanaf 2019 is het nieuwe
kostprijscalculatiemodel volledig van toepassing.

Meer informatie: www.bsgr.nl

4.6.3 Vennootschappen en coöperaties
4.6.3.1 Sport.Gouda B.V.
Openbaar belang en visie
Sport.Gouda is het zelfstandige sportbedrijf van de gemeente Gouda. De organisatie beheert en exploiteert een breed
aanbod van sportvoorzieningen en draagt zorg voor activiteiten die voortkomen uit het gemeentelijke sportbeleid.

De gemeente Gouda is de grootste opdrachtgever. De wederzijdse rechten en plichten zijn vastgelegd in een
dienstverleningsovereenkomst (DVO). De aandelen van Sport.Gouda zijn volledig in handen van de gemeente.




                                                                                               Jaarstukken 2018        111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 werd duidelijk dat de wetgeving rondom btw en sport vanaf 2019 wijzigt. Het recht op aftrek van btw komt te
vervallen. Daarvoor in de plaats komt een subsidieregeling, maar het is onduidelijk hoe ver de financiële consequenties van
deze wijziging reiken voor gemeente en Sport.Gouda. Dit wordt nader in beeld gebracht.

Meer informatie: www.sportpuntgouda.nl

4.6.3.2 Cyclus N.V.
Openbaar belang en visie
Cyclus is een overheidsonderneming waarvan negen gemeenten in de regio aandeelhouder zijn. Het bedrijf richt zich
voornamelijk op Afvalbeheer: inzameling van huishoudelijk afval en verwerking van deze afvalstromen. Voor Gouda voert
Cyclus daarnaast ook reinigingstaken in het openbaar gebied uit, ook is Cyclus verantwoordelijk voor de uitvoering van de
gladheidsbestrijding. De gemeente Gouda bezit 23,5% van de aandelen.

Continuïteit van Cyclus
De aandeelhouders hebben in eind 2015 besloten om Cyclus in afgeslankte vorm te continueren op basis van een
marktconforme dienstverlening (zowel in prijs als kwaliteit). De focus ligt daarbij op inzameling van huishoudelijk afval,
afvalbeheer en in beperkte mate reiniging van de openbare ruimte. Met Cyclus is afgesproken om de beheertaken
openbare ruimte voor de gemeente Gouda gefaseerd in 3 jaar af te bouwen.

In 2018 was Cyclus nog de uitvoerende partij voor onder meer het dagelijks onderhoud verhardingen en dagelijks
onderhoud riolering.

Ontwikkelingen en risico's 2017
In 2018 is verder invulling gegeven aan de afbouw van de taken die Cyclus nog had op het gebied van beheer openbare
ruimte. Daarnaast is er frequent overlegd over de taken en de invulling daarvan op het gebied van met name afval en
reiniging.

Consequenties
Hoewel in afgeslankte vorm er een goede toekomst voor het bedrijf Cyclus is, zullen in de komende jaren belangrijke
organisatieveranderingen en besparingen plaats (moeten) vinden. Daarnaast zal Cyclus ook op schaalvergroting moeten
focussen om marktconform te blijven functioneren. Voor een aantal Cyclusmedewerkers levert dit onzekerheid op. Cyclus
heeft daarom een sociaal plan opgesteld. De beheer openbare ruimte taken komen vanaf 2019 volledig onder directe
gemeentelijke aansturing waarbij de regiegedachte intact blijft.

De gemeente heeft voor deze taken via aanbestedingsprocedures marktpartijen gecontracteerd die de werkzaamheden op
een adequate wijze kunnen uitvoeren. Daarmee wordt geborgd dat het beheer van de openbare ruimte in Gouda op een
goed niveau blijft.

Meer informatie: www.cyclusnv.nl

4.6.3.3 Oasen N.V.
Openbaar belang en visie
Oasen is het drinkwaterbedrijf van Midden Holland, de gemeente Gouda is een van de aandeelhouders. Kernactiviteiten
zijn het winnen, zuiveren, distribueren en verkopen van drinkwater.

De uitvoering van de taken van Oasen heeft geen directe link met programmadoelstellingen van de gemeente. Er is
uiteraard wel sprake van een algemeen belang van goed drinkwater.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 is flink in het leidingnetwerk geïnvesteerd. Voor Gouda is van belang dat bij het suppletiestation in Gouda een
nieuwe koppelleiding is aangelegd die twee belangrijke leidingen verbindt. Dit zorgt ervoor dat OASEN niet meer afhankelijk
is van één leiding die door het centrum van Gouda loopt; nu kan OASEN ook via de leiding, die rondom de stad ligt, het
gebied van drinkwater voorzien.

In algemener zin is geïnvesteerd in veiligheid zowel op het gebied van drinkwaterkwaliteit als op het gebied van de
continuïteit van de drinkwatervoorziening.

Meer informatie: www.oasen.nl




112      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>4.6.3.4 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Openbaar belang en visie
De N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk
belang. De bank verstrekt kredieten tegen lage tarieven of onder garantie van Nederlandse overheden. De Staat is houder
van de helft van de aandelen, de andere helft is in handen van provincies, een hoogheemraadschap en gemeenten,
waaronder Gouda.

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
In 2018 is een dividenduitkering van € 208.588 ontvangen over het boekjaar 2017 van de BNG. In de begroting 2018 was
een bedrag van € 204.600 geraamd. In de meerjarenramingen 2019-2022 is een jaarlijkse dividenduitkering van € 175.000
begroot.

Aan de BNG worden geen bijdragen gedaan.

Meer informatie: www.bngbank.nl

4.6.3.5 Coöperatie ParkeerService U.A.
Openbaar belang en visie
Gouda is sinds 2016 lid van de Coöperatie Parkeerservice U.A., een coöperatie die gespecialiseerd is in alle aspecten van
parkeren. De leden -17 gemeenten- zijn vertegenwoordigd in de Algemene Ledenvergadering (ALV).

Ontwikkelingen 2018 en eventuele risico's
De organisatie en de bedrijfsvoering zijn verder verbeterd volgens de door de leden vastgestelde visie 2020. Een deel van
de leden van de Raad van Commissarissen is vervangen waarbij een voormalig bestuurder met een goede bestuurlijke
antenne is benoemd tot voorzitter.

De nieuwe directeur bestuurder is, na een gedegen selectie, in de algemene ledenvergadering ALV) van december 2018
benoemd per 1 januari 2019. Daarmee is de interim-periode voorbij en zijn alle sleutelposities weer bezet door eigen
medewerkers.

Het financiële rekenmodel voor de komende jaren is definitief vastgesteld in de ALV. Hierdoor zullen enerzijds bestaande
leden meer werkzaamheden in de coöperatie onderbrengen en zijn de risico’s voor de coöperatie bij het opnemen van
nieuwe leden minimaal geworden.

Als laatste is de governance van de coöperatie volledig herschreven naar de huidige situatie. De bijbehorende stukken zijn
in de ALV vastgesteld.

De besluiten in de ALV over bovenstaande onderwerpen zijn allemaal unaniem waaruit blijkt dat de samenwerking in de
coöperatie sterk verbeterd is.

Meer informatie: www.cooperatieparkeerservice.nl

4.6.4 Lijst verbonden partijen, balansgegevens en bijdragen
Met de wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in 2016 zijn gemeenten
verplicht om ook een overzicht met verbonden partijen op te nemen.

Tabel 1: Belangen en vertegenwoordiging verbonden partij
De eerste tabel geeft informatie over de vertegenwoordiging in de besturen door de gemeente Gouda, het openbaar belang
dat gediend is en de bestuurlijke invloed die Gouda heeft op de verbonden partij.

Gemeenschappelijke regelingen
Naam organisatie              Wijze van dienen van het              Openbaar belang                  Belang van de gemeente in
                              gemeentebelang                                                         verbonden partij

Regio Midden-Holland              In het AB zitten twee             Regionale beleidvorming en       20%
                                  collegeleden die door de raad     strategische belangbehartiging   Ieder AB lid heeft 1 stem.
                                  benoemd zijn.                     van de aangesloten gemeenten
                                                                    Bodegraven-Reeuwijk, Gouda,
                                                                    Krimpenerwaard Waddinxveen
                                                                    en Zuidplas.
Omgevingsdienst Midden-Holland In het AB zitten twee             Bijdrage leveren aan een veilige, 18%
                               collegeleden die door het college duurzame en gezonde               Stemverhouding op basis van
                               zijn aangewezen.                  leefomgeving.                     budget € 100.000 = 1 stem.
Groenalliantie Midden-Holland en In het AB zitten twee leden die    Beheer van recreatieterreinen    20%
omstreken                        door de raad en het college zijn   voor regionale dagrecreatie in   Ieder AB lid heeft 1 stem.
                                 aangewezen.                        Gouda, Bodegraven-Reeuwijk,




                                                                                                        Jaarstukken 2018          113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Naam organisatie                Wijze van dienen van het            Openbaar belang                    Belang van de gemeente in
                                gemeentebelang                                                         verbonden partij

                                                                    Waddinxveen, Alphen aan den
                                                                    Rijn, Krimpenerwaard en enkele
                                                                    kleinere gebieden.

                                                                    Daarnaast is men beheerder en
                                                                    ontwikkelaar van routestructuren
                                                                    in het Groene Hart
Streekarchief Midden-Holland    In het AB zitten twee               Het conform de archiefwet       20%
                                collegeleden die door de raad       bewaren van de archieven van de Ieder AB lid heeft 1 stem.
                                benoemd zijn.                       besturen en ambtelijke
                                                                    instellingen van de gemeenten
                                                                    Gouda, Krimpenerwaard,
                                                                    Krimpen aan de IJssel,
                                                                    Waddinxveen, Zuidplas en het
                                                                    ISMH.
Promen                          In het AB zit een collegelid die    Uitvoering geven aan de Wet        14,2%.
                                door het college is aangewezen.     Sociale Werkvoorziening.           Ieder AB lid heeft 1 stem.

                                                                    Daarnaast het uitvoeren van re-
                                                                    integratieactiviteiten voor
                                                                    werkzoekenden met een
                                                                    Participatiewet-uitkering.
Bedrijvenschap Regio Gouda      De leden van het AB worden door     Het in een samenwerkings-          33,3%.
                                de raden danwel uit de colleges     verband van Gouda,                 Ieder DB lid heeft 1 stem.
                                aangewezen. Hiervan moet            Waddinxveen en Zuidplas
                                tenminste 1 lid deel uitmaken van   ontwikkelen van het
                                het college van B&W.                bedrijventerrein Gouwe Park

                                Gemeente Gouda wijst de
                                plaatsvervangend voorzitter aan.
RZG Zuidplas Grondbank          In het AB zitten twee             Het verwerven van strategische 5%
                                collegeleden die door het college grondposities in de               Ieder AB lid heeft 1 stem
                                zijn aangewezen.                  Zuidplaspolder voor een integrale
                                                                  gebiedsontwikkeling.
                                Het college van Gouda doet een
                                bindende voordracht voor het DB Tevens de verkoop van de
                                lid.                              verworven gronden tegen een zo
                                                                  gunstig mogelijke waarde
                                                                  ontwikkeling van deze gronden.
Regionale dienst Openbare       In het AB zit een lid dat door de   De RDOG bewaakt, beschermt         8%
gezondheidszorg Hollands        raad is aangewezen.                 en bevordert de gezondheid van     Aantal stemmen gebaseerd op
Midden                          Het lid maakt deel uit van het      de burgers in de regio Hollands    inwoneraantal
                                college.                            Midden in normale en
                                                                    crisisomstandigheden.

                                                                    Daarnaast zet de RDOG in om
                                                                    effecten van
                                                                    gezondheidsbedreigingen te
                                                                    beperken.
Veiligheidsregio Hollands Midden Het AB wordt gevormd door de       Belangenbehartiging van de aan     8%
                                 burgemeesters van de               de regeling deelnemende            Aantal stemmen gebaseerd op
                                 deelnemende gemeenten.             gemeenten op het terrein van       inwoneraantal
                                                                    brandweer, geneeskundige
                                                                    hulpverlening bij zware
                                                                    ongevallen, rampen en
                                                                    rampenbestrijding.

                                                                    Daarnaast aan het realiseren van
                                                                    een gecoördineerde inzet bij
                                                                    zware ongevallen en rampen
                                                                    betrokken organisaties,
                                                                    instellingen en diensten
Belastingsamenwerking Gouwe-    In het AB zit een collegelid dat    Het heffen en invorderen van       12,1%
Rijnland                        door het college benoemd is.        lokale belastingen voor de         Aantal stemmen gerelateerd aan
                                                                    deelnemers.                        bijdrage in kalenderjaar.

                                                                    Daarnaast het bepalen van de
                                                                    hoogte van de WOZ-waarden
                                                                    voor alle onroerende zaken in
                                                                    deze gemeente.




114      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Vennootschappen en coöperaties
Naam organisatie             Wijze van dienen van het                Openbaar belang                  Belang van de gemeente in
                             gemeentebelang                                                           verbonden partij

Sport.Gouda                        DE AVA wordt vertegenwoordigd Het realiseren, beheren en       100%
                                   door een collegelid.          exploiteren van voorzieningen en stemrecht als aandeelhouder.
                                                                 accommodaties op het gebied
                                   Voor de afgenomen diensten is van sport, ontspanning en
                                   een dienstverleningsovereen-  recreatie, zoals het
                                   komst afgesloten.             Groenhovenbad, gymzalen,
                                                                 sporthallen en velden.

                                                                     Daarnaast worden voor derden
                                                                     activiteiten uitgevoerd zoals
                                                                     buitenschoolse activiteiten,
                                                                     organisatie en uitvoering van
                                                                     sportevenementen,
                                                                     arrangementen voor bedrijfs-
                                                                     sporten, en advies en consult.
N.V. BNG                           DE AVA wordt vertegenwoordigd Het uitvoeren van               0,15%
                                   door een collegelid.          gespecialiseerde financiële     stemrecht als aandeelhouder.
                                                                 dienstverlening voor overheden
                                   Voor de afgenomen diensten is en instellingen voor het
                                   een dienstverleningsovereen-  maatschappelijk belang tegen zo
                                   komst afgesloten.             laag mogelijke kosten van
                                                                 maatschappelijke voorzieningen
                                                                 voor de burger
Oasen N.V.                         DE AVA wordt vertegenwoordigd Het leveren van drinkwater voor 9,63%
                                   door een collegelid.          de inwoners van Gouda en een     stemrecht als aandeelhouder.
                                                                 groot aantal andere gemeenten in
                                                                 het Groene Hart.
NV Cyclus                          DE AVA wordt vertegenwoordigd Advisering over het beheer van     20%
                                   door een collegelid.          openbare ruimte en afval beheer. Ieder AB lid heeft 1 stem.
                                                                 Daarnaast wordt uitvoering
                                   Voor de afgenomen diensten is gegeven aan deze beheer taak.
                                   een dienstverleningsovereen-
                                   komst afgesloten.             Daarnaast wordt ook informatie
                                                                 en advies gegeven over regionaal
                                                                 en lokaal afvalbeleid. Als zodanig
                                                                 levert zij ook een bijdrage aan
                                                                 een schoon, heel en veilig
                                                                 leefmilieu.
Coöperatieve Parkeerservice        De gemeente wordt                 ParkeerService ondersteunt       9,1%
U.A.                               vertegenwoordigd in de            gemeenten bij het ontwikkelen,   Ieder lid heeft 1 stem.
                                   algemene ledenvergadering         implementeren en uitvoeren van
                                   (ALV).                            parkeerbeleid.

Tabel 2: Meest recente balansgegevens en risico's
In de tweede tabel zijn de meest recente vermogensontwikkelingen en de risico's opgenomen. Verwacht wordt dat er geen
substantiële wijzigingen in het vermogen van deze verbonden partijen zullen optreden. Risico's van enige omvang zijn
benoemd in de kolom risico's. Meer informatie is opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Gemeenschappelijke regelingen (bedragen * € 1.000)
Naam                                Eigen         Eigen              Vreemd        Vreemd       Risico's
                                    vermogen vermogen                vermogen      vermogen
                                    1-1 2018      31-12 2018         1-1-2018      31-12-2018
Regio Midden Holland                             745           696           390          484
Omgevingsdienst Midden-Holland                 3.493        2.746          4.466        4.350
Groenalliantie                                 8.107        8.225          3.460        4.354
Streekarchief Midden-Holland                     282           260           302          272
Promen                                         1.783        1.855          8.037        8.233
Bedrijvenschap Regio Gouda                     5.833        9.039          9.454          537
RZG Zuidplas Grondbank                       -21.458       -18.875        96.382       93.187 Risico op waardeontwikkelingen
                                                                                              gronden a.g.v. nieuw provinciaal beleid
                                                                                              voor nieuwe woningbouwlocaties.
                                                                                              Risico op waarderingsregels a.g.v.
                                                                                              gewijzigde wetgeving BBV.
Regionale dienst openbare                        923        3.627         28.484       27.207
gezondheidszorg
Veiligheidsregio Hollands Midden               5.966        5.418         25.091       26.775
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland           2.094        2.055         10.714        4.825




                                                                                                           Jaarstukken 2018        115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Vennootschappen en coöperaties (bedragen * € 1.000)
Naam                                Eigen        Eigen                   Vreemd           Vreemd          Risico's
                                    vermogen vermogen                    vermogen         vermogen
                                    1-1 2018     31-12 2018              1-1-2018         31-12-2018

Sport.Gouda                                         1.631        1.467            2.333           3.481
N.V. BNG                                      3.753.000       4.220.000 150.247.000 135.805.000
Oasen N.V.                                         97.085      103.668          152.765      162.538
N.V.Cyclus                                         10.905       11.408           12.886          10.287
Cooperatieve Parkeerservice U.A.                     495         1.098            2.035           2.334

Tabel 3: Bijdragen, bijdragen t.o.v. totaal, en verwacht resultaat
In de derde tabel zijn de begrote en gerealiseerde bijdragen 2018 opgenomen, alsmede de begrote bijdrage ten opzichte
van het totaal en het verwachte resultaat in 2018.

Voor het Bedrijvenschap regio Gouda, Cyclus N.V., Oasen N.V. en de N.V. Bank Nederlandse Gemeenten wordt geen
jaarlijkse bijdrage betaald. Voor het Bedrijvenschap regio Gouda en RZG Grondbank Zuidplas geldt dat de gemeente
mogelijk een bijdrage moet leveren of kan ontvangen bij het afsluiten van de grondexploitatie. Voorlopig is de verwachting
bij beide verbonden partijen dat de grondexploitaties minimaal budgettair neutraal worden afgesloten.

Toelichting op substantiële verschillen komt bij de betreffende programma's aan de orde.

In onderstaande tabel zijn alleen de verbonden partijen vermeld waaraan in 2018 een financiële bijdrage is verstrekt. De
financiële bijdrage aan de verbonden partijen BNG, Oasen en Bedrijvenschap regio Gouda was in 2018 nihil.

Gemeenschappelijke regelingen (bedragen * € 1.000)
Verbonden partij (bedragen * € 1.000)      Begroting                 Bijdrage         Bijdrage       Begroting           Realisatie        Realisatie
                                           2018                      Totaal           t.o.v.         2018                2018              2017
                                           initieel                                   Totaal         na wijziging

Regio Midden Holland                                          125               398         31,5%                                 125              125
Omgevingsdienst Midden-Holland                               2.586          5.390           48,0%             3.012             3.012            2.923
Groenalliantie                                                516           1.346           38,3%                                 516              516
Streekarchief Midden-Holland                                  465           1.199           38,7%                                 465              441
Promen                                                        922           2.390           38,6%               573                                573
Bedrijvenschap Regio Gouda                                      0                                                    0                 0                0
RZG Zuidplas Grondbank                                        140           2.335            6,0%                                 140              228
Regionale dienst openbare gezondheidszorg                    2.669         28.328            9,4%             2.630             2.630            2.404
Veiligheidsregio Hollands Midden                             4.459         44.785           10,0%                               4.559            4.415
Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland                         1.430          9.762           14,7%             1.314             1.314            1.412

Vennootschappen en coöperaties (bedragen * € 1.000)
Verbonden partij (bedragen * € 1.000)     Begroting                                                  Begroting           Realisatie        Realisatie
                                          2018                                                       2018                2018              2017
                                          initieel                                                   na wijziging

Sport.Gouda B.V.                                             5.439                                            5.439             4.870            4.750
Cyclus N.V.                                                 17.244                                           11.224            11.573           16.364
- kolkenreiniging                                             265                                               265                    0           269
- ongediertebestrijding                                        35                                                18                   19            16
- straatreiniging na toerekening aan afval/riool             1.183                                              897               889              987
- gladheidsbestrijding                                        342                                               502               474              546
- afvalwaterkanalen                                           107                                               225               225              114
- afvalinzameling (bruto)                                    4.700                                            3.076             3.290            5.111
- afvalverwerking (bruto)                                    1.493                                            1.950             2.354            2.193
- dagelijks beheer                                           9.119                                            4.291             4.322            7.128
Coöperatie ParkeerServices U.A.                               175                                               175               176              136
Totaal                                                      36.171                                           24.367            29.381           34.287




116        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>4.7 Grondbeleid
4.7.1 Inleiding
Voor het werken met grondexploitaties zijn regels opgenomen in het gemeentelijk grondbeleid en artikel 16 van het BBV
(besluit begroting en verantwoording). Aan de hand van deze regels wordt in deze paragraaf verslag gedaan van het
grondbeleid in het algemeen en de resultaten binnen grondexploitaties in het bijzonder.

4.7.2 Grip op de grondexploitaties
De gemeente Gouda voert actief grondbeleid via de projecten Westergouwe, Spoorzone en Middenwillens. Hiermee
realiseert de gemeente belangrijke beleidsdoelen op het gebied van werkgelegenheid, bereikbaarheid en wonen. Verder is
de gemeente vanuit risicobeheersing bewust terughoudend met het openen van nieuwe grondexploitaties, zoals vastgelegd
in de nota Grondbeleid 2017-2021. Het openen van nieuwe grondexploitaties blijft mogelijk voor het realiseren van
beleidsdoelen. Verder ondersteunt de gemeente marktpartijen bij het realiseren van projecten door grond te verkopen en
bestemmingsplannen aan te passen (faciliterend grondbeleid).

De gemeente maakt de risico’s binnen de grondexploitaties beheersbaar. Dit doet de gemeente door realistisch te ramen in
de grondexploitaties; door optimalisaties door te voeren in plannen en door contractafspraken te maken met marktpartijen.
Als het nodig is, neemt de gemeente tijdig haar verliezen en worden voorzieningen gevormd. Doordat de projecten worden
opgeknipt in fases met korte looptijden, kunnen nauwkeurige berekeningen worden gemaakt en kan sneller worden
ingespeeld op marktontwikkelingen.

De gemeente overlegt met de accountant over de economische vooruitzichten voor de grondexploitaties. Voor de kosten en
opbrengsten worden indexen bepaald. De gehanteerde indexen zijn door de accountant goedgekeurd. Een onafhankelijk
bureau controleert ieder jaar de berekeningen van onze grondexploitaties. Hierdoor wordt de betrouwbaarheid van de
berekeningen groter en worden de financiële risico’s kleiner.

Er zijn in 2018 geen nieuwe grondexploitaties geopend, ook zijn er geen grondexploitaties afgesloten.
Wel is de grondprijzenbrief 2019 vastgesteld.

4.7.3 Financieel resultaat
De gemeente heeft 3 actieve grondexploitaties. De rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties bevat actuele
informatie over deze projecten. Hieronder wordt ingegaan op de grootste veranderingen binnen de grondexploitaties.

Westergouwe, fases 1 t/m 3
De grondexploitatie Westergouwe is uitgebreid met het grondgebied voor fase 3.
In 2018 is een tijdelijke supermarkt geopend zodat bewoners voor de dagelijkse boodschappen in de eigen wijk terecht
kunnen. Voor fase 2 heeft de gemeente de grond aan marktpartijen verkocht, die de woningen nu in verkoop hebben.

Spoorzone
De grondexploitatie Spoorzone geldt voor het gebied ten noorden van het intercitystation. Hier is vanaf 2010 de
burgemeester Jamessingel verlegd, het Huis van de Stad, een bioscoop, stationshal en parkeergarage gerealiseerd. Sinds
2013 heeft Technolution hier een vestiging en sinds 2018 is het hoofdkantoor van Rabobank Hollandse IJssel geopend.

De NS heeft in 2018 de bouwkavel via een openbare tender verkocht aan een projectontwikkelaar. Deze gaat hier een
hotel, woningen en horeca realiseren. De gemeente heeft in 2018 de voorbereidingen opgestart voor de verkoop van de
kavel tussen Cinema en Rabobank voor woningbouw.

Middenwillens
Middenwillens is een gezamenlijk project van Slokker en de gemeente. In dit gebied komen ruim 200 woningen. Sinds 2013
bouwt Slokker; de laatste woningen van Slokker zijn in 2018 opgeleverd. In 2014 heeft de gemeente voor het eerst grond
verkocht aan Janssen de Jong. In 2018 heeft Janssen de Jong de laatste van de circa 120 koopwoningen opgeleverd.
Woonpartners Midden-Holland is in 2018 gestart met de bouw van 24 sociale huurwoningen. Er zijn nog 3 kavels voor de
bouw van vrijstaande woningen aan de Achterwillenseweg beschikbaar.

Resultaat
Het resultaat van de drie grondexploitaties is met afgerond € 0,4 miljoen verbeterd. Dit komt ten gunste van het resultaat.
De totale voorziening voor nadelige grondexploitaties per 31 december 2018 bedraagt € 5,5 miljoen. Vanwege de
vertrouwelijkheid wordt alleen het totaal bedrag van de voorzieningen voor grondexploitaties vermeld.

Het beeld voor 2018 is:
Voorziening per 31-12-2017                Mutatie voorziening in 2018               Voorziening per 31-12-2018
               € 5,9 miljoen                            € 0,44 miljoen                             € 5,5 miljoen




                                                                                                  Jaarstukken 2018        117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>MVA
Vanuit het voorzichtigheidsbeginsel werkt Gouda met compacte grondexploitaties met korte looptijden. De gronden van
Spoorzone A1 en Westergouwe (fases 4 t/m 6) staan onder Materiële Vaste Activa totdat de gemeenteraad een besluit
neemt over het in exploitatie nemen van deze gronden. De waarde van de gronden moet uiterlijk 31 december 2019 gelijk
zijn aan of lager zijn dan de marktwaarde. Vanuit voorzichtigheid is een reserve gevormd. Hiermee kunnen eventuele
waardedalingen van de gronden in Spoorzone A1 en Westergouwe (fases 4 t/m 6) eind 2019 worden opgevangen.




118      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>4.8 Interbestuurlijk toezicht
4.8.1 Inleiding
Gemeenten hebben te maken met een toezichthouder per beleidsdomein. De provincie is op grond van de Wet
revitalisering Generiek Toezicht de toezichthouder voor financiën, ruimtelijke ordening, omgevingsrecht, monumentenzorg,
archief- en informatiebeheer en huisvesting vergunninghouders.

4.8.2 Rapportage IBT
De rapportage en verantwoording op de voorgeschreven domeinen uit de met de provincie Zuid-Holland gesloten
bestuursovereenkomst interbestuurlijk toezicht vindt plaats aan de hand van onderstaand overzicht. De score (kleur
stoplicht) is gebaseerd op instructie die door de toezichthouder ter beschikking is gesteld.

Financiën                                        Groen / oranje /   TOELICHTING
                                                 rood
Er is structureel en reëel begrotingsevenwicht         Groen        De begroting 2019 en de meerjarenraming 2020-2022 zijn
                                                                    structureel en reëel in evenwicht.
Is er reden voor extra aandacht?                        Nee

Ruimtelijke ordening                             Groen / oranje /   TOELICHTING
                                                 rood
De gemeentelijke bestemmingsplannen zijn               Groen        De bestemmingsplannen van Gouda voldoen aan de regels van de
aangepast aan de Verordening Ruimte 2014                            Verordening Ruimte 2014.
(artikel 3.4 Verordening Ruimte)
Is er reden voor extra aandacht?                        Nee

Omgevingsrecht (vergunningverlening,             Groen / oranje /   TOELICHTING
toezicht en handhaving milieu, bouwen en         rood
wonen)
Voor vergunningverlening, toezicht en                  Groen        Gouda beschikt zowel over een verordening VTH BWT, een
handhaving is tijdig een beleidsplan, een                           vierjarenbeleidsplan VTH BWT als een bijbehorend
uitvoeringsprogramma en een evaluatie                               uitvoeringsprogramma. De jaarlijkse evaluatie wordt met de
vastgesteld en met de jaarrapportage over de                        jaarrapportage aan de gemeenteraad en de provincie Zuid-Holland
uitvoering bekend gemaakt aan de                                    aangeboden.
gemeenteraad.
Binnen twee maanden na vaststelling wordt
hierover mededeling gedaan aan de provincie
Zuid-Holland.
Is er reden voor extra aandacht?                        Nee

Monumentenzorg                                   Groen / oranje /   TOELICHTING
                                                 rood
De gemeente beschikt over een deskundige               Groen        De gemeente heeft een adviescommissie op grond van de
adviescommissie met betrekking tot de                               Erfgoedwet die adviseert over uit te voeren werken aan
(rijks)monumenten                                                   rijksmonumenten die op grond van de Erfgoedwet zijn beschermd
                                                                    en de samenstelling is deskundig. Deze adviescommissie adviseert
                                                                    tevens op grond van de Erfgoedverordening over uit te voeren
                                                                    werken aan gemeentelijke monumenten die op grond van de
                                                                    Erfgoedverordening zijn beschermd.

                                                                    Deze commissie moet deskundig zijn op het gebied van de
                                                                    monumentenzorg (betreffende bouwhistorische en bouwkundige
                                                                    opleiding en kennis, ten minste op het gebied van cultuurhistorie,
                                                                    bouw- en architectuurhistorie, restauratie en historische landschap/
                                                                    stedenbouw).
Is er reden voor extra aandacht?                        Nee

Archief- en informatiebeheer                     Groen / oranje /   TOELICHTING
                                                 rood
Het archief- en informatiebeheer zijn op orde          Oranje       De 'oranje’ score wordt onderbouwd in de ‘rapportage informatie- en
                                                                    archiefbeheer 2018’. In deze rapportage is aan de hand van tien
                                                                    kritische prestatie-indicatoren (KPI's) inzichtelijk gemaakt in
                                                                    hoeverre de gemeente Gouda aan de eisen van wet- en regelgeving
                                                                    voldoet.
Is er reden voor extra aandacht?                        Nee




                                                                                                           Jaarstukken 2018           119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Huisvesting vergunninghouders                   Groen / oranje /   TOELICHTING
                                                rood
De gemeente heeft volledig en tijdig voldaan            Oranje
aan de halfjaartaakstelling en er is geen
achterstand
Is er reden voor extra aandacht?                           Nee

Gevraagde informatie huisvesting verblijfsgerechtigden                                       Stand van zaken
Voorsprong per 1 januari van het verantwoordingsjaar                                                   2
Fase interventieladder op 1 januari                                                              taakstelling is
                                                                                                  gerealiseerd
Taakstelling eerste halfjaar van het verantwoordingsjaar                                              54
In het eerste halfjaar gehuisveste vergunningshouders                                                 51
Achterstand per 1 juli van het verantwoordingsjaar                                                     1
Fase interventieladder op 1 juli                                                                  signaleren
Taakstelling tweede halfjaar van het verantwoordingsjaar                                              46
In het tweede halfjaar gehuisveste vergunningshouders                                                 38
Achterstand per 31 december van het verantwoordingsjaar                                                9
Fase interventieladder op 31 december                                                             signaleren
Toelichting:
Woningweigeringen waardoor de plaatsingen langer uitblijven; tevens te weinig koppelingen.




120       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>5 Jaarrekening
5.1 Inleiding
Het overzicht van baten en lasten vormt samen met de balans, het taakveldenoverzicht en de SiSa-bijlage de jaarrekening.

Het overzicht van baten en lasten biedt inzicht in het financiële eindresultaat van 2018 met een analyse en toelichting op de
belangrijkste afwijkingen ten opzichte van de laatst bijgestelde begroting. De financiële positie van de gemeente bij de
aanvang en het einde van het verslagjaar kan uit de balans worden afgelezen. De jaarstukken bevatten ook een overzicht
met de gerealiseerde baten en lasten per taakveld. In de SiSa-bijlage wordt verantwoording afgelegd over de zogenaamde
specifieke uitkeringen.

De grondslag voor deze jaarrekening als onderdeel van de jaarstukken ligt in hoofdstuk IV, artikel 24 tot en met 58a, van
het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Benadrukt wordt dat alle vergelijkingen, voor
zover niet anders gemeld, worden gemaakt met de begroting 2018 na de 2e wijziging.

De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole.

5.2 Overzicht van baten en lasten
Aanvankelijk was het saldo van de begroting 2018, zoals door de raad vastgesteld in het najaar van 2017, € 549.000
positief. In de loop van het jaar is de begroting twee keer bijgesteld door de raad op basis van raads- en collegebesluiten en
andere ontwikkelingen. Dankzij een aantal incidentele meevallers (o.a. vrijval reserve Westergouwe, verkoop terrein
Goudkade en extra dividend Cyclus) werd bij de 2e begrotingswijziging 2018 een positief resultaat verwacht van
€ 7.067.000. Uiteindelijk sluit de jaarrekening 2018 met een voordelig resultaat van € 17.649.000. Zie de navolgende
overzichten.

Van elk programma, van de overhead en van de algemene dekkingsmiddelen zijn de lasten en de baten en het saldo
vermeld, waarna het gerealiseerde totaal saldo wordt gepresenteerd. In de tabel zijn de baten vermeld met een -teken. Een
positief saldo voor een programma in de kolom "Jaarrekening 2018" geeft aan hoeveel de lasten hoger zijn dan de baten
oftewel hoeveel het programma de gemeente heeft gekost. Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten van de
jaarrekening 2018 van - € 9.612.000 is derhalve positief.

Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                Begroting      Begroting    Jaarrekening          Saldo V/N
                                                                    2018      2018 na 2e            2018   rekening min
                                                                                wijziging                  begroting na
                                                                                                               wijziging
01. Economie en stadsmarketing                    Lasten           14.491         14.710         14.392            318    V
                                                  Baten            -3.924         -5.325         -5.478            153    V
                                                  Saldo            10.567          9.385          8.914            471    V
02. Zorg (Wmo)                                    Lasten           38.625         39.854         37.387          2.466    V
                                                  Baten            -1.171         -1.171         -1.918            747    V
                                                  Saldo            37.454         38.683         35.469          3.214    V
03. Werk en inkomen                               Lasten           47.275         47.835         46.299          1.536    V
                                                  Baten           -24.554        -25.765        -25.967            202    V
                                                  Saldo            22.721         22.069         20.331          1.738    V
04. Jeugd, onderwijs en sport                     Lasten           51.369         54.277         53.694            582    V
                                                  Baten            -7.262         -9.694         -9.728              34   V
                                                  Saldo            44.107         44.583         43.967            616    V
05. Ruimtelijke ontwikkeling                      Lasten           15.733         23.907         21.900          2.007    V
                                                  Baten           -13.025        -20.265        -19.609           -656    N
                                                  Saldo             2.707          3.642          2.290          1.351    V
06. Duurzaamheid en stedelijk beheer              Lasten           45.673         47.736         47.507            229    V
                                                  Baten           -28.956        -30.797        -33.412          2.616    V
                                                  Saldo            16.717         16.939         14.095          2.844    V
07. Burgerinitiatieven en publiekszaken           Lasten            2.804          2.775          2.746              29   V
                                                  Baten            -1.353         -1.353         -1.410              57   V
                                                  Saldo             1.451          1.422          1.336              86   V
08. Veiligheid en bestuur                         Lasten           11.718         12.116         12.233           -117    N
                                                  Baten              -221           -213           -357            144    V
                                                  Saldo            11.497         11.903         11.876              26   V




                                                                                                  Jaarstukken 2018        121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Exploitatie (bedragen * € 1.000)                               Begroting       Begroting    Jaarrekening          Saldo V/N
                                                                   2018       2018 na 2e            2018   rekening min
                                                                                wijziging                  begroting na
                                                                                                               wijziging
Overhead                                             Lasten       20.570         21.830          23.001         -1.172   N
                                                     Baten         -3.258         -3.100         -4.067           967    V
                                                     Saldo        17.313         18.730          18.935           -205   N
Algemene dekkingsmiddelen                            Lasten         -591            410              85           325    V
                                                     Baten      -163.003       -166.969        -166.915            -54   N
                                                     Saldo      -163.594       -166.559        -166.829           270    V
GEREALISEERD TOTAAL SALDO VAN BATEN EN               Lasten      247.668        265.448         259.245          6.203   V
LASTEN
                                                     Baten      -246.727       -264.652        -268.861          4.209   V
                                                     Saldo           941            796          -9.616         10.412   V

De toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden verrekend met het gerealiseerde totaal saldo van baten en
lasten. Toevoegingen verhogen de lasten van een programma, onttrekkingen leiden tot hogere baten. Als het totaal van de
onttrekkingen groter is dan de toevoegingen, verbetert het uiteindelijke rekeningresultaat. Zie daartoe de navolgende tabel
waarin de baten danwel onttrekkingen zijn vermeld met een -teken.

Reserves (bedragen * € 1.000)                                  Begroting       Begroting    Jaarrekening          Saldo V/N
                                                                   2018       2018 na 2e            2018   rekening min
                                                                                wijziging                  begroting na
                                                                                                               wijziging
Storting reserves 01. Economie en stadsmarketing     Lasten            0            128             128             0    -
Storting reserves 06. Duurzaamheid en stedelijk      Lasten        3.088          3.196           3.196             0    -
beheer
Storting reserves 08. Veiligheid en bestuur          Lasten            0             50              50             0    -
Storting reserves Overhead                           Lasten          557            557             557             0    -
Storting reserves Algemene dekkingsmiddelen          Lasten          750            750             750             0    -
Totaal toevoeging reserves                           Totaal        4.395          4.680           4.680             0    -
Onttrekking reserves 01. Economie en stadsmarketing Baten           -165            -260           -260             0    -
Onttrekking reserves 02. Zorg (Wmo)                  Baten           -80             -95            -95             0    -
Onttrekking reserves 03. Werk en inkomen             Baten          -160            -893           -893             0    -
Onttrekking reserves 04. Jeugd, onderwijs en sport   Baten         -2.919         -3.199         -3.199             0    -
Onttrekking reserves 05. Ruimtelijke ontwikkeling    Baten          -730          -4.928         -4.488           -440   N
Onttrekking reserves 06. Duurzaamheid en stedelijk   Baten          -949          -1.270         -1.979           709    V
beheer
Onttrekking reserves 08. Veiligheid en bestuur       Baten          -155            -398           -398             0    -
Onttrekking reserves Overhead                        Baten          -582          -1.147         -1.063            -84   N
Onttrekking reserves Algemene dekkingsmiddelen       Baten          -146            -353           -338            -15   N
Totaal onttrekking reserves                          Totaal        -5.886       -12.543         -12.713           170    V
Totaal mutaties reserves                             Saldo         -1.491         -7.863         -8.033           170    V

Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten en het totaal van mutaties in de reserves worden opgeteld en leiden tot
het gerealiseerde resultaat. Het uiteindelijke rekeningresultaat bedraagt derhalve € 17.649.000 positief (in 2017 € 8.446.000
positief). De 2e begrotingswijziging 2018 sloot met een saldo van € 7.067.000 positief. Het uiteindelijke rekeningresultaat
valt daardoor € 10.582.000 hoger uit dan geraamd in de laatste begrotingswijziging.

Resultaat (bedragen * € 1.000)                                 Begroting       Begroting    Jaarrekening          Saldo V/N
                                                                   2018       2018 na 2e            2018   rekening min
                                                                                wijziging                  begroting na
                                                                                                               wijziging
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten        Saldo           941            796          -9.616         10.412   V
Totaal mutaties reserves                             Saldo         -1.491         -7.863         -8.033           170    V
Gerealiseerd resultaat                                              -549          -7.067        -17.649         10.582   V




122       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>Het BBV schrijft voor de algemene dekkingsmiddelen te specificeren naar ten minste:
• lokale heffingen
• algemene uitkeringen
• dividend
• saldo financieringsfunctie
• overige algemene dekkingsmiddelen

Zie daartoe het volgende overzicht.
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting 2018 Begroting 2018             Rekening 2018              Verschil
                                                                           na 2e wijziging                                 rekening t.o.v.
                                                                                                                            begroting na
                                                                                                                                wijziging
Lasten
PG Algemene baten en lasten                                             689                     410                   0                 410
PG Dividenden en gemeentegaranties                                          62                   73                  86                  -13
PG Lokale heffingen                                                   1.071                1.029                    933                  96
PG Organisatie-ontwikkeling                                             209                     416                 332                  84
PG Saldo financieringsfunctie                                         -2.622               -1.518               -1.265                  -253
Totaal lasten                                                          -591                     410                  85                 325


Baten
PG Algemene baten en lasten                                                  0                    0                   -9                     9
PG Algemene uitkering                                               -145.659          -148.974             -148.535                     -439
PG Dividenden en gemeentegaranties                                     -135                 -941                    -940                  -1
PG Lokale heffingen                                                  -16.814              -16.814           -17.177                     362
PG Saldo financieringsfunctie                                          -394                 -240                    -254                 14
Totaal baten                                                        -163.003          -166.969             -166.915                      -54


Saldo van baten en lasten                                           -163.594          -166.559             -166.829                     270
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                      750                     750                 750                      0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                     -146                 -353                    -338                 -15
Gerealiseerd resultaat                                              -162.990          -166.163             -166.418                     255

Het BBV schrijft ook voor afzonderlijk aandacht te besteden aan het bedrag voor onvoorzien.

Zie daartoe het onderstaande overzicht.
Resultaat (bedragen * € 1.000)                                Begroting           Begroting       Jaarrekening               Saldo V/N
                                                                  2018           2018 na 2e               2018        rekening min
                                                                                   wijziging                          begroting na
                                                                                                                          wijziging
Onvoorzien                                       lasten               151                 151                   0             151        V


5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
5.3.1 Inleiding
In dit hoofdstuk zijn toelichtingen opgenomen bij de belangrijkste afwijkingen binnen de verschillende programma's voor
zover deze groter zijn dan € 100.000.

5.3.2 Programma 1 Economie, cultuur en stadsmarketing
bedragen * € 1.000                                 Begroting 2018     Begroting 2018             Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                      na 2e wijziging                    2018 min begroting na
                                                                                                                     wijziging
Lasten                                                     14.491                14.710                14.392                   318      V
Baten                                                      -3.924                -5.325                -5.478                   153      V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              10.567                 9.385                 8.914                   471      V
Mutaties in reserves                                         -165                  -132                  -132                       0    -
Gerealiseerd resultaat                                     10.402                 9.253                 8.781                   471      V




                                                                                                        Jaarstukken 2018                 123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Cultuur en Economie
Binnen de productgroepen Cultuur en Economie zijn enkele budgetten niet of onvolledig besteed. Dit geldt bij voorbeeld
voor het onderzoek naar de verbreding van de Chocoladefabriek, middelen voor cultuurparticipatie en het beheer van
onroerende zaken. Daarnaast zijn bijdragen en subsidies lager uitgevallen dan geraamd zoals bij voorbeeld het
Streekarchief en het Ondernemersfonds Gouda. Aan de raad zal worden voorgesteld de meevallers toe te voegen aan een
reserve of om budgetten opnieuw beschikbaar te stellen.

5.3.3 Programma 2 Zorg (Wmo)
bedragen * € 1.000                                  Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                     na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                            wijziging
Lasten                                                     38.625            39.854           37.387             2.466   V
Baten                                                       -1.171           -1.171            -1.918             747    V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              37.454            38.683           35.469             3.214   V
Mutaties in reserves                                           -80              -95               -95                0   -
Gerealiseerd resultaat                                     37.374            38.588           35.374             3.214   V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Hulp bij het huishouden
De trend van de afgelopen jaren heeft zich doorgezet. De keukentafelgesprekken zorgen voor minder aanvragen en lagere
uitgaven dan begroot voor een bedrag van € 304.000.

Hulpmiddelen
Het gebruik van hulpmiddelen is lager uitgevallen dan begroot. Dit levert een voordeel op van € 362.000.

Collectief vervoer
Onder andere door de inzet van vrijwillige vervoerders is minder gebruik gemaakt van collectief vervoer. De onderuitputting
van het budget bedraagt € 420.000.

Baten:
Eigen bijdrage Wmo
Aan eigen bijdragen Wmo is € 215.000 minder ontvangen dan begroot.

Lasten en baten:
Begeleiding
Er is een flinke slag gemaakt met het langer thuis wonen en weer sneller thuis laten wonen van mensen met (ernstige)
psychische kwetsbaarheid. Dit betekent een stijgende lijn van indicaties en derhalve hogere lasten. Door de
compensatieregeling begeleid wonen is per saldo sprake van een voordeel van € 252.000.

Beschermd wonen
Op beschermd wonen is het voordeel aan de lastenkant € 1.304.000 en aan de batenkant € 850.000. Dit wordt onder
andere verklaard door het niet volledig besteden van het innovatiefonds Gewoon Thuis (restant circa € 314.000). Daarnaast
is het doorbraakfonds transformatie maatschappelijke zorg niet volledig is uitgekeerd (restant circa € 140.000) en vallen de
uitgaven voor intramurale zorg lager uit ten opzichte van 2017. Het voordeel van € 850.000 in de baten wordt veroorzaakt
door de eigen bijdrage beschermd wonen.

Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang
Per saldo is sprake van een nadeel of overschrijding van € 463.000 voor maatschappelijke opvang en vrouwenopvang. Het
tekort wordt gedekt door het voordeel op beschermd wonen.

5.3.4 Programma 3 Werk en inkomen
bedragen * € 1.000                                  Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                     na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                            wijziging
Lasten                                                     47.275            47.835           46.299             1.536   V
Baten                                                      -24.554          -25.765           -25.967             202    V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              22.721            22.069           20.331             1.738   V
Mutaties in reserves                                          -160             -893             -893                 0   -
Gerealiseerd resultaat                                     22.561            21.177           19.439             1.738   V




124       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Individuele inkomenstoeslag
Door de uitbreiding van de doelgroep zijn de uitgaven omhoog gegaan. Ten opzichte van de begroting levert dit een nadeel
op van € 206.000.

WSW
De indexering van de WSW-gelden naar aanleiding van de meicirculaire levert een voordeel op van € 211.000; bij het 1e
ijkmoment 2018 is reeds een vergelijkbaar bedrag ten laste van het perspectief gebracht bij het verwerken van de begroting
van Promen. Over het hele jaar is dit budgetneutraal.

Lasten en baten:
Bijstandsvorderingen inkomen
De inbaarheid van uitstaande bijstandsvorderingen wordt jaarlijks geactualiseerd mede op basis van historie. In verband
met de afname van de debiteurenvorderingen (meer ontvangsten) neemt de voorziening voor bijstandsvorderingen af; dit
levert per saldo voor de baten en lasten een voordeel op van € 270.000.

Participatiewet-uitkeringen
De uitgaven voor de Participatiewet-uitkeringen zijn in 2018 sterk gedaald door afnemende aantallen. Daarnaast is
rijkssubsidie sterk gestegen. Aangezien de gemeente bij het 2e ijkmoment 2018 nog uitging van een tekort van € 1.400.000
(de stijging van de rijkssubsidie was nog niet bekend) levert dit uiteindelijk een voordeel op van per saldo € 950.000.

Regionale projecten
Diverse projecten in de regio zijn niet volledig tot uitvoering gekomen. De resterende gelden zijn vrijgevallen aan de
deelnemende gemeenten; voor Gouda levert dit per saldo een voordeel op van € 112.000.

Re-integratiegelden
Per saldo is er op de re-integratiegelden een onderbesteding van € 220.000. In 2018 is primair inzet geweest op het in
beeld brengen van cliënten met eigen medewerkers. Daardoor is er minder budget ingezet voor ingekochte trajecten en
ondersteuning.

5.3.5 Programma 4 Jeugd, onderwijs en sport
bedragen * € 1.000                                   Begroting 2018   Begroting 2018      Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                      na 2e wijziging             2018 min begroting na
                                                                                                              wijziging
Lasten                                                       51.369           54.277            53.694               582      V
Baten                                                        -7.262            -9.694            -9.728                  34   V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten                44.107           44.583            43.967               616      V
Mutaties in reserves                                         -2.919            -3.199            -3.199                  0    -
Gerealiseerd resultaat                                       41.188           41.384            40.768               616      V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Overhead
Vanaf de begroting 2017 worden de overheadkosten in een afzonderlijk programma verantwoord. Bij de totstandkoming van
de jaarrekening is scherp gekeken welke lasten tot de overhead behoren. In de realisatie wordt meer als overhead
aangemerkt dan in de begroting. Hierdoor is er een tekort op het programma overhead en is er binnen dit programma
sprake van een voordeel van in totaal € 636.000.

Brede basis Jeugd (CJG en jongerenwerk)
€ 112.000 van het overschot zit bij CJG en komt o.a. voort uit een lagere vaststelling over 2017 bij de RDOG. Het budget
voor diverse interventies (waaronder groepsvoorlichting JGZ en Triple P) is dit jaar niet uitgeput. € 57.000 van het overschot
zit bij het jongerenwerk, waar onderuitnutting van personele inzet is geweest.

Peuterspeelzalen
In 2018 is gestart met de kindgebonden financiering peuteropvang en voorschoolse educatie; een geld-volgt-kind-regeling.
Vooraf was moeilijk in te schatten hoe hoog de jaarlijkse kosten zouden zijn. In 2018 is € 203.000 minder uitgegeven dan
begroot.




                                                                                                  Jaarstukken 2018            125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Jeugdbescherming
De lasten vallen € 743.000 hoger uit dan geraamd. Dit kan verklaard worden door de stijging van het aantal maatregelen op
grond van rechterlijke uitspraak. Dit o.a. in relatie tot de stijging van meldingen bij Veilig Thuis. Overigens beperkt dit
verschil op maatregelen zich ten opzichte van 2017 tot € 200.000. Daarnaast zijn er (noodzakelijke) werkzaamheden
verricht o.a. in het kader van wachtlijstbeheer, zorgbemiddeling en gesloten jeugdzorg, wat voor een verschil van € 130.000
zorgt.

PGB Jeugd
Het voordeel van € 334.000 op deze post heeft een incidenteel karakter. Het is te verklaren doordat uit de afrekening is
gebleken dat over het jaar 2017 minder aan PGB's is uitgegeven dan eind 2017 was ingeschat.

Uitvoering sportbeleid
Het budget voor de uitvoering sportbeleid is niet besteed in 2018. Dit zorgt voor een voordeel van € 82.000.

Combinatiefunctionarissen
In het budget voor de combinatiefunctionarissen is sprake geweest van onderuitnutting ad € 80.000.

Baten:
OAB
Het positieve saldo van € 230.000 bij OAB wordt voor € 106.000 verklaard door afwikkeling 2017 en voor € 123.000 doordat
er meer rijksmiddelen zijn ontvangen dan begroot. Dit saldo is gebruikt ter dekking van peuterspeelzaalwerk.

Lasten en baten:
Leerplicht
In 2018 is er geen beslag gelegd op de flexibele schil voor personeel; bij uitval is Gouda verplicht direct voor vervanging te
zorgen van leerplichtambtenaren werkzaam voor Gouda, Krimpenerwaard en Waddinxveen. Het voordeel bedraagt per
saldo € 130.000.

5.3.6 Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling
bedragen * € 1.000                                   Begroting 2018    Begroting 2018      Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                       na 2e wijziging             2018 min begroting na
                                                                                                               wijziging
Lasten                                                       15.733            23.907            21.900             2.007   V
Baten                                                       -13.025           -20.265           -19.609              -656   N
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten                 2.707             3.642             2.290             1.351   V
Mutaties in reserves                                           -730            -4.928            -4.488              -440   N
Gerealiseerd resultaat                                        1.978            -1.286            -2.198               912   V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Woningverbetering
De afwikkeling van een claim zal naar verwachting in 2019 plaatsvinden (€ 250.000 voordeel). Gebaseerd op de doorloop
van projecten die in samenwerking met het Kenniscentrum Aanpak Funderingsherstel (KCAF) opgestart zijn is een
voordeel gerealiseerd van € 126.000. Aan de raad wordt voorgesteld om beide bedragen in 2019 opnieuw beschikbaar te
stellen.

Lasten en baten:
Grondexploitaties
Voor de drie grondexploitaties Westergouwe, Middenwillens en Spoorzone zijn in het verleden verliesvoorzieningen
gevormd. Van twee grondexploitaties zijn de voorzieningen in 2018 gedeeltelijk vrijgevallen. Van de derde grondexploitatie
is de voorziening in 2018 opgehoogd. Het netto positieve effect komt uit op € 440.000.

Bouw- en woningtoezicht
In verband met intensievere begeleiding vanuit het bouwplanbegeleidingsteam Westergouwe en de adviescommissie
Ruimtelijke kwaliteit hebben de meerkosten € 85.000 bedragen. Deze waren niet begroot. Een bedrag van € 39.000
(nadeel) heeft te maken met de eindafrekening 2018 van de gemaakte uren Bouw- en Woningtoezicht. Ten opzichte van
begroot werd voor een bedrag van € 22.000 minder bouwleges ontvangen.

Wijkontwikkeling
Het saldo van € 335.000 positief zowel het nadeel op de lasten als het voordeel op de baten wordt met de gelijknamige
reserve verrekend. Voor 2018 geprognosticeerde uitgaven zijn doorgeschoven naar 2019. In 2018 is een aantal panden
aangekocht en doorverkocht aan de woningcorporatie. Hier was zowel aan de lasten als aan de batenkant van de raming
geen rekening mee gehouden.




126       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>5.3.7 Programma 6 Duurzaamheid en stedelijk beheer
bedragen * € 1.000                                  Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                     na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                            wijziging
Lasten                                                     45.673            47.736           47.507               229   V
Baten                                                      -28.956          -30.797          -33.412             2.616   V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              16.717            16.939           14.095             2.844   V
Mutaties in reserves                                         2.139            1.926            1.217               709   V
Gerealiseerd resultaat                                     18.856            18.865           15.312             3.553   V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Kolkenreiniging
De afrekening kolkenreiniging heeft niet plaatsgevonden in 2018 en leidt tot een voordeel van € 265.000.

Openbaar groen
In verband met de weersomstandigheden is een deel van de geplande werkzaamheden groenonderhoud niet uitgevoerd.
De lasten vallen hierdoor € 193.000 lager uit dan geraamd.

Baten:
Voorziening groot onderhoud openbare ruimte
Een voordeel van € 1.277.000 aan de batenkant doet zich voor vanwege de vrijval van dat deel van de voorziening dat
betrekking heeft op het dagelijks onderhoud openbare ruimte.

Lasten en baten:
Degeneratievergoedingen
De van nutsbedrijven ontvangen bijdragen herstraten nutssleuven waren € 128.000 hoger dan begroot. Deze ontvangsten
zijn gedoteerd aan de onderhoudsvoorziening openbare ruimte ter dekking van kosten toekomstig herstel.

Werken voor derden
Voor derden zijn werken uitgevoerd. De lasten en baten ad € 342.000 waren niet begroot.

Parkeren
De inkomsten uit parkeren lagen € 176.000 boven de ramingen, voornamelijk veroorzaakt door het toegenomen gemak van
mobiel betaald parkeren.

Afval
Voor diverse onderdelen zijn de lasten in 2018 hoger uitgevallen dan geraamd. In dit kader worden genoemd:
afvalverwijdering (€ 226.000), afvalinzameling (€ 350.000) en afvalverwerking (€ 234.000). De lagere dotatie aan de
voorziening afvalstoffenheffing (€ 793.000) compenseert deze tegenvallers. Daarnaast is sprake van een voordelig saldo
van € 270.000 op de baten. Dit wordt veroorzaakt door inkomsten PMD-verpakkingen, bestuurlijke boetes en de
zwerfafvalbijdrage van het Rijk. De inkomsten uit de reinigingsrechten bedrijven bleven achter bij de begroting.

Riool
De lagere dotatie aan de voorziening riolering leidt tot een voordeel aan de lastenkant van € 851.000. De afwikkeling van
de rioolheffing van voorgaande jaren heeft geleid tot een voordeel aan de batenkant van € 283.000.

5.3.8 Programma 7 Burgerinitiatieven en publiekszaken
bedragen * € 1.000                                  Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                     na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                            wijziging
Lasten                                                       2.804            2.775            2.746                29   V
Baten                                                       -1.353           -1.353            -1.410               57   V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten                1.451            1.422            1.336                86   V
Mutaties in reserves                                            0                 0                  0               0      -
Gerealiseerd resultaat                                       1.451            1.422            1.336                86   V

Binnen dit programma doen zich geen afwijkingen voor die afzonderlijk groter zijn dan € 100.000 en worden derhalve ook
niet toegelicht.




                                                                                                Jaarstukken 2018         127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>5.3.9 Programma 8 Veiligheid en bestuur
bedragen * € 1.000                                 Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                    na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                           wijziging
Lasten                                                     11.718           12.116           12.233           -117      N
Baten                                                        -221             -213             -357           144       V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              11.497           11.903           11.876               26    V
Mutaties in reserves                                         -155             -347             -347                0    -
Gerealiseerd resultaat                                     11.342           11.555           11.529               26    V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Lasten:
Voorziening pensioenaanspraken (voormalige) wethouders
Een aanvullende toevoeging van € 257.000 aan de Voorziening pensioenaanspraken (voormalige) wethouders is gedaan
op grond van actuele actuariële berekeningen. Gebleken is dat door veranderingen in de aannames van de berekeningen
het benodigde bedrag in de voorziening van jaar tot jaar sterk kan wisselen.

Baten:
Grondbank Zuidplas
Het aandeel van Gouda in de verliesvoorziening van de grondbank Zuidplas kan op grond van recente taxaties met
€ 120.000 worden verlaagd.

5.3.10 Overhead
bedragen * € 1.000                                 Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                    na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                           wijziging
Lasten                                                     20.570           21.830           23.001         -1.172      N
Baten                                                      -3.258           -3.100            -4.067          967       V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten              17.313           18.730           18.935           -205      N
Mutaties in reserves                                          -25             -591             -506               -84   N
Gerealiseerd resultaat                                     17.288           18.139           18.428           -289      N

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:

Baten:
Bijdrage van derden
De bijdragen van derden voor het gebruik van het Huis van de Stad zijn € 106.000 hoger uitgevallen dan geraamd.

Lasten en baten:
Gedetacheerd personeel
De gemeente Gouda heeft € 593.000 extra inkomsten verkregen middels het detacheren van personeel. Hier staan voor
hetzelfde bedrag lasten tegenover.

Inhuur en doorbelastingen
Voor enkele ondersteunende afdelingen (= overhead) vallen de kosten van inhuur personeel hoger uit dan geraamd. Deze
worden deels gecompenseerd door hogere doorbelastingen aan grondexploitaties en investeringen zoals bij voorbeeld de
versnelde ontwikkeling van Westergouwe III.

5.3.11 Algemene dekkingsmiddelen
bedragen * € 1.000                                 Begroting 2018   Begroting 2018     Jaarrekening Saldo rekening V/N
                                                                    na 2e wijziging            2018 min begroting na
                                                                                                           wijziging
Lasten                                                       -591              410               85           325       V
Baten                                                    -163.003         -166.969         -166.915               -54   N
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten            -163.594         -166.559         -166.829           270       V
Mutaties in reserves                                          604              397              412               -15   N
Gerealiseerd resultaat                                   -162.990         -166.163         -166.418           255       V

Het saldo van de rekening en de begroting na wijziging wordt in belangrijke mate veroorzaakt door:




128       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Lasten:
Onvoorzien
Het is niet nodig geweest om in de loop van 2018 de post voor onvoorzien (€ 151.000) in te zetten.

Taakmutaties etc.
Enkele budgetten voor taakmutaties op grond van de uitkering uit het gemeentefonds en enkele andere budgetten (onder
andere uitbreiding Westergouwe) zijn in 2018 niet of gedeeltelijk ingezet. De restanten vallen vrij in het rekeningsaldo.
Hiermee is een bedrag gemoeid van € 259.000.

Baten:
Algemene uitkering
De uitkering uit het gemeentefonds blijft € 400.000 achter bij de ramingen als gevolg van met name de negatieve bijstelling
in de septembercirculaire. Naar aanleiding van de decembercirculaire zijn voor een aantal onderwerpen nog middelen
ontvangen waardoor het uiteindelijke tekort op de baten is beperkt. Voor vrijwel alle onderwerpen zal aan de raad worden
voorgesteld de middelen opnieuw beschikbaar te stellen in 2019.

Lasten en baten:
Lokale heffingen
De bijdrage aan de BSGR is € 82.000 lager uitgevallen dan geraamd. Hogere opbrengsten OZB, hondenbelasting,
toeristenbelasting, een lagere opbrengst precariobelasting en een niet geraamde opbrengst invorderingskosten van
€ 97.000 leiden per saldo tot een meeropbrengst van € 364.000.

Saldo financieringsfunctie
Het saldo van de doorbelastingen van rente aan investeringskredieten en grondexploitaties is € 256.000 negatief.

5.4 Incidentele baten en lasten
Voor de beoordeling van de jaarrekening volstaat niet alleen het gerealiseerde resultaat. Nog meer is het van belang om te
kijken of sprake is van het zogenaamde 'structurele en reële evenwicht'. Dit uitgangspunt is wettelijk verankerd. Gemeenten
moeten ervoor zorgen dat de structurele lasten gedekt zijn door structurele baten. Het overzicht van incidentele baten en
lasten biedt inzicht in de realisatie van genoemd uitgangspunt.

In de volgende tabel komen alle onderwerpen terug die in de vergelijkbare tabel in de programmabegroting 2018-2021 zijn
genoemd. Daarbij worden de gerealiseerde bedragen vermeld in de kolom werkelijk en afgezet tegen de geraamde
bedragen. Aanvullend zijn lasten en baten opgenomen waarvan het incidentele karakter in de loop van 2018 is gebleken. In
de toelichting wordt het incidentele karakter van de baten en de lasten onderbouwd. De toelichting op de afwijkingen tussen
de geraamde en gerealiseerde bedragen staat in de vorige paragraaf.

Incidentele baten (bedragen * € 1.000)
                                                  Omschrijving                                           Werkelijk     Geraamd
Programma
03 Werk en inkomen                                Regiogelden                                                -369           0
01 Economie, cultuur en stadsmarketing            Verkoop terrein Goudkade                                 -1.413           0
21 Algemene dekkingsmiddelen                      Extra dividend Cyclus                                      -710           0
Sub-totaal exploitatie                                                                                     -2.492           0


Reserves
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 1: Roze zaterdag                                 -115         -115
21 Reserves (Revitalisering)                      Programma 1: Versnellingskamer                                0          -50
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 1: Opnieuw beschikbaar div. projecten            -145           0
21 Reserves (Reserve SD)                          Programma 2: Transformatie sociaal domein                   -95          -80
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 3: Modernisering sociale dienst                  -565           0
21 Reserves (Reserve SD)                          Programma 3: Modernisering sociale dienst                  -183         -160
21 Reserves (Reserve SD)                          Programma 3: Minimabeleid (jaarrekening 2017)              -145           0
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 4: Voorschoolse opvang peuters                    -39          -39
21 Reserves (Reserve SD)                          Programma 4: Maatwerk jeugd                              -2.800       -2.800
21 Reserves (Reserve SD)                          Programma 4: Transformatie sociaal domein                   -95          -80
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 4: Opnieuw beschikbaar div. projecten            -265           0
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 5: Funderingsfonds                               -145         -145
21 Reserves (Wijkontwikkeling)                    Programma 5: Wijkontwikkeling                              -698           0
21 Reserves (Algemene reserve)                    Programma 5: Vrijval reserve bouwleges                     -585         -585




                                                                                                    Jaarstukken 2018       129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>                                                        Omschrijving                                             Werkelijk   Geraamd
21 Reserves (3 Notenbomen en Bolwerk)                   Programma 5: Inzet nazorgbudget afgesloten                    -15          0
                                                        grondexploitatie
21 Reserves (NIEGG Spoorzone en Westergouwe)            Programma 5: Vrijval reserve                               -2.900          0
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 5: Opnieuw beschikbaar div. projecten              -145          0
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 6: Dotatie Vz. riolering                           -880       -880
21 Reserves (Egalisatie openbare ruimte)                Programma 6: Dotatie Vz. groot onderhoud OR                  -772          0
21 Reserves (Zuidelijk stationsgebied)                  Programma 6: Zuidelijk stationsgebied                        -287          0
21 Reserves (Reserve revitalisering)                    Programma 6: Goudse Poort                                       0         -29
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 8: Toekomstvisie                                    -50         -50
21 Reserves (Niet-gesprongen explosieven)               Programma 8: Niet gesprongen explosieven                     -160          0
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 8: Opnieuw beschikbaar div. projecten              -188       -105
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 20: Cheese experience                               -60         -60
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 20: Opnieuw beschikbaar div. projecten             -220          0
21 Reserves (Organisatie-ontwikkeling)                  Programma 20: Organisatie-ontwikkeling                       -768       -522
21 Reserves (Algemene reserve)                          Programma 21: Opnieuw beschikbaar oude jaren                 -146       -146
21 Reserves (Organisatie-ontwikkeling)                  Programma 21: Organisatie-ontwikkeling                       -207          0
Sub-totaal reserves                                                                                               -12.673      -5.846


TOTAAL INCIDENTELE BATEN                                                                                          -15.165      -5.846

Incidentele lasten (bedragen * € 1.000)
                                                        Omschrijving                                             Werkelijk   Geraamd
Programma
01 Economie en stadsmarketing                           Roze zaterdag                                                 115        115
01 Economie en stadsmarketing                           Goudse Poort (revitalisering)                                128           0
02 Zorg (Wmo)                                           Transformatie sociaal domein                                   95         80
03 Werk en inkomen                                      Modernisering Sociale Dienst                                 183         160
03 Werk en inkomen                                      Regiogelden                                                  525           0
04 Jeugd, onderwijs en sport                            Onderwijshuisvesting                                        1.450      1.450
05 Ruimtelijke ontwikkeling                             Omgevingswet - uitvoeringsbudget                               50        100
05 Ruimtelijke ontwikkeling                             Funderingsfonds                                                28        145
20 Overhead                                             Gouwepark                                                       0         43
Sub-totaal exploitatie                                                                                              2.574      2.093


Reserves
21 Reserves (Egalisatie Openbare ruimte)                Kapitaallasten investeringsbudget: Investeringen            3.152      3.045
                                                        maatschappelijk nut openbare ruimte
21 Reserves (Parkeren)                                  Stationsgarage                                                 43         43
21 Reserves (Niet gesprongen explosieven)               Bijdrage NGE ontvangen via AU (toevoeging reserve)             50          0
21 Reserves (Reserve revitalisering)                    Progr 6: Goudse Poort                                        128           0
21 Reserves (Organisatie-ontwikkeling)                  Progr 20: onttrekking uit res organisatie-ontwikkeling       556         557
21 Reserves (Algemene reserve)                          Progr 21: spaaroptie                                         750         750
Sub-totaal reserves                                                                                                 4.680      4.395


TOTAAL INCIDENTELE LASTEN                                                                                           7.254      6.488

Totalen van baten en lasten (bedragen * € 1.000)
                                                                                                                 Werkelijk   Geraamd
Totaal baten                                                                                                     -268.861    -246.727
Totaal lasten                                                                                                    259.245     247.668
Saldo                                                                                                              -9.616        941


Mutaties reserves
Onttrekkingen reserves incidenteel                                                                                -12.673      -5.846
Onttrekkingen reserves structureel (reserve parkeren)                                                                 -40         -40
Stortingen reserves                                                                                                 4.680      4.395
Saldo reserves                                                                                                     -8.033      -1.491




130        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Totaal baten en lasten (bedragen * € 1.000)                                                                  Werkelijk     Geraamd
Totaal baten                                                                                                 -281.574      -252.613
Totaal lasten                                                                                                 263.925       252.063
TOTAAL gerealiseerd resultaat                                                                                 -17.649          -550


waarvan Incidentele baten en lasten (bedragen *                                                              Werkelijk     Geraamd
€ 1.000)
Totaal incidentele baten                                                                                      -15.165        -5.846
Totaal incidentele lasten                                                                                       7.254         6.488
TOTAAL                                                                                                         -7.911           642


structurele baten en lasten (bedragen * € 1.000)                                                             Werkelijk     Geraamd
Totaal structurele baten                                                                                     -266.409      -246.767
Totaal structurele lasten                                                                                     256.671       245.575
TOTAAL                                                                                                         -9.738        -1.192


Structureel saldo jaarrekening                                                                                 -9.738        -1.192


- = positief saldo
+ = negatief saldo                                 structurele exploitatieruimte in % (paragraaf 4.2)           3,6%           0,5%


5.5 Resultaatbepaling
De ontwikkeling van het resultaat vanaf de vaststelling van de programmabegroting 2018 staat in het volgende overzicht.
(bedragen * € 1.000)                                           Begroting 2018 Stand na 1e BW Stand na 2e BW             Jaarrekening
                                                                                        2018           2018                     2018
Saldo begroting c.q. rekening                                                549             -454           7.067            17.649

Op grond van de 2e begrotingswijziging 2018 bedroeg het verwachte rekeningresultaat 2018 € 7.067.000. Het totaal
gerealiseerde resultaat in de jaarrekening 2018 bedraagt € 17.649.000 positief (2017: € 8.446.000). Dit resultaat is als volgt
tot stand gekomen:
■ het saldo van baten en lasten zonder mutaties in reserves is € 9.616.000 positief;
■ per saldo is voor € 8.033.000 onttrokken aan de reserves.


Overzicht belangrijkste afwijkingen
Het verschil tussen het resultaat tot en met de 2e begrotingswijziging en het werkelijke resultaat wordt op hoofdlijnen
veroorzaakt door de onderwerpen in onderstaande tabel.

Programma                                              Product                                                       Afwijking
                                                                                                                    (bedragen *
                                                                                                                      € 1.000)
01 Economie en stadsmarketing                          P Panden                                                                 159
02 Zorg (Wmo)                                          P Algemene voorzieningen WMO                                            -293
02 Zorg (Wmo)                                          P Maatwerkvoorzieningen WMO                                            3.365
02 Zorg (Wmo)                                          P Overig WMO                                                             142
03 Werk en inkomen                                     P Inkomen                                                              1.243
03 Werk en inkomen                                     P Participatie overig                                                    285
03 Werk en inkomen                                     P Sociale werkvoorziening                                                211
04 Jeugd, onderwijs en sport                           P Algemene voorzieningen jeugd                                           469
04 Jeugd, onderwijs en sport                           P Lokale onderwijstaken                                                  351
04 Jeugd, onderwijs en sport                           P Maatwerkvoorzieningen jeugd                                           -372
04 Jeugd, onderwijs en sport                           P Sportstimulering                                                       138
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Bouw- en woningtoezicht                                               -119
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Grondexploitaties                                                    2.189
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Grondexploitaties Bedrijventerreinen                                -1.660
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Particuliere woningverbetering                                         393
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Ruimtelijke ordening                                                   114
05 Ruimtelijke ontwikkeling                            P Wijkontwikkeling                                                       335
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                    P Afvalverwijdering en -verwerking                                       262
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                    P Baten riolering                                                      1.102
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                    P Dagelijks beheer en onderhoud grijs                                  1.475




                                                                                                        Jaarstukken 2018        131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Programma                                                 Product                                             Afwijking
                                                                                                             (bedragen *
                                                                                                               € 1.000)
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                       P Dagelijks beheer en onderhoud groen                        193
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                       P Investeringen en groot onderhoud blauw                     -121
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                       P Investeringen en groot onderhoud bruin                     120
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                       P Investeringen en groot onderhoud grijs                     -568
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer                       P Parkeren                                                   267
08 Veiligheid en bestuur                                  P College van B en W                                         -138
08 Veiligheid en bestuur                                  P Handhaving OOV                                             103
08 Veiligheid en bestuur                                  P ISMH en Zuidplas                                           205
08 Veiligheid en bestuur                                  P Veiligheid                                                 -176
20 Overhead                                               Centrale overheadkostenplaatsen                              -361
20 Overhead                                               P Algemene baten                                             176
21 Financiering en alg. dekkingsmiddelen                  Kostenplaats kapitaallasten                                  -256
21 Financiering en alg. dekkingsmiddelen                  P Algemene lasten                                            419
21 Financiering en alg. dekkingsmiddelen                  P Algemene uitkering                                         -439
21 Financiering en alg. dekkingsmiddelen                  P Onroerend zaakbelasting                                    505
Diverse programma's                                       Diverse verschillen kleiner dan 100                          694
Diverse programma's                                       Hogere onttrekking reserves                                  170
Totaal afwijkingen ten opzichte van 2e                                                                               10.582
begrotingswijziging 2018

Op hoofdlijnen wordt onderstaand van het totaal gerealiseerde resultaat van € 17.649.000 positief een onderscheid
gemaakt in incidentele en structurele componenten.

Totaal ontwikkeling resultaat (-=nadelig)                                                               (bedragen * € 1.000)
Tot en met de 2e begrotingswijziging 2018                                                                            € 7.067
Structureel bij jaarrekening                                                                                             €0
Incidenteel bij jaarrekening                                                                                        € 10.412
Hogere aanwending reserves (t.o.v. 2e begrotingswijziging 2018)                                                       € 170
Totaal gerealiseerd resultaat                                                                                       € 17.649


5.6 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties
De weergave van de mutaties in het eigen vermogen is op grond van het BBV verplicht. Artikel 42 van het BBV bepaalt dat
het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat. Het hier bedoelde resultaat wordt afzonderlijk op
de balans opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen.

Totaal ontwikkeling resultaat                                                                           (bedragen * € 1.000)
Saldo van het eigen vermogen per 1 januari 2018                                                                     € 54.147
Saldo van het eigen vermogen per 31 december 2018 (saldo is inclusief gerealiseerd resultaat                        € 63.763
2018)
Toename van het eigen vermogen                                                                                       € 9.616

De toename van het eigen vermogen met € 9.616.000 is het gevolg van het positieve rekeningresultaat van € 17.649.000
en de afname van de reserves met € 8.033.000.

5.7 Resultaatbestemming
De jaarrekening 2018 sluit met een positief saldo van € 17.649.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo
een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden:
a. € 51.500 toe te voegen aan de reserve Cultuur en erfgoedfonds;
b. € 1.858.092 toe te voegen aan de reserve Sociaal domein;
c. € 1.771.162 toe te voegen aan de reserve Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang;
d. € 1.290.000 toe te voegen aan de reserve Versnellen woningbouw en transformatie
e. € 700.000 toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve Groenfonds;
f. € 1.560.000 toe te voegen aan de reserve Onderwijshuisvesting;
g. € 260.000 toe te voegen aan de voorziening Afval;
h. € 1.130.000 toe te voegen aan de voorziening Riool;
i. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 9.028.121, toe te voegen aan de algemene reserve.




132       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>De voorstellen onder a. t/m c. zijn op basis van verplichtingen naar derden en/of een bestendige gedragslijn. De toelichting
op de overige mutaties luidt als volgt:

ad d. reserve Versnellen woningbouw en transformatie
In het coalitieakkoord is afgesproken om in 2019-2022 respectievelijk € 0,7 miljoen, € 1,4 miljoen, € 1,7 miljoen en
€ 1,9 miljoen te doteren aan de reserve versnelling woningbouw. Voorstel is nu om dit gedeeltelijk naar voren te halen en de
reserve te vullen vanuit het overschot 2018 (verschuiving van 2022 naar 2018).

ad e. reserve Groenfonds
In het coalitieakkoord is afgesproken om in 2019-2022 respectievelijk € 200.000 in 2019, € 400.000 in 2020, € 700.000 in
2021 en € 700.000 in 2022 te doteren voor uitbreiding nieuw groen en water. Dit is in 2018 verwerkt in de Voorziening groot
onderhoud openbare ruimte. Voorstel is nu om dit naar voren te halen en hiervoor de reserve Groenfonds te creëren
(verschuiving van 2022 naar 2018).

ad f. reserve Onderwijshuisvesting
Op 3 april 2019 heeft de gemeenteraad besloten de reserve onderwijshuisvesting in te stellen. Het bedrag van de eerste
storting is gebaseerd op investeringen uitvoeringsplan 1 (€ 19,5 miljoen) rekening houdend met 10% risicobuffer.

ad g. voorziening Afval
Op basis van de nacalculatie van de compensabele btw blijkt het voordeel voor het begrotingsperspectief van kosten-baten
afval hoger dan begroot. Voorgesteld wordt om een aanvullend te doteren aan de voorziening afvalstoffenheffing zodat dit
bedrag betrokken kan worden in de berekening van de toekomstige afvalstoffenheffing.

ad h. voorziening Riool
Op basis van de nacalculatie van de compensabele btw blijkt het voordeel voor het begrotingsperspectief van kosten-baten
riolering hoger dan begroot. Voorgesteld wordt om een aanvullend te doteren aan de voorziening riolering zodat dit bedrag
betrokken kan worden in de berekening van de toekomstige rioolheffing.

5.8 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
    (WNT)
Deze wet is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013.

Bij de samenstelling van de in deze paragraaf opgenomen verantwoording op grond van de WNT zijn, naast de wet, het
Uitvoeringsbesluit WNT, de Uitvoeringsregeling WNT en de Beleidsregels WNT 2018 gehanteerd.

In artikel 1.1, aanhef en onderdeel b, sub 2 van de wet zijn de secretarissen bij de gemeenten en de griffiers bij de
gemeenten aangewezen als topfunctionaris.

Naam (bedragen x € 1)                                                          E.M. Branderhorst          E.J. Karman Moerman
Functiegegevens                                                                gemeentesecretaris                griffier


Aanvang en einde functievervulling in 2018                                                 1/1 - 31/12                  1/1 - 31/12
Omvang dienstverband (in fte)                                                                      1,0                          1,0
Dienstbetrekking?                                                                                   Ja                           Ja


Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoeding                                                  120.738                         91.454
Beloningen betaalbaar op termijn                                                              18.258                         14.779
Subtotaal                                                                                    138.996                        106.233


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                                189.000                        189.000


- / - Onverschuldigd betaald bedrag                                                              n.v.t.                        n.v.t.


Totaal bezoldiging                                                                           138.996                        106.233


Reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan                                         n.v.t.                        n.v.t.




                                                                                                    Jaarstukken 2018            133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Naam (bedragen x € 1)                                                    E.M. Branderhorst         E.J. Karman Moerman
Gegevens 2017
Aanvang en einde functievervulling in 2017                                          1/1 - 31/12               1/1 - 31/12
Omvang dienstverband 2017 (in fte)                                                           1,0                     1,0
Dienstbetrekking?                                                                             Ja                      Ja


Beloning plus belastbare onkostenvergoeding                                           119.374                    89.576
Beloningen betaalbaar op termijn                                                       16.994                    13.262
Subtotaal                                                                             136.368                   102.839


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                                         181.000                   181.000


Totaal bezoldiging 2017                                                               136.368                   102.839

Er zijn geen niet-topfunctionarissen die in 2018 een bezoldiging boven het toepasselijke WNT-maximum hebben ontvangen
of waarvoor in eerdere jaren een vermelding op grond van de Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde
topinkomens (Wopt) of de WNT heeft plaatsgevonden of had moeten plaatsvinden.




134         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>6 Balans en toelichting
6.1 Inleiding
Naast het overzicht van baten en lasten vormt de balans een belangrijk onderdeel van de jaarrekening van de gemeente.
De balans geeft de stand van zaken weer voor wat betreft de omvang en samenstelling van het vermogen. In de balans
worden naast de cijfers per balansdatum tevens de cijfers van de balans van het vorige begrotingsjaar opgenomen.

Navolgend wordt allereerst de balans zelf weergegeven. Daarna komt een beschrijving van de gehanteerde grondslagen
voor waardering en bepaling van baten en lasten. Deze worden gevolgd door toelichtingen op de verschillende
balansposten. Het hoofdstuk wordt afgesloten met de niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen.




                                                                                               Jaarstukken 2018       135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>6.2 Balans per 31 december 2018: activa
ACTIVA (bedragen * € 1.000)                                         ultimo 2018              ultimo 2017
VASTE ACTIVA
Immateriële vaste activa                                                           13.957                   15.115
Kosten sluiten geldleningen en saldo agio/disagio                       0                        0
Bijdragen aan activa in eigendom van derden                         13.957                   15.115


Materiële vaste activa                                                            344.784                  348.110
Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht                        8.670                    8.680
Investeringen met een economisch nut                               201.773                  214.100
Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding       95.548                   91.918
van de kosten een heffing kan worden geheven
Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut         38.793                   33.412


Financiële vaste activa                                                             3.416                   12.490
Kapitaalverstrekkingen aan:
- deelnemingen                                                       1.940                    1.940
- overige verbonden partijen                                            0                        0
Overige langlopende leningen u/g                                     1.458                   10.532
Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar       18                       18
of langer


TOTAAL VASTE ACTIVA                                                               362.157                  375.715


VLOTTENDE ACTIVA
Voorraden                                                                          18.206                    8.434
Onderhanden werk, waaronder gronden in exploitatie                  18.196                    8.421
Gereed product en handelsgoederen                                      10                       13


Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één                         25.964                   27.810
jaar
Vorderingen op openbare lichamen                                    18.501                   14.352
Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen                        0                     9.000
Overige verstrekte kasgeldleningen                                    199
Rekening courant verhoudingen overige niet-financiële                 909                       16
instellingen
Uitzettingen in 's Rijks schatkist                                      0                        0
Overige vorderingen                                                  6.355                    4.442


Liquide middelen                                                                      26                       41
Kassaldi                                                               26                       41
Banksaldi                                                               0                        0


Overlopende activa                                                                 16.682                   14.715
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te
ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen met een specifiek
bestedingsdoel:
- Europese overheidslichamen                                          287                      353
- Rijk                                                                  0                        0
- Overige Nederlandse overheidslichamen                                 0                        0
Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen                16.395                   14.363


TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA                                                            60.878                   51.000


TOTAAL GENERAAL                                                                   423.035                  426.715




136         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>6.3 Balans per 31 december 2018: passiva
PASSIVA (bedragen * € 1.000)                                      ultimo 2018                 ultimo 2017
VASTE PASSIVA
Eigen vermogen                                                                   63.763                       54.147
Algemene reserve                                                  29.367                     29.332
Bestemmingsreserves                                               16.747                     16.369
Gerealiseerd resultaat uit overzicht baten en lasten              17.649                      8.446


Voorzieningen                                                                    29.698                       24.832
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's           6.856                      6.967
Voorzieningen voor gelijkmatige verdeling van lasten over de       8.986                      7.791
boekjaren
Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met specifiek    13.857                     10.074
bestedingsdoel


Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar                      262.543                      286.469
of langer
Onderhandse leningen van:
- binnenlandse banken en overige financiële instellingen         262.512                    286.434
- overige binnenlandse sectoren                                      31                          35




TOTAAL VASTE PASSIVA                                                            356.005                      365.448


VLOTTENDE PASSIVA
Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd                          45.648                       16.201
korter dan één jaar
Kasgeldleningen                                                   28.000                          0
Overige schulden                                                  17.648                     16.201


Liquide middelen                                                                  1.880                        4.301
Banksaldi                                                          1.880                      4.301


Overlopende passiva                                                              19.502                       40.765
Nog te betalen bedragen                                           17.448                     38.429
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek
bestedingsdoel:
- Europese overheidslichamen                                         95                           0
- Rijk                                                             1.004                        893
- Overige Nederlandse overheidslichamen                             788                         866
Overige vooruit ontvangen bedragen                                  167                         577




TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA                                                         67.030                       61.267


TOTAAL GENERAAL                                                                 423.035                      426.715


BORG- EN GARANTSTELLINGEN                                                        25.470                       20.224




                                                                                          Jaarstukken 2018       137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>6.4 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
6.4.1 Waarderingsgrondslagen
6.4.1.1 Algemeen
Naast de algemeen geldende gemeentelijke verslaggevingregels opgenomen in het Besluit Begroting en Verantwoording
provincies en gemeenten (BBV) zijn de volgende aanvullende besluiten van toepassing:
■ Regeling reserves en voorzieningen (d.d. 20 oktober 2003, nummer 18020-67);
■ Nota Waardering en Afschrijving Vaste Activa 2013 (d.d. 26 juni 2013).


Op basis van de hiervoor genoemde regelingen alsmede het BBV zijn de volgende uitgangspunten gebruikt:
■ Alle verkregen activa zowel met een economisch nut als investering in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut
  worden geactiveerd. Voor aankoop en vervaardiging van activa in de openbare ruimte met een meerjarig maatschappelijk
  nut kan bij raadsbesluit worden afgezien van activering. Voor zover niet anders vermeld, zijn activa en passiva
  gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs.
■ Met ingang van 2006 wordt - indien en voor zover er sprake is van vervaardiging - rente aan een actief toegerekend.
■ Afschrijving van activa vindt plaats op basis van de lineaire methode.
■ De restwaarde van activa wordt in principe op 0 (nul) gesteld.
■ Rente waarmee het geïnvesteerd vermogen moet worden belast wordt jaarlijks voorcalculatorisch bepaald voor de
  boekwaarde van de gehele activa. Dit wordt berekend aan de hand van de kapitaalmarktrente, rekening houdend met de
  gemiddelde looptijd van de activa. Het voorcalculatorische percentage wordt niet nagecalculeerd.
■ De rentetoerekening en afschrijving op de nieuwe investeringen vinden pas plaats in het eerste jaar na de afronding van
  de investering en de ingebruikname van het goed.
■ Reserves en voorzieningen worden niet meer ingezet ter dekking van de kapitaallasten van de investeringen.
■ Investeringen waartoe op grond van eerdere CIP's is besloten, maar die nog niet zijn gestart of zijn afgerond, behoren tot
  het onderhanden werk. Bij jaareinde worden deze kosten geactiveerd. De waardering geschiedt tegen verkrijgings- of
  vervaardigingsprijs.

6.4.1.2 Immateriële vaste activa
Immateriële vaste activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van bijdragen
en subsidies (netto waardering) verminderd met afschrijvingen. De afschrijvingsduur bedraagt hoogstens vijf jaar.

De bijdragen aan activa in eigendom van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd
met de afschrijvingen.

6.4.1.3 Materiële vaste activa
Materiële vaste activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder aftrek van bijdragen en
subsidies (netto waardering), verminderd met afschrijvingen.

De erfpachtsgronden zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs (in casu de waarde die bij eerste uitgifte
als basis voor de canonberekening in aanmerking is genomen).

Afschrijving vindt plaats op basis van de te verwachten toekomstige nuttigheids- of gebruiksduur. Daarbij worden in het
algemeen de volgende termijnen gehanteerd:
■ gebouwen 40 jaar;
■ grond-, weg- en waterbouwkundige werken 10-40 jaar;
■ vervoermiddelen 8-15 jaar;
■ installaties 10 jaar.


Op investeringen in gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.

6.4.1.4 Financiële vaste activa
De onder financiële vaste activa vermelde geldleningen verstrekt aan derden worden gewaardeerd tegen de nominale
waarde. Deelnemingen en aandelen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of lagere marktwaarde. Afwaardering vindt
plaats indien de waardevermindering naar verwachting duurzaam is.

6.4.1.5 Voorraden
De bouwgronden in exploitatie zijn opgenomen tegen de daaraan bestede kosten, inclusief de bijgeschreven rente en
verminderd met de opbrengst wegens gerealiseerde grondverkopen.

In de grondexploitatie zijn naast de reeds gemaakte kosten en gerealiseerde opbrengsten ook de toekomstige verwachte
opbrengsten en kosten opgenomen. De grondexploitaties worden jaarlijks geactualiseerd. Winstneming vindt plaats op het
moment dat de grondexploitatie wordt beëindigd. Voor verwachte verliezen wordt een voorziening op eindwaarde gevormd
die in mindering wordt gebracht op de bijbehorende balanspost.




138      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Gereed product en handelsgoederen heeft betrekking op de verkoopartikelen van de VVV die worden gewaardeerd tegen
inkoopprijs.

6.4.1.6 Liquide middelen
Deze worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

6.4.1.7 Vorderingen en overlopende activa
Vorderingen worden, evenals de overlopende activa, gewaardeerd tegen de nominale waarde onder aftrek van
voorzieningen wegens oninbaarheid.

6.4.1.8 Eigen vermogen
Onder het eigen vermogen zijn opgenomen algemene- en bestemmingsreserves alsmede het saldo van de rekening van
baten en lasten.

6.4.1.9 Voorzieningen
Onder de voorzieningen zijn opgenomen op het moment van opstellen van de jaarrekening voorzienbare verplichtingen,
verliezen en/of risico's, voor zover de omvang hiervan redelijkerwijs is in te schatten. Voorts de kosten die in een volgend
begrotingsjaar zullen worden gemaakt en die strekt tot gelijkmatige verdeling van de lasten over een aantal begrotingsjaren
(kostenegalisatie). Tot slot worden tot de voorzieningen gerekend de van derden verkregen middelen die specifiek besteed
moeten worden.

De voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde.

6.4.1.10 Langlopende schulden
Onder langlopende schulden zijn begrepen schulden met een oorspronkelijke rentetypische looptijd van 1 jaar of langer.

6.4.1.11 Kortlopende schulden en overlopende passiva
Deze worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

6.4.2 Grondslagen van resultaatbepaling
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben (stelsel van baten en lasten). Lasten
worden direct opgenomen zodra ze zich voordoen. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op
balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden
in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden. Op basis van actuele
kostprijsberekeningen worden bij verlieslatende complexen de hoogte van de te nemen voorziening bepaald.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Omdat geen
voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van
vergelijkbaar volume mogen worden opgenomen, worden sommige personeelslasten echter toegerekend aan de periode
waarin de uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie voor
gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelijke.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of
op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming te weten
vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten wordt wel een verplichting gevormd.

Opbrengsten worden genomen zodra ze gerealiseerd zijn. De positieve resultaten op grondexploitaties worden pas bij het
sluiten van grondexploitaties aan het resultaat toegevoegd. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten
genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.




                                                                                                 Jaarstukken 2018        139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2018: activa
6.5.1 Vaste activa
6.5.1.1 Immateriële vaste activa
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                            Boek-          Investe-     Desinves-  Bijdragen         Afschrij-         Boek-
                                                           waarde             ringen      teringen van derden          vingen         waarde
                                                          1-1-2018                                                                 31-12-2018
Bijdrage aan activa in eigendom van derden                    15.115              -706                                      452       13.957
Totaal                                                        15.115              -706           0            0             452       13.957

6.5.1.1.1 Bijdrage aan activa in eigendom van derden
Deze post bestaat uit:
• de verstrekte bijdrage aan Hoogheemraadschap van Rijnland voor de renovatie van het gemaal aan de Bosweg;
• de voorbereidingskosten van de besluitvorming rond het tracé van de Zuidwestelijke Randweg, verminderd met de
  ontvangen bijdrage van € 206.000 van de provincie Zuid-Holland. De voorbereidingskosten worden conform het
  raadsbesluit geactiveerd;
• de tot en met 2012 aan de provincie Zuid-Holland betaalde bijdragen voor de aanleg van de Zuidwestelijke Randweg en
  de brug over de Stolwijkervaart;
• de tot en met 2011 aan de provincie Zuid-Holland betaalde bijdragen voor de aanleg van de RijnGouweLijn en de in 2013
  van de provincie terugontvangen bijdrage op basis van de gewijzigde planvoering;
• de verstrekte bijdrage aan de restauratie van draaiorgel "de Lekkerkerker";
• de verstrekte bijdrage aan de provincie Zuid-Holland voor de aanleg van de rotonde nabij de Coenecoopbrug.

In 2018 is op deze post in totaal € 452.000 afgeschreven. De geactiveerde waarde van betaalde afkoopsom voor de
huurkosten van het Nelson Mandela Centrum ad € 706.000 is per eind 2018 in de balans geherclassificeerd naar
vooruitbetaalde kosten.

6.5.1.2 Materiële vaste activa
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                       Boekwaarde                Boekwaarde
                                                                                                         31-12-2018                  1-1-2018
Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht                                                                      8.670               8.680
Overige investeringen met een economisch nut                                                                  201.773                214.100
Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan                       95.548              91.918
worden geheven
Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut                                                       38.793              33.412
Totaal                                                                                                        344.784                348.110

6.5.1.2.1 Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht
De boekwaarde van de in erfpacht uitgegeven gronden is met € 10.000 afgenomen vanwege de verkoop van een perceel
erfpachtgrond.

6.5.1.2.2 Overige investeringen met economisch nut
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                     Boek-            Investe-      Desinves-    Bijdragen          Afschrij-          Boek-
                                                    waarde               ringen       teringen   van derden           vingen          waarde
                                                   1-1-2018                                                                        31-12-2018
Gronden en terreinen                                50.946              -7.500            105                                         43.341
Woonruimten                                             98                                                                   9            89
Bedrijfsgebouwen                                   136.653               2.647             30                          4.978         134.292
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken              7.096                477                                              851         6.722
Vervoermiddelen                                           0                                                                                0
Machines, apparaten en installaties                  8.343                444                                          1.058           7.729
Overige materiële vaste activa                      10.965                547                                          1.912           9.600
Totaal                                             214.100              -3.385            135            0             8.808         201.773

Gronden en terreinen
De negatieve investering van € 7.500.000 betreft de overboeking naar voorraad onderhanden werk vanwege het in
exploitatie nemen van de grondexploitatie Westergouwe.

De desinvesteringen van in totaal € 105.000 hebben betrekking op de overname van grond van het voormalige
Spaardersbad (€ 7.000), het terrein aan de Goudkade (€ 44.000) en op een technische correctie als gevolg van de verkoop
van de voormalige Anne Frankschool (€ 53.000).




140       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Bedrijfsgebouwen
In 2018 zijn investeringen gedaan met betrekking tot Driestar college voor € 1.578.000, vernieuwbouw De Ark (€ 399.000),
aanpassing Lekkenburg (€ 59.000), Kesper college (€ 438.000) en Al Qalam voor € 117.000.

De desinvesteringen betreffen een technische correctie van € 30.000 als gevolg van de verkoop van de popmuziek-
oefenruimte aan de Wilem de Zwijgersingel.

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken
De investeringen in 2018 betreffen de renovatie en uitbreiding van de velden van RFC Gouda (€ 121.000) en de vervanging
van een kunstgrasveld van Jodan Boys (€ 356.000).

Machines, apparaten en installaties
De grootste investeringen in 2018 in deze categorie betreffen zonnepanelen op sportaccommodaties (€ 161.000) en
aanpassingen aan parkeerautomaten € 187.000.

Overige materiële vaste activa
De belangrijkste investering in 2018 betreft het Meerjaren Innovatie-, Vervangings- en Onderhoudsplan (MIVOP) voor in
totaal € 495.000.

6.5.1.2.3 Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden
          geheven
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                      Boek-     Investe-   Desinves-  Bijdragen     Afschrij-        Boek-
                                                     waarde        ringen    teringen van derden      vingen        waarde
                                                    1-1-2018                                                     31-12-2018
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken              88.639        6.883                      86       3.217        92.219
Overige materiële vaste activa                        3.279         384                                  334         3.329
Totaal                                               91.918        7.267           0          86       3.551        95.548

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken
De investeringen in 2018 betreffen volledig de uitgaven met betrekking tot rioleringswerkzaamheden (€ 6.883.000). Van de
provincie Zuid-Holland is een bijdrage ontvangen van € 30.000 voor de zuidelijke IJsseldijk. Van het Hoogheemraadschap
van Rijnland zijn bijdragen ontvangen voor een tweetal duikers.

Overige materiële vaste activa
In deze categorie zijn de investeringen verantwoord met betrekking tot de voorbereiding van het ECO-park (€ 90.000).
Daarnaast is € 245.000 geïnvesteerd voor afval scheiden loont.

6.5.1.2.4 Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                      Boek-     Investe-   Desinves-  Bijdragen     Afschrij-        Boek-
                                                     waarde        ringen    teringen van derden      vingen        waarde
                                                    1-1-2018                                                     31-12-2018
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken              29.914        8.630                     169       2.613        35.762
Machines, apparaten en installaties                   2.561         323                      145         525         2.214
Overige materiële vaste activa                          937                                              120           817
Totaal                                               33.412        8.953           0         314       3.258        38.793

Grond-, weg en waterbouwkundige werken
De grootste investeringen in 2018 betreffen werkzaamheden in het kader van PP CIP (€ 1.159.000) en PP investeringen
2018 (€ 6.983.000). Daarnaast zijn investeringen gedaan voor het Mobiliteitsplan (€ 247.000) en het watersysteem
historische binnenstad (€ 144.000). Voor diverse projecten is in totaal € 37.000 ontvangen van het Hoogheemraadschap
van Rijnland en € 132.000 van de provincie Zuid-Holland.

Machines, apparaten en installaties
De investeringen in 2018 betreffen de aanleg van diverse verkeersregelinstallaties (VRI) aan de Schielandse Hoge Zeedijk
voor in totaal € 323.000.




                                                                                              Jaarstukken 2018          141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>6.5.1.3 Financiële vaste activa
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                           Boek-   Investe-   Desinves-       Afschrij- Voorziening         Boek-
                                                          waarde      ringen    teringen       vingen /                    waarde
                                                         1-1-2018                          aflossingen                  31-12-2018
Kapitaalverstrekkingen aan:
- deelnemingen                                             1.940                                                            1.940
- overige verbonden partijen                                   0                                                                0
Overige langlopende leningen u/g                          10.532       -879                     8.196                       1.458
Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd           18                                                               18
van één jaar of langer
Totaal                                                    12.490       -879           0         8.196             0         3.416

6.5.1.3.1 Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen
Voor de kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen geldt de volgende specificatie. De bedragen betreffen de nominale
waarde van het aandelenbezit in de betreffende onderneming.

Deelnemingen (bedragen * € 1.000)                                                               Boekwaarde             Boekwaarde
                                                                                                 31-12-2018               1-1-2018
Cyclus                                                                                                    752                 752
Sportpunt Gouda                                                                                           949                 949
BNG                                                                                                       206                 206
Oasen                                                                                                      33                  33
Totaal                                                                                                   1.940              1.940

6.5.1.3.2 Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen
Deze post betreft de deelname in een viertal verbonden partijen van oorspronkelijk 100 gulden per partij; in totaal € 181,52.

6.5.1.3.3 Overige langlopende leningen u/g
Sinds 1996 participeert de gemeente in de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten. Van de
verkoopopbrengst van de aandelen Bouwfonds Nederlandse Gemeenten is bij de verkoop in 2000 € 2.244.000 toegevoegd
aan deze deelneming. In 2018 is per saldo € 14.000 aan de deelneming toegevoegd als gevolg van ontvangen rente en
betaalde beheersvergoeding.

De Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten is aan te merken als een stichting waarin de
gemeente participeert, waarvan het bestuur door de deelnemende gemeenten wordt benoemd en de gemeente het risico
draagt van de door de stichting verstrekte geldleningen.

Per eind 2018 heeft een herclassificatie in de balans plaatsgevonden ad € 893.000 naar rekening-courant verhoudingen
overige niet-financiële instellingen voor een deel van deze participatie.

Naar aanleiding van een wijziging van de samenwerkingsovereenkomst Westergouwe is het saldo van de gemeentelijke
voorfinanciering (per 1 januari 2018 € 8.182.000) in de loop van 2018 volledig afgelost en terugontvangen.

Tot deze post behoren tevens een aantal hypothecaire geldleningen aan particulieren ten dienste van funderingsherstel en
een lening aan Dierentehuis Midden-Holland.

6.5.1.3.4 Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer
Ultimo 2018 bestaat deze balanspost uit een tweetal waarborgsommen met een totaalwaarde van € 18.000.

6.5.2 Vlottende activa
6.5.2.1 Voorraden
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                               Boekwaarde             Boekwaarde
                                                                                                 31-12-2018               1-1-2018
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie                                                  18.196              8.421
Gereed product en handelsgoederen                                                                          10                  13
Totaal                                                                                                  18.206              8.434




142       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>6.5.2.1.1 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie
Grondexploitaties                                                                                          bedragen * € 1.000
Boekwaarde 1-1-2018 (excl. voorziening)                                                                               14.348
Van gronden die per 01-01-2017 vallen onder de materieel vaste activa                                                  7.500
Mutaties 2018                                                                                                          1.836
Afwaardering                                                                                                               0
Afgesloten                                                                                                                 0
Boekwaarde 31-12-2018 (excl. voorziening)                                                                             23.684
Voorziening                                                                                                           -5.488
Balanswaarde 31-12-2018                                                                                               18.196

Grondexploitaties                                                                                          bedragen * € 1.000
Boekwaarde 31-12-2018                                                                                                 23.684
Nog te maken kosten                                                                                                   37.912
Nog te verwachten opbrengsten                                                                                         58.299
Rente (= kosten)                                                                                                       2.151
Verwacht exploitatie-resultaat op eindwaarde                                                                           5.448

6.5.2.1.2 Gereed product en handelsgoederen
Het gaat in dit geval om de handelsgoederen VVV van € 893 en de voorraad trekbandzakken voor restafval in het kader
van het gemeentelijk project Afval scheiden loont ter waarde van € 8.706 (2017: € 11.560).

6.5.2.2 Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                           Boekwaarde          Boekwaarde
                                                                                             31-12-2018            1-1-2018
Vorderingen op openbare lichamen                                                                 18.501               14.352
Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen                                                      0                9.000
Overige verstrekte kasgeldleningen                                                                  199                    0
Rekening-courantverhoudingen met niet-financiële instellingen                                       909                   16
Uitzettingen in 's Rijks schatkist                                                                    0                    0
Overige vorderingen                                                                                6.355               4.442
Totaal                                                                                           25.964               27.810

6.5.2.2.1 Vorderingen op openbare lichamen
De vorderingen op openbare lichamen betreffen voornamelijk de vordering op het BTW-compensatiefonds (BCF) van
€ 13.788.000 voor de reguliere aangifte over 2018, die naar verwachting medio 2019 ontvangen wordt. Verder is hier een
bedrag van € 257.000 opgenomen aan nog te ontvangen (suppletie)aangiften BTW en BCF tot en met 2018.

Andere vorderingen op openbare lichamen bedragen in totaal € 4.456.000. Dit heeft voornamelijk betrekking op
regiogemeenten inzake de afrekening van de NSDMH. Eind februari 2019 zijn alle verorderingen voldaan.

6.5.2.2.2 Verstrekte kasgeldleningen aan openbare lichamen
Ultimo 2018 is het saldo van de verstrekte kasgeldleningen nihil. Ultimo 2017 bedroeg het saldo € 9.000.000 vanwege
financieringsmiddelen verstrekt aan het Bedrijvenschap Regio Gouda

6.5.2.2.3 Overige verstrekte kasgeldleningen
In 2018 is aan de Stichting Cheese Experience Gouda een kasgeldlening verstrekt. Ultimo 2018 bedroeg het saldo van de
kasgeldlening € 199.000. De kasgeldlening is in februari 2019 geheel afgelost.

6.5.2.2.4 Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen
Deze post betreft het tegoed op de rekening bij het (Garantiefonds) Nationaal Restauratiefonds en het tegoed op de
rekening bij het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten die hier als gevolg van een herclassificatie in
de balans is ondergebracht (€ 893.000).

6.5.2.2.5 Uitzettingen in 's Rijks schatkist
Ultimo 2018 bedraagt de vordering op het Rijk wegens uitgezette liquide middelen in de schatkist nihil. Ultimo 2017 was het
bedrag eveneens nihil.




                                                                                                Jaarstukken 2018         143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>6.5.2.2.6 Overige vorderingen
De overige vorderingen bestaan uit:
■ bijstandsvorderingen voor € 3.529.000 (de voorziening voor mogelijke oninbaarheid bedraagt € 2.683.000;
■ vorderingen inzake gemeentelijke belastingen ondergebracht bij Belastingsamenwerking Gouwe-Rijnland voor
  € 2.612.000 (de voorziening voor mogelijke oninbaarheid bedraagt € 337.000);
■ vorderingen op overige debiteuren voor € 3.413.000 (de voorziening voor mogelijke oninbaarheid bedraagt € 34.000),
  waarvan medio mei 2019 € 455.000 nog niet ontvangen is.

6.5.2.2.7 Overige uitzettingen
In 2018 is aan de Stichting Cheese Experience Gouda een kasgeldlening verstrekt. Ultimo 2018 bedroeg het saldo van de
kasgeldlening € 199.000. De kasgeldlening is in februari 2019 geheel afgelost.

6.5.2.3 Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit kassaldi en banksaldi. Ook zijn hier de bij het Toeristisch Informatie Punt in
voorraad zijnde VVV-cadeaubonnen etc. verantwoord.

6.5.2.3.1 Kas- en banksaldi
Ultimo 2018 bedroeg het totaal van de kassaldi € 26.000. Ultimo 2017 ging het om € 41.000.

Het totaal van de negatieve banktegoeden bedroeg ultimo 2018 € 1.880.000 (eind 2017 € 4.301.000). Dit bedrag is
verplicht opgenomen aan de passivakant van de balans.

6.5.2.3.2 Schatkistbankieren
In het kader van de Regeling schatkistbankieren dient elke decentrale overheid overtollige liquide middelen, boven een
bepaalde drempel, af te storten bij het ministerie van Financiën (in 's Rijks schatkist). Het toetsen of de regeling op de juiste
wijze wordt uitgevoerd vindt plaats op kwartaalbasis.

Uit onderstaand overzicht blijkt dat de gemeente Gouda gedurende het gehele jaar onder de drempel is gebleven.


Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (bedragen* € 1.000)
                                                                                  Verslagjaar
(1)                 Drempelbedrag                                                        1.858
                                                                                    Kwartaal 1     Kwartaal 2     Kwartaal 3      Kwartaal 4
(2)                 Kwartaalcijfer op dagbasis buiten 's Rijks schatkist                   425         1.122             495           960
                    aangehouden middelen
(3a) = (1) > (2)    Ruimte onder het drempelbedrag                                       1.433           736            1.363          898
(3b) = (2) > (1)    Overschrijding van het drempelbedrag

(1) Berekening drempelbedrag
                                                                                                                                 Verslagjaar
(4a)                                          Begrotingstotaal verslagjaar                                                         247.668
(4b)                                          Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen         247.668
(4c)                                          Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat                        0
(1) = (4b)*0,0075 + (4c)*0,002 met een        Drempelbedrag                                                                           1.858
minimum van € 250.000


6.5.2.4 Overlopende activa
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                      Boekwaarde               Boekwaarde
                                                                                                        31-12-2018                 1-1-2018
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen op
uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel:
- Europese overheidslichamen                                                                                     287                   353
- Rijk                                                                                                             0                      0
- Overige Nederlandse overheidslichamen                                                                            0                      0
Overige nog te ontvangen bedragen                                                                               5.326                 7.682
Vooruitbetaalde bedragen                                                                                        6.606                  646
Vooruitontvangen facturen                                                                                       4.463                 6.035
Totaal                                                                                                         16.682                14.715




144        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>6.5.2.4.1 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen
          met een specifiek bestedingsdoel
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                          Saldo Toevoeging Ontvangen        Saldo
                                                                        1-1-2018                        31-12-2018
Europese overheidslichamen:
ESF 2016-2018                                                              353        292        490          155
Subtotaal                                                                  353        292        490          155


Overige Nederlandse overheidslichamen:
Provincie Zuid-Holland Kattensingel                                          0        132          0          132
Subtotaal                                                                    0        132          0          132


Totaal                                                                     353        424        490          287

6.5.2.4.2 Overige nog te ontvangen bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

6.5.2.4.3 Vooruitbetaalde bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

Vooruitontvangen facturen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.




                                                                                        Jaarstukken 2018      145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2018: passiva
6.6.1 Vaste passiva
6.6.1.1 Eigen vermogen
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                               Boekwaarde                Boekwaarde
                                                                                                 31-12-2018                  1-1-2018
Algemene reserve                                                                                        29.367                29.332
Bestemmingsreserves                                                                                     16.747                16.369
Gerealiseerd resultaat uit overzicht van baten en lasten                                                17.649                 8.446
Totaal                                                                                                  63.763                54.147

In het volgende overzicht wordt het verloop van de reserves in 2018 per programma weergegeven.
omschrijving (bedragen * € 1.000)                             Boek- Toevoeging Onttrekking Toevoeging Onttrekking               Boek-
                                                            waarde voorgaand voorgaand              bij        bij            waarde
                                                           1-1-2018   boekjaar   boekjaar    overzicht  overzicht          31-12-2018
                                                                                              baten en  baten en
                                                                                                lasten     lasten
Programma 1                                                    185         27                                                    212
Programma 2                                                  4.266       1.192                                                 5.458
Programma 5                                                  3.443       3.156                                    3.615        2.984
Programma 6                                                  5.846                                171              326         5.691
Programma 8                                                  1.942                                 50              160         1.832
Overhead                                                       687        300                     556              975           568
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                     29.332       3.771                  3.903             7.638       29.368
Totaal                                                      45.701       8.446          0       4.680            12.714       46.114
Gerealiseerd resultaat uit overzicht baten en lasten                                                                          17.649
TOTAAL                                                                                                                        63.763

In de kolommen "Toevoeging voorgaand boekjaar" en "Onttrekking voorgaand boekjaar" staan de toevoegingen en de
onttrekkingen vermeld uit hoofde van de bestemming van het resultaat van het voorgaand boekjaar.

In de bijlagen wordt verder ingegaan op de aard en reden alsmede het verloop van de reserves.

Gerealiseerd resultaat
Het boekjaar 2018 sluit met een voordelig saldo van € 17.649.000. Overeenkomstig artikel 42 lid 2 van het BBV wordt dit
saldo uit het overzicht van baten en lasten afzonderlijk in de balans opgenomen.

Voorgesteld wordt vanuit dit voordelig resultaat:
a. € 51.500 toe te voegen aan de reserve Cultuur en erfgoedfonds;
b. € 1.858.092 toe te voegen aan de reserve Sociaal domein;
c. € 1.771.162 toe te voegen aan de reserve Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang;
d. € 1.290.000 toe te voegen aan de reserve Versnellen woningbouw en transformatie;
e. € 700.000 toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve Groenfonds;
f. € 1.560.000 toe te voegen aan de reserve Onderwijshuisvesting;
g. € 260.000 toe te voegen aan de voorziening Afval;
h. € 1.130.000 toe te voegen aan de voorziening Riool;
g. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 9.028.121, toe te voegen aan de algemene reserve.

6.6.1.2 Voorzieningen
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                               Boekwaarde                Boekwaarde
                                                                                                 31-12-2018                  1-1-2018
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                                 6.856                 6.967
Voorzieningen voor gelijkmatige verdeling van lasten over de boekjaren                                   8.986                 7.791
Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met specifiek bestedingsdoel                           13.857                10.074
Totaal                                                                                                  29.698                24.832




146        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>In onderstaand overzicht wordt het verloop van de voorzieningen in 2018 weergegeven.
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                      Boek- Toevoeging            Vrijval         Aan-               Boek-
                                                                     waarde                                     wending             waarde
                                                                    1-1-2018                                                     31-12-2018
Programma 1                                                           1.394           954                              706           1.642
Programma 4                                                             383           139                                  61          461
Programma 6                                                          15.489          7.913         1.277             1.955          20.170
Programma 8                                                           7.419           359                              472           7.306
Overhead                                                                 94            42                                  70           66
Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien                                  53                                                             53
Totaal                                                               24.832          9.407         1.277             3.264          29.698

Alle aanwendingen van de voorzieningen zijn rechtstreeks ten laste van de voorziening gebracht.

In de bijlagen wordt nader ingegaan op de aard en reden alsmede het verloop van de voorzieningen.

6.6.1.3 Vaste schulden met rentetypische looptijd van één jaar of langer
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                 Saldo 1-1-2018        Vermeer-       Aflossingen                    Saldo
                                                                                        deringen                                 31-12-2018
Onderhandse leningen                                                    286.469                               23.926               262.543

De verdeling van de restschuld per 31 december 2018 naar rentepercentage en looptijd is opgenomen in de volgende
tabel.
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                         tot 3%              3-4%              4-5%             5-6%                Totaal
Looptijd tot en met 2020                                  5.000                                                                      5.000
Looptijd tot en met 2025                                 50.300            8.513                                                    58.813
Looptijd tot en met 2030                                  8.018            6.000              39.825                                53.843
Looptijd tot en met 2035                                 22.667           35.333              13.000                                71.000
Looptijd tot en met 2040                                                                      30.000                                30.000
Looptijd tot en met 2045                                                                      43.887                                43.887
Totaal                                                   85.985           49.846             126.712                   0           262.543

Met betrekking tot de vaste schulden bedraagt de totale rentelast over 2018 € 9.463.000.

6.6.2 Vlottende passiva
6.6.2.1 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar
Tot de overige schulden behoort onder andere € 16.786.000 voor crediteuren (2017 € 15.180.000). Per eind februari 2019
was daarvan € 145.000 nog niet betaald (2018 € 102.000).

6.6.2.2 Liquide middelen
De liquide middelen aan de passivakant van de balans bestaan uit het debetsaldo van de bankrekening bij de BNG.

6.6.2.3 Overlopende passiva
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                                                  Boekwaarde                   Boekwaarde
                                                                                                    31-12-2018                     1-1-2018
Nog te betalen bedragen                                                                                    17.448                   38.429
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor
uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel:
- Europese overheidslichamen                                                                                   95                        0
- Rijk                                                                                                       1.004                     893
- Overige Nederlandse overheidslichamen                                                                       788                      866
Overige vooruitontvangen bedragen                                                                             167                      577
Totaal                                                                                                     19.502                   40.765

6.6.2.3.1 Nog te betalen bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.




                                                                                                       Jaarstukken 2018                147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>6.6.2.3.2 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met
          een specifiek bestedingsdoel
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                               Saldo 1-1-2018        Ontvangen       Vrijgevallen /             Saldo
                                                                                                             Terug-         31-12-2018
                                                                                                        betalingen
Europese overheidslichamen:
ESF SITS 2019 VUO                                                               0              95                 0                95


Rijk:
Bijdrage Regionaal Meldpunt Coördinatie                                       420             906              842                484
Onderwijsachterstandenbeleid (OAB)                                              0            2.440           2.380                 60
Volwasseneneducatie Meeneemregeling                                           158               0                 0               158
Volwasseneneducatie Subsidie Rijk 2016                                         47               0               47                  0
Volwasseneneducatie Subsidie Rijk 2017                                        108               0                 0               108
Volwasseneneducatie Subsidie Rijk 2018                                          0             630              582                 48
Vroegtijdig Schoolverlaters (VSV)                                             110             554              518                146
VUO subsidie Rijk Aanpak woninginbraken                                        50               0               50                  0
Subtotaal                                                                     893            4.530           4.419              1.004


Overige Nederlandse overheidslichamen:
Veenweidepark (Provincie Zuid-Holland)                                         43               0               43                  0
Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV)                               823                               58                765
Provincie Zuid-Holland inz. Sportlaan                                           0              23                 0                23
Subtotaal                                                                     866              23              101                788


Totaal                                                                   1.760               4.648           4.520              1.887

De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

6.6.2.3.3 Overige vooruit ontvangen bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

6.7 Niet uit de balans blijkende langlopende financiële verplichtingen
6.7.1 Borg- en garantstellingen
Omschrijving (bedragen * € 1.000)                                    Aantal     Oorspron- Percentage              Boek-          Boek-
                                                                ultimo 2018         kelijk borgstelling         waarde         waarde
                                                                                  bedrag                       1-1-2018     31-12-2018
Borgstellingen met laag risicoprofiel
1. Particuliere woningen                                                231         15.835           100%        3.465          1.765
2a. Woningcorporaties en zorginstellingen                                 9         13.504           100%        9.403          9.006
2a. Woningcorporaties en zorginstellingen                                 1          3.500           37%              928         896
3. Overige rechtspersonen                                                 1         13.000           100%               0       8.486
Totaal borgstellingen met laag risicoprofiel                            242         45.839                      13.796         20.153


Borgstellingen met hoger/hoog risicoprofiel
4a. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen             6          2.528           100%        1.457            728
4b. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen             1          8.520           80%         4.895          4.528
4c. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen             1          1.370           50%               76          61
Totaal borgstellingen met hoger/hoog risicoprofiel                        8         12.418                       6.428          5.317


TOTAAL VERSTREKTE BORGSTELLINGEN                                        250         58.257                      20.224         25.470

Op basis van de saldiverklaringen die de gemeente van geldverstrekkers heeft ontvangen, bedraagt het risicobeslag per
31 december 2018 € 25.470.000. De toename met € 5.246.000 is het resultaat van aflossingen op bestaande leningen en
de nieuwe borgstelling van de lening van VOF Westergouwe.

In 2018 is een positief besluit genomen op een garantieaanvraag van VOF Westergouwe voor de financiering van de
aanleg van het openbaar gebied in de nieuwbouwwijk Westergouwe. De gemeentelijke borgstelling bedraagt maximaal
€ 13 miljoen. Op 31 december 2018 bedroeg het saldo van de door VOF Westergouwe bij BNG Bank opgenomen lening
€ 8,5 miljoen.




148         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>De borgstelling is gekoppeld aan verstrekte zekerheden in de vorm van het recht van 1e hypotheek op de gronden van de
VOF Westergouwe en in de vorm van borgstelleningen door Heijmans en Volker Wessels. Deze borgstelling vervangt het
financieringsarrangement Westergouwe waarin de gemeente een geldlening had verstrekt. Deze geldlening is eind 2018 in
zijn geheel afgelost.

Ook is in 2018 besloten tot het verstrekken van een gemeentegarantie op een door de Stichting Cheese Experience Gouda
bij BNG Bank te sluiten geldlening tot een maximaal borgstellingsbedrag van € 3 miljoen. De akte van borgstelling is in
2019 ondertekend zodat deze borgstelling nog niet is opgenomen in bovenstaand overzicht. De gevestigde zekerheden
bestaan onder andere uit gevestigde pandrechten.

In 2018 heeft de gemeente geen betalingen hoeven te doen voor de rente en aflossingen waarvoor zij borg staat.

Achtervang
Naast bovenstaande borgstellingen is sprake van borgstellingen die door waarborgfondsen aan derden zijn verstrekt en
waarvoor de gemeente als achtervang (als secundaire of tertiaire zekerheid) optreedt. De gemeente zal dus pas op deze
borgstellingen worden aangesproken als het garantievermogen van de waarborgfondsen onvoldoende is om de
betalingsverplichtingen voor rente en aflossing van de gewaarborgde geldleningen over te nemen van de in gebreke
blijvende instelling.

Het garantievermogen van de waarborgfondsen verschilt per fonds maar beloopt miljarden euro’s. De kans dat de
gemeente op deze achtervangpositie wordt aangesproken, wordt erg klein geacht. Indien dat toch gebeurt, zal de
aanspraak eerst op basis van 50/50 worden verdeeld tussen Rijk en gemeenten waarna het deel dat aan de gemeenten
wordt toebedeeld op basis van een bepaalde verdeelsleutel wordt omgeslagen naar de deelnemende gemeenten. Het
eventueel voor Gouda resterende deel zal nooit meer zijn dan globaal 5% van het garantiebedrag en bestaan uit het
verstrekken van een renteloze lening aan het betreffende waarborgfonds. Het eventuele netto verlies voor de gemeente
bestaat derhalve uit derving van rentevergoeding op de verstrekte renteloze geldlening.

A. Borgstelling via het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW)
Aantal garanties: 3.319 in 2017 (2016: 3.625)
Omvang: € 562.000.000 in 2017 (2016: € 589.000.000)
50% aandeel gemeente Gouda: € 281.000.000 in 2017 (2016: € 295.500.000)

Het genoemde aantal en de vermelde bedragen zijn per 31 december 2017. Het overzicht Nationale Hypotheek Garantie
(NHG) wordt verstrekt door de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen. Bij het opmaken van deze jaarstukken was de
stichting nog niet in staat (geweest) de standen per 31 december 2018 te verstrekken.

Het Rijk heeft met ingang van 1 januari 2011 de achtervangpositie van de gemeenten overgenomen voor nieuw te
verstrekken leningen onder Nationale Hypotheek Garantie. Dit betekent dat gemeente Gouda geen risico loopt om te
worden aangesproken op de achtervangpositie voor leningen die vanaf 1 januari 2011 in dit kader zijn verstrekt. Het
ondanks de economische crisis als laag te kwantificeren risico op de bestaande leningen onder NHG-garantie, dus die
welke zijn verstrekt tot en met 2010, zal de komende jaren steeds verder afnemen als gevolg van de gepleegde
aflossingen.

B. WSW-borgstellingen voor woningcorporaties
Aantal garanties: 51 (2017: 52)
Omvang: € 351.000.000 (2017: € 356.000.000)
50% aandeel gemeente Gouda: € 175.000.000 (2017: € 178.000.000)

In het geval dat de gemeenten op de achtervangpositie worden aangesproken, geldt een vooraf bepaalde verdeling waarbij
het Rijk 50% voor zijn rekening neemt en de overige 50% van de leningen door gemeenten zal worden verstrekt. De
tertiaire zekerheid is nog nooit ingeroepen en het risico dat dit de komende jaren gebeurt wordt vrijwel nihil geacht.




                                                                                             Jaarstukken 2018          149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>7 Taakvelden
Vanaf begrotingsjaar 2017 zijn gemeenten verplicht om een overzicht op te nemen waarin de lasten en baten van de
gemeente verdeeld worden naar (hoofd)taakvelden. Deze (hoofd)taakvelden zijn door het Rijk vastgesteld. Via dit overzicht
kunnen gemeenten makkelijker met elkaar vergeleken worden. De volgende hoofdtaakvelden worden onderscheiden:

Nummer                               Omschrijving taakveld
0.                                   Bestuur en ondersteuning
1.                                   Veiligheid
2.                                   Verkeer, vervoer en waterstaat
3.                                   Economie
4.                                   Onderwijs
5.                                   Sport, cultuur en recreatie
6.                                   Sociaal domein
7.                                   Volksgezondheid en milieu
8.                                   Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing

De jaarrekening 2018 ingedeeld naar taakvelden ziet er als volgt uit:

Taakvelden: Lasten (bedragen * € 1.000)                        Begroting 2018 na 2e              Rekening 2018   Verschil rekening t.o.v.
                                                                           wijziging                             begroting na wijziging
0.1 Bestuur                                                                   3.440                      3.522                       -82
0.10 Mutaties reserves                                                        4.680                      4.680                         0
0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten                            7.067                          -                    7.067
0.2 Burgerzaken                                                               2.231                      2.193                       38
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                                        5.318                      5.147                      171
0.4 Overhead                                                                 21.436                     21.717                     -280
0.5 Treasury                                                                  -1.446                    -1.180                     -266
0.61 OZB woningen                                                               642                       590                        52
0.62 OZB niet-woningen                                                          291                       265                        26
0.63 Parkeerbelasting                                                           160                       157                          3
0.64 Belastingen overig                                                           83                       71                        12
0.8 Overige baten en lasten                                                   1.383                      1.808                     -425
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                             4.744                      4.689                       55
1.2 Openbare orde en veiligheid                                               4.506                      4.565                       -59
2.1 Verkeer en vervoer                                                       14.359                     15.075                     -716
2.2 Parkeren                                                                  1.058                      1.091                       -34
2.3 Recreatieve havens                                                          256                       234                        22
2.4 Economische havens en waterwegen                                            773                       868                        -94
2.5 Openbaar vervoer                                                            128                       128                          0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                              827                      1.990                    -1.163
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                                      1.323                      1.289                       34
3.4 Economische promotie                                                      1.042                      1.117                       -76
4.2 Onderwijshuisvesting                                                      9.227                      9.262                       -35
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                                          7.296                      6.797                      499
5.1 Sportbeleid en activering                                                 5.873                      5.614                      259
5.2 Sportaccommodaties                                                        2.686                      2.702                       -15
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en                                   3.712                      3.650                       62
cultuurparticipatie
5.4 Musea                                                                      2.114                     2.091                       23
5.5 Cultureel erfgoed                                                           257                       232                        25
5.6 Media                                                                     1.848                      1.818                       30
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                                   4.631                      4.430                      201
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                         7.947                      7.216                      731
6.2 Wijkteams                                                                 6.360                      6.302                       58
6.3 Inkomensregelingen                                                       33.627                     32.426                    1.201
6.4 Begeleide participatie                                                   11.193                     10.955                      238
6.5 Arbeidsparticipatie                                                       3.190                      3.223                       -32
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                                                 2.858                      2.408                      450
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                                             11.068                     10.343                      725




150         Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Taakvelden: Lasten (bedragen * € 1.000)           Begroting 2018 na 2e    Rekening 2018   Verschil rekening t.o.v.
                                                              wijziging                   begroting na wijziging
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                                16.648          16.268                       380
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+                                     19.344          18.543                       801
6.82 Ge-escaleerde zorg 18-                                      3.936           4.688                      -752
7.1 Volksgezondheid                                              2.563           2.489                        74
7.2 Riolering                                                   13.978          13.109                       869
7.3 Afval                                                        8.426           8.391                        34
7.4 Milieubeheer                                                 1.554           1.645                        -91
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                   24              24                          0
8.1 Ruimtelijke ordening                                         1.774           1.585                       189
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                  16.191          12.433                     3.758
8.3 Wonen en bouwen                                              4.566           5.263                      -698
Subtotaal lasten                                              277.196          263.925                    13.271

Taakvelden: baten (bedragen * € 1.000)            Begroting 2018 na 2e    Rekening 2018   Verschil rekening t.o.v.
                                                              wijziging                   begroting na wijziging
0.1 Bestuur                                                        -61              -61                         0
0.10 Mutaties reserves                                         -12.543          -12.713                      170
0.2 Burgerzaken                                                 -1.378           -1.437                       59
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                          -5.773           -5.825                       52
0.4 Overhead                                                    -2.490           -2.808                      318
0.5 Treasury                                                    -1.204           -1.233                       29
0.61 OZB woningen                                               -7.177           -7.441                      264
0.62 OZB niet-woningen                                          -7.028           -7.186                      158
0.63 Parkeerbelasting                                           -3.699           -3.999                      300
0.64 Belastingen overig                                         -2.498           -2.426                       -72
0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen               -148.974         -148.535                     -439
gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten                                       -610           -1.267                      657
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                  -45              -37                        -8
1.2 Openbare orde en veiligheid                                   -166            -140                        -26
2.1 Verkeer en vervoer                                            -305           -2.089                    1.784
2.2 Parkeren                                                       -10                -                       -10
2.3 Recreatieve havens                                            -101              -97                        -4
2.4 Economische havens en waterwegen                                -1               -1                         0
3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                                -827            -330                      -497
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                          -152            -160                          8
3.4 Economische promotie                                          -430            -547                       116
4.2 Onderwijshuisvesting                                          -313            -319                          6
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                            -5.299           -5.365                       67
5.2 Sportaccommodaties                                          -2.468           -2.410                       -58
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en                          0               -1                         1
cultuurparticipatie
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                       -538            -581                        42
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                             -625            -657                        32
6.3 Inkomensregelingen                                         -25.117          -24.990                     -127
6.5 Arbeidsparticipatie                                              0            -387                       387
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                                -1.082            -867                      -215
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+                                          0            -890                       890
6.82 Ge-escaleerde zorg 18-                                     -1.727           -1.726                         0
7.2 Riolering                                                  -15.373          -15.655                      283
7.3 Afval                                                      -10.839          -11.106                      267
7.4 Milieubeheer                                                     0              -49                       49
8.1 Ruimtelijke ordening                                           -41            -170                       128
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)                 -16.091          -14.523                    -1.569
8.3 Wonen en bouwen                                             -2.209           -3.548                    1.339
Subtotaal baten                                               -277.196         -281.574                    4.378




                                                                                     Jaarstukken 2018         151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>De onderstaande tabel toont de samenhang tussen de programma's en de taakvelden voor de jaarschijf 2018. Lasten en
baten worden rechtstreeks op de taakvelden geboekt door middel van kostenplaatsen die zijn gekoppeld aan een
programma en een taakveld.

Programma (bedragen * 1.000)           Taakveld                                           Baten     lasten     Totaal
01 Economie en stadsmarketing          0.3 Beheer overige gebouwen en gronden            -5.188     3.912     -1.277
                                       3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen             -15     1.137      1.122
                                       3.4 Economische promotie                            -274     1.073       799
                                       5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en                  3.418      3.418
                                       cultuurparticipatie
                                       5.4 Musea                                                    2.091      2.091
                                       5.5 Cultureel erfgoed                                          186       186
                                       5.6 Media                                                    1.818      1.818
                                       5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie                    757       757
Totaal 01 Economie en stadsmarketing                                                     -5.478    14.392      8.914
02 Zorg (Wmo)                          5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en           -1       186       185
                                       cultuurparticipatie
                                       6.1 Samenkracht en burgerparticipatie               -160     3.217      3.058
                                       6.2 Wijkteams                                                2.469      2.469
                                       6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                                2.408      2.408
                                       6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                    -867     9.842      8.975
                                       6.81 Ge-escaleerde zorg 18+                         -890    18.543     17.652
                                       7.1 Volksgezondheid                                            698       698
                                       7.5 Begraafplaatsen en crematoria                               24         24
Totaal 02 Zorg (Wmo)                                                                     -1.918    37.387     35.469
03 Werk en inkomen                     0.4 Overhead                                                    28         28
                                       4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken                -583       583            0
                                       6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                 -7       183       176
                                       6.3 Inkomensregelingen                           -24.990    30.826      5.836
                                       6.4 Begeleide participatie                                  10.955     10.955
                                       6.5 Arbeidsparticipatie                             -387     3.223      2.835
                                       6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                               501       501
Totaal 03 Werk en inkomen                                                               -25.967    46.299     20.331
04 Jeugd, onderwijs en sport           0.4 Overhead                                                   164       164
                                       4.2 Onderwijshuisvesting                            -319     9.262      8.943
                                       4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken              -4.783     6.214      1.432
                                       5.1 Sportbeleid en activering                                5.614      5.614
                                       5.2 Sportaccommodaties                            -2.410     2.702       292
                                       6.1 Samenkracht en burgerparticipatie               -490     3.158      2.668
                                       6.2 Wijkteams                                                3.833      3.833
                                       6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                            16.268     16.268
                                       6.82 Ge-escaleerde zorg 18-                       -1.726     4.688      2.962
                                       7.1 Volksgezondheid                                          1.791      1.791
Totaal 04 Jeugd, onderwijs en sport                                                      -9.728    53.694     43.967
05 Ruimtelijke ontwikkeling            0.3 Beheer overige gebouwen en gronden              -636     1.236       599
                                       0.5 Treasury                                         -39                  -39
                                       3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur                  -330     1.990      1.660
                                       5.5 Cultureel erfgoed                                           46         46
                                       5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie         -492        28       -464
                                       8.1 Ruimtelijke ordening                             -42       904       862
                                       8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)   -14.523    12.433     -2.089
                                       8.3 Wonen en bouwen                               -3.548     5.263      1.715
Totaal 05 Ruimtelijke ontwikkeling                                                      -19.609    21.900      2.290
06 Duurzaamheid en stedelijk beheer    0.2 Burgerzaken                                      -27        62         34
                                       0.63 Parkeerbelasting                             -3.999       157     -3.842
                                       1.2 Openbare orde en veiligheid                       -1       772       771
                                       2.1 Verkeer en vervoer                            -2.089    15.075     12.987
                                       2.2 Parkeren                                           -     1.091      1.091
                                       2.3 Recreatieve havens                               -97       234       137
                                       2.4 Economische havens en waterwegen                  -1       868       867




152       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Programma (bedragen * 1.000)               Taakveld                                               Baten     lasten      Totaal
                                           2.5 Openbaar vervoer                                               128         128
                                           3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                -145       152           7
                                           3.4 Economische promotie                                -147        40        -107
                                           5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie               -89     3.645      3.556
                                           6.3 Inkomensregelingen                                            1.596      1.596
                                           7.2 Riolering                                         -15.655    13.109      -2.546
                                           7.3 Afval                                             -11.106     8.391      -2.715
                                           7.4 Milieubeheer                                          -49     1.645      1.597
                                           8.1 Ruimtelijke ordening                                   -7      541         534
Totaal 06 Duurzaamheid en stedelijk                                                              -33.412    47.507     14.095
beheer
07 Burgerinitiatieven en publiekszaken     0.2 Burgerzaken                                        -1.410     2.131        722
                                           1.2 Openbare orde en veiligheid                                      7           7
                                           6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                              607         607
Totaal 07 Burgerinitiatieven en                                                                   -1.410     2.746      1.336
publiekszaken
08 Veiligheid en bestuur                   0.1 Bestuur                                               -61     3.522      3.461
                                           0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                      -         -           -
                                           1.1 Crisisbeheersing en brandweer                         -37     4.689      4.652
                                           1.2 Openbare orde en veiligheid                         -139      3.786      3.647
                                           5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en                         46          46
                                           cultuurparticipatie
                                           6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                               50          50
                                           8.1 Ruimtelijke ordening                                -120       140          20
Totaal 08 Veiligheid en bestuur                                                                    -357     12.233     11.876
20 Overhead                                0.4 Overhead                                           -2.808    21.525     18.717
                                           0.8 Overige baten en lasten                            -1.258     1.476        218
Totaal 20 Overhead                                                                                -4.067    23.001     18.935
21 Financiering en alg. dekkingsmiddelen   0.5 Treasury                                           -1.194    -1.180      -2.374
                                           0.61 OZB woningen                                      -7.441      590       -6.851
                                           0.62 OZB niet-woningen                                 -7.186      265       -6.921
                                           0.64 Belastingen overig                                -2.426       71       -2.355
                                           0.7 Algemene uitkeringen en overige uitkeringen      -148.535              -148.535
                                           gemeentefonds
                                           0.8 Overige baten en lasten                                -9      332         323
                                           3.4 Economische promotie                                -125         4        -121
                                           6.3 Inkomensregelingen                                               4           4
Totaal 21 Financiering en alg.                                                                  -166.915       85     -166.829
dekkingsmiddelen
22b Mutaties reserves i.v.m. programma's 0.10 Mutaties reserves                                  -12.713     4.680      -8.033
                                           0.4 Overhead                                                -         -           -
                                           0.8 Overige baten en lasten                                 -         -           -
                                           1.2 Openbare orde en veiligheid                             -         -           -
                                           2.2 Parkeren                                                -         -           -
                                           6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                            -         -           -
                                           8.3 Wonen en bouwen                                         -         -           -
Totaal 22b Mutaties reserves i.v.m.                                                              -12.713     4.680      -8.033
programma's
22c Saldo rekening                         0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten          -         -           -
Totaal 22c Saldo rekening                                                                              -         -           -
Eindtotaal                                                                                      -281.574   263.925     -17.649




                                                                                                   Jaarstukken 2018        153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>8 Single information Single audit




154   Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>9 Besluit bij Jaarstukken 2018
(voorgesteld) besluit van
de gemeenteraad

voorstelnummer 2991

onderwerp
Jaarstukken 2018

de raad van de gemeente Gouda

gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders d.d. 14 mei 2019

gelet op titel IV van de Gemeentewet

besluit:

1. Het vaststellen van de jaarstukken 2018;

2. Het gerealiseerde resultaat van de jaarrekening 2018, zijnde € 17.648.875 positief, vast te stellen en over te gaan de
volgende resultaatbestemming:
a. € 51.500 toe te voegen aan de reserve Cultuur en erfgoedfonds;
b. € 1.858.092 toe te voegen aan de reserve Sociaal domein;
c. € 1.771.162 toe te voegen aan de reserve Maatschappelijke opvang en vrouwenopvang;
d. € 1.290.000 toe te voegen aan de reserve Versnellen woningbouw en transformatie;
e. € 700.000 toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve Groenfonds;
f. € 1.560.000 toe te voegen aan de reserve Onderwijshuisvesting;
g. € 260.000 toe te voegen aan de voorziening Afval;
h. € 1.130.000 toe te voegen aan de voorziening Riool;
g. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 9.028.121, toe te voegen aan de algemene reserve.

3. Het aanpassen van de einddatum van de in hoofdstuk 10.2.3 van de jaarstukken 2018 opgenomen kredieten waarvan de
einddatum is bereikt maar waarvan de werkzaamheden niet zijn beëindigd, om daarmee te voldoen aan de Nota
waardering en afschrijving vaste activa 2013 waarin is bepaald dat dergelijk kredieten formeel dienen te worden afgesloten;
daarbij specifiek:
a. Van het MIVOP investeringsbudget dat bij de (concept) jaarrekening 2018 resteert, € 488.749 te bestemmen voor de
audiovisuele middelen voor het vergadercentrum 2e verdieping Huis van de Stad.

Aldus besloten in de openbare vergadering van 10 juli 2019.

De raad der gemeente voornoemd,
, griffier , voorzitter




                                                                                                 Jaarstukken 2018           155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>10 Bijlagen
10.1 Kerngegevens gemeente Gouda
Kerngegevens                                2012         2013         2014         2015         2016         2017         2018
                                      (1-1-2013)   (1-1-2014)   (1-1-2015)   (1-1-2016)   (1-1-2017)   (1-1-2018)   (1-1-2019)
Bevolking
Totaal                                  70.907       70.945       71.108       71.190       71.752       72.699       73.176
- 0 t/m 3 jaar                            3.366        3.347        3.264        3.193        3.149        2.329        3.087
- 4 t/m 16 jaar                         11.376       11.261       11.258       11.164       11.056       10.862       10.847
- 17 t/m 64 jaar                        44.608       44.388       44.229       44.172       44.523       45.196       45.436
- 65 jaar en ouder                      11.557       11.949       12.357       12.661       13.024       14.312       13.806


Cliënten sociale dienst                   1.289        1.452        1.633        1.745        1.810        1.809        1.678
Personen in sociale werkvoorziening        470          450          457          508          475          456          435
Niet-werkende werkzoekenden               3.180        3.803        4.311        4.370        3.890        2.730        3.446


Oppervlakte (in hectares)
Totaal                                    1.811        1.811        1.811        1.811        1.811        1.811        1.811
- waarvan binnenwater                      136          136          136          136          136          136          145
- waarvan historische kern                  53           53           53           53           53           53           53


Woonruimten
Aantal woningen                         31.067       31.542       31.694       31.868       32.131       32.758       33.174
Aantal niet-woningen                      3.775        3.764        3.788        3.793        3.792        3.808        3.797
Aantal standplaatsen woonwagens             71           71           74           71           70           70           71
Aantal woonschepen en -arken                52           52           52           52           52           52           52


Lengte wegen (in meters)
Totaal                                 280.904      286.836      286.836      290.000      290.000      290.000      300.295
- waarvan binnen bebouwde kom          267.004      269.806      269.806      267.000      267.000      267.000      273.486
- waarvan buiten bebouwde kom           13.900       17.030       17.030       23.000       23.000       23.000       26.809


Lengte waterwegen (in meters)           88.000       88.000       88.000       88.000       88.000       88.000       94.000


Oppervlakte openbaar groen (in             206          206          205          205          200          204          208
hectares)

Toelichting op de tabel:
1. Bevolking: bron is GBA, gemeente Gouda;
2. Cliënten sociale dienst: bron is afdeling Maatschappelijk Beleid, gemeente Gouda;
3. Personen in sociale werkvoorziening: bron is Promen;
4. Niet-werkende werkzoekenden: aantal op basis van oktober 2018; bron is UWV. Vanaf 1 januari 2018 rapporteert het
   UWV op basis van het aantal geregistreerd werkzoekende uitkeringsgerechtigden (GWU). Deze gegevens zijn niet
   vergelijkbaar met gegevens van 2017 en eerder.
5. Oppervlakte: bron is afdeling Beheer Openbare Ruimte, gemeente Gouda;
6. Woonruimten: In de tabel zijn alleen de cijfers uit de BAG opgenomen.
7. Lengte wegen: bron is afdeling Beheer Openbare Ruimte, gemeente Gouda;
8. Lengte waterwegen: bron is afdeling Beheer Openbare Ruimte, gemeente Gouda;
9. Oppervlakte openbaar groen: bron is afdeling Beheer Openbare Ruimte, gemeente Gouda.




156        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>10.2 Investeringen
10.2.1 Inleiding
In dit hoofdstuk wordt gerapporteerd over de realisatie van de investeringen gedurende het begrotingsjaar. Alvorens op de
afzonderlijke investeringen in te gaan wordt opgemerkt dat op basis van het meest actuele CIP (versie na 2e
begrotingswijziging 2018) € 21.516.000 uitgegeven zou worden aan investeringen die in 2018 gereed zouden zijn. Voor
deze investeringen is daadwerkelijk € 19.082.000 uitgegeven.

Programma (bedragen * € 1.000)                      Geraamde uitgaven         Gerealiseerde uitgaven                      Verschil
Programma 1                                                          54                             50                          4
Programma 4                                                       3.223                         2.869                        355
Programma 5                                                         382                                0                     382
Programma 6                                                      16.577                        15.550                       1.027
Programma 8                                                          54                             27                         27
Investeringen bedrijfsvoering                                     1.225                           587                        638
TOTAAL                                                           21.516                        19.082                       2.433


10.2.2 Begroting en realisatie kapitaallasten 2018
De gerealiseerde kapitaallasten voor 2018 bedroegen € 26.462.000. Deze waren even hoog als begroot.

10.2.3 Voorstel verlenging investeringskredieten
In de Nota waardering en afschrijving vaste activa 2013 (WAA) is opgenomen dat aan het eind van een jaar alle kredieten
worden afgesloten die volgens het CIP dat jaar als eindjaar hebben. Indien het krediet nog niet afgesloten kan worden,
dient een toelichting te worden gegeven waarom is afgeweken van de planning. Indien op basis hiervan blijkt dat het
eindjaar aangepast moet worden, wordt dit als voorstel voor aanpassing van het CIP afgewogen in de begrotingswijziging
naar aanleiding van de jaarrekening.

In de navolgende overzichten zijn per programma de investeringen volgens het CIP met eindjaar 2018 opgenomen
waarvan het voorstel is om deze niet af te sluiten per 31 december 2018 maar te verlengen tot 1 januari 2020.

Programma 4 Jeugd, onderwijs en sport
Omschrijving (bedragen x € 1)                      Toelichting                                                    Restant bedrag
                                                                                                                            2019
Investeringen met economisch nut
Zonnecollectoren Groenhovenbad                     Afronding investeringsbudget vindt plaats in 2019                       89.750
Zonnepanelen Mammoet                               Afronding investeringsbudget vindt plaats in 2019                       44.654
Zonnepanelen Groenhovenbad                         Afronding investeringsbudget vindt plaats in 2019                      237.688
Zonnepanelen Zebra                                 Afronding investeringsbudget vindt plaats in 2019                        8.628
Totaal investeringen met economisch nut                                                                                   380.720


TOTAAL PROGRAMMA 4                                                                                                        380.720

Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling
Omschrijving (bedragen x € 1)                      Toelichting                                                    Restant bedrag
                                                                                                                            2019
Investeringen met economisch nut
Inv woonw-terreinen div. 51 plaatsen               In 2019 vinden nog uitgaven plaats ten laste van dit budget.            32.417
WW-standplaats EMT betonplaat                      Werkzaamheden vinden in 2019 en 2020 plaats.                           350.000
Totaal investeringen met economisch nut                                                                                   382.417


TOTAAL PROGRAMMA 5                                                                                                        382.417

Programma 6 Duurzaamheid en stedelijk beheer
Omschrijving (bedragen x € 1)                      Toelichting                                                    Restant bedrag
                                                                                                                            2019
Investeringen met economisch nut
Parkeerautomaten - aanpassingen                    Door vertraging in uitvoering (aanvullende wensen) vinden in           227.856
                                                   2019 afrondende werkzaamheden plaats.
Totaal investeringen met economisch nut                                                                                   227.856




                                                                                                       Jaarstukken 2018       157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Omschrijving (bedragen x € 1)                           Toelichting                                                 Restant bedrag
                                                                                                                              2019
Investeringen met economisch nut met heffing
AfvalScheidenLoont                                      Restantbudget naar NIEUW investeringsbudget                       272.694
                                                        "Investeringen Afvalinzameling"
Ondergrondse containers afvalinzameling meerjarenplan Restantbudget naar NIEUW investeringsbudget                          87.517
deel 2009                                             "Investeringen Afvalinzameling"
Verbetering Afvalscheiding (voorheen "Verbeterplan      Restantbudget naar NIEUW investeringsbudget                        72.894
gescheiden afvalinzameling 2004-2006")                  "Investeringen Afvalinzameling"
Totaal investeringen met economisch nut met heffing                                                                       433.105


Investeringen met maatschappelijk nut
Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2017                   Restantbudget toevoegen aan investeringsbudget jaarschijf          56.320
                                                        "Fietsveiligheid 2019"
Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2018                   Restantbudget toevoegen aan investeringsbudget jaarschijf          93.692
                                                        "Fietsveiligheid 2019"
Vervanging VRI Graaf Florisweg - Zwarteweg - Steijnpad, In 2019 uitgaven verwacht.                                        280.000
nr 40 (2018)
Totaal investeringen met maatschappelijk nut                                                                              430.012


TOTAAL PROGRAMMA 6                                                                                                      1.090.973

Programma 8 Veiligheid en bestuur
Omschrijving (bedragen x € 1)                           Toelichting                                                 Restant bedrag
                                                                                                                              2019
Investeringen met economisch nut
Vervanging cameratoezicht js 2018                       Uitgaven en afronding vinden plaats in februari 2019               26.750
Totaal investeringen met economisch nut                                                                                    26.750


TOTAAL PROGRAMMA 8                                                                                                         26.750

Algemene dekkingsmiddelen
Omschrijving (bedragen x € 1)                           Toelichting                                                 Restant bedrag
                                                                                                                              2019
Investeringen met economisch nut
MIVOP Automatisering 2018                               De resterende MIVOP investeringsbudgetten van 2018                 31.007
                                                        worden doorgeschoven naar 2019 ten behoeve van de
                                                        vervanging van de audiovisuele middelen voor het
                                                        vergadercentrum 2e verdieping Huis van de Stad.
MIVOP Generieke Digitale Infrastructuur 2018            De resterende MIVOP investeringsbudgetten van 2018                 93.970
                                                        worden doorgeschoven naar 2019 ten behoeve van de
                                                        vervanging van de audiovisuele middelen voor het
                                                        vergadercentrum 2e verdieping Huis van de Stad.
MIVOP Bedrijfsvoering 2018                              De resterende MIVOP investeringsbudgetten van 2018                363.772
                                                        worden doorgeschoven naar 2019 ten behoeve van de
                                                        vervanging van de audiovisuele middelen voor het
                                                        vergadercentrum 2e verdieping Huis van de Stad.
Totaal investeringen met economisch nut                                                                                   488.749


TOTAAL kostenplaatsen/algemene dekkingsmiddelen                                                                           488.749


TOTAAL GENERAAL                                                                                                         2.369.609


10.2.4 Overzicht investeringen 2018
In deze paragraaf wordt een overzicht gegeven van het verloop van de investeringen in 2018. Onderscheid wordt gemaakt
in twee soorten investeringen die in tabelvorm worden weergegeven.
■ tabel 1: Investeringen in uitvoering die doorlopen;
■ tabel 2: Investeringen in uitvoering die afgesloten worden;
■ tabel 3: Investeringen nog niet in uitvoering die doorlopen.




158       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>10.2.4.1 Investeringen in uitvoering die doorlopen naar 2019
Programma 1 Economie, cultuur en stadsmarketing
Categorie (bedragen x Omschrijving                                    Jaar   Jaar    Krediet na        Som van       Over te
€ 1)                                                                gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                       was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                       Investeringen met economisch nut
Vastgoed               Aanpassing Lekkenburg: Bouwkundig 20 jr      2019   2019        539.672          58.821       480.851
                       Aanpassing Lekkenburg: Installaties 15 jr    2019   2019        473.897          16.966       456.931
                       Totaal investeringen met economisch nut                       1.013.569          75.787       937.782


                       TOTAAL PROGRAMMA 1                                            1.013.569          75.787       937.782

Programma 4 Jeugd, onderwijs en sport
Categorie (bedragen x Omschrijving                                    Jaar   Jaar    Krediet na        Som van       Over te
€ 1)                                                                gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                       was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                       Investeringen met economisch nut
Niet commerciële       Voorzieningencluster (School) 1 bouwkosten   2024   2024      1.865.000               0    1.865.000
voorzieningen
Onderwijshuisvesting   Vernieuwbouw De Ark                          2019   2019      5.718.641         398.466    5.320.175
Sport                  Sporthal Tobbe (10 jaar)                     2019   2019        833.786           6.855       826.931
Sport_Zonnepanelen     Zonnecollectoren (480 m2) Groenhovenbad      2018   2019        172.500          82.750        89.750
                       Zonnepanelen (325) Mammoet                   2018   2019        122.394          77.740        44.654
                       Zonnepanelen (600) Groenhovenbad             2018   2019        265.478          27.790       237.688
                       Zonnepanelen (88) Zebra                      2018   2019         33.045          24.417         8.628
                       Totaal investeringen met economisch nut                       9.010.844         618.019    8.392.826


                       TOTAAL PROGRAMMA 4                                            9.010.844         618.019    8.392.826

Programma 5 Ruimtelijke ontwikkeling en wonen
Categorie (bedragen x Omschrijving                                    Jaar   Jaar    Krediet na        Som van       Over te
€ 1)                                                                gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                       was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                       Investeringen met economisch nut
Herinrichting          Inv woonw-terreinen div. 51 plaatsen         2018   2019         32.417               0        32.417
woonwagenlocatie
                       WW-Standplaats EMT betonplaat                2018   2019        350.000               0       350.000
                       Totaal investeringen economisch nut                             382.417               0       382.417


                       TOTAAL PROGRAMMA 5                                              382.417               0       382.417

Programma 6 Duurzaamheid en stedelijk beheer
Categorie (bedragen x Omschrijving                                    Jaar   Jaar    Krediet na        Som van       Over te
€ 1)                                                                gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                       was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                       Investeringen met economisch nut
Parkeren               Parkeerautomaten - aanpassingen              2018   2019        415.001         187.145       227.856
                       Totaal investeringen met economisch nut                         415.001         187.145       227.856


                       Investeringen met economisch nut waarvoor
                       een heffing kan worden geheven
Afval investerings     AfvalScheidenLoont                           2018   2019        517.882         245.188       272.694
budget
                       Ondergrondse containers afvalinzameling      2018   2019        135.867          48.350        87.517
                       meerjarenplan deel 2009
                       Verbetering Afvalscheiding (voorheen         2018   2019         72.894               0        72.894
                       "Verbeterplan gescheiden afvalinzameling
                       2004-2006")
Ondergrondse           Voorbereidings krediet ECO park              2019   2019        256.001          90.203       165.798
containers
afvalinzameling
                       Totaal investeringen met economisch nut                         982.644         383.740       598.903
                       waarvoor een heffing kan worden geheven




                                                                                                  Jaarstukken 2018       159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na      Som van       Over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                        Investeringen met maatschappelijk nut
Investeringen wegen     Investeringen PP jaarschijf 2019                  2019    2019     3.500.000             0    3.500.000
grijs
                        PP CIP jaarschijf 2019                            2019    2019     1.155.000             0    1.155.000
                        PP Lange Termijn Investeringen (LTI) jaarschijf   2019    2019       170.283             0      170.283
                        2019
Uitvoeringsmaatregelen Watersysteem Historische Binnenstad deel 2         2019    2019       224.545       115.416      109.129
Waterplan
Verkeer                 Herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied          2020    2020     4.057.000             0    4.057.000
                        Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2017             2018    2019       100.000        43.680       56.320
                        Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2018             2018    2019       100.000         6.308       93.692
                        Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2019             2019    2019       250.000             0      250.000
                        Inr.openb.gebied Fietsveiligheid 2020             2020    2020       250.000             0      250.000
                        Mobiliteitsplan js 2018 en 2019                   2019    2019       315.000       246.529       68.471
Verkeersplannen         Herinr.Sportlaan js 2018                          2021    2021       235.000             0      235.000
Vervanging VRI          Vervanging VRI Goejanverwelledijk-                2020    2020       300.000         4.250      295.750
                        Fluwelensingel- Haastrechtsebrug
                        Totaal investeringen maatschappelijk nut                          10.656.828       416.182   10.240.645


                        TOTAAL PROGRAMMA 6                                                12.054.473       987.067   11.067.404

Programma 8 Veiligheid en bestuur
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na      Som van       Over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut
Diverse investeringen   Vervanging cameratoezicht js 2018                 2018    2019        54.000        27.250       26.750
stadstoezicht
                        Totaal investeringen met economisch nut                               54.000        27.250       26.750


                        TOTAAL PROGRAMMA 8                                                    54.000        27.250       26.750

Algemene dekkingsmiddelen
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na      Som van       Over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut
Automatisering          MIVOP Automatisering 2018                         2018    2019       526.110       495.103       31.007
                        MIVOP Bedrijfsvoering 2018                        2018    2019       410.250        46.478      363.772
                        MIVOP Generieke Digitale Infrastructuur 2018      2018    2019       107.890        13.920       93.970
Huisvesting             Vervanging meubilair HvdS                         2019    2019       125.000             0      125.000
                        Zonwering HvdS                                    2019    2019        29.000             0       29.000
                        Totaal investeringen met economisch nut                            1.198.250       555.501      642.749


                        TOTAAL ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN                                   1.198.250       555.501      642.749


TOTAAL GENERAAL                                                                           23.713.553     2.263.624   21.449.928


10.2.4.2 Investeringen in uitvoering die afgesloten worden
Programma 1 Economie, cultuur en stadsmarketing
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na      Som van Niet over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut
Vastgoed                Aanpassingen pand Zwolleweg 2 ( 2017)              2018   2018        54.138        49.920        4.218
                        Totaal investeringen met economisch nut                               54.138        49.920        4.218


                        TOTAAL PROGRAMMA 1                                                    54.138        49.920        4.218




160        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Programma 4 Jeugd, onderwijs en sport
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na        Som van Niet over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut
Onderwijshuisvesting    1e inr. 1 extra groep Livingstoneschool            2018   2018        15.535          15.535             0
                        1e inrichting groep 24 Al Qalam                    2018   2018        15.850          15.535           315
                        Aanvullend krediet Driestar (2018)                 2018   2018     1.578.061       1.578.061             0
                        Inpandige uitbreiding Kesper College               2018   2018       147.000         149.021         -2.021
                        Investering ZMLK school De Ark                     2018   2018             0               0             0
                        Samuelschool 1e inr. Groep 10                      2018   2018        15.850          15.187           663
                        Verb. zolder Kesper College                        2018   2018       285.000         288.919         -3.919
                        Vervangen van dakbedekking van Al Qalam            2018   2018       115.000         116.581         -1.581
Renovatie sportvelden   Renovatie /uitbreiding speelveld rugby             2018   2018       137.250         120.873        16.377
                        Sportvelden (2018)                                 2018   2018             0               0             0
                        Verv. Kunstgrasmat 2e veld Jodan Boys              2018   2018       320.400         356.257        -35.857
                        Vervanging hekwerken (2018)                        2018   2018             0               0             0
                        Totaal investeringen met economisch nut                            2.629.946       2.655.969        -26.023


                        TOTAAL PROGRAMMA 4                                                 2.629.946       2.655.969        -26.023

Programma 6 Duurzaamheid en stedelijk beheer
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na        Som van Niet over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut waarvoor
                        een heffing kan worden geheven
Riolering               Rioleringskrediet 2018 - 15 jr                     2018   2018       119.000         127.420         -8.420
                        Rioleringskrediet 2018 - 40 jr                     2018   2018     5.835.460       6.669.101       -833.641
                        Totaal investeringen met economisch nut                            5.954.460       6.796.521       -842.061
                        waarvoor een heffing kan worden geheven


                        Investeringen met maatschappelijk nut
Investeringen wegen     Investeringen PP jaarschijf 2018                   2018   2018     3.500.000       3.441.139        58.861
grijs
                        PP CIP jaarschijf 2018                             2018   2018     1.342.000       1.149.629       192.371
                        PP Lange Termijn Investeringen (LTI) jaarschijf    2018   2018     3.840.431       3.409.460       430.971
                        2018
Verbetering openbare    GP: Hanzeweg                                       2018   2018        32.010          48.456        -16.446
ruimte Goudse Poort
                        GP: VRI Nieuwe Gouwe Oostzijde                     2018   2018       135.750         144.083         -8.333
Vervanging VRI          VRI SLH Zeedijk en Nwe Gouwe_ Keerkring            2018   2018       150.306          29.865       120.441
                        Totaal investeringen met maatschappelijk nut                       9.000.497       8.222.630       777.865


                        TOTAAL PROGRAMMA 6                                                14.954.957      15.019.151        -64.196

Algemene dekkingsmiddelen
Categorie (bedragen x Omschrijving                                          Jaar   Jaar    Krediet na        Som van Niet over te
€ 1)                                                                      gereed gereed   begrotings-     uitgaven en brengen naar
                                                                             was wordt      wijziging      inkomsten          2019
                        Investeringen met economisch nut
Automatisering          MIVOP Geheugen van Gouda 2018                      2018   2018       180.750          31.205       149.545
                        Totaal investeringen met economisch nut                              180.750          31.205       149.545


                        TOTAAL ALGEMENE DEKKINGSMIDDELEN                                     180.750          31.205       149.545


TOTAAL GENERAAL                                                                           17.819.791      17.756.246        63.544




                                                                                                        Jaarstukken 2018        161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>10.2.4.3 Investeringen nog niet in uitvoering die doorlopen naar volgende jaren
Programma 4 Jeugd, onderwijs en sport
Categorie (bedragen x Omschrijving                                           Jaar   Jaar    Krediet na      Som van       Over te
€ 1)                                                                       gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                              was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                       Investeringen met economisch nut
Onderwijshuisvesting   Permanente uitbreiding De Triangel met 4 lokalen,    2019   2021       200.000             0      200.000
                       Coniferensingel 20
                       Totaal investeringen economisch nut                                    200.000             0      200.000


                       TOTAAL PROGRAMMA 4                                                     200.000             0      200.000

Programma 6 Duurzaamheid en stedelijk beheer
Categorie (bedragen x Omschrijving                                           Jaar   Jaar    Krediet na      Som van       Over te
€ 1)                                                                       gereed gereed   begrotings-   uitgaven en brengen naar
                                                                              was wordt      wijziging    inkomsten          2019
                       Investeringen met maatschappelijk nut
Vervanging VRI         Vervanging VRI Graaf Florisweg - Zwarteweg -         2018   2019       280.000             0      280.000
                       Steijnpad, nr 40 (2018)


                       TOTAAL PROGRAMMA 6                                                     280.000             0      280.000


TOTAAL GENERAAL                                                                               480.000             0      480.000




162      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>10.3 Reserves en voorzieningen
10.3.1 Reserves
Overzicht verloop reserves
Naam reserve (bedragen * € 1.000)                            Saldo      Toevoeging   Onttrekking Bestemming        Saldo
                                                           01-01-2018                             resultaat      31-12-2018
                                                                                                    2017
Programma 1
Reserve cultuur en erfgoedfonds                                   185                                      27           212


Programma 2
Reserve maatschappelijke opvang en vrouwenopvang                4.265                                    1.192        5.457


Programma 5
Reserve wijkontwikkeling                                          829                       699           256           386
Reserve actualiseren en digitaliseren bestemmingsplannen           69                                                    69
Reserve civieltechnische werken en plankosten De 3                281                        10                         271
Notenboomen
Reserve civieltechnische werken en plankosten Bolwerk             515                         5                         510
Reserve voormalige NIEGG Spoorzone en Westergouwe               1.750                     2.900          2.900        1.750


Programma 6
Reserve parkeren                                                  672           43           40                         675
Reserve Revitalisering Goudse Poort                               936          128                                    1.064
Reserve Zuidelijk stationsgebied                                4.238                       286                       3.952


Programma 8
Reserve niet-gesprongen explosieven WO2                         1.942           50          160             0         1.832


Overhead
Reserve organisatieontwikkeling                                   687          556          975           300           568


Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Algemene reserve                                               16.323          750        3.548          2.927       16.453
Reserve cofinanciering regionale projecten                        710                                                   710
Reserve sociaal domein                                          8.799                     3.318           844         6.325
Egalisatiereserve openbare ruimte                               3.500        3.152          772                       5.880


TOTAAL                                                         45.701        4.680       12.714          8.446       46.114

Onderstaand volgt een toelichting per reserve.

Programma 1
Reserve Cultuur en erfgoedfonds
Het college heeft besloten de reserve cultuur- en erfgoedfonds aan te wenden voor het bekostigen van de festiviteiten en
activiteiten in het kader van Gouda 750 jaar. Via de resultaatbestemming 2017 is € 27.000 aan deze reserve toegevoegd.
Aan de raad wordt bij de bestemming van het resultaat 2018 voorgesteld aanvullend € 51.500 toe te voegen.

Programma 2
Reserve maatschappelijke opvang en vrouwenopvang
De gemeente Gouda krijgt als centrumgemeente via decentralisatie-uitkeringen van het Rijk middelen voor
maatschappelijke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen. Deze middelen worden regionaal ingezet. Eventuele
overschotten worden toegevoegd aan deze bestemmingsreserve. In 2018 zijn de saldi uit 2017 toegevoegd aan deze
reserve.

Programma 5
Reserve wijkontwikkeling
Deze reserve is bestemd voor de dekking van de kosten van de wijkontwikkelingsprojecten. Daartoe is in 2018 € 699.000
aan deze reserve onttrokken. Daartoe is in 2018 € 699.000 aan deze reserve onttrokken. Via de resultaatbestemming 2017
is een bedrag van € 256.000 aan deze reserve toegevoegd.




                                                                                                  Jaarstukken 2018      163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>Reserve actualiseren en digitaliseren bestemmingsplannen
Deze reserve is bestemd voor regulering van over meerdere jaren te maken kosten ten behoeve van werkzaamheden,
mede door en voor derden, met betrekking tot actualiseren en digitaliseren van bestemmingsplannen. In 2018 is de reserve
niet gewijzigd.

Reserve civieltechnische werken en plankosten De 3 Notenboomen en Reserve civieltechnische werken en plankosten
Bolwerk
De nazorgbudgetten van de afgesloten grondexploitaties Bolwerk en Drie Notenboomen zijn bij het vaststellen van de
jaarrekening 2016 in een reserve gestort. Deze bedragen zijn nog steeds nodig voor de afronding van de ontwikkeling van
deze twee gebieden. Na de stagnatie in de crisisperiode is de ontwikkeling voor deze twee locaties weer gestart.

Reserve voormalige NIEGG Spoorzone en Westergouwe
Het MPG 2017 sloot met een positief netto resultaat. De raad heeft bij het vaststellen van de jaarrekening 2016 besloten
om dit resultaat in een nieuw te vormen reserve Voormalige NIEGG Spoorzone en Westergouwe te storten.

De BBV-regels rondom niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) zijn in 2016 veranderd. De NIEGG-gronden van
Westergouwe en Spoorzone zijn overgeheveld naar Materiële Vaste Activa (MVA). De waarde van de voormalige NIEGG
gronden moet uiterlijk voor 31-12-2019 zijn gewaardeerd, op maximaal de marktwaarde in huidige staat. Deze waarde
hangt onder andere af van marktontwikkelingen en bestemmingsplan. Op dit moment is nog onzeker of en hoe groot deze
afwaardering zal zijn.

Mocht de raad besluiten om voor 31 december 2019 (een deel van) deze gronden in exploitatie te nemen door een
grondexploitatie te openen, dan zal het risico op een afwaardering afnemen.

De berekening van de grondexploitatie Westergouwe liet in 2017 een voordeel zien van € 2,9 miljoen als gevolg van een
gunstige grondverkoop in fase 2. Via de resultaatbestemming 2017 is dit bedrag aan deze reserve toegevoegd ten behoeve
van de bovenplanse investeringen in de nog te openen derde deelfase van de grondexploitatie. Dit bedrag was echter niet
nodig en is in 2018 weer vrijgevallen.

Programma 6
Reserve parkeren
Deze reserve wordt gevoed door afkoopsommen die worden betaald als bij de afgifte van bouwvergunningen niet (volledig)
kan worden voldaan aan de normering van het aantal te realiseren parkeerplaatsen op eigen terrein. Gelet op het
vorenstaande dient deze reserve te worden aangewend voor de aanleg van parkeerplaatsen, het treffen van
parkeerregulerende maatregelen en andere voorzieningen in het kader van het betaald en/of belanghebbendenparkeren. In
2018 is conform de programmabegroting een bedrag van € 40.000 aan deze reserve onttrokken in verband met de
uitbreiding van parkeerterrein Klein Amerika. De toevoeging aan deze heeft betrekking op het batig saldo inkomsten
Stationsgarage.

Reserve Zuidelijk Stationsgebied
Op 22 juni 2016 heeft de raad ingestemd met de herontwikkeling Zuidelijk Stationsgebied. De reserve Spoorse
doorsnijdingen en de reserve Ketenmobiliteit zijn opgeheven en samengevoegd tot deze reserve. De reserve is eveneens
gevoed met de subsidies die reeds voor dit project zijn ontvangen. De onttrekking van € 286.000 heeft betrekking op de in
2018 gemaakte plankosten.

Reserve revitalisering Goudse Poort
De raad heeft bij het vaststellen van de jaarrekening 2016 besloten om de nog beschikbare incidentele middelen voor de
revitalisering van Goudse Poort te storten in een nieuw te vormen reserve. Deze reserve is bestemd om structurele
kapitaallasten voor infrastructuur in Goudse Poort af te dekken en (co)financiering bij de Versnellingskamer mogelijk te
maken. De subsidie die in 2018 in dit kader van de provincie is ontvangen is aan de reserve toegevoegd.

Programma 8
Reserve niet gesprongen explosieven WO2
Deze reserve is gevormd voor de middelen die ontvangen worden voor het opsporen en ruimen van niet gesprongen
explosieven. Kosten en opbrengsten die hierop betrekking hebben worden met deze reserve verrekend.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Algemene reserve
Deze reserve wordt onder andere gebruikt voor de afwikkeling van het rekeningresultaat.

Het gerealiseerde resultaat van de jaarrekening 2017 bedroeg € 8.446.000 positief. Vanuit dit saldo hebben in 2018 enkele
verrekeningen met reserves plaatsgevonden. Per saldo is € 2.927.000 ten gunste van de algemene reserve gekomen.

In 2018 is € 750.000 toegevoegd ter versterking van het weerstandsvermogen.




164      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Voor opnieuw beschikbaar te stellen budgetten is € 1.423.000 aan de reserve onttrokken. Daarnaast is bij de 1e
begrotingswijziging 2018 € 585.000 onttrokken als gevolg van het opheffen van de reserve bouwleges. Ten slotte is conform
de begroting € 1.540.000 aan de reserve onttrokken.

Reserve cofinanciering regionale projecten
Voor de cofinanciering van regionale projecten is een reserve van € 710.000 beschikbaar als onderdeel van de algemene
reserve. In 2018 is deze reserve niet aangewend.

Egalisatiereserve openbare ruimte
Aan de egalisatiereserve openbare ruimte wordt het voordeel toegevoegd dat ontstaat door het verplicht activeren van
investeringen maatschappelijk nut openbare ruimte. De daarmee samenhangende verlaging van de dotatie aan de
voorziening groot onderhoud openbare ruimte en het opvoeren van kapitaallasten heeft een positief resultaat tot gevolg. Dit
voordeel wordt gedoteerd aan deze reserve.

Reserve sociaal domein
De reserve sociaal domein is ingesteld bij de eerste begrotingswijziging 2016. De reserve wordt gevoed met overschotten
op programma 2 Zorg (Wmo), programma 3 Werk en inkomen en de productgroep Jeugd (programma 4) met uitsluiting van
de producten MO/VO (maatschappelijke opvang, vrouwenopvang) en beschermd wonen. In 2018 zijn saldi van 2017
toegevoegd aan deze reserve. Onttrokken zijn middelen voor de transformatie sociaal domein, modernisering sociale
dienst, armoedebeleid en ter dekking van het tekort op Jeugd.

Reserve organisatieontwikkeling
Deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatie-ontwikkelingen.
In 2018 is € 556.000 aan deze reserve toegevoegd. De onttrekking bedroeg € 975.000. Daarnaast is het bedrag dat in 2017
teveel aan de reserve is onttrokken, aan de reserve toegevoegd.




                                                                                                Jaarstukken 2018       165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>10.3.2 Voorzieningen
Overzicht verloop voorzieningen
Naam voorziening (bedragen * € 1.000)                       Saldo      Toevoeging    Vrijval     Aanwending     Saldo
                                                           1-1-2018                                           31-12-2018
Programma 1
Voorziening verhuurdersonderhoud schouwburg                      277          174                       112          339
Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen en objecten       1.117          780                       594        1.303


Programma 4
Voorziening planmatig onderhoud gemeentelijke                    383          139                        61          461
onderwijsgebouwen


Programma 6
Voorziening onderhoud stationsgarage                             146           46                        11          181
Voorziening groot onderhoud openbare ruimte                    5.321        4.084        1.277        1.944        6.184
Voorziening verwerking afvalstoffen                              155          105                         0          260
Voorziening riolering                                          9.867        3.678                         0       13.545


Programma 8
Voorziening deelname grondbank Zuidplas                        1.440            0                       120        1.320
Voorziening pensioenaanspraken (voormalig) wethouders          5.481          316                       276        5.521
Voorziening groot onderhoud brandweerkazerne                     498           43                        76          465


Overhead
Voorziening onderhoud Huis van de Stad                            48           42                        38           52
Voorziening spaaruren verlof                                      46            0                        32           14


Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Voorziening pijporgel aula begraafplaats                          53                                                  53


TOTAAL                                                        24.832        9.407        1.277        3.264       29.698

Onderstaand volgt een toelichting per voorziening.

Programma 1
Voorziening verhuurdersonderhoud schouwburg
Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van de uitgaven verhuurdersonderhoud aan het schouwburgcomplex
gelegen aan de Boelekade 67. Het meerjarig onderhoudsplan is vastgesteld door het college op 21 januari 2014. Op basis
van dit plan wordt jaarlijks € 174.000 aan deze voorziening toegevoegd. In 2018 is € 112.000 besteed aan
onderhoudswerkzaamheden.

Voorziening onderhoud gemeentelijke gebouwen en objecten
Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven aan planmatig onderhoud aan gemeentelijk pandenbezit. Op
21 januari 2014 is het meerjarenonderhoudsplan vastgesteld door het college. In 2018 heeft naast de reguliere toevoeging
van € 712.000 ook een aanvullende dotatie van € 68.000 aan de voorziening plaatsgevonden. Dit in verband met
ontvangen BRIM-subsidies. Er is voor € 594.000 aan onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd.

Programma 4
Voorziening planmatig onderhoud gemeentelijke onderwijsgebouwen
De bekostiging voor de onderhoudsvoorzieningen voor schoolgebouwen is vanaf 1 januari 2015 geen taak meer voor de
gemeente. Schoolbesturen ontvangen deze middelen vanaf dat moment rechtstreeks van het Rijk. De gemeente blijft nog
wel verantwoordelijk voor nieuwbouw, uitbreiding, medegebruik, eerste inrichting, vandalismeschades en constructiefouten.

De voorziening is vanaf 2015 nog bestemd voor meerjarig onderhoud aan bruikleenscholen en gymzalen. Tevens wordt het
meerjarig onderhoud aan de Burgemeester Martenssingel (vanwege gebruik door de GSG) uit deze voorziening voldaan.
Inkomsten in het kader van uitvoeringsregels verhuur en medegebruik in het primair en speciaal onderwijs werden tot 2014
aan de voorziening toegevoegd en besteed aan duurzaamheidsmaatregelen. Per 1 januari 2015 is hiermee gestopt.

Programma 6
Voorziening onderhoud Stationsgarage
Deze voorziening is bestemd voor het uitvoeren en nivelleren van uitgaven voor groot onderhoud aan de nieuwe
Stationsgarage. In 2018 is een bedrag van € 46.000 in deze voorziening gestort.




166       Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Voorziening groot onderhoud openbare ruimte
Deze voorziening is bestemd voor de egalisatie van beschikbare middelen en kosten groot onderhoud van de openbare
ruimte (groot onderhoud van wegen plus kunstwerken, water en groen) zoals is opgenomen in het P(roject)P(rogramma),
PP als onderdeel van het Integraal Uitvoerings Plan (IUP). Jaarlijks wordt een bedrag in deze voorziening gestort. Op basis
van een projectmatige aanpak wordt het groot onderhoud uitgevoerd.

In 2018 is € 4.084.000 aan deze voorziening toegevoegd en is € 1.943.000 aan deze voorziening onttrokken. Het in
vergelijking met 2017 lagere bedrag aan onttrekkingen heeft te maken met het gegeven dat in 2018 relatief veel
vervangingskosten gemaakt zijn. BBV-regelgeving schrijft voor dat deze kosten ten laste dienen te komen van een
investeringsbudget Investeringen Openbare Ruimte Maatschappelijk Nut. In 2018 is bovendien € 1.277.000 vrijgevallen
vanwege het feit dat dit bedrag betrekking heeft op het dagelijks onderhoud openbare ruimte.

Voorziening verwerking afvalstoffen
Bij de inzameling en verwerking van afvalstoffen is volledige kostendekking uitgangspunt. Deze voorziening is een
egalisatievoorziening, waarop geen meerjarig onderhoudsplan van toepassing is. Het uiteindelijke jaarlijkse
exploitatieresultaat wordt op nacalculatiebasis bepaald en aan deze voorziening toegevoegd of onttrokken. Een nevendoel
van deze voorziening is het bevorderen van een gelijkmatig tariefverloop bij onregelmatige lasten. In 2018 is € 105.000 aan
deze voorziening toegevoegd.

Voorziening riolering
Bij de riolering is volledige kostendekking uitgangspunt. Deze voorziening is deels een kostenegalisatievoorziening ter
voorkoming van ongewenste fluctuaties in de rioolheffing en deels een spaarvoorziening ter dekking van de kosten van
toekomstige vervangingsinvesteringen riolering. Op basis van het gemeentelijk rioleringsplan en afspraken over de wijze
van financieren van (toekomstige) riooluitgaven zijn toevoegingen en onttrekkingen begroot. Het uiteindelijke jaarlijkse
exploitatieresultaat wordt op nacalculatiebasis bepaald en aan deze voorziening toegevoegd of onttrokken. Deze
voorziening heeft als nevendoel een gelijkmatig tariefverloop te bevorderen bij onregelmatige lasten. De kosten die
gemaakt worden ten behoeve van riolering worden gedekt door inkomsten rioolrechten. In 2018 is € 3.673.000 aan deze
voorziening toegevoegd.

Programma 8
Voorziening deelname grondbank Zuidplas
De RZG Grondbank Zuidplas is opgericht om strategische aankopen te doen in de Zuidplaspolder. De gemeente Gouda
neemt voor 6% deel in de grondbank. In 2018 heeft op basis van de concept jaarrekening van deze verbonden partij een
onttrekking aan de voorziening plaatsgevonden.

Voorziening pensioenaanspraken (voormalig) wethouders
Politieke ambtsdragers in functie bouwen pensioenaanspraken op. Voor de gemeente Gouda betreft dit de wethouders.
Deze pensioenaanspraken komen ten laste van de gemeente Gouda. In tegenstelling tot deelnemers aan het ABP vindt
voor de Appa geen premieafdracht plaats van de gemeente aan een pensioenfonds. De pensioenen van de wethouders
worden gefinancierd uit de exploitatie van de gemeente op het moment dat dit pensioen wordt uitbetaald aan betrokkene.
Op grond van artikel 44 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) dient een voorziening voor de
pensioenaanspraken (voormalig) wethouders te worden gevormd. Ter financiering van de opgebouwde
pensioenaanspraken en -rechten op (partner)pensioen van (voormalig) wethouders is per 31 december 2018 een
voorziening beschikbaar van € 5.521.000.

De actuele actuariële berekeningen leiden in 2018 tot een aanvullende dotatie aan de voorziening van € 257.000. Door
veranderingen in de aannames van de berekeningen kan het benodigde bedrag in de voorziening sterk veranderen van jaar
tot jaar.

Voorziening groot onderhoud brandweerkazerne
Deze voorziening is bestemd voor het uitvoeren en nivelleren van uitgaven voor groot onderhoud aan de
brandweerkazerne. Op 21 januari 2014 is het nieuwe meerjarenonderhoudsplan vastgesteld door het college. Conform dit
plan is in 2018 een bedrag van € 43.000 in deze voorziening gestort. In 2018 is voor € 76.000 aan
onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd.

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien
Voorziening spaaruren verlof
De voorziening biedt de benodigde financiële dekking voor toekomstige verplichtingen die voortvloeien uit de binnen de
organisatie opgebouwde spaaruren. De afspraken met betrekking tot deze spaarvariant werden in een zogenaamd
spaarcontract tussen werkgever en werknemer vastgelegd. Per jaar kon niet meer dan de opgebouwde compensatie-uren
worden gespaard. Tevens was het maximaal te sparen uren gemaximaliseerd tot 1 jaar per medewerker. Door invoering
van de levensloopregeling is de verlofspaarregeling met ingang van 1 april 2006 vervallen.

In 2018 is er aan verlof op basis van spaaruren een bedrag van € 32.000 opgenomen. Het saldo per 31 december 2018
betreft de waarde-aanspraak van één medewerker.




                                                                                                Jaarstukken 2018       167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>Voorziening onderhoud Huis van de Stad
Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven van planmatig onderhoud aan het Huis van de Stad. De
jaarlijkse dotatie aan deze voorziening wordt elk jaar aangewend voor de onderhoudskosten van dit pand, die gebaseerd
zijn op de meerjarige technische onderhoudsplanning.

Voorziening pijporgel aula begraafplaats
Op deze voorziening is geen meerjarig onderhoudsplan van toepassing. Deze voorziening heeft betrekking op een legaat
dat door de gemeente Gouda als legataris beheerd wordt. Het legaat dient gebruikt te worden voor de restauratie van het
pijporgel op de begraafplaats IJsselhof te Gouda. Restauratie van dit orgel zal worden uitgevoerd door de beheerder/
eigenaar van deze begraafplaats. Op dit moment is niet bekend op welke termijn Yarden deze restauratiewerkzaamheden
gaat uitvoeren.




168      Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>10.4 Stedelijke vernieuwing
Inleiding
Tot 2010 verliep de verantwoording over het Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing (ISV) via de SiSa-bijlage. De
afspraken over de verantwoording zijn nu opgenomen in twee bestuursovereenkomsten.

Bestuursovereenkomst
Voor het verkrijgen van het ISV in het derde investeringstijdvak (2010-2014) hebben op respectievelijk 7 en 14 december
2010 het college van gedeputeerde staten (GS) en het college van burgemeester en wethouders (BenW) besloten een
bestuursovereenkomst voor de onderdelen wonen, geluid en bodem-nazorg te ondertekenen. Daarnaast hebben GS en
BenW op 9 februari 2012 een bestuursovereenkomst voor het onderdeel bodem-spoedeisende locaties ondertekend. Deze
overeenkomsten zijn tevens de gemeentelijke aanvragen tot verlening van investeringsbudget. In de
bestuursovereenkomsten zijn de afspraken vastgelegd waarover het college jaarlijks verantwoording moet afleggen. Het
betreft afspraken over zowel de oude investeringstijdvakken 2000-2004 en 2005-2009 als het nieuwe investeringstijdvak
2010-2014.

Verantwoording
In overeenstemming met de provinciale verordening ISV legde het college tot en met 2014 jaarlijks via de jaarrekening
verantwoording af aan de gemeenteraad. De provincie ontving dan vóór 15 juli na afloop van het begrotingsjaar de
jaarrekening van de gemeente. Door het opnemen van een paragraaf stedelijke vernieuwing is de verantwoording van het
investeringsbudget zichtbaar. In de jaarrekening 2010 is voor het eerst op deze wijze verantwoording afgelegd. Voor zowel
de bestuursovereenkomst over de onderdelen wonen, geluid en bodem-nazorg als de bestuursovereenkomst over het
onderdeel bodem-spoedeisende locaties is de verantwoording in de jaarrekening 2014 tevens de eindverantwoording.

Vaststellingsbeschikking
Op basis van de eindverantwoording in de jaarrekening 2014 2015 heeft de provincie in 2016 een vaststellingsbesluit
genomen voor enerzijds de budgetten wonen, geluid en bodem-nazorg en anderzijds het budget bodem-spoedeisende
locaties. Hierin is als voorwaarde opgenomen dat het college alleen nog aan de gemeenteraad verantwoording behoeft af
te leggen over de in de beschikking vermelde prestaties.

Afspraken
Hierna volgt beknopt de stand van zaken rond de in de vaststellingsbeschikkingen vermelde prestaties en financiën over
het jaar 2018. De verantwoording over de voorliggende jaren is in de jaarrekening 2017 opgenomen.

Prestaties vaststellingsbeschikking ISV-3 wonen, geluid en bodem-nazorg
      Inhoudelijke afspraken         Stand ultimo 2018           Is de prestatie   Is de prestatie niet        Is de presetatie niet
                                                                 volledig          volledig gerealiseerd,      volledig gerealiseerd,
                                                                 gerealiseerd in   geef een verklaring         wordt die alsnog later
                                                                 2018?                                         gerealiseerd en wanneer
                                                                                                               (jaartal)?
2.    Afronden van ISV2-            In 2018 heeft de             Nee.              De monitoring van het       De stabiele eindsituatie is
      verplichting sanering van het vaststelling van de                            grondwater is nog niet      nog niet bereikt. Verwacht
      Bolwerk (Poortgebouw).        stabiele eindsituatie niet                     afgerond. Nadat door de     wordt dat deze 1e helft
                                    plaatsgevonden. De                             monitoring is komen vast    2019 bereikt gaat worden
                                    sanering is hierdoor nog                       te staan dat is voldaan
                                    niet afgerond.                                 aan de
                                                                                   saneringsdoelstelling van
                                                                                   het grondwater, kan de
                                                                                   beschikking worden
                                                                                   afgegeven. Hiermee wordt
                                                                                   fase 3 van de sanering
                                                                                   bereikt en daarmee kan de
                                                                                   gehele sanering worden
                                                                                   afgerond.
6.    Uitvoeren                      Eind 2018 stond nog voor Nee.                 Subsidieactiviteiten        Ja, zie bij 18.
      subsidieverplichtingen         een bedrag van € 103.472                      moeten binnen 3 jaar na
      Restauraties Gemeentelijke     aan subsidieverplichtingen                    verlening gereed gemeld
      Monumenten.                    open.                                         worden, tenzij hiervoor
                                                                                   een andere termijn is
                                                                                   afgesproken. Zie ook bij
                                                                                   18.
9.    Herinrichting openbaar         De woningen in de           Ja                De herinrichting van het  Ja, Oversteek is in 2018
      gebied bij woningbouw; de      Georgina Sanderstoren                         openbaar gebied heeft in gerealiseerd, project is
      Oversteek, ter grootte van     waren in 2018 nog in                          het eerste helft van 2018 afgerond..
      € 50.000.                      aanbouw en het definitief                     plaatsgevonden, zodra de
                                     ontwerp voor de                               laatste woning aan de
                                     Oversteek was gereed.                         Oversteek was
                                                                                   opgeleverd.
13.   Het deelbudget van € 5000,- In 2016 en 2017 bleef de Nee.                    Het geld is in 2017 en      De woningen worden in
      blijven inzetten voor de    subsidieregeling onbenut.                        2018 ingezet voor de        2019 opgeleverd.




                                                                                                            Jaarstukken 2018           169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>      Inhoudelijke afspraken          Stand ultimo 2018            Is de prestatie     Is de prestatie niet          Is de presetatie niet
                                                                   volledig            volledig gerealiseerd,        volledig gerealiseerd,
                                                                   gerealiseerd in     geef een verklaring           wordt die alsnog later
                                                                   2018?                                             gerealiseerd en wanneer
                                                                                                                     (jaartal)?
      subsidieactiviteit ‘het         Het geld is daarop in 2017                       toepassing van het
      gebruiken van                   als impulsachtig budget                          instrument GPR-Gebouw
      kwaliteitsinstrumentarium       verplicht.                                       en de afgesproken ambitie
      toekomstgericht bouwen’ uit                                                      score 8 (onderscheidend
      de Subsidieverordening                                                           duurzaam) in het
      stedelijke vernieuwing 2011.                                                     woningbouwproject
      Als de subsidieregeling in                                                       Middenwillens fase 3. dat
      2016 onbenut blijft, het geld                                                    in 2018 tot uitvoering
      voor 31 december 2017 op                                                         komt.
      een andere wijze voor dit
      doel inzetten.
14.   Het restantbedrag               Het geluidsaneringsproject Nee.                  In de tweede helft van    Ja, in 2019.
      investeringsbudget Geluid,      Punt is in 215 afgerond,                         2018 heeft de aannemer
      € 125.000,00, heeft u in zijn   maar het                                         de voorzieningen bij alle
      geheel verplicht voor het van   geluidsaneringsproject                           woningen aangebracht. Bij
      de A-lijst afvoeren van de      Spoorstraat loopt nog. Er                        de oplevering zijn
      woningen in de projecten        moet nog bij zeven                               gebreken geconstateerd,
      Geluidwerende Maatregelen       woningen een voorziening                         die worden nu
      Woningen Punt en omgeving       getroffen worden.                                afgehandeld. Daarmee zal
      en Geluidwerende                                                                 het project begin 2019
      Maatregelen Woningen                                                             worden afgehandeld.
      Spoorstraat en omgeving.


Prestaties vaststellingsbeschikking ISV-3 bodem-spoedeisende locaties
      Inhoudelijke afspraken          Stand ultimo 2018            Is de prestatie     Is de prestatie niet          Is de presetatie niet
                                                                   volledig            volledig gerealiseerd,        volledig gerealiseerd,
                                                                   gerealiseerd in     geef een verklaring           wordt die alsnog later
                                                                   2018?                                             gerealiseerd en wanneer
                                                                                                                     (jaartal)?
18.   Het restantbudget (tot een      Het volledige bedrag is      Nee.                Het restantbudget is nog      Ja, uiterlijk 2021 als er in
      maximum van) € 194.177,00       inmiddels beschikbaar                            niet volledig verplicht of    2019 voldoende
      aanwenden voor verstrekken      gesteld voor de                                  besteed. De uiteindelijke     aanvragen ingediend
      van subsidies ten behoeve       subsidieregeling                                 besteding van dit             worden en er geen uitstel
      van het restaureren van         restaureren van                                  restantbudget hangt           van de
      gemeentelijke monumenten.       gemeentelijke                                    samen met het aantal          gereedmeldingstermijn
      De hoogte van het               monumenten. De                                   ingediende aanvragen en       wordt verstrekt.
      restantbudget is afhankelijk    subsidieregeling loopt in                        de daarmee gemoeide
      van de uiteindelijke            principe zolang er budget                        subsidiebedragen.
      gemeentelijke kosten die        beschikbaar is. Het                              Subsidieactiviteiten
      gemoeid zijn met de aanpak      subsidieplafond 2019 is                          moeten binnen 3 jaar na
      van de locatie Korte            vastgesteld op de hoogte                         verlening gereed gemeld
      Tiendeweg 11-13.                van het nog beschikbare                          worden, tenzij hiervoor
                                      restantbudget eind 2018.                         een andere termijn is
                                      Zie ook 6.                                       afgesproken.

Financiële stand van zaken
                            Stand per 1-1-2018            Uitgaven 2018                Verplichtingen per            Stand per 31-12-2018
                                                                                       31-12-2018
ISV-wonen, geluid en                          € 633.150                     € 58.600                    € 426.450                      € 148.100
bodem-nazorg
ISV-bodem spoedeisende                         € 26.700                          €0                             €0                       € 26.700
locaties
stand van februari 2019


In 2019 zal het college de nog eventuele beschikbare ISV-middelen met een impulsachtig karakter toedelen aan
activiteiten / projecten die passen binnen het doel van stedelijke vernieuwing.




170        Jaarstukken 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>Colofon
uitgave: gemeente Gouda

fotoverantwoording: Pim Mul en gemeente Gouda (Astrid den Haan en John van Meeteren)

©gemeente Gouda, mei 2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>