<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RAPPORT
Plan Milieueffectrapport
Omgevingsvisie gemeente Gouda
Klant:      Gemeente Gouda
Referentie: BG8638TPRP2008261433
Status:     Definitief/1.1
Datum:      8 september 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                       Open
                                                                                 HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.
                                                                                                      Laan 1914 no.35
                                                                                            3818 EX AMERSFOORT
                                                                                                  Industry & Buildings
                                                                                     Trade register number: 56515154
                                                                                                     +31 88 348 20 00  T
                                                                                                     +31 33 463 36 52  F
                                                                                                      info@rhdhv.com   E
                                                                                              royalhaskoningdhv.com    W
              Titel document: Plan Milieueffectrapport
                    Ondertitel: PlanMER Omgevingsvisie Gouda
                   Referentie:  BG8638TPRP2008261433
                       Status:  1.1/Definitief
                       Datum:   8 september 2021
                Projectnaam:    Omgevingsvisie Gouda
             Projectnummer:     BG8638
                     Auteur(s): Hanneke Koedijk, Elise van Kan
            Opgesteld door: Véronique Maronier
                       Datum: 8 september 2021
        Goedgekeurd door: Mariska de Ruiter
                       Datum: 8 september 2021
  Classificatie
  Open
Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd. Hasko-
ningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document, anders
dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV
Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433            i
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                               Open
Inhoud
Samenvatting                                                                           3
1           Inleiding: waarom een Omgevingsvisie en planMER?                          21
1.1         Omgevingsvisie Gouda                                                      21
1.2         Waarom een planMER/OER?                                                   21
1.3         De m.e.r.-procedure                                                       22
1.4         Leeswijzer                                                                22
2           Waar gaat de Omgevingsvisie over?                                         23
2.1         Integratie beleidsvisie                                                   23
2.2         Totstandkoming Omgevingsvisie Gouda                                       23
2.3         Hoofdlijnen Omgevingsvisie: Goudse waarden, opgaven en keuzes             25
2.4         Samenhang met andere kaders                                               30
3           Hoe is dit planMER gemaakt?                                               32
3.1         Algemene aanpak                                                           32
3.2         Beoordelingskader                                                         32
3.3         Te beoordelen beleid en omgang alternatieven                              34
3.4         Methodiek effectbeoordeling                                               35
4           De staat van de leefomgeving, nu en in de toekomst                        41
4.1         Rad van de leefomgeving                                                   41
4.2         Toelichting rad van de leefomgeving                                       43
5           Effecten van het voorgenomen beleid                                       48
5.1         Beoordeelde beleidsuitspraken                                             48
5.2         Effecten van voorgenomen beleid                                           57
5.3         Mate van doelbereik                                                       68
5.4         Botsproeven                                                               73
6           Passende beoordeling Natura 2000-gebieden                                 76
7           Conclusies, aandachtspunten en aanbevelingen                              78
8           Wat gebeurt er na het planMER?                                            86
8.1         Omgevingsplan en omgevingsprogramma’s                                     86
8.2         Onzekerheden en monitoring                                                87
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA               BG8638TPRP2008261433 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                            Open
Referenties                                                                  89
Begrippenlijst                                                               90
Bijlage 1: Foto van de leefomgeving                                          91
Bijlage 2: Passende beoordeling                                              92
Bijlage 3: Beleidsuitspraken                                                 93
Bijlage 4: Onderbouwing effecten, doelbereik en botsproeven                  94
8 september 2021 PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA         BG8638TPRP2008261433 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Samenvatting
Voor u ligt het milieueffectrapport (planMER) voor de Omgevingsvisie van de gemeente Gouda. Het plan-
MER is in opdracht van de gemeente Gouda opgesteld door Royal HaskoningDHV. In de Omgevingsvisie
geeft de gemeente een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Gouda.
Het planMER biedt inzicht in de kansen en risico’s van het nieuwe beleid voor het milieu; in breed perspectief
voor de gehele fysieke leefomgeving. Op basis hiervan worden aandachtspunten meegegeven voor het
vervolg. In deze samenvatting leest u meer over de inhoud van het planMER en de Omgevingsvisie.
S.1       Omgevingsvisie Gouda
Naar verwachting wordt op 1 januari 2022 de Omgevingswet ingevoerd. De gemeente Gouda moet, als
lokale overheid, de Omgevingswet implementeren. De Omgevingswet voegt 26 wetten over de fysieke leef-
omgeving samen tot één wet. Het is verplicht voor gemeenten om als onderdeel van de nieuwe Omgevings-
wet een Omgevingsvisie op te stellen en die door de gemeenteraad te laten vaststellen.
In haar Omgevingsvisie schetst de gemeente Gouda een toekomstbeeld voor de fysieke leefomgeving,
waarin integrale keuzes over de inrichting van gebieden worden gemaakt. Het achterliggende doel van het
omgevingsbeleid is erop gericht de kwaliteit van leven van de inwoners van Gouda te verbeteren.
In de Omgevingsvisie zijn vijf keuzes voor de leefomgeving geformuleerd om invulling te geven aan de 5
Goudse opgaven (afgeleid uit de Goudse waarden). Deze vijf Goudse keuzes vormen de kern van de visie
en voor het nieuwe beleid:
      1. Florerende stad: Focus op de economisch gezonde stad met voldoende werk en voldoende en
          prettige en gevarieerde woonruimte, en sterke en uiteenlopende voorzieningen voor Gouda en om-
          geving, in de context van onze grote historische kwaliteiten. Een hoge kwaliteit van bebouwing en
          de openbare ruimte draagt bij een prettige leefomgeving;
      2. Duurzame mobiliteit: Focus op de verduurzaming van de wijze waarop we ons binnen en buiten de
          stad bewegen, met een verschuiving naar nog meer fietsen, wandelen en openbaar vervoer, en
          met ruimte voor nieuwe mobiliteitsdiensten. Door afname van autoverkeer is het mogelijk verhar-
          dingsoppervlak en parkeerruimte te reduceren;
      3. Gezonde groene stad: Focus op het stimuleren van onze gezondheid, door hier bij de inrichting van
          de stad rekening mee te houden: een aantrekkelijker en groenere openbare ruimte, met gevarieerd
          groen, veel biodiversiteit, aandacht voor duurzaamheid, bescherming van de cultuurhistorische lin-
          ten en groenstructuren, en zorgvuldig gekozen transitie- of ontwikkellocaties. Aandacht voor beper-
          ken van geluidhinder en zorg voor schone lucht speelt daarbij een grote rol;
      4. Energietransitie: Focus op duurzame transitie van onze energie, niet alleen in keuze van de bron
          daarvan (duurzame opwekking) maar ook hoe we dit onderling afstemmen, zodat we elkaar niet
          (onder- of bovengronds) in de weg zitten met de systemen;
      5. Sterke wijken: Focus op onze woonwijken, waar het gewoon fijn leven is en/of nog fijner gaat wor-
          den! Voldoende woningen en de juiste, kwalitatief goede woningen, met een goed ingerichte open-
          bare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en gezond gedrag, waarbij iedereen mee kan doen!
De totaalkaart van de Omgevingsvisie (zie Figuur 0.1) geeft hier een samenvatting van. Het planMER richt
zich op het beoordelen van de betreffende keuzes. In hoofdstuk 2 van het planMER wordt dieper ingegaan
op de totstandkoming van de Omgevingsvisie.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                    Open
        Omgevingsvisie Gouda
Figuur 0.1 Omgevingsvisie kaart
De Omgevingsvisie is het kader waarbinnen Gouda een omgevingsplan opstelt. Een omgevingsplan bevat
concrete regels en maatregelen waarmee de Omgevingsvisie tot uitvoering gebracht wordt. Gekoppeld aan
de Omgevingsvisie wordt de procedure van de m.e.r. doorlopen, omdat de Omgevingsvisie kaders stelt
voor activiteiten die volgens de wet m.e.r.-plichtig of m.e.r.- beoordelingsplichtig zijn. Daarnaast is op voor-
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433        4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                     Open
hand niet uit te sluiten dat als gevolg van de strategische keuzes in de Omgevingsvisie significante nega-
tieve effecten optreden op Natura 2000-gebieden gelegen in de gemeente of in directe nabijheid van de
gemeente Gouda (Nieuwkoopse Plassen & de Haeck en Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein).
S.2       Waarom een planMER?
Het proces van de milieueffectrapportage (m.e.r.) is een hulpmiddel voor besluitvorming. Het doel van de
m.e.r. is het milieubelang volwaardig mee te laten wegen bij de vaststelling van plannen en besluiten. Een
belangrijk product van de m.e.r. is het milieueffectrapport (MER; voor strategische plannen heet dit plan-
MER).
Het planMER is gelijktijdig opgesteld met de ontwerp Omgevingsvisie en heeft gedurende dit traject waar-
devolle informatie opgeleverd voor de Omgevingsvisie. Op welke wijze dit is gebeurd en van invloed is
geweest op de Omgevingsvisie is terug te lezen in het planMER. Daarnaast zijn aanbevelingen voor het
vervolgtraject geformuleerd, bijvoorbeeld voor programma’s en de monitoring. Ook dit is beschreven in dit
planMER.
Naast het opstellen van het planMER is ook een passende beoordeling opgesteld. De passende beoorde-
ling is nodig omdat niet op voorhand kon worden uitgesloten of de Omgevingsvisie significante gevolgen
heeft op Natura 2000-gebieden. De belangrijkste uitkomsten van de passende beoordeling zijn opgenomen
in dit planMER (de volledige passende beoordeling is opgenomen in bijlage 2).
Het planMER (incl. passende beoordeling) gaat gezamenlijk met de ontwerp Omgevingsvisie ter inzage.
Gedurende deze periode kan er op beiden rapporten een zienswijzen worden ingediend. Daarnaast wordt
het planMER getoetst door de Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie m.e.r.). Dit is een
door het Rijk ingesteld onafhankelijk adviesorgaan. Tezamen wordt dit meegenomen in de verdere afron-
ding en vaststelling van de Omgevingsvisie.
S. 3      Hoe is dit planMER gemaakt?
Met het planMER wordt inzicht gegeven in:
      • De staat van en trends in de leefomgeving van Gouda. Dit is de huidige situatie (2020) en de ver-
          wachte toekomstige autonome ontwikkeling in 2030 (en waar mogelijk 2040).
      • De effecten van het nieuwe beleid op de voorziene staat van de leefomgeving in 2030 (en waar
          mogelijk 2040).
      • De mate waarin nieuw beleid bijdraagt aan het behalen van de ambities van de Omgevingsvisie
          (‘doelbereik’).
De kwaliteiten van de leefomgeving en de effecten van de Omgevingsvisie zijn in beeld gebracht aan de
hand van een beoordelingskader. Het beoordelingskader is gebaseerd op de drie lagen van People-Planet-
Profit. Per laag zijn de thema’s aangegeven en de daarbij beschouwde indicatoren.
Het beoordelingskader vormt de basis voor de ‘foto van de leefomgeving’. In de ‘foto van de leefomgeving’
is de huidige situatie en autonome ontwikkeling (tot 2030) per indicator omschreven. De autonome ontwik-
keling is de situatie in 2030 als het huidige beleid wordt voorgezet. Op basis van beschikbare (kwalitatieve)
informatie en een per indicator gedefinieerde schaallat is het kwaliteitsniveau (score) toegekend voor de
huidige situatie en de autonome ontwikkeling. Het toegekende kwaliteitsniveau is een gemeentebreed
beeld.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Voor elke Goudse keuze zijn beleidsuitspraken opgesteld, welke zijn beoordeeld in dit planMER. Op basis
van informatie uit de ‘Foto van de leefomgeving’ en de mening van experts is voor elk van de beleidsuit-
spraken behorende bij de 5 Goudse keuzes, die de basis vormen voor de Omgevingsvisie, in beeld ge-
bracht of er sprake is van een kans op een positief effect, een risico op een negatief effect of geen effect
wordt verwacht.
Verder is in het planMER beoordeeld in hoeverre het te verwachten is dat het nieuwe beleid bijdraagt aan
het halen van de 5 Goudse opgaven (doelbereik). Daarnaast zijn er zogenaamde ‘botsproeven’ uitgevoerd.
Hierin is gekeken in hoeverre beleidsuitspraken mogelijk onderling strijdig zijn (botsen) of onderling kansen
bieden op versterking. De beleidsuitspraken zijn systematisch met elkaar geconfronteerd in een beoorde-
lingstabel. Een uitgebreide toelichting op de beoordelingsmethodiek is beschreven in hoofdstuk 3 van het
planMER.
S.4       De staat van de fysieke leefomgeving
De staat van de fysieke leefomgeving van Gouda is visueel weergegeven in figuur 0-2, zowel voor de hui-
dige situatie (lichte lijn) als voor de autonome ontwikkeling tot 2030 (donkere stippellijn).
De huidige situatie laat een wisselend beeld zien. Vooral wat betreft de indicatoren woningaanbod en be-
hoefte, voorzieningenniveau, bodemkwaliteit, biodiversiteit, Natuurnetwerk Nederland, cultureel historisch
erfgoed, energiebesparing en grondstoffen en circulariteit staat de fysieke leefomgeving er op dit moment
over het algemeen goed voor. Onder druk staan toerisme en recreatie, gezonde leefomgeving, omgevings-
veiligheid, sociale veiligheid, verkeersveiligheid, droogte, bodemdaling, broeikasgassen, en werkgelegen-
heid.
Op de meeste aspecten is een gelijkblijvende of verbeterende trend te zien voor de autonome ontwikkeling
(2030) ten opzichte van de huidige situatie. Voor enkele aspecten is sprake van een autonome verslechte-
rende trend. Dit wil overigens niet zeggen dat er binnen de gemeente geen of onvoldoende aandacht voor
is; het wil wél zeggen dat er geen (of onvoldoende) vastgesteld beleid is om negatieve trends naar verwach-
ting te kunnen keren. Hier liggen kansen voor de Omgevingsvisie. Deze aspecten betreffen: voorzieningen-
niveau, maatschappelijke participatie, landschappelijk-, cultuurhistorisch- en archeologisch erfgoed en
grondstoffen en circulariteit. Aspecten die momenteel (2020) matig scoren en waarbij een gelijkblijvende of
verbeterende trend te verwachten is, vragen ook extra aandacht. Deze aspecten betreffen: gezonde leef-
omgeving, omgevingsveiligheid, sociale en verkeersveiligheid, droogte, bodemdaling, broeikasgassen,
duurzame energieopwekking, werkgelegenheid, werklocaties en recreatie en toerisme. Overige aspecten
staan minder onder druk of verbeteren autonoom naar verwachting in 2030.
Een uitgebreide toelichting op de staat van de fysieke leefomgeving, nu en in de toekomst, is beschreven
in hoofdstuk 4 van het planMER.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Figuur 0-2 Staat van de fysieke leefomgeving
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                             Open
S.5       Beoordeelde beleidsuitspraken
In Tabel 0-1 zijn de beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie opgenomen die beoordeeld zijn in dit planMER.
Deze zijn onderverdeeld in de 5 verschillende Goudse keuzes (de keuzes zijn gevisualiseerd in paragraaf
5.1 van het planMER). In bijlage 3 van het planMER is het totaal aan beleidsuitspraken/keuzes opgenomen
die zijn beschouwd.
Tabel 0-1 Beleidsuitspraken die beMERd zijn
Beleidsuitspraken Omgevingsvisie Gouda
Beleidsuitspraak                    Kern
Florerende stad
                                    De toevoeging van 2.300 woningen (bovenop bestaande vastgestelde plannen) door hoger en
                                    dichter te bouwen rondom OV-knooppunten. Hiermee wordt een hoogwaardig gemengd stedelijk
    Slimme groei en functieverande- milieu gecreëerd. Transformatie van leegstand naar nieuwe functies zoals woningen, groen en
1.
    ring                            bedrijvigheid die aansluit op de vraag en bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Transformatie naar
                                    woningen in de gebieden Spoorzone en Goudse Poort. Cultuurhistorische waarden vormen het
                                    startpunt van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
                                    Ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid creëren door slim gebruik van de beschikbare
                                    ruimte (clusteren en/of verdichten). Ook blijft er ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid aan huis.
2. Vestigingsklimaat
                                    Faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die geen gebruik maken van het water of geldende
                                    milieucategorie om ruimte te creëren voor bedrijven met een hoge milieucategorie.
                                    Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande opleidingen zet Gouda in op de ontwikkeling van een
3. Voorzieningen
                                    campus met hoger onderwijs om een completer opleidingsaanbod te kunnen bieden.
Duurzame mobiliteit
                                    Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In de woonwijken wordt gezocht naar een nieuwe
                                    balans van fietsen, wandelen, openbaar vervoer en auto. Het overige stedelijke gebied van
                                    Gouda is meer auto-afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen (langs de snelweg), Wester-
4. Mobiliteitszones
                                    gouwe, en het gebied ten zuiden van de Hollandsche IJssel, waar openbaar vervoer wat verder
                                    weg is. Voor Westergouwe wordt wel gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer als
                                    relatie met de rest van de stad en de omgeving.
Gezonde groene stad
                                    Er wordt bekeken waar verhard oppervlak in de openbare ruimte omgezet kan worden naar
                                    groen. Als de maatschappelijke en technische ontwikkelingen daar de mogelijkheid voor bie-
                                    den, willen we overtollige parkeerruimte transformeren tot groen. Tevens versterken en ver-
                                    groenen van de verbindingen naar groengebieden. Voorwaarde is dat inpassing van groen
    Groener, blauwer en kli-        wordt uitgevoerd in balans met de aanwezige cultuurhistorische waarden.
5.
    maatadaptief Gouda
                                    Regenwater zoveel mogelijk vasthouden zodat het kan infiltreren in de bodem (en wateroverlast
                                    kan voorkomen) en een actief grondwaterpeil om droogte tegen te gaan. Gebouwen worden
                                    goed geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten blijft. Groen en water toevoegen aan de
                                    openbare ruimte om hittestress tegen te gaan.
                                    Het actief vergroten van de biodiversiteit door uitbreiding van de ecologische oevers die door de
                                    stad lopen. Het beschermen en behouden van groene gebieden zoals de Oostpolder en het
6. Natuur en recreatie in evenwicht
                                    uitbreiden van natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast is er blijvend aandacht voor ecologisch
                                    beheer van bermen en wordt bezien hoe dit nog structureler kan worden doorgevoerd.
                                    Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de buitenlucht, zowel binnenstedelijk als aan de
                                    rand van de stad (grote groengebieden). Daarbij rekening houdende met mensen die slecht ter
                                    been zijn door obstakels uit de openbare ruimte te verwijderen. In de binnenstad van Gouda
                                    hebben voetgangers en fietsers prioriteit. Binnen wijken wordt ingezet op het creëren van een
7. Gezondheid bevorderen
                                    integrale aanpak gezonde wijk waarin aandacht is voor leefbaarheid, rust en activering. Tenslotte
                                    inzetten op het herkenbaar houden van de hoge belevingswaarden van de verbindingen en rou-
                                    tes van de Historische Linten.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638TPRP2008261433              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Beleidsuitspraken Omgevingsvisie Gouda
Beleidsuitspraak                     Kern
Energietransitie
                                     In regionaal verband is de ‘Regionale Energie Strategie’ vastgesteld, waarin drie denkrichtin-
                                     gen worden gegeven hoe aan de opgave voor hernieuwbare opwek kan worden voldaan. Die
                                     drie denkrichtingen bevatten alle dezelfde basis. In die basis worden zonne-energie en wind-
                                     energie gecombineerd op plekken die het meest wenselijk en kansrijk zijn. Voor Gouda bete-
                                     kent dat gekeken wordt naar:
                                     Daken (bestaand en nieuw), voor de opwekking van zonne-energie
                                     De zone langs de A12/A20 en de invalswegen, voor de opwekking van zonne- en windenergie
                                     (samen met buurgemeente Waddinxveen).
                                     Voor zonne-energie wordt hierbij gekeken vooral naar grote (bedrijfs-)daken en op overkappin-
8. Duurzame energieopwekking
                                     gen van parkeerterreinen
                                     Omdat dit alleen onvoldoende is om aan de totale Goudse ambitie te voldoen, zijn aanvullende
                                     oplossingen nodig. Hiervoor wordt gedacht aan één of meer grote locaties om schone energie
                                     met zon en/of wind op te wekken, in zogeheten ‘energielandschappen’. Dit wordt verder uitge-
                                     werkt in de RES 1.0, Het is hierbij ook de vraag of dit zou moeten landen in Gouda. In de fase
                                     van concept-RES naar RES 1.0 zullen de denkrichtingen gebruikt worden bij de uitwerking tot
                                     concrete scenario’s. Uiteindelijk zal bij de RES 1.0 een keuze worden gemaakt hoe de regio de
                                     opwek gaat vormgeven.
Sterke wijken
                                     Het voorzien in voldoende sociale en middeldure huurwoningen op transformatielocaties in de
                                     stad en Westergouwe. Uitgangspunt is een goede mix aan woningtypen per wijk1, zodat er geen
9. Passend woningaanbod
                                     wijken ontstaan met een beperkt aantal doelgroepen. Daarnaast focussen op het maken van
                                     aantrekkelijke openbare ruimte, die veilig is, die bloeit en uitnodigt tot bewegen.
                                     De openbare ruimte zo inrichten dat deze ontmoetingen voor iedereen mogelijk maakt, bijvoor-
10. Inclusiviteit                    beeld door buurtcentra te voet beter bereikbaar te maken. Aanwezigheid van commerciële en
                                     maatschappelijke voorzieningen in elke wijk.
S.6       Effecten van het voorgenomen beleid
Voor de beleidsuitspraken zoals hierboven beschreven zijn de effecten in beeld gebracht. In bijlage 4 van
het planMER is per beoordelingsaspect inzichtelijk gemaakt in hoeverre een beleidsuitspraak kan leiden tot
kansen op positieve effecten, dan wel risico’s op negatieve effecten. De resultaten zijn samengevat gevisu-
aliseerd in het Rad van de leefomgeving met behulp van groene (kansen) en rode (risico’s) pijlen ten op-
zichte van de referentiesituatie (zie Figuur 0-3).
1
  De extra woningen die als gevolg van de transformatie beoogd zijn vallen binnen de genoemde 2.300 van beleidsuitspraak nr. 1.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                          BG8638TPRP2008261433          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 0-3 Rad van de leefomgeving met effecten beleidsuitspraken
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                 BG8638TPRP2008261433 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Er is onderscheid gemaakt in twee soorten pijlen. Bij de dunne pijlen is het gecumuleerde aantal kansen of
risico’s kleiner of gelijk aan 1 of -1, bij dikke pijlen groter dan 1 of -1. Onder de figuur wordt een overallbeeld
gegeven in relatie tot de kwaliteitsniveaus van de referentiesituatie. In paragraaf 5.2 van het planMER wordt
ook het beeld per uitspraak, thema en beoordelingsaspect toegelicht. Opgemerkt dient te worden dat gezien
de beperkte omvang van de beoordeelde beleidsuitspraken (10) de verschillen tussen een ‘overall’ kans op
een positief effect dan wel risico op negatief effect soms erg klein zijn.
In de ‘Foto van de leefomgeving’ zijn de kwaliteitsniveaus van de beoordelingsaspecten bij autonome ont-
wikkeling in 2030 in beeld gebracht. Zoals in hoofdstuk 4 van het planMER is beschreven, geldt voor een
aantal beoordelingsaspecten dat deze zijn beoordeeld met kwaliteitsniveau ‘oranje’ en er sprake is van een
autonome verslechterende trend. Het is van belang om met beleid deze negatieve trend zo veel als mogelijk
te keren.
Ten aanzien van kwaliteit en kwantiteit werklocaties laat het beleid een verbetering zien ten opzichte van
de autonome situatie. Het is de verwachting dat als gevolg van het creëren van ruimte voor moderne en
innovatieve bedrijvigheid (door slim gebruik te maken van de beschikbare ruimte) zowel de kwaliteit als de
kwantiteit van werklocaties toeneemt. De negatieve trend die waarneembaar is bij landschap en cultureel
erfgoed wordt naar verwachting als gevolg van o.a. verdichting (woningbouw en bedrijvigheid) en energie-
transitie niet gekeerd. Omdat cultuurhistorische waarden in de Omgevingsvisie randvoorwaardelijk zijn ge-
steld bij ruimtelijke ontwikkelingen is het de verwachting dat het cultuurhistorisch erfgoed niet verder ver-
slechtert als gevolg van het beleid.
Wat betreft de beoordelingsaspecten die autonoom reeds een verbetering laten zien geldt dat de Omge-
vingsvisie voor de thema’s klimaatadaptatie, milieukwaliteit, natuur en biodiversiteit, bodem en energie en
grondstoffen meer risico’s op negatieve effecten dan kansen op positieve effecten laat zien. Het risico be-
staat dat de Omgevingsvisie de verbeterende trend zoals deze in de autonome ontwikkeling wordt ingezet
niet doorzet. Het is hiervoor van belang rekening te houden met de aanbevelingen (zie hoofdstuk 7 van het
planMER).
Tenslotte geldt voor de overige thema’s (gezondheid, wonen en verstedelijking, sociale samenhang, bereik-
baarheid, werkgelegenheid) dat er meer kansen op positieve effecten dan risico’s op negatieve effecten
gezien worden. De verbeterende trend die autonoom waarneembaar is, zal verder doorgezet worden.
S. 7      Doelbereik
Om na te gaan in hoeverre het beleid uit de Omgevingsvisie bijdraagt aan de gestelde (Goudse) opgaven
is de mate van doelbereik in beeld gebracht. Voor het doelbereik is eerst bepaald welke indicatoren een
raakvlak hebben met de Goudse opgaven (zie Tabel 0-2), waarna de effecten van deze indicatoren per
opgave opgeteld zijn (op basis van de effectbeoordeling) tot het aantal kansen op positieve effecten en
risico’s op negatieve effecten.
Tabel 0-2 Goudse opgaven en bijbehorende beoordelingsaspecten
Goudse opgaven                          Gerelateerde beoordelingsaspecten
                                        Voorzieningenniveau, bodemdaling, landschappelijk erfgoed, archeologisch erfgoed, cul-
Doorgeven historisch Gouda
                                        tureel erfgoed, recreatie en toerisme
Duurzaam stedelijk ontwikkelen          Groen- en waterbeleving, woningaanbod en behoefte, duurzame woningen, waterover-
                                        last, hitte, droogte, biodiversiteit (gemeentelijke natuur), beschermde soorten, broeikas-
                                        gassen, grondstoffen en circulariteit
Prettig woon- en leefklimaat bevorderen Sociale veiligheid, woningaanbod en behoefte, voorzieningenniveau, maatschappelijke
                                        participatie, sociale cohesie in buurten, inclusiviteit, economische zelfredzaamheid
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433            11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Goudse opgaven                           Gerelateerde beoordelingsaspecten
Gezondheid stimuleren                    Gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving, verkeersveiligheid, luchtkwaliteit, geluid, broei-
                                         kasgassen, wandel- en fietsnetwerk, openbaar vervoer, duurzame en slimme mobiliteit
Sterke economie en regionale positie be- Voorzieningenniveau, kwantiteit en kwaliteit werklocaties, werkgelegenheid, kennis en in-
houden                                   novatie, openbaar vervoer
In Figuur 0-4 zijn het aantal kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten weergeven per
opgave uit de Omgevingsvisie. Dit is een cumulatie van kansen en risico’s die geconstateerd zijn voor de
betrokken beoordelingsaspecten per opgave.
Figuur 0-4 Het aantal kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten per opgave
Op basis van Figuur 0-4 kunnen de volgende constateringen worden gedaan:
      • Als gevolg van het beleid opgenomen in de Omgevingsvisie is er bij drie van de vijf opgaven over-
          wegend sprake van kansen waardoor gesteld kan worden dat er bijgedragen wordt aan de gefor-
          muleerde opgaven. Bij twee van de vijf opgaven geldt dat er enkel sprake is van kansen, bij drie
          opgave zijn er naast kansen ook risico’s geconstateerd.
      • De opgave met de meeste kansen en risico’s is duurzaam stedelijk ontwikkelen. Hierbij geldt dat er
          (relatief veel) beoordelingsaspecten bij betrokken zijn die in de effectbeoordeling veel kansen of
          risico’s laten zien. Dit betreft onder meer ‘’groen- en waterbeleving’, ‘woningaanbod en behoefte’
          en ‘voorzieningenniveau’ waarbij sprake is van veel kansen op positieve effecten. De beoordelings-
          aspecten die veel risico’s op negatieve effecten laten zien hebben met name betrekking op het
          onder druk staan van biodiversiteit en beschermde soorten, maar ook wateroverlast en hitte.
      • Als gevolg van het nieuwe beleid zoals opgenomen in de Omgevingsvisie is er voor één (Doorgeven
          historisch Gouda) van de vijf opgaven sprake van meer risico’s op negatieve effecten dan kansen
          op positieve effecten. Voor deze opgaven geldt dat er gekeken dient te worden in hoeverre risico’s
          gemitigeerd kunnen worden zodat opgaven alsnog behaald kunnen worden.
In paragraaf 5.3.3 van het planMER wordt het doelbereik per opgave nader toegelicht.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Open
S.8         Botsproeven
Middels botsproeven zijn de verschillende beleidsuitspraken onderling met elkaar vergeleken. De Omge-
vingsvisie wil de verschillende thema’s in onderlinge samenhang bezien. Om grip te krijgen op de haalbaar-
heid van de doelen zijn de beleidsuitspraken op hoofdlijnen tegenover elkaar gezet en is benoemd of er
sprake is van synergie dan wel mogelijke tegenstrijdigheden. De beleidsuitspraken zijn hieronder met elkaar
vergeleken (Tabel 0-3). Het beleid omvat hoofdzakelijk kansen voor synergie. Er zijn zeven tegenstrijdighe-
den geconstateerd.
In Tabel 0-3 zijn per ontwikkelrichting de belangrijkste conclusies opgesomd. Mede op basis hiervan zijn in
de conclusies aanbevelingen gedaan om negatieve effecten bij tegenstrijdigheden te beperken in vooral de
verdere uitwerking van de Omgevingsvisie en bijbehorende instrumenten.
Tabel 0-3 Botsproeven tussen ontwikkelrichtingen
                                                                                                                                                                                                               Duurzame energieopwekking
                                               Slimme groei en functiever-
                                                                                                                                    Groener en klimaatadaptief                         Gezondheid bevorderen                               Passend woningaanbod
                                                                             Vestigingsklimaat   Voorzieningen   Mobiliteitszones                                Natuur en recreatie
                                               andering                                                                                                                                                                                                           Inclusiviteit
                                                        1                      2                   3               4                    5                           6                     7                        8                          9                   10
1   Slimme groei en functieverandering                                       +/-                 +/-               0                +/-                             0                     +                       +                          +                     +
2   Vestigingsklimaat                                                                             +                0                +/-                             0                     0                       +                           0                     0
3   Voorzieningen                                                                                                  0                    0                           0                     0                        0                          0                     0
4   Mobiliteitszones                                                                                                                    0                           0                     +                        0                          0                     0
5   Groener en klimaatadaptief Gouda                                                                                                                               +                      +                        0                          0                     0
6   Natuur en recreatie                                                                                                                                                                   +                        0                          0                     0
7   Gezondheid bevorderen                                                                                                                                                                                          0                          0                    +
8   Duurzame energieopwekking                                                                                                                                                                                                                 0                     0
9   Passend woningaanbod                                                                                                                                                                                                                                            0
10 Inclusiviteit
Legenda
      +        Kansen op synergie
       -       Risico op tegenstrijdigheden
      +/-      Zowel kansen op synergie als risico’s op tegenstrijdigheden
      0        Geen effectrelatie voorzien
Zoals in bijlage 4 van het planMER zichtbaar is, omvat het beleid hoofdzakelijk kansen voor synergie. Er
zijn vier tegenstrijdigheden geconstateerd (zie aantal -en in Tabel 0-3). Figuur 0-5 geeft het totaalbeeld van
de risico’s op conflicten en kansen op synergie per beleidsuitspraak. In paragraaf 5.4 van het planMER is
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                                                                                                                    BG8638TPRP2008261433                                                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                   Open
een uitgebreide beschrijving van de vergelijking van de beleidsuitspraken opgenomen. Om een beeld te
geven van mogelijke synergie en risico’s, zijn hieronder 2 voorbeelden beschreven.
Een voorbeeld van een kans voor de versterking van het vestigingsklimaat is de realisatie van een Campus
voor het hoger onderwijs (voorzieningen). Een voorbeeld van een risico bij verdichting van bedrijventerrei-
nen (verbeteren vestigingsklimaat) zijn conflicterende ruimteclaims met andere ruimtelijke ontwikkelingen,
zoals groen (Groener en klimaatadaptief Gouda), duurzame energieopwekking en voorzieningen.
Figuur 0-5 Botsproeven beleidsuitspraken
S.9       Passende beoordeling
Omdat het op voorhand niet is uitgesloten dat het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie een (significant)
negatief effect veroorzaakt op Natura 2000-gebieden is een passende beoordeling opgesteld. Deze is on-
derdeel van dit planMER en opgenomen in Bijlage 2. Hieronder zijn de belangrijkste conclusies samenge-
vat. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar bijlage 2 van het planMER.
Voor Natura 2000-gebieden die binnen een straal van 10 kilometer van het plangebied liggen, kan op
voorhand niet worden uitgesloten dat er negatieven effecten kunnen optreden. Hierdoor zijn in de pas-
sende beoordeling de effecten op 2 Natura 2000-gebieden beoordeeld: Broekvelden, Vettenbroek & Pol-
der Stein (aangrenzend aan de gemeentegrens) en Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (op circa 8 kilome-
ter van de gemeentegrens).
Enkele beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie kunnen een risico hebben op significant negatieve effec-
ten binnen Natura 2000-gebieden. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Bij de verdere uitwerking
van het nieuwe beleid moet integraal aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde
milieudruk binnen Natura 2000-gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een ontwik-
keling zo in te steken dat ook maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij de
ontwikkeling (interne saldering) kan een significant negatief effect voorkomen worden. Ook is aandacht
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                      BG8638TPRP2008261433       14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                               Open
nodig voor de uitwerking van de opgave om duurzame energie op te wekken. Aanvaringsslachtoffers onder
vogels van omliggende Natura 2000-gebieden, zoals Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein kan een
risico op significant negatieve effecten veroorzaken. Dit is echter met een doordachte locatieafweging, op-
stelling en eventueel stilstandvoorziening te voorkomen. Daarmee zijn de getoetste beleidsuitspraken uit de
Omgevingsvisie in principe uitvoerbaar in het kader van de Wet natuurbescherming (onderdeel Natura
2000).
Tabel 0-4 Beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie met een risico op een significant negatief effect
                                                                               Aandachtpunten bij nadere uitwer-
                                                     Risico’s op negatief                                                 Eindbeoorde-
Nr    Wat         Invloed op Natura 2000                                       king
                                                     effect                                                               ling
                                                                               beleid (mitigatie)
                                                            Florerende stad
                  Er kan sprake zijn van een toe- Ja, klein risico op signi-
                  name in stikstofdepositie als ge-    ficant negatief effect Ontsluit het gebied zo veel als mogelijk
      Slimme
                  volg van een verkeersaantrek-       door stikstofdepositie op (snel)fietsroutes en OV, zodat er zo (Significant) ne-
      groei en
  1               kende werking. Het Natura 2000- op Nieuwkoopse Plas- min mogelijk toename plaatsvindt van gatief effect is
      functiever-
                  gebied Nieuwkoopse Plassen &        sen & De Haeck van- het aantal vervoers-bewegingen met de te voorkomen.
      anderingen
                  De Haeck is gevoelig voor stik-     wege de relatief grote auto.
                  stofdepositie.                              afstand.
                                                                               Bij de uitwerking van dit beleid moet kri-
                                                                               tisch gekeken worden naar de ligging,
                  Door uitbreiding bedrijventerrein
                                                                               ontsluitings-routes en type bedrijvigheid
                  mogelijk een toename in stikstof- Ja, groot risico op signi-
                                                                               om zo de invloed op het Natura 2000-
                  depositie (o.a. als gevolg van ver- ficant negatief effect                                              (Significant) ne-
      Vestigings-                                                              gebied zoveel mogelijk te beperken.
  2               keers-aantrekkende werking). Het door stikstofdepositie                                                 gatief effect is
      klimaat                                                                  Saldering met ander beleid voorkomt
                  Natura 2000-gebied Nieuw-           op Nieuwkoopse Plas-                                                te voorkomen.
                                                                               mogelijk een toename aan stikstofdepo-
                  koopse Plassen & De Haeck is            sen & De Haeck.
                                                                               sitie. Een andere optie is extern salde-
                  gevoelig voor stikstofdepositie.
                                                                               ren met andere stikstofbronnen zoals
                                                                               veehouderijen.
                                                            Energietransitie
                  Er kan sprake zijn van verstoring
                  en aanvaringsslachtoffers onder Ja, groot risico op signi-
                                                                               Onderzoek naar de vliegbewegingen
                  met name vogels nabij het Natura ficant negatief effect
                                                                               van vogels is nodig. Op basis daarvan
                  2000-gebied Broekvelden, Vet- door verstoring en aan-
      Duurzame                                                                 moet een zorgvuldige locatiekeuze en (Significant) ne-
                  tenbroek & Polder Stein en in      varingsslachtoffers on-
  8 energieop-                                                                 keuze voor aantal/typen windturbines       gatief effect is
                  mindere mate nabij Nieuwkoopse der met name vogels
      wekking                                                                  gebaseerd worden. Aanvaringsslachtof- te voorkomen.
                  plassen & De Haeck. Energie op- nabij Broekvelden, Vet-
                                                                               fers kunnen daarnaast voorkomen wor-
                  wek door zon-op-dak heeft geen         tenbroek & Polder
                                                                               den door stilstandvoorzieningen.
                  invloed op Natura 2000-gebie-                Stein.
                  den.
S.10 Conclusies, aandachtspunten en aanbevelingen
De ‘Foto van de leefomgeving’ beschrijft de referentiesituatie van beoordelingsaspecten opgenomen in het
planMER. Meerdere beoordelingsaspecten scoren in de referentiesituatie niet voldoende. Voorbeelden van
beoordelingsaspecten zijn kwaliteit en kwantiteit werklocaties en cultuurhistorisch erfgoed. Er zijn echter
ook veel beoordelingsaspecten waar een verbeterende trend te zien is, veelal als gevolg van reeds ingezet
beleid (bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid en klimaatadaptatie).
De Omgevingsvisie kent op de meeste thema’s nieuw beleid waarmee getracht wordt de referentiesituatie
te beschermen of te verbeteren. Dit uit zich in kansen op positieve effecten op verschillende beoordelings-
aspecten (zie groene pijlen Figuur 0-3). Als gevolg van het beleid opgenomen in de Omgevingsvisie wordt
overwegend positief bijgedragen aan drie van de vijf hoofddoelen, dit zijn prettig woon- en leefklimaat be-
vorderen, gezondheid stimuleren en sterke economie en regionale positie behouden. Voor de overige twee
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638TPRP2008261433              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                               Open
hoofddoelen (duurzaam stedelijk ontwikkelen en doorgeven historisch Gouda) en geldt ook hier sprake is
van kansen op positieve effecten maar daarnaast ook substantieel veel risico’s op negatieve effecten.
Aan de andere kant zijn er ook diverse risico’s geconstateerd (zie rode pijlen Figuur 0-3). De risico’s hangen
voornamelijk samen met mogelijke negatieve effecten op natuur en biodiversiteit, milieukwaliteit, klimaat-
adaptatie en energie en grondstoffen. Hiervoor zijn diverse aandachtpunten en aanbevelingen geformuleerd
die kunnen worden meegenomen bij het verder aanscherpen van de Omgevingsvisie, dan wel bij de uitwer-
king in het Omgevingsplan of Omgevingsprogramma. In onderstaande Tabel 0-5 zijn de aandachtspunten
en aanbevelingen weergegeven, ook wel mitigerende maatregelen. In figuur 0-6 zijn deze ruimtelijk op kaart
geduid.
Een belangrijke kanttekening is dat de Omgevingsvisie beleid op hoofdlijnen formuleert. De effecten zijn
mede afhankelijk van de manier waarop dit beleid uiteindelijk wordt uitgewerkt. Om dat met zo weinig mo-
gelijk negatieve effecten te kunnen laten gebeuren zijn goede stedenbouwkundige analyses en gebiedspro-
gramma’s nodig, mede als onderbouwing van het omgevingsplan.
Enkele beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie kunnen daarnaast een risico hebben op significant nega-
tieve effecten binnen Natura 2000-gebieden. Bij de verdere uitwerking van het nieuwe beleid moet integraal
aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde milieudruk binnen Natura 2000-
gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een ontwikkeling zo in te steken dat ook
maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij de ontwikkeling (interne saldering)
kan een significant negatief effect voorkomen worden. Daarmee zijn de getoetste beleidsuitspraken uit de
Omgevingsvisie in principe uitvoerbaar in het kader van de Wet natuurbescherming (onderdeel Natura
2000-gebieden).
Tabel 0-5 Aanbevelingen/mitigerende maatregelen vanuit planMER (zie figuur 0-6 voor locatie)
                                                                                                           Waar verwerkt/meegeno-
    Beleidsuit-                                               Mitigerende maatregel (aandachtspun- men? (genoemde paragra-
                           Kans, risico en/of effect
       spraak                                                           ten en aanbevelingen)              ven betreffen de paragra-
                                                                                                          ven in de Omgevingsvisie)
                                                              1: Houdt bij herontwikkeling in het stede-
                                                              lijk gebied rekening met voldoende maat-   1: Dit heeft (meer) aandacht
                                                              regelen voor afvoer van water en ver-      gekregen in §7.3 van de vi-
                                                              groening (bv groene daken, aanplant bo-    sie, in een nieuwe sub-para-
                                                              men, ed).                                  graaf over water
                                                              2: Daarnaast kunnen er bouweisen ge-       2: Dit kan worden meegeno-
                  1. Klimaatadaptatie: Als gevolg van ver-
                                                              steld worden aan nieuwbouw, deze kun-      men in de nader op te stellen
                  dichting kan hittestress en wateroverlast
                                                              nen opgenomen worden in de vergun-         Omgevingsplannen (maar is
                  ontstaan en nemen de gevolgen bij een
                                                              ningseisen.                                te gedetailleerd voor de Om-
                  eventuele overstroming toe.
                                                              3: Door gebouwen op een bepaalde ma-       gevingsvisie)
‘’Slimme groei en                                             nier te ontwerpen kan er bijvoorbeeld      3: Is als aandachtspunt opge-
functieverande-                                               meer wind het gebied in wat een verkoe-    nomen in §7.3 van de visie
ring’’ (nr. 1) en                                             lend effect heeft of kunnen gebouwen op    en kan in Omgevingsplannen
‘’vestigingskli-                                              een natuurlijke manier gekoeld worden.     nader worden uitgewerkt
maat’ (nr. 2)                                                 4: Autonoom wordt er door de gemeente      4: Klopt, en dit stond reeds in
                                                              reeds ingezet op een te hanteren groen-    §7.3
                                                              norm van 15% bij nieuwbouw (zie par
                                                              3.3. Foto van de leefomgeving).
                  2. Milieukwaliteit: Als gevolg van verdich- Stimuleer het gebruik van OV en stil ver- Dit staat reeds in §7.2 van de
                  ting met woningen en bedrijven ontstaat voer (fiets, e-bike) en zet in op een auto- visie en is de essentie van de
                  een toename van verkeer. Dit heeft een      luw/lage parkeernorm om autogebruik te transitie-strategie: meer OV,
                  negatieve weerslag op luchtkwaliteit en     verminderen. In de Omgevingsvisie wordt dus verdichting en transitie
                  geluidhinder. Als gevolg van inbreiding ter reeds ingezet op e-hubs. Focus hierbij op bij voorkeur rondom OV-kno-
                  hoogte van het spoor kan de mate van tril- de locaties waar verdichting verwacht       pen (CS, Goverwelle en gro-
                  lingshinder toenemen.                       wordt.                                     tere buslijnen)
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                       BG8638TPRP2008261433              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                               Open
                                                                                                            Waar verwerkt/meegeno-
   Beleidsuit-                                                Mitigerende maatregel (aandachtspun- men? (genoemde paragra-
                            Kans, risico en/of effect
      spraak                                                            ten en aanbevelingen)               ven betreffen de paragra-
                                                                                                           ven in de Omgevingsvisie)
                 3. Natuur en biodiversiteit: Toename
                 van woningen en bedrijven gaat als gevolg
                 van een verkeersaantrekkende werking
                                                              Een natuurinclusieve uitwerking van dit
                 veelal gepaard met een toename van stik-                                                 In §7.3 van de visie is (nu
                                                              beleid, waarbij verblijfplaatsen en leefge-
                 stofdepositie. Natura 2000-gebied Nieuw-                                                 nog meer) aandacht besteed
                                                              bieden worden gerealiseerd biedt kansen
                 koopse Plassen & De Haeck is zeer ge-                                                    aan dit onderwerp: groener
                                                              voor soorten van stedelijk gebied. Ook de
                 voelig voor stikstofdepositie. Als gevolg                                                maken van de bestaande
                                                              inrichting en het beheer van groene ge-
                 van de beoogde inbreiding is de toename                                                  verstedelijkte gebieden,
                                                              bieden dient hierbij betrokken te worden.
                 van woningen echter relatief beperkt in                                                  groen houden van groenge-
                                                              Om de gevolgen van stikstofdepositie te
                 omvang. Verdichting in het stedelijk ge-                                                 bieden, natuurvriendelijk be-
                                                              beperken of op te heffen liggen de groot-
                 bied genereert risico’s voor beschermde                                                  heer van groen etc.
                                                              ste kansen in interne/externe saldering
                 soorten zoals gebouwbewonende vogels
                                                              met andere stikstofbronnen.
                 en vleermuizen en biodiversiteit in zijn al-
                 gemeenheid door het verdwijnen van
                 groene elementen.
                                                                                                          1: Heeft aandacht in §7.1, en
                                                              1: Randvoorwaarden stellen aan de ruim- kan in Omgevingsplannen (in
                                                              telijke kwaliteit van moderne en innova- bijv. vorm van ‘kavelpaspoort’
                                                              tieve bedrijventerreinen, zodat bestaande of beeldkwaliteitsplan nader,
                                                              landschappelijke en cultuurhistorische      en specifiek per locatie, wor-
                                                              waarden (zoals bijvoorbeeld erfgoed) zo den uitgewerkt).
                 4. Landschappelijk en cultuurhistorisch min mogelijk worden aangetast.                   2: Dit is reeds onderdeel van
                 erfgoed: Risico op mogelijke verstoring      2: Om behoud van archeologische waar- het bestaande beleid. In de
                 van archeologische waarden bij verdich- den in situ (in de bodem) te garanderen Omgevingsvisie is aangege-
                 ting. Kans op versterking van cultuurhisto- is er op voorhand meer archeologisch         ven dat een integrale Bodem-
                 rische waarden doordat dit randvoorwaar- onderzoek nodig en mogelijk opgravin- visie meerwaarde zou heb-
                 delijk is voor hoogwaardig gemengd ste- gen (ex situ) om archeologische waarden ben (de uitwerking daarvan
                 delijk milieu.                               te behouden.                                valt buiten de reikwijdte van
                                                              3: Door archeologisch onderzoek op          de Omgevingsvisie)
                                                              voorhand een vast onderdeel te laten zijn 3: Dit is inderdaad het voor-
                                                              (voor besluitvorming) kunnen archeolo- stel dat wordt gedaan in §7.3,
                                                              gische waarden zoveel mogelijk behou- door tijdig en integraal bodem
                                                              den blijven.                                (in al z’n aspecten) bij plan-
                                                                                                          voorbereiding te betrekken.
                                                              1: Stimuleer het gebruik van OV en stil     1: Stimuleren van OV en fiets
                                                              vervoer (fiets, e-bike) en zet in op een    maakt reeds deel uit van de
                                                              autoluw/lage parkeernorm om autoge-         mobiliteitsstrategie (o.a. ver-
                                                              bruik te verminderen.                       dichten rondom stations,
                 5. Energie en grondstoffen:                  2: Toename van energieverbruik kan          STOMP en aanleg eHubs
                 Risico op toename van uitstoot broeikas- voorkomen worden door concrete voor-            etc. (zie §7.2 Omgevingsvi-
                 gassen als gevolg van toename auto en waarden en eisen aan nieuwe kantoren,              sie)
                 transportbewegingen en gebouwen. Risico voorzieningen en woningen te verbinden           2: Dit is bestaand (rijks-)be-
                 op toename energieverbruik en restafval op het gebied van energiezuinig bouwen.          leid / BENG en wordt der-
                 door toename van bedrijvigheid en toe-       3: De Omgevingsvisie gaat beperkt in op     halve meegenomen bij uit-
                 name gebouwen.                               afvalscheiding. Om een toename van de       werking van het beleid.
                                                              hoeveelheid (rest)afval te voorkomen        3: Dit is toegevoegd in de
                                                              kunnen aan de voorkant randvoorwaar-        Omgevingsvisie bij o.a. nut
                                                              den gesteld worden. Bv. het opnemen         en noodzaak van een inte-
                                                              van randvoorwaarden in de verordening       grale bodemvisie/ -aanpak (in
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                          BG8638TPRP2008261433             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                              Open
                                                                                                           Waar verwerkt/meegeno-
   Beleidsuit-                                               Mitigerende maatregel (aandachtspun- men? (genoemde paragra-
                           Kans, risico en/of effect
      spraak                                                           ten en aanbevelingen)               ven betreffen de paragra-
                                                                                                          ven in de Omgevingsvisie)
                                                             zoals circulair inkopen en het stellen van §7.3). Ook in §5.2, rondom
                                                             eisen aan horeca (bv t.a.v. het gebruik     Duurzame stedenbouw, is
                                                             van herbruikbare materialen of het ge-      (al) aangeven dat de ge-
                                                             bruik van één type materiaal in producten meente streeft naar een zo
                                                             zodat scheiding niet nodig is). Aan de      circulair mogelijke economie
                                                             achterkant kan de gemeente invloed uit- en bouwwijze.
                                                             oefenen door afvalinzameling te bunde-
                                                             len en daar eisen aan te stellen.
                                                             Om verslechtering van de verkeersveilig-
                                                                                                         De strategie van het VCP
                 6. Veiligheid: Risico op afname verkeers- heid te voorkomen kunnen mitigerende
                                                                                                         wordt gevolgd en overgeno-
                 veiligheid door toename verkeersbewegin- maatregelen getroffen worden. Hierbij
                                                                                                         men in de Omgevingsvisie
                 gen als gevolg van woningbouw en bedrij- valt te denken aan het duidelijk scheiden
                                                                                                         (zie o.a. §7.2). Nadere uit-
                 vigheid. Risico omgevingsveiligheid door van langzaam verkeer van gemotoriseerd
                                                                                                         werking vindt plaats in het
                 toename kwetsbare gebouwen (woningen) verkeer om de kans op een ongeval tus-
                                                                                                         VCP en de Omgevingsplan-
                 in gebieden nabij het spoor en wegen.       sen deze verkeersdeelnemers te verklei-
                                                                                                         nen.
                                                             nen. Daarnaast kan de maximale snel-
                                                             heid in woongebieden verlaagd worden.
                 7.Wonen en verstedelijken: Kans voor        Om deze kans te verzilveren dienen
                                                                                                         Dit heeft meer aandacht ge-
                 passend woningaanbod; het voorzien in       voorwaarden gesteld te worden om te
                                                                                                         kregen nu (zie §7.1.1 van de
                 voldoende sociale en middeldure huurwo-     voorkomen dat in en nabij de stad enkel
                                                                                                         Omgevingsvisie).
                 ningen, op transformatielocatie in de stad  wordt ingezet op het hogere segment wo-
                 en aan Westergouwe.                         ningen.
                 De inpassing van de windenergieopgave is uitgewerkt in de RES 1.0. De RES 1.0           In de Omgevingsvisie wordt
                 wordt gevolgd door een RES 2.0. Gekoppeld aan het RES-traject wordt mogelijk een inderdaad nu slechts deels
                 planMER opgesteld. Aangezien de effecten van de windturbines in dit separate tra- ingegaan om mogelijkheden
                 ject reeds worden meegenomen heeft effectbeoordeling van deze uitspraak alleen voor duurzame/ minder ener-
                 op hoofdlijnen, passend bij het detailniveau van de visie, plaatsgevonden. Geadvi- gie, i.v.m. het nog lopende
                 seerd wordt om in het planMER voor de RES een verdere verdieping plaats te laten RES-traject. Wel is opgeno-
                 vinden van de effectbeschrijving zoals onderstaand uitgelicht.                          men dat sowieso wordt inge-
                                                                                                         zet op zonnepanelen op m.n.
                                                                                                         daken en zonne- en wind-
                                                                                                         energie-winning langs hoofd-
                                                                                                         infra (A12/A20 en invalswe-
                                                                                                         gen).
                                                             Bij de verdere uitwerking van dit beleid in
                                                             de RES is het nodig om onderzoek uit te
Duurzame ener- 8. Natuur en biodiversiteit:                  voeren naar de vliegbewegingen van vo-
gieopwekking                                                 gels en vleermuizen en de gevoelighe-
                 Mogelijk risico negatieve effecten Natura
(nr. 8)                                                      den van de weidevogelgebieden en
                 2000-gebied en NNN als gevolg van aan-
                                                             NNN. Op basis daarvan moet een zorg-
                 varingsslachtoffers onder vogels. Risico
                                                             vuldige locatiekeuze en keuze voor aan-
                 aantasting beschermde soorten en biodi-                                                 Dit wordt meegenomen in de
                                                             tal/typen windturbines gebaseerd wor-
                 versiteit (vleermuizen en vogels).                                                      planMER van de RES en in
                                                             den. Aanvaringsslachtoffers kunnen
                                                                                                         de uitwerking van de omge-
                                                             daarnaast voorkomen worden door stil-
                                                                                                         vingsplannen. Deze raadge-
                                                             standvoorzieningen.
                                                                                                         vingen zijn toegevoegd aan
                 9. Cultureel erfgoed: Risico op aantasting                                              de Omgevingsvisie.
                 van cultuurhistorisch erfgoed (in binnen- Houdt bij energietransitie rekening met
                 stad) door aanleg o.a. zonnepanelen op (beschermd) cultureel erfgoed.
                 daken.
                                                             Plaats turbines op afstand van gevoelige
                 10. Geluid en omgevingsveiligheid: Ri-
                                                             objecten (zoals woningen en locaties
                 sico’s voor geluidshinder en veiligheid als
                                                             waar vervoer of opslag van gevaarlijke
                 gevolg van bladbreuk.
                                                             stoffen (b.v. tankstation) plaatsvindt.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638TPRP2008261433            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                              Open
Figuur 0-6 Ruimtelijke duiding van belangrijkste kansen en risico’s gerelateerd aan de aanbevelingen
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                      BG8638TPRP2008261433 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                         Open
S.11 Wat gebeurt er na dit planMER?
De nieuwe Omgevingswet stelt monitoring en evaluatie van het beleid verplicht om in beeld te krijgen of de
uitwerking van het beleid (de Omgevingsvisie) daadwerkelijk bijdraagt aan het verbeteren van de kwaliteit
van de leefomgeving. Periodiek wordt er middels een terugkoppeling nieuwe input geleverd voor de be-
leidsontwikkeling wat kan leiden tot voortzetting of bijsturing van het beleid. Door monitoring en evaluatie
ontstaat een gesloten beleidscyclus. Figuur 0-7 geeft de beleidscyclus weer. Deze beleidscyclus en de
toepassing voor de Omgevingsvisie Gouda is als volgt:
      1) In de beleidsontwikkeling wordt de Omgevingsvisie opgesteld, deze stap wordt met vaststelling
          van de Omgevingsvisie Gouda voltooid;
      2) In de beleidsdoorwerking worden de uitspraken uit de Omgevingsvisie verder geconcretiseerd in,
          bijvoorbeeld, uitvoeringsprogramma’s en omgevingsplannen. Hierbij vormt de Omgevingsvisie het
          afwegingskader voor verdere uitwerking. Dit wordt uitgebreid beschreven in paragraaf 8.1 van het
          planMER;
      3) Tijdens de uitvoering worden de concrete besluiten en/of regels en ander instrumentarium toege-
          past;
      4) In de terugkoppeling wordt door monitoring en evaluatie gereflecteerd op behaalde resultaten
          waarna deze op basis van hun betekenis input vormen voor een nieuwe beleidscyclus. De Omge-
          vingsvisie Gouda heeft geen vastgelegde looptijd. De gemeente houdt de visie actueel door deze
          na ca. 5 jaar (ca. 1 jaar voorafgaand op mogelijke actualisatie van de Omgevingsvisie) tegen het
          licht te houden en zo nodig aan te passen (en waar nodig inclusief planMER). Hierbij wordt ook
          gekeken naar de uitvoering via het omgevingsprogramma. Dit wordt uitgebreid beschreven in pa-
          ragraaf 8.2 van het planMER. Geadviseerd wordt om de volgende stappen te doorlopen voor het
          monitorings- en evaluatieprogramma:
          • Stap 1: Welke ontwikkelingen hebben plaats gevonden sinds de vorige check?
          • Stap 2: Vallen de milieugevolgen van deze ontwikkelingen binnen de acceptabel geachte gren-
               zen? Hiervoor wordt aangesloten bij de in dit MER beschouwde beoordelingssystematiek.
          • Stap 3: Moeten mitigerende / aanvullende maatregelen worden getroffen om de milieugevolgen
               acceptabel te houden of te krijgen?
          • Stap 4: Zijn de doelen nog realistisch en voldoen de gestelde kaders nog of zijn ze te ruim of
               juist te knellend? Is er aanleiding voor bijstellen van de bestuurlijke aanpak?
          • Stap 5: Geeft het omgevingsplan/omgevingsprogramma aanleiding om de Omgevingsvisie bij
               te stellen?
         Figuur 0-7 Beleidscyclus Omgevingswet [Aandeslagmetdeomgevingswet.nl, 2020]
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                               BG8638TPRP2008261433 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                     Open
1           Inleiding: waarom een Omgevingsvisie en planMER?
Dit hoofdstuk beschrijft waarom een Omgevingsvisie wordt opgesteld (paragraaf 1.1) en daaraan gekop-
peld een plan-m.e.r. procedure wordt doorlopen (paragraaf 1.2). De stappen van de m.e.r.-procedure zijn
nader toegelicht (paragraaf 1.3) en het hoofdstuk sluit af met een leeswijzer (paragraaf 1.4).
1.1         Omgevingsvisie Gouda
De gemeente Gouda staat voor uitdagingen op het gebied van o.a. woningbouw, mobiliteit, gezondheid,
klimaatadaptatie en energietransitie die van invloed zijn op de omgeving waarin we leven. Uitdagingen
liggen er niet alleen op de lange termijn, maar ook al in de komende jaren. De gemeente Gouda werkt aan
het opstellen van de Omgevingsvisie Gouda, waarin de ruimtelijke keuzes worden gemaakt om dergelijke
vraagstukken gezamenlijk op te pakken.
In de Omgevingsvisie wordt de langetermijnvisie van de gemeente beschreven op de toekomstige ontwik-
keling van de stad. Het geeft aan welke kansen, opgaven en uitdagingen er voor Gouda liggen, en op
welke manier de gemeente daarmee om wil gaan. Aan de Omgevingsvisie worden concrete uitwerkingen
‘gehangen’ in de vorm van programma’s of andere instrumenten. Deze uitwerkingen zijn doorvertalingen
van het relatief abstracte lange termijnbeleid van de Omgevingsvisie. De Omgevingsvisie geeft richting
aan het gebiedsdekkende Omgevingsplan.
1.2         Waarom een planMER/OER?
M.e.r. staat voor milieueffectrapportage, een instrument om het milieubelang vroegtijdig en volwaardig
mee te nemen in de (ruimtelijke) plan- en besluitvorming rondom een voorgenomen activiteit. De inhoud
van de Omgevingsvisie bepaalt of het verplicht is om een m.e.r.-procedure te doorlopen. Dit is wettelijk
geregeld in de Wet milieubeheer en het Besluit m.e.r. 1994, waarin de Europese regelgeving over milieu-
effectrapportages is geïmplementeerd. De regelgeving voor het uitvoeren van een m.e.r. wordt vanuit de
Wet milieubeheer overgenomen in de Omgevingswet.
Omdat de Omgevingsvisie Gouda een kader vormt voor toekomstige besluiten over activiteiten die moge-
lijk gevolgen hebben voor het milieu (m.e.r.-beoordelingsplichtige besluiten), is het verplicht om een plan-
MER op te stellen. Dergelijke besluiten betreffen bijvoorbeeld de bouw van woningen of de aanleg van
bedrijfslocaties (stedelijk ontwikkelingsprojecten).
Verder wordt voor de Omgevingsvisie Gouda een ‘passende beoordeling’ in het kader van de Wet natuur-
bescherming uitgevoerd. Dit gebeurt omdat op voorhand niet kan worden uitgesloten dat als gevolg van
de strategische keuzes in de Omgevingsvisie significant negatieve effecten op Natura 2000-gebieden op-
treden. In de Wet milieubeheer is bepaald dat de plan-m.e.r.-procedure ook moet worden doorlopen voor
plannen waarvoor een passende beoordeling nodig is.
Zowel vanuit Besluit-m.e.r. als de Wet natuurbescherming geldt dus de verplichting voor het opstellen van
een planMER.
Dit planMER kan tevens beschouwd worden als een omgevingseffectrapport (OER), omdat het onderzoek
breder kijkt dan alleen milieuaspecten.
Bij de uitwerking van de Omgevingsvisie heeft de gemeente ingezet op een geïntegreerd proces met in-
teractie tussen het uitwerken van de Omgevingsvisie en het opstellen van het planMER. De Omgevingsvi-
sie beschrijft het beleid, wat de ambities zijn en wat de gemeente op hoofdlijnen gaat doen. Het planMER
beschrijft de kwaliteiten van de leefomgeving, de gevolgen van het beleid op de leefomgeving, en of het
beleid bijdraagt aan het halen van de gestelde ambities. De interactie bestaat uit regelmatige wederzijdse
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433        21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                          Open
terugkoppeling tussen de beleidsontwikkeling aan de ene kant (Omgevingsvisie), en de gevolgen ervan
voor de leefomgeving aan de andere kant (m.e.r.). Aanscherpingen in het beleid hebben plaatsgevonden
op basis van de ‘Foto van de leefomgeving’ en de effectanalyses. Op deze manier is de m.e.r. gebruikt
om het beleid aan te scherpen en keuzes te maken.
1.3         De m.e.r.-procedure
De m.e.r.-procedure verloopt de volgende wettelijke stappen, en is juridisch gekoppeld aan de planproce-
dure van de Omgevingsvisie. Dit betekent dat het planMER gelijktijdig met de ontwerp-Omgevingsvisie in
procedure wordt gebracht:
1. Openbare kennisgeving van het voornemen door bevoegd gezag [juli 2020]:
      De m.e.r.-procedure is gestart met de bekendmaking van het voornemen via een openbare kennisge-
      ving en publicatie van de notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) op 1 juli 2020.
2. Raadplegen betrokken instanties over reikwijdte en detailniveau van het planMER en vaststellen reik-
      wijdte en detailniveau [zomer 2020]:
      Bij de planvorming betrokken bestuursorganen en organisaties zijn geraadpleegd over de reikwijdte
      en het detailniveau van het planMER2. In de periode 2 juli tot en met 12 augustus 2020 kon eenieder
      de NRD raadplegen en zienswijzen indienen. Er zijn reacties gekomen van GGD, politie, TenneT en
      de Veiligheidsregio Hollands Midden. Aan de indieners is één op één teruggekoppeld op welke wijze
      de zienswijzen worden meegenomen in het planMER.
3. Opstellen planMER, passende beoordeling en ontwerp-Omgevingsvisie [najaar 2020-medio 2021]:
      Het planMER en de passende beoordeling zijn opgesteld parallel aan en in interactie met de ont-
      werp-Omgevingsvisie.
4. Ter inzage leggen planMER en ontwerp-Omgevingsvisie [najaar 2021]:
      Het planMER (inclusief passende beoordeling) wordt samen met de ontwerp-Omgevingsvisie zes we-
      ken ter inzage gelegd. Eenieder heeft in deze periode de gelegenheid om zienswijzen in te dienen. De
      Commissie voor de m.e.r. toetst in deze periode de kwaliteit van het planMER, en beoordeelt of de
      juiste informatie is gebruikt om een besluit over de Omgevingsvisie te kunnen nemen.
5. Besluit en vervolg [eind 2021- begin 2022]:
      De Omgevingsvisie en het planMER worden vastgesteld door bevoegd gezag: de gemeenteraad van
      de gemeente Gouda.
1.4         Leeswijzer
Hoofdstuk 2 beschrijft de Omgevingsvisie op hoofdlijnen en gaat o.a. in op de totstandkoming van de visie
en de Goudse waarden, de integrale hoofdopgaven en de keuzes. Hoofdstuk 3 beschrijft het beoorde-
lingskader dat in dit planMER is gebruikt om de referentiesituatie en de alternatieven te toetsen op hun
effecten op de leefomgeving. Hoofdstuk 4 gaat in op de staat van de leefomgeving in de huidige situatie
en met autonome ontwikkelingen tot 2030. De effectbeoordeling, de mate van doelbereik en de botsproe-
ven zijn beschreven in hoofdstuk 5. Hoofdstuk 6 geeft de conclusies van de passende beoordeling. Hoofd-
stuk 7 gaat in op de conclusies en geeft de aandachtspunten en aanbevelingen mee. En ten slotte is het
vervolgproces na het planMER beschreven in hoofdstuk 0.
2
  Aan de hand van de NRD heeft het bevoegd gezag de volgende bestuursorganen en instanties geraadpleegd over de inhoud van
de NRD: Provincie Zuid-Holland, gemeente Bodegraven-Reeuwijk, gemeente Krimpenerwaard, gemeente Waddinxveen, gemeente
Zuidplas, Hoogheemraadschap van Schieland en de polder Stolwijkersluis, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden, Hoog-
heemraadschap van Rijnland, Veiligheidsregio Hollands Midden en GGD Hollands Midden.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                 BG8638TPRP2008261433           22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                   Open
2           Waar gaat de Omgevingsvisie over?
Dit hoofdstuk gaat nader in op de Omgevingsvisie Gouda. Het beschrijft welk beleid wordt geïntegreerd
(paragraaf 2.1), hoe de visie tot stand is gekomen (paragraaf 2.2), en wat de Goudse waarden, opgaven
en keuzes zijn (paragraaf 2.3). Het hoofdstuk sluit af met een toelichting van de samenhang met andere
kaders (paragraaf 2.4).
2.1         Integratie beleidsvisie
De gemeente Gouda moet als lokale overheid op den duur de Omgevingswet implementeren. De Omge-
vingswet gaat 26 wetten en regels voor erfgoed, infrastructuur, milieu en water vervangen. De Omge-
vingswet verplicht alle gemeenten om een Omgevingsvisie op te stellen over de toekomst van het gebied,
en die door de gemeenteraad te laten vaststellen.
In de Omgevingsvisie Gouda wordt de focus gelegd op:
1. Het effect van het huidige beleid op de fysieke leefomgeving
2. Datgene – in die fysieke leefomgeving – wat we het meest waardevol vinden, en dat bescherming
       bieden
3. Transities die nog veel energie vergen om een succes te worden (bijvoorbeeld Klimaatadaptatie,
       Energietransitie en Gezonde stad)
4. Een integrale afweging
5. Een langetermijnperspectief
Verscheidene bestaande beleidsnota’s gaan op in de Omgevingsvisie. Het integrale karakter van de Om-
gevingsvisie moet leiden tot meer samenhang in beleid. De Omgevingsvisie maakt het mogelijk om opga-
ven bij elkaar te brengen, en dilemma’s in ruimtegebruik integraal af te wegen. Ingrepen in het beheer van
de openbare ruimte, groen, en de ontwikkeling van woningbouw worden bijvoorbeeld verbonden met soci-
ale en ruimtelijke onderwerpen, zoals gezondheid, sociale veiligheid, inclusiviteit, klimaatadaptatie en
energietransitie. Gezondheid en veiligheid zijn thema’s die in de Omgevingswet een prominentere plek
krijgen dan in de nu geldende wetten en regels, of we in (bijv.) Structuurvisies gewend waren.
2.2         Totstandkoming Omgevingsvisie Gouda
De start van de Omgevingsvisie lag bij de in 2018 en 2019 opgestelde Toekomstvisie ‘Gouda Ligt Goed!’,
waarin de gewenste stad van de toekomst is geschetst. Vele Gouwenaren hebben geparticipeerd bij het
opstellen van de Toekomstvisie Gouda. Op basis van stakeholderparticipatie onder de Goudse bevolking
is opgehaald waar men voor de stad de meeste waarde aan hecht; de kernkwaliteiten van
Gouda. In de Toekomstvisie zijn vier transities beschreven die Gouda op zich af ziet ko-
men. Samen met de Gouwenaren zijn in de Toekomstvisie vervolgens vier ambities
voor de toekomstige ontwikkeling van Gouda benoemd. Vanuit de Toekomstvisie
zijn in de Omgevingsvisie de vijf Goudse waarden afgeleid. De essentie van deze
waarde worden in deze Omgevingsvisie beschermd of verder ontwikkeld in de be-
oogde richting.
Daarnaast heeft een uitgebreide inventarisatie van bestaande beleidsstukken in het
fysieke domein plaatsgevonden, en ook van beleid over o.a. klimaatadaptatie, energie-
transitie, circulaire economie, gezondheid en inclusiviteit. Bij veel gemeentelijk beleid over diverse onder-
werpen is door Gouwenaren geparticipeerd, zoals recent over het beleidskader Sociaal Domein en het
project Stevige Stad. Ook is er de jaarlijkse stadspeiling, waar meer dan 2.000 Gouwenaren aan mee-
doen. De resultaten hiervan zijn meegenomen bij het opstellen van de Omgevingsvisie.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                        Open
                                  Met als basis de Goudse waarden hebben we vijf integrale Goudse opgaven
                                  geformuleerd. De opgaven beschrijven met welke uitdagingen en kansen de
                                  gemeente Gouda te maken krijgt in de toekomst. Samen vormen ze de
                                  ‘agenda’ voor deze Omgevingsvisie.
                                  Hoe de ambities moeten worden gerealiseerd en te-
                                  gelijkertijd de waarden worden beschermd, is uitge-
                                  werkt in vijf hoofdopgaven.
Om invulling te geven aan de Goudse Opgaven maken we Keuzes voor de leef-
omgeving. Deze vormen de kern van onze visie. Door in integrale oplossingen
te denken komen veel opgaven in meerdere keuzes terug.
De gemeente heeft het instrument m.e.r. gebruikt bij de verdere uitwerking van
de Omgevingsvisie. De interactie tussen Omgevingsvisie en planMER is weergegeven in Figuur 2.1.
Figuur 2.1 Interactie Omgevingsvisie en plan m.e.r.
In het planMER is de ‘Foto van de leefomgeving’ opgesteld. De Foto van de leefomgeving geeft een beeld
van hoe de leefomgeving er nu voorstaat, en hoe deze er in de toekomst uit gaat zien bij voortzetting van
het huidige beleid. De Foto van de leefomgeving laat zien op welke vlakken de kwaliteit ‘op orde’ is, en op
welke vlakken er problemen en knelpunten kunnen optreden. Hier liggen de uitdagingen voor nieuw beleid
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433    24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                    Open
in de Omgevingsvisie. Met deze informatie zijn de trends, ontwikkelingen en hoofdopgaven voor Gouda
aangescherpt en verduidelijkt.
2.3         Hoofdlijnen Omgevingsvisie: Goudse waarden, opgaven en keuzes
2.3.1       Goudse waarden
De Goudse kernwaarden worden bepaald door de Goudse geschiedenis, het bestaande gemeentelijke
beleid en de trends en ontwikkelingen.
                                                   Compacte stad
                                                   Gouda is een compacte stad met een bruisend historisch
                                                   centrum en rustige randen. Gouda heeft de schaal van
                                                   een middelgrote stad. De afstanden binnen Gouda zijn
                                                   niet groot, maar je vindt er een grote verscheidenheid
                                                   aan gebieden en functies. Het historische centrum is brui-
                                                   send en levendig, met daaromheen rustige woonwijken.
                                                   Complete stad
                                                   Gouda is een complete en evenwichtige stad waar men-
                                                   sen graag in goede gezondheid wonen, werken, recre-
                                                   eren, van cultuur genieten en winkelen. Voor de meeste
                                                   stedelijke voorzieningen (bijvoorbeeld ziekenhuis, scho-
                                                   len, winkels, bioscoop) kan je in Gouda goed terecht. Je
                                                   woont er fijn, en hoeft er voor een baan zeker niet altijd
                                                   de stad uit.
Strategische ligging
Gouda geniet een strategische regionale ligging in een bruisende Randstad, met uitstekende (openbaar
vervoer) bereikbaarheid. De stad heeft door haar voorzieningenniveau een belangrijke centrumfunctie
voor de omliggende dorpen, maar maakt tegelijkertijd met haar centrale ligging onlosmakelijk deel uit van
het grotere geheel van de Randstad. Grote steden zoals Den Haag, Rotterdam en Utrecht zijn uitstekend
bereikbaar en zijn onderdeel van de leefomgeving van veel Gouwenaren voor werk, studie of sociale con-
tacten.
Te midden van het groen
Gouda ligt te midden het van Groene Hart, met waardevol landschap, natuur en veel water. De ontstaans-
geschiedenis van Gouda is onlosmakelijk verbonden met het water, dat overal in de stad zichtbaar is en
mede bepalend is voor de ruimtelijke kwaliteit van de stad. Dat geldt voor de oude historische waterlopen
zoals de Gouwe, de Hollandsche IJssel en de stadssingels, maar ook voor nieuw water in na-oorlogse
woonwijken waar de kwaliteit van het aanraakbare water uit het oude veenweidegebied op een nieuwe
manier is teruggebracht, in combinatie met openbaar groen. Ook al ligt het buiten de gemeentegrenzen,
het omliggende landschap is waardevol en draagt in hoge mate bij aan de kwaliteit van de stad.
Initiatiefrijke stad
Gouda is initiatiefrijk, en geniet een grote mate van participatie van haar inwoners, o.a. in de vorm van
evenementen. Gouda is een bruisende stad. De mensen in Gouda zorgen voor elkaar en hun stad via vrij-
willigerswerk, sportverenigingen en andere sociale verbanden en willen zich ook economisch ontwikkelen.
Ze hechten waarde aan de gezelligheid in het centrum en de vele activiteiten.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433     25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                     Open
2.3.2       Vijf integrale hoofdopgaven
Gouda staat voor grote opgaven, nu en in de toekomst. Ver-
anderingen om ons heen maken dat de stad ook zal veran-
deren. Het klimaat verandert, de vraag naar woningen
neemt toe, bedrijvigheid verandert van vorm, de bevolkings-
samenstelling verschuift, en zo zijn er nog vele voorbeelden.
De vijf Goudse Opgaven vormen hierin een rode draad. In
de geest van de Omgevingswet wordt bekeken hoe alle ont-
wikkelingen op elkaar van invloed zijn. Dit vormt de basis
voor het opstellen van een integrale visie voor de fysieke
leefomgeving.
1. Historische stad doorgeven aan volgende generaties
Gouda is een van de historische Hollandse steden met een
bloeiperiode zo vroeg als de 15e eeuw. Centraal wordt ge-
steld dat de gemeente wil bouwen en ontwikkelen in harmo-
nie en balans met de historische structuren en ruimtelijke kwaliteiten van de stad. Hoe kan de stad worden
doorgegeven aan volgende generaties? De belangrijkste deelopgaven betreffen:
      • Historische binnenstad beschermen, benutten én versterken
      • Levendig houden van de lokale economie en de dynamiek van de binnenstad
      • Duurzaam omgaan met bodemdaling
      • Toerisme met balans tussen de toerist en de historie
2. Gouda duurzaam stedelijk ontwikkelen
Gouda is in trek bij woningzoekenden, zowel van binnen als van buiten de stad. Hoe kunnen we zorgen
dat we Gouda duurzaam doorontwikkelen en voldoende woningaanbod creëren? De belangrijkste deelop-
gaven betreffen:
      • Efficiënt ruimtegebruik boven èn onder de grond bij de verstedelijkingsopgave (zodat voldoende
          ruimte blijft en vrijkomt voor groen en water)
      • CO2-neutraal en aardgasvrij in 2040
      • Gouda klimaatadaptief in 2050
      • Openbare ruimte verbeteren
      • Natuur versterken en biodiversiteit verrijken
3. Prettige en veilige woon- en leefomgeving voor iedereen maken
We werken aan een inrichting van de stad die bijdraagt aan het behoud en versterken van de waarden
van Gouda. We doen dit door het versterken van de samenhang tussen de verschillende functies en het
verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. We werken aan een Gouda waarin iedereen mee kan
doen, en een passende woning kan vinden, waar rekening gehouden wordt met anderen, aandacht is
voor wie hulp nodig heeft en waar, goede en toegankelijke voorzieningen zijn in alle wijken. De belangrijk-
ste deelopgaven betreffen:
      • Voldoende woningen en (wijk-)voorzieningen realiseren met aandacht voor de diverse doelgroe-
          pen
      • Leefbaarheid en veiligheid in de wijken vergroten
      • Iedereen doet mee. Woningaanbod en voorzieningen beschikbaar en toegankelijk voor alle inwo-
          ners.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433    26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                    Open
4. Gezonde mensen door een gezonde en veilige leefomgeving
Naast een bruisende binnenstad is er ook rust en ruimte nodig in de stad. Goudse woonwijken zoals Wes-
tergouwe en Bloemendaal moeten een gezond leefklimaat bieden door stilte, schone lucht en voldoende
ruimte voor kinderen om veilig te spelen. De belangrijkste deelopgaven betreffen:
• Werken aan een gezonde leefomgeving
• Bescherming van natuurwaarden (verbetering van de biodiversiteit)
• Meer ruimte om te bewegen (spelen, sporten, recreëren)
• Mobiliteit, met minimale milieu- impact
• Schone stadslogistiek
5. Gouda heeft een blijvend sterke economie en regionale positie
Het behoud van werkgelegenheid en voorzieningen is geen garantie voor de toekomst, maar vraagt om
ruimtelijke keuzes en het aantrekken van een brede doelgroep. Woningzoekenden uit de regio die stede-
lijk willen wonen met snelle verbindingen naar de grote steden, kiezen graag voor Gouda. Erg belangrijk
voor deze sterke economische positie is de uitstekende treinverbinding van station Gouda met de omlig-
gende steden, waardoor Gouda een belangrijke positie heeft in de Randstad. De belangrijkste deelopga-
ven betreffen:
      • Versterken centrumpositie Gouda in Midden-Holland door behouden en versterken regionale OV-
            bereikbaarheid
      • Goed functionerende bedrijventerreinen en werklocaties stimuleren eigentijdse en innovatieve
            vormen van ondernemen
      • Nieuwe generatie kantoren bij Openbaar vervoer
      • Zo efficiënt mogelijke benutting van geschikte ruimte voor zware milieucategorieën bedrijvigheid
            en watergebonden kavels.
2.3.3         Keuzes voor de leefomgeving
De hiervoor benoemde opgaven brengen uitdagingen met
zich mee- met een grote ruimtelijke impact: de verstedelij-
king, de energietransitie en de klimaatadapatie. Door ge-
richte en integrale keuzes voor de leefomgeving te maken
brengt Gouda de komende jaren focus aan voor de stad.
Omdat steeds in integrale oplossingen is gedacht, komen
veel van de integrale opgaven (paragraaf 2.3.2) in meer-
dere keuzes terug. De gemeente richt zich op vijf keuzes:
1. Florerende stad: Focus op de economisch gezonde
      stad met voldoende werk en voldoende en prettige en
      gevarieerde woonruimte, en sterke en uiteenlopende
      voorzieningen voor Gouda en omgeving, in de context
      van onze grote historische kwaliteiten. Een hoge kwa-
      liteit van bebouwing en de openbare ruimte draagt bij
      een prettige leefomgeving;
2. Duurzame mobiliteit: Focus op de verduurzaming
      van de wijze waarop we ons binnen en buiten de stad bewegen, met een verschuiving naar nog meer
      fietsen, wandelen en openbaar vervoer, en met ruimte voor nieuwe mobiliteitsdiensten. Door afname
      van autoverkeer is het mogelijk verhardingsoppervlak en parkeerruimte te reduceren;
3. Gezonde groene stad: Focus op het stimuleren van onze gezondheid, door hier bij de inrichting van
      de stad rekening mee te houden: een aantrekkelijker en groenere openbare ruimte, met gevarieerd
      groen, veel biodiversiteit, aandacht voor duurzaamheid, bescherming van de cultuurhistorische linten
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                      BG8638TPRP2008261433      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                   Open
      en groenstructuren, en zorgvuldig gekozen transitie- of ontwikkellocaties. Aandacht voor beperken
      van geluidhinder en zorg voor schone lucht speelt daarbij een grote rol;
4. Energietransitie: Focus op duurzame transitie van onze energie, niet alleen in keuze van de bron
      daarvan (duurzame opwekking) maar ook hoe we dit onderling afstemmen, zodat we elkaar niet (on-
      der- of bovengronds) in de weg zitten met de systemen;
5. Sterke wijken: Focus op onze woonwijken, waar het gewoon fijn leven is en/of nog fijner gaat wor-
      den! Voldoende woningen en de juiste, kwalitatief goede woningen, met een goed ingerichte open-
      bare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten en gezond gedrag, waarbij iedereen mee kan doen!
De totaalkaart van de Omgevingsvisie (zie Figuur 2-3) geeft hier een samenvatting van. Het planMER
richt zich op het beoordelen van betreffende keuzes. In paragraaf 5.1 wordt hier nader op ingegaan.
Deelgebieden
Voor zes deelgebieden is in meer detail beschreven waar de ambitie voor de toekomst ligt. Dit zijn gebie-
den waar veel verandert (de Spoorzone, Goudse Poort en Westergouwe), waar uitdagingen voor verbete-
ringen of intensivering liggen (zoals de Binnenstad, de Oostpolder en het IJsselfront), en de eerste woon-
wijk waarvoor een Omgevingsplan wordt opgesteld (Goverwelle). Omdat de deelgebieden tezamen niet
de hele gemeente dekken is gekozen om de effectbeoordeling van de Omgevingsvisie te baseren op de
kern van de Omgevingsvisie: de keuzes voor Gouda (zie bovenstaande en 5.1 voor toelichting). Om de
beoordeling zo locatie specifiek mogelijk te maken zijn bij de beschrijving van de effecten zo mogelijk wel
deelgebieden uitgelicht.
Figuur 2.2 Kaart deelgebieden Omgevingsvisie
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                       BG8638TPRP2008261433     28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                               Open
Figuur 2.3 Omgevingsvisie kaart
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                 Open
2.4         Samenhang met andere kaders
Bij het opstellen van de Omgevingsvisie is rekening gehouden met de volgende Europese, Nationale en
regionale regelgeving en het beleid van andere overheden.
Europese regelgeving
▪ M.e.r.-richtlijn
▪ Vogel- en Habitatrichtlijn
▪ NEC-richtlijn
▪ Kaderrichtlijn water
▪ Richtlijn luchtkwaliteit
▪ Europese Richtlijn Overstromingsrisico’s
▪ Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB)
▪ Verdrag van Malta
▪ Verdrag van Granada
▪ Richtlijnen trillingen
Nationale regelgeving en beleid
Wetten:
▪ Wet ruimtelijke ordening
▪ Wet natuurbescherming
▪ Wet ammoniak en veehouderij
▪ Wet geurhinder en veehouderij
▪ Wet milieubeheer
▪ Waterwet
▪ Wet geluidhinder
▪ Erfgoedwet 2016
▪ Wet archeologische monumentenzorg
▪ Wet bodembescherming
Besluiten:
▪ Besluit ruimtelijke ordening (Bro)
▪ Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
▪ Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro)
▪ Besluit huisvesting ammoniak en veehouderijen (Amvb Huisvesting)
▪ Besluit externe veiligheid inrichtingen milieubeheer (Bevi, Revi)
▪ Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb, Revb)
▪ Besluit externe veiligheid Transport (Bevt, Revt)
▪ Besluit bodemkwaliteit (Bbk)
▪ Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water (BKMW)
Nota’s:
▪ Nationale Omgevingsvisie (NOVI)
▪ Nationaal waterplan 2016-2021
▪ Structuurvisie buisleidingen (2012-2035)
▪ Waterbeleid 21e Eeuw
▪ Klimaatakkoord
▪ Energieakkoord
Regionale regelgeving en beleid
▪ Provinciale Omgevingsvisie Zuid-Holland
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                      BG8638TPRP2008261433   30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                    Open
▪     Programma Zuid-Hollands Groen
▪     Programma Zuid-Hollandse Economie
▪     Provinciaal Fietsplan
▪     Convenant 2025 Energietransitie Midden-Holland
▪     Concept Regionale Energie Strategie Midden-Holland
▪     Regionale rampenbestrijding en crisisbeheersing beleidsplan 2019-2022
▪     Regionale Energiestrategie 1.0 Midden-Holland
▪     Regionaal risicoprofiel Haaglanden t.b.v. multidisciplinaire rampenbestrijding en crisisbeheersing
▪     Regionale agenda Omgevingsvisie 2040 Hart van Holland.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                     Open
3           Hoe is dit planMER gemaakt?
Dit hoofdstuk beschrijft de werkwijze van het plan-m.e.r. In paragraaf 3.1 is een algemene toelichting ge-
geven van de aanpak, het beoordelingskader volgt in paragraaf 3.2. Hierna volgt een beschrijving van hoe
gekomen is tot ‘bemerbaar’ beleid (paragraaf 3.3). Het hoofdstuk sluit af met een toelichting op de beoor-
delingsmethodiek (paragraaf 3.4).
3.1         Algemene aanpak
Met het planMER wordt inzicht gegeven in:
1. De staat van en trends in de leefomgeving, nu en bij ongewijzigd beleid in 2030. Dit laat de kwaliteiten
      van de leefomgeving zien, waar het ‘op orde’ is en waar er nu en bij bestaand, ongewijzigd beleid,
      knelpunten worden verwacht. Dit is gedaan met de Foto van de leefomgeving waarin zowel de huidige
      situatie als de autonome ontwikkeling is besproken (zie Bijlage 1). De autonome ontwikkeling is de
      situatie in 2030 bij ongewijzigd voortzetten van het huidige vastgestelde beleid. Daarnaast is een
      doorkijk gegeven naar 2040.
2. De effecten van het nieuwe beleid op de staat van de leefomgeving. Dit laat zien wat de verwachte
      gevolgen zijn van het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie en in hoeverre dit de kwaliteit van de leef-
      omgeving beïnvloedt en of de knelpunten worden opgelost. Om dit te kunnen beoordelen moet de
      Omgevingsvisie voldoende concrete beleidsuitspraken bevatten die nieuw zijn en waar een relatie met
      de leefomgeving mee gelegd kan worden (zie Bijlage 3).
3. Het doelbereik van het nieuwe beleid. Dit laat zien in hoeverre verwacht wordt dat het nieuwe beleid
      bijdraagt aan het halen van de ambities die met de Omgevingsvisie worden nagestreefd.
3.2         Beoordelingskader
De staat van de leefomgeving en de effecten van de Omgevingsvisie zijn in beeld gebracht aan de hand
van het beoordelingskader (zie Figuur 3.1). Het beoordelingskader volgt de brede en integrale benadering
uit de Omgevingswet. Dit betekent dat naast de thema’s binnen de fysieke leefomgeving (Planet) het be-
oordelingskader ook sociale (People) en economische (Profit) thema’s bevat. Elk thema bestaat uit ver-
schillende aspecten. Het beoordelingskader is het resultaat van een analyse van opgaven in de fysieke
leefomgeving, en de raadpleging over de reikwijdte en detailniveau van het planMER.
Het beoordelingskader is het resultaat van een analyse van de specifiek voor Gouda relevante opgaven in
de fysieke leefomgeving en de bestaande waarden die relevant zijn voor Gouda. Daarnaast heeft raadple-
ging over de beoogde reikwijdte en detailniveau geleid tot verdere aanscherping van het beoordelingskader.
Voorbeelden van aspecten die naar aanleiding hiervan specifiek onderdeel zijn geworden van het beoorde-
lingskader van Gouda betreffen ‘’bodemdaling’’, ‘maatschappelijke participatie’ en ‘bereikbaarheid hulpdien-
sten’.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433      32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                       Open
Figuur 3.1 Beoordelingskader planMER Omgevingsvisie Gouda
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA          BG8638TPRP2008261433 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                  Open
3.3         Te beoordelen beleid en omgang alternatieven
Bij het opstellen van de concept-Omgevingsvisie is onderzocht of het van meerwaarde kan zijn om te wer-
ken met alternatieven in het MER. In februari 2020 heeft daartoe een werksessie plaatsgevonden met het
bestuur van de gemeente, en in mei een sessie met de ambtelijke begeleidingsgroep.
Vijf dilemma’s voor Gouda
Aan de hand van vijf dilemma’s zijn discussies gevoerd of Gouda meer voor de eerste of meer voor de
tweede helft van de stelling wilde kiezen, om zo te kijken of deze input konden bieden voor het samenstel-
len van alternatieven. De dilemma’s omvatten onderstaande vijf thema’s:
      1. Sterk Gouda of Ontspannen Gouda?
      2. Levendigheid voorop of Leefbaarheid voorop?
      3. Inclusief Gouda of accepteren we verschillen?
      4. Ruimte en geld naar de energietransitie?
      5. Gaat gezondheid boven economische groei?
De alternatievensessies hebben geleid tot het inzicht dat er sprake is van een genuanceerd beeld voor de
toekomst van Gouda. Hierin werd steeds een evenwicht gevonden tussen de twee uitersten, waardoor
verdere afweging in het MER met alternatieven niet tot een meerwaarde leidde. Het genuanceerde beeld
is verder uitgewerkt in de Omgevingsvisie.
Nader onderzochte ingrediënten voor de Omgevingsvisie en alternatieven daarbinnen
Vervolgens zijn er diverse andere mogelijke ingrediënten voor alternatieven onderzocht. Deze worden on-
derstaand toegelicht. Hierbij is gemotiveerd waarom ze uiteindelijk niet zijn opgenomen in de Omgevings-
visie en/of hebben geleid tot (een onderdeel van) een MER-alternatief.
      1. NS-station of bushalte / HOV voor Westergouwe?
Hoewel dit implicaties zou kunnen hebben voor met name het noordelijke deel van Westergouwe, ligt dit
niet voor de hand als (onderdeel van) een alternatief, omdat het gebied van het eventuele station zelf niet
binnen de gemeente Gouda ligt, maar in de buurgemeente. Hiermee ligt het besluit omtrent deze ontwik-
keling niet bij de gemeente Gouda, en is het nog onzeker in hoeverre deze ontwikkeling daadwerkelijk
gaat plaatsvinden. In de Omgevingsvisie is hier nu over opgenomen dat Gouda samen met de regio, buur-
gemeenten, NS en ProRail onderzoekt wat de mogelijkheden zijn voor een zo groot mogelijke hoogwaar-
digheid van het openbaar vervoer voor Westergouwe.
Omdat deze ontwikkeling nog dermate onzeker is en bovendien buiten de gemeente Gouda ligt, is ervoor
gekozen om deze geen onderdeel uit te laten maken van de (alternatieven-)toetsing in het MER. Omdat
dit nu nog slechts een procesafspraak is (en daarmee nog niet zeker of en zo ja, hoe en wanneer de ont-
wikkeling mogelijk wordt gemaakt), worden de effecten niet onderzocht in het MER (zie ook paragraaf 3.4
voor toelichting methodiek).
      2. Aantal en locaties nieuwe woningen?
In de Verstedelijkingsagenda is onderzocht dat er ruimtelijk bezien nog ruimte was in Gouda voor zo’n
8.500 nieuwe woningen. Inmiddels zijn er daar ca. 500 van gebouwd. Een groot deel daarvan, zo’n 5.700,
maakt reeds deel uit van bestaand beleid, en is ook al gealloceerd. Een groot deel landt in Westergouwe,
een ander deel in de Spoorzone, en de rest wat meer gespreid over de stad. Er resteert een ambitie van
ca 2.300 woningen in de Omgevingsvisie. De verwachting is dat deze woningen de komende 1 à 2 decen-
nia gerealiseerd zullen worden. Uitgangspunt is dat een groot deel (ca 80%) in de grotere transitiegebie-
den zal worden gebouwd, en de rest verspreid over de stad. In het MER onderzoeken we de effecten van
de toename van woningbouw ter hoogte van deze locaties. Omdat er op dit moment nog geen variaties
denkbaar zijn in locaties is besloten hiervoor geen alternatieven te ontwikkelen.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433    34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                    Open
      3. Inrichting Oostpolder?
Voor de (her-)inrichting van de Oostpolder wordt gedacht aan verschillende functies. De ruimtelijke orde-
ning van deze functies ligt op hoofdlijnen al vast, en vormen daarmee geen ingrediënt meer voor een al-
ternatief. Het betreft grofweg, van noord naar zuid:
      • Versterken natuurwaarden (aansluitend bij de natuurwaarden van ’t Weegje, aan de andere kant
           van de spoorlijn);
      • Een groengebied met (extensief) recreatief medegebruik (in delen van het jaar);
      • Zoekgebied voor zonne-energie rondom sportpark de Donk.
Bij voorkeur komen er één of twee extra oeververbindingen voor langzaam verkeer bij over het Gouweka-
naal; één net ten zuiden van het spoor, en misschien op termijn één in het verlengde van de 2e Moord-
rechtse Tiendeweg (deze lijkt op z’n hoogst kansrijk als seizoensgebonden veerpondje). De wijze van ver-
binden van de oever is input voor nadere uitwerking en vormt op de schaal van Omgevingsvisie onvol-
doende aanleiding voor een alternatievenafweging in het MER.
      4. Inrichting polder Stolwijkersluis?
Voor dit gebied is het wel of niet maken van een ‘zuidelijke rondweg’ voor Gouda van belang. Deze zou
bestaan uit het maken van een verbinding tussen:
      • De A20 en de N207 (ten westen van Westergouwe);
      • En tussen de N207 en de N228.
Beide schakels betreffen echter grondgebied van twee buurgemeenten, en maken dan ook geen deel uit
van de Omgevingsvisie Gouda en daarmee het MER.
      5. Energievraag Gouda geheel binnen de stadsgrenzen oplossen?
Momenteel loopt voor de regio een studie naar de beste oplossingen voor duurzame energie voor de re-
gio (RES). Gouda zou - in theorie – wellicht kunnen voorzien in haar eigen energievoorziening als bijvoor-
beeld het totale benodigde areaal aan zonnepanelen in de stad een plek zou kunnen krijgen (dit past ech-
ter onmogelijk), of als er met aardwarmte gewerkt zou kunnen worden (of dit kansrijk is, is nu nog niet be-
kend). In de RES wordt derhalve de komende tijd verder gestudeerd op kansrijke oplossingen. Gekoppeld
aan de RES 2.0 wordt een MER uitgevoerd waarin de effecten op de leefomgeving worden meenomen.
De RES 2.0 is een nadere concretisering van de eerste RES die iets abstracter van karakter zal zijn. De
extra inzet op duurzame energie binnen de gemeente Gouda is daarom nog niet concreet uitgewerkt in de
Omgevingsvisie, wel is aangegeven dat wordt ingezet op zonnepanelen op met name daken, en zonne-
en windenergie-winning langs hoofdinfra (A12/A20) en de invalswegen. Er is derhalve besloten om in het
MER wel aandacht te besteden aan het op hoofdlijnen in beeld brengen van de risico’s en kansen van be-
treffende voornemens.
3.4         Methodiek effectbeoordeling
Definitie beoordelingsaspecten
De definitie van de beoordelingsaspecten is gebaseerd op de beschikbare informatie in de huidige situatie
en autonome ontwikkeling, de (milieu-)wetgeving, het beleid en expert judgement o.b.v. tijdreeksen (ont-
wikkelingen van de indicator over de afgelopen tijd) en geografische vergelijkingen (bijvoorbeeld landelijk
gemiddelde cijfers en trends). Per aspect is een beoordelingscriterium gedefinieerd. Voor de invulling van
het beoordelingscriterium kunnen meerdere indicatoren zijn gebruikt. Per indicator is een navolgbare
schaallat ontwikkeld met een toelichting hoe de uitkomst van de indicator is beoordeeld (wanneer is een
uitkomst positief of negatief).
Wijze van beoordelen referentiesituatie
De beoordeling van elk aspect resulteert in een kwaliteitsniveau: groen, oranje of rood:
▪     Bij kwaliteitsniveau groen is sprake van een overwegend goede kwaliteit, er is geen sprake van over-
      schrijding van wettelijke of beleidsnormen, knelpunten of anderszins;
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                       BG8638TPRP2008261433     35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                              Open
▪     Bij rood is sprake van overwegend slechte kwaliteit, dat wil zeggen: er is sprake van overschrijding
      van normen of knelpunten;
▪     Bij oranje is er sprake van risico op normoverschrijding of knelpunten, de kwaliteit zit dan tussen
      groen en rood in.
Beschikbare informatie en status
Er wordt onderscheid gemaakt in kwantitatieve en kwalitatieve informatie en expert judgement:
1. Kwantitatieve informatie is cijfermatige informatie, bijvoorbeeld data uit rekenmodellen of meetgege-
      vens;
2. Kwalitatieve informatie is niet-cijfermatige informatie, bijvoorbeeld kaarten met landschapstypen;
3. Expert judgement is het oordeel van een vak expert.
In zijn algemeenheid geldt dat kwantitatieve informatie het meest objectief, navolgbaar en reproduceer-
baar is, en expert judgement het minst. Er is daarom gestreefd om de beoordeling zoveel mogelijk op ba-
sis van kwantitatieve informatie te baseren. Echter, door het abstractieniveau van de Omgevingsvisie,
konden alle effectbeoordelingen alleen worden uitgevoerd op basis van expert judgement.
Bronvermelding
De leefomgevingskwaliteiten voor de huidige situatie en de autonome ontwikkeling zijn in beeld gebracht op basis van beschikbare
(cijfermatige en kwalitatieve) informatie bij de gemeente Gouda, waarstaatjegemeente.nl, het dashboard ‘Hoe is het leven in jouw
regio van het Planbureau voor de Leefomgeving in samenwerking met Telos, de Atlas van de leefomgeving, Leefomgevingstoets
Omgevingsvisie Noord-Holland, PlanMER NOVI, CBS Statline, GGD Haaglanden, Platform31 en het RIVM. Per thema en indicator
is aangegeven welke bronnen zijn gebruikt. In de beschouwing van de autonome ontwikkeling zijn de gevolgen van verschillende
trends en ontwikkelingen voor de indicatoren meegewogen, zoals technologische ontwikkelingen (zoals in mobiliteit en digitalisering),
maatschappelijke ontwikkelingen (zoals ontwikkeling van de economie en het aantal huishoudens) en andere autonome trends die
de kwaliteit van de fysieke leefomgeving beïnvloeden (zoals klimaatverandering). Ook is meegewogen wat de verwachte invloed is
als het bestaande beleid wordt voortgezet. Onzekerheden zijn expliciet benoemd (denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van
schone, emissie loze voertuigtechnologie).
Referentiewaarde voor het definiëren van groen, oranje, rood
De referentiewaarde is de waarde waaraan een kwaliteitsniveau wordt gerelateerd. Hierbij is onderscheid
gemaakt in:
1. Wettelijke normen;
2. Vastgestelde beleidsnormen of -doelstellingen;
3. Advieswaarden van instituten (bijvoorbeeld GGD, RIVM, WHO);
4. Vraag versus aanbod (vanuit maatschappij, markt);
5. Benchmark ten opzichte van landelijk gemiddelde, tijdreeksen (ontwikkelingen van de indicator over
      de afgelopen tijd) en geografische vergelijkingen (cijfers en trends van vergelijkbare gemeenten of de
      provincie Zuid-Holland);
6. Expert judgement.
Bovenstaande opsomming moet als rangorde worden gezien qua objectiviteit, navolgbaarheid en reprodu-
ceerbaarheid. Per beoordelingsaspect is het afgelopen als een ladder, te beginnen bij 1 en eindigend bij
6. Daar waar er wettelijke normen beschikbaar zijn, zijn die gehanteerd. Bij afwezigheid van wettelijke nor-
men is teruggevallen op vastgestelde beleidsnormen en zo verder. Daar waar geen enkele andere refe-
rentie beschikbaar is om een kwaliteitsniveau aan te relateren, is teruggevallen op expert judgement.
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433           36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                               Open
Voorbeeld schaallat kwaliteitsniveau: luchtkwaliteit
‘Luchtkwaliteit’ is één van de aspecten binnen het thema ‘Milieukwaliteit.
Het beoordelingscriterium is de concentratie van en blootstelling aan fijnstof (PM 10, PM2,5) en stikstofdioxide (NO2).
Beschikbare informatie: kwantitatief, concentratiekaarten op basis van modelberekeningen.
Referentiewaarde: wettelijke normen (grenswaarden Wet milieubeheer) en gezondheidskundige advieswaarden (WHO).
Op basis van deze informatie is de onderstaande schaallat voor de kwaliteitsniveaus toegekend.
 Kwaliteitsniveau Luchtkwaliteit
 Groen                 Wettelijke grenswaarden worden overal behaald en WHO-advieswaarden worden (zo goed als) overal behaald
 Oranje                Wettelijke grenswaarden worden overal of bijna overal behaald, WHO-advieswaarden worden niet gehaald
 Rood                  Op meerdere locaties worden wettelijke grenswaarden overschreden
Op basis van de beschikbare informatie en de gedefinieerde schaallat is het kwaliteitsniveau toegekend.
Het toegekende kwaliteitsniveau is een gemeentebreed beeld. Als er (locatie-)specifieke afwijkingen van
het gemeente brede beeld zijn, dan wordt dat in de onderbouwende beschrijving benoemd. De kwaliteits-
niveaus worden voor alle aspecten toegekend in het ‘Rad van de leefomgeving’ (zie Figuur 3.2).
Figuur 3.2 Visuele weergave van de kwaliteitsniveaus van de aspecten in een uitsnede van het Rad van de leefomgeving
Waardering autonome ontwikkeling
De waardering van de autonome ontwikkeling is gebaseerd op een kwalitatieve inschatting van:
▪ De mate waarin autonome trends en ontwikkelingen leiden tot een vooruitgang of achteruitgang van
      de huidige situatie, zoals demografische veranderingen, klimaatveranderingen en veranderingen in de
      woningmarkt;
▪ De mate waarin voortzetting van gemeentelijk beleid leidt tot een vooruitgang of achteruitgang;
▪ De mate waarin besluiten over plannen, programma’s en projecten die worden geïnitieerd door an-
      dere partijen zoals Rijkswaterstaat, het Hoogheemraadschap van Rijnland en omliggende gemeenten
      leidt tot een vooruitgang of achteruitgang.
Ten opzichte van de huidige situatie kan er sprake zijn van een positieve (↗), gelijkblijvende (=) of nega-
tieve trendontwikkeling (↘). De autonome ontwikkelingen kunnen per indicator verschillen in impact en
onzekerheid.
Wijze van effectbeoordeling beleid Omgevingsvisie
In het planMER zijn beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie beoordeeld. Het gaat om beleidskeuzes die
nieuw zijn (wordt nu nog niet gedaan) en voldoende concreet om te kunnen beoordelen op kansen en
risico’s op positieve en negatieve effecten.
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638TPRP2008261433        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                             Open
De beleidskeuzes zoals beschreven in paragraaf 2.3.3 vormden de basis voor de effectbeoordeling van het
planMER. Voor het totaal aantal beleidskeuzes is nagegaan in hoeverre het beleid (deels) bestaand is of er
sprake is van een procesuitspraak (bv we gaan een samenwerking aan). Bestaand beleid maakt onderdeel
uit van de referentie en dient niet te worden beoordeeld in het planMER. Procesuitspraken zijn dermate
onzeker, dan het niet goed mogelijk is effecten te voorspellen. Deze uitspraken zijn derhalve niet beoordeeld
in het planMER. Het totaal aantal beleidsuitspraken (inclusief bestaande beleids- en procesuitspraken) zijn
opgenomen in bijlage 3. In het overzicht is tevens een link gemaakt naar de kaarten zoals ook in de Omge-
vingsvisie zijn opgenomen, zodat zichtbaar is waar de beleidsuitspraken ruimtelijk neerslaan. Daarnaast is
ook in paragraaf 5.1 visueel gemaakt waar de beleidsuitspraken op kaart neerslaan. Op deze wijze is het
mogelijk om gebiedsspecieker effecten te kunnen duiden.
Elke uitspraak is op systematische wijze langs het beoordelingskader gehaald. Bij elk beoordelingsaspect
is bepaald wat de gevolgen van de betreffende uitspraak kunnen zijn op dat aspect ten opzichte van de
referentiesituatie zoals beschreven in de ‘Foto van de leefomgeving’. Het gaat daarbij om een kwalitatieve
beoordeling op basis van expert-judgement in termen van kansen op positieve en risico’s op negatieve
effecten. De Omgevingsvisie beschrijft op hoofdlijnen het nieuwe beleid voor de lange termijn. De beoorde-
ling van kansen en risico’s op positieve en negatieve effecten is daarop aansluitend ook op hoofdlijnen
gedaan. Daarbij is een beoordelingsschaal gehanteerd zoals opgenomen in onderstaande tabel.
Tabel 3-1 Beoordelingsschaal
          Beoordeling                                             Toelichting
     +    Kans op positief effect
                                                        In geringe mate vanwege afhankelijkheid van derden, kleine geografische
    0/+   Kansen op positief effect, - in geringe mate
                                                        omvang, kleine effectomvang en/of betreft deel van beoordelingsaspect.
                                                        In geringe mate vanwege afhankelijkheid van derden, kleine geografische
    0/-   Kansen op negatief effect, - in geringe mate
                                                        omvang, kleine effectomvang en/of betreft deel van beoordelingsaspect.
     -    Risico op negatief effect
          Zowel kans op positief als risico op negatief
    +/-
          effect
     0    Geen effecten te verwachten
          Geen relatie tussen uitspraak en beoorde-
   n.v.t.
          lingsaspect
De mate waarin nieuw beleid daadwerkelijk positieve dan wel negatieve effecten oplevert, is afhankelijk van
de doorvertaling van het strategische beleid uit de Omgevingsvisie in vervolgbeleid of instrumenten en de
sturingsfilosofie die de gemeente daarin voor ogen heeft. Ook van daaruit moet voor ogen gehouden worden
dat er is beoordeeld op kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten.
Indien in dit planMER wordt gesproken van kansen en risico’s, wordt bedoeld: kansen op positieve effecten,
danwel risico’s op negatieve effecten.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433            38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                    Open
De effecten van het beleid zijn in beeld gebracht middels een expertsessie, waarbij specialisten aanwezig
waren op het gebied van milieu en ecologie. Op basis van informatie uit de ‘Foto van de leefomgeving’ en
expert judgement is voor elk van de beleidsuitspraken in beeld gebracht of er sprake is van een kans op
een positief effect, een risico op een negatief effect of geen effect. De resultaten van de effectbeoordeling
is opgenomen en nader gemotiveerd in bijlage 4. Vervolgens zijn de kansen op positieve effecten en risico’s
op negatieve effecten geprojecteerd in het Rad van de Leefomgeving en gevisualiseerd middels diverse
staafdiagrammen. In het Rad is, met de (autonome) referentiesituatie in 2030 als vertrekpunt, aan de hand
van groene pijlen kansen weergegeven voor verbetering van de staat van de fysieke leefomgeving. Rode
pijlen geven risico’s voor verslechtering van de staat van de fysieke
leefomgeving (zie rechter figuur). De dikte van de pijlen wordt be-
paald door het aantal beleidsuitspraken in visie dat leidt tot een
kans en/of risico voor de specifieke aspecten uit het Rad. Hierbij is
onderscheid gemaakt in dikke en dunne pijlen. Bij de dunne pijlen
is het gecumuleerde aantal kansen of risico’s kleiner dan 4 of -4.
Dikke pijlen geven kansen op positieve effecten of risico’s op ne-
gatieve effecten weer, waarbij het gecumuleerde aantal kansen of
risico’s groter is dan 4 of -4. De dikte van de pijlen zegt dus niets
over de aard of omvang van kansen en risico’s of de aannemelijk-
heid dat deze zich kunnen voordoen; de complexiteit en daarmee
samenhangende onzekerheden over de doorwerking en uitvoering
van het beleid zijn hiervoor te groot.
Doelbereik                                                              Figuur 3.3 Uitsnede rad met beoordeling
In het planMER is beoordeeld in hoeverre de ambities zoals opge-
nomen in de Omgevingsvisie, haalbaar zijn in 2030 en in welke mate de beleidsuitspraken daaraan bijdra-
gen. Voor de Omgevingsvisie is op hoofdlijnen een beschouwing gegeven van het doelbereik (zie paragraaf
5.3 en bijlage 4). Hiertoe is de visie geconfronteerd met ambities die zijn geformuleerd per ontwikkelrichting
(zie ook paragraaf 2.3.2).
Botsproeven
Omdat de ruimtedruk in Gouda zeer groot is, kunnen niet alle doelen en ambities optimaal gediend wor-
den (niet alles kan). Om na te gaan welke beleidsuitspraken mogelijk onderling strijdig zijn, zijn zoge-
naamde botsproeven uitgevoerd (zie paragraaf 5.4). Hierbij is ook inzichtelijk gemaakt welke beleidsuit-
spraken onderling kansen bieden voor elkaar.
Passende beoordeling
Er is een passende beoordeling uitgevoerd voor het voorkeursalternatief (zie hoofdstuk 6 en Bijlage 2). De
passende beoordeling is de wettelijke plantoets die hoort bij kaderstellende plannen waarvan een signifi-
cant negatief effect op Natura 2000-gebieden niet op voorhand kan worden uitgesloten. Het doel van de
passende beoordeling is:
▪ Het in beeld brengen van de risico’s op significant negatieve effecten op de natuurlijke kenmerken van
      het Natura 2000-netwerk als gevolg van het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie;
▪ Beschrijven van mitigerende maatregelen en/of beleidsaanpassingen die nodig zijn om significante
      effecten te voorkomen. Het gaat hier met name om aanbevelingen voor de uitwerking van de uitvoe-
      ringsbesluiten;
▪ Waar relevant: kansen op positieve effecten bepalen.
Het detailniveau van de passende beoordeling sluit aan bij het detailniveau van de Omgevingsvisie en het
voorkeursalternatief. In de passende beoordeling is bepaald welke factoren een knelpunt zijn bij het halen
van de doelen van de gebieden binnen de verschillende Natura 2000-gebieden. Dit geeft handvatten om
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433       39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                     Open
een risico-inschatting te maken van de nieuwe beleidsuitspraken. Wanneer bijvoorbeeld verstoring een
belangrijk knelpunt binnen een Natura 2000-gebied is, dan is er eerder sprake van een risico op een ne-
gatief effect bij beleid dat leidt tot een toename van verstoring. Wanneer van het nieuwe beleid de locatie
bekend is, kan nauwkeuriger worden aangegeven welke Natura 2000-gebieden beïnvloed kunnen wor-
den. Aan de hand van deze informatie dient de passende beoordeling aannemelijk te maken dat aantas-
ting van natuurlijke kenmerken van Natura 2000-gebieden is uit te sluiten en dat het nieuwe beleid uit de
Omgevingsvisie uitvoerbaar is. De passende beoordeling sluit aan op de beoordeling die in het planMER
is gemaakt.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433     40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                    Open
4           De staat van de leefomgeving, nu en in de toekomst
Als onderdeel van het planMER is de huidige situatie en de autonome ontwikkeling in kaart gebracht. Het
resultaat is opgenomen in de Foto van de leefomgeving (zie Bijlage 1). Dit hoofdstuk is een samenvatting
hiervan.
4.1         Rad van de leefomgeving
De resultaten van de Foto van de leefomgeving van Gouda zijn samengevat weergegeven in het Rad van
de leefomgeving (zie
Figuur 4.1). De witte lijn geeft de huidige situatie weer, de blauwe stippellijn de autonome ontwikkeling in
2030. De autonome ontwikkeling is de verwachtte situatie in 2030 op basis van het huidige vastgestelde
beleid (oktober 2020) en autonome trends op het gebied van bijvoorbeeld klimaatverandering of demografie.
Nog niet vastgestelde concept-beleidsstukken zijn hierin niet meegenomen. Het verschil tussen de auto-
nome ontwikkeling en de huidige situatie geeft weer in hoeverre er sprake is van een negatieve of positieve
autonome trend voor de verschillende indicatoren. De positie van de lijnen in het Rad (de witte lijn en de
blauwe stippellijn) is per indicator bepaald aan de hand van de definitie en de gehanteerde schaallat voor
de waardering van de huidige en autonome situatie, zoals in de navolgende hoofdstukken per thema en
beoordelingsaspect beschreven en verantwoord.
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433    41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                        Open
Figuur 4.1 Rad van de leefomgeving Gemeente Gouda, score op basis van vastgesteld beleid.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                  BG8638TPRP2008261433 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                     Open
4.2          Toelichting rad van de leefomgeving
Onderstaand worden voor de huidige situatie en de autonome ontwikkelingen beknopte samenvattingen
gegeven. De volgende hoofdstukken van de Foto van de leefomgeving bevatten de volledige beschrijvingen
voor alle beoordelingsaspecten.
Algemene toelichting
De kwaliteit van de leefomgeving in Gouda ligt in het algemeen rondom het landelijk gemiddelde. Op de
meeste aspecten is een gelijkblijvende of verbeterende trend te zien voor de autonome ontwikkeling (2030)
ten opzichte van de huidige situatie. Voor enkele aspecten is sprake van een autonome verslechterende
trend. Dit wil overigens niet zeggen dat er binnen de gemeente geen of onvoldoende aandacht voor is; het
wil wél zeggen dat er geen (of onvoldoende) vastgesteld beleid is om negatieve trends naar verwachting te
kunnen keren. Hier liggen kansen voor de Omgevingsvisie. Deze aspecten betreffen: voorzieningen, parti-
cipatie, landschappelijke kwaliteit, cultuurhistorie en archeologie en circulariteit.. Aspecten die momenteel
(2020) matig scoren en waarbij een gelijkblijvende of verbeterende trend te verwachten is, vragen ook extra
aandacht. Deze aspecten betreffen: beweegvriendelijke leefomgeving, omgevingsveiligheid, sociale en ver-
keersveiligheid, droogte, bodemdaling, broeikasgassen, duurzame energieopwekking, werkgelegenheid,
werklocaties en recreatie en toerisme. Overige aspecten staan minder onder druk of verbeteren autonoom
naar verwachting in 2030.
Dreigende verslechtering van de kwaliteit in de autonome ontwikkeling
Voor de volgende aspecten geldt dat er in de autonome ontwikkeling een verslechtering optreedt ten op-
zichte van de huidige situatie. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie kansen om de kwaliteit
te versterken:
▪     Voorzieningen. In de huidige situatie liggen alle typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels,
      culturele voorzieningen, gezondheid en welzijn) dichter bij de mensen dan in het landelijk gemiddelde
      het geval is. Daarbij wordt opgemerkt dat alleen de kwantitatieve afstand niets zegt over de tevreden-
      heid of het gebruik van de voorzieningen, want er zijn in Gouda wachtlijsten voor kinderopvang, thuis-
      zorg, revalidatiezorg, verpleeghuiszorg en jeugdzorg. Voor 2030 zal de druk op voorzieningen (zoals
      scholen en zorg) toenemen. Er is nog geen beleid vastgesteld om deze druk afdoende op te vangen.
▪     Participatie. De gemeente Gouda werkt actief aan de toetreding van werkloze inwoners, en inwoners
      met een arbeidsbeperking tot de arbeidsmarkt. Daarnaast worden mensen die niet deel kunnen nemen
      aan het arbeidsproces gestimuleerd vrijwilligerswerk te doen, als onderdeel van de ‘Goudse samenle-
      ving’. Desondanks laten de prognoses zien dat de potentiële beroepsbevolking in Gouda afneemt door
      vergrijzing.
▪     Landschappelijk erfgoed. De landschappelijke structuren in de stad zijn in de huidige situatie over het
      algemeen nog goed herkenbaar, maar op verschillende plekken, bijvoorbeeld langs de Hollandsche
      IJssel en overige linten, is verbetering/herstel nodig. Buiten de stad heeft het Groene Hart een hoge
      landschappelijke diversiteit, is de openheid nog intact en is de rust en stilte een unieke waarde in relatie
      tot de drukte van de stad. Door trends en ontwikkelingen zoals financieel-economische belangen, wo-
      ningbehoefte, klimaatsverandering en de energietransitie zal de druk op de landschap autonoom toe-
      nemen.
▪     Archeologisch erfgoed: De archeologische waarden (hoogwaardige waarden liggen geconcentreerd
      rond het centrum, met gespreid gelegen hoge verwachtingswaarden ook in de rest van Gouda) liggen
      momenteel onder druk. In de autonome ontwikkeling zullen de ruimteclaims in de ondergrond naar
      verwachting toenemen door woningbouw, klimaatverandering en energietransitie. Hierdoor neemt de
      kans op directe en indirecte verstoring van de archeologische waarden in de ondergrond toe
▪     Cultuurhistorisch erfgoed. Bijna overal in de gemeente Gouda zijn cultuurhistorische waarden aanwe-
      zig, met overwegend een hoog waardenniveau en hoge kwaliteit. Ondanks de beleidsinzet van de ge-
      meente Gouda om het cultureel erfgoed te behouden en ontwikkelen, zal de druk op de fysieke ruimte
      in de autonome ontwikkeling toenemen door onder andere woningbouw- en verduurzamingsopgaven
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                            BG8638TPRP2008261433     43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                     Open
      en erosie van de monumentale waarden onder invloed van het gebruik. Hierdoor zal de druk op de
      cultuurhistorische objecten toenemen. Dit kan leiden tot een verandering dan wel een verlaging van de
      cultuurhistorische kwaliteiten, met name door een veranderende zichtbaarheid of verstoring / aantasting
      door ingrepen.
▪     Circulariteit. De gemeente heeft het aantal kilogram restafval per inwoner per jaar bijna teruggedrongen
      tot de nationale doelstelling van 100 kg/inwoner/jaar, en ook het scheidingspercentage ligt op het lan-
      delijk streven. Voor 2030 wordt een sterke verslechtering verwacht, omdat de gemeente geen specifiek
      afvalbeleid of afvalplan heeft richting de Goudse duurzaamheidsdoelen van een 100% circulaire eco-
      nomie in 2050 en 50% primair grondstoffengebruik in 2040. Er zijn geen concrete plannen om afval
      verder terug te dringen en verder te scheiden, en hoe circulariteit in bredere zin verder op te pakken (er
      zijn wel een aantal moties om deze plannen te gaan maken, en het Ecopark). Er wordt ook opgemerkt
      dat er een belangrijke koppelkans ligt als het gaat om educatie op gebied van techniek, stadsdistributie/
      distributie in de regio/hubs, stimuleren van lokale economie/ bedrijvigheid, de inrichting van bedrijven-
      terreinen en de circulaire economie.
Matige kwaliteit huidige situatie met gelijkblijvende of verbeterende trend
Er zijn enige aspecten waar de kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie matig is. Voor de auto-
nome ontwikkeling wordt over het algemeen een verbetering verwacht, dat betekent dat het beleid zorgt
voor een autonome verbetering. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie mogelijk kansen om
de kwaliteit verder te versterken. Dit geldt voor de aspecten:
▪     Beweegvriendelijke leefomgeving. Een aantal indicatoren van een beweegvriendelijke leefomgeving ligt
      onder het landelijk gemiddelde. Dat geldt voor buitengebied, speelplekken, sport en speelruimtes, en
      sportvoorzieningen, waardoor er risico’s zijn voor de gezonde leefstijl en leefomgeving. Het Gouds be-
      leid ‘Sport en bewegen in Gouda 2020’ en de Sportimpulsregeling zijn gericht op het stimuleren van
      een gezonde en actieve leefstijl en het inrichten van een beweegvriendelijke openbare ruimte. Naar
      verwachting zal de gemeente dit beleid voortzetten. Daarom wordt een lichte verbetering in 2030 ver-
      wacht.
▪     Omgevingsveiligheid. In Gouda, net zoals in de meeste gemeenten, staan in de buurt van LPG-tank-
      stations, spoorlijnen en de snelwegen zeer kwetsbare gebouwen (zoals woningen). Hier is brand- en
      explosiegevaar een aandachtspunt. In de autonome ontwikkeling is een deel van de nieuwbouw van
      1.700 woningen in het aandachtsgebied rondom de Spoorzone gepland. De inzet van omgevingsmaat-
      regelen en bouwkundige maatregelen wordt daarmee belangrijker voor het beschermen van de aanwe-
      zigen. Voor 2030 wordt een gelijk kwaliteitsniveau verwacht. Daarbij wordt opgemerkt dat de energie-
      transitie (met o.a. zonne- en windenergie en waterstof) nieuwe veiligheidsrisico's voor burgers en hulp-
      verleners met zich mee kan brengen. Dit vormt een aandachtspunt bij verdere invulling van het beleid
      hieromtrent.
▪     Sociale veiligheid. De indicatoren voor sociale veiligheid liggen onder het landelijk gemiddelde. Het gaat
      onder andere om diefstal en inbraak, gewelds misdrijven wat leidt tot een lagere veiligheidsbeleving.
      Daarbij wordt opgemerkt dat de sociale veiligheid in Gouda de afgelopen jaren is verbeterd. Met de
      ‘Kadernota integraal veiligheidsbeleid 2019-2022’ richt de gemeente zich op het voorkomen van nieuwe
      en het oplossen van bestaande knelpunten met betrekking tot sociale veiligheid. Daarom wordt een
      lichte verbetering in 2030 verwacht.
▪     Verkeersveiligheid. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval)
      per kilometer weg ligt hoger dan het landelijk gemiddelde. Met het Goudse mobiliteitsplan neemt de
      gemeente concrete acties om de veiligheid op verkeerskundige knelpunten te verbeteren. Daarom
      wordt een sterke verbetering in 2030 verwacht.
▪     Droogte. In Gouda is het risico op met name droogteschade als gevolg van zakking van panden en
      funderingsschade groot. Hoewel het risico op droogtestress in de toekomst toeneemt als gevolg van
      klimaatverandering, wordt in 2030 een sterke verbetering verwacht vanwege de maatregelen die de
      gemeente neemt in het kader van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433       44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                        Open
▪     Bodemdaling. In een groot deel van de gemeente Gouda bestaat het risico op bodemdaling en daaraan
      gerelateerde problemen. In 2030 wordt een sterke verbetering verwacht. De problematiek is groot, maar
      vanuit het ‘Kaderplan Bodemdaling Binnenstad’ neemt de gemeente maatregelen om de gevolgen van
      bodemdaling aan te pakken. Buiten de binnenstad ligt het bodemdalingsbeleid vast in de beheerplan-
      nen en het convenant Klimaatadaptief Bouwen.
▪     Broeikasgassen. De uitstoot van broeikasgassen loopt in Gouda achter op de doelen zoals gesteld in
      de Klimaatwet. De afgelopen jaren is de uitstoot voornamelijk licht afgenomen of gelijk gebleven. Voor
      2030 wordt een sterke verbetering verwacht, want de gemeente heeft in het kader van de energietran-
      sitie de ambitie om in 2040 CO2-neutraal te zijn. De maatregelen moeten nog worden uitgewerkt.
▪     Duurzame energieopwekking. Het aandeel duurzame energieopwekking in Gouda ligt fors lager dan
      het landelijk gemiddelde. Voor 2030 wordt een verbetering verwacht omdat het aandeel duurzaam op-
      gewekte energie zal toenemen. De vraag is echter of het ruimtebeslag in combinatie met andere ruim-
      telijke opgaven, het beschermde stadsgezicht met veel oude en monumentale panden, voldoende
      ruimte biedt om aan de Europese doelstellingen te voldoen. Concreet beleid, zoals de Regionale Ener-
      giestrategie of de gemeentelijke Transitievisie Warmte is nog niet vastgesteld. Hieruit kan dus nog geen
      verbetering worden afgeleid. Hier wordt de komende periode aan gewerkt vanuit het Programma Ener-
      gietransitie Gebouwde Omgeving 2019-2022.
▪     Werkgelegenheid. Het aantal banen per 1.000 inwoners ligt lager dan het landelijk gemiddelde. Voor
      2030 wordt een sterke verbetering verwacht vanwege de voornemens uit de Economische Agenda
      2018-2020 en de Toekomstvisie Gouda 2030 ‘Gouda Ligt Goed!’ en regionale samenwerkingen.
▪     Werklocaties. De kwantiteit van de Goudse bedrijventerreinen is beperkt, met enkel nog wat ontwikkel-
      ruimte op Goudse Poort. Er is geen vooruitzicht in zachte plancapaciteit die naar harde plancapaciteit
      kan worden omgezet, terwijl de groei van bedrijven boven het landelijk gemiddelde ligt. De gemeente
      Gouda zet in op het verdichten en stapelen van bedrijven om ruimte te creëren. Hierdoor kan er toch
      groei plaats vinden zonder extra ruimtebeslag op de beperkte nog beschikbare ruimte. Dit geldt enkel
      voor het scenario gericht op beperkte groei. Indien er toch sprake is van meer groei dan verwacht vol-
      doet het aanbod niet aan de vraag.
▪     Recreatie en toerisme. Zowel het aantal banen als het aantal horeca-vestigingen per 1.000 inwoners in
      de leeftijd 15 tot 74 jaar ligt onder het landelijk gemiddelde. Er wordt een sterke groei van het toerisme
      verwacht; dat betekent autonoom een sterke (kwantitatieve) verbetering. Door deze groeiende vraag
      zou ook het draagvlak voor het winkelaanbod per 1.000 inwoners groter kunnen worden. Daarnaast
      heeft de gemeente specifiek beleid op Citybranding en Cultuur, gericht op de korte termijn. Het is aan-
      nemelijk dat het aantal vestigingen en het aantal banen in de sector zal toenemen.
Gemiddeld scorende aspecten met een gelijkblijvende kwaliteit in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en wordt een gelijkblijvende trend voor-
zien met de autonome ontwikkeling. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie kansen om de
kwaliteit te versterken:
▪     Sociale cohesie. Het beleid is erop gericht om de sociale cohesie te versterken. In de praktijk heeft de
      gemeente echter weinig middelen om hier (meer) op in te zetten.
▪     Inclusiviteit. Door autonome ontwikkelingen als individualisering, decentralisatie van de zorg en vergrij-
      zing, zal de druk op mantelzorgers, jeugdhulp en sociale minima toenemen. Het beleid van de gemeente
      is gericht op het bieden van mogelijkheden voor intreding in de arbeidsmarkt, het bieden van passende
      jeugdhulp en hulp aan mantelzorgers waar nodig.
▪     Overstromingen. Er worden maatregelen genomen om overstromingsrisico’s van de primaire en regio-
      nale keringen - ondanks de klimaatverandering - te voorkomen.
▪     Geluid. Door verstedelijking zal de ‘geluiddeken’ naar verwachting toenemen, maar de gemeente treft
      maatregelen om de geluiddeken te reguleren en bestaande locaties met geluidhinder te mitigeren.
▪     Beschermde soorten. Zowel in stedelijk gebied, als in de groengebieden en het buitengebied komt een
      relatief groot aantal beschermde soorten voor, maar deze laten deels een dalende trend in aantallen
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433     45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                     Open
      zien. Gezien de wettelijke taak van de provincie om beschermde soorten in een gunstige staat van
      instandhouding te brengen, en waarvoor ook maatregelen getroffen worden, is het de verwachting dat
      de negatieve trend van veel soorten wordt gekeerd. Maar dit zal niet voor alle soorten het geval zijn.
      Daarbij wordt opgemerkt dat er momenteel nog geen aandacht is voor ongewenste soorten en het be-
      strijden daarvan.
▪     Natura 2000-gebieden. Naar verwachting zullen ook in de autonome situatie niet alle instandhoudings-
      doelen van de Natura 2000-gebieden zich in een gunstige staat van instandhouding bevinden.
Gemiddeld scorende aspecten met een lichte verbetering in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en met een lichte verbetering voor de
autonome ontwikkeling. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie mogelijk kansen om de kwaliteit
nog verder te versterken:
▪     Gezonde leefstijl. Ontwikkelingen in de zorg kunnen de volksgezondheid zowel verbeteren als risico’s
      voor de volksgezondheid betekenen. Op Rijksniveau is er concreet beleid om de volksgezondheid te
      verbeteren. Dit beleid moet worden vertaald in lokaal gezondheidsbeleid van de gemeente.
▪     Groen en water. Vanwege concrete maatregelen en decentrale afweging in projecten waarborgt het
      bestaande beleid naar verwachting de afstand die iedere burger heeft tot groen, en daarmee de waar-
      dering voor groen en water.
▪     Bereikbaarheid hulpdiensten. Vanuit het Mobiliteitsplan worden maatregelen genomen om de bereik-
      baarheid voor hulpdiensten te verbeteren.
▪     Wateroverlast. De gemeente neemt maatregelen om de gevolgen van de toenemende kans op hoos-
      buien als gevolg van klimaatverandering te beperken, en het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars te
      vergroten.
▪     Hitte. De gemeente neemt maatregelen om de gevolgen van de toenemende kans op hoge tempera-
      turen als gevolg van klimaatverandering te beperken, en het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars te
      vergroten.
▪     Luchtkwaliteit. Door maatregelen die onder andere samenhangen met het ‘Schone Lucht Akkoord’ zal
      de luchtkwaliteit naar verwachting verbeteren.
▪     Trillingen. De gemeente neemt maatregelen om het zwaar-verkeer in de binnenstad te beperken.
▪     Autobereikbaarheid. Door autoverkeer af te wentelen op de randwegen kan lokaal een toename in de
      afstand tot ontsluitingswegen optreden. De ontwikkelingen omtrent het verbeteren van de verkeersdoor-
      stroming zullen naar verwachting een deel van de toenemende druk op het netwerk opheffen. De ver-
      wachting is dat de mate van congestie licht af zal nemen als gevolg van het ingezette beleid, waarbij
      o.a. aandacht is voor doorstroming van de randwegen.
▪     Duurzame mobiliteit. Naar verwachting zal het aandeel deelauto’s toenemen. Daarnaast zal het aantal
      laadpalen en de modal split verder verbeteren.
Gemiddeld-scorende aspecten met een sterke verbetering in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en laten een sterke verbetering voor de
autonome ontwikkeling zien:
▪     Duurzame woningen. Het aandeel duurzame woningen zal toenemen, onder andere door stimulatie van
      eigenaren van koopwoningen. Daarbij wordt opgemerkt dat er nieuwe en hogere risico’s op brand kun-
      nen ontstaan door het veranderend gebruik van gebouwen (bijv. brandbaarheid en uitbreidingskans
      brand door isolatiemateriaal).
▪     Economische zelfredzaamheid. Beleid is gericht om zelfredzaamheid te vergroten: o.a. opleidingen in
      kansrijke sectoren, waarborgen van arbeidsplaatsen, en aansluiten bij regionale netwerken. De ver-
      wachting is dat, gezien de trend, het aantal personen dat aanspraak maakt op inkomensondersteuning,
      lager zal komen te liggen dan het landelijk gemiddelde.
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433     46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                       Open
▪     Kennis en innovatie. De gemeente zet actief in op het versterken van MBO en HBO-onderwijs en ken-
      nisuitwisseling tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Daarnaast investeert Gouda in innovaties,
      door samenwerkingen in ‘Groene Hart Werkt’ en de ‘Centra voor Innovatief Vakmanschap’.
▪     Wandel- en fiets. Ontbrekende schakels in het netwerk en snelfietsroutes worden aangelegd. Daarmee
      is naar verwachting in 2030 zowel het fietsnetwerk als het wandelnetwerk is compleet.
▪     OV. Naar verwachting leiden de maatregelen tot een verbetering van de bereikbaarheid van de bushal-
      tes, waardoor het percentage woningen dat binnen een straal van 350 meter van een bushalte ligt stijgt.
Goede kwaliteit huidige situatie met gelijkblijvende of verbeterende autonome trend
Op de volgende aspecten scoort de leefomgevingskwaliteit van Gouda goed, en wordt voor 2030 een ge-
lijkblijvende of verbeterende trend verwacht:
▪     Woningaanbod. Het aanbod lijkt in balans met de behoefte, en voor 2030 wordt minimaal een gelijkblij-
      vende kwaliteit verwacht.
▪     Bodemkwaliteit. Bodemkwaliteit is goed, en voor 2030 wordt een gelijke kwaliteit verwacht. Er zijn (zo
      goed als) geen spoedlocaties (humaan, ecologisch of met verspreidingsrisico) aanwezig en de aanwe-
      zige spoedlocaties zijn onder controle.
▪     Biodiversiteit. Biodiversiteit is goed, en voor 2030 wordt een gelijke kwaliteit verwacht. Daarbij wordt
      opgemerkt dat de gemeente vooralsnog geen verankerd biodiversiteitsbeleid heeft. Uit de ecologische
      kaart blijkt dat niet in alle wijken ecologische waarden aanwezig zijn. Er is geen inzicht of bijvoorbeeld
      drogere en nattere perioden door klimaatverandering van invloed zijn op de soorten, en of de gemeente
      voldoende middelen heeft om hier invloed op uit te oefenen.
▪     NNN. Het Natuurnetwerk Nederland binnen de gemeente Gouda is inmiddels verworven en wordt inge-
      richt. Voor 2030 wordt een verbetering verwacht.
▪     Energiebesparing. Het totale energieverbruik in de gemeente Gouda is de afgelopen jaren afgenomen,
      en het gas- en elektriciteitsverbruik liggen lager dan het Nederlands gemiddelde; voor 2030 wordt een
      verbetering verwacht. De verwachting is dat het aardgasverbruik zal afnemen door genomen maatre-
      gelen en campagnes. Dit kan echter wel leiden tot een toename van het elektriciteitsverbruik, waardoor
      de behoefte aan duurzame opwekking van energie toeneemt. Onduidelijk is hoe groot het elektriciteits-
      verbruik zal zijn, en hoe dat zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
Aandachtspunt ruimtebeslag ondergrond
Het aspect ‘Ruimtebeslag ondergrond’ is niet opgenomen in de Foto van de Leefomgeving. Over dit aspect
is momenteel geen informatie en/of beleid bij beschikbaar. Het ruimtebeslag in de bodem is van essentieel
belang als het gaat om het combineren van de ambities van de energietransitie, bodemdaling, klimaatadap-
tatie, groen en mobiliteit. De gemeente is dit aan het organiseren met de betrokken beleidsmedewerkers,
om te kijken hoe dit thema het beste vorm kan krijgen in het Omgevingsbeleid Ondergrond, voor de Omge-
vingsvisie, en ook in de planMER. De noodzaak neemt toe nu veel plannen (laadkader, GRP, RES) steeds
concreter worden.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433       47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                              Open
5            Effecten van het voorgenomen beleid
Dit hoofdstuk beschrijft wat de effecten van het nieuwe beleid zijn, zoals dat is opgenomen in de Omge-
vingsvisie. De effectbeoordeling heeft plaatsgevonden aan de hand van beleidsuitspraken (paragraaf 5.1).
De effecten zijn in beeld gebracht voor de aspecten zoals opgenomen in het beoordelingskader (para-
graaf 5.2). Daarnaast is inzicht gegeven in de mate van doelbereik (paragraaf 5.3) en zijn botsproeven
gedaan (paragraaf 5.4).
5.1          Beoordeelde beleidsuitspraken
In de Omgevingsvisie zijn keuzes voor de leefomgeving gefor-
muleerd om invulling te geven aan de Goudse opgaven. Deze
vijf keuzes vormen de kern van de visie en voor het nieuwe
beleid:
      • Florerende stad
      • Duurzame mobiliteit
      • Gezonde groen- blauwe stad
      • Energietransitie
      • Sterke wijken
In onderstaande tabel zijn de beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie opgenomen die beoordeeld zijn in
dit planMER. De keuzes zijn gevisualiseerd in de figuren 5.1 t/m 5.5. In paragraaf 3.3 is een nadere toelich-
ting gegeven hoe gekomen is tot de ‘bemerbare’ uitspraken. In bijlage 3 is het totaal aan beleidsuitspra-
ken/keuzes opgenomen die zijn beschouwd.
Tabel 5.1: Beleidsuitspraken die beMERd zijn
Beleidsuitspraken Omgevingsvisie Gouda
Beleidsuitspraak                      Kern
Florerende stad (zie figuur 5.1)
                                      De toevoeging van 2.300 woningen (bovenop bestaande vastgestelde plannen) door hoger en
                                      dichter te bouwen rondom OV-knooppunten. Hiermee wordt een hoogwaardig gemengd stedelijk
     Slimme groei en functieverande- milieu gecreëerd. Transformatie van leegstand naar nieuwe functies zoals woningen, groen en
1.
     ring                             bedrijvigheid die aansluit op de vraag en bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Transformatie naar
                                      woningen in de gebieden Spoorzone en Goudse Poort. Cultuurhistorische waarden vormen het
                                      startpunt van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
                                      Ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid creëren door slim gebruik van de beschikbare
                                      ruimte (clusteren en/of verdichten). Ook blijft er ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid aan huis.
2. Vestigingsklimaat
                                      Faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die geen gebruik maken van het water of geldende
                                      milieucategorie om ruimte te creëren voor bedrijven met een hoge milieucategorie.
                                      Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande opleidingen zet Gouda in op de ontwikkeling van een
3. Voorzieningen
                                      campus met hoger onderwijs om een completer opleidingsaanbod te kunnen bieden.
Duurzame mobiliteit (zie figuur 5.2 en 5.3)
                                      Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In de woonwijken wordt gezocht naar een nieuwe
                                      balans van fietsen, wandelen, openbaar vervoer en auto. Het overige stedelijke gebied van
     Mobiliteitszones (Gouda van Bin- Gouda is meer auto-afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen (langs de snelweg), Wester-
4.
     nen)                             gouwe, en het gebied ten zuiden van de Hollandsche IJssel, waar openbaar vervoer wat verder
                                      weg is. Voor Westergouwe wordt wel gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer als
                                      relatie met de rest van de stad en de omgeving.
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638TPRP2008261433             48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                               Open
Beleidsuitspraken Omgevingsvisie Gouda
Beleidsuitspraak                      Kern
Gezonde groene-blauwe stad (zie figuur 5.4)
                                      Er wordt bekeken waar verhard oppervlak in de openbare ruimte omgezet kan worden naar
                                      groen. Als de maatschappelijke en technische ontwikkelingen daar de mogelijkheid voor bie-
                                      den, willen we overtollige parkeerruimte transformeren tot groen. Tevens versterken en ver-
                                      groenen van de verbindingen naar groengebieden. Voorwaarde is dat inpassing van groen
    Groener, blauwer en kli-          wordt uitgevoerd in balans met de aanwezige cultuurhistorische waarden.
5.
    maatadaptief Gouda
                                      Regenwater zoveel mogelijk vasthouden zodat het kan infiltreren in de bodem (en wateroverlast
                                      kan voorkomen) en een actief grondwaterpeil om droogte tegen te gaan. Gebouwen worden
                                      goed geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten blijft. Groen en water toevoegen aan de
                                      openbare ruimte om hittestress tegen te gaan.
                                      Het actief vergroten van de biodiversiteit door uitbreiding van de ecologische oevers die door de
                                      stad lopen. Het beschermen en behouden van groene gebieden zoals de Oostpolder en het
6. Natuur en recreatie in evenwicht
                                      uitbreiden van natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast is er blijvend aandacht voor ecologisch
                                      beheer van bermen en wordt bezien hoe dit nog structureler kan worden doorgevoerd.
                                      Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de buitenlucht, zowel binnenstedelijk als aan de
                                      rand van de stad (grote groengebieden). Daarbij rekening houdende met mensen die slecht ter
                                      been zijn door obstakels uit de openbare ruimte te verwijderen. In de binnenstad van Gouda
7. Gezondheid bevorderen              hebben voetgangers en fietsers prioriteit. Binnen wijken wordt ingezet op het creëren van een
                                      integrale aanpak gezonde wijk waarin aandacht is voor leefbaarheid, rust en activering. Tenslotte
                                      inzetten op het herkenbaar houden van de hoge belevingswaarden van de verbindingen en rou-
                                      tes van de Historische Linten.
Energietransitie (zie figuur 5.5 en 5.6)
                                      In regionaal verband is de ‘Regionale Energie Strategie’ vastgesteld, waarin drie denkrichtin-
                                      gen worden gegeven hoe aan de opgave voor hernieuwbare opwek kan worden voldaan. Die
                                      drie denkrichtingen bevatten alle dezelfde basis. In die basis worden zonne-energie en wind-
                                      energie gecombineerd op plekken die het meest wenselijk en kansrijk zijn. Voor Gouda bete-
                                      kent dat gekeken wordt naar:
                                      -     Daken (bestaand en nieuw), voor de opwekking van zonne-energie
                                      -     De zone langs de A12/A20 en de invalswegen, voor de opwekking van zonne- en wind-
                                            energie (samen met buurgemeente Waddinxveen).
                                      -     Voor zonne-energie wordt hierbij gekeken vooral naar grote (bedrijfs-)daken en op over-
8. Duurzame energieopwekking
                                            kappingen van parkeerterreinen
                                      Omdat dit alleen onvoldoende is om aan de totale Goudse ambitie te voldoen, zijn aanvullende
                                      oplossingen nodig. Hiervoor wordt gedacht aan één of meer grote locaties om schone energie
                                      met zon en/of wind op te wekken, in zogeheten ‘energielandschappen’. Dit wordt verder uitge-
                                      werkt in de RES 1.0, Het is hierbij ook de vraag of dit zou moeten landen in Gouda. In de fase
                                      van concept-RES naar RES 1.0 zullen de denkrichtingen gebruikt worden bij de uitwerking tot
                                      concrete scenario’s. Uiteindelijk zal bij de RES 1.0 een keuze worden gemaakt hoe de regio de
                                      opwek gaat vormgeven.
Sterke wijken (zie figuur 5.7)
                                      Het voorzien in voldoende sociale en middeldure huurwoningen op transformatielocaties in de
    Passend woningaanbod (prettig stad en Westergouwe. Uitgangspunt is een goede mix aan woningtypen per wijk3, zodat er geen
9.
    wonen)                            wijken ontstaan met een beperkt aantal doelgroepen. Daarnaast focussen op het maken van
                                      aantrekkelijke openbare ruimte, die veilig is, die bloeit en uitnodigt tot bewegen.
                                      De openbare ruimte zo inrichten dat deze ontmoetingen voor iedereen mogelijk maakt, bijvoor-
10. Inclusieve stad                   beeld door buurtcentra te voet beter bereikbaar te maken. Aanwezigheid van commerciële en
                                      maatschappelijke voorzieningen in elke wijk.
3
  De extra woningen die als gevolg van de transformatie beoogd zijn vallen binnen de genoemde 2.300 van beleidsuitspraak nr. 1.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                          BG8638TPRP2008261433          49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                  Open
               1. Slimme groei en functie-
               verandering: transitie naar
               gemengd stedelijk gebied in
               Spoorzone en Goudse Poort
                                                       3. voorzieningen: de ontwik-
                                                       keling van een campus met
                                                       hoger onderwijs
    2. Vestigingsklimaat: Ruimte
    voor moderne en innovatieve
    bedrijvigheid
Figuur 5.1 Visie voor Florerende stad
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433         50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                                   Open
                                                4 Mobiliteitszone: Verster-
                                                ken OV tussen Westergouwe
                                                en rest van de stad en omge-
                                                ving
Figuur 5.2 Visie voor duurzame mobiliteit
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433 51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                  Open
                                                       4 Versterken OV tussen Wes-
                                                       tergouwe en rest van de stad
                                                       en omgeving
                                                                                  4 Versterken OV tussen Wes-
                                                                                  tergouwe en rest van de stad
                                                                                  en omgeving
Figuur 5.3 Visiekaart Deelgebied Westergouwe
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                   BG8638TPRP2008261433           52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                                  Open
                                                       5. Groener en klimaatadaptief
                                                               6. Natuur en recreatie in evenwicht
  7. Gezondheid bevorderen
Figuur 5.4 Visie voor gezonde groene stad
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA       BG8638TPRP2008261433           53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Figuur 5.5 Visie voor goudse energietransitie
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                                                           Open
                                                         8. Duurzame energieopwekking
Figuur 5.6 Deelgebied Spoorzone: voorbeeld locaties zonnepanelen boven parkeerplaatsen en/of op daken
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                  BG8638TPRP2008261433 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Figuur 5.7 Visie voor sterke wijken
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                                                  Open
5.2          Effecten van voorgenomen beleid
5.2.1        Rad van de leefomgeving
Voor de beleidsuitspraken zoals beschreven in de vorige paragraaf zijn de effecten in beeld gebracht. In bijlage 4 is per beoorde-
lingsaspect inzichtelijk gemaakt in hoeverre een beleidsuitspraak kan leiden tot kansen op positieve effecten, dan wel risico’s op
negatieve effecten. De resultaten zijn samengevat gevisualiseerd in het Rad van de leefomgeving met behulp van groene (kansen)
en rode (risico’s) pijlen ten opzichte van de referentiesituatie (zie
8 september 2021         PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433             57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                                       Open
Figuur 5.8). Er is onderscheid gemaakt in twee soorten pijlen. Bij de dunne pijlen is het gecumuleerde aantal
kansen of risico’s kleiner of gelijk aan 1 of -1, bij dikke pijlen groter dan 1 of -1 (zie ook bijlage 4). Onder de
figuur worden de resultaten van de effectbeoordeling besproken. Eerst is een beeld gegeven per uitspraak,
vervolgens per thema en tot slot per beoordelingsaspect. Ook is een overallbeeld gegeven in relatie tot de
kwaliteitsniveaus van de referentiesituatie.
Opgemerkt dient te worden dat gezien de beperkte omvang van de beoordeelde beleidsuitspraken (10) de
verschillen tussen een ‘overall’ kans op een positief effect dan wel risico op negatief effect soms erg klein
zijn.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                              BG8638TPRP2008261433        58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                                                     Open
Figuur 5.8: Rad van de leefomgeving met effecten beleidsuitspraken
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                    BG8638TPRP2008261433 59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                                                               Open
5.2.2       Beeld per uitspraak
Als we kijken naar de beoordeling per uitspraak, dan levert dat het beeld op zoals weergegeven in onder-
staand Figuur 5.9. Het figuur laat voor alle uitspraken het totaalbeeld zien van alle toegekende kansen op
positieve en risico’s op negatieve effecten (zie bijlage 4). Het geeft een beeld van welke uitspraken vooral
kansen dan welk risico´s met zich meebrengen. Het gaat om een rekenkundige optelling, geen onderling
gewogen optelling.
Figuur 5.9 Overzicht kansen op positieve effecten en risico's op negatieve effecten van beleidsuitspraken uitgezet per beleidsuitspraak
Uitspraken met de meeste kansen op positieve effecten
Voor alle uitspraken geldt dat er kansen op positieve effecten zijn. Echter, bij sommige beleidsuitspraken
zijn er meer kansen op positieve effecten. De beleidsuitspraken met de meeste kansen op positieve effecten
hebben betrekking op ‘slimme groei en functieverandering’ (nr. 1), ‘mobiliteitszones’ (nr. 4) en een ‘groener
en een klimaatadaptief Gouda’ (nr. 5). Ook beleidsuitspraken betreffende ‘natuur en recreatie’ en het ‘be-
vorderen van gezondheid’ scoren goed. Hieronder worden de drie beleidsuitspraken met de meeste kansen
op positieve effecten nader toegelicht (nummer 1,4 en 5, zie Figuur 5.9).
Ten aanzien van het stimuleren van slimme groei en functieverandering doen zich vooral kansen voor
binnen het element ‘people’, oftewel de sociale kant. Door verdichting wordt de gemiddelde afstand tot
voorzieningen (OV, groen, winkels, zorg, e.d.) kleiner, wat een positief effect kan hebben op de gemiddelde
leefbaarheid van Gouda. Verdichting biedt ook kansen om in te zetten op een passend woningaanbod,
duurzame woningen, toevoegen van groen en water en het versterken van cultuurhistorische waarden (dit
vormt een randvoorwaarde voor ruimtelijke ontwikkelingen). De impact van al deze kansen geldt enkel voor
de plekken waar verdichting plaatsvindt. Deze verdichting betreft in de Omgevingsvisie 2.300 woningen, die
voornamelijk voorzien zijn in de Spoorzone en Goudse Poort. Dit is geen grote toevoeging aan de ongeveer
33.000 woningen die Gouda al kent.
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638TPRP2008261433             60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                                                     Open
De beleidsuitspraak over Mobiliteitszones heeft specifiek betrekking op de wijk Westergouwe. Het verbe-
teren van het openbaar vervoer in deze wijk, moet de relatie met de rest van de stad en omgeving verster-
ken.
Dit biedt kansen op alle vlakken; ‘people’, ‘planet’ en ‘profit’. Het stimuleren van OV-gebruik biedt kansen
voor een verbeterde gezonde leefomgeving, omdat mensen meer bewegen (van en naar de halte). Ook is
er kans op een verbeterde verkeersveiligheid en autobereikbaarheid, door vermindering van autogebruik
en daarmee kans op ongelukken of congestie. Daarnaast biedt vermindering van autogebruik kansen voor
verschillende milieuaspecten: betere luchtkwaliteit, afname van geluidshinder en vermindering van stikstof-
uitstoot en broeikasgassen. Het verbeteren van het openbaar vervoer in Westergouwe biedt uiteraard kan-
sen voor OV-bereikbaarheid en een toename van duurzame mobiliteit, door meer gebruik van de fiets (mo-
dal split fiets). Echter, al deze kansen zijn gering, omdat het maar één wijk in Gouda betreft en de effecten
afhankelijk zijn van de daadwerkelijke afname van autogebruik en toename van OV-gebruik. De effecten
kunnen groter zijn als actief wordt ingezet op verminderen van autogebruik door bijvoorbeeld de inzet op
autoluw/lage parkeernorm.
Een groener en klimaatadaptief Gouda biedt uiteraard veel kansen binnen ‘planet’. Voornamelijk voor de
thema’s ‘klimaatadaptief’ en ‘milieu en biodiversiteit’. Het verschaft kansen op vermindering van waterover-
last, hittestress en droogte door de aanleg van groenstructuren en daarmee vermindering van verhardde
oppervlakte en toevoeging van berging voor regenwater. Hiermee neemt ook de afstand tot openbaar groen
af. Door het reguleren van het grondwaterpeil is er kans op vermindering van bodemdaling en vermindering
van schade als gevolg van bodemdaling. De aanleg van groenoppervlak biedt kansen voor toename van
biodiversiteit en van beschermde soorten door meer ruimte voor verschillende type leefgebieden. Daarnaast
biedt het de ruimte om verbindingen te realiseren tussen gebieden van Natuurnetwerk Nederland (NNN) te
versterken. De gemeente zet specifiek in op het goed isoleren van gebouwen om energieverbruik te ver-
minderen en woningen te verduurzamen. Een bijkomend voordeel het verbeterde isolatie is het tegengaan
van hittestress.
Uitspraken met de meeste risico’s op negatieve effecten
Voor enkele beleidsuitspraken geldt dat er risico’s op negatieve effecten bestaan. Ten opzichte van de
kansen op positieve effecten is er een duidelijk onderscheid waarneembaar in de verdeling van risico’s. Wat
opvalt is dat er voor minder beleidsuitspraken risico’s op negatieve effecten te verwachten zijn. Daar waar
zich risico’s voordoen, is er echter wel sprake van veel risico’s. De drie beleidsuitspraken met de meeste
risico’s op negatieve effecten betreffen: ‘slimme groei en functieverandering’ (nr. 1), ‘vestigingsklimaat’ (nr.
2) en ‘duurzame energieopwekking’ (nr. 8). Onderstaand wordt hier nader op ingegaan.
De beleidsuitspraak met zowel veel kansen (4,5) als veel risico’s (-9) heeft betrekking op slimme groei en
functieverandering en vindt met name plaats in de Spoorzone en Goudse Poort. Vooral binnen ‘planet’
bevinden zich veel risico’s. Door inbreiding en toename van verhard oppervlak ontstaan er risico’s op wa-
teroverlast, hittestress en overstromingsrisico. Ook bestaat het risico dat verdichting leidt tot toenemende
druk op groen en daarmee druk op biodiversiteit en leefgebieden van beschermde soorten door afname van
groene ruimte. Extra woningen (2.300) zorgen daarnaast voor extra verkeersbewegingen en daarmee een
toename van stikstofdepositie, hierdoor bestaat er een risico op (significant) negatieve effecten op omlig-
gende Natura 2000-gebieden die gevoelig zijn voor stikstofdepositie, zoals de Nieuwkoopse Plassen & De
Haeck. Daarnaast ontstaat er risico voor verslechtering van de luchtkwaliteit en geluidhinder; enerzijds door
toename van verkeersbewegingen als gevolg van woningbouw en anderzijds door verdichting en toename
van hoogbouw. Bij hoogbouw blijft lucht hangen tussen gebouwen, wat kan leiden tot een slechtere lucht-
kwaliteit. Een toename in verkeersbewegingen als gevolg van verdichting neemt nog meer andere risico’s
met zich mee. Risico op afname van verkeersveiligheid, toename van stikstofuitstoot, toename uitstoot van
broeikasgassen en toename van congestieniveau. Omdat de voorziene woningvoorraad gebouwd gaat wor-
den in aandachtsgebieden (langs spoor en wegen), ontstaat een groter groepsrisico. Ook is er risico op
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433      61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                                                      Open
mogelijke verstoring van archeologische waarden bij de aanleg van nieuwe woningen. Nieuwe woningen
vormen ook een risico voor toename van het totale energieverbruik en van restafval. Een traditionele manier
van bouwen (met beton) zorgt voor een enorme toename van CO 2, hergebruik van materialen en biobased
bouwen zou de norm moeten zijn. Ook zijn er wellicht minder mogelijkheden tot het scheiden van afval in
gebieden met hoge dichtheden. Omdat de verdichting voornamelijk zal plaatsvinden langs het spoor, ont-
staat er een risico op toename van trillinghinder. Momenteel bevinden er zich zo’n 7.400 adressen binnen
250 meter van het spoor. Een verdichting van 2.300 woningen is dan een significante toevoeging, wat een
risico op hinder vormt. Ook de toename van zetting, door toename van bebouwing, vormt een groter risico
vanwege de klei- en veengrond in Gouda.
Het creëren van een vestigingsklimaat in Gouda heeft van alle beleidsuitspraken de meeste risico’s. Veel
van die risico’s bevinden zich bij hetzelfde beoordelingsaspect als de vorige beleidsuitspraak; slimme groei
en functieverandering. Het verdichten van bestaande bedrijventerreinen kan leiden tot een toename in
transport en verkeersbewegingen. Een toename in transport en bedrijvigheid brengt een aantal risico’s met
zich mee: verslechtering van luchtkwaliteit, toename van geluidhinder, afname van verkeersveiligheid, toe-
name van stikstofuitstoot, toename uitstoot van broeikasgassen en toename van congestieniveau. Een toe-
name in stikstofuitstoot kan mogelijk een negatief effect hebben op omliggende Natura-2000 gebieden,
zoals Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. Door inbreiding en toename van verhard oppervlak ontstaan er
risico’s op wateroverlast, hittestress en overstromingsrisico. Deze risico’s zijn gering, omdat het enkel geldt
voor de gebieden waar verdichting zal plaatsvinden. Ook bestaat het risico dat verdichting en een toename
van bedrijvigheid leidt tot toenemende druk op groengebieden en daarmee druk op biodiversiteit en leefge-
bieden van beschermde soorten door afname van groene gebieden. Met name aan de rand van de binnen-
stad is een risico op verstoring van archeologische waarden. Toename van bedrijvigheid vormt ook een
risico voor toename van het totale energieverbruik en van restafval. Een deel van de verdichtingsgebieden
ligt nabij spoor en wegen. Dit zijn gebieden die in huidige situatie al aandachtsgebieden zijn. Door de toe-
voeging van bedrijvigheid vormt dit een groter groepsrisico. De nabijheid van spoor vergroot ook het risico
op trillinghinder, door verdichting. Dit is in geringe mate, omdat niet alle bedrijventerreinen nabij aandachts-
gebieden gelegen zijn. Ook de toename van zetting, door toename van bebouwing, vormt een risico van-
wege de klei- en veengrond in Gouda.
Duurzame energieopwekking brengt verschillende risico’s met zich mee, voornamelijk op het gebied van
natuur en biodiversiteit en cultureel en landschappelijk erfgoed. Het inpassen van windenergie langs de
A12/A20 en invalswegen kan een risico vormen voor natuurwaarden vanwege mogelijke aanvaringsslacht-
offers onder vogels en vleermuizen en de plaatsing ter hoogte van groen. Ook genereren windturbines
risico’s voor afname van de openheid. De aanleg van zonnepanelen op daken kan een risico vormen voor
verstoring van cultureel erfgoed, met name in de binnenstad. De aanleg van energie-infrastructuur in de
bodem vormt een risico voor archeologische waarden. Bovendien neemt het risico op geluidshinder toe
door de aanleg van windturbines en het daardoor geproduceerde geluid. Windturbines vormen ook een
risico voor de omgevingsveiligheid. Er bestaat een risico voor het afbreken van bladen van winturbines.
5.2.3       Beeld per thema
Onderstaand Figuur 5.10 geeft het beeld van de effecten op hoofdlijnen, gebundeld per thema. De effec-
ten per thema zijn de gecumuleerde effecten van de beoordelingsaspecten die bij het thema horen. Uit de
figuur kan afgeleid worden dat er voor alle thema’s kansen op positieve effecten zijn en dat bij de meeste
thema’s ook risico’s op negatieve effecten zijn.
Figuur 5.10 laat zien dat het nieuwe beleid de meeste kansen op positieve effecten oplevert bij de thema’s
gezondheid en natuur en biodiversiteit. Voor de thema’s natuur en biodiversiteit en milieukwaliteit geldt dat
deze de meeste risico’s op negatieve effecten hebben.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638TPRP2008261433      62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                                                              Open
Figuur 5.10: Overzicht kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten van het totaal van alle beleidsuitspraken uitge-
zet per thema
Het thema gezondheid heeft de meeste kansen op positieve effecten. Met name de beleidsuitspraken be-
treffende natuur en recreatie (nr. 6) en gezondheid bevorderen (nr. 7) bieden de meeste kansen. In beide
beleidsuitspraken staat het uitbreiden van natuur- en recreatiemogelijkheden centraal. Het faciliteren van
natuur- en recreatiemogelijkheden zowel binnenstedelijk als aan de rand van de stad, biedt kansen voor
meer beweging en een gezonde levensstijl. Groene verbindingen door de stad bieden kansen op een toe-
name van routes. Aandacht voor activering biedt kansen op een toename van sport en speelplekken. Beide
factoren zijn onderdeel van de beweegrichtlijn van het RIVM en voorzien dus in een kans op positief effect
door de twee beleidsuitspraken. De verdichting door woningbouw en bedrijventerreinen ter hoogte van
Spoorzone, Goudse Poort, Kromme Gouwe, Hollandsche IJssel en Gouwestroom (beleidsuitspraak 1 en 2)
leiden tot het enige risico op negatieve effecten voor gezondheid. Dit hangt samen met de toenemende druk
op bestaand groen door verdichting.
Het thema natuur en biodiversiteit heeft zowel veel kansen op positieve effecten als veel risico’s op ne-
gatieve effecten. De kansen bevinden zich binnen de beleidsuitspraken groener en klimaatadaptief Gouda
(nr. 5) en natuur en recreatie (nr. 6). Beide beleidsuitspraken zijn gericht op het vergroenen van Gouda.
Hierdoor ontstaan kansen op het vergroten van de biodiversiteit en leefgebieden voor beschermde soorten,
het versterken van Natura 2000-gebieden en de verbinding van NNN-gebieden. Het Natura 2000-gebied
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein is echter wel gevoelig voor verstoring door extra recreanten. In
het Natura 2000-beheerplan (Provincie Zuid-Holland, 2020) zijn echter maatregelen in de vorm van zonering
en rustgebieden opgenomen die moeten voorkomen dat verstoring door recreanten tot problemen met het
behalen van de Natura 2000-doelen leidt. Hierbij is ook rekening gehouden met de autonome groei van de
recreatieve druk in het gebied. De meeste risico’s op negatieve effecten hangen samen met de beleidsuit-
spraken slimme groei en functieverandering (nr. 1), vestigingsklimaat (nr. 2) en duurzame energieopwek-
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                       BG8638TPRP2008261433              63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                                                      Open
king (nr. 8). Door verdichting van de spoorzone en bedrijventerreinen kan de druk op (bestaande) groenge-
bieden toenemen wat risico’s kan hebben voor de biodiversiteit en leefgebieden van beschermde soorten.
Daarnaast kan een toename aan verkeersbewegingen, door woningbouw en bedrijvigheid, leiden tot een
toename in stikstofdepositie wat mogelijk negatieve gevolgen kan hebben op instandhoudingsdoelen van
omliggende Natura-2000 gebieden als Nieuwkoopse Plassen & Polder Stein. Het nabij Gouda gelegen Na-
tura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein is niet gevoelig voor stikstofdepositie. De inpas-
sing van de energietransitie kan ook een risico vormen voor de natuur en biodiversiteit. Leefgebieden van
flora en fauna kunnen verstoord raken, er kan zo mogelijk een risico ontstaan voor biodiversiteit, be-
schermde soorten en doelsoorten zoals aangewezen onder de NNN. Windturbines in het bijzonder kunnen
een risico vormen door aanvaringsslachtoffers onder vleermuizen en vogels. Dit zijn dus belangrijke risico’s
om rekening mee te houden bij de concretisering van de energietransitie.
Het thema milieukwaliteit heeft veel risico’s op negatieve effecten en relatief weinig kansen op positieve
effecten. De risico’s bevinden zich met name binnen de beleidsuitspraken slimme groei en functieverande-
ring (nr. 1) en vestigingsklimaat (nr. 2). Zo ontstaat het risico op verslechtering van de luchtkwaliteit enerzijds
door de toename van verkeersbewegingen als gevolg van verdichting (woningen en bedrijvigheid). Ander-
zijds betekent verdichting een toename in hoogbouw, waardoor lucht kan blijven hangen tussen gebouwen.
Dit kan leiden tot een slechte luchtkwaliteit. Daarnaast kan geluidhinder toenemen, door een toename in
verkeersbewegingen als gevolg van verdichting (woningen en bedrijven). Ook het ervaren van geluidsover-
last door omwonenden kan toenemen. Een andere beleidsuitspraak die kan leiden tot geluidsoverlast is
duurzame energieopwekking (nr. 8). De inpassing van windturbines kan geluidhinder als gevolg hebben.
Omdat de verdichting dicht bij het spoor plaatsvindt, is er ook risico op toename van trillinghinder. Kansen
op positieve effecten zijn er binnen de beleidsuitspraak mobiliteitszones (nr. 4). Het verbeteren van het OV
in de wijk Westergouwe biedt kansen voor het verbeteren van de luchtkwaliteit en een afname van geluid-
hinder. Dit zijn echter maar geringe kansen omdat het effect afhankelijk is van de daadwerkelijke afname
van het autoverkeer.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638TPRP2008261433       64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                                                              Open
5.2.4       Beeld per beoordelingsaspect
Verder inzoomend op scores per beoordelingsaspect laat het beeld zien zoals weergegeven in onder-
staande Figuur 5.11.
Figuur 5.11: Overzicht kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten per beoordelingsaspect
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638TPRP2008261433 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                                                    Open
In de ‘Foto van de leefomgeving’ zijn voor deze beoordelingsaspecten tevens de huidige en autonome si-
tuatie in beeld gebracht (zie ook hoofdstuk 4 van dit planMER).
Figuur 5.11 laat zien dat de meeste beoordelingsaspecten vrij dicht bij elkaar liggen qua kansen op positieve
effecten en risico’s op negatieve effecten. Dit komt, omdat er relatief weinig beleidsuitspraken zijn, waarop
beoordeeld is. De vier beoordelingsaspecten met de meeste kansen zijn: gezonde leefomgeving, groen- en
waterbeleving, sociale cohesie in buurten en duurzame woningen. De beoordelingsaspecten met de meeste
risico’s op negatieve effecten zijn omgevingsveiligheid, geluid, biodiversiteit, beschermde soorten, Natura
2000-gebieden en archeologisch erfgoed.
Beoordelingsaspecten met de meeste kansen op positieve effecten
Ten aanzien van beoordelingsaspect gezonde leefomgeving geldt dat kansen gerelateerd zijn aan:
      • Verkleinen van de afstand tot voorzieningen (openbaar vervoer) door verdichting;
      • Meer beweging door in te zetten op OV in Westergouwe;
      • De toename van routes door uitbereiding van natuur- en recreatiegebieden;
      • Meer beweging en een gezondere leefstijl door het faciliteren van mogelijkheden tot activering en
          bevordering van gezondheid.
Ten aanzien van beoordelingsaspect groen- en waterbeleving geldt dat kansen gerelateerd zijn aan de
toename van het groenoppervlak. Deze toename zit in uitbreiding van groengebieden en het toevoegen van
groen in de openbare ruimte. Een bevolkingstoename door verdichting leidt daarnaast tot een gemiddeld
kleinere afstand tot openbaar groen. Een risico binnen dit aspect is dat verdichting kan leiden tot druk op
bestaande groengebieden.
Ten aanzien van beoordelingsaspect sociale cohesie in buurten geldt dat kansen gerelateerd zijn aan:
      • Ontmoetingen door toevoeging van sport- en recreatiemogelijkheden in de openbare ruimte;
      • Wijken toegankelijker maken voor alle doelgroepen (betreffende woningaanbod);
      • Ontmoetingen voor iedereen mogelijk maken in de openbare ruimte.
Ten aanzien van het beoordelingsaspect duurzame woningen geldt dat kansen gerelateerd zijn aan:
      • Nieuwbouw van energiezuinige woningen;
      • Gebouwen worden goed geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten blijft;
      • Zonnepanelen op daken mogelijk maken.
Beoordelingsaspecten met de meeste risico’s op negatieve effecten
De beoordelingsaspecten met de meeste risico’s (omgevingsveiligheid, geluid, biodiversiteit, beschermde
soorten, Natura 2000-gebieden en archeologisch erfgoed) scoren allemaal op dezelfde beleidsuitspraken,
namelijk op slimme groei en functieverandering (nr. 1), vestigingsklimaat (nr. 2) en op duurzame energie-
opwekking (nr. 8).
Ten aanzien van beoordelingsaspect omgevingsveiligheid geldt dat risico’s gerelateerd zijn aan:
      • Verdichting (bedrijvigheid en woningbouw) in aandachtsgebieden, nabij het spoor en wegen;
      • Toename van risico’s als gevolg van windturbines.
Bij het beoordelingsaspect geluid zijn de risico’s gerelateerd aan een toename van geluidhinder als gevolg
van wegverkeer en ervaren van overlast van buren als gevolg van verdichting (bedrijvigheid en woning-
bouw). Daarnaast is er risico op geluidhinder als gevolg van windturbines. De kans op afname van geluids-
hinder wordt veroorzaakt door het inzetten op OV in de wijk Westergouwe. Deze kans is echter afhankelijk
van de daadwerkelijke afname van het autoverkeer.
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433      66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Ten aanzien van beoordelingsaspect biodiversiteit geldt dat risico’s gerelateerd zijn aan het ontstaan van
druk op de biodiversiteit door verdichting (woningbouw en bedrijvigheid) en door de inpassing van de ener-
gietransitie. Daarnaast zijn er ook kansen op positieve effecten. Er is kans op een toename van biodiversiteit
door vergroting van het groenoppervlak, de aanleg van ecologische oevers en de uitbreiding van de Groen-
alliantie.
Voor beschermde soorten gelden een aantal risico’s. Een risico is het ontstaan van druk op leefgebieden
van beschermde soorten door verdichting (woningbouw en bedrijvigheid). Daarnaast kunnen leefgebieden
verstoord worden door het realiseren van recreatie- en sportmogelijkheden in groengebieden. Ook kan ver-
storing van leefgebieden optreden door de energietransitie. Kansen voor leefgebieden van beschermde
soorten zijn gerelateerd aan een toename van groen, de inzet op ecologische oevers en het versterken van
groenstructuren.
Ten aanzien van beoordelingsaspect Natura 2000-gebieden geldt dat risico’s gerelateerd zijn aan een toe-
name van stikstofdepositie als gevolg van een toename van verkeersbewegingen door verdichting (woning-
bouw en bedrijvigheid) en de mogelijke aanvaringsslachtoffers onder vogels. Daarnaast is er kans op ver-
sterking van Natura 2000-gebieden door de inzet op uitbreiding groenstructuren in de nabijheid van Natura
2000-gebieden (Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein). Ook is er kans op minder
stikstofdepositie door het inzetten op OV. Echter, hier is wel de vraag in hoeverre het autoverkeer afneemt.
Ten aanzien van beoordelingsaspect archeologisch erfgoed geldt dat risico’s gerelateerd zijn aan:
      • Mogelijke verstoring van archeologische waarden bij verdichting (woningbouw en bedrijvigheid);
      • Verstoring van archeologisch erfgoed door de aanleg van infrastructuur voor de energietransitie.
5.2.5       Overallbeeld in relatie tot kwaliteitsniveaus bij autonome ontwikkeling
In de ‘Foto van de leefomgeving’ zijn de kwaliteitsniveaus van de beoordelingsaspecten bij autonome ont-
wikkeling in 2030 in beeld gebracht. Zoals in hoofdstuk 4 van dit planMER is beschreven, geldt voor een
aantal beoordelingsaspecten dat deze zijn beoordeeld met kwaliteitsniveau ‘oranje’ en er sprake is van een
autonome verslechterende trend. Het is van belang om met beleid deze negatieve trend zo veel als mogelijk
te keren.
Ten aanzien van kwaliteit en kwantiteit werklocaties laat het beleid een verbetering zien ten opzichte van
de autonome situatie. Het is de verwachting dat als gevolg van het creëren van ruimte voor moderne en
innovatieve bedrijvigheid (door slim gebruik te maken van de beschikbare ruimte) zowel de kwaliteit als de
kwantiteit van werklocaties toeneemt. De negatieve trend die waarneembaar is bij landschap en cultureel
erfgoed wordt naar verwachting als gevolg van o.a. verdichting (woningbouw en bedrijvigheid) en energie-
transitie niet gekeerd. Omdat cultuurhistorische waarden in de Omgevingsvisie randvoorwaardelijk zijn ge-
steld bij ruimtelijke ontwikkelingen is het de verwachting dat het cultuurhistorisch erfgoed niet verder ver-
slechtert als gevolg van het beleid.
Wat betreft de beoordelingsaspecten die autonoom reeds een verbetering laten zien geldt dat de Omge-
vingsvisie voor de thema’s klimaatadaptatie, milieukwaliteit, natuur en biodiversiteit, bodem en energie en
grondstoffen meer risico’s op negatieve effecten dan kansen op positieve effecten laat zien. Het risico be-
staat dat de Omgevingsvisie de verbeterende trend zoals deze in de autonome ontwikkeling ingezet wordt
niet doorzet. Het is hiervoor van belang rekening te houden met de aanbevelingen (zie hoofdstuk 7).
Tenslotte geldt voor de overige thema’s (gezondheid, wonen en verstedelijking, sociale samenhang, bereik-
baarheid, werkgelegenheid) dat er meer kansen op positieve effecten dan risico’s op negatieve effecten
gezien worden. De verbeterende trend die autonoom waarneembaar is, zal verder doorgezet worden.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                           BG8638TPRP2008261433    67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                                                            Open
5.3         Mate van doelbereik
5.3.1       Inleiding
De gemeente Gouda heeft vijf integrale opgaven geformuleerd als onderdeel van de Omgevingsvisie (zie
paragraaf 2.3.2). Deze vijf opgaven zijn gekoppeld aan de beoordelingsaspecten van het planMER die een
relatie hebben met de opgave. De vijf opgaven en de relevante beoordelingsaspecten zijn weergeven in
onderstaande tabel. Vervolgens is op basis van de bij de beoordelingsaspecten behorende effecten zoals
beschreven in hoofdstuk 5 beoordeeld in hoeverre het te verwachten is dat het nieuwe beleid bijdraagt aan
het halen van de opgaven. Dat is ook weer gedaan in termen van kansen en risico’s. De beoordeling van
doelbereik is opgenomen in bijlage 4.
Tabel 5-1: Goudse opgaven en bijbehorende beoordelingsaspecten
Goudse opgaven                           Gerelateerde beoordelingsaspecten
                                         Voorzieningenniveau, bodemdaling, landschappelijk erfgoed, archeologisch erfgoed, cul-
Doorgeven historisch Gouda
                                         tureel erfgoed, recreatie en toerisme
Duurzaam stedelijk ontwikkelen           Groen- en waterbeleving, woningaanbod en behoefte, duurzame woningen, waterover-
                                         last, hitte, droogte, biodiversiteit (gemeentelijke natuur), beschermde soorten, broeikas-
                                         gassen, grondstoffen en circulariteit
Prettig woon- en leefklimaat bevorderen  Sociale veiligheid, woningaanbod en behoefte, voorzieningenniveau, maatschappelijke
                                         participatie, sociale cohesie in buurten, inclusiviteit, economische zelfredzaamheid
Gezondheid stimuleren                    Gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving, verkeersveiligheid, luchtkwaliteit, geluid, broei-
                                         kasgassen, wandel- en fietsnetwerk, openbaar vervoer, duurzame en slimme mobiliteit
Sterke economie en regionale positie be- Voorzieningenniveau, kwantiteit en kwaliteit werklocaties, werkgelegenheid, kennis en in-
houden                                   novatie, openbaar vervoer
In deze paragraaf worden eerst algemene conclusies getrokken ten aanzien van doelbereik en wordt ver-
volgens het doelbereik per opgave toegelicht.
5.3.2       Algemene conclusies doelbereik
In Figuur 5.12 zijn het aantal kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten weergeven per
opgave uit de Omgevingsvisie. Dit is een cumulatie van kansen en risico’s die geconstateerd zijn voor de
betrokken beoordelingsaspecten per opgave.
Op basis van Figuur 5.12 kunnen de volgende constateringen gedaan worden:
      • Als gevolg van het beleid opgenomen in de Omgevingsvisie is er bij drie van de vijf opgaven over-
          wegend sprake van kansen waardoor gesteld kan worden dat er bijgedragen wordt aan de gefor-
          muleerde opgaven. Bij twee van de vijf opgaven geldt dat er enkel sprake is van kansen, bij drie
          opgave zijn er naast kansen ook risico’s geconstateerd.
      • De opgave met de meeste kansen en risico’s is duurzaam stedelijk ontwikkelen. Hierbij geldt dat er
          (relatief veel) beoordelingsaspecten bij betrokken zijn die in de effectbeoordeling veel kansen of
          risico’s laten zien. Dit betreft onder meer ‘’groen- en waterbeleving’, ‘woningaanbod en behoefte’
          en ‘voorzieningenniveau’ waarbij sprake is van veel kansen op positieve effecten. De beoordelings-
          aspecten die veel risico’s op negatieve effecten laten zien hebben met name betrekking op het
          onder druk staan van biodiversiteit en beschermde soorten, maar ook wateroverlast en hitte.
      • Als gevolg van het nieuwe beleid zoals opgenomen in de Omgevingsvisie is er voor twee van de
          vijf opgaven sprake van meer risico’s op negatieve effecten dan kansen op positieve effecten. Voor
          deze opgaven geldt dat er gekeken dient te worden in hoeverre risico’s gemitigeerd kunnen worden
          zodat opgaven alsnog behaald kunnen worden (zie ook hoofdstuk 7).
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                     BG8638TPRP2008261433            68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                                                        Open
Figuur 5.12: Het aantal kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve effecten per opgave
5.3.3        Doelbereik per opgave
In deze paragraaf is per opgave de mate van doelbereik in beeld gebracht. Hierbij is gebruik gemaakt van
smileys. Deze smileys hebben de volgende betekenis:
☺         Op grond van de effectbeoordeling is overwegend sprake van kansen op positieve effecten, en
          daarmee kans op bijdragen aan het behalen van de opgave.
         Op grond van de effectbeoordeling is overwegend geen sprake van kansen of risico’s (of aantal
          kansen en risico’s zijn overwegend in evenwicht) en daarmee beperkt/geen sprake van kans op het
          behalen van de opgave.
         Op grond van de effectbeoordeling is overwegend sprake van risico’s op negatieve effecten, en
          daarmee risico’s op afbreuk aan de opgave.
Opgemerkt dient te worden dat de gezien de beperkte omvang van de beoordeelde beleidsuitspraken (10)
de verschillen tussen een ☺– of –beoordeling soms erg klein zijn. De beoordeling geeft niet aan of op-
gaven wel of niet gehaald gaan worden. Wel geeft het aan hoe groot de kans is dat er wel of niet wordt
bijgedragen aan de opgaven.
1.    Doorgeven historisch Gouda
                                                   Kwaliteitsniveau                             Omgevingsvisie
Gerelateerde beoordelingsaspecten                                         Autonome trend
                                                   referentiesituatie                                2040
Voorzieningenniveau                                                            ↘                     ☺
Bodemdaling                                                                   ↗                     
Landschappelijk erfgoed                                                       ↘                     
Archeologisch erfgoed                                                         ↘                     
Cultureel erfgoed                                                             ↘                     
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                               BG8638TPRP2008261433      69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                                                                Open
Recreatie en toerisme                                                                      ↗                        
Conclusie doelbereik:
Het nieuwe beleid als onderdeel van de Omgevingsvisie draagt naar verwachting beperkt bij aan het behalen van de opgave ‘door-
geven historisch Gouda’. Er is als gevolg van nieuw beleid sprake van meer risico’s op negatieve effecten dan kansen op positieve
effecten. Van de zes gerelateerde beoordelingsaspecten laten twee beoordelingsaspecten als gevolg van het beleid uit de Omge-
vingsvisie een verdere verslechtering zien ten opzichte van de referentiesituatie, dit betreft landschappelijk erfgoed en archeolo-
gische erfgoed. Beleidsuitspraken die hier aan ten grondslag liggen, zijn gerelateerd aan het clusteren of inbreiden van (moderne)
bedrijvigheid en de inpassing van duurzame energieopwekking. Dit komt met name door de locaties die aangewezen zijn voor
inbreiding of inpassing. Deze locaties zijn aangewezen als zijnde van archeologische of landschappelijke waarde.
De beoordelingsaspecten bodemdaling en recreatie en toerisme laten in de referentiesituatie een verbeterende trend zien. Als
gevolg van het beleid uit de Omgevingsvisie is het niet aannemelijk dat deze verbeterende trend zich doorzet. Dit komt door beleid
gericht op de inbreiding van woningen en bedrijvigheid. Dit zorgt voor een toenemende druk op de bodem wat bodemdaling kan
beïnvloeden. Wat betreft het beoordelingsaspect recreatie en toerisme gaat de Omgevingsvisie niet in op het creëren van banen in
de toeristische sector.
2.     Duurzaam stedelijk ontwikkelen
                                                           Kwaliteitsniveau                                   Omgevingsvisie
Gerelateerde beoordelingsaspecten                                                   Autonome trend
                                                           referentiesituatie                                       2040
Groen- en waterbeleving                                                                    ↗                        ☺
Woningaanbod en behoefte                                                                  =                        ☺
Duurzame woningen                                                                         ↗                        ☺
Wateroverlast                                                                             ↗                        
Hitte                                                                                     ↗                        
Droogte                                                                                   =                        ☺
Biodiversiteit (gemeentelijke natuur)                                                     =                        
Beschermde soorten                                                                         =                        
Broeikasgassen                                                                            ↗                        
Grondstoffen en circulariteit                                                             ↘                        
Conclusie doelbereik:
Het beleid uit de Omgevingsvisie draagt naar verwachting in beperkte mate bij aan de opgave ‘duurzaam stedelijk ontwikkelen’. Er
zijn als gevolg van nieuw beleid meer risico’s op negatieve effecten dan kansen op positieve effecten geconstateerd. Voor vijf van
de tien beoordelingsaspecten leidt de Omgevingsvisie tot een verslechtering ten opzichte van de referentiesituatie. Voor de beoor-
delingsaspecten hitte en wateroverlast geldt dat er sprake is van een kerende trend als gevolg van de Omgevingsvisie. Beleidsuit-
spraken die hiermee samenhangen zijn gericht op inbreiding van woningen en bedrijvigheid. De kans op toename in verhard op-
pervlakte dat samenhangt met inbreiding leidt tot een risico op wateroverlast en hittestress. Ook de beoordelingsaspecten biodiver-
siteit en beschermde soorten laten een verslechtering zien ten opzichte van de referentiesituatie. Naast beleidsuitspraken gericht
op woningbouw en bedrijvigheid vormt ook de inpassing van duurzame energieopwekking hier een risico op een negatief effect
door toenemende druk op leefgebieden van soorten.
3.     Prettig woon- en leefklimaat bevorderen
                                                           Kwaliteitsniveau                                   Omgevingsvisie
Gerelateerde beoordelingsaspecten                                                   Autonome trend
                                                           referentiesituatie                                       2040
Sociale veiligheid                                                                         ↘                        ☺
Woningaanbod en behoefte                                                                  =                        ☺
Voorzieningenniveau                                                                       ↘                        ☺
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                       BG8638TPRP2008261433           70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                                                                 Open
Maatschappelijke participatie                                                            ↘                       
Sociale cohesie in buurten                                                               =                       ☺
Inclusiviteit                                                                            =                       ☺
Economische zelfredzaamheid                                                              ↗                       
Conclusie doelbereik:
Er is sprake van een grote kans dat het beleid uit de Omgevingsvisie bijdraagt aan het behalen van de opgave ‘prettig woon- en
leefklimaat bevorderen’. Er is enkel sprake van kansen op positieve effecten. Voor de beoordelingsaspecten maatschappelijke
participatie en economische zelfredzaamheid geldt dat het nieuwe beleid uit de Omgevingsvisie niet bijdraagt aan deze beoorde-
lingsaspecten.
4.    Gezondheid stimuleren
                                                            Kwaliteitsniveau                                 Omgevingsvisie
Gerelateerde beoordelingsaspecten                                                    Autonome trend
                                                            referentiesituatie                                    2040
Gezonde leefstijl                                                                         ↗                       ☺
Gezonde leefomgeving                                                                     ↗                       ☺
Verkeersveiligheid                                                                       =                       
Luchtkwaliteit                                                                           ↗                       
Geluid                                                                                   =                       
Broeikasgassen                                                                           =                       
Wandel- en fietsnetwerk                                                                  ↗                       ☺
Openbaar vervoer                                                                         ↗                       ☺
Duurzame en slimme mobiliteit                                                            ↗                       ☺
Conclusie doelbereik:
Er is een redelijke kans dat het beleid uit de Omgevingsvisie ten dele bijdraagt aan het behalen van de opgave ‘gezondheid stimu-
leren’. Er is sprake van meer kansen op positieve effecten dan risico’s op negatieve effecten. Beoordelingsaspecten die bijdragen
aan het behalen van de opgave zijn gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving, wandel- en fietsnetwerk, openbaar vervoer en duur-
zame en slimme mobiliteit. Beleidsuitspraken die hieraan bijdragen zijn gericht op het prioriteren van de voetganger en fietser en
het inzetten op mobiliteit (beleidsuitspraken mobiliteitszones, natuur en recreatie, gezondheid bevorderen). Voor de beoordelings-
aspecten verkeersveiligheid, luchtkwaliteit en geluid geldt dat sprake is van een verslechtering als gevolg van het beleid uit de
Omgevingsvisie in vergelijking met de referentiesituatie. Dit hangt met name samen met inbreiding van woningbouw en bedrijvigheid
en gerelateerde toename in verkeersbewegingen die hiermee samenhangen (zowel transportbewegingen als personenvervoer).
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                       BG8638TPRP2008261433          71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                                                               Open
5.    Sterke economie en regionale positie behouden
                                                          Kwaliteitsniveau                                   Omgevingsvisie
Gerelateerde beoordelingsaspecten                                                 Autonome trend
                                                          referentiesituatie                                     2040
Voorzieningenniveau                                                                     ↘                        ☺
Kwantiteit en kwaliteit werklocaties                                                   ↗                        ☺
Werkgelegenheid                                                                        ↗                        ☺
Kennis en innovatie                                                                    ↗                        ☺
Openbaar vervoer                                                                       ↗                        ☺
Conclusie doelbereik:
Het is aannemelijk dat het beleid uit de Omgevingsvisie bijdraagt aan het behalen van de opgave ‘sterke economie en regionale
positie behouden’. Er zijn enkel kansen op positieve effecten geconstateerd als gevolg van het beleid uit de Omgevingsvisie.
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433           72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                                                                                 Open
5.4         Botsproeven
Middels botsproeven zijn de verschillende beleidsuitspraken onderling met elkaar vergeleken. De Omge-
vingsvisie wil de verschillende thema’s in onderlinge samenhang bezien. Om grip te krijgen op de haalbaar-
heid van de doelen zijn de beleidsuitspraken op hoofdlijnen tegenover elkaar gezet en is benoemd of er
sprake is van synergie dan wel mogelijke tegenstrijdigheden. De beleidsuitspraken zijn hieronder met elkaar
vergeleken (Tabel 5-2). Het beleid omvat hoofdzakelijk kansen voor synergie. Er zijn zeven tegenstrijdighe-
den geconstateerd.
Onderstaand zijn per ontwikkelrichting de belangrijkste conclusies opgesomd. Mede op basis hiervan zijn
in de conclusies aanbevelingen gedaan om negatieve effecten bij tegenstrijdigheden te beperken in vooral
de verdere uitwerking van de Omgevingsvisie en bijbehorende instrumenten.
Tabel 5-2: Botsproeven tussen ontwikkelrichtingen
                                                                                                                                                                                                               Duurzame energieopwekking
                                               Slimme groei en functiever-
                                                                                                                                    Groener en klimaatadaptief                         Gezondheid bevorderen                               Passend woningaanbod
                                                                             Vestigingsklimaat   Voorzieningen   Mobiliteitszones                                Natuur en recreatie
                                               andering                                                                                                                                                                                                           Inclusiviteit
                                                        1                      2                   3               4                    5                           6                     7                        8                          9                   10
1   Slimme groei en functieverandering                                       +/-                 +/-               0                +/-                             0                     +                       +                          +                     +
2   Vestigingsklimaat                                                                             +                0                +/-                             0                     0                       +                           0                     0
3   Voorzieningen                                                                                                  0                    0                           0                     0                        0                          0                     0
4   Mobiliteitszones                                                                                                                    0                           0                     +                        0                          0                     0
5   Groener en klimaatadaptief Gouda                                                                                                                               +                      +                        0                          0                     0
6   Natuur en recreatie                                                                                                                                                                   +                        0                          0                     0
7   Gezondheid bevorderen                                                                                                                                                                                          0                          0                    +
8   Duurzame energieopwekking                                                                                                                                                                                                                 0                     0
9   Passend woningaanbod                                                                                                                                                                                                                                            0
10 Inclusiviteit
Legenda
      +        Kansen op synergie
       -       Risico op tegenstrijdigheden
      +/-      Zowel kansen op synergie als risico’s op tegenstrijdigheden
      0        Geen effectrelatie voorzien
Zoals in bijlage 4 zichtbaar is, omvat het beleid hoofdzakelijk kansen voor synergie. Er zijn vier tegenstrij-
digheden geconstateerd (zie aantal -en in Tabel 5-2). Onderstaand volgt per ontwikkelrichting een korte
samenvatting. Figuur 5.13 geeft het totaalbeeld van de risico’s op conflicten en kansen op synergie per be-
leidsuitspraak.
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                                                                                                                    BG8638TPRP2008261433                                                                       73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Figuur 5.13: Botsproeven beleidsuitspraken
Slimme groei en functieverandering
Inbreiding en transformatie naar nieuwe functies zoals woningen, groen en bedrijvigheid genereren veel
kansen op synergie, maar ook een aantal risico’s op tegenstrijdigheden. Er zijn kansen voor versterking van
het vestigingsklimaat door de menging van woningen en bedrijvigheid in transitiegebieden en het creëren
van een woon-werk klimaat door de ontwikkeling van een campus. Daarnaast is er bij de transformatieop-
gave ruimte om verschillende aspecten mee te nemen in de ontwikkeling: klimaatadaptatie, bevordering
van de gezondheid, zonne-energie op daken, passend woningaanbod en ontmoetingsplekken. Mogelijke
tegenstrijdigheden betreffen conflicterende ruimteclaims met andere ruimtelijke ontwikkelingen, zoals groen
(klimaatadaptatie) en voorzieningen. Ook is er kans op een conflicterende ruimteclaim met bedrijventerrein,
omdat een deel van het beoogde transitiegebied zich bevindt ter hoogte van bestaande bedrijventerreinen.
Vestigingsklimaat
Versterking van het vestigingsklimaat genereert vier kansen op synergie en twee risico’s op tegenstrijdig-
heden. Bij herontwikkeling ontstaan kansen voor een goede menging van wonen en werken. Het vestigings-
klimaat kan versterkt worden door onderwijsinstelling te vestigen in gebieden met bedrijvigheid. Ook zijn er
kansen om klimaatadaptatie en duurzame energieopwekking mee te nemen bij herontwikkelingen en bij de
bouw van nieuwe bedrijfspanden. Mogelijke tegenstrijdigheden zijn conflicterende ruimteclaims. Verdichting
van bedrijventerreinen kan strijdig zijn met een groene, klimaatadaptieve openbare ruimte. Bovendien zijn
bestaande bedrijventerreinen aangemerkt als transitiegebied voor o.a. woningbouw.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                        BG8638TPRP2008261433     74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Voorzieningen
De ontwikkeling van een campus met hoger onderwijs biedt kansen voor versterking van het vestigingskli-
maat door onderwijsinstellingen te vestigen in gebieden met bedrijvigheid. Ook kan in combinatie met ver-
dichting het woon-werkklimaat versterkt worden. Een campus voor hoger onderwijs draagt bij aan het cre-
eren van een hoog stedelijk gemengd milieu. Hier zit wel ook het risico op mogelijke conflicterende ruimte-
claims met woningen.
Mobiliteitszones
Het verbeteren van het openbaar vervoer in de wijk Westergouwe biedt kans op activering en de bevorde-
ring van de gezondheid, door beweging van en naar OV-punten.
Groener en klimaatadaptief Gouda
Het vergroenen en klimaatadaptief inrichten van Gouda genereert een aantal kansen op synergie en een
paar risico’s op strijdigheid. Het biedt kansen voor een klimaatadaptieve inrichting bij herontwikkeling en
verdichting van bedrijventerreinen en woongebieden. Het kan ook de groenstructuur versterken (en daar-
mee de biodiversiteit vergroten) door toevoeging van groen en de aanleg van ecologische oevers en de
inzet op ecologisch beheer. Ook is er een kans op de bevordering van gezondheid indien de nieuwe groen-
structuren ook toegankelijk zijn voor sport en recreatie. Mogelijke tegenstrijdigheden van vergroenen zijn
conflicterende ruimteclaims bij verdichting.
Natuur en recreatie
Het structureel doorvoeren van het ecologisch beheer van o.a. bermen en de aanleg van ecologische oe-
vers biedt kansen voor een klimaatadaptieve inrichting. De groenstructuur kan versterkt worden en de bio-
diversiteit worden vergroot. Ook het bevorderen van natuur en recreatie kan bijdragen aan een sterkere
groenstructuur.
Gezondheid bevorderen
De beleidsuitspraak over het bevorderen van de gezondheid heeft vijf kansen op synergie en slechts één
risico op strijdigheid. Door het verbeteren van het OV in de wijk Westergouwe is er kans op bevordering van
de gezondheid door beweging van en naar OV-punten (activering). Het versterken van groenstructuren en
natuur door het toevoegen van groen kan de gezondheid versterken, indien het nieuwe groen ook toegan-
kelijk is voor sport en recreatie. Daarnaast kan inclusiviteit de gezondheid bevorderen door ontmoetingen
te stimuleren (activering) en de openbare ruimte toegankelijker te maken.
Duurzame energieopwekking
Bij het verdichten van bedrijventerreinen en de spoorzone met woningbouw is er mogelijk kans op verster-
king door nieuwbouw te combineren met zonnepanelen op daken. Dit biedt kansen voor versterking.
Passend woningaanbod
Stedelijke herontwikkeling biedt kansen om woningaanbod passend te maken.
Inclusiviteit
Stedelijke herontwikkeling biedt de kans om ontmoetingsplekken en buurtpleinen te realiseren om de in-
clusiviteit te vergroten. Het toegankelijk maken van de openbare ruimte voor een ieder kan ontmoetingen
in de openbare ruimte stimuleren en zo bijdragen aan bevordering van de gezondheid.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433    75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                                                   Open
6           Passende beoordeling Natura 2000-gebieden
Omdat het op voorhand niet is uitgesloten dat het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie een (significant)
negatief effect veroorzaakt op Natura 2000-gebieden is een passende beoordeling opgesteld. Deze is on-
derdeel van dit planMER en opgenomen in bijlage 2. In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste conclusies sa-
mengevat. Voor nadere toelichting wordt verwezen naar bijlage 2.
Voor Natura 2000-gebieden die binnen een straal van 10 kilometer van het plangebied liggen, kan op
voorhand niet worden uitgesloten dat er negatieven effecten kunnen optreden. Hierdoor zijn in de pas-
sende beoordeling de effecten op 2 Natura 2000-gebieden beoordeeld: Broekvelden, Vettenbroek & Pol-
der Stein (aangrenzend aan de gemeentegrens) en Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (op circa 8 kilome-
ter van de gemeentegrens).
Enkele beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie kunnen een risico hebben op significant negatieve effec-
ten binnen Natura 2000-gebieden. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Bij de verdere uitwerking
van het nieuwe beleid moet integraal aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde
milieudruk binnen Natura 2000-gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een ontwik-
keling zo in te steken dat ook maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij de
ontwikkeling (interne saldering) kan een significant negatief effect voorkomen worden. Ook is aandacht
nodig voor de uitwerking van de opgave om duurzame energie op te wekken. Aanvaringsslachtoffers onder
vogels van omliggende Natura 2000-gebieden, zoals Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein kan een
risico op significant negatieve effecten veroorzaken. Dit is echter met een doordachte locatieafweging, op-
stelling en eventueel stilstandvoorziening te voorkomen. Daarmee zijn de getoetste beleidsuitspraken uit de
Omgevingsvisie in principe uitvoerbaar in het kader van de Wet natuurbescherming (onderdeel Natura
2000).
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433     76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                                                               Open
Tabel 6-1 Beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie met een risico op een significant negatief effect
                                                                               Aandachtpunten bij nadere uitwer-
                                                     Risico’s op negatief                                                 Eindbeoorde-
Nr    Wat         Invloed op Natura 2000                                       king
                                                     effect                                                               ling
                                                                               beleid (mitigatie)
                                                            Florerende stad
                  Er kan sprake zijn van een toe- Ja, klein risico op signi-
                  name in stikstofdepositie als ge-    ficant negatief effect Ontsluit het gebied zo veel als mogelijk
      Slimme
                  volg van een verkeersaantrek-       door stikstofdepositie op (snel)fietsroutes en OV, zodat er zo (Significant) ne-
      groei en
  1               kende werking. Het Natura 2000- op Nieuwkoopse Plas- min mogelijk toename plaatsvindt van gatief effect is
      functiever-
                  gebied Nieuwkoopse Plassen &        sen & De Haeck van- het aantal vervoers-bewegingen met de te voorkomen.
      anderingen
                  De Haeck is gevoelig voor stik-     wege de relatief grote auto.
                  stofdepositie.                              afstand.
                                                                               Bij de uitwerking van dit beleid moet kri-
                                                                               tisch gekeken worden naar de ligging,
                  Door uitbreiding bedrijventerrein
                                                                               ontsluitings-routes en type bedrijvigheid
                  mogelijk een toename in stikstof- Ja, groot risico op signi-
                                                                               om zo de invloed op het Natura 2000-
                  depositie (o.a. als gevolg van ver- ficant negatief effect                                              (Significant) ne-
      Vestigings-                                                              gebied zoveel mogelijk te beperken.
  2               keers-aantrekkende werking). Het door stikstofdepositie                                                 gatief effect is
      klimaat                                                                  Saldering met ander beleid voorkomt
                  Natura 2000-gebied Nieuw-           op Nieuwkoopse Plas-                                                te voorkomen.
                                                                               mogelijk een toename aan stikstofdepo-
                  koopse Plassen & De Haeck is            sen & De Haeck.
                                                                               sitie. Een andere optie is extern salde-
                  gevoelig voor stikstofdepositie.
                                                                               ren met andere stikstofbronnen zoals
                                                                               veehouderijen.
                                                            Energietransitie
                  Er kan sprake zijn van verstoring
                  en aanvaringsslachtoffers onder Ja, groot risico op signi-
                                                                               Onderzoek naar de vliegbewegingen
                  met name vogels nabij het Natura ficant negatief effect
                                                                               van vogels is nodig. Op basis daarvan
                  2000-gebied Broekvelden, Vet- door verstoring en aan-
      Duurzame                                                                 moet een zorgvuldige locatiekeuze en (Significant) ne-
                  tenbroek & Polder Stein en in      varingsslachtoffers on-
  8 energieop-                                                                 keuze voor aantal/typen windturbines       gatief effect is
                  mindere mate nabij Nieuwkoopse der met name vogels
      wekking                                                                  gebaseerd worden. Aanvaringsslachtof- te voorkomen.
                  plassen & De Haeck. Energie op- nabij Broekvelden, Vet-
                                                                               fers kunnen daarnaast voorkomen wor-
                  wek door zon-op-dak heeft geen         tenbroek & Polder
                                                                               den door stilstandvoorzieningen.
                  invloed op Natura 2000-gebie-                Stein.
                  den.
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638TPRP2008261433              77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                                                               Open
7            Conclusies, aandachtspunten en aanbevelingen
De ‘Foto van de leefomgeving’ beschrijft de referentiesituatie van beoordelingsaspecten opgenomen in dit
planMER. Meerdere beoordelingsaspecten scoren in de referentiesituatie niet voldoende. Voorbeelden van
beoordelingsaspecten zijn kwaliteit en kwantiteit werklocaties en cultuurhistorisch erfgoed. Er zijn echter
ook veel beoordelingsaspecten waar een verbeterende trend te zien is, veelal als gevolg van reeds ingezet
beleid (bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid en klimaatadaptatie).
De Omgevingsvisie kent op de meeste thema’s nieuw beleid waarmee getracht wordt de referentiesituatie te beschermen of te ver-
beteren. Dit uit zich in kansen op positieve effecten op verschillende beoordelingsaspecten (zie groene pijlen
8 september 2021         PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                    BG8638TPRP2008261433     78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Figuur 7.1). Als gevolg van het beleid opgenomen in de Omgevingsvisie wordt overwegend positief bijge-
dragen aan drie van de vijf hoofddoelen, dit zijn prettig woon- en leefklimaat bevorderen, gezondheid sti-
muleren en sterke economie en regionale positie behouden. Voor de overige twee hoofddoelen (duurzaam
stedelijk ontwikkelen en doorgeven historisch Gouda) en geldt ook hier sprake is van kansen op positieve
effecten maar daarnaast ook substantieel veel risico’s op negatieve effecten.
Een belangrijke kanttekening is dat de Omgevingsvisie beleid op hoofdlijnen formuleert. De effecten zijn
mede afhankelijk van de manier waarop dit beleid uiteindelijk wordt uitgewerkt. Om dat met zo weinig mo-
gelijk negatieve effecten te kunnen laten gebeuren zijn goede stedenbouwkundige analyses en gebiedspro-
gramma’s nodig, mede als onderbouwing van het omgevingsplan.
Enkele beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie kunnen daarnaast een risico hebben op significant nega-
tieve effecten binnen Natura 2000-gebieden. Bij de verdere uitwerking van het nieuwe beleid moet integraal
aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde milieudruk binnen Natura 2000-
gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een ontwikkeling zo in te steken dat ook
maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij de ontwikkeling (interne saldering)
kan een significant negatief effect voorkomen worden. Daarmee zijn de getoetste beleidsuitspraken uit de
Omgevingsvisie in principe uitvoerbaar in het kader van de Wet natuurbescherming (onderdeel Natura
2000-gebieden).
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433   79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 7.1 Rad van de leefomgeving met effecten beleidsuitspraken
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                 BG8638TPRP2008261433 80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                                                Open
Aan      de      andere  kant  zijn  er   ook   diverse risico’s geconstateerd    (zie rode  pijlen
8 september 2021     PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                 BG8638TPRP2008261433    81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                                                               Open
Figuur 7.1). De risico’s hangen voornamelijk samen met mogelijke negatieve effecten op natuur en biodi-
versiteit, milieukwaliteit, klimaatadaptatie en energie en grondstoffen. Hiervoor zijn diverse aandachtpunten
en aanbevelingen geformuleerd die kunnen worden meegenomen bij het verder aanscherpen van de Om-
gevingsvisie, dan wel bij de uitwerking in het Omgevingsplan of Omgevingsprogramma. In onderstaande
Tabel 7-1 zijn de aandachtspunten en aanbevelingen weergegeven, ook wel mitigerende maatregelen. In
figuur 7-2 is op kaart geduid waar de gerelateerde kansen en risico’s voornamelijk ruimtelijk neerslaan. De
nummers in figuur 7-2 corresponderen met de nummers in tabel 7-1.
Tabel 7-1: Aanbevelingen/mitigerende maatregelen vanuit planMER
                                                                                                              Waar verwerkt/meegeno-
                                                                   Mitigerende maatregel (aandachts-         men? (genoemde paragra-
      Beleidsuitspraak            Kans, risico en/of effect
                                                                        punten en aanbevelingen)              ven betreffen de paragra-
                                                                                                             ven in de Omgevingsvisie)
                                                                1: Houdt bij herontwikkeling in het stede-
                                                                                                            1: Dit heeft (meer) aandacht
                                                                lijk gebied rekening met voldoende
                                                                                                            gekregen in §7.3 van de vi-
                                                                maatregelen voor afvoer van water en
                                                                                                            sie, in een nieuwe sub-para-
                                                                vergroening (bv groene daken, aanplant
                                                                                                            graaf over water
                                                                bomen, ed).
                                                                                                            2: Dit kan worden meegeno-
                                                                2: Daarnaast kunnen er bouweisen ge-
                             1. Klimaatadaptatie: Als gevolg                                                men in de nader op te stellen
                                                                steld worden aan nieuwbouw, deze kun-
                             van verdichting kan hittestress en                                             Omgevingsplannen (maar is
                                                                nen opgenomen worden in de vergun-
                             wateroverlast ontstaan en nemen                                                te gedetailleerd voor de Om-
                                                                ningseisen.
                             de gevolgen bij een eventuele                                                  gevingsvisie)
                                                                3: Door gebouwen op een bepaalde ma-
                             overstroming toe.                                                              3: Is als aandachtspunt op-
                                                                nier te ontwerpen kan er bijvoorbeeld
                                                                                                            genomen in §7.3 van de vi-
                                                                meer wind het gebied in wat een verkoe-
                                                                                                            sie en kan in Omgevings-
                                                                lend effect heeft of kunnen gebouwen
                                                                                                            plannen of het programma
                                                                op een natuurlijke manier gekoeld wor-
                                                                                                            klimaatadaptatie nader wor-
                                                                den.
                                                                                                            den uitgewerkt
                                                                4: Autonoom wordt er door de gemeente
                                                                                                            4: Klopt, en dit stond reeds
                                                                reeds ingezet op een te hanteren groen-
                                                                                                            in §7.3
                                                                norm van 15% bij nieuwbouw (zie par
                                                                3.3. Foto van de leefomgeving).
                             2. Milieukwaliteit: Als gevolg                                                 Dit staat reeds in §7.2 van
‘’Slimme groei en functie-
                             van verdichting met woningen en    Stimuleer het gebruik van OV en stil ver- de visie en is de essentie
verandering’’ (nr. 1) en
                             bedrijven ontstaat een toename     voer (fiets, e-bike) en zet in op een auto- van de transitie-strategie:
‘’vestigingsklimaat’ (nr. 2)
                             van verkeer. Dit heeft een nega-   luw/lage parkeernorm om autogebruik te meer OV, dus verdichting en
                             tieve weerslag op luchtkwaliteit   verminderen. In de Omgevingsvisie           transitie bij voorkeur rondom
                             en geluidhinder. Als gevolg van    wordt reeds ingezet op e-hubs. Focus OV-knopen (CS, Goverwelle
                             inbreiding ter hoogte van het      hierbij op de locaties waar verdichting en grotere buslijnen)
                             spoor kan de mate van trillings-   verwacht wordt.
                             hinder toenemen.
                             3. Natuur en biodiversiteit:
                             Toename van woningen en be-
                             drijven gaat als gevolg van een Een natuurinclusieve uitwerking van dit
                             verkeersaantrekkende werking beleid, waarbij verblijfplaatsen en leef-         In §7.3 van de visie is (nu
                             veelal gepaard met een toename gebieden worden gerealiseerd biedt              nog meer) aandacht besteed
                             van stikstofdepositie. Natura      kansen voor soorten van stedelijk ge-       aan dit onderwerp: groener
                             2000-gebied Nieuwkoopse Plas- bied. Ook de inrichting en het beheer            maken van de bestaande
                             sen & De Haeck is zeer gevoelig van groene gebieden dient hierbij be-          verstedelijkte gebieden,
                             voor stikstofdepositie. Als gevolg trokken te worden.                          groen houden van groenge-
                             van de beoogde inbreiding is de Om de gevolgen van stikstofdepositie te        bieden, natuurvriendelijk be-
                             toename van woningen echter re- beperken of op te heffen liggen de             heer van groen etc.
                             latief beperkt in omvang. Verdich- grootste kansen in interne/externe sal-
                             ting in het stedelijk gebied gene- dering met andere stikstofbronnen.
                             reert risico’s voor beschermde
                             soorten zoals gebouwbewonende
8 september 2021        PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638TPRP2008261433              82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                                                         Open
                                                                                                       Waar verwerkt/meegeno-
                                                            Mitigerende maatregel (aandachts-         men? (genoemde paragra-
     Beleidsuitspraak        Kans, risico en/of effect
                                                                 punten en aanbevelingen)              ven betreffen de paragra-
                                                                                                      ven in de Omgevingsvisie)
                        vogels en vleermuizen en biodi-
                        versiteit in zijn algemeenheid
                        door het verdwijnen van groene
                        elementen.
                                                                                                     1: Heeft aandacht in §7.1, en
                                                                                                     kan in Omgevingsplannen of
                                                          1: Randvoorwaarden stellen aan de          programma versnelling wo-
                                                          ruimtelijke kwaliteit van moderne en in- ningbouw (in bijv. vorm van
                                                          novatieve bedrijventerreinen, zodat be- ‘kavelpaspoort’ of beeldkwa-
                                                          staande landschappelijke en cultuurhis- liteitsplan) nader, en speci-
                                                          torische waarden (zoals bijvoorbeeld erf- fiek per locatie, worden uit-
                        4. Cultuurhistorisch erfgoed: goed) zo min mogelijk worden aange- gewerkt.
                        Risico op mogelijke verstoring    tast.                                      2: Dit is reeds onderdeel van
                        van archeologische waarden bij 2: Om behoud van archeologische waar- het bestaande beleid. In de
                        verdichting. Kans op versterking den in situ (in de bodem) te garanderen Omgevingsvisie is aangege-
                        van cultuurhistorische waarden is er op voorhand meer archeologisch ven dat een integrale Bo-
                        doordat dit randvoorwaardelijk is onderzoek nodig en mogelijk opgravin- demvisie meerwaarde zou
                        voor hoogwaardig gemengd ste- gen (ex situ) om archeologische waar- hebben (de uitwerking daar-
                        delijk milieu.                    den te behouden.                           van valt buiten de reikwijdte
                                                          3: Door archeologisch onderzoek op         van de Omgevingsvisie)
                                                          voorhand een vast onderdeel te laten       3: Dit is inderdaad het voor-
                                                          zijn (voor besluitvorming) kunnen arche- stel dat wordt gedaan in
                                                          ologische waarden zoveel mogelijk be- §7.3, door tijdig en integraal
                                                          houden blijven.                            bodem (in al z’n aspecten)
                                                                                                     bij planvoorbereiding te be-
                                                                                                     trekken.
                                                          1: Stimuleer het gebruik van OV en stil
                                                                                                     1: Stimuleren van OV en
                                                          vervoer (fiets, e-bike) en zet in op een
                                                                                                     fiets maakt reeds deel uit
                                                          autoluw/lage parkeernorm om autoge-
                                                                                                     van de mobiliteitsstrategie
                                                          bruik te verminderen.
                                                                                                     (o.a. verdichten rondom sta-
                                                          2: Toename van energieverbruik kan
                                                                                                     tions, STOMP en aanleg
                                                          voorkomen worden door concrete voor-
                                                                                                     eHubs etc. (zie §7.2 Omge-
                                                          waarden en eisen aan nieuwe kantoren,
                                                                                                     vingsvisie)
                                                          voorzieningen en woningen te verbinden
                                                                                                     2: Dit is bestaand (rijks-)be-
                        5. Energie en grondstoffen:       op het gebied van energiezuinig bou-
                                                                                                     leid / BENG en wordt der-
                        Risico op toename van uitstoot wen.
                                                                                                     halve meegenomen bij uit-
                        broeikasgassen als gevolg van 3: De Omgevingsvisie gaat beperkt in op
                                                                                                     werking van het beleid.
                        toename auto en transportbewe- afvalscheiding. Om een toename van de
                                                                                                     3: Dit is toegevoegd in de
                        gingen en gebouwen. Risico op hoeveelheid (rest)afval te voorkomen
                                                                                                     Omgevingsvisie bij o.a. nut
                        toename energieverbruik en rest- kunnen aan de voorkant randvoorwaar-
                                                                                                     en noodzaak van een inte-
                        afval door toename van bedrijvig- den gesteld worden. Bv. het opnemen
                                                                                                     grale bodemvisie/ -aanpak
                        heid en toename gebouwen.         van randvoorwaarden in de verordening
                                                                                                     (in §7.3). Ook in §5.2,
                                                          zoals circulair inkopen en het stellen van
                                                                                                     rondom Duurzame steden-
                                                          eisen aan horeca (bv t.a.v. het gebruik
                                                                                                     bouw, is (al) aangeven dat
                                                          van herbruikbare materialen of het ge-
                                                                                                     de gemeente streeft naar
                                                          bruik van één type materiaal in pro-
                                                                                                     een zo circulair mogelijke
                                                          ducten zodat scheiding niet nodig is).
                                                                                                     economie en bouwwijze.
                                                          Aan de achterkant kan de gemeente in-
                                                          vloed uitoefenen door afvalinzameling te
                                                          bundelen en daar eisen aan te stellen.
                        6. Veiligheid: Risico op afname Om verslechtering van de verkeersvei-        De strategie van het VCP
                        verkeersveiligheid door toename ligheid te voorkomen kunnen mitige-          wordt gevolgd en overgeno-
                        verkeersbewegingen als gevolg rende maatregelen getroffen worden.            men in de Omgevingsvisie
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                      BG8638TPRP2008261433             83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                                                          Open
                                                                                                       Waar verwerkt/meegeno-
                                                              Mitigerende maatregel (aandachts-       men? (genoemde paragra-
     Beleidsuitspraak        Kans, risico en/of effect
                                                                   punten en aanbevelingen)            ven betreffen de paragra-
                                                                                                      ven in de Omgevingsvisie)
                        van woningbouw en bedrijvig-        Hierbij valt te denken aan het duidelijk (zie o.a. §7.2). Nadere uit-
                        heid. Risico omgevingsveiligheid scheiden van langzaam verkeer van ge-       werking vindt plaats in het
                        door toename kwetsbare gebou- motoriseerd verkeer om de kans op een          VCP en de Omgevingsplan-
                        wen (woningen) in gebieden nabij ongeval tussen deze verkeersdeelne-         nen.
                        het spoor en wegen.                 mers te verkleinen. Daarnaast kan de
                                                            maximale snelheid in woongebieden
                                                            verlaagd worden.
                        7. Wonen en verstedelijken:         Om deze kans te verzilveren dienen
                                                                                                     Dit heeft meer aandacht ge-
                        Kans voor passend woningaan-        voorwaarden gesteld te worden om te
                                                                                                     kregen nu (zie §7.1.1 van de
                        bod; het voorzien in voldoende      voorkomen dat in en nabij de stad enkel
                                                                                                     Omgevingsvisie).
                        sociale en middeldure huurwo-       wordt ingezet op het hogere segment
                        ningen op transformatielocaties     woningen.
                                                                                                     In de Omgevingsvisie wordt
                                                                                                     inderdaad nu slechts deels
                        De inpassing van de windenergieopgave is uitgewerkt in de RES 1.0. De ingegaan om mogelijkheden
                        RES 1.0 wordt gevolgd door een RES 2.0. Gekoppeld aan het RES-traject voor duurzame/ minder ener-
                        wordt mogelijk een planMER opgesteld. Aangezien de effecten van de           gie, i.v.m. het nog lopende
                        windturbines in dit separate traject reeds worden meegenomen heeft ef- RES-traject. Wel is opgeno-
                        fectbeoordeling van deze uitspraak alleen op hoofdlijnen, passend bij het men dat sowieso wordt inge-
                        detailniveau van de visie, plaatsgevonden. Geadviseerd wordt om in het zet op zonnepanelen op m.n.
                        planMER voor de RES een verdere verdieping plaats te laten vinden van daken en zonne- en wind-
                        de effectbeschrijving zoals onderstaand uitgelicht.                          energie-winning langs hoofd-
                                                                                                     infra (A12/A20 en invalswe-
                                                                                                     gen).
                                                            Bij de verdere uitwerking van dit beleid
                                                            in de RES is het nodig om onderzoek uit
                        8.Natuur en biodiversiteit:
                                                            te voeren naar de vliegbewegingen van
Duurzame energieopwek-  Mogelijk risico negatieve effecten
                                                            vogels en vleermuizen en de gevoelig-
king (nr. 8)            Natura 2000-gebied en NNN als
                                                            heden van de weidevogelgebieden en
                        gevolg van aanvaringsslachtof-
                                                            NNN. Op basis daarvan moet een zorg-
                        fers onder vogels. Risico aantas-
                                                            vuldige locatiekeuze en keuze voor aan-
                        ting beschermde soorten en bio-                                              Dit wordt meegenomen in de
                                                            tal/typen windturbines gebaseerd wor-
                        diversiteit (vleermuizen en vo-                                              planMER van de RES en in
                                                            den. Aanvaringsslachtoffers kunnen
                        gels).                                                                       de uitwerking van de omge-
                                                            daarnaast voorkomen worden door stil-
                                                                                                     vingsplannen. Deze raadge-
                                                            standvoorzieningen.
                                                                                                     vingen zijn toegevoegd aan
                        9.Cultureel erfgoed: Risico op                                               de Omgevingsvisie.
                        aantasting van cultuurhistorisch Houdt bij energietransitie rekening met
                        erfgoed (in binnenstad) door aan- (beschermd) cultureel erfgoed.
                        leg o.a. zonnepanelen op daken.
                        10.Geluid en omgevingsveilig-       Plaats turbines op afstand van gevoelige
                        heid: Risico’s voor geluidshinder   objecten (zoals woningen en locaties
                        en veiligheid als gevolg van blad-  waar vervoer of opslag van gevaarlijke
                        breuk.                              stoffen (b.v. tankstation) plaatsvindt.
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638TPRP2008261433           84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                              Open
Figuur 7.2 Ruimtelijke duiding van belangrijkste kansen en risico’s gerelateerd aan de aanbevelingen
8 september 2021       PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                                      BG8638TPRP2008261433 85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                                                          Open
8           Wat gebeurt er na het planMER?
De nieuwe Omgevingswet stelt monitoring en evaluatie van het beleid verplicht om in beeld te krijgen of de
uitwerking van het beleid daadwerkelijk bijdraagt aan het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving.
Periodiek wordt er middels een terugkoppeling nieuwe input geleverd voor de beleidsontwikkeling wat kan
leiden tot voortzetting of bijsturing van het beleid. Door monitoring en evaluatie ontstaat een gesloten be-
leidscyclus. Onderstaande figuur geeft de beleidscyclus weer. Deze beleidscyclus werkt als volgt.
      5) In de beleidsontwikkeling wordt de Omgevingsvisie opgesteld, deze stap wordt met vaststelling
          van de Omgevingsvisie Gouda voltooid;
      6) In de beleidsdoorwerking worden de uitspraken uit de Omgevingsvisie verder geconcretiseerd in
          uitvoeringsprogramma’s en andere instrumenten, zoals omgevingsplannen, dit wordt in paragraaf
          8.1 besproken;
      7) Tijdens de uitvoering worden de concrete besluiten en/of regels en ander instrumentarium toege-
          past;
      8) In de terugkoppeling wordt door monitoring en evaluatie gereflecteerd op behaalde resultaten
          waarna deze op basis van hun betekenis input vormen voor een nieuwe beleidscyclus. Hier gaat
          paragraaf 8.2 dieper op in.
Figuur 8.1 Beleidscyclus [Aandeslagmetdeomgevingswet.nl, 2020]
8.1         Omgevingsplan en omgevingsprogramma’s
De Omgevingsvisie schetst het toekomstbeeld voor Gouda zoals de gemeente dat op dit moment voor ogen
heeft. Het geeft aan welke kansen, opgaven en uitdagingen er voor Gouda liggen, en op welke manier de
gemeente daarmee om wil gaan. Wanneer de Omgevingsvisie door de gemeenteraad is vastgesteld, vormt
de visie het afwegingskader voor verdere uitwerking in plannen en programma’s. In plannen en pro-
gramma’s komt middels duidelijk beschrijvingen naar voren hoe en op welke locaties de ambities vanuit de
Omgevingsvisie concreet uitgevoerd worden. Conclusies, aandachtspunten en aanbevelingen uit dit plan-
MER worden daarin zo veel als mogelijk meegenomen. Omdat de Omgevingsvisie het strategische kader
is voor alle keuzes die de gemeente maakt met betrekking tot de fysieke leefomgeving, kiest ze ervoor om
de visie periodiek van een update te voorzien. Hoe vaak / wanneer deze ‘Omgevingsvisie’ wordt aangepast,
8 september 2021      PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                       BG8638TPRP2008261433     86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                                                   Open
zal afhangen van de noodzaak en wenselijkheid daartoe, maar zal in ieder geval na ca. 6 jaar plaatsvinden,
of zoveel eerder als wenselijk mochten zich grote veranderingen (op onderdelen) hebben voorgedaan.
De uitgangspunten en ontwikkelrichtingen uit de Omgevingsvisie Gouda worden uitgewerkt in omgevings-
plannen (hiervan is Goverwelle de eerste). In omgevingsplannen worden naast de concrete uitwerking van
ambities aangegeven welke activiteiten in de toekomst vergunningsplichtig zijn. De omgevingsplannen vor-
men de basis voor verdere omgevingsprogramma’s.
Een programma volgens de Omgevingswet is een flexibel instrument dat op verschillende manieren kan
worden ingezet:
- Als een thematische of gebiedsgerichte uitwerking van de Omgevingsvisie, waarbij de keuzes voor de
      leefomgeving specifiek voor het thema of gebied worden uitgewerkt;
- Als een actiegericht document waarbij de keuzes voor de leefomgeving worden uitgewerkt in concrete
      stappen, gekoppeld aan een planning en inzet van middelen en instrumenten.
Bij voorkeur bevat een programma beide elementen. Voor de gemeente kunnen meerdere programma’s
worden opgesteld. De gemeente Gouda werkt sinds 2018 aan een aantal thematische en gebiedsgerichte
programma’s dat de bovenstaande elementen bevat. Deze programma’s worden als een nadere uitwer-
king van de Omgevingsvisie gehanteerd:
      • Programma klimaatadaptatie
      • Programma energietransitie
      • Programma Versnelling Woningbouw
Voor een aantal gebieden in de gemeente Gouda zijn al voor de vaststelling van de Omgevingsvisie ge-
biedsuitwerkingen opgesteld. Deze gebiedsuitwerkingen hebben het karakter van een ‘gebiedspro-
gramma’, en ziet de gemeente als nadere uitwerking van de Omgevingsvisie.
      • Ontwikkelstrategie Goudse Poort
      • Ontwikkelperspectief Spoorzone
De programma’s waar de gemeente nu aan werkt beslaan nog niet alle thema’s en deelgebieden die in de
Omgevingsvisie worden behandeld. Op die punten bestaat ruimte om dit in de toekomst naar behoefte in
te vullen.
Met de vertaling van de Omgevingsvisie naar een omgevingsplan en eventuele omgevingsprogramma’s
start de beleidscyclus van de Omgevingswet. Deze beleidscyclus vormt een instrument om de uitvoering
van de Omgevingsvisie volgens een logisch proces te structureren. Figuur 8.1 geeft de beleidscyclus weer.
De strategische cyclus draait om de verbetering van de inhoud van het beleid, in dit geval de Omgevingsvi-
sie, terwijl de operationele beleidscyclus ingaat op de uitvoering van het beleid. De cyclus eindigt met mo-
nitoring waarmee het resultaat van het beleid inzichtelijk gemaakt wordt.
8.2         Onzekerheden en monitoring
De Omgevingsvisie Gouda heeft geen vastgelegde looptijd. De gemeente houdt de visie actueel door
deze na ca. 5 jaar (ca. 1 jaar voorafgaand op mogelijke actualisatie van de Omgevingsvisie) tegen het
licht te houden en zo nodig aan te passen (en waar nodig inclusief planMER). Hierbij wordt ook gekeken
naar de uitvoering via het omgevingsprogramma.
Het monitoringprogramma wordt gebaseerd op het ‘Rad van de leefomgeving’, als onderdeel van de ‘Foto
van de leefomgeving’. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van dezelfde beoordelingsaspecten en bronnen zo-
als bijvoorbeeld de Klimaatmonitor, CBS en PBL (zie bijlage 1). Hierbij worden nieuwe ontwikkelingen ge-
spiegeld tegen de beoordelingsaspecten uit het rad van de leefomgeving om te achterhalen of doelen wor-
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                          BG8638TPRP2008261433      87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                                                      Open
den verwezenlijkt. Hierbij wordt indien mogelijk gefocust op de meest relevante beoordelingsaspecten. In-
dien ontwikkelingen in de kwaliteit van de leefomgeving aanleiding geeft tot het hanteren van andere be-
oordelingscriteria wordt hierop geanticipeerd. Ook wordt gekeken naar beoordelingsaspecten waarmee
wordt gemonitord of de doelen worden verwezenlijkt.
Geadviseerd wordt om de volgende stappen te doorlopen voor het monitorings- en evaluatieprogramma:
      • Stap 1: Welke ontwikkelingen hebben plaats gevonden sinds de vorige check?
      • Stap 2: Vallen de milieugevolgen van deze ontwikkelingen binnen de acceptabel geachte grenzen?
          Hiervoor wordt aangesloten bij de in dit MER beschouwde beoordelingssystematiek.
      • Stap 3: Moeten mitigerende / aanvullende maatregelen worden getroffen om de milieugevolgen
          acceptabel te houden of te krijgen?
      • Stap 4: Zijn de doelen nog realistisch en voldoen de gestelde kaders nog of zijn ze te ruim of juist
          te knellend? Is er aanleiding voor bijstellen van de bestuurlijke aanpak?
      • Stap 5: Geeft het omgevingsplan/omgevingsprogramma aanleiding om de Omgevingsvisie bij te
          stellen?
8 september 2021    PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                            BG8638TPRP2008261433 88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Referenties
Aandeslagmetdeomgevingswet.nl [2020]. Beleidscyclus. Toegankelijk via: https://aandeslagmetdeomge-
vingswet.nl/regelgeving/instrumenten/Omgevingsvisie/Omgevingsvisie/
Gemeente Gouda, 2020. Notitie Reikwijdte en Detailniveau planMER Omgevingsvisie.
Ministerie van LNV, 2014. Effectenindicator Natura 2000-gebieden. Soorten-, habitattypen- en storingsfac-
torenkeuze. Verkregen op: https://www.synbiosys.alterra.nl/bij12/effectenindicatorappl.aspx?subj=effec-
tenmatrix&tab=2
Provincie Zuid-Holland, 2015. Beheerplan Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen en De Haeck. Peri-
ode 2015-2021.
Provincie Zuid-Holland, 2020. Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder
Stein, 2020-2025.
8 september 2021  PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638TPRP2008261433     89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                                                     Open
Begrippenlijst
Begrip                 Betekenis
Archeologie         :  Leer die zich bezighoudt met oudheidkundige zaken.
Autonome ontwikke- :   Op zichzelf staande ontwikkeling die plaats vindt als de voorgenomen activiteit niet wordt uit-
ling                   gevoerd.
Beleidsuitspraak    :  Wijziging ten opzichte van het vigerend beleid zoals vastgelegd wordt in de Omgevingsvisie
Bevoegd gezag       :  Overheidsinstantie die bevoegd is over de voorgenomen activiteit een besluit te nemen.
Bodemkwaliteit      :  Chemische samenstelling van de bodem met name in de context van potentiële verontreini-
                       gingen.
Cultuurhistorie     :  De overblijfselen van de geschiedenis van de door de mens gemaakte en beïnvloede leef-
                       omgeving, zichtbaar in zowel het landschap (structuren) als in de ondergrond (archeolo-
                       gische waarden)
Ecologie            :  Wetenschap van de relaties tussen planten, dieren en hun omgeving.
Emissie             :  Uitstoot van stoffen.
Foto van de leefom- :  Beschrijving van de huidige situatie en autonome ontwikkelingen van de gemeente Alphen
geving                 aan den Rijn
Habitat             :  Standplaats van een organisme. Het gaat hier om de soort specifieke levensruimte van een
                       plant of dier.
m.e.r.              :  (de) Milieueffectenrapportage (de procedure).
Hittestress         :  Stress op het menselijk lichaam veroorzaakt door een periode van uitzonderlijk warm weer
Landschappelijke    :  Beeldbepalende landschappen met eigen kenmerken en kwaliteiten
kwaliteit
Maaiveld            :  Een aanduiding voor de hoogte van het grondoppervlak; het maaiveld wordt meestal uitge-
                       drukt ten opzichte van NAP.
Mitigerende maatre- :  Maatregelen die genomen worden om effecten te beperken.
gelen
NNN                 :  Het Natuurnetwerk Nederland (NNN), voorheen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), is een
                       samenhangend netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden.
MER                 :  (het) Milieueffectrapport.
Referentiesituatie  :  Situatie die als uitgangspunt wordt genomen om het voorgenomen beleid mee te vergelijken.
Thema (‘s)          :  Aspecten waaraan de verschillende alternatieven getoetst worden om een afweging tussen
                       de alternatieven te maken.
8 september 2021   PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA                               BG8638TPRP2008261433        90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                                            Open
Bijlage 1: Foto van de leefomgeving
8 september 2021 PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>RAPPORT
Foto van de leefomgeving Gouda
Achtergronddocument bij het PlanMER Omgevingsvisie
Gouda
Klant:      Gemeente Gouda
Referentie: BG8638TPRP2010131339
Status:     Definitief/1.1
Datum:      8 september 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                                                        Open
                                                                                HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.
                                                                                                     Laan 1914 no.35
                                                                                           3818 EX AMERSFOORT
                                                                                                 Industry & Buildings
                                                                                    Trade register number: 56515154
                                                                                                    +31 88 348 20 00  T
                                                                                                    +31 33 463 36 52  F
                                                                                                     info@rhdhv.com   E
                                                                                             royalhaskoningdhv.com    W
              Titel document: Foto van de leefomgeving Gouda
                    Ondertitel: FvdL planMER Gouda
                   Referentie:  BG8638TPRP2010131339
                       Status:  1.1/Definitief
                       Datum:   28-4-2021
                Projectnaam:    PlanMER Omgevingsvisie Gouda
             Projectnummer:     BG8638
                     Auteur(s): R. Drenth, H. Koedijk, N. van der Smissen
       Gecontroleerd door: Véronique Maronier
                       Datum: 8 september 2021
        Goedgekeurd door: Mariska Ruiter
                       Datum: 8 september 2021
  Classificatie
  Open
Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd.
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document,
anders dan jegens de Opdrachtgever.Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van
HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339            i
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                                               Open
Inhoud
1           Achtergrond en aanpak ‘Foto van de leefomgeving’                     1
1.1         Waarom een ‘Foto van de leefomgeving’?                               1
1.2         Aanpak ‘Foto van de leefomgeving’                                    1
1.3         Vigerend omgevingsbeleid                                             6
2           Foto van de leefomgeving Gouda                                       7
2.1         Rad van de leefomgeving                                              7
2.2         Toelichting rad van de leefomgeving                                  7
3           Gezondheid                                                          14
3.1         Gezonde leefstijl                                                   14
3.2         Gezonde leefomgeving                                                17
3.3         Groen- en waterbeleving                                             19
4           Veiligheid                                                          22
4.1         Omgevingsveiligheid                                                 22
4.2         Sociale veiligheid                                                  28
4.3         Verkeersveiligheid                                                  30
4.4         Bereikbaarheid van hulpdiensten                                     33
5           Wonen en verstedelijking                                            37
5.1         Woningaanbod en behoefte                                            38
5.2         Duurzame woningen                                                   40
5.3         Voorzieningenniveau                                                 43
6           Sociale samenhang                                                   47
6.1         Maatschappelijke participatie                                       47
6.2         Sociale cohesie in buurten                                          50
6.3         Inclusiviteit                                                       51
7           Klimaatadaptatie                                                    55
7.1         Wateroverlast                                                       55
7.2         Hitte                                                               59
7.3         Droogte                                                             62
7.4         Overstroming                                                        64
8           Milieukwaliteit                                                     67
8.1         Luchtkwaliteit                                                      67
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                  BG8638TPRP2010131339 ii
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                                                  Open
8.2         Geluid                                                               71
8.3         Trillingen                                                           75
9           Bodem                                                                78
9.1         Bodemkwaliteit                                                       78
9.2         Ruimtebeslag ondergrond                                              79
9.3         Bodemdaling                                                          80
10          Natuur en biodiversiteit                                             83
10.1        Biodiversiteit (gemeentelijke natuur)                                83
10.2        Beschermde soorten                                                   87
10.3        Natuurnetwerk Nederland                                              89
10.4        Natura 2000-gebieden                                                 91
11          Landschap en cultureel erfgoed                                       94
11.1        Landschappelijk erfgoed                                              94
11.2        Archeologisch erfgoed                                               100
11.3        Cultureel erfgoed                                                   107
12          Energie en grondstoffen                                             113
12.1        Broeikasgassen                                                      113
12.2        Energiebesparing                                                    116
12.3        Duurzame energieopwekking                                           118
12.4        Grondstoffen en circulariteit                                       121
13          Werkgelegenheid                                                     124
13.1        Kwantiteit en kwaliteit werklocaties                                124
13.2        Werkgelegenheid                                                     129
13.3        Economische zelfredzaamheid                                         131
13.4        Kennis en innovatie                                                 133
14          Bereikbaarheid                                                      136
14.1        Autobereikbaarheid                                                  137
14.2        Wandel- en fietsnetwerk                                             140
14.3        Openbaar vervoer                                                    145
14.4        Duurzame en slimme mobiliteit                                       148
15          Toerisme en recreatie                                               150
15.1        Toerisme en recreatie                                               150
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                BG8638TPRP2010131339 iii
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                                    Open
Afkortingen                                                      155
Referenties                                                      156
8 september 2021 FVDL PLANMER GOUDA      BG8638TPRP2010131339 iv
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                                                   Open
1           Achtergrond en aanpak ‘Foto van de leefomgeving’
1.1         Waarom een ‘Foto van de leefomgeving’?
In beeld brengen kwaliteit van de leefomgeving
Als vertrekpunt voor het planMER van de omgevingsvisie van Gouda is een ‘Foto van de leefomgeving’
opgesteld: het beeld hoe de Goudase leefomgeving er nu voor staat. Vervolgens is in beeld gebracht hoe
de leefomgeving zich naar verwachting in de toekomst ontwikkelt (2030-2040). Dit toekomstbeeld is de
autonome ontwikkeling, de verwachte toekomstige situatie bij voortzetting van het huidige beleid, rekening
houdend met autonome trends (bijvoorbeeld klimaatverandering) en al genomen besluiten over ingrepen in
de leefomgeving. Deze autonome ontwikkeling is de referentiesituatie voor het planMER. De mogelijke
effecten van het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie worden in beeld gebracht ten opzichte van deze
referentiesituatie.
De Foto van de leefomgeving laat zien bij welke leefomgevingsaspecten er nu, en in de toekomst,
problemen en knelpunten optreden en welke autonome trends er daarin te verwachten zijn. Zo brengt het
in beeld wat de kwaliteit is van de verschillende aspecten van de Goudase leefomgeving. Hiermee kan de
Foto van de leefomgeving bijdragen aan het aanscherpen van de Omgevingsvisie en het maken van keuzes
voor nieuw strategisch beleid. In de Foto van leefomgeving wordt de leefomgeving beschreven aan de hand
van de thema’s en indicatoren uit het beoordelingskader van het planMER.
Basis voor effectbeoordeling planMER
De referentiesituatie vormt het vertrekpunt voor de effectbeoordeling in het planMER. Effecten van nieuw
beleid worden in termen van kansen op positieve effecten en risico’s op negatieve beschouwd ten opzichte
van de referentiesituatie. Zo ontstaat een beeld van de te verwachten impact van het nieuwe beleid, inclusief
mate van invloed dat het nieuwe (strategische) beleid heeft op autonome trends en ontwikkelingen ten
opzichte van het bestaande beleid. In het planMER wordt een samenvatting opgenomen van de ‘Foto van
de leefomgeving’.
Basis voor monitoring
Gezien de onzekerheid over de wijze waarop het beleid uiteindelijk wordt uitgevoerd én onzekerheid over
de implicaties die het beleid op lange termijn heeft voor de fysieke leefomgeving, is het belangrijk om
gedurende de uitvoering van het beleid met monitoring ‘vinger aan de pols te houden’. Ook voor deze
monitoring is het belangrijk om een beeld te hebben van de uitgangssituatie waartegen autonome
ontwikkelingen en het optreden van effecten, kansen en risico’s kunnen worden afgezet. Deze beschrijving
van de ‘Foto van de leefomgeving’ biedt daarom ook een basis voor toekomstige monitoring.
1.2         Aanpak ‘Foto van de leefomgeving’
1.2.1       De basis: beoordelingskader planMER
De kwaliteiten van de leefomgeving en de effecten van de Omgevingsvisie worden in beeld gebracht aan
de hand van het beoordelingskader (zie figuur 1.1). Het beoordelingskader volgt de brede en integrale
benadering uit de Omgevingswet [Aan de slag met de Omgevingswet, 2019]. Dit betekent dat het
beoordelingskader naast de thema’s binnen de fysieke leefomgeving ook sociale en economische thema’s
bevat. Met een dergelijk breed beoordelingskader kan het planMER daadwerkelijk bijdragen aan een goede
weging van alle relevante belangen in de Omgevingsvisie van de gemeente Gouda.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Het beoordelingskader is het resultaat van een analyse van opgaven in de fysieke leefomgeving en
afstemming met het proces van raadpleging over de beoogde reikwijdte en detailniveau van het planMER.
Het beoordelingskader is gaandeweg binnen de procesaanpak van het planMER verder aangescherpt ten
opzichte van de Notitie Reikwijdte en Detailniveau, waarbij sommige indicatoren zijn opgesplitst of
samengenomen. In het voorliggende rapport wordt per hoofdstuk een thema beschreven, met daarbij de
indicatoren en onderbouwing bij toegekende kwaliteitsniveaus, de daarbij gehanteerde werkwijze en
bronnen.
Figuur 1.1: Beoordelingskader uit OER Omgevingsvisie Gouda
De resultaten van de Foto van de leefomgeving worden visueel weergegeven in het ‘Rad van de
leefomgeving’, zie hoofdstuk 2. In het ‘Rad van de leefomgeving’ zijn van alle thema’s en indicatoren de
kwaliteitsniveaus weergegeven. Het verschil tussen de referentiesituatie en de huidige situatie geeft weer
in hoeverre er sprake is van een negatieve of positieve autonome trend voor de verschillende indicatoren.
De kwaliteitsniveaus zijn per indicator bepaald aan de hand van de definitie en de gehanteerde schaallat
voor de waardering van de huidige en autonome situatie, zoals hierna omschreven.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                              Open
1.2.2         Aanpak beoordeling kwaliteiten van de leefomgeving
Definitie beoordelingsaspecten
Belangrijk bij de waardering van de kwaliteit van de leefomgeving aan de hand van de beoordelingsaspecten
is de navolgbaarheid en reproduceerbaarheid van leefomgevingskwaliteiten. De definitie van de
beoordelingsaspecten is gebaseerd op de beschikbare informatie in de huidige situatie en autonome
ontwikkeling (2030, aangevuld met een doorkijk naar 2040), de (milieu)wetgeving, het beleid en
deskundigenoordeel o.b.v. tijdreeksen (ontwikkelingen van de indicator over de afgelopen tijd) en
geografische vergelijkingen (bijvoorbeeld landelijk gemiddelde cijfers en trends). Per beoordelingsaspect is
een beoordelingscriterium gedefinieerd. Voor de invulling van het beoordelingscriterium kunnen meerdere
indicatoren gebruikt zijn.
Voorbeeld beoordelingsaspect, -criterium en indicatoren
Binnen het thema ‘Gezondheid’ is één van de beoordelingsaspecten ‘Gezonde leefstijl en leefomgeving’. Het beoordelingscriterium
daarbij is de mate van een gezonde leefstijl en de beweegvriendelijkheid van de leefomgeving. De gebruikte indicator bij het beoordelen
van dit criterium is de mate van beweegvriendelijkheid van de leefomgeving.
Resultaten van beoordeling: kwaliteitsniveaus
De beoordeling van de aspecten resulteert per aspect in een kwaliteitsniveau: groen, oranje of rood.
• Kwaliteitsniveau groen: er is sprake van een overwegend goede kwaliteit, er is geen sprake van
      overschrijding van wettelijke of beleidsnormen, knelpunten of anderszins.
• Kwaliteitsniveau oranje: er is sprake van risico op normoverschrijding of knelpunten.
• Kwaliteitsniveau rood: er is sprake van overwegend slechte kwaliteit, dat wil zeggen: er is sprake van
      overschrijding van normen of knelpunten.
Voor het zo objectief, navolgbaar en reproduceerbaar mogelijk toekennen van kwaliteitsniveaus zijn de
kwaliteit van beschikbare informatie en de status daarvan van belang en de referentiewaarde voor het
definiëren van kwaliteitsniveau groen, oranje, rood. Per beoordelingsaspect is een schaallat voor de
kwaliteitsniveaus gedefinieerd. De schaallat is gebaseerd op indicatoren die het meest tot de kern van het
beoordelingsaspect behoren en waar goede informatie beschikbaar voor is om er een kwaliteitsniveau aan
toe te kennen. Het kan voorkomen dat indicatoren wel in de beschrijving van de huidige situatie terugkomen,
maar niet expliciet in de schaallat voor het kwaliteitsniveau. In dat geval behoort de indicator niet tot de kern
van het beoordelingsaspect en/of is de beschikbare informatie niet voldoende geschikt om het te vertalen
naar een schaallat.
Beschikbare informatie en status daarvan
De informatie is verdeeld in:
1. Kwantitatieve informatie: dit betreft cijfermatige informatie, bijvoorbeeld data uit rekenmodellen of
      meetgegevens.
2. Kwalitatieve informatie: dit betreft niet-cijfermatige informatie, bijvoorbeeld kaartmaterieel met
      landschapstypen.
3. Deskundigenoordeel: in dit geval is er geen kwantitatieve of kwalitatieve informatie beschikbaar en
      wordt teruggevallen op het oordeel van een deskundige.
In zijn algemeenheid geldt dat kwantitatieve informatie het meest objectief, navolgbaar en reproduceerbaar
is, en deskundigenoordeel het minst. Er is daarom gestreefd om de beoordeling zoveel mogelijk op basis
van kwantitatieve informatie te baseren. Bij aspecten waar dat niet beschikbaar is, is teruggevallen op
kwalitatieve informatie. Daar waar ook geen kwalitatieve informatie beschikbaar is, is teruggevallen op
deskundigenoordeel.
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                                                                Open
  Bronvermelding
  De leefomgevingskwaliteiten voor de huidige situatie en de autonome ontwikkeling zijn in beeld gebracht op basis van beschikbare
  (cijfermatige en kwalitatieve) informatie bij de gemeente Gouda, waarstaatjegemeente.nl, het dashboard ‘Hoe is het leven in jouw
  regio van het Planbureau voor de Leefomgeving in samenwerking met Telos, de Atlas van de leefomgeving, Leefomgevingstoets
  omgevingsvisie Zuid-Holland, PlanMER NOVI, CBS Statline, GGD Haaglanden, Platform31 en het RIVM. Per thema en indicator is
  in de navolgende hoofdstukken aangegeven welke bronnen specifiek zijn gebruikt. In de beschouwing van de autonome
  ontwikkeling zijn de gevolgen van verschillende trends en ontwikkelingen voor de verschillende indicatoren meegewogen, zoals
  technologische ontwikkelingen (zoals in mobiliteit en digitalisering), maatschappelijke ontwikkelingen (zoals ontwikkeling van de
  economie en het aantal huishoudens) en andere autonome trends die de kwaliteit van de fysieke leefomgeving beïnvloeden (zoals
  klimaatverandering). Ook is meegewogen wat de verwachte invloed is als het bestaande beleid wordt voortgezet. Waar mogelijk
  worden belangrijke onzekerheden expliciet benoemd (denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van schone, emissie loze
  voertuigtechnologie).
Beschikbare referentiewaarde voor het definiëren van groen, oranje, rood
De referentiewaarde is de waarde waaraan een kwaliteitsniveau wordt gerelateerd. Hierbij is onderscheid
gemaakt in:
1. Wettelijke normen;
2. Vastgestelde beleidsnormen of -doelstellingen
3. Advieswaarden van instituten (bijvoorbeeld GGD, RIVM, WHO);
4. Vraag versus aanbod (vanuit maatschappij, markt);
5. Benchmark ten opzichte van landelijk gemiddelde, tijdreeksen (ontwikkelingen van de indicator over de
      afgelopen tijd) en geografische vergelijkingen (cijfers en trends van vergelijkbare gemeenten of de
      provincie Zuid-Holland);
6. Deskundigenoordeel.
Bovenstaande opsomming moet als rangorde gezien worden qua objectiviteit, navolgbaarheid en
reproduceerbaarheid. Per beoordelingsaspect is het afgelopen als een ladder, te beginnen bij 1 en eindigen
bij 6. Daar waar er wettelijke normen beschikbaar zijn, zijn die gehanteerd. Bij afwezigheid van wettelijke
normen is teruggevallen op vastgestelde beleidsnormen en zo verder. Daar waar geen enkele andere
referentie beschikbaar is om een kwaliteitsniveau aan te relateren, is teruggevallen op deskundigenoordeel.
In de hoofdstukken met de resultaten van de beoordeling zijn telkens aan het begin de gehanteerde
informatie en referentiewaarde gedefinieerd.
Voorbeeld schaallat kwaliteitsniveau: luchtkwaliteit
Binnen het thema ‘Milieukwaliteit is één van de beoordelingsaspecten ‘Luchtkwaliteit’. Het beoordelingscriterium daarbij is de
concentratie van en blootstelling aan fijnstof (PM10, PM2,5) en stikstofdioxide (NO2).
Beschikbare informatie: kwantitatief, concentratiekaarten op basis van modelberekeningen.
Referentiewaarde: wettelijke normen (grenswaarden Wet milieubeheer) en gezondheidskundige advieswaarden (WHO).
Hiermee is voor dit aspect kwantitatieve informatie beschikbaar en wettelijke normen en gezondheidskundige advieswaarden als
referentiewaarden voor de definitie van kwaliteitsniveaus. Op basis hiervan is de volgende schaallat voor de kwaliteitsniveaus
toegekend.
Kwaliteitsniveau Luchtkwaliteit
Groen              Wettelijke grenswaarden worden overal behaald en WHO-advieswaarden worden (zo goed als) overal behaald.
Oranje             Wettelijke grenswaarden worden overal of bijna overal behaald, WHO-advieswaarden worden niet gehaald
Rood               Op meerdere locaties worden wettelijke grenswaarden overschreden.
Op basis van de beschikbare kwantitatieve informatie en de gedefinieerde schaallat is het kwaliteitsniveau
toegekend voor de huidige situatie en de autonome ontwikkeling. Het toegekende kwaliteitsniveau is een
gemeentebreed beeld; specifieke relevante afwijkingen van het gemeente brede beeld worden in de
onderbouwende beschrijving benoemd.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                                                            Open
De toegekende kwaliteitsniveaus zijn voor alle beoordelingsaspecten in het Rad van de leefomgeving
toegekend, zoals onderstaand weergegeven.
     Groen
                                                                                           Beoordelingskader:
                                                                                           Thema’s en
     Oranje                                                                                beoordelingsaspecten
     Rood
                                                                        Waardering per
                                                                        beoordelingsaspect
Figuur 1.2: Algemene schaallat van de indicatoren zoals visueel weergegeven in een uitsnede van het Rad van de
leefomgeving.
Waardering autonome ontwikkeling
Bij de beschouwing van indicatoren is een waardering gegeven aan de autonome ontwikkeling, op basis
van een kwalitatieve inschatting van ontwikkelingen die optreden als gevolg van:
• De mate waarin autonome trends en ontwikkelingen leiden tot een vooruitgang of achteruitgang van de
      huidige situatie, zoals demografische veranderingen, klimaatveranderingen en veranderingen in de
      woningmarkt.
• De mate waarin voortzetting van bestaand (gemeentelijk) beleid leidt tot een vooruitgang of
      achteruitgang.
• De mate waarin besluiten over plannen, programma’s en projecten die worden geïnitieerd door andere
      partijen zoals Rijkswaterstaat, het Hoogheemraadschap van Rijnland en omliggende gemeenten leidt
      tot een vooruitgang of achteruitgang.
  Planperiode of planhorizon
  De omgevingsvisie Gouda is gericht op 2040. Omdat de meeste beschikbare informatie of trends of prognoses voor
  leefomgevingsaspecten niet verder gaan dan 2030 of omdat de onzekerheidsmarge na 2030 te groot wordt, is in het planMER
  2030 in beginsel als toekomstjaar gehanteerd. Aanvullend is een doorkijk gegeven richting 2040.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339           5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                                                      Open
1.3         Vigerend omgevingsbeleid
Bij het opstellen van de omgevingsvisie is rekening gehouden met regelgeving en beleid van andere
overheden. Daarbij gaat het om beleid en besluiten die onderdeel zijn van de volgende plannen en
programma’s:
• Europese regelgeving: M.e.r.-richtlijn, Vogel- en Habitatrichtlijn, NEC-richtlijn, Kaderrichtlijn water,
      Richtlijn   luchtkwaliteit,   Europese     Richtlijn   Overstromingsrisico’s,     Nederlandse    Richtlijn
      Bodembescherming (NRB), Verdrag van Malta, Verdrag van Granada, Richtlijnen trillingen, VN-verdrag
      handicap.
• Nationale regelgeving en beleid:
         o Wetten: Wet ruimtelijke ordening (Wro), Wet natuurbescherming (Wnb), Wet ammoniak en
            veehouderij (Wav), Wet geurhinder en veehouderij (Wgv), Wet milieubeheer (Wm), Waterwet, Wet
            geluidhinder (Wgh), Erfgoedwet 2016, Wet archeologische monumentenzorg (Wamz), Wet
            bodembescherming (Wbb);
         o Besluiten: Besluit ruimtelijke ordening (Bro), Besluit algemene regels ruimtelijke ordening en
            Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro en Rarro), Besluit huisvesting ammoniak en
            veehouderijen (Amvb Huisvesting), Besluit externe veiligheid inrichtingen milieubeheer (Bevi,
            Revi), Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb, Revb), Besluit externe veiligheid Transport
            (Bevt, Revt), Besluit bodemkwaliteit (Bbk), Besluit Kwaliteitseisen en Monitoring Water (BKMW);
         o Nota’s: Nationale Omgevingsvisie (NOVI), Nationaal waterplan 2016-2021, Structuurvisie
            buisleidingen (2012-2035), Waterbeleid 21e Eeuw, Klimaatakkoord, regionaal energieakkoord,
            Energieakkoord.
• Regionaal: Provinciale Omgevingsvisie Zuid-Holland, Programma Zuid-Hollands Groen, Programma
      Zuid-Hollandse Economie, Provinciaal Fietsplan, Regionale rampenbestrijding en crisisbeheersing
      beleidsplan 2019-2022, Regionaal risicoprofiel Haaglanden t.b.v. multidisciplinair rampenbestrijding en
      crisisbeheersing, Regionale agenda omgevingsvisie 2040 Hart van Holland
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                                                     Open
2           Foto van de leefomgeving Gouda
2.1         Rad van de leefomgeving
De resultaten van de Foto van de leefomgeving van Gouda zijn samengevat weergegeven in het Rad van
de leefomgeving (zie figuur 2.1). De witte lijn geeft de huidige situatie weer, de blauwe stippellijn de
autonome ontwikkeling in 2030. De autonome ontwikkeling is de verwachtte situatie in 2030 op basis van
het huidige vastgestelde beleid (oktober 2020) en autonome trends op het gebied van bijvoorbeeld
klimaatverandering of demografie. Nog niet vastgestelde concept-beleidsstukken zijn hierin niet
meegenomen. Het verschil tussen de autonome ontwikkeling en de huidige situatie geeft weer in hoeverre
er sprake is van een negatieve of positieve autonome trend voor de verschillende indicatoren. De positie
van de lijnen in het Rad (de witte lijn en de blauwe stippellijn) is per indicator bepaald aan de hand van de
definitie en de gehanteerde schaallat voor de waardering van de huidige en autonome situatie, zoals in de
navolgende hoofdstukken per thema en beoordelingsaspect beschreven en verantwoord.
2.2         Toelichting rad van de leefomgeving
Onderstaand worden voor de huidige situatie en de autonome ontwikkelingen beknopte samenvattingen
gegeven. De volgende hoofdstukken van de Foto van de leefomgeving bevatten de volledige beschrijvingen
voor alle beoordelingsaspecten.
Algemene toelichting
De kwaliteit van de leefomgeving in Gouda ligt in het algemeen rondom het landelijk gemiddelde. Op de
meeste aspecten is een gelijkblijvende of verbeterende trend te zien voor de autonome ontwikkeling (2030)
ten opzichte van de huidige situatie. Voor enkele aspecten is sprake van een autonome verslechterende
trend. Dit wil overigens niet zeggen dat er binnen de gemeente geen of onvoldoende aandacht voor is; het
wil wél zeggen dat er geen (of onvoldoende) vastgesteld beleid is om negatieve trends naar verwachting te
kunnen keren. Hier liggen kansen voor de Omgevingsvisie. Deze aspecten betreffen: voorzieningen,
participatie, landschappelijke kwaliteit, cultuurhistorie en archeologie, circulariteit en werklocaties. Aspecten
die momenteel (2020) matig scoren en waarbij een gelijkblijvende of verbeterende trend te verwachten is,
vragen ook extra aandacht. Deze aspecten betreffen: beweegvriendelijke leefomgeving,
omgevingsveiligheid, sociale en verkeersveiligheid, droogte, bodemdaling, broeikasgassen, duurzame
energieopwekking, werkgelegenheid en recreatie en toerisme. Overige aspecten staan minder onder druk
of verbeteren autonoom naar verwachting in 2030.
Dreigende verslechtering van de kwaliteit in de autonome ontwikkeling
Voor de volgende aspecten geldt dat er in de autonome ontwikkeling een verslechtering optreedt ten
opzichte van de huidige situatie. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie kansen om de kwaliteit
te versterken:
▪     Voorzieningen. In de huidige situatie liggen alle typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels,
      culturele voorzieningen, gezondheid en welzijn) dichter bij de mensen dan in het landelijk gemiddelde
      het geval is. Daarbij wordt opgemerkt dat alleen de kwantitatieve afstand niets zegt over de
      tevredenheid of het gebruik van de voorzieningen, want er zijn in Gouda wachtlijsten voor kinderopvang,
      thuiszorg, revalidatiezorg, verpleeghuiszorg en jeugdzorg. Voor 2030 zal de druk op voorzieningen
      (zoals scholen en zorg) toenemen. Er is nog geen beleid vastgesteld om deze druk afdoende op te
      vangen.
▪     Participatie. De gemeente Gouda werk actief aan de toetreding van werkloze inwoners, en inwoners
      met een arbeidsbeperking tot de arbeidsmarkt. Daarnaast worden mensen die niet deel kunnen nemen
      aan het arbeidsproces gestimuleerd vrijwilligerswerk te doen, als onderdeel van de ‘Goudse
      samenleving’. Desondanks laten de prognoses zien dat de potentiële beroepsbevolking in Gouda
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Figuur 2.1: Rad van de leefomgeving Gemeente Gouda, score op basis van vastgesteld beleid.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                                                        Open
      afneemt door vergrijzing. Ook autonome trends zoals bezuinigingen in kinderopvang leiden tot
      verminderde arbeidsparticipatie.
▪     Landschappelijk erfgoed. De landschappelijke structuren in de stad zijn in de huidige situatie over het
      algemeen nog goed herkenbaar, maar op maar op verschillende plekken, bijvoorbeeld langs de
      Hollandsche IJssel en overige linten, is verbetering/herstel nodig. Buiten de stad heeft het Groene Hart
      een hoge landschappelijke diversiteit, is de openheid nog intact en is de rust en stilte een unieke waarde
      in relatie tot de drukte van de stad. Door trends en ontwikkelingen zoals financieel-economische
      belangen, woningbehoefte, klimaatsverandering en de energietransitie zal de druk op de landschap
      autonoom toenemen.
▪     Archeologisch erfgoed: De archeologische waarden (hoogwaardige waarden liggen geconcentreerd
      rond het centrum, met gespreid gelegen hoge verwachtingswaarden ook in de rest van Gouda) liggen
      momenteel onder druk. In de autonome ontwikkeling zullen de ruimteclaims in de ondergrond naar
      verwachting toenemen door woningbouw, klimaatverandering en energietransitie. Hierdoor neemt de
      kans op directe en indirecte verstoring van de archeologische waarden in de ondergrond toe
▪     Cultuurhistorisch erfgoed. Bijna overal in de gemeente Gouda zijn cultuurhistorische waarden
      aanwezig, met overwegend een hoog waardenniveau en hoge kwaliteit. Ondanks de beleidsinzet van
      de gemeente Gouda om het cultureel erfgoed te behouden en ontwikkelen, zal de druk op de fysieke
      ruimte in de autonome ontwikkeling toenemen door onder andere woningbouw- en
      verduurzamingsopgaven en erosie van de monumentale waarden onder invloed van het gebruik.
      Hierdoor zal de druk op de cultuurhistorische objecten toenemen. Dit kan leiden tot een verandering
      dan wel een verlaging van de cultuurhistorische kwaliteiten, met name door een veranderende
      zichtbaarheid of verstoring / aantasting door ingrepen.
▪     Circulariteit. De gemeente heeft het aantal kilogram restafval per inwoner per jaar bijna teruggedrongen
      tot de nationale doelstelling van 100 kg/inwoner/jaar, en ook het scheidingspercentage ligt op het
      landelijk streven. Voor 2030 wordt een sterke verslechtering verwacht, omdat de gemeente geen
      specifiek afvalbeleid of afvalplan heeft richting de Goudse duurzaamheidsdoelen van een 100%
      circulaire economie in 2050 en 50% primair grondstoffengebruik in 2040. Er zijn geen concrete plannen
      om afval verder terug te dringen en verder te scheiden, en hoe circulariteit in bredere zin verder op te
      pakken (er zijn wel een aantal moties om deze plannen te gaan maken, en het Ecopark). Er wordt ook
      opgemerkt dat er een belangrijke koppelkans ligt als het gaat om educatie op gebied van techniek,
      stadsdistributie/ distributie in de regio/hubs, stimuleren van lokale economie/ bedrijvigheid, de inrichting
      van bedrijventerreinen en de circulaire economie.
▪     Werklocaties. De kwantiteit van de Goudse bedrijventerreinen is beperkt, met enkel nog wat
      ontwikkelruimte op Goudse Poort. Er is geen vooruitzicht in zachte plancapaciteit die naar harde
      plancapaciteit kan worden omgezet, terwijl de groei van bedrijven boven het landelijk gemiddelde ligt.
      Voor de autonome ontwikkeling wordt daarom een verslechtering verwacht, omdat door transformatie-
      opgaven naar de woon-werk-combinatie het bedrijventerreinareaal verder zal afnemen, en de
      vervangingsvraag mogelijk niet geheel binnen de gemeentegrenzen kan worden opgevangen.
      Daarnaast loopt de kwaliteit van enkele bedrijventerreinen terug door veroudering.
Matige kwaliteit huidige situatie met gelijkblijvende of verbeterende trend
Er zijn enige aspecten waar de kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie matig is. Voor de
autonome ontwikkeling wordt over het algemeen een verbetering verwacht, dat betekent dat het beleid zorgt
voor een autonome verbetering. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie mogelijk kansen om
de kwaliteit verder te versterken. Dit geldt voor de aspecten:
▪     Beweegvriendelijke leefomgeving. Een aantal indicatoren van een beweegvriendelijke leefomgeving ligt
      onder het landelijk gemiddelde. Dat geldt voor buitengebied, speelplekken, sport en speelruimtes, en
      sportvoorzieningen, waardoor er risico’s zijn voor de gezonde leefstijl en leefomgeving. Het Gouds
      beleid ‘Sport en bewegen in Gouda 2020’ en de Sportimpulsregeling zijn gericht op het stimuleren van
      een gezonde en actieve leefstijl en het inrichten van een beweegvriendelijke openbare ruimte. Naar
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>                                                        Open
      verwachting zal de gemeente dit beleid voortzetten. Daarom wordt een lichte verbetering in 2030
      verwacht.
▪     Omgevingsveiligheid. In Gouda, net zoals in de meeste gemeenten, staan in de buurt van LPG-
      tankstations, spoorlijnen en de snelwegen staan zeer kwetsbare gebouwen (zoals woningen). Hier is
      brand- en explosiegevaar een aandachtspunt. In de autonome ontwikkeling is een deel van de
      nieuwbouw van 1.700 woningen in het aandachtsgebied rondom de Spoorzone gepland. De inzet van
      omgevingsmaatregelen en bouwkundige maatregelen wordt daarmee belangrijker voor het beschermen
      van de aanwezigen. Voor 2030 wordt een gelijk kwaliteitsniveau verwacht. Daarbij wordt opgemerkt dat
      de energietransitie (met o.a. zonne- en windenergie en waterstof) nieuwe veiligheidsrisico's voor
      burgers en hulpverleners met zich mee kan brengen. Dit vormt een aandachtspunt bij verdere invulling
      van het beleid hieromtrent.
▪     Sociale veiligheid. De indicatoren voor sociale veiligheid liggen onder het landelijk gemiddelde. Het gaat
      onder andere om diefstal en inbraak, gewelds misdrijven wat leidt tot een lagere veiligheidsbeleving.
      Daarbij wordt opgemerkt dat de sociale veiligheid in Gouda de afgelopen jaren is verbeterd. Met de
      ‘Kadernota integraal veiligheidsbeleid 2019-2022’ richt de gemeente zich op het voorkomen van nieuwe
      en het oplossen van bestaande knelpunten met betrekking tot sociale veiligheid. Daarom wordt een
      lichte verbetering in 2030 verwacht.
▪     Verkeersveiligheid. Het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval)
      per kilometer weg ligt hoger dan het landelijk gemiddelde. Met het Goudse mobiliteitsplan neemt de
      gemeente concrete acties om de veiligheid op verkeerskundige knelpunten te verbeteren. Daarom
      wordt een sterke verbetering in 2030 verwacht.
▪     Droogte. In Gouda is het risico op met name droogteschade als gevolg van zakking van panden en
      funderingsschade groot. Hoewel het risico op droogtestress in de toekomst toeneemt als gevolg van
      klimaatverandering, wordt in 2030 een sterke verbetering verwacht vanwege de maatregelen die de
      gemeente neemt in het kader van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad.
▪     Bodemdaling. In een groot deel van de gemeente Gouda bestaat het risico op bodemdaling en daaraan
      gerelateerde problemen. In 2030 wordt een sterke verbetering verwacht. De problematiek is groot, maar
      vanuit het ‘Kaderplan Bodemdaling Binnenstad’ neemt de gemeente maatregelen om de gevolgen van
      bodemdaling aan te pakken. Buiten de binnenstad ligt het bodemdalingsbeleid vast in de beheerplannen
      en het convenant Klimaatadaptief Bouwen.
▪     Broeikasgassen. De uitstoot van broeikasgassen loopt in Gouda achter op de doelen zoals gesteld in
      de Klimaatwet. De afgelopen jaren is de uitstoot voornamelijk licht afgenomen of gelijk gebleven. Voor
      2030 wordt een sterke verbetering verwacht, want de gemeente heeft in het kader van de
      energietransitie de ambitie om in 2040 CO2-neutraal te zijn. De maatregelen moeten nog worden
      uitgewerkt.
▪     Duurzame energieopwekking. Het aandeel duurzame energieopwekking in Gouda ligt fors lager dan
      het landelijk gemiddelde. Voor 2030 wordt een lichte verbetering verwacht omdat het aandeel duurzaam
      opgewekte energie zal toenemen. De vraag is echter of het ruimtebeslag in combinatie met andere
      ruimtelijke opgaven, het beschermde stadsgezicht met veel oude en monumentale panden, voldoende
      ruimte biedt om aan de Europese doelstellingen te voldoen. Concreet beleid, zoals de Regionale
      Energiestrategie of de gemeentelijke Transitievisie Warmte is nog niet vastgesteld. Hieruit kan dus nog
      geen verbetering worden afgeleid. Hier wordt de komende periode aan gewerkt vanuit het Programma
      Energietransitie Gebouwde Omgeving 2019-2022.
▪     Werkgelegenheid. Het aantal banen per 1.000 inwoners ligt lager dan het landelijk gemiddelde. Voor
      2030 wordt een sterke verbetering verwacht vanwege de voornemens uit de Economische Agenda
      2018-2020 en de Toekomstvisie Gouda 2030 ‘Gouda Ligt Goed!’ en regionale samenwerkingen.
▪     Recreatie en toerisme. Zowel het aantal banen als het aantal horeca-vestigingen per 1.000 inwoners in
      de leeftijd 15 tot 74 jaar ligt onder het landelijk gemiddelde. Er wordt een sterke groei van het toerisme
      verwacht; dat betekent autonoom een sterke (kwantitatieve) verbetering. Door deze groeiende vraag
      zou ook het draagvlak voor het winkelaanbod per 1.000 inwoners groter kunnen worden. Daarnaast
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                                                    Open
      heeft de gemeente specifiek beleid op Citybranding en Cultuur, gericht op de korte termijn. Het is
      aannemelijk dat het aantal vestigingen en het aantal banen in de sector zal toenemen.
Gemiddeld scorende aspecten met een gelijkblijvende kwaliteit in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en wordt een gelijkblijvende trend
voorzien met de autonome ontwikkeling. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie kansen om de
kwaliteit te versterken:
▪     Sociale cohesie. Het beleid is erop gericht om de sociale cohesie te versterken. In de praktijk heeft de
      gemeente echter weinig middelen om hier (meer) op in te zetten.
▪     Inclusiviteit. Door autonome ontwikkelingen als individualisering, decentralisatie van de zorg en
      vergrijzing, zal de druk op mantelzorgers, jeugdhulp en sociale minima toenemen. Het beleid van de
      gemeente is gericht op het bieden van mogelijkheden voor intreding in de arbeidsmarkt, het bieden van
      passende jeugdhulp en hulp aan mantelzorgers waar nodig.
▪     Overstromingen. Er worden maatregelen genomen om overstromingsrisico’s van de primaire en
      regionale keringen - ondanks de klimaatverandering - te voorkomen.
▪     Geluid. Door verstedelijking zal de ‘geluiddeken’ naar verwachting toenemen, maar de gemeente treft
      maatregelen om de geluiddeken te reguleren en bestaande locaties met geluidhinder te mitigeren.
▪     Beschermde soorten. Zowel in stedelijk gebied, als in de groengebieden en het buitengebied komt een
      relatief groot aantal beschermde soorten voor, maar deze laten deels een dalende trend in aantallen
      zien. Gezien de wettelijke taak van de provincie om beschermde soorten in een gunstige staat van
      instandhouding te brengen, en waarvoor ook maatregelen getroffen worden, is het de verwachting dat
      de negatieve trend van veel soorten wordt gekeerd. Maar dit zal niet voor alle soorten het geval zijn.
      Daarbij wordt opgemerkt dat er momenteel nog geen aandacht is voor ongewenste soorten en het
      bestrijden daarvan.
▪     Natura 2000-gebieden. Naar verwachting zullen ook in de autonome situatie niet alle
      instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden zich in een gunstige staat van instandhouding
      bevinden.
Gemiddeld scorende aspecten met een lichte verbetering in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en met een lichte verbetering voor de
autonome ontwikkeling. Voor deze aspecten liggen er in de Omgevingsvisie mogelijk kansen om de kwaliteit
nog verder te versterken:
▪     Gezonde leefstijl. Ontwikkelingen in de zorg kunnen de volksgezondheid zowel verbeteren als risico’s
      voor de volksgezondheid betekenen. Op Rijksniveau is er concreet beleid om de volksgezondheid te
      verbeteren. Dit beleid moet worden vertaald in lokaal gezondheidsbeleid van de gemeente.
▪     Groen en water. Vanwege concrete maatregelen en decentrale afweging in projecten waarborgt het
      bestaande beleid naar verwachting de afstand die iedere burger heeft tot groen, en daarmee de
      waardering voor groen en water.
▪     Bereikbaarheid hulpdiensten. Vanuit het Mobiliteitsplan worden maatregelen genomen om de
      bereikbaarheid voor hulpdiensten te verbeteren.
▪     Wateroverlast. De gemeente neemt maatregelen om de gevolgen van de toenemende kans op
      hoosbuien als gevolg van klimaatverandering te beperken, en het klimaatbewustzijn van de
      Gouwenaars te vergroten.
▪     Hitte. De gemeente neemt maatregelen om de gevolgen van de toenemende kans op hoge
      temperaturen als gevolg van klimaatverandering te beperken, en het klimaatbewustzijn van de
      Gouwenaars te vergroten.
▪     Luchtkwaliteit. Door maatregelen die onder andere samenhangen met het ‘Schone Lucht Akkoord’ zal
      de luchtkwaliteit naar verwachting verbeteren.
▪     Trillingen. De gemeente neemt maatregelen om het zwaar-verkeer in de binnenstad te beperken.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>                                                        Open
▪     Autobereikbaarheid. Door autoverkeer af te wentelen op de randwegen kan lokaal een toename in de
      afstand tot ontsluitingswegen optreden. De ontwikkelingen omtrent het verbeteren van de
      verkeersdoorstroming zullen naar verwachting een deel van de toenemende druk op het netwerk
      opheffen. De verwachting is dat de mate van congestie licht af zal nemen als gevolg van het ingezette
      beleid, waarbij o.a. aandacht is voor doorstroming van de randwegen.
▪     Duurzame mobiliteit. Naar verwachting zal het aandeel deelauto’s toenemen. Daarnaast zal het aantal
      laadpalen en de modal split verder verbeteren.
Gemiddeld-scorende aspecten met een sterke verbetering in de autonome ontwikkeling
De volgende aspecten scoren gemiddeld voor de huidige situatie, en laten een sterke verbetering voor de
autonome ontwikkeling zien:
▪     Duurzame woningen. Het aandeel duurzame woningen zal toenemen, onder andere door stimulatie van
      eigenaren van koopwoningen. Daarbij wordt opgemerkt dat er nieuwe en hogere risico’s op brand
      kunnen ontstaan door het veranderend gebruik van gebouwen (bijv. brandbaarheid en uitbreidingskans
      brand door isolatiemateriaal).
▪     Economische zelfredzaamheid. Beleid is gericht om zelfredzaamheid te vergroten: o.a. opleidingen in
      kansrijke sectoren, waarborgen van arbeidsplaatsen, en aansluiten bij regionale netwerken. De
      verwachting is dat, gezien de trend, het aantal personen dat aanspraak maakt op
      inkomensondersteuning, lager zal komen te liggen dan het landelijk gemiddelde.
▪     Kennis en innovatie. De gemeente zet actief in op het versterken van MBO- en HBO-onderwijs en
      kennisuitwisseling tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Daarnaast investeert Gouda in
      innovaties, door samenwerkingen in ‘Groene Hart Werkt’ en de ‘Centra voor Innovatief Vakmanschap’.
▪     Wandel- en fiets. Ontbrekende schakels in het netwerk en snelfietsroutes worden aangelegd. Daarmee
      is naar verwachting in 2030 zowel het fietsnetwerk als het wandelnetwerk is compleet.
▪     OV. Naar verwachting leiden de maatregelen tot een verbetering van de bereikbaarheid van de
      bushaltes, waardoor het percentage woningen dat binnen een straal van 350 meter van een bushalte
      ligt stijgt.
Goede kwaliteit huidige situatie met gelijkblijvende of verbeterende autonome trend
Op de volgende aspecten scoort de leefomgevingskwaliteit van Gouda goed, en wordt voor 2030 een
gelijkblijvende of verbeterende trend verwacht:
▪     Woningaanbod. Het aanbod lijkt in balans met de behoefte, en voor 2030 wordt minimaal een
      gelijkblijvende kwaliteit verwacht.
▪     Bodemkwaliteit. Bodemkwaliteit is goed, en voor 2030 wordt een gelijke kwaliteit verwacht. Er zijn (zo
      goed als) geen spoedlocaties (humaan, ecologisch of met verspreidingsrisico) aanwezig en de
      aanwezige spoedlocaties zijn onder controle.
▪     Biodiversiteit. Biodiversiteit is goed, en voor 2030 wordt een gelijke kwaliteit verwacht. Daarbij wordt
      opgemerkt dat de gemeente vooralsnog geen verankerd biodiversiteitsbeleid heeft. Uit de ecologische
      kaart blijkt dat niet in alle wijken ecologische waarden aanwezig zijn. Er is geen inzicht of bijvoorbeeld
      drogere en nattere perioden door klimaatverandering van invloed zijn op de soorten, en of de gemeente
      voldoende middelen heeft om hier invloed op uit te oefenen.
▪     NNN. Het Natuurnetwerk Nederland binnen de gemeente Gouda is inmiddels verworven en wordt
      ingericht. Voor 2030 wordt een verbetering verwacht.
▪     Energiebesparing. Het totale energieverbruik in de gemeente Gouda is de afgelopen jaren afgenomen,
      en het gas- en elektriciteitsverbruik liggen lager dan het Nederlands gemiddelde; voor 2030 wordt een
      verbetering verwacht. De verwachting is dat het aardgasverbruik zal afnemen door genomen
      maatregelen en campagnes. Dit kan echter wel leiden tot een toename van het elektriciteitsverbruik,
      waardoor de behoefte aan duurzame opwekking van energie toeneemt. Onduidelijk is hoe groot het
      elektriciteitsverbruik zal zijn, en hoe dat zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Aandachtspunt ruimtebeslag ondergrond
Het aspect ‘Ruimtebeslag ondergrond’ is niet opgenomen in de Foto van de Leefomgeving. Over dit aspect
is momenteel geen informatie en/of beleid bij beschikbaar. Het ruimtebeslag in de bodem is van essentieel
belang als het gaat om het combineren van de ambities van de energietransitie, bodemdaling,
klimaatadaptatie, groen en mobiliteit. De gemeente is dit aan het organiseren met de betrokken
beleidsmedewerkers, om te kijken hoe dit thema het beste vorm kan krijgen als integrale Bodemvisie, voor
de Omgevingsvisie, en ook in de planMER. De noodzaak neemt toe nu veel plannen (laadkader, GRP,
RES) steeds concreter worden.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                                                              Open
3           Gezondheid
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema gezondheid. In paragraaf 3.1 en 3.2 wordt de beoordeling nader toegelicht.
Tabel 3.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema gezondheid
                                                                                                                Kwaliteitsniveau
                                                                                               Kwaliteitsniveau autonome
Aspect            Criterium                Betrokken indicatoren
                                                                                               huidige situatie ontwikkeling
                                                                                                                2030
                                           Kwantitatief
Gezonde leefstijl
                  De mate van
                  gezondheid
                                           • Ervaren gezondheid [RIVM, 2016]
                                           • Sociaal economische status [RIVM, 2018]
                                                                                                                      ↗
                  De mate van              Kwantitatief:
Gezonde
leefomgeving
                  beweegvriendelijkheid
                  van de leefomgeving
                                           • Kernindicatoren beweegvriendelijke leefomgeving
                                           [RIVM, 2017]
                                                                                                                      ↗
                  De gemiddelde afstand    Kwantitatief
                  tot openbaar groen en    • Mate van groen per wijk/straat/buitengebied
                  water en de              gemeente
Groen- en
waterbeleving
                  aanwezigheid en
                  beleefbaarheid van
                  groen (groenfactor) en
                                           • Afstand tot openbaar groen (binnenstedelijk en
                                           buitenstedelijk) [CBS, 2010]
                                           • Afstand tot recreatief binnenwater [CBS, 2010]
                                                                                                                      ↗
                  water in straten en      • Waardering en beleefbaarheid groen en water
                  wijken                   gemeente
3.1         Gezonde leefstijl
3.1.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Gezonde leefstijl
                             Kwantitatief:
 Status gebruikte
                             • Ervaren gezondheid [RIVM, 2016]
 informatie
                             • Sociaal economische status [RIVM, 2018]
 Beschikbare                 Landelijke benchmark op basis van ervaren gezondheid en sociaaleconomische status
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                       Ervaren gezondheid boven het landelijke gemiddelde
 Oranje                      Ervaren gezondheid rond het niveau van het landelijke gemiddelde
                             Ervaren gezondheid onder het landelijke gemiddelde
 Rood
3.1.2       Huidige situatie
In Gouda ervaart 74% van de bevolking van 19 jaar en ouder de eigen gezondheid als goed [RIVM, 2016].
Dat is gelijk aan het landelijk gemiddelde. Het RIVM heeft cijfers over gezondheid en leefstijl berekend voor
alle wijken en buurten in Nederland, zie onderstaande figuur. De ervaren gezondheid verschilt per wijk. Het
percentage mensen met obesitas, rokers, alcoholrichtlijn, beweegrichtlijnen en eenzamen is gelijk aan het
landelijk gemiddelde.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 3.1: Percentage ervaren gezondheid per buurt [RIVM, 2016]
De problemen die achter een verminderde gezondheid schuilgaan, gaan verder dan het
gezondheidsdomein. Armoede, schulden, problemen rondom huisvesting, eenzaamheid, werkloosheid, een
beperking, een lage opleiding of de kwaliteit en de inrichting van de leefomgeving hebben allemaal invloed
op hoe gezond je bent en hoe gezond je je voelt.
Uit nationale als internationale onderzoeken komen verschillen in gezondheid naar voren die samenhangen
met de sociaaleconomische status. Deze sociaaleconomische gezondheidsverschillen worden enerzijds
veroorzaakt doordat de sociaaleconomische positie op een bepaalde leeftijd heeft invloed op de gezondheid
in latere levensfasen (‘sociale causatie’) en anderzijds heeft de gezondheid op een bepaalde leeftijd invloed
op de opleidingsloopbaan, de arbeidsmarktpositie en het verdiende en gespaarde inkomen op latere
leeftijden (‘gezondheidsselectie’). Het gemiddeld gestandaardiseerde inkomen per gemeente varieert in
Nederland tussen 25.800 en 57.500 euro per persoon, met een gemiddelde van 31.500 euro per inwoner
in 2018 [RIIVM, 2018]. Het gemiddeld percentage lage inkomens per Nederlandse gemeente is 8%. Het
gemiddelde gestandaardiseerde inkomen in Gouda is 30700 euro per inwoner in 2018 en ligt daarmee rond
het landelijk gemiddelde. Het percentage laag inkomen is 8% [RIVM, 2018].
Conclusie: omdat ervaren gezondheid en de sociaaleconomische status in Gouda rondom het landelijke
gemiddelde liggen, is kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                                                      Open
3.1.3       Autonome ontwikkeling
In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) [RIVM, 2018a] heeft het RIVM de ontwikkelingen in de
volksgezondheid in kaart gebracht als we als maatschappij op de huidige voet door zouden gaan. Hieronder
volgende aantal conclusies:
• Door vergrijzing en stijgende levensverwachting krijgen meer mensen ouderdomsziekten. Dit zorgt voor
      een grote druk op het zorgsysteem. Tegelijkertijd neemt het aantal mensen dat mantelzorg kan verlenen
      af en het aantal alleenwonende ouderen toe. Ook het aantal kwetsbare ouderen met een complexe
      zorgvraag, zoals een combinatie van medische en sociale problematiek, zal toenemen. Een andere
      ontwikkeling die wordt gesignaleerd, is dat de mentale druk op jongeren en jongvolwassenen lijkt toe te
      nemen, met mogelijke consequenties voor hun psychische gezondheid.
• Technologische ontwikkelingen kunnen de gezondheid verbeteren en de zorg efficiënter maken.
      Voorbeelden zijn eHealth, Artificial Intelligence, robotisering, gentechnologie en virtual reality. Hoewel
      er veel innovatieve technologieën ontwikkeld worden, blijft de toepassing hiervan in de zorg achter
      vergeleken met andere sectoren. Technologie biedt veel kansen, maar brengt ook risico’s en ethische
      dilemma’s met zich mee. Meer technische mogelijkheden kunnen er bijvoorbeeld toe leiden dat we
      minder gaan bewegen. Ethische dilemma’s hebben onder andere te maken met privacy en het
      manipuleren van genetische informatie.
• De verwachting is dat grote steden zullen doorgroeien en krimpgebieden verder zullen krimpen, met
      gevolgen voor de volksgezondheid. De kwaliteit van het milieu verbetert verder, maar er zijn ook nieuwe
      mogelijke risico’s, zoals de verwachte toename van medicijnresten in het oppervlaktewater door de
      vergrijzing. De inrichting van de leefomgeving kan een positieve bijdrage leveren aan de
      volksgezondheid, bijvoorbeeld door beter om te gaan met toenemende hitte en wateroverlast door
      klimaatverandering. Daarnaast heeft verdere flexibilisering van arbeid positieve effecten op autonomie
      en eigen regie, maar het brengt ook stress en baan- en inkomensonzekerheid met zich mee.
Het Nationaal Preventieakkoord [VWS, 2018] richt zich op het terugdringen van roken, overgewicht en
problematisch alcoholgebruik. Het RIVM geeft aan dat de maatregelen uit het Nationaal Preventieakkoord
in alle gevallen een gunstig effect hebben op de gezondheid: de daling van het aantal rokers is nog sterker
dan in de VTV was voorzien, de stijging van het aantal mensen met overgewicht neemt af en de daling van
problematisch alcoholgebruik zet enigszins versneld door [Kamerbrief VWS, 2018a].
De Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 - Gezondheid breed op de agenda [Loketgezondleven,
2020] beschrijft de landelijke ambities en handelingsperspectieven voor vier gezondheidsvraagstukken:
gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving, gezondheidsachterstanden verkleinen, druk op het
dagelijks leven bij jeugd en jongvolwassenen en vitaal ouder worden. De nota geeft richting aan het lokale
gezondheidsbeleid van gemeenten.
Conclusie: ontwikkelingen in de zorg kunnen de volksgezondheid zowel verbeteren als risico’s voor de
volksgezondheid betekenen. Op Rijksniveau is er concreet beleid om de volksgezondheid te verbeteren.
Dit beleid moet worden vertaald in lokaal gezondheidsbeleid van de gemeente Gouda. Naar verwachting is
er een licht stijgende trend ten opzichte van de huidige situatie binnen het kwaliteitsniveau ‘oranje’.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339       16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                                                            Open
3.2          Gezonde leefomgeving
3.2.1        Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
  Gezonde leefomgeving
  Status gebruikte           Kwantitatief:
  informatie                 Kernindicatoren beweegvriendelijke leefomgeving [RIVM, 2017]
  Beschikbare                Landelijke benchmark op basis van kernindicator beweegvriendelijke omgeving RIVM
  referentiewaarden
  Schaallat kwaliteitsniveaus
  Groen                      Kernindicator beweegvriendelijke omgeving boven het landelijke gemiddelde
  Oranje                     Kernindicator beweegvriendelijke omgeving rond het niveau van het landelijke gemiddelde
                             Kernindicator beweegvriendelijke omgeving onder het landelijke gemiddelde
  Rood
3.2.2        Huidige situatie
De Gezondheidsraad publiceerde in augustus 2017 het adviesrapport ‘Beweegrichtlijnen 2017’
[Gezondheidsraad, 2017]. In de gemeente Gouda voldoet 51% van de bevolking van 19 jaar en ouder aan
de beweegrichtlijnen, dat is gelijk aan het landelijk gemiddelde.
 “Een beweegvriendelijke omgeving faciliteert, stimuleert en daagt uit om te bewegen en te sporten. Denk
hierbij aan voldoende wandel- en fietspaden, speeltuinen, parken en bos. Het beweegvriendelijk inrichten
van de openbare ruimte is primair een lokale verantwoordelijkheid.” [Sociaal Cultureel Planbureau, 2018].
Het RIVM heeft een kernindicator beweegvriendelijke omgeving ontwikkeld [Mulier Instituut, 2015]. De
beweegvriendelijke omgeving is één van de 20 kernindicatoren voor het landelijk monitoren van sport en
bewegen. Het laat voor alle gemeenten in Nederland zien (op een vijfpuntsschaal) hoe de publieke ruimte
in de fysieke woonomgeving scoort op de mogelijkheid voor mensen om te bewegen en te sporten. Een
beweegvriendelijke omgeving wordt volgens het [RIVM, 2020] bepaald door 6 indicatoren: Publieke
sportaccommodaties, sport- en speelplekken, sport- speel- en beweegruimte, routes, buitengebied en
nabijheid van voorzieningen. Voor Nederland is de kernindicator beweegvriendelijke leefomgeving
gemiddeld 2,6 per 10.000 inwoners (peiljaar 2017). Uit figuur 3.1 [RIVM, 2017a] volgt dat veel gemeenten
in Zuid-Holland onder het landelijk gemiddelde zitten, dat geldt ook voor de gemeente Gouda.
De gemeente scoort laag op het gebied van Buitengebied (0,5), routes (1,0) en speelplekken (1,25). Sport
en speelruimtes (2,33) en sportvoorzieningen (2,0) scoren gemiddeld. De nabijheid van voorzieningen
scoort hoog (5,0). De gemiddelde score voor een beweegvriendelijke omgeving komt voor Gouda op 2,01.
Dat is lager dan het landelijke gemiddelde (2,61) [RIVM, 2017a].
Figuur 3.2: Beoordeling kernindicatoren beweegvriendelijke omgeving Gouda [RIVM, 2017b]
Conclusie: omdat de kernindicator beweegvriendelijke omgeving in Gouda onder het landelijke gemiddelde
ligt, is kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend. Voor de indicatoren buitengebied, routes en speelplekken, sport
en speelruimtes, en sportvoorzieningen geldt dat deze onder het landelijk gemiddelde liggen. De nabijheid
van voorzieningen scoort hoger dan het landelijk gemiddelde.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                                                  Open
3.2.3       Autonome ontwikkeling
Autonoom staan de indicatoren die vallen onder de kernindicator ‘beweegvriendelijke leefomgeving’ onder
druk. Ruimteclaims voor woningbouw en energietransitie vormen risico’s voor speelplekken,
sportvoorzieningen en de nabijheid van groen en buitengebieden. Doordat mensen ouder worden, neemt
ook het aantal mensen met een chronische ziekte, sociale problemen en eenzaamheid toe. Er zal vaker
sprake zijn van een opeenstapeling van gezondheids- en sociale problemen bij kwetsbare groepen [RIVM,
2018]. De komende jaren zal door vergrijzing, migratie en het toenemende belang van de beleving van sport
een verschuiving plaatsvinden naar andere typen sport, vooral naar meer individuele (zelfgeorganiseerde)
sporten of alternatieven op bestaande sporten. Voorbeelden hiervan zijn hardlopen en bootcampen in
zelfgeorganiseerde groepjes, maar ook wandelvoetbal voor ouderen, suppen, urban sports (freerunning,
calisthenics) en wielrennen. Landelijke trends en ontwikkelingen in de sport laten zien dat Nederlanders in
2030 minder vaak lid zijn van een sportvereniging. Dit sluit aan bij de ontwikkeling van sporten zonder
abonnement en lidmaatschap wat aansluit bij de wens naar meer flexibiliteit en keuzevrijheid bij sporten en
bewegen [Mulier Instituut, 2020]. Dit heeft naar verwachting gevolgen voor de manier waarop sport
georganiseerd wordt, waarbij de openbare ruimte vaker gebruikt zal worden om te sporten [Sociaal Cultureel
Planbureau, 2018]. Uit onderzoek blijkt dat veiligheid, een goed onderhouden openbare ruimte,
verlichting, vrijliggende wandel- en fietspaden belangrijk zijn om meer sport en beweging tot stand te
brengen in buurten. Uit dit onderzoek blijkt tevens dat deze kenmerken vaker belangrijk gevonden worden
dan dat deze daadwerkelijk aanwezig zijn in buurten [Kennisbank Sport en Bewegen, 2020].
De gemeente Gouda heeft beleid dat inzet op de indicatoren voor een beweegvriendelijke leefomgeving
(Publieke sportaccommodaties, Sport- en speelplekken, Sport- speel- en beweegruimte, Routes,
buitengebied en nabijheid van voorzieningen). Met de Sportimpulsregeling Gouda 2018-2020 wil Gouda
activiteiten stimuleren die Goudse inwoners met elkaar verbinden door middel van bewegen, waarbij wordt
bijgedragen aan het vergroten van de gezondheid, preventie en participatie en wordt samengewerkt met
meerdere organisaties die actief zijn binnen het maatschappelijk veld. Ook in het beleid Sport en bewegen
in Gouda 2020 wordt gestreefd naar een zo efficiënt en multifunctioneel gebruik van sportieve openbare
ruimte en voorzieningen. Er worden voorwaarden en faciliteiten gecreëerd waarbinnen men kan sporten.
Conclusie: omdat de kernindicator beweegvriendelijke omgeving in Gouda onder druk staat, zijn er risico’s
voor het aspect gezonde leefstijl en leefomgeving (ruimteclaims, demografische ontwikkelingen en
verindividualisering van de sport). De gemeente Gouda heeft concreet beleid om de beweegvriendelijke
leefomgeving te bevorderen. Het beleid is gericht op het stimuleren van een gezonde en actieve leefstijl en
het inrichten van een beweegvriendelijke openbare ruimte. Naar verwachting is er een licht stijgende trend
ten opzichte van de huidige situatie binnen het kwaliteitsniveau ‘rood’.
Doorkijk 2040
Bij bestendiging van beleid is het aannemelijk dat de stijgende trend na 2030 doorzet. Of het van
kwaliteitsniveau rood naar oranje gaat is afhankelijk van de exacte beleidsinzet na 2030 en de ontwikkeling
van het landelijk gemiddelde.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                                                                 Open
3.3          Groen- en waterbeleving
3.3.1        Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
  Groen- en waterbeleving
                              Kwantitatief
  Status gebruikte
                                    •    Afstand tot openbaar groen (binnenstedelijk en buitenstedelijk) [CBS, 2010]
  informatie
                                    •    Afstand tot recreatief binnenwater [CBS, 2010]
  Beschikbare                 Wetenschappelijke advieswaarde (Europees wetenschappelijk onderzoek [Van den Bosch et. al,
  referentiewaarden           2016] en atlas van de leefomgeving)
  Schaallat kwaliteitsniveaus
                              De afstand tot openbaar groen is minder dan 300 meter en de afstand tot recreatief binnenwater is
  Groen
                              kleiner dan landelijk gemiddeld
                              De afstand tot openbaar groen is tussen de 300 en 500 meter en/of de afstand tot recreatief
  Oranje
                              binnenwater ligt rond het landelijk gemiddelde
                              De afstand tot openbaar groen is meer dan 500 meter en de afstand tot recreatief binnenwater is
  Rood
                              groter dan landelijk gemiddeld.
3.3.2        Huidige situatie
Gouda is een dichtbebouwde stad, met weinig ruimte voor groen en natuur, maar met veel vaarwater,
weteringen en historische grachten. Gouda heeft binnenstedelijk relatief weinig openbaar groen; er is met
de nabije Reeuwijkse plassen en Krimpenerwaard wel groene ruimte buiten de stad, maar deze kan de
functie van binnenstedelijk openbaar groen niet vervangen. Het aspect groenbeleving wordt bepaald door
de mate en afstand tot openbaar groen en recreatief binnenwater en de waardering en de beleefbaarheid
van groen en water. De leefbaarheid in een stad, wijk of dorp neemt toe naarmate er meer groen en water
aanwezig is. Alle natuurgebieden, (sport)parken, openbaar groen en tuinen dragen bij aan de groenbeleving
van de omgeving. Openbare groengebieden binnen een afstand van 500 meter van de woning spelen een
grote rol voor ontspanning, bewegen en ontmoeten [Atlas van de leefomgeving, 2019]. Voor het dagelijks
gebruik van groen (spelen, luieren en sporten) zijn openbare groengebieden (parken, bossen,
natuurgebieden en dagrecreatieve terreinen) binnen een afstand van 500 meter van de woning van belang.
Recent Europees onderzoek adviseert een maximale afstand van 300 meter tot stedelijke groen met een
minimale afmeting van 1 hectare [Van den Bosch,A. et al., 2016].
In Gouda is de afstand tot openbaar groen1 is met 400 meter kleiner dan het Nederlandse gemiddelde van
500 meter. De afstand tot recreatief binnenwater 2 is met 1,3 km kleiner dan landelijk gemiddeld (2,6 km)
[CBS, 2020]. Figuur 3.3 geeft de groenlocaties in de gemeente Gouda weer [Atlas van de leefomgeving,
2019].
1
   De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot het dichtstbijzijnde openbaar groen berekend over de weg. Openbaar
groen wordt door het CBS gedefinieerd als terrein in gebruik als park of plantsoen voor dagrecreatie, natuur of bos. Het terrein kan
zowel privaat als publiek toegankelijk zijn en heeft een minimale omvang van 1 hectare.
2
   De gemiddelde afstand van alle inwoners in een gebied tot het dichtstbijzijnde recreatief binnenwater berekend over de weg.
Recreatief binnenwater wordt door het CBS gedefinieerd als binnenwater in gebruik voor recreatie, zoals recreatieplassen, water in
park en plantsoen, golfterrein, jachthavens, en roeibanen. Het terrein heeft een omvang van minimaal 1 hectare m.u.v. jachthavens
waar een ondergrens van 0,5 hectare water geldt.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>                                                          Open
Figuur 3.3: Groenkaart van de gemeente Gouda [Atlas van de Leefomgeving, 2019]
Conclusie: omdat de afstand tot openbaar groen in de gemeente Gouda tussen de 300 en 500 meter is en
de afstand tot recreatief binnenwater onder het landelijk gemiddelde ligt is het kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend.
3.3.3       Autonome ontwikkeling
In de Structuurvisie Groen heeft de gemeente Gouda aangegeven de oppervlakte bestaand openbaar groen
en water, en het aantal bestaande bomen ten minste te behouden bij toekomstige ruimteclaims van
bijvoorbeeld woningbouw en energietransitie. Daarnaast moet er bij nieuwe planontwikkelingen 15%
openbaar groen worden ontwikkeld in het projectgebied zelf of via compensatiemaatregelen. De gemeente
werkt aan natuur- en milieueducatie op basisscholen. De gemeente is daarnaast voornemens om het
openbaar groen uit te breiden met name op plekken waar momenteel weinig groen te vinden is, zoals in de
binnenstad, de Kadenbuurt, Kort Haarlem, de Korte Akkeren, Gouda Noord en Goverwelle (zie figuur 3.4).
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                        BG8638TPRP2010131339 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                                                              Open
Figuur 3.4: aandachtsgebieden voor groenontwikkeling in de gemeente Gouda [Structuurvisie Groen gemeente Gouda, 2019
In de visie Rijke groenblauwe leefomgeving van de provincie Zuid-Holland wordt gesproken over een
kwantitatieve en kwalitatieve groennorm in steden. Een dergelijke groennorm biedt kansen voor meer groen
en een waterbergende werking in stedelijke gebieden. Dit biedt mogelijkheden om de wateroverlast in
stedelijk gebied te beperken. Door de verkoelende werking (schaduw van bomen, verdampingskoeling door
vegetatie) kan bovendien hittestress in stedelijk gebied afnemen en de kwaliteit van woonlocaties
toenemen. De invulling is afhankelijk van nadere procesafspraken tussen provincie en gemeenten en
daarmee onzeker. Wel wordt er in de visie gesproken over de realisatie van een aantal iconische
groengebieden [Provincie Zuid-Holland, 2019].
Conclusie: vanwege concrete maatregelen en decentrale afweging in projecten waarborgt het bestaande
beleid van de gemeente Gouda naar verwachting de afstand die iedere burger heeft tot groen en daarmee
de waardering voor groen en water. Naar verwachting is er een licht stijgende trend ten opzichte van de
huidige situatie binnen het kwaliteitsniveau ‘oranje’.
Doorkijk 2040
Ook na 2030 kunnen er conflicterende ruimteclaims verwacht worden tussen ruimte voor groen en opgaven
vanuit woningbouw 3 en energietransitie 4 . Exacte beleidsinvulling voor groen na 2030 en bijvoorbeeld
technologische ontwikkelingen met betrekking tot de energietransitie zijn bepalend voor de trend na 2030.
3
  Prognoses voor bevolkingsaantallen in Gouda
4
  Einddoelen m.b.t. energie (bijvoorbeeld aardgasvrij, energieneutraliteit)
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                            BG8638TPRP2010131339         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                                                                  Open
4            Veiligheid
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema veiligheid. In paragraaf 4.1 t/m 4.4 wordt de beoordeling nader toegelicht.
Tabel 4.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema veiligheid
                                                                                                               Kwaliteitsniveau
                                                                                          Kwaliteitsniveau
Aspect                 Criterium                     Betrokken indicatoren                                     autonome ontwikkeling
                                                                                          huidige situatie
                                                                                                               2030
                                                     Kwantitatief
                                                     • Aanwezigheid locaties die een
                       De kans op en het risico potentieel groepsrisico vormen
                       van ongevallen in relatie tot in en in directe nabijheid
Omgevingsveiligheid de         blootstelling,    de [Risicokaart,
                       nabijheid en aanwezigheid • Aanwezigheid locaties die een
                                                                                   2019]
                                                                                                                          =
                       van het aantal mensen         potentieel        plaatsgebonden
                                                     risico vormen in en in directe
                                                     nabijheid [Risicokaart, 2019]
                                                     Kwantitatief
                                                     •     Diefstal/verduistering     en
                       De omvang van inbraken,
                                                     inbraak, gewelds- en seksuele
Sociale veiligheid     diefstal, vandalisme en
                       overlast
                                                     misdrijven,
                                                     onveiligheidsbeleving
                                                     PBL, 2019]
                                                                                  [Telos                                 ↗
                                                     Kwantitatief
Verkeersveiligheid
                       Het       aantal
                       slachtoffers
                                            verkeer- •       Aantal     geregistreerde
                                                     verkeersongevallen [Telos PBL,
                                                     2019]
                                                                                                                         ↗
                                                     Kwantitatief
                                                     • Wettelijke            tijdnormen
Bereikbarheid
hulpdiensten
                   van Mate van bereikbaarheid
                       hulpdiensten
                                                       opkomsttijd
                                                       veiligheidsregio’s]
                                                                                 [Besluit
                                                                                                                         ↗
4.1          Omgevingsveiligheid
4.1.1        Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Waardering                    Omgevingsveiligheid
                               Kwantitatief
 Status gebruikte              •    Aanwezigheid locaties die een potentieel groepsrisico vormen in en in directe nabijheid Gouda
 informatie                         [Signaleringskaart 2020]
 Beschikbare                   Landelijke benchmark PBL Telos (aandeel landoppervlakte dat onder een aandachtsgebied valt)
 referentiewaarden
                               Geen aandachtsgebieden over (beperkt) kwetsbare gebouwen en locaties en zeer kwetsbar
 Groen
                               gebouwen
 Oranje                        Aandachtsgebieden over (beperkt) kwetsbare gebouwen en locaties
 Rood                          Aandachtsgebieden voor brand en/of explosie over zeer kwetsbare gebouwen
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                       BG8638TPRP2010131339        22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                                   Open
4.1.2       Wettelijk kader
De definitie van Omgevingsveiligheid is gelijk aan de indicator externe veiligheid. Externe veiligheid betreft
de risico’s voor de leefomgeving bij gebruik, opslag en vervoer van gevaarlijke stoffen. Zoals
ammoniakkoelinstallaties, LPG-tankstations en opslag van munitie en vuurwerk. In het externe
veiligheidsbeleid staat de beperking van mogelijke effecten van gevaarlijke activiteiten voor de omgeving
centraal. Het is gericht op de beheersing van risico's voor de omgeving vanwege het transport, gebruik, de
opslag en de productie van gevaarlijke stoffen. Onder de Omgevingswet wordt het externe veiligheidsbeleid
gemoderniseerd. Dit nieuwe beleid is het uitgangspunt voor deze omgevingsvisie.
Externe veiligheid kent de risicomaten plaatsgebonden risico (PR) en groepsrisico (GR).
Plaatsgebonden risico
Het plaatsgebonden risico (PR) is het risico op een plaats nabij een transportroute, buisleiding of inrichting,
uitgedrukt als de kans per jaar dat een persoon die onafgebroken en onbeschermd op die plaats verblijft,
overlijdt als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval met de buisleiding, op de transportroute of
binnen de inrichting, waarbij een gevaarlijke stof betrokken is. De weergave van het PR is in de vorm van
op een geografische ondergrond weer te geven iso-risicocontouren.
Norm: De 10-6 per jaar PR-contour geldt als grenswaarde voor (zeer) kwetsbare gebouwen en kwetsbare
locaties en als standaardwaarde voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties.
Groepsrisico
Het GR is de kans per jaar uit dat een groep mensen van minimaal een bepaalde omvang overlijdt als
rechtstreeks gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. In plaats van het groepsrisico uit te drukken
in een fN-curve, komen er aandachtsgebieden.
Aandachtsgebieden        zijn    gebieden    waar    mensen
binnenshuis, zonder aanvullende maatregelen onvoldoende
beschermd zijn tegen de gevaren die in de omgeving
kunnen optreden. Dat betekent dat zich, bij een ongeval, nog
levensbedreigende gevolgen voor personen in gebouwen
kunnen voordoen. Daarbij is onderscheid gemaakt
tussen drie soorten gevaren voor de omgeving:
warmtestraling (brand), overdruk (explosie) en concentratie
giftige stoffen in de lucht (gifwolk). Het bepalen van een aandachtsgebied maakt direct zichtbaar welke
gevaren in een gebied kunnen optreden. Hierdoor vormt het aandachtsgebied een instrument voor bedrijf,
bestuurder en burger om het gesprek over veiligheid en bescherming te starten.
De gemeente moet in het omgevingsplan binnen deze aandachtsgebieden rekening houden met het
groepsrisico. Deze wordt getoetst aan hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving. Binnen een
aandachtgebied zijn kwetsbare en beperkt kwetsbare gebouwen toegestaan, mits maatregelen zijn
overwogen. Voor bouwkundige maatregelen ten aanzien van de gevaren brand en explosie doet de
gemeente dat met het aanwijzen van voorschriftengebieden. Voor zeer kwetsbare gebouwen is het
aanwijzen van een voorschriftengebied verplicht
4.1.3       Huidige situatie
Gouda is qua inwoneraantal de 48ste gemeente van Nederland. De historische binnenstad heeft veel
monumenten en cultureel erfgoed (o.a. Sint Janskerk, Lazaruspoortje, Zakkendragershuisje, beschermde
stadsgezichten). Gouda trekt jaarlijks meer dan een miljoen bezoekers. De risicosituatie van Gouda wordt
onder meer gekenmerkt door grote en kleinere evenementen die door het jaar heen plaats vinden (o.a.
Gouda bij kaarslicht, Goudse kaarsmarkt). Er zijn verschillende gebouwen met een grootschalige
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>                                                               Open
publieksfunctie (winkelcentra). De woningbouwopgave en het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor
kenmerkt de risicosituatie in Gouda. Een ander kenmerk zijn de evenementen, grote groepen personen in
de buitenlucht met blootstelling aan de gevaren van een brand, explosie of gifwolk.
Externe veiligheidsrisico’s in de gemeente
Figuur 4.1 geeft de grootste risico’s in de gemeente Gouda weer [Omgevingsdienst, 2020]. Belangrijke
routes voor vervoer van gevaarlijke stoffen betreft de snelweg A12/A20, het spoor en een tweetal
aardgastransportleidingen. Verder bevinden zich diverse tankstations en opslagen voor brandbare gassen
(LPG, propaan) en een vuurwerkopslag. Er zijn geen Brzo-inrichtingen5 in Gouda. De spoorlijn, snelwegen
en LPG tankstations kennen een brand,- en explosieaandachtsgebied. De hogedruk
aardgastransportleidingen hebben een brandaandachtsgebied. Voor opslagen van brandbare gassen en
vuurwerkopslag geldt een explosieaandachtsgebied. Binnen de brand,- en explosieaandachtsgebieden
bevinden zich zeer kwetsbare gebouwen.
Figuur 4.1: Signaleringskaart van de gemeente Gouda [Omgevingsdienst, 2020]
Aangezien de spoorlijn bepalend is voor de risicosituatie, wordt deze nader beschouwd. Conform het
Basisnet bedraagt de plaatsgebonden risicocontour 10 -6 per jaar 1 resp. 7 m, gemeten vanuit het midden
van de spoorbundel. Het brandaandachtsgebied van het spoor bedraagt 30 meter en het
explosieaandachtsgebied 200 meter. Voor de volledigheid wordt de hoogte van het groepsrisico
beschreven. Deze bedraagt in 2017 0.32 maal de oriëntatiewaarde. Het deel waar het groepsrisico lager is
dan 0.1 maal de oriëntatiewaarde is weergegeven in figuur 4.2 [Omgevingsdienst Midden-Holland, 2017].
5
  Brzo staat voor Besluit risico zware ongevallen en betreft bedrijven die met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen werken die giftig
ontvlambaar of explosief zijn.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 4.2 Geografische ligging groepsrisico spoorzone in 2017 [Omgevingsdienst Midden-Holland, 2017].
In Figuur 4.3 is de vitale infrastructuur van TenneT in de omgeving van Gouda weergegeven. Het gaat om
een 150 kV leiding door de stad en een 380 kV leiding ten oosten van de gemeente. Er ligt een 150 kV
hoogspanningsstation aan de Hollandse IJssel. De TenneT-assets vallen niet onder de werkingssfeer van
de (externe veiligheids)wetgeving. Maar bij mogelijke risico’s gaat het om het risico van effecten van buiten
de inrichting op deze locaties en de mogelijke keteneffecten van uitval van deze assets.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                                                              Open
Figuur 4.3. Vitale infrastructuur TenneT [Bron: TenneT 2020].
Conclusie: binnen aandachtsgebieden zijn zeer kwetsbare gebouwen gelegen, daarom is het
kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend.
4.1.4       Autonome ontwikkeling
De plannen voor nieuwbouw van 1.700 woningen komen deels binnen het brand,- en
explosieaandachtsgebied te liggen Hiermee neemt het externe veiligheidsrisico van de spoorzone toe tot
0.42 keer de oriëntatiewaarde. [Omgevingsdienst Midden-Holland, 2019]. De bouwplannen liggen buiten
de plaatsgevonden risicocontour 10-6 per jaar.
Verder brengt de energietransitie (met o.a. zonne- en windenergie en waterstof) nieuwe veiligheidsrisico's
voor burgers en hulpverleners met zich mee. Dit vormt een aandachtspunt bij verdere invulling van het
beleid hieromtrent. Afhankelijk van locaties en type energiedrager kan dit een positieve of negatieve invloed
hebben op de externe veiligheidssituatie. Leidingen en kabels liggen in het algemeen op minder dan 1 meter
van het oppervlakte. De drukte hiervan neemt toe, door het toenemend gebruik waardoor kabels en
leidingen vergroot moeten worden. Dit heeft als gevolg dat kabels en leidingen anders aangelegd moeten
worden omdat er anders veiligheidsrisico’s kunnen ontstaan door onderhoudswerkzaamheden. De
verwachting is dat deze ontwikkelingen geen invloed hebben op de aanwezigheid van zeer kwetsbare
gebouwen binnen aandachtsgebieden.
Conclusie: de verwachting is dat ook in de autonome situatie binnen aandachtsgebieden zeer kwetsbare
gebouwen zijn gelegen. Het kwaliteitsniveau ‘rood’ is toegekend.
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                               BG8638TPRP2010131339      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Doorkijk 2040
De woningbouwopgave en energietransitie hebben invloed op de externe veiligheidssituatie. Vanwege de
schaarse ruimte is niet altijd mogelijk om de woningbouw op grote afstand van risicobronnen te realiseren.
De inzet van omgevingsmaatregelen en bouwkundige maatregelen wordt daarmee belangrijker voor het
beschermen van de aanwezigen. De impact van energietransitie op lokaal niveau is nog moeilijk te
voorspellen. Of het kwaliteitsniveau verandert ten opzichte van de autonome situatie is van vele factoren
afhankelijk. Zoals wet- en regelgeving en de exacte beleidsinvulling na 2030.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339    27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>                                                                  Open
4.2          Sociale veiligheid
4.2.1        Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Sociale veiligheid
                               Kwantitatief
 Status gebruikte
                               •     Diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven, onveiligheidsbeleving [Telos
 informatie
                                     PBL, 2019]
 Beschikbare                   Landelijk gemiddelde diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
 referentiewaarden             onveiligheidsbeleving [Telos PBL, 2019]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                               Alle indicatoren (diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
 Groen
                               onveiligheidsbeleving) beter dan het landelijke gemiddelde
                               Eén of meerdere indicatoren (diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
 Oranje
                               onveiligheidsbeleving) slechter dan het landelijke gemiddelde
                               Alle indicatoren (diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
 Rood
                               onveiligheidsbeleving) slechter dan het landelijke gemiddelde
4.2.2        Huidige situatie
Het kwaliteitsniveau van het aspect sociale veiligheid wordt bepaald aan de hand van de volgende
indicatoren: Diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven en onveiligheidsbeleving.
Onder vermogensdelicten worden inbraak, fietsdiefstal, diefstal van auto’s vernieling aan of diefstal vanaf
auto’s verstaan. Onder geweldsdelicten worden misdrijven verstaan zoals mishandeling, bedreiging,
stalking, seksuele misdrijven, moord, doodslag, gijzeling en mensenhandel, die door de politie zijn
vastgelegd in een proces-verbaal van aangifte of in een ambtshalve opgemaakt proces-verbaal.
Geweldsdelicten hebben op zowel slachtoffers als de samenleving een grote impact. De cijfers van Gouda
ten opzichte van het landelijk gemiddelde zijn weergegeven in onderstaande figuur.
                                                                           Landelijk gemiddelde              Gouda
Diefstal, verduistering, inbraak per 1.000 inwoners (2018)                                26,6                          30,1
Gewelds- en seksuele misdrijven per 1.000 inwoners (2018)                                  3,8                          5,6
Figuur 4.4. Vermogens en geweldsdelicten per 1.000 inwoners in 2018 [TelosPBL,2018].
Naast feitelijke cijfers wordt veiligheid ook beleefd. Mensen kunnen in bepaalde situatie een gevoel van
onveiligheid ervaren, ook als deze objectief niet aanwezig zijn. Het veiligheidsgevoel van inwoners ligt in de
grote steden vaak lager dan gemiddeld in Nederland. Het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig
voelt ligt met 46,3% boven het landelijk gemiddelde (36,3%, 2017) [TelosPBL,2017]. Uit de Stadspeiling
blijkt dat het veiligheidsgevoel in 2019 is verbeterd ten opzichte van 2018, maar dat er nog wel sprake is
van diverse knelpunten o.a. in de wijk De Korte Akkeren.
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339          28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 4.5: Veiligheidsgevoel in Gouda [Stadspeiling Gouda, 2019]
Conclusie: Bij alle indicatoren (diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
onveiligheidsbeleving) ligt het kwaliteitsniveau onder het landelijke gemiddelde. Daarom is het
kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend.
4.2.3       Autonome ontwikkeling
De sociale veiligheid is tussen 2015 en 2018 in Gouda verbeterd (o.a. afname woninginbraken met 28% en
16% minder geweldsdelicten). De gemeente Gouda heeft zich ingezet op het verminderen van misdrijven
en overlast. Hierbij lag de focus voornamelijk op preventieve maatregelen. In de Kadernota integraal
veiligheidsbeleid 2019-2022 geeft de gemeente aan hoe zij om wil gaan met het verminderen van de
jeugdcriminaliteit (o.a. aanpak woninginbraken), sociale overlast en criminaliteit. Zo wil de gemeente het
aantal woninginbraken laten dalen met 10% per jaar en wordt preventief ingezet op risicojongeren
[Kadernota integraal veiligheidsbeleid 2019-2022 gemeente Gouda, 2019].
Conclusie: Het beleid van Gouda richt zich op het voorkomen van nieuwe en het oplossen van bestaande
knelpunten met betrekking tot sociale veiligheid. Het is niet uit te sluiten dat nieuwe knelpunten kunnen
ontstaan voor de betrokken indicatoren (diefstal/verduistering en inbraak, gewelds- en seksuele misdrijven,
onveiligheidsbeleving). Naar verwachting is er een positieve trend ten opzichte van de huidige situatie
binnen het kwaliteitsniveau ‘rood’.
Doorkijk 2040
Voor sociale veiligheid is het waarschijnlijk dat de geschetste trend in 2030 zich voortzet tot aan 2040. Of
het kwaliteitsniveau verbeterd naar oranje is afhankelijk van de exacte beleidsinvulling na 2030 en de
ontwikkeling van het landelijk gemiddelde.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                BG8638TPRP2010131339      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>                                                           Open
4.3         Verkeersveiligheid
4.3.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Sociale veiligheid
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                Aantal geregistreerde verkeersongevallen [Telos PBL, 2020]
 Beschikbare               Aantal geregistreerde verkeersongevallen [Telos PBL, 2020]
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval) per kilometer weg
 Groen
                           ligt lager dan de 0,4
                           Het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval) per kilometer weg
 Oranje
                           ligt tussen de 0,4 en 1,0
                           Het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval) per kilometer weg
 Rood
                           ligt boven de 1,0
4.3.2       Huidige situatie
De verkeersveiligheid wordt beïnvloed door de fysieke infrastructuur en het gedrag van
verkeersdeelnemers. De meeste ongelukken in het verkeer gebeuren als gevolg van menselijke fouten.
Afleiding speelt een rol bij het ontstaan van 68% van de ongevallen. Eén van de bronnen van afleiding is
het gebruik van een smartphone of andere apparatuur tijdens verkeersdeelname. Het aantal ernstig
verkeersgewonden is de afgelopen tien jaar landelijk gezien gestegen met gemiddeld 2,5% per jaar.
Het aantal verkeersongevallen in Gouda ligt op 5,9 verkeersongevallen per 1.000 inwoners (2017), dat is
lager dan het landelijk gemiddelde van 7,3 verkeersongevallen per 1.000 inwoners [SWOV, 2017]. Landelijk
gezien waren er in 2017 voor het eerst meer dodelijke verkeersslachtoffers op de fiets dan in de auto. Voor
de meeste vervoerswijzen laten de aantallen verkeersdoden over de laatste tien jaar een verslechterende
trend zien. Het aantal verkeersdoden onder fietsers is de laatste tien jaar echter niet duidelijk afgenomen
en het aantal verkeersdoden onder bestuurders van scootmobielen (inclusief gemotoriseerde
invalidenvoertuigen) laat zelfs een stijgende trend zien. Het is aannemelijk dat de vergrijzing hierbij een rol
speelt. Ook worden de wegen steeds drukker met de diverse vormen van vervoer (speed pedelecs,
elektrische fietsen en elektrische auto’s), waardoor de kans op ongelukken wordt vergroot [CBS, 2017]. Uit
onderzoek van PBL [Telos PBL, 2020] volgt dat er in de gemeente Gouda sprake is van 1,4 geregistreerde
verkeersongevallen per 1 km weg ten opzichte van 1,1 verkeersongeval per 1 km weg landelijk gemiddeld
(2017). Hoewel in Gouda het aantal verkeersongevallen lager ligt dan landelijk gemiddeld (per 1.000
inwoners) is het aantal verkeersongevallen per kilometer weg hoger dan landelijk gemiddeld.
Conclusie: omdat de het aantal geregistreerde verkeersongevallen (ongeacht de ernst van het ongeval) per
kilometer weg boven de 1,0 ligt, is het kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend.
4.3.3       Autonome ontwikkeling
Technologische ontwikkelingen, zoals ‘autonoom’ en ‘connected’ rijden kunnen leiden tot een verkleining
van de verkeersruimte. In potentie kan dit een positieve impact hebben op verkeersveiligheid vanwege een
efficiënter verkeers- en transportsysteem en het door ontwikkelen van dynamisch verkeersmanagement.
Hoe snel dit gaat, hoe goed de technologie ongelukken kan voorkomen en in hoeverre de nieuwe
vervoerssystemen een eigen infrastructuur vereisen is onzeker.
Binnen het ‘daily urban system’ van drukke stedelijke gebieden, waaronder Gouda, is in de toekomst een
steeds prominentere rol voor de fiets weggelegd. Een elektrische fiets die even hard gaat als een auto, kan
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339            30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>                                                  Open
op termijn een aantrekkelijk vervoermiddel worden voor middellange afstanden. Innovaties op het gebied
van mobiliteit kunnen verkeersveiligheidsrisico’s met zich meebrengen. Denk aan senioren die vaker
gebruik gaan maken van een elektrische fiets. Dit is een kwetsbare bevolkingsgroep waarvoor de
consequentie van een fietsongeval groter wordt door de hogere snelheid.
De toename van het aantal inwoners in Zuid-Holland zorgt voor meer verplaatsingen van en naar de plekken
waar de mensen activiteiten verrichten. Op welke wijze en in welke richting is afhankelijk van de beschikbare
vervoersmodaliteiten en de locaties waar mensen wonen, werken en recreëren. Enkel infrastructurele
maatregelen leiden niet tot volledige verkeersveiligheid. Door toename van de bevolking zal het aantal
verkeersdeelnemers naar verwachting toenemen en daarmee ook de kans op verkeersongevallen.
Het verbeteren van de verkeersveiligheid is een speerpunt in het Mobiliteitsplan van de gemeente Gouda
(2017-2026). Daarin heeft de gemeente concrete maatregelen omschreven voor duurzame en veilige
verkeersvoorzieningen, waaronder een maximumsnelheid van 30km/u, schoolroutes, schoolzones rond
basisscholen. Ook wordt er prioriteit gegeven aan onveilige routes en locaties. De meeste veiligheidswinst
is te halen op de volgende plekken:
• Goudse Poort (wegvakken en kruispunten) en Burgemeester van Reenensingel (ten westen van
      Goudse Poort): vooral auto’s gerelateerd aan te hoge snelheid;
• Hoge Gouwe, Bogen, Ridder van Catsweg (ten noorden van Burgemeester van Reenensingel),
      Bloemendaalseweg: geen voorrang verlenen op kruispunten;
• Blekerssingel, Kleiwegplein, Wachtelstraat, Reigerstraat, Koningin Wilhelminaweg, Raam,
      Jouberstraat, Sportlaan, Goejanverwelledijk, Goudkade-Industriestraat, Hanzeweg-Nieuwe Gouwe
      O.Z.: diverse typen ongevallen, waaronder met fietsers.
In 2021 heeft de gemeente Gouda het Verkeerscirculatieplan ‘Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda
’vastgesteld. Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en
draagt daarmee bij aan de vier doelen zoals gesteld in het mobiliteitsplan, namelijk [Gemeente Gouda,
2021b]:
      • Leefbaarheid en gezondheid,
      • Aantrekkelijke binnenstad.
      • Duurzame mobiliteit.
      • Bereikbaarheid.
Het verkeerscirculatieplan bestaat uit concrete projecten die gefaseerd uitgevoerd worden in de periode
2022-2042 (verdeeld over vier fasen). De autonome ontwikkeling tot 2030 beslaat twee van deze fasen,
namelijk 2022-2027 en 2028-2032. In deze twee fasen worden de volgende maatregelen getroffen die van
invloed zijn op de verkeersveiligheid in Gouda [Gemeente Gouda, 2021c]:
      • Autoverkeer verwijzen en sturen naar randwegen.
      • Instellen van maximaal 30 km/uur in Gouda en bijbehorende herinrichting van wegen naar eisen
          voor dit type wegen.
      • Instellen autoluwe en autovrije gebieden.
      • Realiseren nieuwe oversteekplekken op verschillende wegen.
      • Herinrichting binnenstad waarbij de voetganger voorrang heeft en de fiets te gast is.
      • Verkeersveilige zones rondom scholen creëren.
      • Verbeteren leefkwaliteit op de Sportlaan door het nemen van lokale verkeersmaatregelen ten
          behoeve van de verkeersveiligheid.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Conclusie: Met het Goudse mobiliteitsbeleid worden concrete acties genomen de veiligheid op
verkeerskundige knelpunten te verbeteren. Daarom is het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend.
Doorkijk 2040
Ontwikkelingen als diversificatie van verkeersdeelnemers en autonoom rijden zullen naar verwachting na
2030 verder ontwikkelen. De mate waarin het verkeersbeleid daarin is mee ontwikkeld en in staat is om het
risico op verkeersongevallen te verminderen is echter onzeker. Dat maakt dat het kwaliteitsniveau ook na
2040 nog rood zou kunnen zijn.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339     32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>                                                             Open
4.4         Bereikbaarheid van hulpdiensten
4.4.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
                            Kwantitatief
 Status gebruikte
                            •    Wettelijke tijdnormen opkomsttijd [Besluit veiligheidsregio’s]
 informatie
                            •    Handreiking bluswatervoorziening en bereikbaarheid [Brandweer Nederland, 2019]
 Beschikbare                -
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                            De opkomsttijd van een basis brandweereenheid voor alle woningen valt binnen de wettelijk gestelde
 Groen
                            eisen van 8 minuten.
                            De opkomsttijd van een basis brandweereenheid voor > 50% van alle woningen valt binnen de
 Oranje
                            wettelijk gestelde eisen van 8 minuten.
                            De opkomsttijd van een basis brandweereenheid voor < 50% van alle woningen valt binnen de
 Rood
                            wettelijk gestelde eisen van 8 minuten.
4.4.2       Huidige situatie
Onder bereikbaarheid van hulpdiensten wordt in het algemeen verstaan, de mate waarin een bepaald doel
snel en/of eenvoudig te bereiken is. Bij de brandweer gaat het om het goed kunnen bereiken van het
incidentadres door het eigen materieel, de middelen en het personeel. De inrichting van de gehele route in
relatie tot het brandweervoertuig, de verkeersaders, het verblijfsgebied en de incidentlocatie hebben directe
invloed op de bereikbaarheid.
Figuur 4.6 Bereikbaarheid van hulpdiensten
Op de verkeersaders is de snelheid van hulpverleningsdiensten meestal vergelijkbaar en soms zelfs hoger
dan de snelheid van het overige verkeer. Ervaring leert dat het overige verkeer snelheid terugneemt om
plaats te maken voor hulpverleningsvoertuigen. Dit houdt in dat er voor de hulpverleningsdiensten de ruimte
moet zijn om het verkeer op dezelfde baan te passeren en het eventueel tegemoetkomende verkeer te
ontwijken. Tevens moeten verkeeraders altijd bruikbaar zijn en blijven, of er dient een alternatief te zijn.
Snelheidsremmende en verkeerswerende elementen daarentegen zijn in tegenspraak met een
onbelemmerde doorgang.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Opkomsttijd
Onder ‘opkomsttijd’ wordt verstaan de tijd tussen de melding van een incident tot en met het moment dat
de brandweer ter plaatse is. De opkomsttijd is opgebouwd uit 1) de verwerkingstijd (de tijd tussen de melding
aan de meldkamer van de burger in nood en het alarmeren van de brandweer), 2) de uitruktijd (de tijd tussen
het alarmeren van de brandweer door de meldkamer en het tijdstip dat het eerste voertuig de kazerne
verlaat op weg naar het brandadres) en 3) de rijtijd (de tijd die het eerste voertuig nodig heeft om van de
kazerne naar de plaats incident te gaan). De normtijden uit het Besluit veiligheidsregio’s (Bvr) zijn gegeven
in onderstaande tabel. Het ’Bvr geeft aan dat het bestuur van de Veiligheidsregio geen opkomsttijd mag
vaststellen die hoger is dan 18 minuten.
Type gebouw/ functie                                                           Maximale opkomsttijd
Winkelfunctie met gesloten constructie
Gebouwen met een woonfunctie boven een gebouw met een winkelfunctie            5 minuten
Gebouwen met een celfunctie
Portiekwoningen
Portiekflats                                                                   6 minuten
Gebouwen met een woonfunctie voor verminderd zelfredzamen
Andere woonfunctie dan hierboven beschreven
Winkelfunctie
Gezondheidszorgfunctie                                                         8 minuten
Onderwijsfunctie
Logiesfunctie
Kantoorfunctie
Industriefunctie
Sportfunctie                                                                   10 minuten
Bijeenkomstfunctie
Overige gebruiksfunctie
Onderbouwd afwijken                                                            18 minuten
Het bestuur van de Veiligheidsregio is tevens verantwoordelijk voor een sluitende registratie van de
gerealiseerde opkomsttijden. Omdat het opstellen van een dekkingsplan maatwerk is en het niet altijd
mogelijk is om overal deze normen te halen, biedt het Bvr de mogelijkheid tot het bestuurlijk gemotiveerd
afwijken. Indien het bestuur van de Veiligheidsregio voor bepaalde locaties opkomsttijden vaststelt die
afwijken van de wettelijke tijdnormen, motiveert het de keuze van de locatie en de mate van de afwijking.
In figuur 4.6 is de opkomsttijd van de brandweer voor woningen in Gouda in beeld gebracht. Uit de figuur
volgt dat met name in het oosten van Gouda de wettelijke opkomsttijd niet gehaald worden. Dit betreft
minder dan 50% van de aanwezige woningen in Gouda.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339       34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>                                                        Open
Figuur 4.7 Opkomsttijden woningen brandweer [Brandweer Hollands Midden, 2016]
Conclusie: In Gouda worden momenteel de wettelijke normtijden voor hulpdiensten (8 minuten voor
gebouwen met een woonfunctie) met name in het oosten van Gouda niet gehaald. Dit betreft minder dan
50% van de woningen in Gouda, waardoor kwaliteitsniveau ‘oranje’ is toegekend.
4.4.3       Autonome ontwikkeling
Voor de autonome ontwikkeling geldt het wensbeeld uit het Mobiliteitsplan 2017-2026. Dat betekent voor
de hoofdroutes voor hulpdiensten dat de calamiteitenlocatie zo snel mogelijk bereikt moet kunnen worden:
• Passeermogelijkheden op wegvakken met een ‘afgesloten’ enkele rijstrook (flexruimte buiten de
      kantmarkeringen);
• Beïnvloeding van verkeerslichten (KAR);
• Busstroken bij de ‘doseerpunten’, zodat de hulpdiensten ook hier een snelle doorgangkrijgen;
• Beperking van het aantal drempels;
• Bij dynamische afsluitingen: beïnvloedingsmogelijkheid door hulpdiensten en vooraf overleg en
      afstemming;
• Bij structurele afsluitingen: ‘verwijderbare’ palen (klappaal, overrijdbare paal, uitneembare paal);
• Minimaal twee onafhankelijke toegangsroutes per wijk (tweede mag eventueel een verwijderbare
      afsluiting hebben);
• Toezicht en handhaving in de wijken. In de wijken wordt de toegankelijkheid mede bepaald door het
      parkeergedrag. Foutparkeren in smalle straten en op krappe hoeken levert problemen op. Daar waar
      dat in de praktijk risico’s oplevert, wordt toegezien en gehandhaafd.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Conclusie: Vanuit het Mobiliteitsplan neemt de gemeente maatregelen op de hoofdroutes om de
bereikbaarheid voor hulpdiensten te verbeteren. Naar verwachting is er een positieve trend ten opzichte
van de huidige situatie binnen het kwaliteitsniveau ‘oranje’.
Doorkijk 2040
Voor bereikbaarheid van hulpdiensten is het waarschijnlijk dat de geschetste trend in 2030 zich voortzet tot
aan 2040. Of het kwaliteitsniveau veranderd is afhankelijk van de beleidsinvulling na 2030 en de
ontwikkeling van het landelijk gemiddelde.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339      36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                              Open
5           Wonen en verstedelijking
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema wonen en voorzieningen. In paragraaf 5.1, 5.2 en 5.3 wordt de beoordeling
nader toegelicht.
Tabel 3.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema wonen en voorzieningen
                                                                                                        Kwaliteitsniveau
                                                                                     Kwaliteitsniveau
Aspect                    Criterium                  Betrokken indicatoren                              autonome ontwikkeling
                                                                                     huidige situatie
                                                                                                        2030
                                                     Kwantitatief
                                                     • Aanbod van verschillende
                                                     woonvormen         (studenten,
                                                     sociale                   huur,
                                                     goedkoop/middel/duur koop,
                          De       kwaliteit     en innovatieve      woonvormen)
Woningaanbod en behoefte kwantiteit
                          woningvoorraad
                                         van     de gemeente?
                                                     • Vraag naar verschillende
                                                                                                                  =
                                                     woonvormen         (studenten,
                                                     sociale                   huur,
                                                     goedkoop/middel/duur koop,
                                                     innovatieve     woonvormen)
                                                     Gemeente?
                                                     Kwantitatief
Duurzame woningen
                          Het aandeel duurzame
                          woningen
                                                     • Gas en elektriciteitsgebruik
                                                     woningen
                                                                                                                  ↗
                          Afstand                tot
                          verschillende       typen Kwantitatief [CBS, 2020a]
                          voorzieningen              •   Afstand   tot    onderwijs
                          (onderwijs, horeca en • Afstand tot horeca en winkels
Voorzieningenniveau       winkels,
                          voorzieningen,
                                           culturele •   Afstand
                                                     voorzieningen
                                                                    tot    culturele
                                                                                                                  ↘
                          gezondheid en welzijn) • Afstand tot voorzieningen
                          ten opzichte van het voor gezondheid en welzijn
                          landelijk gemiddelde
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                            Open
5.1         Woningaanbod en behoefte
5.1.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Passend en toegankelijk woningaanbod voor verschillende doelgroepen
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                •   Behoefte en aanbod woningen
 Beschikbare               Behoefte en aanbod op basis van Woningbehoefteraming en Trendraming van Provincie Zuid-Holland
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Aanbod is voor alle woningtypen in balans met behoefte
 Oranje                    Behoefte overstijgt voor 1 of meerdere woningtypen het aanbod
                           Behoefte overstijgt voor alle woningtypen het aanbod
 Rood
5.1.2       Huidige situatie
Het aantal inwoners is in de afgelopen 25 jaar met circa 3% toegenomen van 70.935 in 1996 tot 73.443 in
2020 [Provincie Zuid-Holland, 2020f]. Het aantal woningen in de gemeente Gouda in 2020 is 33.174
[Provincie Zuid-Holland, 2020f]. En de samenstelling van de woningvoorraad is als volgt verdeeld: 56%
koopwoningen, 14% particuliere huurwoningen en 30% huurwoningen van woningcorporaties [Provincie
Zuid-Holland, 2020f]. Van de 33.174 woningen is 59% een eengezinswoning en 41% een
meergezinswoning. Onder eengezinswoningen vallen: rijtjeshuizen, twee-onder-een-kap, en vrijstaande
woningen. Onder meergezinswoningen vallen flats, galerij-, portiek-, beneden- en bovenwoningen,
appartementen en woningen boven bedrijfsruimten mits deze zijn voorzien van een eigen toegangsdeur.
Koopwoningen
In de afgelopen jaren is de druk op de woningmarkt toegenomen door een toename in behoefte en beperkt
aanbod. Dit heeft geleid tot een stijgende trend van de huizenprijzen [huizenzoeker, 2020]. Gouda kent,
gelet op de vraagprijs voor koopwoningen, een relatief goedkopere koopvoorraad. De gemiddelde
WOZ-waarde van koopwoningen in Gouda in 2020 is namelijk circa 228.200 euro in 2020, dit is lager dan
het landelijk gemiddelde van 278.300 euro [VNG, 2018]. De gemiddelde prijs per vierkante meter in Gouda
is 2.626 euro/m2 in 2020, dat is lager dan het landelijk gemiddelde is 3.112 euro/m2 [huizenzoeker, 2020].
Huurwoningen
Gouda kent een relatief iets hogere voorraad huurwoningen (circa 44%, inclusief particuliere sector) dan
het landelijk gemiddelde van 43%. Het percentage huishoudens dat is gehuisvest in een woning met een
huurprijs die past bij het huishoudinkomen is 79,8% in Gouda [VNG, 2018]. Dat is hoger dan het landelijk
gemiddelde van 75,4%. Het betreft hier alleen huishoudens in corporatiewoningen. Druk op de woningmarkt
wordt o.a. veroorzaakt door scheefwoners. Scheefwoners zijn huurders waarbij het inkomen niet in
overeenstemming is met de huurprijs van de woning. In Nederland wordt daarbij onderscheid gemaakt
tussen goedkope en dure scheefheid. In 2018 was het percentage goedkope scheefwoners in Gouda met
12% gelijk aan het landelijk gemiddelde en het percentage dure scheefwoners met 8,2% minder dan het
landelijk gemiddelde (van 12%).
Conclusie: Op basis van de beschikbare cijfers lijkt het aanbod voor alle woningtypen in balans met
behoefte, waardoor kwaliteitsniveau ‘groen’ is toegekend.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339      38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>                                                   Open
5.1.3       Autonome ontwikkeling
Trends
Autonome trends zoals het ouder worden van de babyboomgeneratie en toename van het aantal
éénpersoonshuishoudens zal effect hebben op de vraag en het aanbod op de woningmarkt. De
babyboomgeneratie woont momenteel vaak in ééngezinswoningen en blijven vaak lang in deze woningen
wonen. Tot aan 2030 zal deze generatie doorstromen naar ouderenwoningen zodat gestaag een aanbod
aan ééngezinswoningen vrijkomt.
Huisvesting voor bijzondere doelgroepen vraagt om maatwerk. Door decentralisatie van jeugd (2015) en
maatschappelijke zorg (2020) hebben gemeenten een verantwoordelijkheid voor de huisvesting van deze
doelgroepen. Door extramuralisatie zal in de toekomst de vorm waarin deze mensen wonen veranderen.
Dit vraagt om een behoefte aan woningen in het laagste sociale huursegment of in groepen.
Woningbehoefte
In de Woningbehoefteraming (WBR) en de Trendraming (TR) stelt de Provincie Zuid-Holland de regionale
behoefte aan nieuwe woningen in een bepaalde periode vast. Voor Gouda is de trendraming 490 woningen
in 2019, 2.060 in periode 2020-2025 en 1.530 in periode 2025-2030 [Provincie Zuid-Holland, 2019a].
Er zijn diverse woningbouwplannen waarover reeds besluitvorming heeft plaatsgevonden en die daarmee
onderdeel uitmaken van de autonome situatie. Deze betreffen:
• Ca 3.700 woningen zijn in vastgestelde bestemmingsplannen (restant 3.100 oorspronkelijke plannen
      Westergouwe + 600 wijkontwikkeling en overige binnenstedelijke locaties)
• Ca 2.000 in vastgestelde visies (ontwikkelperspectief Spoorzone)
In 2021 heeft de gemeente Gouda de Woon(zorg)visie 2030 vastgesteld. De algemene trend dat de vraag
naar woningen toeneemt wordt hierin onderkent, met name het tekort aan sociale huurwoningen. Om
woningtekorten te verminderen zet de gemeente Gouda in op het versnellen van de woningbouw naar
gemiddeld 360 nieuwe woningen per jaar op basis van de provinciale prognoses. Deze woningbouw is
gericht op jongeren, gezinnen en ouderen. Door 1/3 van de nieuwbouwwoningen als sociale huurwoningen
te bouwen en 1/5 als middensegment wil de gemeente Gouda woningen toegankelijk maken voor deze
doelgroepen [Gemeente Gouda, 2021d].
Een deel van het tekort aan woningen is het gevolg van beleggers die actief zijn op de woningmarkt.
Hierdoor zijn woningen in specifieke segmenten (goedkope koopwoningen) niet toegankelijk voor de
doelgroepen, terwijl hier de vraag hiernaar groot is. Hierdoor ontstaan leefbaarheidsproblemen. Om dit
ongewenste effect tegen te gaan wil de gemeente Gouda inzetten op het reguleren van kamerverhuur en
het instellen van zelfbewoningsplicht in wijken waar beleggers actief zijn en waar dit gewenst is [Gemeente
Gouda, 2021d].
Het tekort aan sociale huurwoningen leidt tot lange wachtlijsten. Om de wijze van woningtoewijzing zo eerlijk
mogelijk te laten verlopen werkt de gemeente naar het toewijzen via de huisvestingsverordening. Door actief
de spelregels te veranderen als blijkt dat bepaalde groepen een lagere slagingskans hebben wordt
geprobeerd de schaarste tegen te gaan. Ook wordt ingezet op het actief werken met urgentieverklaringen
voor mensen met een zorgbehoefte [Gemeente Gouda, 2021d].
Conclusie: Op basis van de geplande nieuwbouw verloopt de woningvoorraadontwikkeling in Gouda voor
op de door de provincie geraamde woningbehoefte. Daarbij wordt opgemerkt dat er nieuwe en hogere
risico’s op brand kunnen ontstaan door het veranderend gebruik van gebouwen (bv. brandbaarheid en
uitbreidingskans brand door isolatiemateriaal).
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339      39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Doorkijk 2040
Voor de ontwikkeling van de balans in woningaanbod en -behoefte is het waarschijnlijk dat de geschetste
trend in 2030 zich voortzet tot aan 2040.
5.2         Duurzame woningen
5.2.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Duurzame woningen
 Status gebruikte           Kwantitatief
 informatie                 •    Energielabel woningen (energie index) [Rijksdienst voor ondernemend Nederland (RVO), 2019]
 Beschikbare                Landelijke benchmark energielabel woningen Gouda ten opzichte van Nederland in %
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                            Het percentage woningen met energielabel D t/m G ligt onder de 10% en het percentage woningen met
 Groen
                            energielabel A++ t/m B ligt boven de 40%
                            Het percentage woningen met energielabel D t/m G ligt tussen de 10% en 40% en/of het percentage
 Oranje
                            woningen met energielabel A++ t/m B ligt rond de 40%
                            Het percentage woningen met energielabel D t/m G ligt boven de 40% en het percentage woningen
 Rood
                            met energielabel A++ t/m B ligt onder de 40%
5.2.2       Huidige situatie
In hoeverre er sprake is van duurzame woningen in Gouda is in beeld gebracht aan de hand van het gas-
en elektriciteitsgebruik van woningen. Andere indicatoren voor duurzame woningen zijn onder andere de
houdbaarheid van woningen en de recyclebaarheid van de gebruikte materialen (waaronder modulair
bouwen). Hier zijn momenteel nog geen gegevens van, waardoor deze indicatoren niet in de Foto zijn
meegenomen.
Het energieverbruik van woningen in de gemeente Gouda van 2009 tot 2018 is weergegeven in figuur 5.1.
Uit de figuur blijkt dat er sprake is van een dalende trend van gasgebruik en een vrij constant
energieverbruik.
Figuur 5.1 Energiegebruik woningen gemeente Gouda 2009-2018, TJ [Klimaatmonitor databank]
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339         40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>                                                                Open
In figuur 5.2 is het gas- en elektriciteitsverbruik van woningen in Nederland weergeven. Het totaal aan
gasgebruik van woningen in 2018 is 1.140 TJ, het totaal aan elektriciteitsverbruik is 282 TJ, berekend op
basis van het gemiddelde van de woningen en de aantallen woningen [Klimaatmonitor databank].
Figuur 5.2 Gasgebruik (links) en elektriciteitsgebruik (rechts) woningen in TJ in 2018 [Klimaatmonitor databank]
Verduurzaming van woningen kan op verschillende manieren, onder andere door de aanschaf van
zonnepanelen of door het isoleren van het huis [Rijksoverheid, 2020c]. Begin 2015 hebben alle
huiseigenaren van de Rijksoverheid een voorlopig energielabel ontvangen. Het voorlopige label is een
schatting. In de praktijk kan je woning een beter of slechter energielabel hebben. Het is gebaseerd op
gegevens uit het Kadaster (type huis, grootte, bouwjaar) en op gegevens van vergelijkbare huizen. De
vergelijkbare huizen komen uit een onderzoek uit 2006 naar het huizenbestand in Nederland. Zo kan worden
ingeschat dat de kans groot is dat bijvoorbeeld een vooroorlogs huis inmiddels een hr-combiketel heeft en
dubbel glas in de woonkamer. Als een huis wordt verkocht of bij nieuwe verhuur moet de eigenaar kunnen
laten zien welk energielabel de woning heeft. Met een energielabel kunnen kopers en huurders in één
oogopslag zien of een woning zuinig of onzuinig is. Een zuinige woning betekent een lagere
energierekening, meer wooncomfort en minder CO2-uitstoot. Het energielabel voor woningen geeft met de
klassen A (groen, zeer zuinig) tot en met G (rood, zeer onzuinig) aan hoe energiezuinig een huis is in
vergelijking met soortgelijke huizen. Een energiezuinig huis heeft goede isolatie, dubbel glas, energiezuinige
verwarming en zonnepanelen. De Grenswaarden Energie-Index (EI) is een instrument waarmee de
energieprestaties van een woning wordt weergeven. De Energie-Index kent daarnaast een
Energieprestatie-indicator die bestaat uit 7 letters zoals weergegeven is in figuur 72. Hoe kleiner het getal,
hoe duurzamer de woning [Rijksoverheid, 2020d]
Onderstaande figuur laat zien dat er in de gemeente Gouda relatief veel woningen met laag-scorende
energielabels zijn (labels D t/m G). Ten opzichte van het Nederlandse gemiddelde zijn met name de
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                    BG8638TPRP2010131339  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>                                                               Open
energielabels A en B in Gouda ondervertegenwoordigd, een hoog percentage van de woningen heeft label
C en de lagere labels zijn enigszins oververtegenwoordigd6.
Figuur 5.3 Energielabel woningen in de gemeente Alphen aan den Rijn t.o.v. Nederland [Rijksdienst voor ondernemend Nederland
(RVO), 2019)]
Conclusie: het aandeel woningen met energielabel A of B is 26,8%, met C 36,6% en met een lager label
36,6%. Daarom wordt aan het                     beoordelingsaspect duurzame woningen in de huidige situatie
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend.
5.2.3       Autonome ontwikkeling
In het kader van de energietransitie werkt Gouda aan de volgende doelen:
      • Gouda is CO2 neutraal in 2040
      • Gouda is aardgasvrij in 2040
Het beleid is erop gericht dat alle woningen in 2030 aardgasvrij ready moeten zijn en huizen verder
verduurzaamd en geïsoleerd worden. Het aantal woningen neemt in Gouda autonoom toe. Dankzij
aangescherpte nieuwbouweisen zal het warmteverbruik van deze nieuwbouwwoningen aanzienlijk lager
komen te liggen dan de vraag van bestaande woningen. Daarnaast heeft de gemeente meerdere initiatieven
voor aardgasvrije woningen en energiebesparing van woningen, waaronder bijdragen aan
energiebespaar-maatregelen,                startsubsidies       voor     aardgasvrij,        energiebespaar-leningen            voor
woningeigenaren en Verenigingen van Eigenaren, en energiecoaches. Met woningcorporaties maakt de
gemeente Gouda prestatieafspraken om zo de verduurzaming van sociale huurwoningen te bevorderen
[Gemeente Gouda, 2021d].
Conclusie: autonoom zal het aandeel duurzame woningen toenemen door maatregelen die genomen wordt,
onder andere door stimulatie van eigenaren van koopwoningen. Hoe groot dit effect is, is onduidelijk. Aan
het beoordelingsaspect duurzame woningen wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau ‘groen’
toegekend.
6
  Voor energielabels geldt dat de cijfers gebaseerd zijn op bekende energielabels. Dit betreft slechts een bepaald aandeel van het
totaal woningenaanbod. Hiervoor geldt het daadwerkelijke energielabel hoger ligt dan de gepresenteerde cijfers, doordat woningen
verduurzaamd zijn en dit door woningeigenaren geregistreerd moet worden
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339          42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Doorkijk 2040
Ook na 2030 zal de verduurzaming van woningen verder doorzetten totdat de doelen van een CO2 neutraal
en aardgasvrij Gouda in 2040 behaald zijn. Hoe de daadwerkelijk invulling zal zijn is afhankelijk van beleid
na 2030.
5.3         Voorzieningenniveau
5.3.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Voorzieningenniveau
                           Kwantitatief [CBS, 2020a]
                                     •     Afstand tot onderwijs
 Status gebruikte
                                     •     Afstand tot horeca en winkels
 informatie
                                     •     Afstand tot culturele voorzieningen
                                     •     Afstand tot voorzieningen voor gezondheid en welzijn
 Beschikbare               Afstand tot verschillende typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels, culturele voorzieningen,
 referentiewaarden         gezondheid en welzijn) ten opzichte van het landelijk gemiddelde [CBS, 2020]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           De afstand tot alle typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels, culturele voorzieningen,
 Groen
                           gezondheid en welzijn) ligt onder het landelijke gemiddelde
                           De afstand tot één of meer typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels, culturele
 Oranje
                           voorzieningen, gezondheid en welzijn) ligt rond het landelijke gemiddelde
                           De afstand tot alle typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels, culturele voorzieningen,
 Rood
                           gezondheid en welzijn) ligt boven het landelijke gemiddelde
5.3.2       Huidige situatie
Adequate voorzieningen zijn maatschappelijke voorzieningen waartoe eenieder toegang zou moeten
hebben. Onder het aspect voorzieningen beschouwen we voorzieningen op wijk, stad en regionaal niveau.
In dit rapport worden voorzieningen op het gebied van onderwijs, horeca, winkels, culturele voorzieningen,
gezondheid en welzijn beschouwd.
Onderwijsvoorzieningen
De afstand tot meerdere onderwijsvoorzieningen is in Gouda lager dan landelijk gemiddeld. Zo is de afstand
tot een school in het basisonderwijs 0,5 km (landelijk gemiddeld 0,7 km), de afstand tot een school in het
voortgezet onderwijs 1,1 km (landelijk gemiddeld 2,4 km). Ook een kinderdagverblijf ligt met 0,5 km
dichterbij dan landelijk gemiddeld (0,8 km) [CBS, 2017].
Horecavoorzieningen
De afstand tot diverse horecavoorzieningen, zoals een café is 1,3 km (landelijk gemiddeld 1,2 km), een
cafetaria 0,6 km (landelijk gemiddeld 0,8 km) en de afstand tot een restaurant is 0,6 km (0,8 km landelijk
gemiddeld) [CBS,2019].
Sinds 2012 zijn de bezoekersaantallen in Gouda flink toegenomen. Er was een groei van het aantal
bezoekers van 707.000 mensen in 2012 tot 1.100.000 in 2018. Ongeveer 30% van de bezoekers komt uit
het buitenland (met name Duitsland, België en Frankrijk). Voor wat betreft de Nederlandse bezoekers komt
ongeveer de helft uit de regio (provincie Zuid-Holland). De meest bezochte evenementen waren de Goudse
Kaasmarkt (april tot en met augustus) met ongeveer 120.000 bezoekers van 80 verschillende nationaliteiten
en de Keramiekdagen (mei) met 25.000 tot 30.000 bezoekers (Koersdocument Gouda, 2019).
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339           43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Andere activiteiten van Nederlandse bezoekers in Gouda zijn lunchen/dineren (15%), funshoppen (22%),
stadswandeling (9%), museumbezoek (10%), concert of schouwburg (5%), terrasje (6%), bezoek
evenement (5%) en fietsen (1%).
Winkels
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde grote supermarkt 7 berekend over de weg ligt in Gouda op
0,6 km ten opzichte van 0,9 landelijk gemiddeld. Onderstaande kaartbeelden geven de huidige detailhandel
structuur in Gouda weer. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in [Winkelvisie, 2017]:
• Dagelijks (wijkwinkelcentra Bloemendaal en Goverwelle) winkelstrips (Van Hogendorpplein, Korte
      Akkeren, Driewegplein, Vuurdoornlaan, Willem en Marialaan) en solitaire supermarkten;
• Doelgerichte aankoopplaatsen (Goudse Poort, Kromme Gouwe en Gouwestroom);
• Winkelen (binnenstad).
Culturele voorzieningen
De afstand tot musea (2,0 ten opzichte van 3,9 km landelijk gemiddeld) en bioscoop (2,0 ten opzichte van
6,3 km landelijk gemiddeld) is in de gemeente Gouda lager dan landelijk gemiddeld [CBS, 2018].
Gezondheid en welzijn
De afstand tot een huisartsenpraktijk ligt in Gouda op 0,6 km ten opzichte van 1,0 km landelijk gemiddeld.
Het Groene Hart Ziekenhuis is een ziekenhuis in Gouda. Bij het ziekenhuis behoren tevens de locatie
Zuidplas in Nieuwerkerk aan den IJssel en de locatie Schoonhoven. De afstand tot een ziekenhuis in Gouda
(incl. buitenpolikliniek) is 2,1 km ten opzichte van 4,8 km landelijk gemiddeld [CBS, 2019].
Figuur 5.4: Detailhandel structuur Gouda [Winkelvisie, 2017]
7
  Een winkel met meerdere soorten dagelijkse artikelen en een oppervlak van minimaal 150m2
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 5.5: Detailhandel structuur binnenstad Gouda [Winkelvisie, 2017]
Conclusie: omdat de afstand van alle typen voorzieningen (onderwijs, horeca en winkels, culturele
voorzieningen, gezondheid en welzijn) lager is dan het landelijk gemiddelde, is het kwaliteitsniveau ‘groen’
toegekend.
Daarbij wordt opgemerkt dat alleen de kwantitatieve afstand niets zegt over de tevredenheid of het gebruik
van de voorzieningen. In Westergouwe is bijvoorbeeld wel een huisarts, maar deze is beperkt aanwezig,
waardoor dit eigenlijk nog geen volwaardige voorziening is. De wachtlijst voor kinderopvang is hoog,
waardoor er voor ouders beperkt plek is voor kwalitatief goede kinderopvang van 0-4 jaar. Hetzelfde geldt
voor thuiszorg, revalidatiezorg of verpleeghuiszorg. Ook daar zijn wachtlijsten voor. Als wmo of jeugdhulp
ook onder zorg wordt geschaard, wordt het nog breder.
5.3.3       Autonome ontwikkeling
Het is de verwachting dat de druk op voorzieningen (zoals scholen en zorg) toe zal nemen door toename
van de bevolking en verandering van de bevolkingssamenstelling met een toename in vergrijzing. De vraag
naar fysieke winkelruimte zal in de komende jaren verder afnemen, onder andere vanwege de opkomst van
het online winkelen. Op provinciaal niveau zet de provincie Zuid-Holland in op het zoveel mogelijk
concentreren van bovenregionale en regionale (centrum)voorzieningen in stedelijke centra en bij
multimodale HOV-knooppunten8. Dit beleid draagt bij aan de vitaliteit en daarmee de kwaliteit van stedelijke
agglomeraties en centra. Er is geen gemeentelijk beleid dat ingaat op de afstand tot de verschillende typen
voorzieningen.
8
  Hoogwaardig openbaar vervoer, afgekort HOV, is een in Nederland gebruikelijke term voor stads- en streekvervoer dat voldoet aan
hoge eisen op het gebied van de doorstroming (hoge gemiddelde rijsnelheid).
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339           45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Op het gebied van detailhandel heeft Gouda zich ten doel gesteld om zich verder te ontwikkelen als
winkelstad en heeft hiervoor ambities geformuleerd voor het doen van dagelijkse boodschappen,
doelgerichte inkopen en vergelijkend winkelen (funshoppen) [Winkelvisie, 2017]:
• Inwoners van Gouda kunnen voor hun dagelijkse boodschappen terecht ‘in de buurt’ in aantrekkelijke
      wijk- en buurtcentra die ook een sociale functie kennen.
• Doelgerichte aankopen kunnen door inwoners van stad en regio snel en efficiënt worden gedaan op
      Goudse Poort, dat een compleet cluster perifere detailhandel aanbiedt.
• Bezoekers komen in 2025 vaker naar Gouda en geven daar meer geld uit, omdat de stad beleving biedt
      en zich onderscheidt ten opzichte van andere steden.
Gouda wil een gastvrije stad zijn in het centrum van het Groene Hart. Een veelzijdig horeca-aanbod versterkt
de woon-, werk- en vrijetijdsbestemming, en draagt zo bij aan een grotere economische en
maatschappelijke betekenis, naamsbekendheid en een sterker imago. Bovendien is de interactie van
horeca met andere centrumfuncties als detailhandel, warenmarkt, cultuur en dienstverlening groot. De
sector is daarnaast een belangrijk bindend element in de toeristische en zakelijke ontwikkeling van de stad.
Horeca concentreert zich vooral in het centrum van Gouda. De gemeente wil graag dat horeca zich kan
vestigen op locaties waar ze zich voldoende kunnen ontwikkelen. Dit zal verder worden uitgewerkt in de
nieuwe Horecavisie.
Conclusie: De druk op voorzieningen (zoals scholen en zorg) zal toenemen. Er is nog geen beleid om deze
druk op te vangen. Het gemeentelijk beleid is gericht op het versterken van Gouda als winkelstad met een
veelzijdig horeca-aanbod. Naar verwachting is er een dalende trend ten opzichte van de huidige situatie
binnen (‘groen’).
Doorkijk 2040
Het is aannemelijk dat voortzetting van het huidige beleid na 2030 zal leiden tot een gelijkblijvend
kwaliteitsniveau tot aan 2040. Dit komt mede doordat de gemeente Gouda weinig mogelijkheden heeft tot
verdere uitbreiding en de focus ligt op het verbeteren van bestaande voorzieningen in de stad. Afstand tot
voorzieningen zal hierdoor naar verwachting niet of nauwelijks toenemen. Afhankelijk van de ontwikkelingen
met betrekking tot online winkelen en e-consults bestaat de kans dat fysieke voorzieningen in aantal
afnemen waardoor afstand tot voorzieningen zal toenemen.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339      46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>                                                                 Open
6              Sociale samenhang
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema sociale samenhang. In paragraaf 6.1, 6.2 en 6.3 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 6.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema sociale samenhang
                                                                                                              Kwaliteitsniveau
                                                                                       Kwaliteitsniveau
Aspect                   Criterium                 Betrokken indicatoren                                      autonome ontwikkeling
                                                                                       huidige situatie
                                                                                                              2030
                                                 • Kwantitatief
                         Mate      van    actieve • Arbeidsparticipatie
Maatschappelijke
participatie
                         deelname                   [https://arbeidsmarktinzicht.nl]
                         maatschappelijk leven • Percentage vrijwilligerswerk
                                                                                                                         ↘
                                                   [Gouda in cijfers, 2019b]
                         Mate      van     sociale Kwantitatief
Sociale
buurten
              cohesie in
                         verbondenheid in buurt • De indicator ‘sociale cohesie’
                         en waardering daarvan [Telos PBL, 2017a]
                                                                                                                          =
                                                   Kwantitatief
                                                   • Het percentage huishoudens
                         Mate waarin inwoners
Inclusiviteit            deel uit kunnen maken
                         van een samenleving
                                                   (<120%           soc.
                                                   • Het percentage jeugdigen met
                                                   jeugdhulp
                                                                                 min.)
                                                                                                                          =
                                                   • Het percentage mantelzorgers
6.1            Maatschappelijke participatie
6.1.1          Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Maatschappelijke participatie
                             Kwantitatief
 Status gebruikte
                                        •    Arbeidsparticipatie [https://arbeidsmarktinzicht.nl]
 informatie
                                        •    Percentage vrijwilligerswerk [Gouda in cijfers, 2019b]
 Beschikbare                 Benchmark landelijk gemiddelde arbeidsparticipatie en vrijwilligerswerk [Monitor sociaal domein
 referentiewaarden           gemeente Gouda, 2017, CBS, 2017b]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                       Alle indicatoren (arbeidsparticipatie en %vrijwilligerswerk) liggen boven het landelijk gemiddelde
 Oranje                      1 of beide indicatoren (arbeidsparticipatie en %vrijwilligerswerk) liggen rond het landelijk gemiddelde
 Rood                        Alle indicatoren (arbeidsparticipatie en %vrijwilligerswerk) liggen onder het landelijk gemiddelde
6.1.2          Huidige situatie
De maatschappelijk participatie wordt gedefinieerd als de mate van actieve deelname aan het
maatschappelijk leven. Het wordt in kaart gebracht aan de hand van de (bruto) arbeidsparticipatie en het
percentage vrijwilligerswerk.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                    BG8638TPRP2010131339            47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>                                                            Open
De (bruto) arbeidsparticipatie
De bruto arbeidsparticipatie kan worden omschreven als het aantal mensen dat betaald werk heeft of
daarnaar op zoek is als percentage van alle inwoners van 15-74 jaar. In Gouda is in 2019 de bruto
arbeidsparticipatie 72% (in heel Nederland is het 71% in 2019). In de grafiek is te zien dat de
arbeidsparticipatie het hoogst is onder inwoners van 25-45 jaar. Inwoners van 15-25 studeren vaak nog en
een deel van de 45-75-jarigen is al met pensioen [CBS, 2019d].
Figuur 6.1: Bruto arbeidsparticipatie 2003-2019 in Gouda [CBS, 2019d]
Vrijwilligerswerk
Landelijk zijn de meeste vrijwilligers actief voor sportverenigingen of scholen. Voor politieke partijen melden
zich naar verhouding de minste mensen als vrijwilliger. Hoe actief Nederlanders zijn als vrijwilliger verschilt
per bevolkingsgroep. De inzet is bovengemiddeld onder hoger opgeleiden, 35- tot 45-jarigen en ook onder
ouders van thuiswonende kinderen [CBS, 2017b]. Het percentage Gouwenaren dat vrijwilligerswerk doet
lag in 2019 op 35% [Gouda in cijfers, 2019b]. Dit percentage ligt onder het landelijke gemiddelde van 49%
[CBS, 2017b].
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339       48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Uit onderzoek van PBL [Telos PBL, 2019e] volgt dat de gemeente Gouda voor:
• De indicator ‘netto arbeidsparticipatie’ (aandeel van de totale werkzame beroepsbevolking in de
      potentiële beroepsbevolking) het kwaliteitsniveau ‘gemiddeld’ heeft gekregen in vergelijking met het
      gemiddelde van alle onderzochte regio’s.
• De indicator ‘vrijwilligers’ (het percentage van de bevolking dat vrijwilligerswerk doet) het
      kwaliteitsniveau ‘gemiddeld’ heeft gekregen in vergelijking met het gemiddelde van alle onderzochte
      regio’s.
Conclusie: omdat de (bruto) arbeidsparticipatie rond het landelijke gemiddelde ligt en het percentage
vrijwilligerswerk rond het landelijk gemiddelde, is het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend.
6.1.3       Autonome ontwikkeling
In Gouda is de prognose dat de potentiële beroepsbevolking (leeftijd 18-67 jaar) tussen 2018 en 2030 daalt
met 3% van 64% naar 61% als gevolg van onder andere vergrijzing [Staat van Zuid-Holland, 2016b]. De
bevolking van 67 jaar en ouder neemt in diezelfde periode toe van 15% naar 18,5%. Hierdoor ontstaat
mogelijk een tekort aan arbeidskrachten. Ook de druk op mantelzorgers zal toenemen. Er komen meer
ouderen, maar per oudere zijn er minder mantelzorgers. Ook autonome trends als bezuinigingen in
kinderopvang leiden tot verminderde arbeidsparticipatie.
In haar beleidsnota Sociaal Domein [Gemeente Gouda, 2014] heeft de gemeente de ambitie om een
succesvolle transitie en transformatie in het sociaal domein te bewerkstelligen, waarbij de eigen kracht
gestimuleerd wordt, voorwaarden geschept worden voor participatie en een vangnet geboden wordt voor
wie dat nodig heeft. Om deze ambitie te bereiken heeft de gemeente Gouda zes maatschappelijke doelen
opgesteld. Eén van deze doelen sluit aan op maatschappelijke participatie en luidt: iedereen die kan werken,
werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving. De speerpunten zijn onder meer bestrijding van
jeugdwerkloosheid en stimulering van werk naar vermogen. Daarnaast wordt er niet alleen gekeken naar
de doelgroep als onderdeel van de participatiewet-uitkering maar ook niet-uitkeringsgerechtigde jongeren.
Naast dat dit kan leiden tot een stijging van de netto-arbeidsparticipatie zorgt dit ook voor economische
zelfstandigheid, een sociaal netwerk, zelfvertrouwen en kan het een positieve bijdrage leveren aan de
maatschappij. Voor inwoners van Gouda die te maken hebben met duurzame arbeidsongeschiktheid wordt
gekeken naar mogelijkheden voor deelnemen aan de Goudse samenleving met (financiële) ondersteuning
in de vorm van vrijwilligerswerk.
Conclusie:
De gemeente Gouda werk actief aan de toetreding van werkloze inwoners en inwoners met een
arbeidsbeperking tot de arbeidsmarkt. Daarnaast worden mensen die niet deel kunnen nemen aan het
arbeidsproces gestimuleerd vrijwilligerswerk te doen als onderdeel van de ‘Goudse samenleving’.
Desondanks laten de prognoses zien dat de potentiële beroepsbevolking in Gouda afneemt door vergrijzing.
Ook autonome trends als bezuinigingen in kinderopvang leiden tot verminderde arbeidsparticipatie. Dit leidt
tot kwaliteitsbeoordeling ‘oranje’, met een verslechtering ten opzichte van de huidige situatie.
Doorkijk 2040
Het is aannemelijk is dat door ontwikkelingen als vergrijzing ook na 2030 doorzet waardoor
arbeidsparticipatie af kan nemen. Dit is echter afhankelijk van de precieze beleidsinvulling van de gemeente
Gouda.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>                                                                Open
6.2         Sociale cohesie in buurten
6.2.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Sociale cohesie in buurten
 Status gebruikte             Kwantitatief
 informatie                             •     De indicator ‘sociale cohesie’ [Telos PBL, 2017a]
 Beschikbare                  De indicator ‘sociale cohesie’ (het rapportcijfer dat de sociale cohesie binnen woonbuurten aangeeft)
 referentiewaarden            [Telos PBL, 2017a]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                        De indicator sociale cohesie ligt boven landelijk gemiddelde.
 Oranje                       De indicator sociale cohesie ligt rond landelijk gemiddelde.
 Rood                         De indicator sociale cohesie ligt onder landelijk gemiddelde.
6.2.2       Huidige situatie
De sociale cohesie is een aspect van de leefbaarheid van een woonbuurt. De sociale cohesie in Gouda
scoort met een 6 op een schaal van 1-10 gelijk aan het landelijke gemiddelde [Telos PBL, 2017]. De
schaalscore 'sociale cohesie' is een berekende uitkomst tussen 0 en 10, gebaseerd op een aantal stellingen
in de veiligheidsmonitor. De veiligheidsmonitor is een landelijk onderzoek onder de bevolking naar veiligheid
en leefbaarheid. Het wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie, het CBS, de
politie en gemeenten.
Onderstaande tabel toont nog een aantal andere vragen die verband houden met de sociale cohesie. Over
het algemeen scoort de gemeente Gouda beter dan het Nederlandse gemiddelde [CBS, 2019]. De
tevredenheid van de buurtbewoners over de bevolkingssamenstelling van de buurt ligt in Gouda in 2019
gemiddeld op 73%, het landelijke gemiddelde van 67,9%. Het percentage sociale contacten ligt in Gouda
met 73% rond het Nederlandse gemiddelde van 72,9% [Telos PBL, 2016]. Het sociale vertrouwen
(percentage van de bevolking dat vertrouwen heeft in andere mensen) ligt met 55,6% rond het Nederlandse
gemiddelde [Telos PBL, 2016]. Uit ervaring van de GGD en de Goudse stadspeiling blijkt dat de
tevredenheid en sociale cohesie per buurt sterk kan verschillen.
Tabel 2.1: Vragen uit de veiligheidsmonitor over sociale cohesie [CBS, 2019].
Veiligheidsmonitor                                                 Nederland        Provincie Zuid-Holland    Gemeente Gouda
Mensen kennen elkaar nauwelijks            % '(helemaal) eens'     24,8             28,2                      43,4
Mensen gaan prettig met elkaar om          % '(helemaal) eens'     71,6             67,2                      73,0
Gezellige buurt met veel saamhorigheid     % '(helemaal) eens'     44,8             39,6                      41,5
Voel mij thuis bij mensen in deze buurt    % '(helemaal) eens'     61,5             57,6                      58,7
Veel contact met andere buurtbewoners % '(helemaal) eens'          36,6             33,6                      33,4
Conclusie: omdat de sociale cohesie in Gouda gelijk scoort aan het landelijke gemiddelde, is het
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend
6.2.3       Autonome ontwikkeling
Door individualisering kan worden verwacht dat het percentage mensen (tussen 19-64 jaar en 65+) dat zich
enigszins tot sterk sociaal uitgesloten voelt gaat stijgen. Hier liggen verschillende redenen aan ten
grondslag, welke voornamelijk uit sociaal gedrag ontstaan. Dit heeft tot gevolg dat er ongelijkheid ontstaat
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339         50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>                                                            Open
in de verdeling van mensen, handel en economische sectoren over gebieden. Dit is niet bevorderlijk voor
de sociale cohesie en de score voor sociale cohesie neemt om die redenen ook af [Rijksoverheid, 2017d].
In de ‘Visie op sociaal domein Gouda’ van 2014 [Gemeente Gouda, 2014] wordt ook ingegaan op het aspect
sociale cohesie. Het doel is om in te zetten op preventie en signalering, en daarbij ook het stimuleren van
de sociale samenhang door maatschappelijke organisaties en fondsen als Humanitas, formulierenbrigade,
het ondersteuningshuis en de diaconie, oranjefonds, jeugdsportfonds en cultuurfonds te ondersteunen. Het
doel is om een sterke sociale basisinfrastructuur te creëren waarmee ontmoeting, vrijwillige inzet en het
verkrijgen van laagdrempelige informatie worden gestimuleerd. In de praktijk heeft de gemeente Gouda
echter weinig middelen om hier (meer) op in te zetten.
Conclusie: Het beleid in Gouda is erop gericht om de sociale cohesie te versterken. In de praktijk heeft de
gemeente Gouda echter weinig middelen om hier (meer) op in te zetten. Naar verwachting zal er autonoom
sprake zijn van een gelijkblijvend ‘oranje’ kwaliteitsniveau.
Doorkijk 2040
Bij ook na 2030 doorzettende trends als individualisering en decentralisatie is het aannemelijk dat de sociale
cohesie richting 2040 verder af zal nemen. Of het kwaliteitsniveau veranderd is afhankelijk van de
beleidsinzet na 2030.
6.3         Inclusiviteit
6.3.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Inclusiviteit
                           Kwantitatief
 Status gebruikte                     •    Het percentage huishoudens (<120% soc. min.)[ [Gouda in Cijfers, 2017]; CBS, 2017c]
 informatie                           •    Het percentage jeugdigen met jeugdhulp [Gouda in Cijfers, 2017];
                                      •    Het percentage mantelzorgers [RIVM, 2016e; [Gouda in Cijfers, 2017];]
 Beschikbare               Het percentage huishoudens (<120% soc. min), het percentage jeugdigen met jeugdhulp en het
 referentiewaarden         percentage mantelzorgers ten opzichte van het landelijk gemiddelde
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Het percentage huishoudens (<120% soc. min) en het percentage jeugdigen met jeugdhulp ligt onder
 Groen
                           het landelijk gemiddelde en het percentage mantelzorgers ligt boven het landelijk gemiddelde
                           Eén of meerdere indicatoren (het percentage huishoudens (<120% soc. min), het percentage
 Oranje
                           jeugdigen met jeugdhulp en het percentage mantelzorgers) ligt rond het landelijk gemiddelde
                           Het percentage huishoudens (<120% soc. min) en het percentage jeugdigen met jeugdhulp ligt boven
 Rood
                           het landelijk gemiddelde en het percentage mantelzorgers ligt onder het landelijk gemiddelde
6.3.2       Huidige situatie
Het aspect inclusiviteit is gedefinieerd als de mate waarin inwoners deel uit kunnen maken van een
samenleving. Dit wordt in deze Foto beoordeeld aan de hand van twee indicatoren:
• Inkomensverdeling en percentage huishoudens met een inkomen minder dan 120% van het sociaal
      minimum
• Beschikbaarheid en toegankelijkheid diverse arrangementen voor zorg en ondersteuning van specifieke
      doelgroepen (jeugd, ouderen, sociale minima).
Momenteel wordt de nieuwe nota Sociaal Domein opgesteld. Hierbij richt een inclusieve dagelijkse
leefomgeving zich op het volgende: inclusief samenleven, inclusief meedoen, inclusief werk en participeren,
inclusief wonen. Dit is een iets andere definitie dan in deze Foto gehanteerd.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339            51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Inkomensverdeling en percentage huishoudens <120% soc. min.
In Gouda wonen, vergeleken met Nederland, relatief veel mensen met een laag en een hoog inkomen.
Onderstaande kaart (figuur 6.3) en tabel toont het gemiddelde besteedbare huishoudinkomen in Gouda in
2017. In de gemeente Gouda ligt het besteedbare huishoudinkomen met €41.000 onder het Nederlandse
gemiddelde van €42.1000.
Figuur 6.2: Besteedbaar huishoudensinkomen (x1000 euro) in 2017 [Gouda in Cijfers, 2017]
Figuur 6.3: Percentage huishoudens tot 120% van het sociaal minimum in Gouda, 2017 [Gouda in Cijfers, 2017]
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339   52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>                                                   Open
 De armoedegrens ligt op 120% van het wettelijk sociaal minimum (WSM). Figuur 6.4 toont het percentage
huishoudens per wijk onder de armoedegrens. Hieruit kan geconcludeerd worden dat in ongeveer de helft
van de gemeente sprake is van wijken waar minimaal 12% van de huishoudens een inkomen heeft tot 120%
van het sociaal minimum [Gouda in Cijfers, 2017]. Met percentages rond de 30% in Noord
(Achterwillenseweg), Goverwelle (Sportbuurt), Plaswijck (Hoef- en Veldbuurt). En percentages boven het
landelijk gemiddelde van 13,8% tot 25% in Korte Akkeren (nieuw, Industrieterrein Kromme Gouwe, oud,
Weidebloemkwartier), Kort Haarlem (Oosterwei, Kort Haarlem, Vreewijk, Kadenbuurt), Binnenstad (Nieuwe
Markt, De Baan, Raam, Nieuwe Park oost), Bloemendaal (Groenhovenkwartier), Plaswijck (Lusten-,
Burgen- en Steinenbuurt, Zomenbuurt).
Uit onderzoek van PBL [Telos PBL, 2019a] volgt dat de gemeente Gouda voor:
• De indicator ‘besteedbaar inkomen per huishoudens’ heeft het kwaliteitsniveau ‘gemiddeld’ gekregen in
      vergelijking met het gemiddelde van alle onderzochte regio’s.
• De indicator ‘vermogen van huishoudens’ (percentage huishoudens met een vermogen van 5.000 euro
      of meer) het kwaliteitsniveau ‘gemiddeld’ heeft gekregen in vergelijking met het gemiddelde van alle
      onderzochte regio’s.
• De indicator ‘percentagepercentage huishoudens met inkomen onder 105% van het sociale minimum
      gedurende 4 jaar of langer’ het kwaliteitsniveau ‘gemiddeld’ heeft gekregen in vergelijking met het
      gemiddelde van alle onderzochte regio’s.
Beschikbaarheid en toegankelijkheid diverse arrangementen voor zorg en ondersteuning
Voor de beschikbaarheid en toegankelijkheid van diverse arrangementen voor zorg en ondersteuning is de
beoordeling gericht op de jeugd en ouderen. De volgende cijfers zijn in de foto van de gemeente Gouda
aangehaald:
• Voor de doelgroep jeugd is het percentage 0-17 jaar met jeugdhulp beoordeeld.
• Voor de ouderenzorg is het percentage mantelzorgers in Gouda ten opzichte van het gemiddelde in
      Nederland beoordeeld.
Jeugdzorg wordt in regionaal verband georganiseerd. Het aantal jeugdigen met jeugdhulp in Gouda (0 -17
jaar) ligt op 13,3%, dit ligt boven het landelijk gemiddelde van 10,5% Het grootste deel daarvan betreft
jeugdhulp zonder verblijf. In totaal gaat het om zo’n 2000 personen.
Mantelzorg wordt gedefinieerd als “onbetaalde, vaak langdurige zorg van een bekende uit de eigen
omgeving, zoals de partner, ouders, kind, buren of vrienden, aan iemand die voor langere tijd ziek,
hulpbehoevend of gehandicapt is. Deze zorg kan bestaan uit het huishouden doen, wassen en aankleden,
gezelschap houden, vervoer, geldzaken regelen, enz.” In Nederland geeft 14% van de bevolking van 19
jaar en ouder mantelzorg (minimaal 8 uur per week en/of langer dan 3 maanden) [RIVM, 2016a]. Gemiddeld
genomen geeft 14% van de inwoners van Gouda, dit is nagenoeg gelijk aan het gemiddelde in Nederland
[RIVM, 2016a].
Conclusie: In de gemeente Gouda ligt het percentage huishoudens onder 120% van het wettelijk sociaal
minimum en het aantal mantelzorgers rond het landelijk gemiddelde en het percentage jeugdigen met
jeugdhulp boven het landelijk gemiddelde. Dat betekent het kwaliteitsniveau ‘oranje’.
6.3.3        Autonome ontwikkeling
Wat betreft huishoudens die tot 120% sociaal minimum te besteden hebben geldt dat er gekeken wordt
naar de mogelijkheden tot deelnemen aan het werkproces (zie paragraaf 6.1.3). Dit wordt op verschillende
manieren bewerkstelligd, afhankelijk van de aard van het probleem. Dit betreft zowel mensen die werkloos
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339     53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>                                                  Open
zijn als mensen met een arbeidsbeperking [Gemeente Gouda, 2014]. Doel is om inwoners zelfstandig te
maken en economische onafhankelijk. Dit zal ook bijdragen aan het reduceren van het percentage
huishoudens <120%.
De verwachting is dat er in de toekomst een toename zal zijn van vergrijzing en extramuralisering. In Gouda
neemt het aantal ouderen toe. Daarnaast zijn veel mantelzorgers zelf senior. Er zal naar verwachting een
toename zijn van het aantal mantelzorgers, maar er zal ook een toenemend aantal zwaarbelast zijn. De
gemeente ondersteunt mantelzorgers via Palet Welzijn, dit betreft digitale ondersteuning op verschillende
niveaus. De gemeente Gouda wil daarnaast ondersteuning bieden aan mantelzorgers middels een
financiële tegemoetkoming via een mantelzorgpas, ruimte te bieden aan nieuwe mogelijkheden van
respijtzorg en het niet praten over maar met mantelzorgers.
Voor jeugdzorg komen meer verantwoordelijkheden bij de gemeenten te liggen, waardoor de druk op de
jeugdzorg toeneemt. Ten aanzien van jeugdhulp geldt dat er vanuit de gemeente Gouda ingezet wordt op
preventie en vroegsignalering van jeugdhulp. Als het nodig is om over te gaan tot gesloten jeugdhulp worden
deze trajecten vanuit ketenzorg verzorgd waarna terugkeer naar de wijk door middel van een 1Gezin1Plan
benadering wordt nagestreefd. Bij integrering naar de wijk wordt gewerkt met een sociaal team, als er extra
hulp nodig is wordt deze ingeschakeld vanuit een expertteam [Gemeente Gouda, 2014].
In de concept nota sociaal domein worden de ingezette inspanningen voortgezet, met een nieuwe focus op
inclusieve dagelijkse leefomgeving, investeren in preventie, integraliteit, kwaliteit van ondersteuning.
Conclusie: door autonome ontwikkelingen als individualisering, decentralisatie van de zorg en vergrijzing
zal de druk op mantelzorgers, jeugdhulp en sociale minima toenemen. Het beleid van de gemeente is gericht
op het bieden van mogelijkheden voor intreding in de arbeidsmarkt, het bieden van passende jeugdhulp en
hulp aan mantelzorgers waar nodig. Naar verwachting zal er autonoom sprake zijn van een gelijkblijvend
‘oranje’ kwaliteitsniveau.
Doorkijk 2040
Bij doorzettende individualisering en decentralisatie na 2030 zal de druk op de zorg (mantelzorgers,
jeugdhulp en sociale minima) naar verwachting verder toenemen.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339      54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>                                                              Open
7           Klimaatadaptatie
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema klimaatadaptatie. In paragraaf 7.1 t/m 7.4 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 7.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema klimaat
                                                                                                            Kwaliteitsniveau
                                                                                        Kwaliteitsniveau
Aspect                    Criterium                     Betrokken indicatoren                               autonome ontwikkeling
                                                                                        huidige situatie
                                                                                                            2030
                                                        Kwantitatief
Wateroverlast
                          Kans op voorkomen en de
                          gevolgen van wateroverlast
                                                        • Wateroverlastkaart
                                                        [Klimaatatlas, 2019i]
                                                                                                                      ↗
                          Mate van het stedelijk hitte-
                                                        Kwantitatief
Hitte
                          eiland effect (UHI)
                          weergegeven in °C voor de
                                                        • Stedelijk hitte-eiland effect
                                                        (UHI)
                                                                                                                      ↗
                          gemeente
                          Mate van risico op            Kwantitatief
Droogte                   droogtestress in de
                          gemeente
                                                        • Droogtestress
                                                        [Klimaatatlas,2019i]
                                                                                                                      ↗
                                                        Kwantitatief
Overstromingen            Kans op overstromingen        • Overstromingsrisicokaart
                                                        [Klimaatatlas, 2019i]
                                                                                                                      =
7.1         Wateroverlast
7.1.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Wateroverlast
 Status gebruikte           Kwantitatief
 informatie                      •     Klimaatatlas, gemeente Gouda, 2019i]
 Beschikbare                Vergelijking met normen voor water op straat en inundatie [Stedelijke Wateropgave, Stichting
 referentiewaarden          RIONED 2006]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                      Hinder, kortdurend beperkte hoeveelheden ‘water op straat’, met een duur in de orde van 15-30 minuten
                            Ernstige hinder, forse hoeveelheden ‘water op straat’, ondergelopen tunnels, opdrijvende putdeksels,
 Oranje
                            met een duur in de orde van 30-120 minuten
                            Overlast, langdurig en op grotere schaal ‘water op straat’, water in winkels, woningen met materiele
 Rood
                            schade en mogelijk ook ernstige belemmering van het (economisch) verkeer
7.1.2       Huidige situatie
Gekoppeld aan de opwarming van de aarde neemt de intensiteit van buien in Nederland toe. Tussen 1910
en 2013 nam de jaarlijkse neerslag in Nederland toe met 26% [Gouda, 2019h]. Het effect op extreme
neerslag is zelfs groter. We krijgen in alle klimaatscenario's te maken met meer heftige neerslag: hogere
uurintensiteiten en hogere dagtotalen. Of de heftige neerslag ook leidt tot wateroverlast, is afhankelijk van
de hoeveelheid neerslag (gedurende een korte tijd) op een bepaalde plek en de fysieke omstandigheden
op die plek.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                    BG8638TPRP2010131339         55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Water op straat kan hinderlijk zijn, maar ook schade veroorzaken [RIONED, 2019]. In het algemeen is het
acceptabel als water bij hevige buien enkele uren op straat staat. Een keer water tussen de stoepen is
lastig, maar kan geen kwaad. In deze situaties wegen gemeenten (dure) maatregelen af tegen hinder en
specifieke belangen als toegankelijkheid en begaanbaarheid voor iedereen, zoals voetgangers, fietsers en
ouderen. Niet-aanvaardbare vormen van ‘water op straat’ zijn over het algemeen:
• Regenwater dat vanaf de straat gebouwen in loopt (materiële schade);
• Afvalwater dat in grote mate uit de riolering op straat stroomt (risico’s voor de volksgezondheid);
• Water op straat dat belangrijke verkeersaders blokkeert (belemmering voor hulpdiensten en
      economische schade).
In Gouda wordt het afvalwater en een deel van het hemelwater voor het grootste deel ingezameld via een
vrijverval rioolstelsel [Gemeente Gouda, 2019d]. Het afvalwater wordt door een systeem van
vrijvervalriolering, gemalen en persleidingen afgevoerd naar het eindrioolgemaal aan de Bosweg in de wijk
Korte Akkeren. Dit gemaal pompt het rioolwater naar de RWZI ten zuiden van de Hollandse IJssel. De wijk
Westergouwe, die nieuw wordt ontwikkeld, voert af naar RWZI Kortenoord (in beheer van HH van Schieland
en de Krimpenerwaard) [Gemeente Gouda, 2019d]. In de periode 2014-2018 komen jaarlijks gemiddeld
680 meldingen met betrekking tot riolering en wateroverlast binnen, met name over straatkolken, putdeksels
en gemeentelijke riolering [Gemeente Gouda, 2019d].
Door middel van modelberekeningen is in beeld gebracht waar zich de grootste risico’s op wateroverlast
bevinden [Klimaatatlas, gemeente Gouda, 2019i]. In Figuur 7.1 staan de gevolgen van een extreme bui
(100 mm in 2 uur) op infrastructuur en bebouwing.
Figuur 7.1 Meest belangrijke opgaven ten aanzien van wateroverlast [GRP 2017-2023, nav klimaatstresstest]
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339  56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                                    Open
De 21 belangrijkste opgaven voor hevige neerslag in Gouda zijn in Figuur 7.1 omcirkeld. Het gaat om:
• Locaties 1, 2 en 3 - Risico voor het niet begaanbaar zijn van hoofdwegen voor (calamiteiten)verkeer.
      Het gaat om drie noord-zuid verbindingen onder het spoor door
• Locaties 4, 5 en 6 – Risico voor niet begaanbare wijkontsluitingswegen respectievelijk Bloemendaal,
      Plaswijck en Goverwelle voor (calamiteiten)verkeer
• Locatie 7 – Risico’s wateroverlast panden in de binnenstad
• Locaties 8, 9, 10,11 en 12 – Risico wateroverlast panden in Kadebuurt en Kort Haarlem (omgeving
      Stadsschouwburg, Kadebuurt-Oost, IJssellaan en Spaardersbad)
• Locatie 13 – Risico wateroverlast panden Korte Akkeren
• Locatie 14 – Risico wateroverlast voetbalvereniging
• Locaties 15 en 16 – Risico wateroverlast bedrijventerrein Kromme Gouwe
• Locatie 17 – Risico wateroverlast scholen
• Locatie 18 – Risico wateroverlast Groene Hart Ziekenhuis
• Locatie 19 – Risico wateroverlast bedrijven Graaf Florisweg
• Locatie 20 – Risico wateroverlast sportvelden Goverwelle
• Locatie 21 – Risico wateroverlast winkelcentrum Goverwelle
• Locaties 11 en 12 – Risico’s op wateroverlast panden
Opgemerkt wordt dat brandweerkazerne en politiebureau geen verhoogd risico hebben op wateroverlast bij
hevige neerslag. Wel ondervinden zij mogelijk overlast doordat hoofd- en uitvalswegen gedeeltelijk
onderlopen en zij daardoor onbereikbaar worden vanuit delen van de stad. In het Gemeentelijk
Rioleringsplan (GRP 2019-2023) zijn voor deze 21 belangrijke wateroverlastlocaties maatregelen
voorgesteld. Daarnaast zijn in de Structuurvisie Groen [Gouda, 2018] beleidsregels afgesproken om
voldoende groen in de stad te hebben en daarmee wateroverlast te verminderen. Uitgangspunt is dat
bouwende partijen het aanwezige groen behouden en ook nieuw groen aanleggen. Om vergroening van
particulier terrein (met name tuinen bij woonhuizen) te faciliteren en stimuleren heeft Gouda zich
aangesloten bij de landelijke organisatie Operatie Steenbreek.
Conclusie: aan beoordelingsaspect wateroverlast wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend, omdat er bij extreme weersomstandigheden ernstige hinder kan optreden met forse
hoeveelheden ‘water op straat’, ondergelopen tunnels, opdrijvende putdeksels. De gemeente neemt
maatregelen om de belangrijkste knelpunten voor 2023 op te lossen.
7.1.3       Autonome ontwikkeling
De intensiteit en frequentie van hoosbuien zal verder toenemen [STOWA, 2018]. De kans op wateroverlast
in het stedelijk en het landelijk gebied neemt hierdoor toe en daarmee ook economische schade en overlast
als er geen maatregelen worden genomen. In het Gemeentelijk Rioleringsplan Gouda 2019-2023
[Gemeente Gouda, 2019d] legt de gemeente de focus op het meekoppelen van de effecten van
klimaatverandering in alle rioolvervangingsprojecten. Hierbij zal regenwater afgekoppeld worden van de
riolering en zullen kolkenstelsels verbeterd worden zodra integrale (ophogings)projecten plaats zullen
vinden.
Op basis van de stresstesten, de klimaatateliers en risicodialogen heeft de gemeente een Strategie en
Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie [Gouda, 2019h] opgesteld. Vooralsnog is de uitvoeringsagenda gericht
op de periode 2019-2022. De gemeente kan de stad niet alleen klimaatbestendig en waterrobuust inrichten,
alleen al omdat een groot oppervlak in particulier bezit is. Daarom zullen alle Gouwenaars actie moeten
nemen, de eerste stap daartoe is het bewustzijn van de samenleving versterken. De uitvoeringsagenda
bevat gemeentelijke acties om inwoners, bedrijven en organisaties te informeren, stimuleren, verankeren
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339   57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>                                                Open
en verplichten van klimaatmaatregelen. Hierdoor zal het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars naar
verwachting toenemen.
Conclusie: aan beoordelingsaspect wateroverlast wordt voor de autonome situatie kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend met een verbeterende trend ten opzichte van de huidige situatie. De gemeente neemt
maatregelen om de gevolgen van de toenemende kans op hoosbuien als gevolg van klimaatverandering te
beperken en het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars te vergroten.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat de gevolgen van klimaatverandering ook na 2030 doorzetten en zorgen voor
toenemende kans op wateroverlast. Het Nederlandse klimaatadaptatie beleid is erop gericht dat Nederland
in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Het is aannemelijk dat het klimaatbewustzijn en de
klimaatadaptatie van de stad na 2030 doorzet waardoor de gevolgen van wateroverlast ondanks de
toenemende kans op wateroverlast afnemen. Dit is echter mede afhankelijk van de precieze beleidsinvulling
van de gemeente Gouda.
8 september 2021 FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339      58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>                                                             Open
7.2         Hitte
7.2.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Hitte
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                      •    Hittestress [Klimaateffectatlas, 2020]
 Beschikbare               Deskundigenoordeel op basis van hittestresskaart
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Er is bijna geen sprake van een stedelijk hitte eiland effect.
 Oranje                    Rondom kwetsbare functies treedt risico op een hoge gevoelstemperatuur op.
                           Er zijn nauwelijks plaatsen voor verkoeling en hittestress bij kwetsbare functies.
 Rood
7.2.2       Huidige situatie
Inwoners van steden zijn kwetsbaarder voor hittestress, omdat het in de stad bijna altijd warmer is dan in
het omringende buitengebied. Verharding (straten, pleinen, daken) warmt namelijk sneller op dan groen en
reflecteert de warmte. Dat zorgt samen met een gebrek aan schaduw voor opwarming van de omgeving.
De aanwezigheid van schaduw, met name door hoge gebouwen en bomen, levert plekken op die minder
opwarmen. Groen isoleert en neemt warmte op (reflecteert niet). Bomen zorgen voor schaduw en voor
verkoeling, doordat zij water verdampen (het ‘natte doek effect’).
Met name ’s nachts zijn de verschillen met het buitengebied groot. Dit wordt het ‘stedelijk hitte-eiland effect’
(Urban Heat Island of UHI) genoemd. Hittestress is gedefinieerd als het jaarlijkse gemiddelde
temperatuurverschil dat ontstaat door het hitte-eiland effect. Effecten van hittestress kunnen zijn:
• Hitte beïnvloedt de nachtrust en de arbeidsproductiviteit. Bedrijventerreinen met veel verhard oppervlak
      en relatief weinig groen zijn extra gevoelig voor hittestress;
• Vooral voor kwetsbare groepen, als ouderen en baby’s, kan warmte uiteindelijk een gevaar voor de
      gezondheid opleveren. Eventuele concentraties, bijvoorbeeld in verzorgingscentra kunnen aanleiding
      geven voor specifieke maatregelen;
• In winkelstraten met veel verhard oppervlak en weinig groen zal hitte een nadelig effect voor de
      detailhandel hebben.
• Door uitzetting kan het openen en sluiten van bruggen tot problemen leiden.
• Door meer smogvorming heeft hitte ook een nadelig effect op de luchtkwaliteit (overigens geldt dat ook
      voor relatief koud weer).
De hittestresskaart (Figuur 7.2) geeft inzicht waar de gevoelstemperatuur flink oploopt tijdens warme dagen.
De kaart geeft het effect van elk type oppervlak op de gevoelstemperatuur. Uit de kaart blijkt dat de
bedrijventerreinen het grootste risico hebben op hittestress. De parken en groengebieden zijn de koelste
plekken in de stad. In de kaart zijn enkele opgaven voor extreme hitte in Gouda weergegeven. Het gaat om:
• Locatie 1 – Risico op hoge gevoelstemperatuur rondom het Groene Hart Ziekenhuis
• Locatie 2 - Risico op hoge gevoelstemperatuur rondom scholengemeenschap Goudse Waarden
• Locatie 3 – Risico op hoge gevoelstemperatuur in het winkelgebied van de Binnenstad
• Locaties 4, 5, 6 en 7 – Risico op hoge gevoelstemperatuur op bedrijventerreinen Goudse Poort en
      Kromme gouwe, Gouwestroom en Gouds asfalt.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339 59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 7.2 Hittestresskaart [GRP 2017-2023 nav klimaatstresstest]
Hittestress in de gemeente Gouda ligt hoger dan het Nederlandse gemiddelde, respectievelijk 0,85 °C in
Gouda ten opzichte van 0,17 °C gemiddeld genomen over Nederland [Telos PBL, 2017a].
In de Structuurvisie Groen [Gouda, 2018] zijn beleidsregels afgesproken om voldoende groen in de stad te
hebben en daarmee wateroverlast te verminderen. Uitgangspunt is dat bouwende partijen het aanwezige
groen behouden en ook nieuw groen aanleggen. Om vergroening van particulier terrein (met name tuinen
bij woonhuizen) te faciliteren en stimuleren heeft Gouda zich aangesloten bij de landelijke organisatie
Operatie Steenbreek.
Conclusie: aan beoordelingsaspect hitte wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend,
omdat er op meerdere plekken een hitterisico is waaronder rondom kwetsbare functies zoals het Groene
Hart Ziekenhuis, scholen, winkelgebied en bedrijventerreinen.
7.2.3       Autonome ontwikkeling
Volgens de KNMI' 14-klimaatscenario's [KNMI] worden de zomers rond 2050 1 tot 2,3 °C warmer ten
opzichte van de periode 1981-2010. Door de klimaatsverandering komen hete zomers en hittegolven (zoals
die van 2018) frequenter voor. De kans op hitte in het stedelijk gebied zal daarom toenemen. Dit zal
negatieve gevolgen hebben voor de gezondheid van de mens en de arbeidsproductiviteit.
Op basis van de stresstesten, de klimaatateliers en risicodialogen heeft de gemeente een Strategie en
Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie [Gouda, 2019h] opgesteld. Vooralsnog is de uitvoeringsagenda gericht
op de periode 2019-2022. De gemeente kan de stad niet alleen klimaatbestendig en waterrobuust inrichten,
alleen al omdat een groot oppervlak in particulier bezit is. Daarom zullen alle Gouwenaars actie moeten
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                             BG8638TPRP2010131339      60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>                                                Open
nemen, de eerste stap daartoe is het bewustzijn van de samenleving versterken. De uitvoeringsagenda
bevat gemeentelijke acties om inwoners, bedrijven en organisaties te informeren, stimuleren, verankeren
en verplichten van klimaatmaatregelen. Hierdoor zal het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars naar
verwachting toenemen.
Conclusie: aan beoordelingsaspect hitte wordt ook voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend, met een verbeterende trend ten opzichte van de huidige situatie. Er worden maatregelen
genomen om de gevolgen van de toenemende kans op hoge temperaturen als gevolg van
klimaatverandering te beperken en het klimaatbewustzijn van de Gouwenaars te vergroten.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat de gevolgen van klimaatverandering ook na 2030 doorzetten en zorgen voor
toenemende kans op hoge temperatuur. Het Nederlandse klimaatadaptatie beleid is erop gericht dat
Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Het is aannemelijk dat het
klimaatbewustzijn en de klimaatadaptatie van de stad na 2030 doorzet waardoor hittestress ondanks de
toenemende kans op hoge temperaturen afnemen. Dit is echter mede afhankelijk van de precieze
beleidsinvulling van de gemeente Gouda.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                BG8638TPRP2010131339     61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>                                                             Open
7.3         Droogte
7.3.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Droogte
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                      •     Droogtestress [Klimaateffectatlas, 2020]
 Beschikbare               Deskundigenoordeel op basis van droogtestresskaart
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Er is geen sprake van droogtestress
 Oranje                    Er is risico op enige verdroging en verslechtering van de waterkwaliteit
                           Het risico op watertekort, verslechtering van de waterkwaliteit en droogteschade (zakking panden en
 Rood
                           funderingsschade) is groot
7.3.2       Huidige situatie
Naast wateroverlast zal klimaatverandering vaker leiden tot watertekort. Droge zomers zorgen voor lage
rivierafvoeren met negatieve gevolgen voor de zoetwatervoorziening en scheepvaart. Droogte heeft in
combinatie met hogere temperaturen een negatief effect op de waterkwaliteit. Droogte zal ook leiden tot
een snellere bodemdaling vanwege veenoxidatie door lagere grondwaterstanden in de zomer. Ook zijn er
effecten op het klimaat doordat bij oxidatie van het veen broeikasgassen, vooral CO 2, vrijkomen.
Een van de grootste opgaven voor Gouda is de zakking van panden en openbaar terrein. Ruim 1000 panden
staat op houten palen. De droogtestresskaart (Figuur 7.3) geeft aan in welke delen van Gouda relatief veel
op houten palen gefundeerde gebouwen staan (verwachting op basis van de bouwperiode en de
bodemkenmerken) én bij een droger klimaat een daling van de grondwaterstand kan optreden. Dit geeft
een beeld van de risico's op funderingsschade. Dit kan leiden tot aanzienlijke kosten voor funderingsherstel.
De belangrijkste droogte-opgaven zijn:
• Locatie 1 - Zakking van op staal gefundeerde panden in de gehele Binnenstad
• Locaties 2, 3 en 4 – Lokale zakking van panden in de Kadenbuurt, Kort Haarlem, de Korte Akkeren en
      Noord
• Locatie 5 – Risico op verdroging en verslechtering waterkwaliteit natuur- en recreatiegebied Heemtuin
• Locatie 6 – Risico op zoutindringing via Hollandse IJssel
• Locatie 7 – Veen in de bodem, extra gevoelig voor bodemdaling bij droogte.
Met ruim 1000 panden op houtenpaal fundering (voornamelijk oude arbeiderswoningen, waarbij herstel niet
altijd kosteneffectief is en de mensen niet heel kapitaalkrachtig zijn) is droogtestress een grote uitdaging
voor Gouda. Vanuit het GRP [Gemeente Gouda, 2019d] en het project Stevige Stad op Slappe Bodem van
het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad [Gemeente Gouda, 2020] worden de oppervlaktewaterpeilen
verhoogd in combinatie met het aanleggen van onderwaterdrains. Zo kan de grondwaterstand op peil
worden gehouden en daarmee het proces van bodemdaling en funderingsschade worden afgeremd.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339           62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>                                                          Open
                         7
Figuur 7.3 Droogtestresskaart [GRP 2017-2023 nav klimaatstresstest], met toevoeging gebied 7 o.b.v. Klimaatstrategie [Gouda,
2019h]
Conclusie: aan beoordelingsaspect droogte wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend.
Dit omdat het risico op met name droogteschade als gevolg van zakking panden en funderingsschade groot
is.
7.3.3       Autonome ontwikkeling
Naar verwachting zal door klimaatverandering het neerslagtekort toenemen. Droogte kan rond 2050 zo’n
5% tot 25% vaker voorkomen dan in de periode 1981-2010. Het KNMI heeft verschillende scenario’s
opgesteld. In het beste klimaatscenario is er sprake van een geringe toename van droogte ten opzichte van
de huidige staat [STOWA, 2020]. De gemeente verhoogd de oppervlaktewaterpeilen in combinatie met het
aanleggen van onderwaterdrains (GRP en het project Stevige Stad op Slappe Bodem van het Kaderplan
Bodemdaling Binnenstad [Gemeente Gouda, 2020]). Hiermee kan de grondwaterstand op peil worden
gehouden, waardoor het proces van bodemdaling en funderingsschade afgeremd wordt.
Conclusie: aan beoordelingsaspect droogte wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend. Dit omdat er maatregelen worden genomen om droogteschade als gevolg van zakking panden
en funderingsschade te beperken.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat de gevolgen van klimaatverandering na 2030 verder doorzetten. Het droogterisico in
steden neemt dan niet af en leidt mogelijk tot een verdere verslechtering ten opzichte van 2030. Bij
bestendiging van beleid is het aannemelijk dat het afremmen van de negatieve gevolgen doorzet.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339             63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>                                                           Open
7.4         Overstroming
7.4.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Droogte
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                      •    Overstromingsrisicokaart [Klimaateffectatlas, 2020]
 Beschikbare               Deskundigenoordeel op basis van overstromingskaart
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Geen sprake van overstromingsrisico
 Oranje                    Er is sprake van overstromingsrisico van regionale en primaire keringen
                           Er liggen objecten met een regionale functie en hoofdontsluitingswegen in gebieden met een hoog
 Rood
                           overstromingsrisico
7.4.2       Huidige situatie
De kans op een overstroming is uiterst klein, maar een groot deel van de gemeente is potentieel
overstroombaar. Overstroming kan plaats vinden vanuit de Hollandse IJssel, maar ook vanuit de regionale
wateren zoals kanalen en boezemsystemen. Het Rijk stelt de normen voor primaire waterkeringen vast en
de provincie voor de regionale waterkeringen. Door klimaatverandering stijgt de zeespiegel en zullen hogere
extreme afvoeren van de rivieren plaatsvinden. Daarnaast neemt door bodemdaling de potentiële
waterdiepte (waterkolom op het maaiveld) bij overstroming toe. Dit zorgt ervoor dat er inspanningen nodig
zijn om ook in de toekomst aan de vereiste veiligheidsniveaus te voldoen. In de gemeente liggen ook een
aantal veen- en kleidijken die bij langdurige droogte extra aandacht vergen.
Figuur 7.4 geeft het overstroombaar gebied en de maximale waterdieptes die kunnen optreden na een
dijkdoorbraak van primaire waterkeringen. Bij een overstroming loopt een groot deel van Gouda onder
water, met de grootste waterdiepte in de laaggelegen poldergebieden Westergouwe en Stolwijkersluis.
Figuur 7.5 laat het overstroomgebied en maximale waterdieptes zien die kunnen optreden na een doorbraak
van regionale waterkeringen. Regionale waterkeringen zijn bijvoorbeeld boezemkaden, polderkaden,
keringen langs regionale rivieren, kanalen en compartimenteringsdijken.
De combinatie van beide overstromingskaarten levert twee aandachtsgebieden voor Gouda op:
• Locatie 1 – Grote gevolgen (>5 meter waterdiepte) voor Polder Westergouwe bij doorbraak primaire
      keringen (eens per 1000 jaar)
• Locatie 2 – Grote gevolgen (tot 2 meter waterdiepte) voor westelijke delen van Binnenstad en
      Bloemendaal bij doorbraak regionale keringen.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339         64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 7.4 Overstromingskaart primaire keringen [Klimaatatlas, gemeente Gouda, 2019i]
Figuur 7.5 Overstromingskaart regionale keringen [Klimaatatlas, gemeente Gouda, 2019i]
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Conclusie: aan beoordelingsaspect overstromingsrisico’s wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau
‘oranje’ toegekend. Dit omdat het overstromingsrisico vanuit primaire en regionale keringen klein is. Mocht
er toch een dijkdoorbraak plaatsvinden dan zijn de gevolgen wel groot, met name in de Polder Westergauwe
en westelijke delen van Binnenstad en Bloemendaal.
7.4.3       Autonome ontwikkeling
Als gevolg van klimaatverandering zal de zeespiegel blijven stijgen. Stormvloeden in Nederland treden
alleen op wanneer de wind uit het noorden of het westen komt, maar uit klimaatscenario’s blijkt op dit
moment niet dat deze vaker zullen gaan plaatsvinden. Rivieren krijgen tot 2050 te maken met een afname
van de hoeveelheid water in de zomer en een toename in de winter. Hoge rivierafvoeren in de winter zullen
in 2050 naar verwachting 5 keer vaker voorkomen ten opzichte van de huidige situatie [Ministerie van
Binnenlandse Zaken, 2019b]. Door de zeespiegelstijging zal het steeds moeilijker worden om het water te
spuien naar zee onder vrij verval. Er zullen meer en grotere gemalen nodig zijn. Het overstromingsrisico
van rivieren en daarmee regionale keringen neemt daardoor toe. Dit leidt zelden tot levensbedreigende
situaties maar wel tot economische schade.
Voor de bergings- en afvoercapaciteit waarop de regionale wateren zijn ingericht, moeten conform te
Waterwet normen worden gesteld met betrekking tot de gemiddelde overstromingskans per jaar. In de
Waterverordening Zuid-Holland is vastgelegd dat conform het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) het
regionale watersysteem in 2027 aan de gestelde normen moet voldoen. Voor bebouwde gebieden binnen
de bebouwde kom geldt de norm van 1/100 per jaar, vanwege de hoge economische waarde. Voor de
overige gebieden worden de normen uit het NBW aangehouden.
Conclusie: aan beoordelingsaspect overstromingsrisico’s wordt voor de autonome ontwikkeling
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend met gelijkblijvende trend. Dit omdat er maatregelen worden genomen
om overstromingsrisico’s van de primaire en regionale keringen ondanks de klimaatverandering te
voorkomen.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat de gevolgen van klimaatverandering na 2030 verder doorzetten. Bij bestendiging van
beleid is het aannemelijk dat de overstromingsrisico’s gelijk blijven.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>                                                              Open
8           Milieukwaliteit
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema milieukwaliteit. In paragraaf 8.1 t/m 8.3 wordt de beoordeling nader toegelicht.
Tabel 8.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema milieukwaliteit
                                                                                                           Kwaliteitsniveau
                                                                                       Kwaliteitsniveau
Aspect                    Criterium                     Betrokken indicatoren                              autonome ontwikkeling
                                                                                       huidige situatie
                                                                                                           2030
                          De concentratie van en Kwantitatief
Luchtkwaliteit
                          blootstelling aan fijnstof •
                          (PM10 en PM2.5) en concentratiekaarten
                          stikstofdioxiden (NO2)
                                                                        Luchtkwaliteit
                                                                                [Atlas
                                                        van de leefomgeving, 2020]
                                                                                                                    ↗
                                                        Kwantitatief
                                                        •                     Kaarten
Geluid                    Mate van geluidhinder         milieukwaliteitsmaat
                                                        wegverkeer,      spoor,     en
                                                                                                                     =
                                                        industrie Omgevingsdienst
                                                        Kwantitatief
Trillingen
                          Mate van overlast
                          gevolg van trillingen
                                                    als •
                                                        •
                                                             Trillingsonderzoek
                                                             zwaar verkeer
                                                             Afstand spoorlijn
                                                                                                                    ↗
8.1         Luchtkwaliteit
8.1.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Luchtkwaliteit
 Status gebruikte           Kwantitatief
 informatie                       •    Luchtkwaliteit concentratiekaarten [Atlas van de leefomgeving, 2020]
 Beschikbare                Wettelijke grenswaarden (Wet Milieubeheer) en WHO-advieswaarden (PM10, PM2.5 en NO2)
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                            Wettelijke grenswaarden worden overal behaald en WHO-advieswaarden worden overal of bijna
 Groen
                            overal behaald. Jaargemiddelde concentratie NO2<40 µg/m3, PM10<40 µg/m3 en PM2,5<40 µg/m3.
                            Wettelijke grenswaarden worden overal of bijna overal behaald, WHO-advieswaarden worden niet
 Oranje
                            gehaald. Jaargemiddelde concentratie NO2<40 µg/m3, 20<PM10<40 µg/m3 en 10<PM2,5<40 µg/m3.
 Rood                       Op meerdere locaties worden wettelijke grenswaarden overschreden
8.1.2       Huidige situatie
De afgelopen decennia is de lucht in Nederland een stuk schoner geworden en voldoet nu vrijwel overal
aan de Europese normen. Het huidige beleid is gericht op het halen van wettelijke grenswaarden (zie Tabel
8.2). Hoewel de luchtkwaliteit grotendeels aan de normen voldoet, veroorzaakt luchtverontreiniging nog
steeds aanzienlijke gezondheidsschade. Fijnstof in de lucht leidt in Nederland tot een levensduurverkorting
van naar schatting twaalf maanden. Volgens de Gezondheidsraad leiden concentraties fijnstof,
stikstofdioxide en ozon in de lucht naar schatting tot 12.000 vroegtijdige sterfgevallen per jaar
[Gezondheidsraad, 2018].
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339         67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Tabel 8.2: Grenswaarden en WHO-advieswaarden voor luchtkwaliteit [RIVM, 2019].
Stof                              Soort norm                 Concentratie                      Status
                                                                     3
NO2       Stikstofdioxide         Jaargemiddelde             40 µg/m (sinds 2015)              Grenswaarde / WHO-advieswaarde
                                                                     3
PM10      Fijnstof                Jaargemiddelde             40 µg/m                           Grenswaarde
PM10      Fijnstof                Jaargemiddelde             20 µg/m3                          WHO-advieswaarde
PM2,5     Fijnstof                Jaargemiddelde             25 µg/m3 (sinds 2015)             Grenswaarde
                                                                     3
PM2,5     Fijnstof                Jaargemiddelde             10 µg/m                           WHO-advieswaarde
Voor de concentratie fijnstof in de lucht, worden metingen gedaan voor alle deeltje die kleiner zijn dan 10
micrometer (PM10), en voor deeltjes die kleiner zijn dan 2,5 micrometer (PM 2.5). Figuur 8.1 geeft de
concentratie fijnstof (PM10) in 2017 in de gemeente Gouda weer. De hoogste concentraties fijnstof bevinden
zich in het centrum en langs drukke wegen (meer dan 10.000 motorvoertuigen per dag) (overwegend 19-
20 en op enkele uitschieters 20-21 µm PM10/m3 (overwegend 19-20 en op enkele uitschieters 20-21 m
PM10/m3). Deze locaties liggen in de nabijheid van woningen en vormen daarvoor een gevaar voor de
volksgezondheid. Figuur 8.2 geeft de concentratie fijnstof (PM2.5) in 2017 weer. Hoge concentraties PM2.5
(12-14 µg PM2,5/m3 bevinden zich hoofdzakelijk gemeentebreed en lagere concentraties (11-12 µg
PM2,5/m3) bevinden zich aan de randen [Atlas van de leefomgeving, 2020].
In figuur 8.3 is de stikstofdioxide concentratie (NO2) in de gemeente Gouda weergeven. De hoogste
concentraties stikstofdioxide zijn gemeten langs de wegen, in het centrum en rondom station Gouda (25-35
µg NO2 /m3 [Atlas van de leefomgeving, 2020]. Een aanzienlijk deel van de concentraties NO 2 en fijnstof
wordt veroorzaakt door bronnen buiten de gemeente Gouda en Nederland. Daarmee is luchtvervuiling ook
een nationaal en internationaal issue.
Figuur 8.1: Fijnstof concentratie (PM10) in de gemeente Gouda in 2017 [Atlas van de leefomgeving, 2020]
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339      68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Figuur 8.2: Fijnstof concentratie (PM2.5) in de gemeente Gouda in 2017 [Atlas van de leefomgeving, 2020]
Figuur 8.3 Stikstofdioxide concentratie (NO2) in de gemeente Gouda in 2017 [Atlas van de leefomgeving, 2020]
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>                                                     Open
De gemiddelde achtergrondconcentraties fijnstof (PM2.5) in 2018 liggen in de gemeente Gouda hoger dan
gemiddeld genomen over Nederland, respectievelijk 12,5 µg/m3 in Gouda ten opzichte van 10,7 µg/m3
gemiddeld over Nederland [Telos PBL, 2018]. De gemiddelde achtergrondconcentraties stikstofdioxiden
(NO2) in 2018 liggen in de gemeente Gouda hoger dan gemiddeld genomen over Nederland, respectievelijk
28,1 µg/m3 in Gouda ten opzichte van 21,9 µg/m3 gemiddeld genomen over Nederland [Telos PBL, 2018b].
Op basis van bovenstaande gegevens en de figuren 8.1 t/m 8.3 kan gesteld worden dat er overal in de
gemeente wordt voldaan aan de (wettelijke) grenswaarden voor fijnstof (PM 10 en PM2.5), maar nog niet aan
de WHO-advieswaarden voor de concentraties fijnstof (PM10 en PM2.5). De gemiddelde
achtergrondconcentraties voor PM2.5 liggen hoger dan het landelijk gemiddelde. Voor stikstofdioxide (NO2)
wordt voldaan aan de grenswaarden/WHO-advieswaarde, maar de gemiddelde achtergrondconcentraties
liggen hoger dan gemiddeld genomen over Nederland.
Conclusie: aan beoordelingsaspect luchtkwaliteit wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend, omdat de fijnstofconcentraties (PM10 en PM2.5) op meerdere locaties niet voldoen aan de WHO-
advieswaarden. De achtergrondconcentratie stikstofoxiden ligt (NO2) onder de gestelde grenswaarde/
WHO-advieswaarde.
8.1.3       Autonome ontwikkeling
Er wordt verwacht dat de concentraties van fijnstof (PM 10 (deeltjes <10 micrometer) én PM2,5 (deeltjes <2,5
micrometer), maar ook van stikstofdioxide (NO 2) autonoom (licht) zullen dalen [RIVM, 2019]. Het
samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) is verlengd tot het ingaan van de Omgevingswet om de
resterende knelpunten op te lossen. In het Actieprogramma Luchtkwaliteit staan de maatregelen die zich
richten op het beperken van de uitstoot van de industrie en het verkeer (over weg en water). Daarnaast
heeft de overheid het Schone Lucht Akkoord (SLA) opgesteld met de ambitie te komen tot 50%
gezondheidswinst voor iedereen voor 2030 [Rijksoverheid, 2020]. Het SLA is ook ondertekend door de
gemeente Gouda. De kwaliteit van de lucht is grotendeels afhankelijk van landelijke en internationale
ontwikkelingen op het gebied van wetgeving en technologische ontwikkelingen. Ontwikkelingen met
betrekking tot het gebruik van duurzame energiebronnen kunnen een positieve bijdrage leveren aan de
luchtkwaliteit, maar het is nog onzeker wat de effecten hier precies van zullen zijn. Tevens kan het gebruik
van andere vormen van mobiliteit (b.v. elektrisch vervoer) een positief effect hebben.
Er is een onzekerheid in de verbeterende trend van fijnstof (PM10 en PM2,5) en stikstofdioxide (NO2). Door
o.a. de verwachte toenemende bevolkingsdichtheid, voortgaande verstedelijking en groei van het verkeer,
extra emissies als gevolg van een circulaire economie zullen naar verwachting meer mensen worden
blootgesteld aan een relatief hoger niveau concentratie van luchtverontreiniging [RIVM, 2018c]. Het is
daarmee de vraag of in 2030 de concentraties fijnstof voldoen aan de WHO-advieswaarden. Onzekerheden
liggen in het al dan niet doorzetten van elektrisch rijden, de mate van verschoning van de (zee)scheepvaart,
de gevolgen van de energietransitie en met name internationaal beleid ten aanzien van industrie,
scheepvaart en wegverkeer van de afgelopen jaren richting 2030 zich zal doorzetten (vooral wat betreft fijn
stof).
Conclusie: aan beoordelingsaspect luchtkwaliteit wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau
‘oranje’ toegekend, met een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Dit omdat de luchtkwaliteit
naar verwachting zal verbeteren door andere de maatregelen die samenhangen met het Schone Lucht
Akkoord.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Doorkijk 2040
Het is aannemelijk dat technologische ontwikkelingen met betrekking tot onder andere schone mobiliteit ook
na 2030 doorzetten. De verwachting is dat door technologische ontwikkelingen en beleid op verschillende
niveaus zal leiden tot een verdere verbetering van de luchtkwaliteit tot 2040.
8.2         Geluid
8.2.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Geluidhinder
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                     •     Kaarten milieukwaliteitsmaat wegverkeer, spoor, en industrie Omgevingsdienst
 Beschikbare                Deskundigenoordeel op basis van mate van geluidhinder in relatie tot geluidniveaus
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Het percentage mensen dat ernstige hinder ondervindt is minder dan 5%
 Oranje                    Het percentage mensen dat ernstige hinder ondervindt ligt tussen de 5% en 25%
                           Het percentage mensen dat ernstige hinder ondervindt is meer dan 25%
 Rood
8.2.2       Huidige situatie
Geluiden in de omgeving kunnen een grote bijdrage leveren aan de beleving van de leefomgeving. Te veel
geluid is vaak onwenselijk of zelfs schadelijk. Gezondheidseffecten als slaapverstoring, gehoorschade,
risico op hart- en vaatziekten of verminderd prestatievermogen en leerproblemen bij kinderen willen we
uiteraard zoveel mogelijk voorkomen [PlanMER NOVI, 2019]. Geluidhinder is gedefinieerd als het vaak of
soms last hebben van geluid van wegverkeer, railverkeer, vliegtuigen, buren, industrie, bedrijvigheid,
laden/lossen en spelende kinderen. Ernstige geluidhinder is een afgeleide van geluidhinder en gedefinieerd
als het percentage mensen die geluidhinder beoordelen met een 7-10 op de schaal 0 (helemaal niet
hinderlijk) tot 10 (heel erg hinderlijk) [Compendium voor de Leefomgeving, 2008]. Geluidsniveaus van 55
dB of minder gelden als redelijk. Een geluidsniveau tussen de 55 en 65 dB is matig tot slecht.
De geluidbelasting wordt uitgedrukt in Lden (Lday-evening-night), de maat voor de gemiddelde
geluidsbelasting over een etmaal. De geluidbelasting 's avonds en 's nachts wordt hierbij veel zwaarder
meegerekend dan die van overdag, omdat het geluid dan hinderlijker is. De gemiddelde geluidbelasting
(>55dB) in Lden gemeten in 2016 in de gemeente Gouda ligt met 55,6% hoger dan het Nederlandse
gemiddelde van 34,8% [Telos PBL, 2016].
Wegen en spoorlijn
De gemiddelde ervaren ernstige geluidhinder van weg, trein en vliegtuigverkeer in de gemeente Gouda ligt
met 22,0% rond het landelijk gemiddelde waar gemiddeld 21,5% van de bevolking ernstige geluidhinder
ervaart [Telos PBL, 2016]. Figuur 8.2 geeft het wegverkeerslawaai in de gemeente Gouda weer als gevolg
van rijkswegen, gemeentelijke wegen en provinciale wegen. Figuur 8.3 geeft de geluidbelasting als gevolg
van treinverkeer. De geluidscontour van meer dan 58 dB langs de snelweg overlapt met enkele gebouwen,
maar langs de lokale wegen is de contour bijna geheel beperkt tot de weg. Rondom het spoor overlapt de
55 dB contour met gebouwen.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339         71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>                                           Open
Figuur 8.2: Wegverkeerslawaai Gouda (Lden)
Figuur 8.3: Spoorweglawaai Gouda (Lden)
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA         BG8638TPRP2010131339 72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Industrieterreinen
Binnen de gemeente Gouda zijn drie gezoneerde industrieterreinen waarvoor een geluidsbeheerplan is
opgesteld. Het gaat om de industrieterreinen Kromme Gouwe, Hollandsche IJssel en Trafostation. Bij de
vergunningverlening voor bedrijven die gevestigd zijn op of zich op het industrieterrein willen vestigen, dient
rekening te worden gehouden met de betreffende geluidsbeheerplannen.
Figuur 8.4: Geluidzones industrieterreinen [Omgevingsdienst Midden-Holland, 2020]
Conclusie: aan de beoordelingsaspect geluidhinder wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend, omdat het percentage mensen dat ernstige geluidhinder ondervindt met 22% rond het landelijke
gemiddelde ligt. Dit valt onder kwaliteitsniveau ‘oranje’.
8.2.3       Autonome ontwikkeling
Met het Actieplan geluid 2018-2023 geeft de gemeente Gouda invulling aan de Europese Richtlijn
Omgevingslawaai die zich richt op de evaluatie en beheersing van de geluidsbelasting waaraan woningen
(mensen) worden blootgesteld. Met dit actieplan worden maatregelen genomen om de te hoge
geluidsbelastingen, als gevolg van wegverkeer op gemeentelijke wegen en industrieterreinen, te
verminderen [Actieplan geluid gemeente Gouda en ODMH, 2018]. Met het beleid vanuit het Mobiliteitsplan
is de ambitie om meer verkeer naar de randwegen te geleiden, zodat de gebieden in de binnenstad en
omliggende wijken autoluwer kunnen worden gemaakt. Ook voorziet het Mobiliteitsplan is een verder modal
shift naar fiets- en OV gebruik. Minder mensen in de auto betekent ook minder geluid.
Door een toename van het aantal elektrische auto’s en stiller wegdek kan de geluidbelasting als gevolg van
lokale wegen afnemen. Aangezien bij hogere snelheden het bandengeluid bepalend is, wordt deze afname
van de geluidbelasting als gevolg van elektrisch rijden niet verwacht voor Rijkswegen en provinciale wegen.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                          BG8638TPRP2010131339 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>                                                  Open
De geluidbelasting ten gevolge van wegverkeer kan ook toenemen door de groei van het verkeer en de
aanleg van nieuwe (Rijks)wegen [RIVM, 2016a].
Momenteel reikt de 55-dB geluidscontour van Schiphol niet tot aan de gemeente Gouda. Voor de toekomst
zijn de uitbreidingsplannen van Schiphol nog niet duidelijk. Daarnaast zal de geluidbelasting met de komst
van de Omgevingswet anders worden gemeten dan nu, waarbij een totale belasting in plaats van specifieke
bronnen het uitgangspunt wordt. In de praktijk kan dit leiden tot moeilijkheden in het verkrijgen van
bouwvergunningen en tot meer saneringsopgaven.
Conclusie: aan beoordelingsaspect geluidhinder wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau
‘oranje’ toegekend, gelijk aan de huidige situatie. Dit omdat door verstedelijking de geluiddeken naar
verwachting toe zal nemen, daarentegen treft de gemeente Gouda maatregelen om de geluiddeken te
reguleren en bestaande locaties met geluidhinder te mitigeren.
Doorkijk 2040
Bij een verwachtte toenemend bevolkingsaantal na 2030 wordt de potentiële groep ernstig gehinderden
door geluid groter. In hoeverre de trend wijzigt, is afhankelijk van ontwikkelingen in geluid reducerende
techniek bij bijvoorbeeld motorvoertuigen en van de mate waarin de gemeente Gouda na 2030 maatregelen
treft om de geluiddeken te reduceren
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>                                                             Open
8.3          Trillingen
8.3.1        Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Trillingen
 Status gebruikte           Kwantitatief
 informatie                 Rapportage Onderzoek Trillingen Vrachtverkeer binnenstad Gouda [IFCO, 2019]
 Beschikbare                SBR-richtlijn: Meet- en beoordelingsrichtlijn voor trillingen
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                      Er zijn geen trillingen
 Oranje                     Het merendeel van de gemeten trillingen voldoet aan SBR-richtlijn A
                            Het merendeel van de gemeten trillingen voldoet niet aan SBR-richtlijn A
 Rood
8.3.2        Huidige situatie
Zwaar verkeer
Trillingsoverlast in Gouda komt met name door (zwaar) vrachtverkeer, zoals stadslogistiek in relatie tot de
zwakke bodem, en kwetsbare panden en kwaliteit van het wegdek (en aanwezigheid drempels). De
gemeente heeft een trillingsonderzoek laten uitvoeren voor de binnenstad van Gouda. Op zo’n 40 plekken
in de binnenstad zijn eind 2018 trillingsmeters aan muren van huizen bevestigd. Met een vrachtwagen is
vervolgens onderzocht welke trillingen optreden bij verschillende snelheden en gewichten. Trillingen kunnen
veroorzaakt worden door bijvoorbeeld kuilen of hobbels in de weg, maar hebben ook een relatie met het
gewicht en de snelheid van voertuigen. Het merendeel van de gemeten trillingen voldoet aan SBR-richtlijn
A. Op veel plekken treden beperkt trillingen op doordat bijvoorbeeld de weg vlakker is. In het gebied rond
de Turfmarkt veroorzaakt vrachtverkeer zoveel trillingen dat maatregelen op korte termijn nodig zijn.
Naar aanleiding van de metingen heeft de gemeente de volgende maatregelen genomen [Gemeente
Gouda, 2019]:
• De plekken uit het onderzoek waar veel trillingen vrijkomen zijn aangepakt waar dat mogelijk is. Kuilen
       in de weg of hobbels zijn weggehaald, putdeksels of hoge stoepranden aangepast zodat verkeer er
       makkelijker en met minder trillingen overheen kan rijden.
• De gemeente heeft met de afvalinzameling organisatie Cyclus afspraken gemaakt over de inzet van
       lichtere vracht-/vuilniswagens in de binnenstad.
• Voor de Turfmarkt, Achter de Vismarkt en Naaierstraat is na overleg met stakeholders een
       vrachtwagenbeperking ingesteld middels een Verkeersbesluit. Dit houdt in een geslotenverklaring op
       de Turfmarkt, Naaierstraat en Achter de Vismarkt voor voertuigen en samenstellen van voertuigen
       langer dan 10 meter (C17) en/of zwaarder dan 20 ton (C21) sinds 3 april 2019.
• De komende tijd worden alle logistieke routes van de binnenstad bekeken en wat mogelijk gevolgen
       zijn van vrachtverkeerbeperkingen voor ondernemers.
• De gemeente stelt daarnaast monitoring in op Turfmarkt, Lage Gouwe en Nieuwehaven om de effecten
       van de vrachtwagenbeperking en wegaanpassingen te bepalen en neemt op basis daarvan over een
       aantal maanden indien nodig nog extra maatregelen.
Spoor
Een andere bron voor trillingen is het spoor. Trillingen worden veroorzaakt doordat een trein passeert en
daarbij de bodem in beweging brengt. Over het algemeen geldt dat goederentreinen vaak tot hogere
trillingsniveaus leiden dan reizigerstreinen. Echter, in sommige situaties zijn er ook reizigerstreinen die tot
hoge trillingsniveaus leiden. Daarbij geldt dat overdag meestal veel meer reizigerstreinen dan
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>                                                             Open
goederentreinen passeren. Goederentreinen passeren vaak ook ‘s nachts, wat tot slaapverstoring kan
leiden.
Omwonenden langs het spoor kunnen hinder ervaren van trillingen als gevolg van treinverkeer. De
gebruikelijk gehanteerde afstand waarbinnen trillinghinder door spoor wordt getoetst is een zone tot
100 meter van het spoor [Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen, I&W 2019]. Uit verschillende trilling
onderzoeken blijkt dat buiten deze afstand tot het spoor meestal geen trillingsniveaus optreden die boven
de streefwaarde voor Vmax van 0,1 komen. Een zone van 100 meter voldoet daarom in veel situaties. Er
zijn echter ook enkele locaties in Nederland waar op een afstand groter dan 100 meter van het spoor toch
sprake is van klachten van hinder door spoortrillingen. De oorzaak hiervan is dan een combinatie van
factoren: er is sprake van een specifieke grondopbouw in combinatie met zwaar treinverkeer en trilling
gevoelige gebouwen. In dergelijke situaties kan hinder optreden tot grotere afstanden tot het spoor dan
100 meter tot aan 200-250 meter. De kans van optreden van trillinghinder door spoor op afstanden groter
dan 250 meter wordt verwaarloosbaar klein geacht.
Figuur 8.5 geeft de woningen binnen 100 en 250 meter van het spoor weer. 5% van de woningen in Gouda
(1571 woningen) ligt binnen 100 meter afstand van het spoor. Voor deze woningen is er mogelijk sprake
van trillinghinder. 17% van de woningen (5791 woningen) ligt binnen 250 meter afstand van het spoor. Of
er bij deze woningen daadwerkelijk sprake is van trillinghinder hangt af van de bodemopbouw, het
treinverkeer en de trilling gevoelige gebouwen.
Figuur 8.5: Analyse verblijfsobjecten met woonfunctie binnen 100 meter en binnen 250 meter van het spoor
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339 76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Conclusie: In de binnenstad en langs het spoor treden trillingen op als gevolg van zwaar verkeer en
treinverkeer. De gemeente neemt maatregelen om de trillingen als gevolg van zwaar verkeer in de
binnenstad te verminderen. Het merendeel van de gemeten trillingen voldoet aan de SBR-richtlijn A. Dit
betekent kwaliteitsniveau ‘oranje’.
8.3.3       Autonome ontwikkeling
De inzet van de gemeente is om een stadsdistributiehub op te zetten, zodat daar de vracht van zware
vrachtwagens overgeladen kan worden naar elektrische lichte bestelauto’s, of bakfietsen, om zo
trillingsproblemen en geluidsoverlast in de binnenstad en omgeving verder te verminderen.
In de Handreiking Nieuwbouw en Spoortrillingen geeft het ministerie van Infrastructuur en Milieu handvatten
om bij nieuwbouw langs spoor tijdig en concreet rekening te houden met trillingen van het spoor als gevolg
van treinverkeer. Deze handreiking kan worden meegenomen bij woningbouwplannen binnen de
spoorzone.
Conclusie: Voor de autonome ontwikkeling wordt kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend, met een verbetering
ten opzichte van de huidige situatie. Dit omdat aanvullende maatregelen worden genomen om het zwaar
verkeer in de binnenstad te beperken.
Doorkijk 2040
Bij bestendiging van beleid is het aannemelijk dat de trillinghinder verder afneemt.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339     77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>                                                             Open
9           Bodem
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema bodem. In paragraaf 9.1 t/m 9.3 wordt de beoordeling nader toegelicht.
Tabel 9.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema bodem en water
                                                                                                           Kwaliteitsniveau
                                                                                    Kwaliteitsniveau
Aspect                     Criterium                   Betrokken indicatoren                               autonome
                                                                                    huidige situatie
                                                                                                           ontwikkeling 2030
                                                       Kwantitatief
Bodemkwaliteit
                           Mate van verontreiniging in
                           de bodem
                                                       •    Aantal
                                                       gemeente
                                                                     spoedlocaties                                   =
Ruimtebeslag     in     de Impact op de ondergrondse
                                                       Geen                                   0                       0
ondergrond                 bodem
                                                       Kwantitatief
Bodemdaling                Mate van bodemdaling
                                                       •
                                                       [Provincie
                                                       2020]
                                                                 Bodemdalingskaart
                                                                      Zuid-Holland,                                 ↗
9.1         Bodemkwaliteit
9.1.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Bodemkwaliteit
 Status gebruikte           Kwantitatief
 informatie                       •    Aantal spoedlocaties
 Beschikbare                Deskundigenoordeel op basis van aanwezigheid van spoedlocaties conform Wet Bodembescherming
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                            Er zijn (zo goed als) geen spoedlocaties (humaan, ecologisch of met verspreidingsrisico) aanwezig,
 Groen
                            aanwezige spoedlocaties zijn onder controle
                            Er zijn enkele spoedlocaties (humaan, ecologisch of met verspreidingsrisico) aanwezig, deze
 Oranje
                            spoedlocaties zijn grotendeels onder controle
                            Er zijn meerdere spoedlocaties (humaan, ecologisch of met verspreidingsrisico) aanwezig, deze
 Rood
                            spoedlocaties zijn niet onder controle
9.1.2       Huidige situatie
Bodemverontreiniging kan mogelijk gezondheidsrisico’s veroorzaken, de exacte risico’s van
bodemverontreiniging hangen af van de mate van blootstelling aan de verontreiniging. Voor
verontreinigingen die ontstaan zijn na 1 januari 1987 geldt dat de verontreiniging volledig weggenomen of
ongedaan gemaakt moet worden. Bij een voorval waardoor er verontreiniging ontstaat moet de veroorzaker
de bodem zo snel mogelijk saneren. Bij het achterblijven van (rest-)verontreinigingen na een sanering geldt
een nazorgplicht.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339           78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>                                                     Open
De locaties met onaanvaardbare risico’s bij het huidige gebruik, zijn in het bodemsaneringsbeleid
gedefinieerd als spoedlocaties. Er wordt onderscheidt gemaakt in drie soorten spoedlocaties. Bij humane
spoedlocaties is er sprake van onaanvaardbare risico’s voor de mens. Spoedlocaties verspreiding zijn
locaties waarbij verontreinigingen zich verspreiden via het grondwater. Tenslotte zijn spoedlocaties ecologie
locaties waarbij het ecosysteem wordt bedreigd [CLO, 2015]. In Gouda zijn de aanwezige humane
spoedlocaties voor 2015 gesaneerd, er zijn geen humane spoedlocaties meer. Op basis van het Convenant
Bodem en Ondergrond (2016-2020) geldt dat alle in de MTR-2013 lijst opgenomen spoedlocaties met
onaanvaardbare verspreidings- of ecologische risico’s in 2020 gesaneerd moeten zijn, dan wel dat in 2020
ten minste de risico’s beheerst worden door een beschikt saneringsplan [Rijksoverheid, 2015]. De drie
aanwezige spoedlocaties in Gouda zijn herbeschikt (herbeoordeeld) of gesaneerd waardoor er in de huidige
situatie geen sprake meer is van aanwezigheid van spoedlocaties [Provincie Zuid-Holland, 2019].
Er wordt opgemerkt dat grote delen van Gouda in belangrijke mate diffuus zijn verontreinigd door
eeuwenoud gebruik van de bodem en ophogingen. Het gaat hierbij vooral om verontreinigingen met PAK’s
en metalen zonder direct aanwijsbare bron. Dit laatste maakt ook dat niet zozeer sprake is van locaties,
maar van gebieden/ wijken met – afhankelijk van het gebruik – risico’s. Dit speelt vooral in oude stads- en
dorpskernen, lintbebouwing en gebieden met toemaakdek. Vooral lood vormt hierbij een aandachtspunt,
temeer daar de laatste inzichten leren dat de risico’s van lood – vooral voor jonge kinderen – groter zijn dan
tot nu toe aangenomen. De Omgevingsdienst en de gemeente gaan binnenkort in gesprek om de diffuse-
loodproblematiek nader te duiden en de mogelijke oplossingen hiervoor te verkennen. De aanpak hiervan
valt op dit moment nog onder de verantwoordelijkheid van de provincie Zuid-Holland. Met de
inwerkingtreding van de Omgevingswet komt deze verantwoordelijkheid bij gemeenten te liggen.
Conclusie: in de huidige situatie zijn er geen spoedlocaties meer aanwezig in Gouda. Dit leidt tot
kwaliteitsbeoordeling ‘groen’.
9.1.3       Autonome ontwikkeling
Omdat de vastgestelde gevallen van locaties met een ernstige bodemverontreiniging in de huidige situatie
geen spoelgevallen zijn, zullen deze niet gesaneerd worden, behalve als er bouw- of graafwerkzaamheden
plaatsvinden. Tijdens bouwwerkzaamheden kunnen nog niet geïdentificeerde verontreinigingen naar voren
komen.
Conclusie: alle spoedlocaties zijn gesaneerd of herbeschikt, de verwachting is dat de kwaliteit gelijk blijft
aan de huidige situatie. Dit leidt tot kwaliteitsbeoordeling ‘groen’.
Doorkijk 2040
Het is de verwachting dat ook na 2030 de kwaliteit gelijk blijft.
9.2         Ruimtebeslag ondergrond
Over dit aspect is momenteel geen informatie en/of beleid bij ons beschikbaar. Het ruimtebeslag in de
bodem is van essentieel belang als het gaat om het combineren van de ambities van de energietransitie,
bodemdaling, klimaatadaptatie, groen en mobiliteit. De gemeente wil een sessie organiseren met de
betrokken beleidsmedewerkers om te kijken hoe dit thema het beste vorm kan krijgen in de Omgevingsvisie
en ook in de planMER. De noodzaak neemt toe nu dat veel plannen (laadkader, GRP, RES) steeds
concreter worden.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>                                                            Open
9.3         Bodemdaling
9.3.1       Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Bodemdaling
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                      •    Bodemdalingskaart [Provincie Zuid-Holland, 2020]
 Beschikbare               Deskundigenoordeel op basis van bodemdalingskaart
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Er is (zo goed als) nergens sprake van een risico op bodemdaling
 Oranje                    Er is op enkele locaties sprake van een risico op bodemdaling
 Rood                      Er is (zo goed als) overal sprake van een risico op bodemdaling
9.3.2       Huidige situatie
Bodemdaling wordt door vier factoren veroorzaakt of een samenspel daartussen: 1. oxidatie; 2. zetting; 3.
inklinking; 4. Krimping.
      1. Oxidatie: Structurele wateronttrekking, vooral verlaging van het grondwaterpeil, heeft tot gevolg dat
          het veen in de bovenste bodemlagen sneller verteerd (oxideert) dan wanneer het nat is.
      2. Zetting: Bodemdaling in de bebouwde omgeving is vooral het gevolg van ‘zetting’. Zetting is het
          onder druk wegpersen en daarmee samendrukken van de bodem als gevolg van bijvoorbeeld het
          gewicht van een kleilaag, door ophogingen met zand ten behoeve van nieuwbouw, de aanleg van
          wegen of door belasting van de bodem met zware landbouwmachines. Veen is een natte en slappe
          grondsoort die grotendeels bestaat uit plantenresten en water en is dus zeer samendrukbaar. De
          zetting wordt mede beïnvloed door het beheer van het grondwaterpeil (met name de stijghoogte)
          omdat (het gewicht van) grondwater zorgt voor extra druk.
      3. Inklinking: Inklinking is het gevolg van wateronttrekking door bijvoorbeeld het afvoeren van
          oppervlaktewater of door verlaging van het grondwaterpeil.
      4. Krimping: Het inkrimpen van de bodem ontstaat doordat organisch materiaal als gevolg van
          ontwatering boven het grondwaterpeil komt te liggen uitdroogt en volume verliest. Krimp is
          grotendeels een seizoensgebonden proces.
Deze vier factoren die van invloed zijn op de zakking zijn niet strikt te scheiden. Zo zal door een verlaging
van de grondwaterspiegel niet alleen oxidatie, maar ook krimp en inklinking optreden. Verder verlopen klink-
, krimp- en oxidatieprocessen binnen een gebied niet overal even snel. Dit heeft niet alleen te maken met
de wisselende samenstelling van de grond, ondergrond en dikte van het veenpakket, maar ook met het feit
dat door verschillend gebruik de diverse percelen binnen een veenpolder uiteenlopende eisen aan de
waterstand stellen. Verder geldt dat voor gronden met een dik kleidek vooral oxidatie in combinatie met
inklinking/zetting verantwoordelijk is voor de totale bodemdaling.
In het overgrote deel van de bodem in Gouda zit de veengrond op een diepte van > 4 meter [Online viewer
Signaleringskaarten Bodem en Ondergrond, Provincie Zuid-Holland]. Volgens de Signaleringskaarten van
de Provincie Zuid-Holland is het noordelijke deel ‘sterk bodemdalingsgevoelig’. Het zuidelijke deel van de
gemeente is aangemerkt als ‘bodemdalingsgevoelig’. In dit zuidelijke deel van de gemeente zit de veenlaag
tussen 0,5 en 4 meter diepte. De draagkracht van de bodem is hier niet optimaal.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339 80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>                                                   Open
De binnenstad is gebouwd op een ondergrond van veen en klei en de bodem zakt al eeuwen. In de
afgelopen eeuw is de bodem van de oude binnenstad van Gouda zo’n 30 centimeter gezakt [Kaderplan
Bodemdaling Binnenstad, Gemeente Gouda en Hoogheemraadschap van Rijnland, 2020]. Dat wordt
veroorzaakt door het gewicht van de stad; deze vorm van bodemdaling wordt zetting genoemd en wordt
dus door het gewicht bepaald. In het verleden werden de gevolgen van bodemdaling opgevangen met
ophogingen en met verlagingen van het waterpeil. Zo’n 50 jaar geleden is gestopt met het verlagen van het
waterpeil vanwege het risico op problemen met houten paalfunderingen. De kans op wateroverlast is
daardoor onacceptabel groot geworden en dat vraagt om een heroverweging van de omgang met
bodemdaling. Hiervoor is veel onderzoek gedaan en de maatregelen zijn vastgelegd in het Gemeente
Gouda en Hoogheemraadschap van Rijnland, 2020.
Buiten de binnenstad wordt op verschillende locaties bodemdaling door veenoxidatie verwacht wordt. De
westzijde, ten zuiden van de Platteweg, is gevoelig voor veenoxidatie en op sommige plekken zelfs sterk
gevoelig hiervoor. Hier wordt respectievelijk 11 t/m 60 cm en 61 t/m 120 cm bodemdaling verwacht.
Om bodemdaling door veenoxidatie te beperken kan het oppervlaktewater- en grondwaterpeil worden
aangepast. Wanneer, zoals bij zetting, gewicht de oorzaak is kan bodemdaling door gebruik van lichtgewicht
materialen in de openbare ruimte worden beperkt. De gemeente heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar
de bodem en bodemdaling. Op de website www.gouda.nl/stevigestad zijn alle onderzoeken te vinden.
Conclusie: aan beoordelingsaspect bodemdaling wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘Rood’
toegekend, omdat er in een groot deel van de gemeente Gouda risico op bodemdaling en daaraan
gerelateerde problemen bestaat. De gehele gemeente is bodemdalingsgevoelig, of zelfs sterk
bodemdalingsgevoelig.
9.3.3       Autonome ontwikkeling
Het aanpakken van bodemdaling in (de openbare ruimte binnen) de bebouwde omgeving is de
verantwoordelijkheid van de gemeenten [PBL, 2016]. Door bodemverdichting en de doorgaande zetting zal
de doorlatendheid en het waterbergend vermogen van de bodem en het watersysteem verder afnemen,
waardoor het risico op wateroverlast op deze locaties naar verwachting zal toenemen. In stedelijk gebied
kunnen klei- en veengronden verder dalen door zetting bij belasting van gebouwen of infrastructuur
[Provincie Zuid-Holland, 2016b].
In 2014 heeft de gemeente Gouda, samen met het Hoogheemraadschap van Rijnland, Rijkswaterstaat
Water Verkeer en Leefomgeving, Kenniscentrum Aanpak Funderingsproblematiek en de Technische
Universiteit Delft de Coalitie Stevige Stad opgezet. Het doel van deze coalitie was om de leefbaarheid van
de historische binnenstad, die wordt bedreigd door de bodemdalingsproblematiek, te behouden. Na jaren
van studie heeft de brede coalitie (inmiddels uitgebreid met o.a. Provincie Zuid-Holland en ondernemers)
het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad’ opgesteld. Het doel van het Kaderplan Bodemdaling Binnenstad
(KBB) [Gemeente Gouda en Hoogheemraadschap van Rijnland, 2020] is om een structurele aanpak voor
de overlast van bodemdaling in de historische binnenstad vast te leggen. Voor de binnenstad is in afgelopen
jaren duidelijk geworden dat bodemdaling niet tegen te gaan is en dat we moeten ‘leven met bodemdaling’,
zoals we al eeuwen hier gedaan hebben. Belangrijke maatregelen die vanuit dit KBB zijn voorzien zijn:
stapsgewijze peilverlaging tot 25 cm in de laagste delen van de stad, aanpak van rioleringen, verplaatsen
van riooloverstorten, bouw van peilscheiding en gemaal aangevuld met verschillende onderzoeken, zoals
het onderzoek toename hoogteverschillen en een uitgebreid monitoringsplan.
Voor de overige wijken heeft Gouda haar beleid hoe om te gaan met bodemdaling vastgelegd in haar
beheersplannen. Daarin staat bijvoorbeeld het uitgangspunt wanneer wegvakken moeten worden
opgehoogd. In Gouda is dat nu het geval als de drooglegging minder dan 20 cm is geworden. Ook staan
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339      81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>                                                Open
hier uitgangspunten over gebruikt materiaal. De gemeente Gouda heeft het convenant Klimaatadaptief
Bouwen ondertekend. Daarin worden aan ontwikkelaars en eigen ontwikkelingen voorwaarden neergelegd
om een nieuwe ontwikkeling duurzaam aan te leggen. Daarbinnen staan ook afspraken hoe moet worden
omgegaan met het voorkomen van problemen door bodemdaling. Bij de realisatie van Westergouwe,
gelegen in bodemdalingsgevoelig gebied, zijn maatregelen genomen bij het bouwrijp maken om minder
bodemdalingsgevoelig zal worden.
In de verstedelijkingsagenda (2016) van Netwerk Zuidelijke Randstad wordt voor Gouda ingezet op
transformatie, herontwikkeling en verdichting rondom OV-knooppunten, en de ontwikkeling van de
uitleglocatie Zuidplaspolder [Netwerk Zuidelijke Randstad, 2016]. Dergelijke verdichtings- en
ontwikkelingsopgave kunnen de druk op de slappe bodem en de bodemdaling doen verergeren.
Conclusie: aan beoordelingsaspect bodemdaling wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau
‘Oranje’ toegekend. De problematiek is groot, maar vanuit het kaderplan Bodemdaling Binnenstad wordt
bodemdaling aangepakt voor de gehele binnenstad van Gouda. Buiten de binnenstad heeft de
gemeentebeleid vastgelegd in hun beheerplannen en via het convenant.
Doorkijk 2040
Bodemdaling blijft een continue uitdaging. Gouda heeft in haar beleid stappen gezet om verder problemen
door bodemaling zo mogelijk te voorkomen, waardoor eventuele verdere ruimtelijke ontwikkelingen zoals
woningbouwopgaven, gestimuleerd door de grote druk op de woningmarkt in de Randstad, niet tot
onbeheersbare situaties leiden. De verwachting is daarom dat het kwaliteitsniveau niet verslechtert.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>                                                                Open
10           Natuur en biodiversiteit
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema natuur en biodiversiteit. In paragraaf 10.1 t/m 10.4 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 10.2: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema natuur en biodiversiteit
                                                                                                           Kwaliteitsniveau
                                                                                    Kwaliteitsniveau
Aspect                 Criterium                   Betrokken indicatoren                                   autonome ontwikkeling
                                                                                    huidige situatie
                                                                                                           2030
                       Aanwezigheid en
Biodiversiteit
                       biodiversiteit van de       Ligging en kwaliteit ecologische
(gemeentelijke
                       gemeentelijke ecologische structuur                                                             =
natuur)
                       structuur
                       Aanwezigheid                Aantal beschermde soorten en
Beschermde soorten
                       beschermde soorten          de staat van instandhouding                                         =
Natuurnetwerk
Nederland
                       Verwerving en realisatie
                       Natuurnetwerk Nederland
                                                   Stand van voltooiing NNN
                                                                                                                      ↗
                       Instandhoudingsdoel-        Instandhoudingsdoelstellingen,
Natura 2000-
gebieden
                       stellingen Natura 2000-     knelpunten en staat van                                             =
                       gebieden                    instandhouding
10.1         Biodiversiteit (gemeentelijke natuur)
10.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Biodiversiteit
 Status gebruikte              Kwantitatief en kwalitatief
 informatie                    Ecologische kaart gemeente Gouda
 Beschikbare
                               Deskundigenoordeel op basis van bestaande natuurwaarden
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                               Overal of bijna overal in Gouda is een goede ecologische structuur aanwezig. Er is daarnaast sprake
 Groen
                               van een hoge biodiversiteit.
                               Niet overal in Gouda is een goede ecologische structuur aanwezig. Er is daarnaast sprake van een
 Oranje
                               beperkte biodiversiteit.
                               Er is in Gouda geen goede ecologische structuur aanwezig. Er is daarnaast sprake van een lage
 Rood
                               biodiversiteit.
10.1.2 Huidige situatie
Gemeente Gouda heeft een ecologische kaart met daarop aangegeven de belangrijkste ecologische
structuur en stapstenen in de gemeente. Aanvullend hierop zijn negen gebieden benoemd die eruit springen
wat betreft biodiversiteit. Dit vormt samen met soorten die gebonden zijn aan bebouwing (zoals vleermuizen,
gierzwaluw en muurvegetatie) de belangrijkste basis voor de biodiversiteit in de gemeente.
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339           83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>                                                        Open
Figuur 10.1 Ecologische kaart gemeente Gouda 9 (groene tinten: ecologische structuur, rode tinten: stapstenen, groene cirkels:
ecologisch waardevolle locaties)
De ecologische structuur verbindt grotere groengebieden met elkaar en bestaat met name uit:
• Natuurvriendelijke oevers die bestaan uit een flauw talud of een onderwaterbeschoeiing.
• Ecologische bermen die vanuit het buitengebied de stad in lopen. De bermen zijn belangrijk voor
      planten, insecten, vlinders en kleine zoogdieren.
• Vlinderranden die bestaan uit overblijvende begroeiing langs slootkanten en langs randen van
      bosplantsoen die overgaan in frequent gemaaid gras. Ze vormen een nectarbron en er komen
      essentiële waardplanten voor.
• Zoomplanten langs bosplantsoen die een overgang vormen tussen bosplantsoen en gemaaid gras.
• Muurplanten in het centrum van de stad op gracht-, sluis- en brugmuren. Hier groeien zeldzame
      muurvegetaties.
Naast deze ecologische structuur springt een aantal locaties in de gemeente eruit wat betreft biodiversiteit.
Het gaat vaak om waardevolle vochtige graslanden, moerasvegetaties, ruigtekruiden, stinzeplanten en
landschapselementen als hakhout en poelen. Deze locaties zijn naast planten (orchideeën) ook belangrijk
voor paddenstoelen, broedvogels, vleermuizen, insecten (vlinders en libellen), amfibieën en de ringslang.
Voor de ringslang zijn broeihopen aanwezig op Noorderhout en Groene wal.
De gemeente werd in 2020 uitgeroepen tot bovenste beste bermbeheerder door de Vlinderstichting en
Stichting Groenkeur en kreeg eerder onderscheidingen als ‘bijvriendelijke gemeente’ en ‘gemeente met de
9
  https://gis.gouda.nl/viewer/app/BOR_open
8 september 2021         FVDL PLANMER GOUDA                                       BG8638TPRP2010131339           84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>                                                      Open
bloemrijkste bermen’. Als je het aandeel groen in totaal voor Gouda in beschouwing neemt is dat een goede
prestatie. Er zijn tal van gemeenten die bijvoorbeeld in aantal soorten hoger scoren dan Gouda, puur omdat
er ook meer verschillende natuurlijke habitats zoals bos(randen), duinen en strand of heigebied aanwezig
zijn. Op zo’n benchmark zou de gemeente nog wel vooruitgang kunnen boeken.
Het buitengebied van Gouda, zoals de Oostpolder tussen het Gouwe kanaal en de ringvaart, bestaat uit
veenweidegebieden die van belang zijn voor weidevogels als grutto, kievit, tureluur en scholekster.
Conclusie: in de huidige situatie wordt aan het beoordelingsaspect biodiversiteit binnen de gemeente het
kwaliteitsniveau ‘Groen’ toegekend, omdat er sprake is van een goede ecologische structuur, en omdat er
in de huidige situatie veel aandacht is voor ecologisch beheer van de groene ruimte wat terug te zien is in
de soortenrijkdom.
Daarbij wordt opgemerkt dat de gemeente vooralsnog geen verankerd biodiversiteitsbeleid heeft. Oftewel,
een duidelijke schets van de icoonsoorten die er in de huidige situatie aanwezig zijn, de doelen voor
biodiversiteit in de gemeente en de manier waarop de gemeente daaraan wil werken.
Uit de ecologische kaart blijkt dat niet in alle wijken ecologische waarden aanwezig zijn. Hier liggen kansen
voor verbetering. In de Omgevingsvisie zouden deze wijken die nu nog geen ecologische functie hebben er
in de toekomst bij kunnen worden betrokken.
10.1.3 Autonome ontwikkeling
De wereldwijde biodiversiteit staat onder druk en de trend is zwaar negatief. Gouda heeft binnenstedelijk
relatief weinig openbaar groen. Daarbuiten is met de nabijheid van de Reeuwijkse plassen en
Krimpenerwaard wel veel groen aanwezig. Gouda vindt het belangrijk dat er voldoende groen in de stad
beschikbaar is en werkt aan een toename van openbaar groen. Dit sluit ook aan op de doelstellingen vanuit
klimaatadaptatie. In de Structuurvisie Groen van de gemeente is opgenomen dat bij planontwikkelingen
15% van het totale projectgebied openbaar groen moet worden. In de Structuurvisie is niet opgenomen wat
de kwaliteit van het groen moet zijn. Er is geen expliciete doelstelling voor biodiversiteit.
Gouda heeft zich daarnaast aangesloten bij de landelijke organisatie Operatie Steenbreek dat als doel heeft
om meer groen op particulier terrein te realiseren in samenwerking met tuinambassadeurs. Daarvoor werkt
de gemeente samen met meerdere organisaties, zoals Instituut Voor Natuureducatie, Koninklijke
Nederlandse Natuurhistorische Vereniging, Groei&Bloei en de woningcorporaties en heeft de gemeente
een Groenfonds ingesteld.
Binnen de gemeente is er veel aandacht voor ecologisch beheer van bermen, oevers, geluidswallen,
parken, graslanden en muren. Dit is terug te zien in de biodiversiteit op deze plekken. Vooralsnog is dit
vooral als het gevolg van persoonlijke ambities. De verwachting is dat door het voortzetten en zo nodig
aanscherpen van dit ecologische beheer de biodiversiteit zich verder kan ontwikkelen.
Via de provincie loopt ook een inventarisatie van groennetwerken en hoe de stedelijke op de provinciale
aansluiten. De provincie heeft Ecogoggle en Naturalis opdracht gegeven om een GIS-analyse uit te voeren
die moet uitmonden in een kansenkaart voor vergroening ook binnen stedelijk gebied. Deze GIS-analyse
kan ook meegenomen worden in de monitoring van groeninfo die voor Gouda wordt uitgevoerd.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339      85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>                                                     Open
Conclusie: in de autonome situatie is de verwachting dat het kwaliteitsniveau ‘Groen’ blijft vanwege de
aandacht binnen de gemeente voor voldoende openbaar groen en ecologisch beheer daarvan.
Daarbij wordt wel opgemerkt dat er geen inzicht is of bijvoorbeeld drogere en nattere perioden door
klimaatverandering van invloed zijn op de genoemde soorten en of de gemeente voldoende middelen heeft
om hier invloed op uit te oefenen, door bijvoorbeeld in haar boomkeuze bij vervanging van gekapte bomen
hierop in te spelen.
Doorkijk 2040
In zijn algemeenheid is er steeds meer aandacht voor biodiversiteit bij ruimtelijke ontwikkelingen en in
stedelijke gebieden. Natuurinclusief bouwen wordt bijvoorbeeld in de toekomst steeds meer een standaard
uitgangspunt. Binnen de gemeente is nu al aandacht voor ecologisch beheer van de groene omgeving. Het
ligt in de verwachting dat de biodiversiteit zich verder zal ontwikkelen. Dit is wel afhankelijk van de precieze
invulling van het beleid.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339       86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>                                                         Open
10.2        Beschermde soorten
10.2.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Beschermde soorten
 Status gebruikte          Kwalitatief
 informatie                Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF)
 Beschikbare               Deskundigenoordeel op basis van gevolgen voor beschermde soorten en bijbehorende leefgebieden
 referentiewaarden         conform de Wet natuurbescherming – soortenbescherming.
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     De aanwezige beschermde soorten bevinden zich in een gunstige staat van instandhouding
 Oranje                    De aanwezige beschermde soorten bevinden zich deels in een gunstige staat van instandhouding
 Rood                      De aanwezige beschermde soorten bevinden zich niet in een gunstige staat van instandhouding
10.2.2 Huidige situatie
In de huidige situatie komt een groot aantal beschermde soorten voor binnen de gemeente Gouda.
In de wateren en langs de oevers komt verspreid over de gehele gemeente (met uitzondering van de
binnenstad) de ringslang voor. De rugstreeppad is vooral bekend van de oostzijde van de gemeente, maar
is een soort die ineens kan opduiken wanneer tijdelijke waterplassen ontstaan tijdens
bouwwerkzaamheden. De beschermde libellen gevlekte witsnuitlibel en groene glazenmaker zijn
waargenomen in het Goudse Hout. De platte schijfhoren is een kleine waterkever die leeft in wateren met
een goede waterplantenvegetatie en op verschillende plekken in het waterrijke buitengebied is aangetroffen.
In het centrum van Gouda heeft een bever een burcht gemaakt.
In de groengebieden waar houtopstanden staan en meer beschutting aanwezig is zijn soorten
waargenomen als hermelijn, bunzing en wezel. Het voorkomen van de boommarter en waterspitsmuis kan
niet helemaal uitgesloten worden vanwege een enkele waarneming. Ook vogels met een jaarrond
beschermde nestplaats als buizerd, havik, sperwer en ransuil komen hier voor.
Het bebouwde gebied is van belang voor gebouwbewonende soorten als gewone dwergvleermuis, ruige
dwergvleermuis en laatvlieger. Deze vleermuissoorten foerageren ter hoogte van groene elementen en in
het buitengebied. De gierzwaluw en huismus zijn vogelsoorten met een jaarrond beschermd nest in de stad.
De slechtvalk broedt regelmatig op de spoorbrug. En de oeverzwaluwen hebben in 2015-2017 gebroed bij
de aanleg van het industrieterrein Gouwe Park. Voor deze soort is een zwaluwwand aangelegd, maar het
is niet bekend of deze inmiddels in gebruik is.
Of de soorten op dit moment in stabiele of positieve trend laten zien en daarmee in een gunstige staat
verkeren is niet bekend. Op basis van provinciale gegevens [Bureau Waardenburg, 2019] is duidelijk dat
icoonsoorten als grutto, gierzwaluw, huismus en groene glazenmaker een negatieve trend vertonen.
Conclusie: in de huidige situatie wordt aan het beoordelingsaspect beschermde soorten binnen de
gemeente het kwaliteitsniveau ‘Oranje’ toegekend. Zowel in stedelijk gebied, als in de groengebieden en
het buitengebied komt een relatief groot aantal beschermde soorten voor, maar deze laten deels een
dalende trend zien.
Er wordt opgemerkt dat er momenteel geen trendanalyses bekend zijn en het is daarmee onduidelijk of de
gemonitorde soorten gevoelig zijn voor landelijke trends en trends die wereldwijd spelen. Mogelijk kan de
status van in Gouda voorkomende beschermde soorten op de Rode Lijst ook een kenmerk zijn om een
uitspraak te doen of de status van deze soorten in de toekomst verbetert of verslechtert. Rode Lijst indicaties
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                            BG8638TPRP2010131339           87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>                                                  Open
kunnen lokaal echter afwijken van een landelijke trend en zeggen niet alles. Als de soort lokaal standhoudt,
maar elders in Nederland afneemt is dat wel een teken dat de gemeente Gouda belangrijker wordt voor de
instandhouding van zo’n soort en dat er mogelijk een grotere verantwoordelijkheid voor het juiste beheer in
Gouda wordt neergelegd.
10.2.3 Autonome ontwikkeling
Provincie Zuid-Holland heeft een wettelijke opgave om beschermde soorten in een gunstige staat van
instandhouding te brengen of behouden. Hiervoor is een actief soortenbeleid opgesteld, naast de realisatie
van het Natuurnetwerk Nederland en Natura 2000-opgave. Het actieve soortenbeleid is met name gericht
op die soorten waarvan de staat van instandhouding onvoldoende wordt geborgd door middel van de
gebiedsbescherming of wettelijke bescherming. Het gaat dan met name om soorten in stedelijk en agrarisch
gebied. Provincie Zuid-Holland heeft hiervoor icoonsoorten benoemd. Het betreffen soorten waarvoor de
provincie een bijzondere verantwoordelijkheid heeft, gelet op het landelijke voorkomen.
Een groot aantal soorten die binnen de gemeente Gouda voorkomen zijn icoonsoorten, zoals de grutto,
groene glazenmaker, rugstreeppad, gierzwaluw en huismus. Het streven is om de (landelijke/provinciale)
negatieve trend van onder andere de grutto, huismus, gierzwaluw en groene glazenmaker te keren. De
verwachting is echter dat soorten met complexe knelpunten, zoals de grutto waar een grote inspanning
nodig is om de negatieve trend om te buigen, nog niet in een gunstige staat zullen verkeren.
Er is globaal een trend dat steeds meer beschermde soorten van het platteland naar de stad trekken. Of
het gewijzigd gebruik van bestrijdingsmiddelen en kunstmest in het buitengebied dit gaat keren is nog niet
goed in te schatten. Ook exoten vinden steeds meer hun weg naar Nederlandse steden, of dat nu via
spoorwegen, meeliften met toeristen die buitenlandse campings hebben bezocht of (lucht)havens gaat en
de rivieren die langs steden stromen en zaden meevoeren van veraf. Gouda kan daar ook extra soorten
door krijgen. Maar niet alle soorten (denk aan Japanse Duizendknoop) zijn onschuldig.
Conclusie: gezien de wettelijke taak van de provincie om beschermde soorten in een gunstige staat van
instandhouding te brengen en waarvoor ook maatregelen getroffen worden, is het de verwachting dat de
negatieve trend van veel soorten wordt gekeerd. Maar dit zal niet voor alle soorten zijn. De score blijft
daarmee ‘Oranje’. Daarbij wordt opgemerkt dat er momenteel nog geen aandacht is voor ongewenste
soorten en het bestrijden daarvan.
Doorkijk 2040
Er worden veel maatregelen getroffen om de biodiversiteit te vergroten in de stad en agrarisch gebied. Ook
binnen natuurgebieden is er aandacht voor herstel van de natuurkwaliteit. Naar verwachting leidt dit ook tot
een verbeterde staat van instandhouding van beschermde soorten. Dit is wel afhankelijk van de precieze
invulling van het beleid.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339       88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>                                                           Open
10.3        Natuurnetwerk Nederland
10.3.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Natuurnetwerk Nederland
 Status gebruikte           Kwantitatief en kwalitatief
 informatie                 Stand van voltooiing NNN [Provincie Zuid-Holland, 2017]
 Beschikbare                Deskundigenoordeel op basis van realisatie NNN
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                      De NNN-realisatiegebieden zijn zowel verworven en ingericht
 Oranje                     De NNN-realisatiegebieden zijn al wel verworven maar nog niet ingericht
 Rood                       De NNN-realisatiegebieden zijn nog niet verworven en niet ingericht
10.3.2 Huidige situatie
In onderstaande figuur is de ligging van het Natuurnetwerk Nederland (NNN) ten opzichte van de gemeente
Gouda weergegeven. Binnen het stedelijk gebied is geen NNN-begrensd en er liggen hier geen ecologische
verbindingszones. Het NNN is beperkt tot de veenweide- en watergebieden rondom Gouda. De Oostpolder
is wel aangewezen als een belangrijk weidevogelgebied, zoals meer veenweidegebieden in de omgeving.
Figuur 10.2 Ligging Natuurnetwerk Nederland en weidevogelgebieden rondom Gouda
De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor de natuurgebieden onderdeel van Natuurnetwerk
Nederland gelegen in de provincie Zuid-Holland. Het Natuurnetwerk Nederland is een samenhangend
netwerk van bestaande en toekomstige natuurgebieden. Naast dat het een verbinding vormt tussen
bestaande en nieuwe natuur, worden gebieden waar natuur gecombineerd wordt met landbouw
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339 89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>                                                               Open
(natuurinclusieve landbouw) verbonden. Het NNN vormt een belangrijk onderdeel van het natuurbeleid.
Streven is de biodiversiteit in Nederland ten minste te stabiliseren, en dus verdere achteruitgang tegen te
gaan. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van dit natuurnetwerk. De
effecten worden beoordeeld aan de hand van drie criteria, namelijk het oppervlak, de samenhang en de
‘wezenlijke kenmerken en waarden’.
Op meerdere locaties in Zuid-Holland bestaat een restantopgave ten aanzien van de aanleg van het NNN 10.
Dit betreft zowel natuur dat reeds verworven is maar nog ingericht moet worden, als gebieden die nog niet
verworven zijn. In de gemeente Gouda is geen restopgave meer, het NNN in de gemeente Gouda kan
daardoor als voltooid beschouwd worden, wel grenst er een grote restopgave aan de gemeentegrens,
namelijk de Krimpenerwaard. Het gebied Veerstalblok aan de zuidzijde van de Hollandse IJssel boven de
gemeente Krimpenerwaard moet nog nader worden ingericht en het beheer moet hier nog worden gestart.
De provincie heeft dit gebied in 2019 in de verkoop gedaan en het definitieve beheer moet hier zijn
uitwerking nog krijgen, als de nieuwe eigenaar met het gebied aan de slag gaat (bron Geoweb provincie en
ODMH/Natuurbeheerplan 2021 Zuid-Holland). Het natuurdoeltype ter plaatse betreft veenmoeras. De
eigenaren kunnen van de provincie subsidie krijgen om daar de ontwikkeling van veenmoeras te
bespoedigen.
Conclusie: Het NNN is binnen de gemeente Gouda inmiddels verworven en ingericht. De score is daarmee
‘Groen’.
10.3.3 Autonome ontwikkeling
De Provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor de verdere realisatie van het Natuurnetwerk Nederland
(NNN). De focus van het NNN ligt vanwege de grootte van de opgave op de gebieden de Gouwe Wiericke
en de Krimpenerwaard. De provincie is samen met Gouda en Krimpenerwaard bezig met de planvorming
voor een circa 50 m brede zone in het oostelijk deel van het Steinse Groen (onderdeel van het NNN-gebied
Veenweiden Gouwe Wiericke). Het zijn gronden die in bezit zijn van de gemeente Gouda. Overige gebieden
liggen verspreid over de provincie, hiervoor wordt per project een organisatie geregeld. De verdere realisatie
van het NNN bevorderd de functionaliteit daarvan namelijk, het verbinden van natuurgebieden en het
stoppen van de achteruitgang van de biodiversiteit.
Conclusie: Door verdere realisatie van het NNN verbetert de functionaliteit van het netwerk. De score is
daarmee ‘Groen’.
Doorkijk 2040
Na verwerving en inrichting van het NNN moet de natuur zich verder ontwikkelen wat de functionaliteit van
het NNN zal bevorderen. Er is een positieve ontwikkeling te verwachten.
10
   https://staatvan.zuid-holland.nl/portfolio_page/restantopgave-natuurnetwerk-nederland/
8 september 2021        FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339 90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>                                                            Open
10.4        Natura 2000-gebieden
10.4.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Natura 2000-gebieden
 Status gebruikte           Kwantitatief en kwalitatief
 informatie                 Instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden
 Beschikbare                Deskundigenoordeel op basis van behalen van de Natura 2000-instandhoudingsdoelstellingen
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                      De instandhoudingsdoelstellingen bevinden allen zich in een gunstige staat van instandhouding
 Oranje                     De instandhoudingsdoelstellingen bevinden zich deels in een gunstige staat van instandhouding
 Rood                       Geen enkele instandhoudingsdoelstelling bevindt zich in een gunstige staat van instandhouding
10.4.2 Huidige situatie
Natura 2000-gebieden
Natura 2000 is het samenhangende netwerk van beschermde natuurgebieden in de Europese Unie,
bestaande uit Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden. De Europese afspraken zijn in Nederland
vastgelegd in de Wet natuurbescherming. Voor de Natura 2000-gebieden zijn beheerplannen opgesteld,
waarin wordt uitgewerkt op welke wijze, waar, wanneer de (Europese) ‘instandhoudingsdoelstellingen’
gehaald gaan worden. Tevens zijn de beheerplannen van de Natura 2000-gebieden het uitgangspunt en
toetsingskader voor handhaving en vergunningverlening.
          Nieuwkoopse Plassen & De Haeck
                                                                Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein
Figuur 10.3 Ligging van Natura 2000-gebieden (groen) in de omgeving van Gouda
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339           91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Aan de gemeente Gouda grenst Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein. Daarnaast
bevindt zich in de directe nabijheid van de gemeente Gouda (binnen 10 kilometer) Natura 2000-gebied
Nieuwkoopse Plassen & De Haeck. De invloed van de stad en haar bewoners op Natura 2000-gebieden is
niet doorslaggevend. De gemeente Gouda kan van invloed zijn op de kwaliteit van nabijgelegen Natura
2000-gebieden, bijvoorbeeld als gevolg van ruimtelijke ontwikkelingen die zorgen voor een toename van
stikstofdepositie of verstoring door mensen.
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein is een nat graslandgebied gelegen ten oosten van Gouda. De
klei- en veengronden in combinatie met het rivierenlandschap vormen een open waterlandschap met
graslanden en is een belangrijk foerageer- en rustgebied voor diverse vogelsoorten. Dit Natura 2000-gebied
kent de status Vogelrichtlijn en aangewezen voor de niet-broedvogels A037 Kleine zwaan, A050 Smient,
A051 Krakeend en A056 Slobeend.
Volgens het Natura 2000-beheerplan verkeren de kleine zwaan en de slobeend nog niet in een gunstige
staat van instandhouding. De draagkracht in het Natura 2000-gebied is in principe voldoende voor het
doelaantal. De trend van de kleine zwaan is negatief als gevolg van een verschuiving richting de randmeren.
Hier neemt het aandeel waterplanten toe, een belangrijke voedselbron voor de kleine zwaan. De aantallen
van de slobeend laten een onzekere trend zien. Er is echter voldoende voedsel en draagkracht in het gebied
voor het gestelde doelaantal. De smient en krakeend laten een positieve trend zien (Provincie Zuid-Holland,
2018). In het Ontwerp-wijzigingsbesluit Habitatrichtlijngebieden vanwege aanwezige waarden is het gebied
in ontwerp ook aangewezen voor de habitattypen H6430A Ruigten en zomen en H6510B Glanshaver- en
vossenstaarthooilanden (grote vossenstaart) en de habitatrichtlijnsoorten H1134 Bittervoorn, H1149 Kleine
modderkruiper en H4056 Platte schijfhoren.
Nieuwkoopse Plassen en De Haeck
De Nieuwkoopse Plassen en de Haeck zijn restanten van het voormalige Hollandse kustvlakteveen. De is
een laagveenverlandingsgebied waarin, naast veenplassen met bijzondere watervegetaties, een grote
oppervlakte overgangsveen en moerasheide is gevormd. Het is tevens het meest westelijk gelegen
verlandingsgebied waarin nog lokaal goed ontwikkelde vegetaties van basenrijk overgangsveen te vinden
zijn. Verder is het een belangrijk broedgebied voor broedvogels van rietmoerassen. Het Natura 2000-gebied
is aangewezen voor 29 instandhoudingsdoeltellingen bestaande uit habitatrichtlijnsoorten, habitattypen,
broedvogels en niet-broedvogels. Op dit moment bevinden niet alle instandhoudingsdoelstellingen zich in
een gunstige staat. De belangrijkste knelpunten zijn (Provincie Zuid-Holland, 2015):
• Te slechte oppervlaktewaterkwaliteit (vermesting)
• Te weinig aanvoer gebufferd grondwater (verzuring)
• Onvoldoende beheer
• Stikstofdepositie (verzuring en vermesting)
• Ontbreken verlandingsstadia
• Aanwezigheid exoten (appelbes)
Conclusie: Niet alle instandhoudingsdoelen van de Natura 2000-gebieden bevinden zich in een gunstige
staat van instandhouding. Deels ligt dit aan knelpunten binnen het Natura 2000-gebied (Nieuwkoopse
Plassen & De Haeck) en deels ligt dit aan factoren buiten het Natura 2000-gebied (Broekvelden,
Vettenbroek & Polder Stein). De score is daarmee ‘Oranje’.
10.4.3 Autonome ontwikkeling
Door het treffen van verschillende herstelmaatregelen die in de Natura 2000-beheerplannen zijn
opgenomen is het doel om verdere verslechtering te stoppen. Op de langere termijn ligt de focus op
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339       92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>                                                  Open
verbeteren en uitbreiding. Met name de knelpunten in het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De
Haeck zijn complex en vragen een behoorlijke inspanning om de negatieve trend te kunnen keren. Het gaat
om hydrologische maatregelen. Daarnaast worden in Nederland op dit moment nog onvoldoende
maatregelen getroffen om de stikstofdepositie te laten dalen. Het is ook dan nog niet vanzelfsprekend dat
dit binnen de looptijd van de omgevingsvisie de instandhoudingsdoelstellingen in een gunstige staat van
instandhouding komen.
Het ziet ernaar uit dat de invloed van de gemeente Gouda in de toekomst op het aangrenzende Natura
2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein zal toenemen. Dit gebied wordt stikstofgevoelig in
de afzienbare toekomst. Extra aandacht voor stikstofarm bouwen in de stad kan een positieve impuls voor
dit gebied betekenen.
Conclusie: De verwachting is dat ook in de autonome situatie niet alle instandhoudingsdoelen van de Natura
2000-gebieden zich in een gunstige staat van instandhouding bevinden. De score is daarmee ‘Oranje’.
Doorkijk 2040
Gezien de focus dit moment op herstel van Natura 2000-gebieden om zo ook economische ontwikkelingen
mogelijk te maken ligt het in de verwachting dat op de langere termijn voldoende inspanning is geleverd om
de instandhoudingsdoelen in een gunstige staat van instandhouding te krijgen.
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339    93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>                                                                 Open
11          Landschap en cultureel erfgoed
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema landschap en cultureel erfgoed, waaronder archeologie. Archeologie legt als
onderdeel van cultureel erfgoed de verbinding tussen het ondergrondse landschap en het bovengrondse
landschap. Omdat daarnaast de kwaliteit van het archeologisch bodemarchief (mede) wordt bepaald door
de kwaliteit van het landschap is archeologisch erfgoed als apart onderdeel behandeld. In paragraaf 11.1
t/m 11.3 wordt de beoordeling nader toegelicht.
Tabel 11.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie
                                                                                                               Kwaliteitsniveau
                                                                                         Kwaliteitsniveau
Aspect                         Criterium               Betrokken indicatoren                                   autonome ontwikkeling
                                                                                         huidige situatie
                                                                                                               2030
                               De      kwaliteit   van Deskundigenoordeel          van
Landschappelijk erfgoed
                               waardevolle
                               beschermde
                                                    en landschappelijke     diversiteit,
                                                       mate van openheid en rust &                                       ↘
                               landschappen            stilte
                                                       Vastgesteld beleid (ABK 2011)
                               De      kwaliteit   van en deskundigenoordeel op
 Archeologisch erfgoed         archeologisch
                               erfgoed
                                                       basis    van      vastgestelde
                                                       archeologische waarden en
                                                                                                                         ↘
                                                       verwachtingen
                               De      kwaliteit van Vastgesteld beleid en
                               waarden             van deskundigenoordeel op basis
                               gebouwd        erfgoed, van beschermd erfgoed en
Bovengronds
erfgoed
                     cultureel
                               waaronder               waarde van het aanwezige
                               stedenbouwkundige cultureel erfgoed, zoals
                                                                                                                         ↘
                               waarden              en vastgelegd in de
                               monumentwaarden Cultuurhistorische Basiskaart.
11.1        Landschappelijk erfgoed
11.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Landschappelijk erfgoed
                               Kwalitatief
                                •     Kwaliteitsatlas Groene Hart [Kwaliteitsatlas Groene Hart, 2020]
                                •     Gebiedsvisie Hollandsche IJssel (2007)
 Status gebruikte
                                •     Stedenbouwkundige visie op de binnenstad en haar randen (2005)
 informatie
                                •     Cultuurhistorische Basiskaart (GIS-Gouda)
                                •     Archeologische waarden- en verwachtingenkaart, gebaseerd op de geomorfologische opbouw;
                                      als onderdeel van de ABK 2011
                               Deskundigenoordeel van:
 Beschikbare
                                     •     Landschappelijke diversiteit, mate van openheid en rust & stilte
 referentiewaarden
                                     •     Herkenbaarheid en beleefbaarheid van landschappelijke structuren, ingebed in de stad.
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                               De herkenbaarheid en intactheid van landschappelijke structuren in en buiten de historische stad is
 Groen
                               goed. Er is in hoge mate sprake van landschappelijke diversiteit, mate van openheid en rust & stilte.
                               Er is bij één of meerdere kernindicatoren sprake van een beperkte mate van landschappelijke
 Oranje
                               herkenbaarheid, diversiteit, mate van openheid en rust & stilte.
                               Er is in lage mate sprake van landschappelijke diversiteit, mate van openheid en rust & stilte.
 Rood
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                      BG8638TPRP2010131339         94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>                                                  Open
11.1.2 Huidige situatie
Onder landschap wordt zowel het natuurlijke landschap verstaan als het cultuurlandschap, ontstaan door
menselijk ingrijpen. Tussen het natuurlijke en cultuurlandschap bestaat samenhang. Landschappelijke
elementen, gebieden en ruimtelijke patronen zijn de dragers waarin de historische wisselwerking tussen
mens en maatschappij enerzijds en de fysieke omgeving anderzijds tot uitdrukking komt: het historische
landschap.
Natuurlijk landschap (geomorfologie) en cultuurlandschap
Gouda is ontwikkeld op het oude landschap van rivieren (kleigronden) en veengronden. Omstreeks 8.500
jaar geleden was onder het zuidoostelijke deel van de historische binnenstad van Gouda een brede rivier
actief, de zogenaamde Gouderak stroomgordel. Iets ten noorden van het centrum ontstond enkele eeuwen
later de Zuidplas stroomgordel. Beide riviertakken vormden toen de hoofdafvoer van het Rijnwater en
mondden uit in zee nabij de huidige Maasmonding. Toen deze riviermonding dichtslibde verplaatste de
hoofdafvoer van het Rijnwater zich rond 5.400 v.Chr. in noordelijker richting en ontstond de Waddinxveen
stroomgordel. Pas veel later, rond 4.400 v.Chr. ontstond de Oude Rijn. Gouda lag toen precies op de grens
van een open waddengebied, waarvan de afzettingen nu aan het oppervlak liggen in de Zuidplaspolder.
Door de vorming van strandwallen raakte dit getijdegebied afgegrendeld. Van de zee en rond 3000 v.Chr.
was de kustlijn gesloten. In de lagunes achter de strandwallen was een overvloed aan zoet rivier- en
regenwater en hier ontstonden uitgestrekte rietveenmoerassen en moerasbossen. Vanaf die tijd veranderde
Midden-Holland in één groot veengebied, het ‘Hollandveen’ genoemd. Kleine veenriviertjes voerden het
overtollige regenwater uit het veen af en her en der kwamen meertjes voor. Door stijging van de
grondwaterspiegel - opgestuwd door een steeds hogere zeespiegel - en het langzaam meegroeien van het
plantendek ontstond uit de voortdurende opeenstapeling van afstervende planten en bomen een dik
veenpakket. Het uitgestrekte veenmoeras kwam pas rond het begin van de jaartelling weer onder directe
invloed van een rivier te staan, toen de Hollandsche IJssel ontstond als aftakking van de Oude Rijn. Vanaf
dat moment werd er weer zand en klei op het veen afgezet en kwam kleirijk IJsselwater in de veenriviertjes
terecht. Koolstofonderzoek aan een wortel afkomstig van een boom die in het veen groeide wees echter uit
dat het veen rondom Gouda nog tot in de vierde eeuw aangroeide. De eerste nederzetting ontstond bij de
uitmonding van twee van deze veenriviertjes in de Hollandsche IJssel, de Gouwe en de Oude Gouwe. De
natuurlijke bodem in de Goudse binnenstad bestaat dan ook uit een dik veenpakket met daarover heen een
dun kleidek in een strook van ongeveer 500 m breed. Waar ooit de Gouwe en ‘de Oude Gouwe’ stroomden
is vanuit de IJssel een dikkere kleilaag afgezet.
Binnen de historische stad
Gouda heeft zich als stad ontwikkeld op het hierboven omschreven oude landschap van rivieren (afzettingen
van klei) en veen. De ondergrond van de meeste historische binnensteden in West-Nederland, en dus ook
Gouda, is nogal complex. Gelukkig hebben macro-coreboringen (2012) door de binnenstad veel inzicht
opgeleverd over de geomorfologische en bodemkundig opbouw van de stad. De stad Gouda ontstond bij
de uitmonding van de Gouwe in de Hollandsche IJssel, toen nog een stromende Rijntak. De Gouwe was
een van de vele veenriviertjes die het overtollige regenwater uit het Hollands- Utrechtse veengebied
afvoerden naar de Hollandsche IJssel en vloeide nabij de uitmonding samen met een ander veenriviertje,
de ‘Oude Gouwe’. Deze veenriviertjes vervoerden geen klei; dat kwam alleen in de riviertjes terecht tijdens
overstromingen vanuit de Hollandsche IJssel. Het hele gebied betrof vermoedelijk een soort delta met een
benedenloop op de plek van de huidige Spieringstraat, maar de natuurlijke loop van de veenriviertjes is
moeilijk te reconstrueren in het gebied van de huidige binnenstad.
Op de hoogtekaart van de binnenstad zijn de oevers van de Gouwe en de Oude Gouwe voor het geoefende
oog als hogere delen van de stad wel te herkennen. Op grond van de hoogteligging zijn daardoor vier delen
van de binnenstad te onderscheiden: het hooggelegen centrale deel van de binnenstad gelegen op de
oevers van de Hollandsche IJssel en de veenriviertjes en drie lagergelegen delen aan de randen van de
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339    95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>                                                  Open
binnenstad. Het hoogteverschil met de rondom de historische binnenstad gelegen wijken wordt voornamelijk
gevormd door de ophoging van de stad sinds de late middeleeuwen (zie ook paragraaf 11.2).
Veel van het oude landschap is dus in de historische stad nog herkenbaar, en ook het menselijk ingrijpen
daarop zoals de verkavelingsrichtingen vanuit de Hollandsche IJssel en de Gouwe, die tot op de dag van
vandaag herkenbaar zijn in het stadsbeeld en de dragers daarvan zoals het stratenpatroon.
Buiten de historische stad
Het oude landschap en het menselijk ingrijpen daarop is ook goed herkenbaar buiten de historische stad.
De herkenbaarheid van De Hollandsche IJssel, het stroombed, de zellingen, de wielen en de dijk vormen
langs de hele zuidrand van Gouda een bijzonder herkenbaar landschap. Maar ook in de schil rond de
binnenstad en de naoorlogse wijken zijn oude landschappelijke lijnen vaak goed herkenbaar. De gemeente
heeft deze landschappelijke structuren beschermd door middel van beleidsvisies, zoals de
Stedenbouwkundige visie op de binnenstad en haar randen, de Gebiedsvisie Hollandsche IJssel en de
Historische Lintenvisie (in opbouw).
In Nederland zijn landschappen die een unieke combinatie vormen tussen agrarisch gebied, natuur en
cultuurhistorie aangemerkt als Nationale Landschappen. Deze Nationale Landschappen zijn tevens ook
aangemerkt als beschermd natuurgebied. Gouda maakt onderdeel uit van het Nationaal Landschap het
Groene Hart. Een opengebleven gebied, centraal gelegen in de Randstad. Het Groene Hart staat bekend
vanwege veel groen, namelijk 60% van het gebied is in gebruik door agrarische functies. Daarnaast wordt
het Groene Hart gekenmerkt door een rijke cultuurhistorie en traditie, zoals het streekproduct kaas. Het
gebied huisvest cultuurhistorische waarden die ook op de UNESCO-lijst voorkomen. Het Groene Hart bevat
ook belangrijke logistieke aders en wordt het gebruikt als recreatiegebied, met de aanwezigheid van
verschillende plassen die op Europees niveau als natuurgebied beschermd zijn: zoals de Nieuwkoopse
Plassen & De Haeck, Vettenbroek & Polder Stein [PBL, 2015]. Over het algemeen kunnen de kwaliteiten
van het Groene Hart worden samengevat in vier kernkwaliteiten: landschappelijke diversiteit,
veenweidekarakter, openheid, rust & stilte. De landschappelijke diversiteit van het Groene Hart komt terug
in de dertien deelgebieden waardoor het Groene Hart het meest diverse Nationale Landschap in Nederland
is. De aanwezigheid van veenweidegebieden resulteren in een hoge ecologische waarde door onder andere
de aanwezigheid van weidevogels. Openheid is een schaars goed in de vol gebouwde Randstad. Het
behouden van de openheid van het Groene Hart betekent tevens het respecteren van de cultuurhistorische
waarde van het gebied. Rust en stilte vormt de tegenhanger van de drukte in de Randstad. Het Groene Hart
vormt daarbij een belangrijke factor voor een gezond woon- en vestigingsklimaat [Kwaliteitsatlas Groene
Hart, 2020; Stichting het Groene Hart, 2020].
Naast het Nationaal Landschap het Groene Hart is de Provincie Zuid-Holland onderverdeeld in
verschillende landschappelijke gebiedsprofielen. Een gebiedsprofiel beschrijft de ruimtelijke kenmerken die
van bovenregionaal belang zijn. Gouda grenst aan drie verschillende gebiedsprofielen, namelijk Gouwe
Wiericke, Bentwoud, Rottemeren en Zuidplas en Krimpenerwaard.
De Krimpenerwaard kent meerdere luwe gebieden die als stiltegebied zijn aangewezen. Het waterrijk en
veenweidegebied van dit Gebiedsprofiel grenst direct aan het zuiden van de gemeente Gouda. De Gouwe
Wiericke grenst aan de noordoostzijde van de gemeente Gouda. Het veen bepaalt hier de verschijningsvorm
van het cultuurlandschap, met in het noorden een grote openheid. Bentwoud, Rottemeren en Zuidplas
grenzen aan de westzijde van de gemeente Gouda en is een overwegend open gebied met glastuinbouw
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339       96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>                                                          Open
en woongebieden aan beide zijden. Dit gebied is tevens aangewezen als Natura2000 gebied [Provincie
Zuid-Holland, 2020e].
Figuur 11.1 Gebiedsprofielen rondom Gouda [Provincie Zuid-Holland, 2020c]
Conclusie: aan het beoordelingsaspect landschappelijke kwaliteit binnen de stad wordt in de huidige situatie
het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend, omdat landschappelijke structuren over het algemeen nog goed
herkenbaar zijn, maar op verschillende plekken, bijvoorbeeld langs de Hollandsche IJssel en overige linten,
is verbetering/herstel nodig. Buiten de stad is het kwaliteitsniveau ‘groen’ toegekend, omdat het Groene
Hart de hoogste landschappelijke diversiteit heeft, de openheid ondanks de schaarste nog intact is en rust
en stilte een unieke waarde is in relatie tot de drukte van de stad.
11.1.3 Autonome ontwikkeling
Binnen de historische stad
De bescherming op grond van de bestaande beleidsnota’s zal helpen om landschappelijke structuren te
behouden en verbeteren. Daarnaast is er groeiende aandacht voor groen en landschap in de stad op basis
van landschappelijke samenhang en historische linten. Desalniettemin blijkt dat landschappelijke waarden
in de stad eenvoudig onder druk komen te staan, door financieel-economische belangen, woningbehoefte,
bodemdaling en onachtzaamheid.
De gevolgen van bodemdaling voor de gebouwde omgeving (zowel binnen de historische stad als
daarbuiten) is groot. De bodemdaling door zetting betekent dat huizen en infrastructuur onder hun eigen
gewicht wegzakken als zij niet stevig of duurzaam genoeg in een stabiele (zand)laag in de ondergrond zijn
verankerd. Daar waar die verankering niet stevig of duurzaam genoeg is, is gericht grondwaterbeheer nodig.
Vooral in Laag-Nederland is in vooroorlogse wijken gebruik gemaakt van houten paalfunderingen. Door het
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339   97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>                                                  Open
dalen van de grondwaterstand kunnen de palen deels droog komen te staan, waardoor houten paalkoppen
aangetast worden. Op dat moment worden de palen door oxidatie en mogelijk schimmels aangetast. Bij
herhaalde droogstand kunnen de palen dusdanig worden aangetast dat de fundering vervangen moet
worden. Dit probleem kan onder meer beperkt worden door het vasthouden van water in het gebied en het
handhaven van een voldoende hoog grondwaterpeil. De steeds diepe wordende polders worden ook steeds
onveiliger voor overstroming, temeer daar een deel van de bedijking bestaat uit veenkaden, die weinig
stabiel zijn en ook oxideren.
Buiten de historische stad
De landschappelijke kwaliteit in de omgeving van Gouda kan door een tal van trends en ontwikkelingen
onder druk komen te staan. Door klimaatverandering kunnen ongewenste effecten in de
veenweidegebieden optreden, zoals bodemdaling. Het CO 2, dat opgeslagen ligt in het veen, komt vrij bij
bodemdaling, en vergroot daarmee met name in het landelijk gebied de CO 2-uitstoot. Bodemdaling kan
daarnaast ook leiden tot een verslechtering van de waterkwaliteit. Het is technisch mogelijk om bodemdaling
in het veenweidegebied tegen te gaan door het vernatten van de bodem. Dit heeft echter een negatief effect
op de gevestigde melkveehouderijen in het Groene Hart. Het terugdringen van de bodemdaling creëert
daarom een spanningsveld tussen het rendabel agrarisch gebruik van de grond en de landschappelijke
ecologische en archeologische waarden. Bodemdaling kan ook leiden tot een verhoogde druk op de
waterkeringen in het Groene Hart. Om deze verhoogde druk op te vangen moeten waterkeringen worden
verzwaard. Daardoor treedt echter zetting op. Bij een eventuele dijkdoorbraak is er meer risico op
slachtoffers en schade doordat door de bodemdaling het water hoger staat [Stuurgroep Nationaal
Landschap Groene Hart, 2017].
Door klimaatverandering neemt ook de vraag naar nieuwe vormen van energieproductie toe, zoals
grootschalige opwek door windparken en zonnevelden. Deze ontwikkelingen hebben echter een grote
ruimtevraag, waardoor de druk op de fysieke ruimte toeneemt. Daarnaast kunnen dergelijke ontwikkelingen
op maatschappelijke druk stuiten, maar duurzame vormen van energieopwekking zijn onvermijdbaar om de
gestelde klimaatdoelen uit het Klimaatakkoord van Parijs te kunnen voldoen.
De Provincie Zuid-Holland stelt jaarlijks een Natuurbeheerplan op voor de natuurgebieden binnen de
provincie. Hierop staan ambities voor 2021 opgenomen, waaronder de ontwikkeling van nieuwe natuur in
de gebiedsprofielen rondom gemeente Gouda.
Conclusie: aan het beoordelingsaspect landschappelijk erfgoed wordt voor de autonome ontwikkeling het
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend. Er vindt een verslechtering plaats ten opzichte van de huidige situatie.
Deze verslechtering zal door trends en ontwikkelingen waardoor de druk op het landschap toenemen, zoals
financieel-economische belangen, woningbehoefte, klimaatsverandering en de energietransitie doorzetten.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339    98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>                                                          Open
Figuur 11.2 Uitsnede Natuur Beheerplan Provincie Zuid-Holland 2021, Nieuwe natuurontwikkeling in oranje aangegeven [Provincie
Zuid-Holland, 2020d]
Doorkijk 2040
Het is aannemelijk dat de bodemdaling ook na 2030 verder zal toenemen, en daarmee de landschappelijke
kwaliteit van het Groene Hart verder wordt aangetast. Ontwikkelingen die de ruimtedruk op dit gebied
vergroten, zoals verstedelijking en de energietransitie, zullen ook na 2030 aanwezig zijn. De exacte impact
op het landschap is afhankelijk van de specifieke beleidsinvulling omtrent deze ruimtelijke opgaven.
De invloed van bij landschap genoemde autonome ontwikkelingen op archeologisch erfgoed (par. 11.2) en
cultureel erfgoed (par. 11.3) is groot.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                           BG8638TPRP2010131339           99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>                                                             Open
11.2        Archeologisch erfgoed
11.2.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Archeologie
                           Kwalitatief
                                •     Archeologische waarden en archeologische verwachtingswaarde [ABK, Gemeente Gouda,
                                      2011]
                                •     Stedelijke ontwikkeling en bodemdaling in en rondom Gouda. Een synthese van drie
                                      onderzoeken naar de relatie tussen (stedelijke) ontwikkelingen en bodemdaling. Publicatie in
 Status gebruikte                     opdracht van de Coalitie Sterke Stad op Slappe Bodem en de Rijksdienst voor het cultureel
 informatie                           erfgoed. ISBN/EAN 978-90-5372-116-2/Willemse, N.W., 2018.
                                •     Archeobotanische onderzoeksagenda voor de regio Midden-Holland (in opdracht van de
                                      Omgevingsdienst Midden-Holland i.s.m. gemeenten Alphen aan den Rijn, Bodegraven-
                                      Reeuwijk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas). ISSN: 1568-2285/ Lange, S.
                                      en L.I. Kooistra, (BIAX Consult, Zaandam, 2018).
                           Vastgesteld beleid en deskundigenoordeel op basis van de Archeologische Basiskaart [Gemeente
 Beschikbare
                           Gouda, 2011].
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           De archeologische waarden en verwachtingen (zowel hoge, middelhoge als lage waarden) staan niet
 Groen                     onder druk. Overal of bijna overal is archeologisch erfgoed aanwezig. De kwaliteit van het aanwezige
                           cultureel erfgoed is daarnaast overwegend hoog.
                           De archeologische waarden en verwachtingen (zowel hoge, middelhoge als lage waarden) staan
 Oranje                    onder druk. Op meerdere locaties is archeologisch erfgoed aanwezig. De kwaliteit van het aanwezige
                           archeologische erfgoed is daarnaast overwegend middelhoog.
                           De archeologische waarden (zowel hoge, middelhoge als lage waarden) staan enorm onder druk. Op
 Rood                      geen of slechts enkele locaties is archeologisch erfgoed aanwezig. De kwaliteit van het aanwezige
                           cultureel erfgoed is daarnaast overwegend laag.
11.2.2 Huidige situatie
Archeologisch erfgoed – op land en onder water – zijn (in- en ex-situ) bewaarde sporen en resten van
menselijke bewoning. De verschillen in de natuurlijke ondergrond (zie paragraaf 11.1) zijn erg bepalend
voor de locatiekeuzen die in het verleden werden gemaakt. De van nature voorkomende hoogteverschillen
in het landschap speelden een rol in de nederzettingsgeschiedenis. In steden die net als Gouda in een
veengebied zijn ontstaan, waren de kleiige oevers van de rivieren minder gevoelig voor inklinking dan de
daarnaast gelegen veengebieden en vormden de eerste bewoonbare ruggen. Om de ruimtelijke
ontwikkeling van de historische stad Gouda te begrijpen alsook de nederzettingsgeschiedenis in het gebied
daarbuiten moet goed gekeken worden naar de relatie tot het landschap. Gouda en Midden-Holland maken
deel uit van de zogenoemde “Archeoregio 12, Hollands veen- en kleigebied”. De historische wisselwerking
tussen mens en maatschappij enerzijds en de fysieke omgeving anderzijds komt tot uitdrukking in het
historische landschap, zowel binnen de historische stad (stedelijk landschap) als in het gebied daarbuiten
(landelijke nederzettingsgeschiedenis). Het behoud van (de kwaliteit van) het archeologisch bodemarchief
gaat nauw gepaard met het behoud van het landschap alsook het behoud van het gebouwde erfgoed.
Archeologische bewoning en landschap
Gouda is zoals in paragraaf 11.1 is beschreven ontwikkeld op het oude landschap van rivieren (kleigronden)
en veengronden.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339          100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>                                                         Open
Veenontginning en prestedelijke bewoning
Gouda ligt in het Hollands-Utrechtse veengebied, waar de Hollandsche IJssel als grootste rivier doorheen
loopt. De stad ontstond bij de uitmonding van de Gouwe, een van de vele veenriviertjes die het overtollige
regenwater uit het veen afvoerden naar de Hollandsche IJssel. Dit uitgestrekte veenmoeras van Midden-
Holland was tot in de vroege middeleeuwen een vrijwel onbewoond gebied. Alleen op de kleiige oevers van
de toenmalige rijntakken kwam verspreide bewoning voor. Echte bewoningskernen bevonden zich alleen
langs de kust, nabij de Rijnmond en Maasmond, en in het achterland, in het Kromme Rijngebied. In het jaar
944 wordt het veengebied waar nu Gouda ligt voor het eerst genoemd in een oorkonde waarin keizer Otto
I goederen ‘gelegen in de Frankische gouw Lek en IJssel’ schenkt aan de Utrechtse kapittels Dom en
Oudmunster. Enkele decennia later kwam een grootschalige ontginning van dit veengebied op gang.
Initiatiefnemers voor deze ‘Grote Ontginning’ warenontginningen hadden de rivieren als basis. Loodrecht
op de Hollandsche IJssel en de Gouwe werden sloten gegraven waardoor het veen werd ontwaterd (figuur
11.3). In 1139 worden in een oorkonde van de bisschop van Utrecht de ‘nieuwe ontginningen aan de Gouwe’
(nove culture juxta Goldam) genoemd en er bestonden toen vermoedelijk al enkele tientallen
veenontginningsboerderijen.
Een ‘prestedelijke kern’ (figuur 11.4) van de latere stad Gouda werd in die tijd gevormd door het adellijke
hof van de Heren Van der Goude, die optraden als leiders van de ontginningen.
Figuur 11.3 Vroege polders en ontginningsbases en ontginningsrichtingen (Bron: Keunen, L.J. 2016a: Beknopte samenvatting van
werkzaamheden en resultaten ‘Stevige stad op slappe bodem’, project 2: themakaarten water en bodem. RAAP intern document 4
oktober 2016. RAAP archeologisch adviesbureau b. v., Weesp.)
Stadsontwikkelingen tussen 1250-1350
Rond het jaar 1225 werd de Gouwe verbonden met de Oude Rijn, waarmee het riviertje een belangrijke
verbinding werd tussen de Oude Rijn en de Hollandsche IJssel. Na het aanleggen van een havengeul rond
1250 verschoof de locatie waar schepen konden afmeren van de natuurlijke Gouwemonding naar de
toenmalige kern van de nederzetting (figuur 11.4).
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339        101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 11.4 Prestedelijk landschap (naar: Dasselaar, M. 2013. Archeologisch onderzoek met macrocore boringen in de binnenstad
van Gouda. ArcheoMedia-rapport A12-041-I. Archeomedia, Capelle aan den IJssel.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                            BG8638TPRP2010131339         102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 11.5 Stadsuitbreidingen sinds AD 1250 (naar: Keunen 2016a).
Deze langgerekte haven was een afsnijding van de Gouwe en stond in open verbinding met de Hollandsche
IJssel. Het was lange tijd een getijdehaven: bij vloed liep de haven vol met rivierwater en konden schepen
binnenvaren. Aan het begin van de haven werd omstreeks 1300 eerst een dam in de Hollandsche IJssel
gelegd en later een sluis gebouwd. Deze keersluis beschermde Gouda tegen hoog water en kon geopend
worden waardoor scheepvaart door de binnenstad mogelijk werd. De fasegewijze uitbreiding van de stad
van 1250 tot heden is in figuur 11.5 verbeeld in vijftien fasen. In 1272, het jaar van de stadsrechtverlening
door graaf Floris V, werden aan beide zijden van de Haven bouwpercelen uitgegeven, kort daarna gevolgd
door bouwpercelen achter de huizen van de Haven, de Spieringstraat en Peperstraat (figuur 11.5). Ten
noorden van de Sint-Janskerk vond de volgende stadsuitbreiding plaats, met de aanleg van de grachten
langs de Zeugstraat en de Turfsingel. In 1335 wordt aan de westzijde van de stad de Raamgracht genoemd,
en worden de percelen langs de Keizerstraat ter bebouwing uitgegeven. In diezelfde tijd is de bebouwing
naar het noorden opgeschoven. De echte begrenzing van de stad volgde in 1350, toen de stadsgrachten
(de huidige singels) werden aangelegd: de Turfsingel, Kattensingel, Blekerssingel en de Fluwelensingel.
Binnen deze vestinggrachten werden rond 1360 de stadsmuren en -poorten gebouwd ter verdediging van
de stad. Grote uitbreidingen vonden na 1350 niet meer plaats en de omwalling met grachten en muren
vormde tot in de negentiende eeuw de grens van de stad. Dit gebied binnen de singels was in 1350 zo ruim
opgezet dat er eeuwenlang plaats genoeg was om de bevolkingsgroei en de toename van bedrijven op te
vangen. Omstreeks het jaar 1500 was Gouda de zesde stad van Holland. De bierbrouwerij vormde een
belangrijke industrie en binnen de stad lagen tot aan de Reformatie tien kloosters en verschillende kapellen.
Verdichting van de bebouwing vond vanaf de middeleeuwen geleidelijk plaats door de aanleg van zijstraten
met bebouwing vanuit ‘hoofdstraten’. Deze fasen van groei werden beïnvloed door natuurlijke grenzen zoals
waterlopen en bestaande oude verkavelingspatronen. Grootschalige gebeurtenissen zoals stadsbranden of
overstromingen doorbraken echter dit model van een geleidelijke uitleg.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339    103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Nieuwe en Recente Tijd
De stadsuitleg in het midden van de zestiende eeuw kan worden gereconstrueerd op basis van de kaart
van Jacob van Deventer uit 1562. Het stratenpatroon in de binnenstad zoals dat werd vastgelegd in 1562
is tot nu toe in grote lijnen hetzelfde gebleven. Kort na 1562 verscheen in 1585 de kaart van Braun en
Hogenberg. Een aantal kloostergebouwen blijkt dan te zijn afgebroken net als het grootste deel van het
kasteel aan de IJssel. Ook andere bebouwing rondom de binnenstad is op deze kaart verdwenen. De
aanpassingen hielden verband met de oorlogsdreiging tijdens de Tachtigjarige oorlog. De scheepvaart
kwam bij het uitbreken van de oorlog ten dele stil te liggen en de belangrijke afzetmarkt in het
Spaansgezinde Vlaanderen kon niet meer worden gebruikt. Na een periode van opleving in de Gouden
Eeuw ondervond Gouda in de tweede helft van de achttiende eeuw weer een economische teruggang. Voor
de bebouwing van de stad betekende de malaise dat er weinig grote plateelbakkerijen en andere fabrieken
weer voor groei en vooral langs de randen van de binnenstad werden enkele straten met kleine
arbeiderswoningen gebouwd. De echte grote stadsuitbreidingen dateren van na 1901. Zo worden onder
meer de wijken Korte Akkeren aan de westzijde en Kort-Haarlem aan de oostzijde van de stad gebouwd.
Na de Tweede Wereldoorlog wordt Gouda allereerst in noordelijke richting verder uitgebreid (Stadskanaal-
Noord). Later tussen 1980 en 2008 volgen Oosterwei in het oosten, Bloemendaal in het noordwesten,
Plaswijck in het noordoosten en Goverwelle ten oosten van Oosterwei.
De complete historische binnenstad is op de Archeologische beleidskaart (figuur 11.6) aangewezen als een
hoogwaardige archeologische locatie. Doordat het gebied in de afgelopen eeuwen steeds weer is
opgehoogd, zijn tot op grote diepte archeologische resten aanwezig, die door de hoge grondwaterstand
extreem goed geconserveerd zijn. De hele binnenstad is daarom op de beleidskaart gedefinieerd als
hoogwaardige locatie: er bevinden zich met zekerheid archeologisch waardevolle zaken. Volgens de VFLO
(2020) zijn hoogwaardige locaties de door het college als zodanig aangegeven locaties, waar
archeologische waarden door onderzoek en/of in combinatie met andere bronnen zijn aangetoond en waar
is vastgesteld dat deze restanten van exceptionele wetenschappelijke waarde zijn.
Op bepaalde plaatsen in de historische binnenstad is van het nog aanwezige bodemarchief ook bekend dat
dit een bijzondere waarde heeft en als potentieel gemeentelijk archeologisch monument kan worden
beschouwd. Het betreft binnen de historische binnenstad het kasteelterrein op de Punt en de
verdedigingswerken langs de Veerstal. Daarnaast is er nog het gebied rond de St. Janskerk met
begraafplaats, Mottekasteel en hof van de Heeren van der Gouwe. Dit was de oorsprong (prestedelijke
kern, zie figuur 11.4) van de huidige stad Gouda, en daarmee een locatie van zeer groot belang voor de
Goudse geschiedenis.
Buiten de historische stad
Zones langs de uitvalswegen langs Gouda zijn hoogwaardig locaties: hiervan weten we dat er altijd
bebouwing is geweest. Dit zijn gebieden met een hoge archeologische verwachting (figuur 11.6) waarvan
we op basis van historische en geologische gegevens weten dat er archeologische resten te vinden zijn,
maar we niet precies weten waar ze zitten. In tegenstelling tot de binnenstad, waar letterlijk elke schep
archeologische vondsten zou opleveren, kan in een gebied met hoge verwachting ook best niets
aangetroffen worden. De ontginningswegen rondom Gouda aangegeven als ‘met hoge verwachting’, omdat
hiernaast ontginningsboerderijen hebben gestaan. Tussen die boerderijen in stond echter niets, en we
weten ook niet exact waar wel of geen boerderij stond.
Behalve de ontginningswegen hebben ook de kreekafzettingen een hoge verwachting. Hierop zou bewoning
uit oudere periodes (van voordat Gouda een stad was) aanwezig kunnen zijn. Dat is echter nog niet
aangetoond. Locaties met een hoge verwachting zijn de door het college als zodanig aangegeven locaties,
waar (zeer) sterke aanwijzingen zijn dat archeologische waarden aanwezig zijn (figuur 11.6). Ook voor alle
waterwegen zoals De Gouwe, de IJssel, de grachten en de verschillende wielen (restanten van
dijkdoorbraken) geldt een hoge archeologische verwachting.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339     104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Over het algemeen zijn archeologische waarden het best beschermd in de bodem, maar door verschillende
oorzaken – direct en indirect - kunnen alsnog verstoringen of bodemerosie optreden. Hierdoor kan de
archeologische waarde achteruitgaan.
Figuur 11.6 Archeologische Beleidskaart (Bron: Archeologische Basiskaart 2011 als onderdeel van de Cultuurhistorische Basiskaart,
gemeente Gouda)
Conclusie: aan het beoordelingsaspect Archeologie wordt in de huidige situatie het kwaliteitsniveau ‘oranje’
toegekend, omdat archeologische waarden momenteel onder druk staan. De hoogwaardige
waarden/locaties omvatten de gehele historische binnenstad met hoge verwachtingswaarden langs
ontginningskades, kreekruggen en waterwegen. Zo blijkt uit de stadsontwikkelingskaarten dat nieuwbouw
tussen 1970-2015 (figuur 11.7) impact heeft gehad op het archeologische erfgoed in de binnenstad als
gevolg van de vergravingen.
11.2.3 Autonome ontwikkeling
Net als voor haar cultuurhistorische waarden (zie paragraaf 11.3.), zet de gemeente Gouda met haar
Erfgoedvisie in op het behoud van de archeologische waarden. Naast fysieke bouwwerken zijn deze
archeologische waarden ook in de ondergrond te vinden. Ergo het bovengrondse behoud van gebouwd
erfgoed en landschappelijk erfgoed is een bescherming voor het archeologische erfgoed. Met de
Erfgoedvisie streeft Gouda naar een gezonde toekomst voor dit Goudse erfgoed. De omgang met de
archeologische waarden is vastgelegd in de Archeologische Basiskaart en in ruimtelijke en beleidsmatige
zin beschermd via de Archeologische Beleidskaart en VFLO (2020) in aanvulling op de
bestemmingsplannen. Door toekomstige ontwikkelingen, zoals woningbouw en duurzaamheidsmaatregelen
als Warmte- en Koude Opslag (WKO), zal de drukte in de ondergrond toenemen, en daarmee ook de kans
op verstoring van de archeologische waarden vergroten. Ook is sprake van bodemerosie ten gevolge van
klimaatveranderingen (verdroging e.d.) en bodemdaling.
Conclusie: aan het beoordelingsaspect archeologie wordt voor de autonome situatie het kwaliteitsniveau
‘rood’ toegekend, omdat de ruimteclaims in de ondergrond naar verwachting zullen toenemen door
ontwikkelingen zoals woningbouw, klimaatverandering en energietransitie. Hierdoor neemt de kans op
directe en indirecte verstoring van de archeologische waarden in de ondergrond toe. De autonome
ontwikkelingen genoemd bij landschap en cultureel erfgoed zijn van grote invloed op het behoud van het
archeologische erfgoed.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339           105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>                                                        Open
Doorkijk 2040
De verwachting is dat ruimtelijke ontwikkelingen ook na 2030 een grote ruimteclaim op de ondergrond
hebben, en daarmee de archeologische waarden die zich in de Goudse bodem bevinden zullen verstoren.
Daarnaast worden ook steeds meer bouwwerken en installaties ondergronds gebracht, zoals
bodemenergiesystemen (WKO’s) en ondergrondse voorzieningen zoals afvalcontainers. Door ten behoeve
van de klimaatopgave in te zetten op vernatting, kan autonoom bodemdaling worden tegengegaan. Hiermee
is het mogelijk om de situatie voor archeologie te verbeteren. Bij energieopgaven in de bodem kunnen
daarnaast effecten op archeologische waarden worden beperkt door uitvoering op een
archeologievriendelijke wijze plaats te laten vinden (conform bijlage V bij de Verordening
Leefomgevingskwaliteit (versie 2020). Voorbeelden hiervan betreffen het zo veel als mogelijk beperken van
het aantal heipalen en graafwerkzaamheden dieper dan 50 cm, de aanleg van nieuwe kabels en leidingen
in bestaande tracés en het niet verwijderen van oude funderingen.
Figuur 11.7      Bron: “Onderzoek historische binnenstad”, Flexus, 2005
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339   106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>                                                            Open
11.3        Cultureel erfgoed
11.3.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Cultureel erfgoed
                           Kwantitatief
                            •    Aantal locaties met cultureel erfgoed conform Cultuurhistorische Basiskaart [Gemeente Gouda,
                                 2020a]
 Status gebruikte
                            •    Aantal terreinen en objecten met Rijksmonumentstatus [Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, 2020];
 informatie
                            •    Aantal terreinen en objecten met status gemeentelijk monument (Gemeente Gouda)
                            •    Waarde van aanwezig cultureel erfgoed volgens provinciale Cultuurhistorische Waardenkaart en
                                 Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) [Provincie Zuid-Holland, 2020]
                           Vastgesteld beleid en deskundigenoordeel op basis van aantal locaties met cultuurhistorisch beschermd
 Beschikbare
                           erfgoed en waarde van het aanwezige cultureel erfgoed.
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Overal of bijna overal in Gouda is beschermd of via beleid veiliggesteld cultureel erfgoed aanwezig. De
 Groen
                           kwaliteit van het aanwezige cultureel erfgoed is daarnaast overwegend hoog.
                           Op meerdere locaties in Gouda is beschermd cultureel erfgoed aanwezig. De kwaliteit van het aanwezige
 Oranje
                           cultureel erfgoed is daarnaast overwegend middelhoog.
                           Op geen of slechts enkele locaties in Gouda is beschermd cultureel erfgoed aanwezig. De kwaliteit van
 Rood                      het aanwezige cultureel erfgoed is daarnaast overwegend laag.
11.3.2 Huidige situatie
Erfgoedvisie 2013
Gouda wil zich blijven profileren met haar historisch karakter. Om het Gouds cultureel erfgoed te kunnen
behouden en vooral ook toekomst te geven, is in 2013 vooruitlopend op de Omgevingswetgeving de
Erfgoedvisie 2013 vastgesteld. Cultureel erfgoed betreft niet alleen bouwhistorische elementen (historische
panden en bouwwerken), maar nadrukkelijk ook historisch-geografische elementen, zoals de binnenstad,
historische linten en (water)structuren, landschappen en polders; ook het bodemarchief behoort tot het
cultureel erfgoed. Beschermde monumenten zijn daarvan een onderdeel, dat een afspiegeling van de
ontwikkelingsgeschiedenis en de samenhang van de bestaande stad en buitengebied vormt. Op basis van
de Omgevingswetgeving zijn in de Erfgoedvisie enkele kerngedachten gedefinieerd als uitgangspunt voor
het erfgoedbeleid in de context van de Omgevingsvisie:
a. Lange tijd was het monument als object belangrijk; in het licht van de Omgevingswet is de context
      leidend.
b. Wat het behoud van het erfgoed betreft, lag de focus op conservering; nu verschuift het accent naar
      meer naar behoud door ontwikkeling.
Uitgangspunt bij de genoemde ontwikkeling is, dat de identiteit van Gouda ook over 100 jaar nog een
wezenlijke bijdrage levert aan de leefbaarheid en herkenbaarheid van Gouda en dat het Goudse erfgoed
een gezonde toekomst, zodat het ook economisch slechtere tijden kan doorstaan.
In de Erfgoedvisie zijn de volgende beleidsuitgangspunten vastgesteld voor het Gouds cultureel erfgoed:
1. Samenhang centraal stellen                          (het ‘verhaal van de stad’)
2. Ontwikkelingsgericht investeren                     (herbestemmen/gebruik)
3. Verantwoordelijkheden delen                         (optimale processen/regels)
4. Duidelijk zijn op inhoud                            (wat is waardevol en waarom)
5. Inzetten expertise uit de stad                      (kennis delen/lokaal netwerk)
6. Oriënteren op rol gemeente                          (wat doen we wel en wat niet)
7. Samenwerken                                         (intern, lokaal en regionaal)
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339            107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>                                                               Open
Cultuurhistorische Basiskaart
Naar aanleiding van de Erfgoedvisie heeft Gouda de ontwikkelingsgeschiedenis en de samenhang van de
bestaande stad in beeld gebracht via de module: Cultuurhistorische Basiskaart (CHBK) in GIS-Gouda.
Omdat de bestaande stad het vertrekpunt is voor de doorontwikkeling ervan, zijn de uitgangspunten van de
Erfgoedvisie: samenhang centraal stellen en “het verhaal van de stad” beschreven.
Door het erfgoed in de ruimtelijke samenhang te zien, wordt de ontstaansgeschiedenis van Gouda in beeld
gebracht. Hiermee wordt de kennis van het Goudse erfgoed geordend, gebundeld én ontsloten. In de CHBK
wordt de relevante (historische) informatie gekoppeld aan geografische locaties en waardoor via tekst en
beeld “het verhaal van de stad” kan worden getoond op het vlak van landschap, structuren, stedenbouw,
bebouwing en specifiek Goudse thema’s. Op basis van de samenhang tussen landschap, structuren,
stedenbouw              en          zelfstandige            bebouwing            laat        de          basiskaart         zien:
1) hoe het huidige Gouda door de tijd heen is gegroeid tot wat het nu is, 2) welke kwaliteiten het erfgoed
heeft en 3) hoe Gouda daarmee omgaat onder het motto van de Erfgoedvisie uit 2013: een gezonde
toekomst voor het Goudse Erfgoed, waarmee het verhaal van de stad Gouda (de Genius Loci) kan worden
geconstrueerd en beleefbaar worden gemaakt.
Figuur 11.8 geeft een beeld van de belangrijkste ruimtelijke structuren Belangrijkste cultuurhistorisch
waardevolle structuren en gebouwd erfgoed in gemeente Gouda. Figuur 11.9 geeft het beschermde erfgoed
weer. De gemeente Gouda beschikt over een groot aantal rijksmonumenten (354) en gemeentelijke
monumenten (850). Zoals op de kaart te zien is concentreren de meeste beschermde objecten zich in de
binnenstad. In figuur 11.10 is ook zichtbaar dat de binnenstad van Gouda is aangewezen als beschermd
stadsgezicht. Verder zijn er diverse monumentale bomen, en waardevolle boomstructuren en
beeldbepalende bomen in monumentale parken verspreid in de gemeente aanwezig.
Figuur 11.8 Belangrijkste cultuurhistorisch waardevolle structuren, gebouwd erfgoed en ontginningsrichtingen in gemeente Gouda
(Bron: Cultuurhistorische Basiskaart gemeente Gouda, 2020)
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339         108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>                                                         Open
Figuur 11.9 Beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten in gemeente Gouda (Bron: Cultuurhistorische Basiskaart gemeente
Gouda, 2020a)
De Provincie Zuid-Holland heeft de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS) opgezet (zie figuur 11.10). De
CHS omvat het historische culturele erfgoed van Zuid-Holland, waaronder bv. molenbiotopen, erfgoedlijnen,
kastelen en buitenplaatsen [Provincie Zuid-Holland, 2017]. Daarnaast zijn er enkele molenbiotopen
aangewezen met zeer hoge waarde. De Provincie Zuid-Holland vindt het belangrijk dat beeldbepalende
elementen zoals historische windmolens blijven bestaan. Zij heeft daarom een beschermend beleid
opgesteld voor de omgeving van historische windmolens, een molenbiotoop. Een molenbiotoop is het
gebied rondom een historische windmolen, met een straal van 400 meter. Ruimtelijke ontwikkelingen in de
directe nabijheid van molenbiotopen zijn aan regels gebonden [Provincie Zuid-Holland, 2020]. Ook de
zuidzijde van Gouda, aangrenzend aan de Hollandsche IJssel en de Provincialeweg West kent hoge
archeologische waarde met betrekking tot de relatie tussen nederzettingen en het landschap.
Er is provinciaal beleid van kracht voor de onderdelen van de Cultuurhistorische Atlas die van ‘provinciaal
belang’ zijn. Dit beleid met betrekking tot de Instandhouding en versterking van het Cultureel Erfgoed, resp.
Archeologie is vastgelegd in de provinciale Visie Ruimte en Mobiliteit. De bijbehorende provinciale
Verordening Ruimte stelt regels voor de volgende categorieën:
• molenbiotopen
• landgoed- en kasteelbiotopen
• kroonjuwelen, incl. werelderfgoed
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                           BG8638TPRP2010131339            109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>                                                           Open
•     erfgoedlijnen
•     Romeinse Limes
•     archeologie
Figuur 11.10 Cultuurhistorische waarden Gouda (Bron: Cultuurhistorische Atlas provincie Zuid-Holland)
Voor deze categorieën gelden beschermende richtlijnen van de provincie. Deze dienen doorvertaald te
worden in gemeentelijke bestemmingsplannen, door hierin beschermende bepalingen op te nemen.
Leidend daarbij zijn de kaartbeelden in de Verordening Ruimte (kaarten 7, 9 en 12, gebaseerd op de
Cultuurhistorische Atlas). Over de concrete toepassing van deze vier beleidscategorieën bij ruimtelijke
ontwikkelingen treedt de provincie zo nodig in overleg met gemeenten, waterschappen en andere partners.
Dit op basis van een gedeelde verantwoordelijkheid en/of bevoegdheid. De Provincie Zuid-Holland hecht
veel belang aan het behoud van beeldbepalende elementen, zoals historische molens. Daartoe heeft zij
beschermend beleid vastgesteld voor de instandhouding van de molenbiotopen. Een molenbiotoop is het
gebied rondom een historische windmolen, met een straal van 400 meter. Ruimtelijke ontwikkelingen in de
directe nabijheid van molenbiotopen zijn daarom aan regels gebonden. Gouda heeft 4 molens waar dit
beleid van toepassing is.
Erfgoedlijnen die voor Gouda van belang zijn:
1. De historische verdedigingslinie ‘Oude Hollandse Waterlinie’ met daarin de ‘Wierickerschans’ en de
      boezemvaarten ‘Enkele-’ en ‘Dubbele Wiericke’ als ‘Kroonjuwelen’. Deze linie was en is van groot
      belang voor de waterhuishouding van het gebied in en rond Gouda.
2. De Hollandsche IJssel en ten zuiden daarvan het ontginnings- en polderlandschap ‘Krimpenerwaard’.
      In dit gebied het ‘Middengebied Krimpenerwaard’ als ‘Kroonjuweel’. Dit gebied kenmerkt zich door
      landscheidingskaden, vaarten en vlieten. Het is een vlak en open veenweidelandschap, met een
      waterrijk karakter in het centrum, gecontrasteerd door lintbebouwing.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339 110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>                                                             Open
De Provincie Zuid-Holland vindt het behoud van kroonjuwelen van groot belang, en heeft daarom de
algemene sturingsrichtlijn ‘behoud van uitzonderlijke kwaliteit’ opgesteld. Hiermee is cultuurhistorie en de
landschappelijke kwaliteit de drager van ruimtelijke ontwikkelingen.
De Provincie Zuid-Holland vindt het behoud van kroonjuwelen van groot belang, en heeft daarom de
algemene sturingsrichtlijn ‘behoud van uitzonderlijke kwaliteit’ opgesteld. Hiermee is cultuurhistorie en de
landschappelijke kwaliteit de drager van ruimtelijke ontwikkelingen.
Figuur 11.11 Kroonjuwelen (Bron: Cultuurhistorie Atlas, Provincie Zuid-Holland)
Conclusie: aan beoordelingsaspect cultuurhistorie wordt in de huidige situatie het kwaliteitsniveau ‘groen’
toegekend. Bijna overal in de gemeente Gouda 11 zijn cultuurhistorische waarden aanwezig, met
overwegend een hoog waarden-niveau en hoge kwaliteit.
11.3.3 Autonome ontwikkeling
Veel beschermde monumentale objecten liggen gecentreerd in de historische binnenstad van Gouda, maar
ook daarbuiten liggen vele cultuurhistorische waardevolle objecten, al dan niet wat meer versnipperd.
Hoewel het beleid nadrukkelijk gericht is op het behoud door inpassing, ontwikkeling en herbestemming van
de waardevolle objecten en structuren, wordt het goed in stand en zichtbaar houden van deze objecten
onder invloed van toenemende druk op de fysieke ruimte steeds moeilijker.
De ambitie van de gemeente Gouda op het gebied van Cultuurhistorie is verwoord in de Nota Cultuurhistorie
[Gemeente Gouda, 2004]. Gouda streeft naar een aantrekkelijke oud Hollandse stad in de regio en de
Deltametropool en zette met deze nota vooral in op behoud en conserveren van cultureel erfgoed. In de
Erfgoedvisie [Gemeente Gouda, 2013] is vastgelegd hoe de gemeente haar cultureel erfgoed wil behouden
maar daarnaast ook nadrukkelijk een stap verdergaat: het ontwikkelen van dit cultureel erfgoed. Om dit
mogelijk te maken zet Gouda in op drie sporen, namelijk het werken met waarden, het stimuleren van
duurzaamheid en onderhoud, en het bevorderen van gebruik en exploitatie van het erfgoed, bijvoorbeeld
11
   Binnen de gemeenten zijn nog wel nuanceverschillen te maken in beoordeling.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                         BG8638TPRP2010131339 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>                                                  Open
door herbestemming. ‘Werken met waarden” houdt in dat de gemeente de erfgoedwaarden inzet bij de
ontwikkeling/transformatie van de stad.
Conclusie: Aan het beoordelingsaspect cultuurhistorisch (gebouwd) erfgoed wordt voor de autonome
ontwikkeling het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend, wat een verslechtering ten opzichte van de huidige
situatie betekent. Dit omdat, ondanks de beleidsinzet van de gemeente Gouda om het cultureel erfgoed te
behouden en ontwikkelen, de erosie van de monumentale waarden onder invloed van het gebruik voorkomt
en de druk op de fysieke ruimte toeneemt door onder andere woningbouw- en verduurzamingsopgaven, De
druk op de cultuurhistorische objecten zal toenemen. Dit kan leiden tot een verandering c.q. een
vermindering van de cultuurhistorische kwaliteiten, met name door een veranderende zichtbaarheid of
verstoring/ aantasting door ingrepen.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat cultuurhistorie in de toekomst een steeds prominentere rol zal spelen als
wegingsfactor in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen, energieopgaven en een toenemende bevolkingsgroei.
Benadering van de vraagstukken in samenhang met de geschiedenis van het natuurlijk systeem (bodem)
en cultuur (mens) zal prioriteit moeten krijgen. Dit zal met name impact hebben op de zichtbaarheid en
kwaliteit van beschermd erfgoed. Het is de verwachting dat Gouda als historische waterstad ook na 2040
inzet op het behoud en de ontwikkeling van het cultureel erfgoed.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339    112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>                                                                   Open
12            Energie en grondstoffen
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema energie en grondstoffen. In paragraaf 12.1 t/m 12.4 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 12.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema energie en grondstoffen
                                                                                                             Kwaliteitsniveau
                                                                                        Kwaliteitsniveau
Aspect                     Criterium                  Betrokken indicatoren                                  autonome
                                                                                        huidige situatie
                                                                                                             ontwikkeling 2030
                           Mate van emissie van
Broeikasgassen             CO2, Methaan en
                           lachgas
                                                      Kwantitatief
                                                      • Cijfers uitstoot broeikasgassen                               ↗
                           Het elektriciteitsverbruik
Energiebesparing
                           en gasverbruik van
                           huishoudens en
                                                      Kwantitatief
                                                      • Energieverbruik gas/elektra                                   ↗
                           bedrijven
                                                      Kwantitatief
                           Het aandeel
Duurzame
energieopwekking
                           hernieuwbare
                           energieopwekking
                                                      • Percentage duurzaam opgewekte
                                                      energie [Gemeentelijk                                           ↗
                                                      Duurzaamheidsindex, 2019]
                                                      Kwantitatief
                                                      • Aantal kilogram restafval
Grondstoffen en
circulariteit
                           De hoeveelheid             gemeente
                           restafval en hergebruik • Percentage gescheiden afval                                      ↘
                                                      [Gemeentelijke
                                                      Duurzaamheidsindex, 2020]
12.1          Broeikasgassen
12.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Broeikasgassen
 Status gebruikte             Kwantitatief
 informatie                         •    Cijfers broeikasgassen [Klimaatmonitor, 2020; Republiq, 2019]
 Beschikbare                  Wettelijke doelstelling op basis van de Klimaatwet (2030 49% CO2 reductie, 2050 95% CO2 reductie
 referentiewaarden            t.o.v. waarden 1990)
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                              Reductie uitstoot broeikasgassen Gouda in lijn met broeikasgas reductie doelen Klimaatwet, geen risico
 Groen
                              op niet behalen doelstelling
                              Reductie uitstoot broeikasgassen Gouda rond niveau doelen Klimaatwet, maar risico op niet behalen
 Oranje
                              doelen
                              Reductie uitstoot broeikasgassen Gouda blijft achter bij doelen Klimaatwet
 Rood
12.1.2 Huidige situatie
De groei van de wereldbevolking en -economie leidt zonder ingrijpen ook tot een groei in de uitstoot van
broeikasgassen. Om verandering van het klimaat en opwarming van de aarde te beperken heeft de
Nederlandse overheid in 2019 de Klimaatwet geïntroduceerd. In de Klimaatwet is opgenomen dat in 2030
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339         113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>                                                            Open
een reductie in broeikasgassen van 49% ten opzichte van de 1990 waarden gerealiseerd moet zijn om in
2050 een reductie van 95% ten opzichte van de 1990 waarden te bewerkstelligen [Overheid.nl, 2020].
In 2017 was de totale uitstoot van broeikasgassen (CO 2, methaan, lachgas en fluorhoudende gassen) in
Nederland 12,6 procent lager dan in 1990. Het aandeel CO 2 in de totale uitstoot van broeikasgassen is
gestegen van 74 procent in 1990 naar 85 procent in 2017. De uitstoot van CO 2 was in 2017 net zo hoog als
in 1990. De uitstoot van de andere broeikasgassen (methaan, lachgas en fluorhoudende gassen) is
gehalveerd ten opzichte van 1990 [Ministerie van Binnenlandse Zaken, 2019d]. Figuur 12.1 geeft de totale
CO2 uitstoot weer binnen de gemeente Gouda conform de Klimaatmonitor van het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat.
Figuur 12.1 CO2-uitstoot in de gemeente Gouda gesplitst per hoofdsector in ton [Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 2020]
Uit Figuur 12.1 kan worden afgeleid dat het grootste aandeel CO2 uitgestoten wordt door de gebouwde
omgeving, gevolgd door Industrie, Energie, Afval en Water. De totale CO 2-uitstoot (kg per m2) in Gouda in
2019 bedraagt 51 kg/m2 en ligt lager dan het Nederlandse gemiddelde van 54 kg/m 2 [Republiq, 2019]. Uit
Figuur 12.1 kan tevens worden afgeleid dat de CO2-uitstoot in de periode 2010-2018 voor de sectoren
Gebouwde omgeving en Industrie, Energie, Afval en Water is afgenomen. Er wordt opgemerkt dat het
waardevol is om ook de uitstoot door Goudse consumptie aan goederen, door de productie hiervan, mee te
nemen. De verwachting is dat uitstoot steeds meer verbonden zal worden aan primair grondstoffengebruik,
omdat de twee eigenlijk onlosmakelijk van elkaar zijn en grondstoffengebruik ook ongeveer de helft van
wereldwijde CO2-uitstoot veroorzaakt. Deze informatie is nu nog niet beschikbaar, maar het CBS is van plan
volgend jaar een indicator % primaire grondstoffen te publiceren voor gemeenten.
Figuur 12.2 geeft de uitstoot van overige broeikasgassen (methaan, lachgas en F-gassen) in de gemeente
Gouda weer in CO2-equivalent. Uit het figuur kan afgeleid worden dat over de periode 2010-2015 de uitstoot
van lachgas licht is toegenomen, de uitstoot van F-gassen nagenoeg gelijk is gebleven en de uitstoot van
methaan licht is afgenomen. Sinds 2015 is de uitstoot van methaan, lachgas en F-gassen nagenoeg gelijk
gebleven.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339           114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>                                                           Open
Figuur 12.2 Uitstoot overige broeikasgassen in de gemeente Gouda in ton CO2-equivalent [Ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat, 2020]
Conclusie: aan beoordelingsaspect broeikasgassen wordt in de huidige situatie kwaliteitsbeoordeling ‘rood’
toegekend, omdat de uitstoot van broeikasgassen nog achterlopen op de doelen zoals gesteld in de
Klimaatwet. De afgelopen jaren is de uitstoot van broeikasgassen in de gemeente Gouda voornamelijk licht
afgenomen of gelijk gebleven.
12.1.3 Autonome ontwikkeling
Rijksbeleid is een emissiereductiedoel (CO 2) van 49% in 2030 ten opzichte van 1990, wat verankerd is in
een Klimaatwet. Dit is in lijn met 95% emissiereductie in 2050 en is passend bij het realiseren van de
doelstelling uit Parijsakkoord om de temperatuurstijging te beperken tot ruim onder de 2 graden.
In het kader van de energietransitie werkt Gouda aan een CO 2 neutraal Gouda in 2040. In de periode 2020-
2023 werkt Gouda in regionaal verband aan de Regionale Energiestrategie en de planvorming voor Gouda
aardgasvrij.
Conclusie: aan beoordelingsaspect broeikasgassen wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau
‘oranje’ toegekend. Er zijn duidelijke ambities om de CO2-reductie te laten plaatsvinden conform de
Klimaatwet, maatregelen worden nog uitgewerkt.
Doorkijk 2040
Het behalen van de doelen zoals verankerd in de Klimaatwet zal ook na 2030 een opgave vormen in Gouda.
Ook na 2030 zal de uitstoot van broeikasgassen naar verwachting afnemen totdat de doelen van een CO2
neutraal Gouda in 2040 behaald zijn. Hoe de daadwerkelijk invulling zal zijn is afhankelijk van beleid na
2030.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                           BG8638TPRP2010131339             115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>                                                           Open
12.2        Energiebesparing
12.2.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Energiebesparing
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                •     Energieverbruik in Gouda (gas en elektra) [Alle cijfers, 2020]
                           Benchmarking van totale energieverbruik in Gouda ten opzichte van het landelijk gemiddelde [Nibud,
 Beschikbare
                           2020]
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Totale energieverbruik in Gouda ligt lager dan het landelijk gemiddelde
 Groen
                           Totale energieverbruik in Gouda ligt rond het landelijk gemiddelde
 Oranje
                           Totale energieverbruik in Gouda ligt hoger dan het landelijk gemiddelde
 Rood
12.2.2 Huidige situatie
Energiebesparing betekend de verandering in het elektriciteits- en gasverbruik van huishoudens en
bedrijven.       Dit    wordt     mogelijk      gemaakt          door      het      implementeren        van    verschillende
verduurzamingsmaatregelen, zoals het beter isoleren van de woning. Ook is het mogelijk om energie op
duurzame wijze op te weken, met bijvoorbeeld zon-op-dak. Gebouwen kunnen ook op duurzamere wijze
verwarmd worden met technieken zoals geothermie en riothermie. Dit leidt niet tot een energiebesparing,
maar wel tot een verlaging in de uitstoot van schadelijke gassen.
Zowel gezien het gas- als het elektriciteitsverbruik ligt het gemiddelde in Gouda wat lager dan het
Nederlands gemiddelde. Het gemiddelde energieverbruik per woning per jaar in de gemeente Gouda is in
de afgelopen jaren sterk afgenomen. Waar in 2013 het gasverbruik nog op 1.400 m3/woning/jaar lag, was
dit in 2018 1.120 m3/woning/jaar [Alle cijfers, 2020]. Volgens het Nibud is het gemiddeld gasverbruik per
woning in Nederland 1.340 m3. Dit gemiddelde is berekend over alle type woningen, waaronder (van laag
naar hoog gasverbruik) flat, tussenwoning, hoekwoning, 2-onder-1-kap en vrijstaande woningen [Nibud,
2020].
Ook het elektriciteitsverbruik is de afgelopen jaren afgenomen. In 2013 werd er 2,850 kWh/woning/jaar
verbruikt, terwijl dit in 2018 op 2,500 kWh/woning/jaar lag. Het elektriciteitsverbruik is voor een groot deel
afhankelijk van de totale grootte van het huishouden. Het gemiddelde elektriciteitsverbruik van een
Nederlands huishouden ligt rond de 2.832 kWh/jaar [Nibud, 2020].
Conclusie: aan beoordelingsaspect energiebesparing wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘groen’
toegekend, omdat het totale energieverbruik in de gemeente Gouda de afgelopen jaren is afgenomen en
het gas- en elektriciteitsverbruik beiden iets lager liggen dan het Nederlands gemiddelde.
12.2.3 Autonome ontwikkeling
Het gemiddelde energieverbruik van gemeente Gouda ligt lager dan het Nederlands gemiddelde, zowel qua
gas- als elektriciteitsverbruik. Het doel van de gemeente Gouda is om in 2040 een aardgasvrije en CO2-
neutrale gebouwde omgeving te hebben [Gemeente Gouda, 2019a Ook met het bestuursakkoord Nieuwe
Energie 2018-2022 wordt deze ambitie onderstreept: gasloos bij nieuwbouw is sinds 1 juli 2018 wettelijk de
norm, en ook het bedrijfsleven zal, met het Duurzaamheidsplatform Gouda, gaan verduurzamen [gemeente
Gouda, 2018b]. Om deze energietransitie mogelijk te maken is onder andere het Programmaplan
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339      116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Energietransitie Gebouwde Omgeving 2019 -2022 opgesteld [Gemeente Gouda, 2019a]. Vanuit dit
programma worden de Transitievisie Warmte, de Regionale Energiestrategie, plan van aanpak voor de 1e
aardgasvrije woonwijk en een stadsbrede campagne gericht op isoleren en aardgasvrij maken uitgewerkt.
Het is aannemelijk dat het gasverbruik in Gouda de komende jaren verder zal afnemen, gezien
bovengenoemde ambities. Dit zou echter wel kunnen resulteren in een toenemend elektriciteitsverbruik,
bijvoorbeeld door een toename in elektrische vervoersmiddelen of de overschakeling van huishoudens naar
all-electric. Om deze toename op te vangen, zal naar verwachting het aandeel duurzaam opgewekte energie
toenemen.
Conclusie: aan beoordelingsaspect energiebesparing wordt voor de autonome ontwikkeling het
kwaliteitsniveau ‘groen’ toegekend, omdat er sprake is van een verbetering ten opzichte van de huidige
situatie. De verwachting is dat het aardgasverbruik zal afnemen door genomen maatregelen en campagnes.
Dit kan echter wel leiden tot een toename van het elektriciteitsverbruik, waardoor de behoefte aan duurzame
opwekking van energie toeneemt. Onduidelijk is hoe groot het elektriciteitsverbruik zal zijn, en hoe dat zich
verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
Doorkijk 2040
Afhankelijk van de beleidsinzet stimuleert de energietransitie het gebruik van duurzame energiebronnen en
energiebesparende maatregelen. De verwachting is dat deze trend ook na 2030 verder zal doorzetten.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339   117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>                                                             Open
12.3        Duurzame energieopwekking
12.3.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Duurzame energieopwekking
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                     •    Percentage duurzaam opgewekte energie [Gemeentelijk Duurzaamheidsindex, 2019]
 Beschikbare               Beleidsdoelstellingen (Europese Unie) met betrekking tot het % hernieuwbare energie [Rijksoverheid,
 referentiewaarden         2009; Rijksoverheid, 2020e]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Het aandeel duurzaam opgewekte energie voldoet aan de doelen zoals opgesteld door de Europese
 Groen
                           Unie
                           Het aandeel duurzaam opgewekte energie ligt rond het niveau van de doelen van de Europese Unie,
 Oranje
                           maar er is een risico op het niet halen van deze doelen
                           Het aandeel duurzaam opgewekte energie voldoet niet aan de doelen zoals opgesteld door de
 Rood
                           Europese Unie
12.3.2 Huidige situatie
Bij het gebruik van fossiele brandstoffen wordt CO 2 uitgestoten. In grote hoeveelheden draagt dit gas bij
aan het broeikaseffect, wat voor een groot deel verantwoordelijk is voor het opwarmen van de aarde. Nu
meer duidelijkheid bestaat over de eindigheid van fossiele brandstoffen en over de gevolgen voor het
klimaat, wordt de noodzaak van hernieuwbare energie meer en in breder internationaal verband onderkend.
De Europese Unie heeft een doelstelling opgesteld voor al haar lidstaten om de negatieve effecten van
klimaatverandering te beperken. Deze doelstelling omvat een percentage duurzaam opgewekte energie dat
in het streefjaar behaald moet zijn. Voor elke lidstaat is dit een ander percentage afhankelijk van de fysieke
omstandigheden in een land. Voor Nederland is de doelstelling 14% hernieuwbare energie in 2020, 27% in
2030 en 100% in 2050 [Rijksoverheid, 2009; Rijksoverheid, 2020e].
Duurzame energieopwekking draait om de productiekant van energie. Duurzame energieopwekking kan
door installatie van zonnepanelen en windturbines en daarnaast door gebruik van geothermie en
restwarmte. Dit laatste is niet per definitie duurzaam in productie maar hergebruik of benut hiervan kan
gezien worden als duurzaam doordat het voorkomt dat andere bronnen gebruikt worden.
Vrijwel elke gemeente stelt zich ten doel om het gebruik van hernieuwbare energie aanzienlijk te verhogen,
tot in ieder geval de huidige landelijke doelstelling van 14% in 2020. In de gemeente Gouda werd in 2017
1,3 kWh/jaar/inwoner aan hernieuwbare energie opgewekt. Dit is aanzienlijk minder dan het landelijk
gemiddelde, waar dit in 2017 zo’n 5,75 kWh/jaar/inwoner bedroeg. In vergelijking met andere gemeenten
scoort Gouda zeer slecht [Gemeentelijke Duurzaamheidsindex, 2017a].
Conclusie: aan het beoordelingsaspect duurzame energieopwekking wordt voor de huidige situatie het
kwaliteitsniveau ‘rood’ toegekend, omdat het aandeel duurzaam opgewekte energie fors lager ligt dan het
landelijk gemiddelde, wat tevens nog niet voldoet aan de door de Europese Unie gestelde doelen.
12.3.3 Autonome ontwikkeling
Het Nationaal Klimaatakkoord stelt als doel om 35 TWh duurzame elektriciteit op te wekken, waarbij deze
opgave is verdeeld over 30 regio’s. Voor de regio Midden-Holland, waar gemeente Gouda een onderdeel
van uitmaakt, wordt momenteel een Regionale Energiestrategie (RES) ontwikkeld. In mei 2020 is de eerste
concept-RES door bestuurders vastgesteld en deze wordt in de komende maanden ook politiek besproken.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339          118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>                                                         Open
De RES 1.0 is in juli 2021 vastgesteld. De opgave voor de regio Midden-Holland is het duurzaam opwekken
van 435 GWh (0,435 TWh) elektriciteit in 2030, door middel van wind- en zonne-energie. De opgave is
1,24% van de landelijke opgave. Dit staat gelijk aan de elektriciteitsvraag in deze regio. De regio Midden-
Holland heeft een rekenkundige onderverdeling gemaakt van de elektriciteitsvraag per gemeente en op
basis daarvan een verdeling gemaakt voor het aandeel duurzaam opgewekte energie per gemeente. Voor
Gouda is de op gave 0,108 TWh [RES Midden-Holland, 2021].
Voor de periode tot 2030 heeft de regio Midden-Holland zoekgebieden aangewezen voor de hernieuwbare
opwek van elektriciteit. Zoekgebieden binnen de gemeente Gouda zijn in onderstaand Figuur 12.3
weergeven. Uit dit figuur kan afgeleid worden dat er binnen Gouda met name op zon op dak wordt beoogd,
zowel op grote daken als op bedrijfsdaken. Op twee locaties in de gemeente zijn er zonnevelden langs
infrastructuur voorzien. Dit is een gebied langs de A12 en op de locatie van Sportvereniging Donk. Tenslotte
zijn er vijf locaties aangewezen voor zonne-energie op parkeerplaatsen. De bestaande windmolen op de
Kromme Gouwe is ook ingetekend in Figuur 12.3 [RES Midden-Holland, 2021].
Figuur 12.3: Zoekgebieden opwekking van hernieuwbare elektriciteit binnen de gemeente Gouda [RES Midden-Holland, 2021]
De aankomende jaren zal de RES concrete invulling krijgen in de gemeenten binnen de regio Midden-
Holland. In 2023 en 2025 wordt er middels een tussentijds ijkmoment de voortgang gemonitord [RES
Midden-Holland].
De transitie naar een duurzame energievoorziening vraagt om een andere aanpak. Zo zal de
energieproductie in de toekomst meer lokaal plaatsvinden, om energieverlies door transport te voorkomen.
Dit heeft grote ruimtelijke consequenties, omdat nieuwe manieren van energieopwekking veelal een groot
ruimtebeslag hebben, die lokaal een passende plek moeten krijgen. Hierdoor neemt de druk op de ruimte
toe. Niet alleen bovengronds, door bijvoorbeeld de installatie van zonneweides, maar ook ondergronds,
door bijvoorbeeld WKO’s en geothermie. In de gemeente Gouda zijn al veel inwonersinitiatieven actief,
zoals de Energie Coöperatie Gouda, Goudse Panelen en het Energienetwerk in het Groene Hart (ENiGH)
Het Energieloket van de gemeente geeft daarnaast informatie over isoleren, zonnepanelen en andere
technieken. Daarnaast is aardgasloos nieuwbouwen verplicht. Zo worden de komende jaren in
Westergouwe al zo’n 3500 aardgasvrije woningen gebouwd [Gemeente Gouda, 2020b]. Met de
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                             BG8638TPRP2010131339       119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Transitievisie Warmte gaat de gemeente het tijdspad vastleggen waarin tussen nu en 2040 de overgang
van aardgas naar andere duurzame warmtebronnen gemaakt kan worden. Voor buurten/wijken waar al voor
2030 gestart kan worden met aardgasvrij maken wordt ook de alternatieve techniek en bron uitgewerkt.
In 2019 is een stadspeiling gehouden over duurzame energie onder de inwoners van Gouda. Hieruit blijkt
dat zo’n 22% van de huishoudens met een koopwoning al acties heeft ondernomen om de woning te
verduurzamen, en zo’n 61% geeft aan hier zeker of misschien de intentie toe te hebben. Slechts 17%
procent van de woningeigenaren is niet van plan om de woning te verduurzamen [Gouda in Cijfers, 2019b].
Toch geeft zo’n 30% van de inwoners aan niet op de hoogte te zijn van de ambitie om aardgasvrij te worden
[Gouda in Cijfers, 2019b].
Door de toenemende bevolkingsgroei in de regio en een tal van andere opgaven met een grote ruimtelijke
component, zoals woningbouw, zal de druk op de boven- en ondergrondse ruimte toenemen. Dit kan een
negatief effect hebben op de beschikbare ruimte voor duurzame energieopwekking. Algemeen kan gesteld
worden dat er richting 2030 knelpunten ontstaan in de verbinding van vraag en aanbod en in het
energienetwerk. Zo vormt de inpassing van duurzame energieopwekking (met name de transitie naar meer
lokale energieopwekking) in toenemende mate een aandachtspunt waarvoor keuzes moeten worden
gemaakt. Het is de verwachting dat de mate waarin vraag en aanbod voor energie zijn verbonden door de
aanwezigheid van energie-infrastructuur autonoom afneemt. De referentiesituatie is daarom als matig
gewaardeerd [PlanMER NOVI, 2019].
Conclusie: aan het beoordelingsaspect duurzame energieopwekking wordt voor de autonome ontwikkeling
het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend. De autonome situatie verbetert ten opzichte van de nieuwe situatie
omdat de verwachting is dat het aandeel duurzaam opgewekte energie de komende jaren zal toenemen.
De regio Midden-Holland heeft een concreet doel gesteld waar ze naar toewerken met voor elke gemeente
een bepaalde omvang aan duurzame energieopwekking. Via zoekgebieden is concreet gebied aanwezen
voor de opwekking van duurzame energie. Het is aannemelijk dat indien deze zoekgebieden invulling krijgen
het behalen van de doelstellingen van de EU op gemeentelijk en regionaal niveau behaald worden (afgezet
tegen het gestelde doel). Omdat de duurzame energieopwekking nog concreter uitgewerkt wordt bestaat er
een risico op het niet halen van de doelstelling.
Doorkijk 2040
De verwachting is dat energiebesparende maatregelen en de opwekking van duurzame energie ook na
2030 verder zal doorzetten. In hoeverre dit op termijn leidt tot het behalen van de Europese doelstellingen
is afhankelijk van de exacte beleidsinzet in de periode na 2030, de beschikbare fysieke ruimte boven- en
ondergronds, en de mate waarin waar nodig de energie-infrastructuur wordt uitgebreid.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339   120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>                                                              Open
12.4        Grondstoffen en circulariteit
12.4.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Grondstoffen en circulariteit
                             Kwantitatief
 Status gebruikte             •    Aantal kilogram restafval gemeente Gouda
 informatie                   •    Aantal kilogram gescheiden afval GFT, Papier, glas [CBS, 2019]
                              •    Percentage gescheiden afval [Gemeentelijke Duurzaamheidsindex, 2020]
                             Landelijke doelstelling maximaal 100 kg restafval per inwoners/jaar in 2020, met een verdere daling
 Beschikbare
                             tot maximaal 30 kg restafval per inwoner/jaar in 2025 en daarna. Doelstelling tot gescheiden afval.
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                             Er wordt voldaan aan de landelijke doelstelling met betrekking tot de hoeveelheid restafval en er wordt
 Groen
                             voldaan aan de landelijke doelstelling met betrekking tot het percentage gescheiden afval
                             Rond het niveau van de landelijke doelstelling met betrekking tot de hoeveelheid restafval en/of rond
 Oranje                      het niveau van de landelijke doelstelling (gescheiden afval) met het risico op niet behalen van de
                             doelen
                             Er wordt niet voldaan aan de landelijke doelstelling met betrekking tot de hoeveelheid restafval en er
 Rood
                             wordt niet voldaan aan de landelijke doelstelling met betrekking tot het percentage gescheiden afval
Er wordt opgemerkt dat de indicator voor grondstoffengebruik nog wat beperkt is, dit komt omdat er nu nog
geen inzicht is in deze indicator. Het CBS is van plan volgend jaar een indicator % primaire grondstoffen te
publiceren voor gemeenten.
12.4.2 Huidige situatie
In een circulaire economie worden afvalstoffen opnieuw gebruikt als grondstof voor nieuwe producten,
waardoor kringlopen gesloten worden. De hoeveelheid grondstoffen die wereldwijd wordt gebruikt, is in de
afgelopen eeuw verachtvoudigd. Inkomensgroei en de toename van de bevolking zijn hiervan de
belangrijkste oorzaken. Tegelijkertijd is er veel verspilling, waardoor onnodig waarde verloren gaat, het
milieu vervuilt en het klimaat negatief wordt beïnvloed. De huidige milieuschade in Nederland is geraamd
op 31 miljard euro per jaar. Nederland behoort met ruim 80% recycling al jaren tot de kopgroep van
Europese landen, maar de inzet van secundair materiaal in de Nederlandse economie bedraagt maar 8%.
Nederland gebruikt veel meer grondstoffen dan er als recyclaat beschikbaar komt [PBL, 2018a] en de
hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner is verviervoudigd sinds 1950. Deze berg afval moet op één of
andere manier verwerkt worden. Het nuttig toepassen van afvalstoffen spaart grondstoffen én energie uit.
                                                  Het Nederlands gemiddelde lag in 2014 op 250 kg restafval per
                                                  inwoner/jaar. De ambitie van de overheid is om dit omlaag te
                                                  brengen, naar ongeveer 100 kg/inwoner/jaar in 2020 met verdere
                                                  afname van max. 30 kg in 2025 [Rijksoverheid, 2020].
                                                  De afbeelding hiernaast geeft een goed overzicht van de opbouw
                                                  van het restafval in gemeente Gouda. Jaarlijks werd zo’n 200 kg
                                                  restafval per inwoner weggegooid, waarvan het overgrote deel
                                                  (75 kg) bestond uit Gft. Ook PMD, papier en karton, glas en textiel
                                                  belande gedeeltelijk bij dit restafval [Gemeente Gouda, 2020c]. De
                                                  ambitie van de gemeente Gouda is om deze hoeveelheid restafval
                                                  terug te brengen naar 100 kg per inwoner. Uit gegevens van het
                                                  CBS blijkt dat sinds 2016 de totale hoeveelheid huishoudelijk
Figuur 12.4 Restafval per inwoner/ jaar
Gouda (Bron: Gemeente Gouda, 2020c)
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                  BG8638TPRP2010131339            121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>                                                   Open
restafval is teruggebracht van 198,9 kg naar 103,7kg in 2018 [CBS, 2019c].
De overheid legt strengere regels op voor het scheiden van afval aan de bron. Door bronscheiding kan de
circulaire economie beter benut worden wat leidt tot een verantwoorder grondstoffengebruik met het oog op
dreigende grondstoffen schaarste. De totale hoeveelheid afval die wordt hergebruikt wordt bepaald door de
totale hoeveelheid afval en het scheidingspercentage. Het scheiden van afval betekent niet dat er geen
grondstoffen meer verloren gaan en dat het hergebruik van grondstoffen geen extra energie vergt. De
landelijke doelstelling voor het scheiden van afval is 75% in 2020 [Gemeentelijke Duurzaamheidsindex,
2017b]. Dit betekent zo’n 100 kg restafval per inwoner/jaar. In 2017 lag dit afvalscheidingspercentage in
Nederland op 55%. In de periode van 2013 tot en met 2017 is dit afvalscheidingspercentage in Gouda
toegenomen met 10%, namelijk van 43% tot 53%. Daarmee lag het scheidingspercentage in 2017
nagenoeg gelijk met het landelijk gemiddelde. Het totale huishoudelijke afval in Gouda in 2018 bedroeg
417,7 kg, waarvan 103,7 kg huishoudelijk restafval. Dit betekent een scheidingspercentage van 75% [CBS,
2019c].
Conclusie: aan beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau
‘groen’ toegekend. Dit omdat de gemeente Gouda wat betreft het aantal kilogram restafval per inwoner per
jaar bijna heeft teruggedrongen tot de nationale doelstelling van 100 kg/inwoner/jaar. Het
scheidingspercentage ligt ook op het landelijk streven.
12.4.3 Autonome ontwikkeling
De behoefte aan grondstoffen en energie neemt de komende jaren naar verwachting toe. Zonder aanvullend
beleid leidt dit tot toenemende milieudruk. Daarnaast leidt de toenemende internationale concurrentie om
grondstoffen tot leveringszekerheidsrisico’s voor cruciale grondstoffen.
Rijksbeleid is een halvering van het gebruik van nieuwgewonnen mineralen, fossiele grondstoffen en
metalen in 2030. De Rijksoverheid beoogt de transitie naar een circulaire economie te versnellen met beleid
dat is neergelegd in het Rijksbrede programma Circulaire Economie (2016), het Grondstoffen-akkoord
(2017) en de kabinetsreactie op de transitieagenda’s (juni 2018). Met het manifest Verantwoord Inkomen
2016-2020 heeft de Rijksoverheid met andere bestuurders en medeoverheden afgesproken om bij hun
inkoopbeleid duurzame en innovatieve producten en diensten te ontwikkelen. Het kabinet heeft in zijn beleid
geen extra geld gereserveerd voor de transitie naar een circulaire economie. Het PBL constateert dat dat
het realiseren van de ambities van het Rijksbrede programma Circulaire Economie en de
halveringsdoelstelling voor primair grondstoffengebruik lastig maakt [PBL, 2018a].
Circulaire economie is ook een van de doorsnijdende thema’s die van toepassing zijn op meerdere sectoren
binnen het Klimaatakkoord. Circulaire economie is een belangrijk puzzelstuk om de uitstoot van CO 2
voldoende te verminderen. Het is de bedoeling dat we met een circulaire economie geen afval meer hebben.
Door op een andere manier te produceren en materialen opnieuw te gebruiken hebben we minder nieuwe
grondstoffen nodig, is er minder afval en neemt ook de uitstoot van CO 2 af.
Op lokaal niveau heeft gemeente Gouda in het Convenant Betonketen Groene Hart met de gemeenten
Alphen aan den Rijn en Waddinxveen afgesproken om in samenwerking met bedrijven beton duurzamer in
te kopen en verwerken. Daarnaast scheiden ze bij sloopprojecten het vrijkomende beton uit stoepen, wegen
en gebouwen. Door hergebruik van het beton en het circulair maken van de keten wordt bespaard op de
winning van zand en grind, en wordt ook de CO₂-uitstoot aanzienlijk vermindert. Ook heeft de
Omgevingsdienst Midden-Holland het Convenant verduurzaming bedrijventerreinen ondertekend.
Hoofddoel van het convenant is het versnellen van de energietransitie door collectieve aanpak voor
bedrijventerreinen.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339     122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>                                                    Open
De ambitie van de gemeente Gouda is om afval en verspilling in de circulaire economie zo veel mogelijk te
voorkomen [Gemeente Gouda, 2018b]. Om dit mogelijk te maken gaat de gemeente samen met het
bedrijfsleven onderzoeken hoe afval als grondstof opnieuw kan worden benut, onder andere in het kader
van een nieuw Ecopark: een recyclingscentrum, ter vervanging van het huidige afvalbrengstation. Ook
streeft de gemeente Gouda naar een optimalisering van de afvalinzameling en zal in het kader van ‘afval
scheiden loont’ de ontwikkelingen ten aanzien van innovaties, betaalbaarheid en efficiëntie op het gebied
van inzameling en verwerking worden gemonitord [Gemeente Gouda, 2018b]. De gemeente heeft geen
specifiek afvalbeleid of afvalplan. Onder het credo ‘Gouda gooit niets meer weg’ heeft de gemeente zich
ten doel gesteld om het aandeel huishoudelijk restafval terug te dringen naar 100 kg per inwoner. Ook na
2020 zullen maatregelen genomen moeten worden om ervoor te zorgen dat Gouda in 2030 niets meer
weggooit [Gemeente Gouda, 2015].
Conclusie: aan beoordelingsaspect grondstoffen en circulariteit wordt voor de autonome ontwikkeling
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend. Dit omdat de gemeente Gouda geen specifiek afvalbeleid of afvalplan
heeft richting de Goudse duurzaamheidsdoelen van een 100% circulaire economie in 2050 en 50% primair
grondstoffengebruik in 2040. Er zijn geen concrete plannen om afval verder terug te dringen en meer te
scheiden en hoe circulariteit in bredere zin verder op te pakken (er zijn wel een aantal moties om deze
plannen te gaan maken, en het Ecopark).
Er wordt ook opgemerkt dat er een belangrijke koppelkans ligt als het gaat om educatie op gebied van
techniek, stadsdistributie/ distributie in de regio/hubs, stimuleren van lokale economie/bedrijvigheid, de
inrichting van bedrijventerreinen en de circulaire economie.
Doorkijk 2040
Afhankelijk van de beleidsinzet van de gemeente Gouda en de technologische ontwikkelingen op het
gebied van circulariteit, inzameling, sortering, recycling en grondstoffengebruik, is het aannemelijk dat het
kwaliteitsniveau nagenoeg gelijk blijft aan de autonome situatie van 2030.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339   123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>                                                                   Open
13          Werkgelegenheid
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema werkgelegenheid. In paragraaf 13.1 t/m 13.4 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 13.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema werkgelegenheid
                                                                                                                Kwaliteitsniveau
                                                                                             Kwaliteitsniveau
Aspect                        Criterium                   Betrokken indicatoren                                 autonome
                                                                                             huidige situatie
                                                                                                                ontwikkeling 2030
                                                          Kwantitatief     en    kwalitatief
                              Het areaal en kwaliteit
                                                          • Kwalitatieve vraag en aanbod:
                              van vestigingslocaties
Kwantiteit
werklocaties
              en    kwaliteit
                              (bedrijventerreinen,
                              detailhandel            en
                                                          type bedrijventerrein gemeente
                                                          • Kwantitatieve vraag en                                       ↗
                                                          aanbod:                 hectares
                              kantoren)
                                                          bedrijventerrein gemeente
                              Het aantal banen per
                                                          Kwantitatief
Werkgelegenheid
                              1.000 inwoners in de
                              leeftijd van 15 tot en met
                                                          • Aantal arbeidsplaatsen [CBS,
                                                          2018]
                                                                                                                         ↗
                              64 jaar
                              Het aantal mensen met
                                                          Kwantitatief
Economische
zelfredzaamheid
                              inkomensondersteuning
                              per 1000 inwoners (15-
                                                          •          Aantal personen met
                                                          bijstandsuitkering [CBS, 2019]
                                                                                                                         ↗
                              65 jaar)
                                                          Kwantitatief
                              Het      opleidingsniveau •            Gemiddelde
Kennis en innovatie
                              van de bevolking en opleidingsniveau
                              investeringen            in [Telos PBL, 2017d]
                                                                                 bevolking
                                                                                                                         ↗
                              innovatie                   •          Investering          in
                                                          innovatie
13.1        Kwantiteit en kwaliteit werklocaties
13.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Kwantiteit en kwaliteit werklocaties
                                •     Kwantitatief en kwalitatief
 Status gebruikte
                                      • Kwalitatieve vraag en aanbod: type bedrijventerrein gemeente
 informatie
                                      • Kwantitatieve vraag en aanbod: hectares bedrijventerrein gemeente
 Beschikbare                   Bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners betreft [Waar staat je gemeente, 2019].
 referentiewaarden             Faillissementen van bedrijven en instellingen [CBS, 2019f].
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                               Er wordt voldaan aan de kwalitatieve vraag naar een bepaald type bedrijventerrein en er wordt voldaan
 Groen
                               aan de kwantitatieve vraag naar bedrijventerreinen
                               Er wordt voldaan aan de kwalitatieve vraag naar een bepaald type bedrijventerrein of er wordt
 Oranje
                               voldaan aan de kwantitatieve vraag naar bedrijventerreinen
                               Er wordt niet voldaan aan de kwalitatieve vraag naar een bepaald type bedrijventerrein en er wordt
 Rood
                               niet voldaan aan de kwantitatieve vraag naar bedrijventerreinen
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                        BG8638TPRP2010131339      124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>                                                    Open
13.1.2 Huidige situatie
De kwantiteit en kwaliteit van werklocaties bepaalt het vestigingsklimaat en daarmee de mate van
aantrekkelijkheid voor bedrijven en ondernemers om in Gouda te vestigen. Gemeente Gouda heeft in totaal
6.352 bedrijfsvestigingen. Deze zijn verspreid over verschillende locaties, namelijk 2.382 vestigingen in
Noord, 2.416 vestigingen in West en 1.554 vestigingen in Oost [Gouda in Cijfers, 2019c]. Gemiddeld komt
dit aantal bedrijfsvestigingen per 1.000 inwoners in de leeftijdscategorie 15-74 jaar uit op 115,1
bedrijfsvestigingen. Dit is lager dan het Nederlands gemiddelde, waarbij dit 129,6 bedrijfsvestigingen per
1.000 inwoners betreft [Waar staat je gemeente, 2019]. In de afgelopen jaren is het aantal vestigingen in
Gouda echter sterker toegenomen dan landelijk bezien, namelijk een groei van 57% in de periode
2010-2019. In Nederland betrof deze groei gemiddeld 28% in dezelfde periode [CBS en LISA, 2019].
Het aantal faillissementen van bedrijven en instellingen in de gemeente Gouda ligt bijna de helft lager dan
het landelijk gemiddelde, namelijk 1,2 vestigingen per 1.000 vestigingen ten opzichte van 2,3 vestigingen
[CBS, 2019f].
De meeste bedrijfsvestigingen vallen onder zakelijke dienstverlening, namelijk 2.250 bedrijfsvestigingen.
De collectieve dienstverleningssector is goed voor 1.520 van de bedrijfsvestigingen. De handel en industrie
zijn nagenoeg even groot, en bestaan elk uit 950 bedrijfsvestigingen. De overige dienstverlening is de een
na kleinste sector. Landbouw is de kleinste sector. In de afgelopen jaren is met name de zakelijke
dienstverlening sterk gegroeid. In 2010 waren er in Gouda 1460 vestigingen actief in deze sector, waar dit
in 2019 met 55 % is gegroeid naar 2.250 vestigingen [LISA, 2019].
18,5 van de 1.000 vestigingen in Gouda zijn te categoriseren als ‘snelgroeiende bedrijven’. Dit zijn bedrijven
met 10 of meer werknemers in het eerste jaar, die in de eerstvolgende drie jaren minimaal 10% groeien in
werkgelegenheid. Dit ligt nagenoeg gelijk aan het landelijk gemiddelde van 19 vestigingen per 1.000
vestigingen.
De gemeente Gouda beschikt over meerdere bedrijventerreinen, namelijk:
1. Goudse Poort: 70 hectare, milieucategorie 1 t/m 3, met uitzondering van A-inrichtingen. Hier zit
      voornamelijk bedrijven, perifere detailhandel en grootschalige detailhandel en kantoren gevestigd.
2. Ontwikkellocatie Spoorzone: langs het spoor in het centrum van Gouda, 20 hectare, met name bestemd
      voor kantoren, horeca, bioscoop en het Huis van de Stad.
3. Gouwespoor: 23 hectare, milieucategorie 1 t/m 3, bestemd voor bedrijven, perifere detailhandel, ook
      maatschappelijke instellingen, sport en onderwijs.
4. Kromme Gouwe: 34 hectare, veel watergebonden bedrijvigheid, milieucategorie 1 t/m 4, bestemd voor
      bedrijven met industriële en ambachtelijke bedrijvigheid, groothandelsbedrijven, overslagcentra,
      perifere detailhandel.
5. Gouwestroom: 13 hectare, milieucategorie 1 t/m 3, bestemd voor ambachtelijke en industriële
      bedrijvigheid, kantoren, overheidsbedrijven, groothandel.
6. Hollandsche IJssel: locaties Schielands Hoge Zeedijk en Stolwijkersluis, respectievelijk 14 en 6 hectare,
      milieucategorie 1 t/m 3 en vrijstellingsmogelijkheid tot cat. 4, bestemd voor bedrijvigheid. Door
      GOUDasfalt ook horeca en leisure aanwezig.
Het bedrijventerrein Gouwe Park ligt niet binnen de gemeentelijke grenzen, maar is wel een regionale
samenwerking met Waddinxveen en Zuidplas. 65 hectare, milieucategorie 1 t/m 3 voor bedrijven I en II. Met
name bestemd voor de vestiging van regionale productie- groothandels- en dienstverlenende bedrijvigheid.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>                                                   Open
De beschikbare harde plancapaciteit in Gouda is momenteel 4 hectare netto bedrijventerrein op de Goudse
Poort, direct beschikbaar [Stec Group, 2020]. Dit is met name geschikt voor grootschalige logistiek, handel,
productie en bouw en dienstverlening. Daarnaast heeft gemeente Gouda geen (formele) zachte
planvoorraad [Stec Group, 2020]. Er is naast deze locatie op Goudse Poort dus geen aanbod direct meer
voorhanden en de gemeentegrenzen komen steeds dichterbij. Ook op locatie Gouwe Park is niet voldoende
uitbreidingsruimte voorhanden om in de Goudse vraag te voorzien. Voor groei en nieuwvestiging van
Goudse bedrijven wordt in het onderzoek van Stec Groep daarom ook verwezen naar andere locaties buiten
de gemeentegrenzen, zoals de locatie Zoutman West [Stec Groep, 2020].
Conclusie: aan kwaliteit en kwantiteit werklocaties wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘rood’
toegekend, omdat de kwantiteit van de Goudse bedrijventerreinen beperkt is, met enkel nog wat ruimte op
Goudse Poort, en geen vooruitzicht in zachte plancapaciteit die naar harde plancapaciteit kan worden
omgezet en de groei van bedrijven boven het landelijk gemiddelde ligt.
13.1.3 Autonome ontwikkeling
In 2021 heeft de gemeente Gouda de Bedrijventerreinen Visie Gouda 2021-2030 vastgesteld. In deze visie
is de toekomstige vraag naar bedrijventerreinen en kantoorlocaties in Gouda geconfronteerd met het
aanbod (plancapaciteit). Daarnaast is in hoofdlijnen een toekomstvisie en strategie opgesteld voor
bedrijventerreinen [Gemeente Gouda, 2021a].
Kwalitatieve vraag
De kwalitatieve vraag in Gouda bestaat voornamelijk uit regulier gemengd bedrijventerrein (tot
milieucategorie 4.1 door midden- en kleinbedrijf (MKB). Daarnaast wordt er een vraag verwacht vanuit de
belangrijkste sectoren in Gouda, namelijk de industrie, bouw en logistiek. Voor sectoren die binnen de hoge
milieucategorie (HMC) vallen moet voldoende ruimte beschikbaar blijven, dit is met name watergebonden
ruimte. Tenslotte geldt voor kantoren dat er sprake is van een verschuiving naar andere locaties waaronder
het centrum. Het is onduidelijk wat de gevolgen van de Coronacrisis zijn voor de kantoorhoudende sectoren.
Naast de vraag vanuit bestaande sectoren zijn er ontwikkelingen die van invloed zijn op de kwalitatieve
vraag. Zo vragen de ontwikkelingen gerelateerd aan zero-emissie zones in binnensteden en opkomst van
binnenstedelijke distributie vanaf overslagpunten aan de rand van de stad in de toekomst om ruimte op
bedrijventerreinen. Daarnaast is er een toenemende mate van behoefte aan multifunctionele werkvloeren
die ingezet kunnen worden voor hybride werkvormen. Dit zijn ruimten die inzetbaar zijn als kantoor en voor
bedrijfswerkzaamheden [Gemeente Gouda, 2021a].
Kwantitatieve vraag
De totale vraag naar bedrijventerreinen bestaat uit een uitbreidingsvraag en een vervangingsvraag. De
uitbreidingsvraag in het reguliere scenario wordt geschat op 12 hectare. Daarnaast heeft de gemeente
Gouda een coronascenario opgesteld die uitgaat van een uitbreidingsvraag van 9 hectare. Er is geen
vervangingsvraag in Gouda [Gemeente Gouda, 2021a].
Aanbod
Het aanbod bestaat uit een harde en zachte plancapaciteit. Harde plancapaciteit houdt in dat het vastgelegd
is in een bestemmingsplan en daarmee onherroepelijk is. Zachte plancapaciteit is daarentegen nog niet
onherroepelijk verklaard en staat daarmee niet vast. De huidige harde plancapaciteit in Gouda betreft 4
hectare (zoals omschreven in de huidige situatie). Deze harde plancapaciteit bevindt zich op
bedrijventerrein Goudse Poort. Er is verder geen plancapaciteit beschikbaar [Gemeente Gouda, 2021a].
8 september 2021  FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339    126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Wat betreft bedrijventerreinen en kantoren geldt een frictieniveau. Dit is een percentage leegstand dat nodig
is voor het normaal functioneren van de markt, waarin doorschuiving plaats kan vinden. Het huidige aanbod
in plancapaciteit (2,5 %) ligt al onder het gewenste frictieniveau (5-6%) waardoor er sprake is van een tekort
in de aanbodkant [Gemeente Gouda, 2021a].
De gemeente Gouda heeft op basis van dit tekort gekeken naar mogelijkheden om verder te verdichten en
daarmee ruimte te creëren op bestaande bedrijventerreinen. Hiermee worden de volgende mogelijkheden
voorzien [Gemeente Gouda, 2021a]:
      • Het benutten van braakliggende kavels, hiermee komt 3 hectare areaal beschikbaar. In het geval
          dit meerlaags ingevuld wordt is er sprake van een aanbod van 3,5 hectare.
      • Herontwikkeling en transformatie van bestaande bedrijventerreinen door niet courante panden uit
          de markt te halen, hiermee komt circa 4,5 hectare beschikbaar. Indien dit meerlaags wordt ingevuld
          is er sprake van een aanbod van 6,8 hectare.
Op basis van bovenstaande mogelijkheden tot verdichten en herontwikkeling is er een mogelijk beschikbaar
aanbod dat ligt tussen de 7,5 en 10,3 hectare afhankelijk van meerlaagse invulling van het terrein.
Confrontatie vraag en aanbod
Op basis van een confrontatie tussen vraag en aanbod kan geconcludeerd worden of er sprake is van een
overschot of tekort aan ruimte. In het laatste geval is er sprake van een additionele behoefte waarvoor de
gemeente op zoek moet naar invulling [Gemeente Gouda, 2021a].
Figuur 13.1: Confrontatie vraag en aanbod voor het reguliere scenario en het corona scenario uitgaande van meerlaagse ontwikkeling
[Gemeente Gouda, 2021a]
In Figuur 13.1 is de confrontatie tussen de vraag en het aanbod weergeven voor de twee scenario’s. Hieruit
kan de additionele behoefte afgeleid worden. Uit dit figuur blijkt dat er in het reguliere scenario waarin er
een vraag is van 12 hectare sprake is van een tekort van 1,7 hectare. Dit is het tekort indien er meerlaags
ontwikkeld wordt bij verdichting en herontwikkeling. Indien dit niet het geval is dan is er sprake van een
additionele behoefte van maximaal 4,5 hectare (als er geen sprake is van meerlaagse ontwikkeling). Voor
het Coronascenario met een vraag van 9 hectare geldt dat er sprake is van een overschot van 1,3 hectare
indien er sprake is van meerlaagse ontwikkeling. In het geval er geen sprake is van meerlaagse ontwikkeling
is er sprake van een additionele behoefte van 1,5 hectare. De gemeente Gouda gaat uit van de ontwikkeling
volgens het Coronascenario waarbij meerlaagse ontwikkeling mogelijk is. Hiermee zou theoretisch in de
vraag voorzien kunnen worden door de harde plancapaciteit te benutten en de verdichting en
herontwikkeling toe te passen op bestaande terreinen.
Omdat er sprake is van een aanbod onder frictieniveau dient er nog extra aanbod gecreëerd te worden om
op een frictieniveau van 5-6% te komen. Dit is nodig om de markt gezond te laten werken. Om dit
frictieniveau te bereiken is een extra aanbod van 2 hectare boven op de uitbreidingsvraag nodig. Als dit
afgezet wordt tegen de additionele behoefte volgens het Coronascenario is er sprake van een tekort van
0,7 hectare om de frictieleegstand op orde te krijgen.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339        127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>                                                   Open
Conclusie: aan kwaliteit en kwantiteit werklocaties wordt het kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend. Doordat
de verwachting is dat de vraag naar bedrijventerreinen zich ontwikkelt volgens het Coronascenario (vraag
naar 9 hectare) en de gemeente inzet op verdichting, herontwikkeling en meerlaagse ontwikkeling past de
uitbreidingsvraag binnen de beschikbare ruimte (overschot van 1,3 hectare). Echter is er sprake van een
frictieleegstand die beneden het ‘gezonde’ frictieniveau ligt. Om op het gezonde frictieniveau te komen is er
een extra behoefte aan 2 hectare. Hierin kan niet voorzien worden binnen de voorziene capaciteit (overschot
van 1,3 hectare) dat ontstaat door verdichting, herontwikkeling en meerlaags ontwikkelen.
Doorkijk 2040
Naar verwachting zal na 2030 onzekerheid bestaan, door trends zoals digitalisering is het onduidelijk wat
de vraag naar bedrijventerreinen zal doen. De juiste combinatie van vraag en aanbod in vorm van kwaliteit,
verbindingen en arbeid wordt naar verwachting belangrijker om bedrijven aan een bedrijventerrein te blijven
binden. Afhankelijk van de exacte beleidsinvulling na 2030 kan er sprake zijn van een verbeterende of
verslechterende trend binnen het kwaliteitsniveau oranje. Werkgelegenheid
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339      128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>                                                           Open
13.2        Werkgelegenheid
13.2.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Werkgelegenheid
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                     •    Aantal arbeidsplaatsen [CBS, 2018]
 Beschikbare               Benchmarking op basis van landelijk gemiddelde aantal arbeidsplaatsen per 1000 inwoners
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
 Groen                     Het aantal arbeidsplaatsen per 1000 inwoners ligt hoger dan het landelijke gemiddelde
 Oranje                    Het aantal arbeidsplaatsen per 1000 inwoners ligt op het niveau van het landelijk gemiddelde
                           Het aantal arbeidsplaatsen per 1000 inwoners ligt lager dan het landelijk gemiddelde
 Rood
13.2.2 Huidige situatie
In de gemeente Gouda zijn in totaal 10.600 personen die zowel wonen als werken in Gouda [Gouda in
Cijfers, 2019a]. Het totaal aantal werkzame personen dat woont binnen de gemeente is 35.429 [Gouda in
Cijfers, 2020]. Dit betekent dat een groot deel van de werkzame inwoners van de gemeente pendelt naar
andere gemeenten elders om te werken.
De meeste banen ligging in de zakelijke dienstverlening (40%), gevolgd door de collectieve dienstverlening
(24%), handel en industrie (beide 15%). Slechts een klein deel beslaat de overige dienstverlening (5%) en
landbouw (0,3%). Het aandeel zakelijke en collectieve dienstverlening ligt daarmee hoger dan het landelijk
gemiddelde, waarbij dit respectievelijk 38% en 22% van de sectoren beslaat [CBS en LISA, 2019]. Wat de
werkgelegenheid betreft zijn er gemiddeld gezien in de gemeente Gouda 655 banen per 1.000 inwoners, in
de leeftijd van 15-74 jaar. Dit is lager ten opzichte van het landelijk gemiddelde, waar dit 677 banen per
1.000 inwoners in deze leeftijdscategorie betreft [LISA, 2019]. Het gemiddeld aantal banen in de gemeente
Gouda is in de periode 2010-2019 afgenomen met 2%, terwijl dit gemiddeld genomen over Nederland juist
is toegenomen met 2% [CBS en LISA, 2019].
De beroepsbevolking in Gouda neemt evenredig toe als het landelijk gemiddelde, namelijk met 0,7% per
jaar [Telos PBL, 2018]. De werkloze beroepsbevolking in de gemeente Gouda ligt iets hoger dan het
Nederlandse gemiddelde, respectievelijk 3,7% ten opzichte van 3,4% in 2019 [CBS, 2019a]. De netto
arbeidsparticipatie is het aandeel van de totale werkzame beroepsbevolking in de potentiële
beroepsbevolking. In de gemeente Gouda is de netto arbeidsparticipatie (2018) 67,7%. Dit ligt ten aanzien
van het landelijk gemiddelde nagenoeg gelijk met 67,8% [Telos PBL, 2018].
Conclusie: aan beoordelingsaspect werkgelegenheid wordt in de huidige situatie kwaliteitsniveau ‘rood’
toegekend, omdat het aantal banen per 1.000 inwoners in de gemeente lager ligt dan het landelijke
gemiddelde.
13.2.3 Autonome ontwikkeling
De werkgelegenheid in Nederland blijft toenemen door een groeiende Nederlandse economie. Echter zal
de werkgelegenheid de aankomende jaren moeten groeien om aan de vraag naar het aantal banen te
kunnen voldoen. Dit hangt samen met de aantrekkelijkheid van het vestigingsklimaat, zoals ook in de NOVI
wordt onderschreven. Opgaven rondom een duurzaam en concurrerend vestigingsklimaat vraagt om een
integrale aanpak, in combinatie met woningbouw, bereikbaarheid, energietransitie en milieu [Nationale
Omgevingsvisie, 2019].
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339         129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Met de Economische Agenda 2018-2020 heeft de gemeente ingezet op het vernieuwen en versterken van
de economie van Gouda. Daarbij streeft de gemeente naar een gezond ondernemersklimaat met voldoende
werkgelegenheid [Gemeente Gouda, 2018a]. Deze ambitie wordt onder andere verder uitgewerkt door:
• Structuurversterking: het ontwikkelen van de regio tot een van de top-5 logistieke locaties van
      Nederland.
• Vestigingsklimaat en dienstverlening: door fysieke en ruimtelijke aspecten zoals bereikbaarheid,
      kwaliteit van openbare ruimte en veiligheid, maar ook de kwaliteit van de dienstverlening in de gemeente
      te versterken en informatieverschaffing aan ondernemers (waaronder starters) optimaliseren.
• Innovatie: stimuleren van cross-over samenwerkingen.
• Toerisme: het toeristisch potentieel en vitaliteit van het koopcentrum benutten.
In de Toekomstvisie Gouda 2030 ‘Gouda Ligt Goed!’ (vastgesteld op 18 juni 2019) zet de gemeente in op
het aantrekken van hoogwaardige bedrijvigheid in 2030 [Gemeente Gouda, 2019b]. Daarbij ligt de focus
niet op ruimte intensieve bedrijvigheid, maar op bedrijven die veel werkgelegenheid bieden. Daarbij wordt
voortgebouwd op bestaande sectoren, zoals de zorg, ICT en ‘food. Daarnaast maakt de gemeente stappen
in regionaal verband in de ‘Cheese Valley’. Daarnaast zet de gemeente tot 2030 in op een clustering en
triple-helix samenwerkingsverbanden, jonge ondernemers en startups.
Conclusie: aan beoordelingsaspect werkgelegenheid wordt voor de autonome ontwikkeling kwaliteitsniveau
‘oranje’, met een verbetering ten opzichte van de huidige situatie toegekend. Dit omdat naar verwachting
door de inzet van de gemeente, ook in regionaal verband, het aantal arbeidsplaatsen zal toenemen.
Doorkijk 2040
Verdere inzet van de gemeente op een verbeterd vestigingsklimaat en de groeiende Nederlandse economie
zal positief bijdragen aan de werkgelegenheid in Gouda. Zoals met de Toekomstvisie Gouda 2030 al
duidelijk werd zal de focus van het type werkgelegenheid veranderen, waarbij de focus voor Gouda mogelijk
meer komt te liggen op de dienstverlenende sectoren. Bij voortzetting van het werkgelegenheidsbeleid is
een verbetering en groei van de werkgelegenheid in Gouda ook na 2040 aannemelijk.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339      130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>                                                            Open
13.3        Economische zelfredzaamheid
13.3.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Economische zelfredzaamheid
 Status gebruikte          Kwantitatief
 informatie                     •     Aantal personen met bijstandsuitkering [CBS, 2019f]
 Beschikbare               Benchmarking van verbetering/verslechtering en landelijk gemiddelde van het aantal inwoners vanaf
 referentiewaarden         18 jaar met een bijstandsuitkering
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Het aantal personen per 1000 inwoners vanaf 18 jaar met een bijstandsuitkering ligt onder het landelijk
 Groen
                           gemiddelde
                           Het aantal personen per 1000 inwoners vanaf 18 jaar met een bijstandsuitkering ligt rond het landelijk
 Oranje
                           gemiddelde
                           Het aantal personen per 1000 inwoners vanaf 18 jaar met een bijstandsuitkering ligt boven het
 Rood
                           landelijk gemiddelde
13.3.2 Huidige situatie
Economische zelfredzaamheid is gedefinieerd als de verandering in het aantal personen dat aanspraak
maakt op een bijstandsuitkering. Het aantal personen met een bijstandsuitkering op grond van de Wet Werk
en Bijstand (WWB) en de Participatiewet ligt in de gemeente Gouda op 39,3 personen per 1.000 inwoners
van 18 jaar en ouder. Dit is iets hoger dan het landelijk gemiddeld, waarbij dit 38,2 personen per 1.000
inwoners betreft [CBS, 2019f]. Over de periode 2015-2019 is het aantal huishoudens met
bijstandsuitkeringen zeer licht afgenomen, van 5,6% van de Goudse huishoudens naar 5,4% van de Goudse
huishoudens. Landelijk gezien is dit percentage iets meer afgenomen, waar dit in 2015 nog 5,5% van de
Nederlandse huishoudens betrof, was dit in 2019 5,2% van de Nederlandse huishoudens [CBS, 2019f].
Conclusie: Het aantal personen per 1.000 inwoners vanaf 18 jaar met een bijstandsuitkering in Gouda ligt
rond het landelijk gemiddelde. De afgelopen jaren is het aantal huishoudens met bijstandsuitkeringen licht
afgenomen. Aan beoordelingsaspect economische zelfredzaamheid wordt in de huidige situatie daarom
kwaliteitsniveau ‘oranje’ toegekend.
13.3.3 Autonome ontwikkeling
Met de Economische Agenda 2018-2020 streeft gemeente Gouda naar een vitale stad met voldoende
werkgelegenheid. De gemeente onderneemt vanuit deze agenda onder andere activiteiten om de instroom
in de techniek en zorgsector te vergroten. De werkgelegenheid groeit de afgelopen jaren zichtbaar, en is
ook merkbaar in het Groene Hart.
In de Strategische Verkenning voor de periode 2018-2022 heeft de gemeente kansen en opgaven voor
Gouda geïdentificeerd [Gemeente Gouda, 2018d]. Er is reeds gestart met het terugbrengen van het aantal
uitkeringsgerechtigden, onder meer via het moderniseren van de sociale dienst en het creëren van meer
inzicht in het cliëntenbestand. Daarnaast zet de gemeente zich in op het waarborgen van voldoende
arbeidsplaatsen in de zorg en ICT, het inzetten op een integrale werknemersbenadering door de domeinen
van EZ en werk & inkomen inhoudelijk meer te verbinden op het thema ‘human capital’ en het aansluiten
bij regionale economische netwerken zoals de Economic Board of Innovation Quarter. Zo wordt als kans
gezien om een HBO-verpleegkundige opleiding in Gouda te vestigen, om naast dit tekort in de zorg, ook
jeugdwerkeloosheid aan te pakken. Met de Onderwijsagenda werkt Gouda tevens aan een goed
onderwijsaanbod, doorlopende leerlijnen en het behalen van de startkwalificatie door jongeren. De
streefwaarde in 2019 -2022 is het afnemen van jeugdwerkeloosheid met 100 jongeren structureel
[Gemeente Gouda, 2020e].
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                               BG8638TPRP2010131339           131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Conclusie: aan het beoordelingsaspect economische zelfredzaamheid wordt voor de autonome
ontwikkeling kwaliteitsniveau ‘groen’ toegekend. Er is een verbetering ten opzichte van de huidige situatie
te verwachten, omdat de gemeente Gouda in haar beleid op verschillende manieren de economische
zelfredzaamheid probeert te vergroten: o.a. opleidingen in kansrijke sectoren, waarborgen van
arbeidsplaatsen en aansluiten bij regionale netwerken. De verwachting is dat, gezien de trend, het aantal
personen dat aanspraak maakt op inkomensondersteuning lager zal komen te liggen dan het landelijk
gemiddelde.
Doorkijk 2040
Bij voortzetting van het gemeentelijk beleid op het vergroten van de economische zelfredzaamheid van de
Goudse inwoners, zal na 2030 ook het kwaliteitsniveau ‘groen’ naar verwachting bestendigd blijven.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                  BG8638TPRP2010131339    132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>                                                              Open
13.4        Kennis en innovatie
13.4.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Kennis en innovatie
                           Kwantitatief
 Status gebruikte
                                 •    Gemiddelde opleidingsniveau bevolking [Telos PBL, 2017d]
 informatie
                                 •    Investering in innovatie
 Beschikbare               Benchmarking op basis van landelijk gemiddelde opleidingsniveau en deskundigenoordeel op basis
 referentiewaarden         van investeringsagenda in kennis en innovatie van de gemeente Gouda
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Het opleidingsniveau van de bevolking ligt hoger dan het landelijk gemiddelde en de investeringen in
 Groen
                           innovatie zijn substantieel en structureel
                           Het opleidingsniveau van de bevolking ligt rond het landelijk gemiddelde en de investeringen in
 Oranje
                           innovatie zijn niet substantieel of structureel
                           Het opleidingsniveau ligt lager dan het landelijk gemiddelde en er zijn geen substantiële investeringen
 Rood
                           in innovatie
13.4.2 Huidige situatie
Kennis
Het onderwijsniveau in Nederland neemt toe. Gemiddeld zijn Nederlanders steeds hoger opgeleid. Het
aandeel Nederlanders met een startkwalificatie neemt daardoor toe. Een startkwalificatie is een diploma op
minimaal havo/vwo-niveau of mbo-niveau 2 [Sociaal Cultureel Planbureau, 2019]. In de gemeente Gouda
is het opleidingsniveau 47,3% laagopgeleiden, iets hoger, maar rond het landelijk gemiddelde van 45,2%
laagopgeleiden. Dit percentage laagopgeleiden in gemeente Gouda neemt jaarlijks af met gemiddeld 1,4%.
Dit percentage ligt iets hoger dan het landelijk gemiddelde van 1,3%. Dat betekent dat het aandeel
laagopgeleiden lichtelijk sneller afneemt dan het Nederlands gemiddelde. Het betreft hier het aandeel van
de bevolking met een laag opleidingsniveau van 18 jaar en ouder, exclusief studenten [Telos PBL, 2017].
Innovatie
Gouda heeft een diverse economie, met daarbinnen onder andere de ICT-sector. Een van de speerpunten
uit de Economische Agenda 2018 van gemeente Gouda is ‘innovatie en kennismanagement’. De ICT-sector
speelt daarin een belangrijke rol. Deze ambitie tracht Gouda te bereiken door:
1. Een regionalisering van het thema innovatie: door het verkennen van regionale samenwerking m.b.t.
      innovaties.
2. Het stimuleren van cross-over samenwerkingen: door een doorontwikkeling van het (regionale)
      Innovatieplatform, het versterken van de (regionale) samenwerking binnen Centrum voor Innovatief
      Vakmanschap Smart Technology en door het koppelen van (ICT) bedrijven aan organisaties die zich
      richten op maatschappelijke vraagstukken en sectoren zoals SMART City.
De gemeente faciliteert het Innovatieplatform: een platform waar ICT-bedrijven en innovatieve
maakbedrijven samenkomen. Het mede opgezet op initiatief van Gouda Onderneemt. Ook in de omliggende
gemeenten zijn veel MKB-bedrijven gehuisvest die passen binnen dit Innovatieplatform. In het kader van dit
platform zijn ook samenwerking gerealiseerd met Holland Instrumentation en InnovationQuarter. Daarnaast
heeft de gemeente recent een project afgerond om zij-instromers in de ICT aan het werk te krijgen (zie ook
beoordelingscriteria ‘Economische Zelfredzaamheid’). Om het ICT-cluster nog verder te versterken gaat de
gemeente samenwerken met Supinfo.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                 BG8638TPRP2010131339           133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>                                                    Open
Conclusie: aan beoordelingsaspect kennis en innovatie wordt in de huidige situatie het kwaliteitsniveau
‘oranje’ toegekend, omdat het opleidingsniveau rond het landelijk gemiddelde ligt. Wel wordt er
geïnvesteerd om innovatie in de regio tot stand te laten komen.
13.4.3 Autonome ontwikkeling
Kennis
De algemene trend is dat de Nederlandse bevolking steeds hoger opgeleid is [Sociaal Cultureel Planbureau,
2019]. In Gouda zijn verschillende opleidingsinstituten aanwezig, waaronder MBO’s, HBO en particulier
beroepsonderwijs. Vanuit het rijksbeleid ligt de focus op het vinden van een goede aansluiting tussen
onderwijs en het bedrijfsleven in de regio.
Binnen het bedrijfsleven heeft de gemeente afgelopen jaren ingezet op kennismaking en kennisdeling,
onder andere middels het Innovatieplatform. Hieruit zijn bilaterale samenwerkingsverbanden tussen
ondernemers ontstaan en zijn nieuwe projecten geïnitieerd waarbij ICT-kennis wordt toegepast voor een tal
van problemen. Met het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart Technology wordt deze ICT-kennis
onder studenten vergroot, en worden linken gelegd met grote Goudse ICT-bedrijven.
De ICT- en zorgsector zijn twee sectoren waar, volgens Gouda Onderneemt, in de toekomst
personeelstekorten verwacht worden [Gouda Onderneemt, 2020]. Zowel Gouda Onderneemt als de
gemeente Gouda richt daarom initiatieven op om de (zij)instroom in dit onderwijs te vergroten. Daarbij wordt
ingezet op hybride leren. In de satellietlabs van CIV Smart Technology wordt hier al mee geëxperimenteerd,
en kan ook andere opleidingen verrijken. Daarnaast wordt samen met Techniekpunt Gouda onderzocht hoe
de profielkeuze van middelbare scholieren kunnen worden afgestemd op toekomstige werkkansen. Vanuit
het Transmuraal Netwerk wordt ingezet op het versterken van de kennis en innovaties in de zorg, door het
verbeteren van het beroepsonderwijs, vergroten van de instroom en het optimaliseren van de doorstroom,
technologische ontwikkeling, inbedden van automatisering en dergelijke.
Voor de komende periode 2020-2023 heeft gemeente Gouda 7% van de programmabegroting gereserveerd
voor het programma Economie, werk en onderwijs. Dit wordt mede ingezet voor:
▪     Het stimuleren dat het aanbod van opleidingen beter aansluit op de vraag van het bedrijfsleven, door
      een betere samenwerking in de ‘Triple Helix’ tussen bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Hiervoor wordt
      o.a. een Triple Helix meerjarige projectenagenda opgesteld, wordt de samenwerking met Centra voor
      Innovatief Vakmanschap voortgezet en verder uitgebouwd, en wordt het MBO en HBO verder versterkt
      vanuit de Onderwijsagenda.
Innovatie
Gemeente Gouda werkt in regionaal verband samen in ‘Groene Hart Werkt!’. Deze netwerksamenwerking
wordt gesubsidieerd door de provincie Zuid-Holland, en richt zich naast circulariteit en duurzame economie
ook op innovatie. Publieke en private partijen kunnen projecten aandragen en hierin participeren. Binnen
dit verband gaat de gemeente Gouda en Gouda Onderneemt het thema innovatie verder verkennen.
Daarnaast zet de gemeente met de betere samenwerking in Triple-Helix-verband en de Centra voor
Innovatief Vakmanschap voor Smart Technology in op innovatie.
Conclusie: aan beoordelingsaspect kennis en innovatie wordt voor de autonome ontwikkeling het
kwaliteitsniveau ‘groen’ toegekend door een verwachte verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Dit
omdat er actief wordt ingezet op het versterken van MBO en hbo-onderwijs en kennisuitwisseling tussen
bedrijfsleven, onderwijs en overheid. Daarnaast investeert Gouda in innovaties, door samenwerkingen in
Groene Hart Werkt en de Centra voor Innovatief Vakmanschap.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339    134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Doorkijk 2040
Bij voortzetting van het beleid rondom kennis en innovatie zal ook na 2030 het kwaliteitsniveau ‘groen’ naar
verwachting bestendigd blijven.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>                                                               Open
14          Bereikbaarheid
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema bereikbaarheid. In paragraaf 14.1 t/m 14.4 wordt de beoordeling nader
toegelicht.
Tabel 14.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema bereikbaarheid
                                                                                                         Kwaliteitsniveau
                                                                                      Kwaliteitsniveau
Aspect                      Criterium              Betrokken indicatoren                                 autonome
                                                                                      huidige situatie
                                                                                                         ontwikkeling 2030
                            De afstand van         Kwantitatief
                            woningen tot een oprit • Gemiddelde afstand tot
                            van een                ontsluitingswegen (snelwegen en
Autobereikbaarheid          hoofdverkeersweg in
                            kilometers en de mate
                                                   N-wegen) [Telos PBL, 2017e]
                                                   • Mate van binnenstedelijke
                                                                                                                  ↗
                            van binnenstedelijke   congestie [TomTom Traffic
                            congestie.             Index, 2020]
                                                   Kwantitatief
                                                   • Aantal meters vrijliggend
                            De kwaliteit en
                                                   fietspad per hectare
Wandel- en fietsnetwerk
                            kwantiteit van het
                            wandel- en
                                                   woonoppervlak
                                                   • Aantal meters vrijliggend
                                                                                                                  ↗
                            fietsnetwerk
                                                   wandelpad per hectare
                                                   woonoppervlak
                                                   Kwantitatief
                            De afstand tot en het • Afstand tot dichtstbijzijnde
Openbaar vervoer            aanbod (frequentie)    treinstation [Telos PBL, 2018d]
                            van openbaar vervoer • Afstand van woningen tot
                                                                                                                  ↗
                                                   bushalte
                                                   Kwantitatief
                            De voorzieningen voor • Modal split fiets (aandeel
                            zero emissie vervoer, verplaatsingen per fiets)
Duurzame
mobiliteit
              en     slimme
                            deelconcepten          • Aantal elektrische auto’s per
                            (parkeervoorzieningen 1000 inwoners
                                                                                                                  ↗
                            nieuwe locaties)       • Aantal deelauto’s per 100.000
                                                   inwoners
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339      136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>                                                            Open
14.1        Autobereikbaarheid
14.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Autobereikbaarheid
                           Kwantitatief
 Status gebruikte           •    Gemiddelde afstand tot ontsluitingswegen (snelwegen en N-wegen) [Telos PBL, 2017e]
 informatie                 •    Mate van binnenstedelijke congestie ten opzichte van richtlijn gemeente [Gemeente Gouda,
                                 2017a]
 Beschikbare               Landelijk benchmark (afstand tot ontsluitingswegen) en deskundigenoordeel omtrent % congestie
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Er is sprake van een gemiddelde afstand tot ontsluitingswegen die onder het landelijk gemiddelde ligt
 Groen                     en de mate van congestie in spitsuren ten opzichte van daluren ligt lager dan de gemeentelijke richtlijn
                           van 50%.
                           Er is sprake van een gemiddelde afstand tot ontsluitingswegen rond het landelijk gemiddelde en de
 Oranje
                           mate van congestie in spitsuren ten opzichte van daluren ligt rond de gemeentelijke richtlijn van 50%.
                           Er is sprake van een gemiddelde afstand tot ontsluitingswegen die hoger ligt ten opzichte van het
 Rood                      landelijk gemiddelde en de mate van congestie in spitsuren ten opzichte van daluren ligt hoger dan de
                           gemeentelijke richtlijn van 50%.
14.1.2 Huidige situatie
De autobereikbaarheid is gedefinieerd als de afstand in kilometers tot een oprit van een provinciale- of
Rijksweg en is berekend op basis van het Nationale Wegenbestand. In de gemeente Gouda is deze
gemiddelde afstand 1,7 kilometer. Dit ligt rond het landelijke gemiddelde van 1,8 kilometer [Telos PBL,
2017]. Gouda ligt op een handige plek te midden van Den Haag, Rotterdam, en Utrecht. Zowel met directe
autosnelwegen als spoorlijnen met deze steden.
De hoofdinfrastructuur in de gemeente Gouda wordt gevormd door de Rijkswegen A12 en A20 en de N-
wegen de N207 en N228. De N451 en N457 vormen de parallelstructuur langs de A12 en A20. In Gouda
wordt er binnenstedelijk onderscheidt gemaakt in drie typen wegen. De randwegen, gelegen aan de
buitenzijde van Gouda, zijn hoofdzakelijk wegen die gebruikt worden door extern (regionaal) verkeer. De
stadswegen vormen de doorstroom en verbindingsroutes door de stad. Tenslotte vormen de stadsstraten
de belangrijkste routes binnen de wijken [Gemeente Gouda, 2017a].
Wat betreft congestie heeft de gemeente Gouda als richtlijn gesteld dat de reistijd op stadswegen in de spits
maximaal 50% langer mag zijn dan in de daluren. In 2015 was de gemiddelde extra reistijd tijdens de spits
28% ten opzichte van de daluren, waardoor de richtlijn in 2015 nog niet is overschreden. De voornaamste
oorzaak is de aanwezigheid bottlenecks in de vorm van kruispunten [Gemeente Gouda, 2017a]. In het
Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 zet de gemeente in op capaciteitsvergroting van kruispunten om de
doorstroming op peil te houden.
Conclusie: de gemiddelde afstand tot ontsluitingswegen in Gouda ligt rond het landelijke gemiddelde. De
mate van congestie ligt met 28% (2015) lager dan de gemeentelijke richtlijn van 50%. Dit leidt tot
kwaliteitsbeoordeling ‘oranje’.
14.1.3 Autonome ontwikkeling
Het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en het Regionale Verkeers- en Vervoersplan beschrijven de stedelijke
en regionale ontwikkelingen op het gebied van autobereikbaarheid. De verwachting is dat het de druk op
het netwerk de aankomende jaren toe zal nemen door een groei van 12% tot 2030. Dit kan leiden tot
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                BG8638TPRP2010131339            137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>                                                      Open
overschrijding van de richtlijn omtrent de mate van congestie. Om de knelpunten die in de huidige situatie
bestaan op te lossen wordt er door de gemeente middels het Mobiliteitsplan ingezet op veranderingen in
zowel mobiliteitsgedrag en verkeersmanagement. Er worden autonoom geen grote nieuwe infrastructurele
verbindingen aangelegd om dit aan te pakken. Het autoverkeer zal echter wel anders vormgegeven worden.
Zo zal het autoverkeer meer naar de randwegen en stadswegen geleid worden zodat de druk op andere
locaties in de stad verminderd wordt. De stadsstraten en wijkstraten worden heringericht waardoor een
maximale snelheid van 30 kilometer per uur de norm wordt met inpassing van meerdere ‘zachte knips’ om
sluipverkeer te voorkomen. Om congestie op de randwegen te minimaliseren wordt ingezet op een goede
doorstroming van de randwegen door het inzetten van slimme verkeerstechnieken zoals de groene golf
[Gemeente Gouda, 2017a; Regio Midden-Holland, 2017].
In 2021 heeft de gemeente Gouda het Verkeerscirculatieplan ‘Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda
’vastgesteld. Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en
draagt daarmee bij aan de vier doelen zoals gesteld in het mobiliteitsplan, namelijk [Gemeente Gouda,
2021b]:
      • Leefbaarheid en gezondheid,
      • Aantrekkelijke binnenstad
      • Duurzame mobiliteit
      • Bereikbaarheid
Het verkeerscirculatieplan bestaat uit concrete projecten die gefaseerd uitgevoerd worden in de periode
2022-2042 (verdeeld over vier fasen). De autonome ontwikkeling tot 2030 beslaat twee van deze fasen,
namelijk 2022-2027 en 2028-2032. In deze twee fasen worden de volgende maatregelen getroffen die van
invloed zijn op de autobereikbaarheid en met name de doorstroming van het wegverkeer in Gouda
[Gemeente Gouda, 2021c]:
      • Verbeteren van de randweg N207-Zuidwestelijke randweg door realisatie van kruispunten met
          verkeerslichten, capaciteitsuitbreiding bij rotondes en het stimuleren van gebruik van hoofdroutes
          door verwijzingen.
      • Verbeteren stadsboulevard door het aanpassen van oversteeklocaties, kruispunten en
          capaciteitsuitbreiding
      • Doorwaadbare stad met ‘het nieuwe 30’. Gouda gereed maken voor een maximumsnelheid van 30
          km/uur, door de herinrichting van verschillende wegen naar de standaard voor 30 km/uur en het
          aanpassen van verkeerslichten zodat oversteekbewegingen prioriteit krijgen boven het doorgaande
          autoverkeer
Met deze maatregelen zet de gemeente in op het verminderen van sluipverkeer door Gouda. Dit is verkeer
dat geen begin en eindbestemming heeft in Gouda. Daarnaast wordt er met het verkeerscirculatieplan
ingezet op duurzame vormen van vervoer, zoals fietsverkeer, voetgangers en openbaar vervoer. Dit wordt
onder meer gedaan door het werken naar een zero-emissie zone, het creëren van nieuwe fietsverbindingen
en nieuwe oversteekplaatsen voor voetgangers. Het is aannemelijk dat het sluipverkeer hierdoor afneemt
en dat er mogelijk minder autoverkeer is, wat positief is voor de doorstroming op de randwegen [Gemeente
Gouda, 2021b].
Conclusie: Door autoverkeer af te wentelen op de randwegen kan lokaal een toename in de afstand tot
ontsluitingswegen optreden. De ontwikkelingen omtrent het verbeteren van de verkeersdoorstroming zullen
naar verwachting een deel van de toenemende druk op het netwerk opheffen. De verwachting is dat de
mate van congestie licht af zal nemen als gevolg van het ingezette beleid waarbij o.a. aandacht is voor
doorstroming van de randwegen. Dit leidt tot een verbetering binnen kwaliteitsniveau ‘oranje’.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                    BG8638TPRP2010131339    138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Doorkijk 2040
Voor autobereikbaarheid is het waarschijnlijk dat de geschetste trend in 2030 zich voortzet tot aan 2040. Of
het kwaliteitsniveau veranderd is afhankelijk van de beleidsinvulling na 2030 en de ontwikkeling van het
landelijk gemiddelde.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339      139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>                                                                Open
14.2        Wandel- en fietsnetwerk
14.2.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Wandel- en fietsnetwerk
                               Kwalitatief
 Status gebruikte
                                •   Voltooiing fietsnetwerk
 informatie
                                •   Voltooiing wandelnetwerk
 Beschikbare                   Expert judgement op basis van informatie over voltooiing fietsnetwerk en wandelnetwerk
 referentiewaarden
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                               De score van het fietsnetwerk ligt boven het landelijk gemiddelde. Zowel het fietsnetwerk als het
 Groen
                               wandelnetwerk is compleet, er is geen uitbreiding van de netwerken voorzien
                               De score van het fietsnetwerk ligt rond het landelijk gemiddelde. Het fietsnetwerk of het
 Oranje                        wandelnetwerk is voltooid, voor het onvoltooide fietsnetwerk of het wandelnetwerk zijn er ontbrekende
                               schakels die aangelegd moeten worden om voltooiing te realiseren
                               De score van het fietsnetwerk ligt onder het landelijk gemiddelde. Voor zowel het fietsnetwerk als het
 Rood                          wandelnetwerk zijn er ontbrekende schakels bekend die aangelegd moeten worden om voltooiing van
                               de netwerken te realiseren
14.2.2 Huidige situatie
Fietsnetwerk
Het fietsgebruik voor verplaatsingen met een afstand van 7,5 kilometer of minder waarin de gemeente
Gouda als vertrekplaats is aangemerkt betrof in 2016 50,3% [RIVM, 2017b]. De helft van de korte afstand
verplaatsingen in de gemeente Gouda wordt gedaan op de fiets. In 2020 was dit 60% (zie Figuur 14.1.
Figuur 14.1: Modal split bij verplaatsingen (bron: Onderzoek verplaatsingen in Nederland, bewerking Goudappel Coffeng).
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339           140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>                                                          Open
Het fietsnetwerk in de gemeente Gouda bestaat uit doorstroomroutes voor de fiets, deze zijn weergeven in
Figuur 14.3. Dit betreft snelle comfortabele routes waarop de fietser de prioriteit heeft en voorrang heeft op
gemotoriseerd vervoer. Doorstroomroutes sluiten aan op de regionale kwaliteitsroutes. Deze routes vormen
concurrentie voor autoverkeer op basis van reistijd.
Figuur 14.2: Ligging doorstroomroutes in de gemeente Gouda [Gemeente Gouda, 2017a]
Naast de doorstroomroutes bestaat het fietsnetwerk in Gouda uit meerdere elementen. Eén van de meest
gebruikte routes zijn de verbindingen naar voorzieningen. Naast deze verbindingen zijn er verbindingen die
focussen op woon-werkverkeer naar bedrijventerreinen, dit betreft zowel stedelijke als regionale
verbindingen. Recreatieve routes liggen voornamelijk in een verkeersluwe omgeving en langs historische
objecten of gebieden zoals de binnenstad. Tenslotte zijn directe verbindingen snelle verbindingen die
concurreren met de auto en een omrijdfactor van minder dan 1,25 hebben. Dit houdt in dat maximaal 1,25
keer de tijd per auto is [Gemeente Gouda, 2017a].
De aanwezige fietsnetwerken in de gemeente Gouda zijn onderdeel van een provinciaal fietsnetwerk. Om
de doorstroming en bereikbaarheid van steden in Zuid-Holland te vergroten wordt geïnvesteerd in dit
fietsnetwerk. Het hoofdnetwerk bestaat voornamelijk uit verbindingen tussen woonkernen terwijl het de
plusroute voornamelijk routes binnen woonkernen betreft. In figuur 14.2 zijn de provinciale fietsroutes in de
gemeente Gouda weergegeven. In deze figuur zijn ook de ontbrekende schakels opgenomen die erop
gericht zijn om in de toekomst het fietsnetwerk te verbeteren. Concrete acties en afspraken zijn daarvoor
nog niet gemaakt, maar locaties zijn wel aangeduid. In de gemeente Gouda is er sprake van één
ontbrekende schakel in het plusnet fiets [Provincie Zuid-Holland, 2020b].
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                         BG8638TPRP2010131339 141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 14.3: Provinciale fietsnetwerk in de gemeente Gouda [Provincie Zuid-Holland, 2020b]
Uitgangspunt van de gemeente Gouda is dat alle fietsroutes veilig en comfortabel moeten zijn en dat de
fietser directe verbindingen moet hebben tussen herkomst- en bestemmingsgebieden, zowel in stedelijk
gebied als het buitengebied. Een groot deel van het fietsnetwerk voldoet nog niet aan de gewenste kwaliteit.
De achterliggende oorzaken zijn onder andere de fietspaden bestaande uit tegels, de ontoereikende
breedte van fietspaden, de fietsstroken langs druk wegen met een hoge intensiteit en met snelheden van
50 kilometer per uur en door verkeersonveilige kruispunten waarbij fietsroutes autowegen kruisen
[Gemeente Gouda, 2019c].
Wandelnetwerk
In de provincie Zuid-Holland worden nagenoeg de meeste wandelingen (minimaal één uur) van Nederland
ondernomen, zowel in aantal als in aandeel (%). In 2016 werden er bijna 82 miljoen wandelingen
ondernomen, dit staat gelijk aan 19% van het totaal aantal wandelingen in Nederland [Provincie Zuid-
Holland, 2016c]. Om wandelen verder te bevorderen heeft de Provincie Zuid-Holland geïnvesteerd in de
uitbreiding van het wandelroutenetwerk in de provincie. Het wandelnetwerk bestaat uit knooppuntpalen,
tussenmarkeringen en informatiepalen. In en rondom de gemeente Gouda ligt een totale lengte van 250
kilometer aan recreatieve wandelroutes [Staatsbosbeheer, 2020].
Conclusie: De score van het fietsnetwerk ligt rond het landelijk gemiddelde. Het fietsnetwerk of het
wandelnetwerk is voltooid, voor het onvoltooide fietsnetwerk of het wandelnetwerk zijn er ontbrekende
schakels die aangelegd moeten worden om voltooiing te realiseren. Dit leidt tot een kwaliteitsbeoordeling
‘oranje’.
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                              BG8638TPRP2010131339 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre>                                                   Open
14.2.3 Autonome ontwikkeling
Als onderdeel van het Mobiliteitsplan 2017-2026 zet de gemeente Gouda in op het verbeteren van het
fietsnetwerk. Dit wordt onder andere gedaan door ontbrekende schakels in het netwerk aan te leggen en
daarnaast snelfietsroutes naar omliggende kernen aan te leggen wat een alternatief kan bieden voor de
auto. Dit betreft omliggende kernen die op een afstand van maximaal 15 kilometer rondom Gouda liggen.
De snelfietsroute naar Rotterdam is inmiddels in ontwikkeling [Gemeente Gouda, 2017a].
Binnenstedelijk wordt het fietsnetwerk verbeterd door probleemroutes aan te passen. Ingrepen zoals het
versmallen van het trottoir, het ontwikkelen van fietsstraten, invoeren van éénrichtingsstraten en het
instellen van een maximumsnelheid voor autoverkeer zijn maatregelen om de kwaliteit van het fietsnetwerk
te verbeteren. Daarnaast is het voornemen van de gemeente Gouda om bij alle ruimtelijke ontwikkelingen
de gewenste kwaliteit van de fietser in ogenschouw te nemen en de juiste afwegingen daarop te maken op
basis van deze gewenste kwaliteit [Gemeente Gouda, 2019c].
In 2021 heeft de gemeente Gouda het Verkeerscirculatieplan ‘Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda
’vastgesteld. Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en
draagt daarmee bij aan de vier doelen zoals gesteld in het mobiliteitsplan, namelijk [Gemeente Gouda,
2021b]:
      • Leefbaarheid en gezondheid,
      • Aantrekkelijke binnenstad
      • Duurzame mobiliteit
      • Bereikbaarheid
Het beleid omtrent het wandelnetwerk wordt in het VCP verder uitgewerkt met zogenaamde A, B, C-zones,
deze zones zijn weergegeven in Figuur 14.4:
A. Centrum: verdichting, prioriteit op lopen, geen parkeerplaatsen op straat, shared space
B. Zone gemengde stad: sturend parkeerbeleid op maaiveld met een nieuwe balans van vervoerwijzen
C. Suburbia: lagere dichtheden, mobiliteit faciliteren met gescheiden structuren voor wandelen, fietsen,
      OV en auto.
Het verkeerscirculatieplan bestaat daarnaast uit concrete projecten die gefaseerd uitgevoerd worden in de
periode 2022-2042 (verdeeld over vier fasen). De autonome ontwikkeling tot 2030 beslaat twee van deze
fasen, namelijk 2022-2027 en 2028-2032. In deze twee fasen worden de volgende maatregelen getroffen
die van invloed zijn op het wandel- en fietsnetwerk in Gouda [Gemeente Gouda, 2021c]:
      Fietsverkeer
      • Aanleg vrijliggend fietspaden op Albert Plesmanplein & Stratensingel
      • Inrichting Graaf Florisweg als aantrekkelijke fietsstraat-inrichting
      • Aanleg fietsverbinding Westergouwe-Gouda
      • Opwaardering naar regionale doorfietsroute Gouda-Rotterdam, Gouda-Bodegraven, Gouda-
          Alphen aan den Rijn
      • Verbeteren van stedelijke fietsroutes.
      Voetgangers
      • Aanleg van verkeersveilige schoolzones en veilige oversteekplekken op verschillende plekken in
          Gouda
      • Aanleg nieuwe wandelbrug Singels
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339 143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 14.4: Zonering voetgangersklimaat [Verkeerscirculatieplan Gouda]
Conclusie: Het is de verwachting dat er sprake is van een verbetering van het wandel- en fietsnetwerk. O.a.
ontbrekende schakels in het netwerk en (regionale) snelfietsroutes worden aangelegd. Daarmee is naar
verwachting in 2030 zowel het fietsnetwerk als het wandelnetwerk is compleet. Autonoom leidt dit tot een
kwaliteitsbeoordeling groen.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                BG8638TPRP2010131339    144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>                                                               Open
14.3        Openbaar vervoer
14.3.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Openbaar vervoer
                           Kwantitatief
 Status gebruikte
                                •     Afstand tot dichtstbijzijnde treinstation [Telos PBL, 2018b]
 informatie
                                •     Afstand van woningen tot bushalte [CROW, 2004]
 Beschikbare               Beleidsnormen en benchmarking op basis van landelijk gemiddelde [afstand treinstation] en 350
 referentiewaarden         meter [afstand woningen tot bushalte]
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Afstand tot een treinstation ligt lager dan het landelijk gemiddelde en het percentage woningen binnen
 Groen
                           een straal van 350 meter van een bushalte ligt boven de 95%
                           Afstand tot een treinstation ligt rond het landelijk gemiddelde en het percentage woningen binnen een
 Oranje
                           straal van 350 meter van een bushalte ligt tussen de 85% en 95%.
                           Afstand tot een treinstation ligt hoger dan het landelijk gemiddelde en het percentage woningen
 Rood
                           binnen een straal van 350 meter van een bushalte ligt lager dan 85%.
14.3.2 Huidige situatie
Trein
De gemeente Gouda beschikt over twee treinstations: Gouda Centraal en Gouda Goverwelle. De
gemiddelde afstand (over wegen) tot een treinstation in de gemeente Gouda bedraagt 1,6 kilometer. In
vergelijking met de rest van Nederland, waar de gemiddelde afstand tot een treinstation 5,2 kilometer
bedraagt is Gouda goed ontsloten per trein [Telos PBL, 2018b]. Dit is de gemiddelde afstand berekend over
de weg van alle inwoners in een gebied tot aan het dichtstbijzijnde treinstation. Vanaf Gouda Centraal rijden
er gedurende één uur tijdens de spitstijden 31 treinen op negen verschillende verbindingen [NS, 2020a].
Het aantal reizigers op station Gouda Centraal is in de periode 2013-2018 toegenomen met 14.9% van
20.621 reizigers in 2013 naar 23.696 reizigers in 2018 [Treinreiziger.nl, 2019]. Op station Gouda Goverwelle
rijden er gedurende één uur tijdens de spitstijdens 10 treinen op vier verschillende verbindingen [NS, 2020b].
Het aantal reizigers op station Gouda Goverwelle is in de periode 2013-2018 toegenomen met 8,1% van
2835 reizigers in 2013 naar 3064 reizigers in 2018 [Treinreiziger.nl, 2019].
Bus
Uit onderzoek van het CROW [2004] blijkt dat het gebruik van een voorziening afhankelijk is van de
loopafstand tot een voorzieningen. Hieraan ligt de afstandsvervalfunctie ten grondslag. Dit geeft de
interactie tussen twee plekken weer. Hoe groter de afstand tussen de twee plekken hoe kleiner de interactie,
hoe minder er gebruik gemaakt zal worden van de voorziening. In het geval van bushaltes bedraagt deze
loopafstand op basis van cijfers van het CROW [2004], 350 meter. In Figuur 14.5 zijn de bushaltes en de
woningen binnen en buiten de loopafstand van 350 meter van de bushaltes weergegeven. Voor 9% van de
woningen is de loopafstand naar een bushalte groter dan 350 meter.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                   BG8638TPRP2010131339        145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>                                                            Open
Figuur 14.5: Zonering voetgangersklimaat [Verkeerscirculatieplan Gouda]
Conclusie: de gemiddelde afstand tot een treinstation is veel beter dan het landelijk gemiddelde, het
percentage woningen binnen 350 meter van een bushalte ligt tussen de 85% en 95%. Daarom is de
kwaliteitsbeoordeling ‘oranje’.
14.3.3 Autonome ontwikkeling
Autonoom zet de gemeente Gouda en de Regio Midden-Holland op verbetering van het openbaar
vervoernetwerk op verschillende manieren. De focus ligt onder andere op het versterken van de
interregionale intercityverbindingen vanaf station Gouda Centraal. Daarnaast wordt er ingezet op het
verbeteren van regionale verbindingen. Om het systeem robuuster te maken wordt er naast regionale
treinverbindingen een regionale busverbinding opgezet die tevens wijken in Gouda zal bedienen. Het nieuw
te ontwikkelen station Gouweknoop aan de westkant van Gouda zal een regionaal overstappunt worden
binnen het regionale netwerk.
Ook binnenstedelijk wordt ingezet op het verbeteren van het openbaar vervoer door nieuwe haltes aan te
leggen en bedrijventerreinen beter te verbinden met het openbaar vervoer. Effectief betekent dit de aanleg
van snelle busverbindingen en snelle doorstroomroutes voor fietsers. Tenslotte wordt er ingezet op
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                BG8638TPRP2010131339    146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>                                                  Open
doelgroepenvervoer wat in de toekomst belangrijker zal worden. Dit betreft met name het vervoer voor
ouderen en gehandicapten [Gemeente Gouda, 2019c; Gemeente Gouda, 2017a, Regio Midden-Holland,
2017].
Naast het verbeteren van het openbaar vervoernetwerk wordt er ook ingezet op het stimuleren van OV-
gebruik en ketenmobiliteit om het OV een goed alternatief voor de auto te zijn. Focus ligt hierbij op het voor-
en natransport, zoals bijvoorbeeld het verbeteren van fietsenstallingen bij OV-locaties [Gemeente Gouda,
2019c; Gemeente Gouda, 2017a, Regio Midden-Holland, 2017].
In 2021 heeft de gemeente Gouda het Verkeerscirculatieplan ‘Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda
’vastgesteld. Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en
draagt daarmee bij aan de vier doelen zoals gesteld in het mobiliteitsplan, namelijk [Gemeente Gouda,
2021b]:
      • Leefbaarheid en gezondheid,
      • Aantrekkelijke binnenstad
      • Duurzame mobiliteit
      • Bereikbaarheid
Het verkeerscirculatieplan bestaat uit concrete projecten die gefaseerd uitgevoerd worden in de periode
2022-2042 (verdeeld over vier fasen). De autonome ontwikkeling tot 2030 beslaat twee van deze fasen,
namelijk 2022-2027 en 2028-2032. In deze twee fasen worden de volgende maatregelen getroffen die van
invloed zijn op het openbaar vervoer in Gouda [Gemeente Gouda, 2021c]:
      • Eventuele aanpassing bushaltes als onderdeel van uitwerking wijkplannen
      • Deelmobiliteit en mobiliteitshubs stimuleren
Conclusie: naar verwachting leiden de maatregelen tot een verbetering van de bereikbaarheid van de
bushaltes, waardoor het percentage woningen dat binnen een straal van 350 meter van een bushalte ligt
stijgt. Daarnaast is de gemiddelde afstand tot een treinstation veel beter is dan het landelijk gemiddelde. Er
is de kwaliteitsbeoordeling ‘groen’ toegekend.
Doorkijk 2040
Voor openbaar vervoer is het waarschijnlijk dat de geschetste trend in 2030 zich voortzet tot aan 2040.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339       147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre>                                                              Open
14.4        Duurzame en slimme mobiliteit
14.4.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Duurzame en slimme mobiliteit
                           Kwantitatief
 Status gebruikte                •    Modal split fiets [CE Delft, 2018; CROW, 2017]
 informatie                      •    Aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners [Klimaatmonitor, 2019]
                                 •    Aantal deelauto’s per 100.000 inwoners [CROW, 2019]
                           Benchmarking op basis van landelijk gemiddelde aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners en
 Beschikbare
                           aantal deelauto’s per 100.000 inwoners en gemiddelde modal split fiets van de grootste 30
 referentiewaarden
                           gemeenten (G30)
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                           Alle indicatoren (modal split fiets, aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners, aantal deelauto’s per
 Groen
                                                     m
                           100.000 inwoners) liggen hoger dan het landelijk/G30 gemiddelde
                           Eén of twee indicatoren (modal split fiets, aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners, aantal
 Oranje
                           deelauto’s per 100.000 inwoners) ligt lager dan het landelijk/G30 gemiddelde
                           Alle indicatoren (modal split fiets, aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners, aantal deelauto’s per
 Rood                      100.000 inwoners) liggen lager dan het landelijk/G30 gemiddelde
14.4.2 Huidige situatie
De omslag naar duurzame en slimme mobiliteit is één van de transities die actueel is in de Nederlandse
samenleving. De stikstofproblematiek vraagt om nieuwe en duurzame oplossingen. Eén van die
oplossingen is de overstap naar duurzaam en slimme mobiliteit. Dit kunnen verschillende vormen van
mobiliteit zijn, zoals deelauto’s of elektrische auto’s. Het aantal deelauto’s in de gemeente Gouda is de
periode 2015-2019 toegenomen van 21,1 deelauto per 100.000 inwoners naar 32,8 deelauto’s per 100.000
inwoners, een toename van 55%. Het aantal deelauto’s in Gouda ligt lager dan het gemiddelde aantal
deelauto’s in Nederland, waar het aantal deelauto’s in dezelfde periode toenam van 19,4 deelauto per
100.000 inwoners naar 41,0 deelauto per 100.000 inwoners in 2019, een toename van 111% [CROW,
2019].
Naast de opkomst van deelauto’s beginnen elektrische auto’s een groter aandeel te krijgen in de mobiliteit.
In de periode 2013-2019 steeg het bezit van elektrische auto’s per 1000 inwoners in de gemeente Gouda
van 1,0 naar 6,1. Deze toename is fors lager in vergelijking met het gebruik van elektrische auto’s in het
Nederlandse verkeer. In dezelfde periode nam het aantal elektrische auto’s per 1000 inwoners gemiddeld
genomen over Nederland toe van 1,7 per 1000 inwoners naar 11,8 elektrische auto’s per 1000 inwoners
[Klimaatmonitor, 2019b]. Elektrische auto’s zijn afhankelijk van laadpalen. Het aantal laadpalen per 1000
inwoners in de gemeente Gouda is in de periode 2010-2019 toegenomen van 0,1 (semi)publieke laadpalen
per 1000 inwoners naar 3,6 (semi)publieke laadpalen per 1000 inwoners. Het aantal laadpalen ligt hiermee
hoger dan het Nederlandse gemiddelde dat in dezelfde periode toenam van 0 (semi)publieke laadpalen
naar 2,2 (semi)publieke laadpalen [Klimaatmonitor, 2019]
Voor wat betreft de modal split van de fiets (aandeel verplaatsingen per fiets per dag als percentage van
het totaal aantal verplaatsingen) kan gesteld worden dat de modal split in Gouda op 39% ligt. Dit is hoog
ten opzichte van het gemiddelde van de G30 dat op 31,4% ligt. Verplaatsingen met de fiets worden gezien
als duurzame manier van transport en vallen daardoor onder duurzame mobiliteit [CE Delft, 2018; CROW,
2017].
Conclusie: Zowel het aantal laadpalen per 1000 inwoners als het aantal verplaatsingen per fiets ten opzichte
van het totaal aantal verplaatsingen ligt hoger dan het gemiddelde. Echter blijft het aantal deelauto’s in de
gemeente Gouda achter op het landelijk gemiddelde. Dit leidt tot kwaliteitsbeoordeling ‘oranje’.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                                    BG8638TPRP2010131339          148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>                                                   Open
14.4.3 Autonome ontwikkeling
Ten aanzien van de stimulatie van duurzame en slimme mobiliteit zet de gemeente Gouda in op
ondersteuning bij ontwikkelingen die vanuit de markt opkomen. De focus ligt op de aanleg voor publieke
oplaadpunten voor elektrische auto’s, de ontwikkeling van elektrisch openbaar vervoer in de stad en het
logistieke vraagstuk omtrent emissie-loze stadslogistiek en de daarbij horende kleinschalige distributie.
Daarnaast is er aandacht voor de deeleconomie. De gemeente Gouda faciliteert het parkeren van deelauto’s
door parkeerplaatsen hiervoor te reserveren en actief het gebruik van deelauto’s onder de aandacht te
brengen in wijken die een hoge parkeerdruk kennen. Tenslotte zal fietsgebruik gestimuleerd worden, wat
ook een vorm van duurzame mobiliteit is. Dit wordt onder andere gedaan door het faciliteren van lease of
huur elektrische fietsen en arrangementen aan te bieden aan toeristen. Daarnaast wordt het bestaande
fietsnetwerk verbeterd om fietsen aantrekkelijk te maken [Gemeente Gouda, 2019c; Gemeente Gouda,
2017a, Regio Midden-Holland, 2017].
In 2021 heeft de gemeente Gouda het Verkeerscirculatieplan ‘Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda
’vastgesteld. Dit verkeerscirculatieplan vormt een uitwerking van het Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026 en
draagt daarmee bij aan de vier doelen zoals gesteld in het mobiliteitsplan, namelijk [Gemeente Gouda,
2021b]:
      • Leefbaarheid en gezondheid,
      • Aantrekkelijke binnenstad
      • Duurzame mobiliteit
      • Bereikbaarheid
Het verkeerscirculatieplan bestaat uit concrete projecten die gefaseerd uitgevoerd worden in de periode
2022-2042 (verdeeld over vier fasen). De autonome ontwikkeling tot 2030 beslaat twee van deze fasen,
namelijk 2022-2027 en 2028-2032. In deze twee fasen worden de volgende maatregelen getroffen die van
invloed zijn op duurzame en slimme mobiliteit in Gouda [Gemeente Gouda, 2021c]:
      • Deelmobiliteit en mobiliteitshubs stimuleren
      • Verschillende maatregelen ter bevordering van fietsgebruik en fietsinfrastructuur wat de modal split
          fiets kan verbeteren (zie voor maatregelen hoofdstuk 14.2.3).
Conclusie: Autonoom is de verwachting dat door facilitatie en stimulatie van duurzame en slimme mobiliteit
het aandeel deelauto’s zal toenemen, onduidelijk is of hiermee het landelijk gemiddelde overstegen wordt.
Daarnaast zal het aantal laadpalen en de modal split verder toenemen/verbeteren door maatregelen die
getroffen worden. Dit leidt tot kwaliteitsniveau ‘oranje’, met een verbetering ten opzichte van de huidige
situatie.
Doorkijk 2040
Bij voortzetting van het stimuleren van duurzame en slimme mobiliteit zal ook na 2030 naar verwachting de
verbetering verder doorzetten.
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339     149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>                                                                Open
15          Toerisme en recreatie
Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de beoordeling van de huidige situatie en autonome
ontwikkeling voor het thema recreatie en toerisme
Tabel 15.1: Kwaliteit van de leefomgeving in de huidige situatie voor het thema recreatie en toerisme
                                                                                                              Kwaliteitsniveau
                                                                                         Kwaliteitsniveau
Aspect                      Criterium                Betrokken indicatoren                                    autonome
                                                                                         huidige situatie
                                                                                                              ontwikkeling 2030
                                                     Kwantitatief
                                                     - Aantal banen per 1000
                            Het aantal banen en
                                                     inwoners in sector recreatie en
Recreatie en toerisme
                            het aantal vestigingen
                            in de sector recreatie
                                                     toerisme
                                                     - Aantal vestigingen per 1000
                                                                                                                         ↗
                            en toerisme
                                                     inwoners in de sector recreatie en
                                                     toerisme
15.1        Toerisme en recreatie
15.1.1 Informatiebronnen en kwaliteitsniveaus
 Recreatie en toerisme
                              Kwantitatief
                                   •     Aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar in sector recreatie en toerisme
 Status gebruikte
                                         [CBS, 2019h]
 informatie
                                   •     Aantal vestigingen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar in de sector recreatie en
                                         toerisme [CBS, 2019h]
 Beschikbare                  Benchmarking van het aantal banen en het aantal vestigingen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-
 referentiewaarden            74 jaar ten opzichte van het landelijk gemiddelde.
 Schaallat kwaliteitsniveaus
                              Zowel het aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar als het aantal vestigingen per
 Groen
                              1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar ligt boven het landelijk gemiddelde
                              Het aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar of het aantal vestigingen per 1000
 Oranje
                              inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar ligt rond het landelijk gemiddelde
                              Zowel het aantal banen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar als het aantal vestigingen per
 Rood                         1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar ligt onder het landelijk gemiddelde
15.1.2 Huidige situatie
Toerisme
Het aantal toeristen dat Gouda bezoek is sinds 2012 flink toegenomen. Er was een groei van het aantal
bezoekers van 707.000 mensen in 2012 tot 1.100.000 in 2018 (zie figuur 15.1). 28% van de bezoekers komt
uit het buitenland (met name Duitsland, België en Frankrijk). Voor wat betreft de Nederlandse bezoekers
komt 44 % uit de regio (provincie Zuid-Holland).
8 september 2021       FVDL PLANMER GOUDA                                                     BG8638TPRP2010131339        150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>                                                          Open
Figuur 15.1 Wie bezoekt Gouda en wat zijn de meest bezochte evenementen? [Strategische Aanpak Toerisme 2020-2023]
Figuur 15.2 Bezoekersaantallen
Het aantal bezoekers van Gouda is vergelijkbaar met bezoekersaantallen van steden als Hoorn en
Zaanstad. Van oud-Hollandse steden trekt Amsterdam veruit de meeste bezoekers (4.471.000 bezoekers,
niet weergegeven in de grafiek)
De meest bezochte evenementen waren de Goudse Kaasmarkt (april tot en met augustus) met ongeveer
120.000 bezoekers van 80 verschillende nationaliteiten en de Keramiekdagen (mei) met 25.000 tot 30.000
bezoekers (Koersdocument Gouda, 2019) (zie figuur 15.1).
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                            BG8638TPRP2010131339       151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>                                                        Open
                                                Andere activiteiten van Nederlandse bezoekers in Gouda zijn
                                                lunchen/dineren (15%), funshoppen (22%), stadswandeling
                                                (9%), museumbezoek (10%), concert of schouwburg (5%),
                                                terrasje (6%), bezoek evenement (5%) en fietsen (1%).
                                                Winkelen (funshoppen) is de meest ondernomen activiteit door
                                                toeristen. Gemeente Gouda kent in totaal 623 winkels
                                                [Gemeente Gouda, 2019e]. Nederland telt in totaal zo’n 86.000
                                                fysieke winkels [CBS, 2019e]. De grootste detailsectoren in de
                                                Goudse binnenstad zijn horeca (22%), mode en luxe (18%),
                                                diensten (16%), boodschappen (11%) en de sector in/om het
                                                huis (9%).
                                                Naast het funshoppen bezoekt 10% van de bezoekers een
                                                museum. De gemeente Gouda kent een groot aantal musea,
                                                waaronder de Goudse Waag, kaas- en ambachtenmuseum,
                                                Museum Gouda, en het Verzetsmuseum. Het Museum Gouda
                                                werd in 2018 door zo’n 60.934 bezoekers bezocht en het kaas-
                                                en ambachtenmuseum door 13.000 bezoekers [Gouda in Cijfers,
                                                2018]. Ten opzichte van voorgaande jaren is dit een flinke
                                                toename. In 2012 werd het Museum Gouda door 32.383
                                                bezoekers bezocht, en het kaas- en ambachtenmuseum door
                                                7.839 bezoekers [Goud in Cijfers, 2018]. Een grote expositie in
                                                Museum Gouda kan wel zo’n 6.000 extra bezoekers per dag
                                                trekken [Gemeente Gouda, 2015b].
Figuur 15.3 Uitgaven en activiteiten toeristen
Gouda [Strategische Aanpak Toerisme 2020-
2023]
Figuur 15.4 Factsheet binnenstad Gouda [Gemeente Gouda, 2016b]
Gemiddeld komen bezoekers 3 keer terug naar Gouda, waarbij 57% tussen de 0 en 4 uren in Gouda blijft.
Gemiddeld geven de Nederlandse bezoekers totaal €35,- uit, waarvan bijna €12,- aan de horeca. Een
relatief groot deel van de bezoekers komt dan ook naar Gouda om te lunchen en dineren (15%). Horeca is
dan ook de topsector qua detailhandel in Gouda.
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339    152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>                                                    Open
De gemiddelde hotelbezetting in Gouda is de afgelopen jaren toegenomen. In 2013 was dit nog 57,9%, en
in 2018 was dit 74,5% [Gouda in Cijfers, 2018a]. Dit ligt rond de Nederlandse bezettingsgraad, welke in
2018 op 77,7% lag [Hospitality Management, 2019]. Het aantal evenementen in Gouda is over de jaren
heen vrijwel gelijk gebleven. In 2012 werden er 30 vergunningen voor grote evenementen verleend, en 33
vergunningen in 2017. Een aantal voorbeelden van evenementen en volksfeesten zijn [Gemeente Gouda,
2019f]:
• Goudse Kaasmarkt: zo’n 105.000 bezoekers (2017)
• Gouda bij Kaarslicht: 25.000 bezoekers (2017)
• Goudse Keramiekdagen: 25.000 bezoekers (2017)
• Goudse Hofstedendagen: 15.000 bezoekers (2017)
• Oranjeboulevard: 35.000 bezoekers (2017)
Fiets- en wandelrecreatie
In de gemeente Gouda is er daarnaast nog sprake van fiets en wandelrecreatie (zie ook paragraaf 14.2).
Het fietsnetwerk in de gemeente Gouda bestaat uit doorstroomroutes voor de fiets (snelle comfortabele
routes waarop de fietser de prioriteit heeft en voorrang heeft). Daarnaast ligt er in en rondom de gemeente
Gouda een totale lengte van 250 kilometer aan recreatieve wandelroutes
Sector recreatie en toerisme: banen en vestigingen
Afgezet tegen het totaal aantal inwoners zijn er in Gouda 28,7 banen per 1000 inwoners in de leeftijd van
15-74 jaar in de sector Recreatie en Toerisme, ten opzichte van 47,1 banen per 1000 inwoners in de leeftijd
van 15-74 jaar gemiddeld genomen over Nederland. Dit weerspiegelt 5,0% van het totaal aantal banen ten
opzichte van 7,0% gemiddeld genomen over Nederland. Het aantal vestigingen binnen de sector Recreatie
en Toerisme ligt met 9,12 per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar lager dan het landelijk gemiddelde
van 11,6 vestigingen per 1000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar. Ook het procentueel aantal vestigingen
binnen de sector Recreatie en Toerisme ligt onder het landelijk gemiddelde. In Gouda zijn 1,4% van de
vestigingen gerelateerd aan recreatie en toerisme, ten opzichte van 1,7% in Nederland [CBS, 2019c].
Conclusie: Zowel het aantal banen als het aantal vestigingen per 1000 inwoners in de leeftijd tussen de 15-
74 jaar ligt onder het landelijke gemiddelde. Dit leidt tot kwaliteitsbeoordeling ‘rood’.
15.1.3 Autonome ontwikkeling
Naar verwachting zal het grensoverschrijdend toerisme nog verder groeien richting 2030. Als deze
internationale trend ook voor Nederland geldt dan zal het aantal internationale bezoekers in 2030 met 50%
zijn toegenomen. Dit geeft meer druk op de kwaliteit van de recreatie. Het is daarom van belang dat deze
bezoekers niet allemaal en alleen maar naar de bestaande hotspots gaan. Nederland kent verschillende
regio’s met een uniek karakter en beschikt over een divers aanbod van cultuur, natuur en
recreatiemogelijkheden die op dit moment nog maar beperkt worden bezocht. Het landelijke beleid is erop
gericht om het toerisme meer te spreiden, waardoor de druk op steden moet worden ontlast [Rijksoverheid,
2018].
In de visie ‘Rijke Groenblauwe Leefomgeving’ van de provincie Zuid-Holland staat het verbeteren van de
stad-landverbindingen centraal. Daarbij zijn nieuwe A-merken opgenomen als een van de beleidsdoelen.
De Cheese Valley, de aanduiding voor de streek rondom Gouda waar in de polder traditioneel kaas gemaakt
wordt, is een van de nieuwe A-merken voor de toekomst [Provincie Zuid-Holland, 2019].
Het Nederlands Bureau voor Toerisme en congressen (NBTC) meet de kracht van het imago van de
Nederlandse steden. Gouda heeft echter nog niet in de top 20 gestaan [Gemeente Gouda, 2016]. Daarom
heeft gemeente Gouda een Citybranding visie 2022 opgesteld: het jaar waarin Gouda 750 jaar stadsrechten
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339    153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>                                                    Open
heeft. De visie van Gouda is om in 2022 in de top 3 bij alle zogeheten Kosmopolieten in Nederland te staan,
wanneer de keuze gaat over het ervaren van de historie en ambachten van Nederland. De Kosmopoliet is
de doelgroep 45+ers, die gaat voor kunst & cultuur en historie. Bij de storytelling wordt daarom ingezet op
‘cultuurhistorie, kaas, stroopwafels en ambachten’. Dit sluit aan bij het internationale imago van
Nederlandse steden dat het NBTC jaarlijks meet, wat bestaat uit tulpen, molens en kaas.
Daarnaast heeft de gemeente Gouda de Cultuurnota 2018-2022 opgesteld om o.a. in te blijven zetten op
een groot bereik en brede participatie van cultuur en cultuureducatie, cultuur zichtbaarder te maken en
cultuur actiever in te zetten ter bevordering van het vestigingsklimaat en de toeristische wervingskracht van
Gouda [Gemeente Gouda, 2017]. Met de Economische Agenda 2018 – 2020 zet de gemeente tevens in op
de vitaliteit van het koopcentrum en is er een kwartiermaker aangesteld voor het evenement Gouda 750
jaar in 2022.
Impact corona
De korte termijn effecten van corona op toeristische sector zijn groot. Internationale reizen zijn sterk
afgenomen. Daar tegenover staat dat verblijf in eigen land hoger lag dan normaal, maar samen met
gedeeltelijke sluiting ligt de omzet en bezetting beduidend lager. Hoe dit zich verder zal ontwikkelen op korte
termijn zal grotendeels afhangen van het verloop van het virus en bijbehorende reisbeperkingen en
economische impact. Op lange termijn zullen reisbeperking opgeheven worden en de wereldbevolking en -
economie zal verder toenemen. De verwachting is dat zowel het aantal binnenlandse als buitenlandse
toeristen op lange termijn zal toenemen. Voor recreatie zien we momenteel een sterke toename van
activiteiten in de openbare ruimte en natuur- en recreatiegebieden. De nabijheid hiervan ten opzichte van
de woonomgeving is belangrijker geworden. Ook voor evenementen zijn de korte termijn effecten
desastreus. De lange termijn effecten zijn momenteel nog lastig in te schatten.
Conclusie: Er zal naar verwachting een autonome groei plaatsvinden van het toerisme. Door deze groeiende
vraag zou ook het draagvlak voor het winkelaanbod per 1.000 inwoners groter kunnen worden. Daarnaast
heeft de gemeente specifiek beleid op Citybranding en Cultuur, gericht op de korte termijn. Het is
aannemelijk dat het aantal vestigingen en het aantal banen in de sector zal toenemen. Dit leidt tot
kwaliteitsbeoordeling ‘oranje’, met een verbetering ten opzichte van de huidige situatie.
Doorkijk 2040
Het is aannemelijk dat het kwaliteitsniveau op het thema recreatie en toerisme ook na 2030 bestendigt blijft.
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>                                                       Open
Afkortingen
Begrip                 Betekenis
Aardkundige            Geologische, geomorfologische en bodemkundige verschijnselen en processen die iets
                    :
waarden                vertellen over de ontstaansgeschiedenis van het landschap.
Archeologie         :  Leer die zich bezighoudt met oudheidkundige zaken.
Autonome            :  Op zichzelf staande ontwikkeling die plaats vindt als de voorgenomen activiteit niet wordt
ontwikkeling           uitgevoerd.
Beleidsuitspraak    :  Wijziging ten opzichte van het vigerend beleid zoals vastgelegd wordt in het Omgevingsvisie
Bevoegd gezag       :  Overheidsinstantie die bevoegd is over de voorgenomen activiteit een besluit te nemen.
Bodemkwaliteit      :  Chemische samenstelling van de bodem met name in de context van potentiële
                       verontreinigingen.
Ecologie            :  Wetenschap van de relaties tussen planten, dieren en hun omgeving.
Ecologische         :  Zone waarlangs dieren en planten zich van het ene natuurgebied naar het andere kunnen
verbindingszone        verplaatsen en verspreiden.
Emissie             :  Uitstoot van stoffen.
GS                  :  Gedeputeerde Staten
Habitat             :  Standplaats van een organisme. Het gaat hier om de soort specifieke levensruimte van een
                       plant of dier.
m.e.r.              :  (de) Milieueffectenrapportage (de procedure).
Hittestress         :  Stress op het menselijk lichaam veroorzaakt door een periode van uitzonderlijk warm weer
Maaiveld            :  Een aanduiding voor de hoogte van het grondoppervlak; het maaiveld wordt meestal
                       uitgedrukt ten opzichte van NAP.
Meerlaagsveiligheid :  Gezamenlijke waterveiligheidsstrategie van waterbeheerders en ruimtelijke ordenaars
                       (provincie/gemeenten) gebaseerd op drie lagen.
Maatlat             :  Methode om het effect van maatregelen ten opzichte van de referentiesituatie (huidige
                       situatie plus autonome ontwikkeling) te bepalen.
Mitigerende         :  Maatregelen die genomen worden om effecten te beperken.
maatregelen
NNN                 :  Het Natuurnetwerk Nederland (NNN), voorheen de Ecologische Hoofdstructuur (EHS), is een
                       samenhangend netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden.
MER                 :  (het) Milieueffectrapport.
NOX                 :  Stikstofoxide
PM10                :  Fijn stof, waarbij de stofdeeltjes kleiner zijn dan 10 µm
PAS                 :  Programmatische Aanpak Stikstof
PS                  :  Provinciale Staten
Referentiesituatie  :  Situatie die als uitgangspunt wordt genomen om het voorgenomen beleid mee te vergelijken.
Thema (‘s)          :  Aspecten waaraan de verschillende alternatieven getoetst worden om een afweging tussen
                       de alternatieven te maken.
8 september 2021   FVDL PLANMER GOUDA                                           BG8638TPRP2010131339     155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>                                                     Open
Referenties
      •   Alle cijfers [2020]. Gemeente Gouda: Gas- en elektriciteitsverbruik woningen. Toegankelijk via:
          https://allecijfers.nl/gemeente/gouda/
      •   Arcadis Nederland B.V. [2018]. Ontwerpbeheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden,
          Vettenbroek & Polder Stein 2018-2023.
      •   Atlas        van        de      leefomgeving      [2020].       Kaarten.       Toegankelijk      via:
          https://www.atlasleefomgeving.nl/kaarten
      •   Bureau Waardenburg, 2019. Icoonsoorten Zuid-Holland. Projecten en maatregelen voor
          icoonsoorten in de provincie Zuid-Holland.
      •   CBS        [2016].      Musea     in   Nederland.     Toegankelijk      via:    https://www.cbs.nl/nl-
          nl/achtergrond/2017/44/musea-in-nederland-2016
      •   CBS [2017b]. Bijna één op de twee Nederlanders doet vrijwilligerswerk. Toegankelijk via:
          https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2016/10/bijna-een-op-de-twee-nederlanders-doet-vrijwilligerswerk
      •   CBS [2019a]. Arbeidsdeelname. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie
      •   CBS [2019b]. Meeste afval per inwoner in minst stedelijke gemeenten. Toegankelijk via:
          https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/44/meeste-afval-per-inwoner-in-minst-stedelijke-gemeenten
      •   CBS [2019c]. Huishoudelijk afval per gemeente per inwoner. Toegankelijk via:
          https://opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/83452NED/table?fromstatweb
      •   CBS en LISA [2019]. Banen per 1.000 inwoners van 15 - 74 jaar. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie
      •   CBS [2019d]. Bruto arbeidsparticipatie. Toegankelijk via: https://arbeidsmarktinzicht.nl
      •   CBS [2019e]. In tien jaar tijd ruim 11 procent minder winkels. Toegankelijk via:
          https://www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2019/51/in-tien-jaar-tijd-ruim-11-procent-minder-winkels
      •   CBS [2019f]. Personen met bijstandsuitkeringen. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Werk-en-inkomen
      •   CBS [2019g]. Aantal faillissementen van bedrijven en instellingen. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie
      •   CBS [2019h]. Toerisme en Recreatie. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/zoekresultaat/
      •   Energie Coöperatie Gouda [2020]. Energie Strategie Midden-Holland. Toegankelijk via:
          https://energiecooperatiegouda.nl/duurzaamheidsprojecten/energie-strategie-midden-holland/
      •   Gemeentelijke Duurzaamheidsindex [2017a]. Hernieuwbare Energie: Gouda vergeleken met
          Nederland. Toegankelijk via: https://gdi.databank.nl/dashboard/Hernieuwbare-
          energie?regionlevel=gemeente&regioncode=546&referencelevel=nederland&referencecode=1
      •   Gemeentelijke Duurzaamheidsindex [2017b]. Afvalscheiding: Gouda vergeleken met Nederland.
          Toegankelijk via:
          https://gdi.databank.nl/dashboard/Afvalscheiding?regionlevel=gemeente&regioncode=482&refere
          ncelevel=nederland&referencecode=1
      •   Gemeente Gouda [2004]. Nota Cultuurhistorie. Toegankelijk via:
      •   Gemeente Gouda [2013]. Erfgoedvisie. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Inwoners/Sport_en_Cultuur/Wij_Ons_erfgoed_NU
      •   Gemeente Gouda [2014]. Iedereen doet mee. Met gebundelde Krachten werken aan participatie,
          zelfredzaamheid en groei naar zelfstandigheid 2014-2018.
      •   Gemeente Gouda [2015]. Raadsmemo Duurzaamheid en scheiding van huishoudelijk afval.
          Toegankelijk via: https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=0cdff1da-dd16-4c0c-a7e3-
          35ca2ce6de34&type=pdf&&
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>                                                    Open
      •   Gemeente Gouda [2015b]. Stand van zaken toeristisch bezoek aan Gouda 2015. Toegankelijk
          via: https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=180ac355-a56d-47a1-a442-ff82eff6cb51&type=org
      •   Gemeente Gouda [2016a]. Citybranding Gouda 2022. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=1b7ad1df-00f2-4f6e-b295-b6ebcd752326&type=org
      •   Gemeente Gouda [2016b]. Factsheet Goudse Binnenstad. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=a6bfe609-a832-4042-bf08-a367dae1f541&type=pdf&&
      •   Gemeente Gouda [2017a]. Mobiliteitsplan Gouda 2017-2026: stad in beweging.
      •   Gemeente Gouda [2018a]. Economische Agenda 2018.
      •   Gemeente Gouda [2018b]. Nieuwe Energie: Samenwerken en investeren voor Gouda.
          Coalitieakkoord voor de bestuursperiode 2018-2022. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=af5a42e3-0b57-4ccf-9b36-576b2f855fed&type=pdf
      •   Gemeente Gouda [2018c]. Structuurvisie Groen. Toegankelijk via
          https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=ea00837b-ea57-4934-bae3-0f0f73df3b67&type=org
      •   Gemeente Gouda [2018d]. Kansen en Opgaven voor Gouda: Strategische verkenning voor de
          periode 2018 – 2022. Toegankelijk via:
          https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=gouda&id=100085163
      •   Gemeente Gouda [2019a]. Programmaplan Energietransitie Gebouwde Omgeving 2019 - 2022.
          Toegankelijk via: www.gouda.nl
      •   Gemeente Gouda [2019b]. Toekomstvisie Gouda 2030 - Gouda ligt goed! Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=633dcf3f-096d-4c4c-9a66-7d8d68e80bf1&type=pdf&&
      •   Gemeente Gouda [2019c]. Verkeerscirculatieplan Gouda: een leefbare, duurzame en bereikbare
          stad.
      •   Gemeente Gouda [2019d]. Gemeentelijk Rioleringsplan 2019-2023. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Bestuur_en_organisatie/Publicaties_en_besluiten/Belangrijke_documenten/
          Gemeentelijk_Rioleringsplan_Gouda_2019_2023
      •   Gemeente Gouda [2019e]. Folder Gouda Stevige Stad – aanpak overlast bodemdaling
          binnenstad. Toegankelijk via: https://www.kcaf.nl/wp-content/uploads/2019/06/Folder-Gouda-
          Stevige-Stad.pdf
      •   Gemeente Gouda [2019f]. Actualisatie evenementenbeleid Gouda 2019. Toegankelijk via:
          http://decentrale.regelgeving.overheid.nl/cvdr/XHTMLoutput/Actueel/Gouda/CVDR625278.html#:~
          :text=In%20Gouda%20is%20het%20aantal,evenementen%20tegenover%2033%20In%202017.
      •   Gemeente Gouda [2019g]. Koersdocument voor de gemeente Gouda. Bosscher en Klein.
          Toegankelijk via: https://www.gouda.nl/dsresource?objectid=bf289046-bf22-427b-adc7-
          e06499c1e613&type=pdf.
      •   Gemeente Gouda [2019h]. Klimaatadaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda, Op weg naar een
          klimaatadaptief Gouda. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Bestuur_en_organisatie/Publicaties_en_besluiten/Nieuwsberichten/Op_weg
          _naar_een_klimaatbestendig_Gouda
      •   Gemeente Gouda [2019i]. Digitale klimaatatlas gemeente Gouda. Toegankelijk via:
          https://gis.gouda.nl/viewer/app/Klimaatatlas
      •   Gemeente Gouda [2020a]. Cultuurhistorische Basiskaart gemeente Gouda. Toegankelijk via:
          https://gis.gouda.nl/viewer/app/Cultuurhistorie_open
      •   Gemeente Gouda [2020b]. Gouda Aardgasvrij. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Inwoners/Afval_en_milieu/Duurzaamheid_en_milieu/Energie_en_klimaat/Go
          uda_Aardgasvrij
      •   Gemeente Gouda [2020c]. Wat gooien we weg? Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Inwoners/Afval_en_milieu/Afval_scheiden_loont/Wat_gooien_we_weg#:~:te
          xt=Inwoners%20van%20Gouda%20gooien%20nu,en%20kost%20u%20zelfs%20geld.
      •   Gemeente Gouda [2020d]. Klimaatadaptatiestrategie en Uitvoeringsagenda v5.1
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                 BG8638TPRP2010131339   157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>                                                      Open
      •   Gemeente Gouda [2020e]. Programmabegroting 2020 – 2030. Toegankelijk via:
          http://begroting2020.gouda.tangelo.nl/beleidsbegroting/economie-werk-en-onderwijs
      •   Gemeente Gouda [2021a]. Bedrijventerreinen Visie Gouda 2021-2030.
      •   Gemeente Gouda [2021b]. Aantrekkelijk en toegankelijk Gouda – verkeerscirculatieplan.
      •   Gemeente Gouda [2021c]. Uitvoeringsagenda verkeercirculatieplan Gouda.
      •   Gemeente Gouda [2021d]. Woon(zorg)visie 2030.
      •   Gemeente Gouda en Hoogheemraadschap van Rijnland [2020]. Gouda Stevige Stad: Kaderplan
          Bodemdaling Binnenstad, ontwerp januari 2020. Toegankelijk via:
          https://www.gouda.nl/Inwoners/Wonen_en_verbouwen/Projecten/Ophoging_en_riool/Gouda_Stev
          ige_Stad
      •   Gezondheidsraad [2017]. Adviesrapport Beweegrichtlijnen 2017. Toegankelijk via:
          https://www.gezondheidsraad.nl/documenten/adviezen/2017/08/22/beweegrichtlijnen-2017
      •   Gouda        in   Cijfers        [2018a].   Toerisme      en    vrije    tijd:    Toegankelijk  via:
          https://gouda.incijfers.nl//jive?var=bezoek_museum_gouda
      •   Gouda in Cijfers [2019a]. Aantal banen van mensen die wonen in Gouda. Toegankelijk via:
          https://gouda.incijfers.nl//jive?var=pendel_1
      •   Gouda in Cijfers [2019b]. Intentie om te investeren in duurzamer maken van woning (selectie
          koopwoningen) 2019 – Wijken. Toegankelijk via: https://gouda.incijfers.nl
      •   Gouda in Cijfers [2019c]. Bedrijven. Toegankelijk via: https://gouda.incijfers.nl
      •   Gouda in Cijfers [2020]. Aantal werkzame personen totaal. Toegankelijk via:
          https://gouda.incijfers.nl//jive?var=pendel_1
      •   Gouda Onderneemt [2019]. Onderwijs en Arbeidsmarkt. Toegankelijk via: https://www.gouda-
          onderneemt.nl/themas/onderwijs-en-arbeidsmarkt
      •   Hospitality Management [2019]. HOSTA 2019 Rapport: Nederlandse hotelmarkt bereikt piek.
          Toegankelijk       via:       https://www.hospitality-management.nl/hosta-2019-rapport-nederlandse-
          hotelmarkt-bereikt-piek
      •
      •   KNMI [n.b.]. KNMI'14-klimaatscenario's, Scenario's samengevat. Toegankelijk via
          http://www.klimaatscenarios.nl/scenarios_samengevat/
      •   KNMI [2011]. Kaartverhaal droogte. Toegankelijk via:
          http://www.klimaateffectatlas.nl/nl/kaartverhaal-droogte
      •   KSO [2018]. Randstad Koopstromen 2018: Gemeente Gouda. Toegankelijk via:
          http://www.kso2018.nl/downloads/factsheets/Gemeente_513.pdf
      •   Kwaliteitsatlas Groene Hart [2020]. Toegankelijk via: https://kwaliteitsatlas.nl/
      •   LISA [2019]. Vestigingen. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie
      •   Ministerie van Binnenlandse Zaken [2019a]. Nationale Omgevingsvisie. Toegankelijk via:
          https://www.planmernovi.nl/de-staat-van-de-fysiek-leefomgeving/veilige-en-gezonde-
          leefomgeving/klimaat/wateroverlast
      •   Ministerie van Binnenlandse Zaken [2019b], Nationale Omgevingsvisie. Toegankelijk via:
          https://www.planmernovi.nl/de-staat-van-de-fysiek-leefomgeving/veilige-en-gezonde-
          leefomgeving/veiligheidsrisicos/overstromingen
      •   Ministerie van Binnenlandse Zaken [2019c] Nationale Omgevingsvisie. Toegankelijk via:
          https://www.planmernovi.nl/de-staat-van-de-fysiek-leefomgeving/veilige-en-gezonde-
          leefomgeving/klimaat/hitte--droogte
      •   Ministerie van Binnenlandse Zaken [2019d]. PlanMER Nationale Omgevingsvisie. Toegankelijk
          via https://www.planmernovi.nl/de-staat-van-de-fysiek-leefomgeving/veilige-en-gezonde-
          leefomgeving/klimaat/emissie-en-vastlegging-van-broeikasgassen
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339    158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>                                                         Open
      •   Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat [2020]. CO2-uitstoot. Toegankelijk via:
          https://klimaatmonitor.databank.nl/dashboard/dashboard/co2-uitstoot/
      •   Mulier instituut [2020]. Kennisbank sport en bewegen. Toegankelijk via:
          https://www.kennisbanksportenbewegen.nl/?file=10117&m=1600944125&action=file.download
      •   Nationale Omgevingsvisie [2019]. Beleidskeuze 4: Vestigingsklimaat. Toegankelijk via:
          https://ontwerpnovi.nl/richting+geven+op+prioriteiten/duurzaam+economisch+groeipotentieel/defa
          ult.aspx#Beleidskeuze 4: vestigingsklimaat
      •   Natuur en milieufederatie Zuid-Holland [2018]. Hoe groen zijn de Zuid-Hollandse gemeenten?
          Analyse van Ruimtegebruik.
      •   NBTC          [2015].     Vrijetijdsactiviteiten   in     eigen      land.      Toegankelijk   via:
          https://kerncijfers.nbtc.nl/nl/magazine/11936/821897/vrijetijdsactiviteiten_in_eigen_land.html
      •   Netwerk Zuidelijke Randstad [2016]. Actualisatie van de verstedelijkingsagenda oktober 2016.
      •   Nibud [2020]. Energie en Water. Toegankelijk via: https://www.nibud.nl/consumenten/energie-en-
          water/
      •   NS [2020a]. Vertrektijden Gouda. Toegankelijk via:
          https://www.ns.nl/stationsinformatie/gd/gouda/vertrektijden
      •   NS [2020b]. Vertrektijden Gouda Goverwelle. Toegankelijk via:
          https://www.ns.nl/stationsinformatie/gdg/gouda-goverwelle
      •   PBL         [2015].      Het        Groene       Hart,     2e      druk.       Toegankelijk    via:
          https://www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/PBL2015_Het_Groene_Hart_2e_druk_1351_juli20
          15.pdf
      •   PBL [2018a]. Nederland duurzaam vernieuwen. Balans van de leefomgeving 2018. Toegankelijk
          via: https://themasites.pbl.nl/balansvandeleefomgeving/wp-content/uploads/pbl-2018-balans-van-
          de-leefomgeving-2018-3160.pdf
      •   PlanMER NOVI [2019]. PlanMER NOVI. Toegankelijk via: https://www.planmernovi.nl/de-staat-van-
          de-fysiek-leefomgeving/veilige-en-gezonde-leefomgeving/milieukwaliteit--
          gezondheid/milieugezondheidsrisico
      •   Programmadirectie Natura 2000 [2010]. Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder
          Stein.
      •   Provincie Zuid-Holland, 2015. Beheerplan Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen en De Haeck.
          Periode 2015-2021
      •   Provincie Zuid-Holland [2016]. Watt anders, Energieagenda 2016-2020-2050. Toegankelijk via
          https://www.kansenvoorwest2.nl/files/energieagenda-watt-anders.pdf
      •   Provincie Zuid-Holland [2016b]. Potentiële beroepsbevolking. Toegankelijk via:
          https://staatvan.zuid-holland.nl/portfolio_page/potentiele-beroepsbevolking/
      •   Provincie Zuid-Holland [2017]. Cultuurhistorische Atlas. Toegankelijk via:
          http://pzh.b3p.nl/viewer/app/Cultuur_historische_atlas
      •   Provincie Zuid-Holland [2017]. Restantopgave Natuurnetwerk Nederland. Toegankelijk via:
          https://staatvan.zuid-holland.nl/portfolio_page/restantopgave-natuurnetwerk-nederland/
      •   Provincie Zuid-Holland [2018]. Ontwerpbeheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden,
          Vettenbroek & Polder Stein, 2018-2023
      •   Provincie Zuid-Holland [2019]. Visie Rijke Groenblauwe Leefomgeving. Toegankelijk via:
          https://www.zuid-holland.nl/publish/pages/22909/visiergbl.pdf
      •   Provincie Zuid-Holland [2019a]. Prognose woningvoorraad. Toegankelijk via: https://staatvan.zuid-
          holland.nl/portfolio_page/prognoses-naar-gebied-en-periode/
      •   Provincie Zuid-Holland [2020a]. Signaleringskaarten Bodem en Ondergrond: Bodemdaling.
          Totaalkaart Bodemdaling. Toegankelijk via:
          http://pzh.maps.arcgis.com/apps/MapSeries/index.html?appid=6d2ce193ab7d4bc3a15aaeb5240d
          f0bc
8 september 2021     FVDL PLANMER GOUDA                                   BG8638TPRP2010131339     159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>                                                       Open
      •   Provincie Zuid-Holland [2020b]. Staat van Zuid-Holland. Toegankelijk via: https://staatvan.zuid-
          holland.nl/
      •   Provincie Zuid-Holland [2020c]. Gebiedsprofielen. Toegankelijk via: http://gebiedsprofielen.zuid-
          holland.nl/Gebiedsprofielen/website/index.html?webmap=7b2d48a6d47c4ef486345e06b671c4e0
      •   Provincie Zuid-Holland [2020d]. Natuurbeheerplan 2021. Toegankelijk via: https://atlas.zuid-
          holland.nl/GeoWeb54/index.html?viewer=Natuurbeheerplan
      •   Provincie Zuid-Holland [2020e]. Natura200. Toegankelijk via:
          https://pzh.maps.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=fcb2770793e2411baa4ce65dff16
          710d
      •   Provincie Zuid-Holland [2020f]. Woningkenmerken Gouda. Toegankelijk via:
          https://allecijfers.nl/gemeente/gouda/#:~:text=Definities%20woningkenmerken%20gemeente%20
          Gouda%3A,per%20gebruiksdoel%22%20op%20deze%20pagina.
      •   Regio Midden-Holland [2017]. Regionaal Verkeers- en Vervoersplan Midden-Holland.
      •   RES Midden-Holland [2021]. Regionale Energie Strategie 1.0 Midden-Holland.
      •   Republiq [2019]. CO2-uitstoot. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/dashboard/zoekresultaat/?search=CO2
      •   Rijksdienst voor Cultuur Erfgoed [2020]. Rijksmonumentenregister. Toegankelijk via:
          https://monumentenregister.cultureelerfgoed.nl/monumentenregister?f%5B0%5D=field_gemeente
          %3A1370
      •   Rijksoverheid           [2019].       Toerisme        en       recreatie.       Toegankelijk    via:
          https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/toerisme-en-recreatie
      •   Rijksoverheid             [2020].         Huishoudelijk        afval.         Toegankelijk      via:
          https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/afval/huishoudelijk-afval
      •   RIVM           [2016a].         Mantelzorgers      per       gemeente.          Toegankelijk    via:
          https://www.rivm.nl/media/smap/mantelzorggeven.html?gemeente=Gouda
      •   RIVM            [2017a].        Fietsgebruik      per       gemeente.           Toegankelijk    via:
          https://www.volksgezondheidenzorg.info/sport/sportopdekaart/beweegnormen-en-wekelijkse-
          sporters#node-fietsgebruik-gemeente
      •   RIVM              [2018].         Sociaaleconomische          status.         Toegankelijk      via:
          https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/sociaaleconomische-status/regionaal-
          internationaal/regionaal#!node-gemiddeld-gestandaardiseerd-inkomen-gemeente
      •   RIVM [2018a]. Volksgezondheid Toekomst Verkenning. Toegankelijk via: www.vtv2018.nl
      •   RIVM        [2020].       Kernindicator    beweegvriendelijke      omgeving.      Toegankelijk  via:
          https://www.volksgezondheidenzorg.info/content/kernindicator-beweegvriendelijke-omgeving
      •   STEC Groep [2020]. Naar een bedrijventerreinenstrategie voor Midden-Holland. Deel 1:
          Kwantitatieve verdieping van vraag en aanbod. Toegankelijk via:
          https://www.regiomiddenholland.nl/Strategische+agenda/Economie+Onderwijs+en+Arbeidsmarkt/
          handlerdownloadfiles.ashx?idnv=1639111
      •   Sociaal Cultureel Planbureau [2019]. De sociale staat van Nederland – Onderwijs. Toegankelijk
          via: https://digitaal.scp.nl/ssn2019
      •   STOWA [2018]. Nieuwe Neerslagstatistieken voor korte tijdsduren: extreme buien zijn extremer
          geworden. Toegankelijk via:
          https://www.stowa.nl/sites/default/files/assets/PUBLICATIES/Publicaties%202018/STOWA%2020
          18-12a.pdf
      •   STOWA [2020]. Droogte en hitte in de stad. Toegankelijk via:
          https://www.stowa.nl/deltafacts/zoetwatervoorziening/aanpassen-aan-klimaatverandering/droogte-
          en-hitte-de-stad
      •   Telos PBL [2017a]. Hittestress. Toegankelijk via:
          https://kwaliteitvanleven.pbl.nl/dashboard/dashboard/hittestress/
8 september 2021      FVDL PLANMER GOUDA                                     BG8638TPRP2010131339     160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>                                                     Open
      •   Telos PBL [2017b]. Overstromingskans. Toegankelijk via:
          https://kwaliteitvanleven.pbl.nl/dashboard/dashboard/overstromingskans/?regionlevel=gemeente&
          regioncode=546
      •   Staatsbosbeheer         [2020].    Groene      Hart-Reeuwijkse      Plassen.      Toegankelijk     via:
          https://www.staatsbosbeheer.nl/natuurgebieden/groene-hart-reeuwijkse-plassen/toegankelijkheid
      •   Stichting het Groene Hart [2020]. Kwaliteiten. Toegankelijk via: https://groenehart.info/kwaliteiten/
      •   Telos PBL [2018]. Dasboard Netto Arbeidsparticipatie. Toegankelijk via:
          https://kwaliteitvanleven.pbl.nl/dashboard/dashboard/netto-
          arbeidsparticipatie?regionlevel=gemeente&regioncode=546
      •   Telos PBL [2018b]. Afstand tot treinstation. Toegankelijk via:
          https://kwaliteitvanleven.pbl.nl/dashboard/dashboard/afstand-tot-treinstation/
      •   Telos PBL [2019a]. Inkomen. Toegankelijk via:
          https://kwaliteitvanleven.pbl.nl/dashboard/dashboard/inkomen
      •   TNO           [2020].        Bodemdaling          in       Nederland.         Toegankelijk         via:
          https://www.tno.nl/nl/aandachtsgebieden/energietransitie/expertisegroepen/geomodelling/bodemd
          aling-in-nederland/
      •   Treinreiziger.nl [2019]. Aantal in- en uitstappers per station bij NS 2013-2018. Toegankelijk via:
          https://www.treinreiziger.nl/aantal-in-en-uitstappers-per-station-2013-2018/
      •   Waar staat je gemeente [2019]. Bedrijvigheid en economie. Toegankelijk via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Bedrijvigheid-en-economie
      •   VNG            [2018].         Lokale         monitor        wonen.          Toegankelijk          via:
          https://www.waarstaatjegemeente.nl/dashboard/Lokale-Monitor-Wonen/
      •   VWS             [2018].         Nationaal         Preventieakkoord.          Toegankelijk          via:
          https://www.rijksoverheid.nl/documenten/convenanten/2018/11/23/nationaal-preventieakkoord
      •   VWS         [2018a].        Kamerbrief        bij     Preventieakkoord.        Toegankelijk        via:
          https://www.rijksoverheid.nl/documenten/convenanten/2018/11/23/nationaal-preventieakkoord
      •   VWS [2020]. Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020-2024 – Gezondheid breed op de agenda.
          Toegankelijk via: https://www.loketgezondleven.nl/documenten/landelijke-nota-gezondheidsbeleid-
          2020-2024
8 september 2021    FVDL PLANMER GOUDA                                      BG8638TPRP2010131339    161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>                                            Open
Bijlage 2: Passende beoordeling
8 september 2021 PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>RAPPORT
Passende beoordeling
Omgevingsvisie Gouda
Klant:      Gemeente Gouda
Referentie: BG8638WATRP2102121540
Status:     Definitief/1.1
Datum:      2 september 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>                                                     Open
                                                                               HASKONINGDHV NEDERLAND B.V.
                                                                                            George Hintzenweg 85
                                                                                           3068 AX ROTTERDAM
                                                                                               Industry & Buildings
                                                                                  Trade register number: 56515154
                                                                                                  +31 88 348 90 00  T
                                                                                                  +31 10 209 44 26  F
                                                                                                   info@rhdhv.com   E
                                                                                           royalhaskoningdhv.com    W
              Titel document: Passende beoordeling Omgevingsvisie Gouda
                    Ondertitel: PB Omgevingsvisie Gouda
                   Referentie:  BG8638WATRP2102121540
                       Status:  1.1/Definitief
                       Datum:   2 september 2021
                Projectnaam:    BG8638
             Projectnummer:     BG8638
                     Auteur(s): Chantal Posthouwer
            Opgesteld door: Chantal Posthouwer
       Gecontroleerd door: Dorien Grote Beverborg
                       Datum: 28-4-2021
        Goedgekeurd door: Véronique Maronier
                       Datum: 02-9-2021
  Classificatie
  Open
Behoudens andersluidende afspraken met de Opdrachtgever, mag niets uit dit document worden verveelvoudigd of
openbaar gemaakt of worden gebruikt voor een ander doel dan waarvoor het document is vervaardigd.
HaskoningDHV Nederland B.V. aanvaardt geen enkele verantwoordelijkheid of aansprakelijkheid voor dit document,
anders dan jegens de Opdrachtgever.
Let op: dit document bevat persoonsgegevens van medewerkers van HaskoningDHV Nederland B.V. en dient voor
publicatie of anderszins openbaar maken te worden geanonimiseerd.
2 september 2021        PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                         BG8638WATRP2102121540           i
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>                                            Open
Inhoud
1           Aanleiding                                                             1
2           Aanpak en doel passende beoordeling                                    2
2.1         Wettelijk kader                                                        2
2.2         Passende beoordeling voor een Omgevingsvisie                           2
3           Situatie Natura 2000-gebieden                                          3
3.1         Huidige situatie                                                       3
3.2         Autonome situatie                                                      6
4           Te toetsen beleidsopgaven                                              8
5           Beoordeling beleidsuitspraken                                         10
5.1         Florerende stad                                                       12
5.2         Duurzame mobiliteit                                                   12
5.3         Gezonde stad                                                          12
5.4         Energietransitie                                                      13
5.5         Sterke wijken                                                         13
6           Cumulatie                                                             14
7           Conclusie                                                             15
8           Literatuur                                                            16
2 september 2021    PB OMGEVINGSVISIE GOUDA              BG8638WATRP2102121540 ii
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre>                                                 Open
1           Aanleiding
De gemeente Gouda beschrijft in de Omgevingsvisie de gewenste ontwikkeling van de fysieke leefomgeving
op de lange termijn. De Omgevingsvisie van Gouda schetst een toekomstbeeld voor de fysieke
leefomgeving, waarin integrale keuzes over de inrichting van gebieden worden gemaakt. Zij geeft richting
aan de toekomstige ontwikkeling van de stad. De visie beschrijft welke grote ontwikkelingen op de stad en
haar inwoners afkomen en wat de ruimtelijke consequenties daarvan zijn. Maar de visie gaat ook over het
in stand houden en beheren van het waardevolle wat de stad op dit moment al heeft.
Omdat het op voorhand niet is uitgesloten dat het nieuwe beleid in de Omgevingsvisie een (significant)
negatief effect veroorzaakt op de natuurlijke kenmerken van de Natura 2000-gebieden is een passende
beoordeling opgesteld. Deze is onderdeel van het planMER behorend bij de Omgevingsvisie.
2 september 2021  PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                            BG8638WATRP2102121540      1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>                                                   Open
2           Aanpak en doel passende beoordeling
2.1         Wettelijk kader
De Wet natuurbescherming vormt het wettelijk kader voor bescherming van Natura 2000-gebieden. Hierin
is onder meer beschreven dat plannen en projecten de natuurlijke kenmerken van een Natura 2000-gebied
niet mogen aantasten. Hoofdstuk 2 van de Wet natuurbescherming biedt de juridische basis voor de
aanwijzing van Natura 2000-gebieden en stelt de kaders voor de beoordeling van activiteiten die (mogelijk)
negatieve effecten hebben op de in voornoemde gebieden geformuleerde instandhoudingsdoelstellingen.
In zogenoemde aanwijzingsbesluiten is de bescherming van de Natura 2000-gebieden juridisch vastgelegd.
Centraal in de aanwijzingsbesluiten staan de instandhoudingsdoelstellingen ten aanzien van leefgebieden
en natuurlijke habitats en populaties van in het wild levende plant- en diersoorten waarvoor het betreffende
gebied is aangewezen. De instandhoudingsdoelstellingen vormen de specifieke doelstellingen die in een
gebied gelden en die de basis vormen voor een toetsing aan de kaders van de Wet natuurbescherming.
Instandhoudingsdoelstellingen zijn gericht op het in gunstige staat van instandhouding brengen of houden
van habitattypen en soorten. In de beheerplannen die voor elk Natura 2000-gebied worden opgesteld, wordt
aangegeven hoe de beheerders deze doelen realiseren.
Een toets aan de kaders van de Wet natuurbescherming begint met een zogenoemde Voortoets. Daarin
wordt onderzocht of een ontwikkeling mogelijk (significant) negatieve effecten heeft op geformuleerde
instandhoudingsdoelstellingen. Een Voortoets kan uitwijzen dat significant negatieve effecten met zekerheid
kunnen worden uitgesloten. Verdere stappen zijn in dat geval niet aan de orde. Kunnen (significant)
negatieve effecten niet op voorhand (ofwel in de Voortoets) worden uitgesloten, dan dient een Passende
Beoordeling te worden opgesteld, waarbij dieper ingegaan wordt op de kans op het optreden van significant
negatieve effecten.
2.2         Passende beoordeling voor een Omgevingsvisie
Doel van de passende beoordeling is het in beeld brengen:
      a. van de risico’s op het optreden van (significant) negatieve effecten op Natura 2000-gebieden als
          gevolg van het nieuwe beleid van de Omgevingsvisie van de gemeente Gouda en
      b. met welke maatregelen geconstateerde risico’s voorkomen of beperkt kunnen worden.
De passende beoordeling vindt plaats op hoofdlijnen, passend bij het detailniveau van de Omgevingsvisie.
2 september 2021   PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                              BG8638WATRP2102121540      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre>                                                            Open
3           Situatie Natura 2000-gebieden
3.1         Huidige situatie
Natura 2000 is het samenhangende netwerk van beschermde natuurgebieden in de Europese Unie,
bestaande uit Vogelrichtlijn- en Habitatrichtlijngebieden. De Europese afspraken zijn in Nederland
vastgelegd in de Wet natuurbescherming. De effecten worden beoordeeld aan de hand van de natuurlijke
kenmerken (de instandhoudingsdoelstellingen). Voor de Natura 2000-gebieden zijn beheerplannen
opgesteld, waarin wordt uitgewerkt op welke wijze, waar en wanneer de (Europese) ‘instandhoudings-
doelstellingen’ gehaald gaan worden. Tevens zijn beheerplannen het uitgangspunt en toetsingskader voor
handhaving en vergunningverlening. De instandhoudingsdoelstellingen zijn per gebied te raadplegen op de
website van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. 1
Ligging Natura 2000-gebieden
Aan de gemeente Gouda grenst het Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein.
Daarnaast bevindt zich in de directe nabijheid van de gemeente Gouda (binnen 10 kilometer) het Natura
2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck (Figuur 3-1). Ontwikkelingen in de gemeente Gouda
kunnen van invloed zijn op de kwaliteit van nabijgelegen Natura 2000-gebieden, bijvoorbeeld als gevolg van
stikstofdepositie. Onderstaand wordt ingegaan op de twee Natura 2000 gebieden die binnen een straal van
10 kilometer van de gemeente Gouda liggen. Negatieve effecten op overige gebieden, met uitzondering
van effecten als gevolg van stikstofdepositie, zijn op voorhand uitgesloten.
           Nieuwkoopse Plassen & De Haeck
                                                                 Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein
Figuur 3-1. Ligging van Natura 2000-gebieden (groen) in de omgeving van de gemeente Gouda.
1
  https://www.natura2000.nl/gebieden/zuid-holland/nieuwkoopse-plassen-de-haeck/nieuwkoopse-plassen-de-haeck-doelstelling;
https://www.natura2000.nl/gebieden/zuid-holland/broekvelden-vettenbroek-polder-stein/broekvelden-vettenbroek-polder-stein-0
2 september 2021      PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                       BG8638WATRP2102121540            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 267 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Nieuwkoopse Plassen & de Haeck
De Nieuwkoopse Plassen & de Haeck zijn restanten van het voormalige Hollandse kustvlakteveen. De
Nieuwkoopse Plassen & De Haeck is een laagveenverlandingsgebied waarin, naast veenplassen met
bijzondere watervegetaties, een grote oppervlakte overgangsveen en moerasheide is gevormd. Het is
tevens het meest westelijk gelegen verlandingsgebied waarin nog lokaal goed ontwikkelde vegetaties van
basenrijk overgangsveen te vinden zijn. Verder is het een belangrijk broedgebied voor broedvogels van
rietmoerassen.
Het Natura 2000-gebied is aangewezen voor 29 instandhoudingsdoelstellingen bestaande uit
habitatrichtlijnsoorten, habitattypen, broedvogels en niet-broedvogels. Op dit moment bevinden niet alle
instandhoudingsdoelstellingen zich in een gunstige staat. De belangrijkste knelpunten zijn [Provincie Zuid-
Holland, 2015]:
▪ Te slechte oppervlaktewaterkwaliteit (vermesting)
▪ Te weinig aanvoer gebufferd grondwater (verzuring door verdroging)
▪ Onvoldoende beheer (beheer)
▪ Stikstofdepositie (verzuring en vermesting)
▪ Ontbreken verlandingsstadia (beheer)
▪ Aanwezigheid exoten, zoals appelbes (beheer)
In Figuur 3-2 is de gevoeligheid voor verschillende storingsfactoren op habitattypen, habitatsoorten en
(niet)-broedvogels van het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck weergegeven.
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein is een nat graslandgebied gelegen ten oosten van Gouda. De
klei- en veengronden in combinatie met het rivierenlandschap vormen een open waterlandschap met
graslanden en is een belangrijk foerageer- en rustgebied voor diverse vogelsoorten. Dit Natura 2000-gebied
kent de status Vogelrichtlijn en is aangewezen voor de niet-broedvogels A037 Kleine zwaan, A050 Smient,
A051 Krakeend en A056 Slobeend.
Volgens het Natura 2000-beheerplan verkeren de kleine zwaan en de slobeend nog niet in een gunstige
staat van instandhouding. In het beheerplan worden geen knelpunten in het Natura 2000-gebied benoemd.
De draagkracht in het Natura 2000-gebied is in principe voldoende voor het doelaantal. De trend van de
kleine zwaan is negatief als gevolg van een verschuiving richting de randmeren. Hier neemt het aandeel
waterplanten toe, een belangrijke voedselbron voor de kleine zwaan. De aantallen van de slobeend laten
een onzekere trend zien. Er is echter voldoende voedsel en draagkracht in het gebied voor het gestelde
doelaantal. De smient en krakeend laten een positieve trend zien [Provincie Zuid-Holland, 2018].
Het gebied is ook aangemeld als Habitatrichtlijngebied vanwege de aanwezigheid van H6430A Ruigten en
zomen en H6510B Glanshaver- en vossenstaarthooilanden (grote vossenstaart) en de habitatrichtlijn-
soorten H1134 Bittervoorn, H1149 Kleine modderkruiper en H4056 Platte schijfhoren. Omdat het nog gaat
om een aanmelden en er geen sprake is van een aanwijzing, zijn er nog geen doelen voor deze soorten en
habitattypen vastgesteld.
In Figuur 3-3 is de gevoeligheid voor verschillende storingsfactoren op habitattypen, habitatsoorten en niet-
broedvogels van het Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein weergegeven.
Conclusie: Niet alle instandhoudingsdoelen verkeren in een gunstige staat van instandhouding. Deels ligt
dit aan knelpunten binnen het Natura 2000-gebied (Nieuwkoopse Plassen & De Haeck) en deels ligt dit aan
factoren buiten het Natura 2000-gebied (Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein).
2 september 2021    PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                            BG8638WATRP2102121540       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 267 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 268 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Figuur 3-2. Gevoeligheid voor verschillende storingsfactoren op de habitattypen, habitatsoorten en (niet)-broedvogels van Natura 2000-
gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck [Ministerie van LNV, 2014].
2 september 2021     PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                          BG8638WATRP2102121540              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 268 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 269 ======================================================================

<pre>                                                             Open
Figuur 3-3. Gevoeligheid voor verschillende storingsfactoren op habitattypen, habitatsoorten en niet-broedvogels van Natura 2000-
gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein2 [Ministerie van LNV, 2014].
3.2         Autonome situatie
Door het treffen van verschillende herstelmaatregelen die in de Natura 2000-beheerplannen zijn
opgenomen is het doel om verdere verslechtering te stoppen. Op de langere termijn ligt de focus op
verbeteren en uitbreiding. Met name de knelpunten in het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De
Haeck zijn complex en vragen een behoorlijke inspanning om de negatieve trend te kunnen keren. Het gaat
om hydrologische maatregelen. Daarnaast worden in Nederland op dit moment nog onvoldoende
maatregelen getroffen om de stikstofdepositie te laten dalen. Het is ook dan nog niet vanzelfsprekend dat
dit binnen de looptijd van de Omgevingsvisie de instandhoudingsdoelstellingen in een gunstige staat van
instandhouding komen.
Het ziet ernaar uit dat de invloed van de gemeente Gouda in de toekomst op het aangrenzende Natura
2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein zal toenemen. Dit gebied wordt stikstofgevoelig in
de afzienbare toekomst. Extra aandacht voor stikstofarm bouwen in de stad kan een positieve impuls voor
dit gebied betekenen.
Conclusie: Het ligt niet in de verwachting dat binnen de looptijd van de Omgevingsvisie alle
instandhoudingsdoelen in een gunstige staat van instandhouding gebracht kunnen worden.
2
  Op dit moment is het Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Vogelrichtlijngebied. Er zijn echter in het ontwerp-
wijzigingsbesluit habitattypen en habitatsoorten opgenomen.
2 september 2021        PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638WATRP2102121540               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 269 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 270 ======================================================================

<pre>                                                 Open
Doorkijk 2040
Nederland heeft de verplichting om zorg te dragen voor het in een gunstige staat van instandhouding
brengen van de Natura 2000-gebieden. Vanwege vaak complexe knelpunten is niet te verwachten dat dit
in 2040 al voor alle instandhoudingsdoelen bereikt is. Een te hoge stikstofdepositie en de toenemende mate
van verdroging, mede door klimaatverandering, spelen hierin een grote rol.
2 september 2021   PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638WATRP2102121540      7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 270 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 271 ======================================================================

<pre>                                                            Open
4           Te toetsen beleidsopgaven
Onderstaande tabel omvat het totaal aan nieuwe beleidsuitspraken die onderdeel vormen van het beleid
zoals dat nu beoogd is om opgenomen te worden in de Omgevingsvisie van Gouda. Dit overzicht komt
overeen met de beleidsuitspraken die in het planMER beoordeeld zijn. Voor de beoordeling van het beleid
is hoofdzakelijk gekeken naar richtinggevende uitspraken die in de visie zijn uitgewerkt voor elk van de vijf
ontwikkelrichtingen. Het betreffen beleidsinvullingen die nieuw zijn (wordt nu nog niet gedaan of is nog geen
beleid voor) en voldoende concreet om te kunnen beoordelen op kansen en risico’s op positieve en
negatieve effecten. Bestaand beleid maakt onderdeel uit van de referentie en is niet beoordeeld.
Procesuitspraken zijn dermate onzeker, dan het niet goed mogelijk is effecten te voorspellen. Ook deze zijn
niet beoordeeld.
Tabel 4-1. Beleidsuitspraken Omgevingsvisie gemeente Gouda.
Uitspraak     Wat                           Nadere toelichting
                                                        Florerende stad
                                            De toevoeging van 2.300 woningen (bovenop bestaande vastgestelde plannen) door
                                            hoger en dichter te bouwen rondom OV-knooppunten. Hiermee wordt een
                                            hoogwaardig gemengd stedelijk milieu gecreëerd. Transformatie van leegstand naar
              Slimme groei en
       1                                    nieuwe functies zoals woningen, groen en bedrijvigheid die aansluit op de vraag en
              functieveranderingen
                                            bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Transformatie naar woningen in de gebieden
                                            Spoorzone en Goudse Poort. Cultuurhistorische waarden vormen het startpunt van
                                            nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.
                                            Ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid creëren door slim gebruik van de
                                            beschikbare ruimte (clusteren en/of verdichten). Ook blijft er ruimte voor kleinschalige
       2      Vestigingsklimaat             bedrijvigheid aan huis. Faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die geen gebruik
                                            maken van het water of geldende milieucategorie om ruimte te creëren voor bedrijven
                                            met een hoge milieucategorie.
                                            Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande opleidingen zet Gouda in op de
       3      Voorzieningen                 ontwikkeling van een campus met hoger onderwijs om een completer
                                            opleidingsaanbod te kunnen bieden.
                                                      Duurzame mobiliteit
                                            Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In de woonwijken wordt gezocht naar
                                            een nieuwe balans van fietsen, wandelen, openbaar vervoer en auto. Het overige
                                            stedelijke gebied van Gouda is meer auto-afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen
                                            (langs de snelweg), Westergouwe, en het gebied ten zuiden van de Hollandsche
       4      Mobiliteitszones
                                            IJssel, waar openbaar vervoer wat verder weg is. Voor Westergouwe wordt wel
                                            gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer als relatie met de rest van de
                                            stad en de omgeving, maar de afstand tot de binnenstad is groter dan voor de
                                            andere woonwijken.
                                                          Gezonde stad
                                            Er wordt bekeken waar verhard oppervlak in de openbare ruimte omgezet kan worden
                                            naar groen. Als de maatschappelijke en technische ontwikkelingen daar de
                                            mogelijkheid voor bieden, willen we overtollige parkeerruimte transformeren tot groen.
                                            Tevens versterken en vergroenen van de verbindingen naar groengebieden.
                                            Voorwaarde is dat inpassing van groen wordt uitgevoerd in balans met de aanwezige
              Groener, blauwer en
       5                                    cultuurhistorische waarden.
              klimaatadaptief Gouda
                                            Regenwater zoveel mogelijk vasthouden zodat het kan infiltreren in de bodem (en
                                            wateroverlast kan voorkomen) en een actief grondwaterpeil om droogte tegen te gaan.
                                            Gebouwen worden goed geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten blijft. Groen
                                            en water toevoegen aan de openbare ruimte om hittestress tegen te gaan.
                                            Het actief vergroten van de biodiversiteit door uitbreiding van de ecologische oevers
              Natuur en recreatie in
       6                                    die door de stad lopen. Het beschermen en behouden van groene gebieden zoals de
              evenwicht
                                            Oostpolder en het uitbreiden van natuur- en recreatiegebieden van de Groenalliantie.
2 september 2021       PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                         BG8638WATRP2102121540              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 271 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 272 ======================================================================

<pre>                                                                Open
                                              Daarnaast is er blijvend aandacht voor ecologisch beheer van bermen en wordt bezien
                                              hoe dit nog structureler kan worden doorgevoerd.
                                              Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de buitenlucht, zowel binnenstedelijk
                                              als aan de rand van de stad (grote groengebieden). Daarbij rekening houdende met
                                              mensen die slecht ter been zijn door obstakels uit de openbare ruimte te verwijderen.
                                              In de binnenstad van Gouda hebben voetgangers en fietsers prioriteit. Binnen wijken
       7      Gezondheid bevorderen
                                              wordt ingezet op het creëren van een integrale aanpak gezonde wijk waarin aandacht
                                              is voor leefbaarheid, rust en activering. Tenslotte inzetten op het herkenbaar houden
                                              van de hoge belevingswaarden van de verbindingen en routes van de Historische
                                              Linten.
                                                            Energietransitie
                                              In regionaal verband is de ‘Regionale Energie Strategie’ vastgesteld, waarin drie
                                              denkrichtingen worden gegeven hoe aan de opgave voor hernieuwbare opwek kan
                                              worden voldaan. Die drie denkrichtingen bevatten alle dezelfde basis. In die basis
                                              worden zonne-energie en windenergie gecombineerd op plekken die het meest
                                              wenselijk en kansrijk zijn. Voor Gouda betekent dat gekeken wordt naar:
                                              -     Daken (bestaand en nieuw), voor de opwekking van zonne-energie
                                              -     De zone langs de A12/A20 en de invalswegen, voor de opwekking van zonne- en
                                                    windenergie (samen met buurgemeente Waddinxveen).
                                              -     Voor zonne-energie wordt hierbij gekeken vooral naar grote (bedrijfs-)daken en
       8      Duurzame energieopwekking             op overkappingen van parkeerterreinen
                                              Omdat dit alleen onvoldoende is om aan de totale Goudse ambitie te voldoen, zijn
                                              aanvullende oplossingen nodig. Hiervoor wordt gedacht aan één of meer grote
                                              locaties om schone energie met zon en/of wind op te wekken, in zogeheten
                                              ‘energielandschappen’. Dit wordt verder uitgewerkt in de RES 1.0, Het is hierbij ook de
                                              vraag of dit zou moeten landen in Gouda. In de fase van concept-RES naar RES 1.0
                                              zullen de denkrichtingen gebruikt worden bij de uitwerking tot concrete scenario’s.
                                              Uiteindelijk zal bij de RES 1.0 een keuze worden gemaakt hoe de regio de opwek gaat
                                              vormgeven.
                                                              Sterke wijken
                                              Het voorzien in voldoende sociale en middeldure huurwoningen, op
                                              transformatielocatie in de stad en aan Westergouwe. Uitgangspunt is een goede mix
       9      Passend woningaanbod            aan woningtypen per wijk3, zodat er geen wijken ontstaan met een beperkt aantal
                                              doelgroepen. Daarnaast focussen op het maken van aantrekkelijke openbare ruimte,
                                              die veilig is, die bloeit en uitnodigt tot bewegen.
                                              De openbare ruimte zo inrichten zodat deze ontmoetingen voor iedereen mogelijk
      10      Inclusiviteit                   maakt, bijvoorbeeld door buurtcentra te voet goed bereikbaar te maken. Aanwezigheid
                                              van commerciële en maatschappelijke voorzieningen in elke wijk.
3
  De extra woningen die als gevolg van de transformatie beoogd zijn vallen binnen de genoemde 2.300 van beleidsuitspraak nr. 1.
2 september 2021       PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                             BG8638WATRP2102121540           9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 272 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 273 ======================================================================

<pre>                                                                Open
5            Beoordeling beleidsuitspraken
In deze passende beoordeling zijn op een vergelijkbaar detailniveau als de Omgevingsvisie de nieuwe
beleidsuitspraken van gemeente Gouda beoordeeld op mogelijke risico’s op (significant) negatieve effecten
op Natura 2000-gebieden. Deze risico’s zijn aandachtspunten waar bij de verdere uitwerking van het beleid
rekening mee gehouden moet worden. Op deze manier kan voorkomen worden dat (significant) negatieve
effecten op de natuurlijke kenmerken van de Natura 2000-gebieden daadwerkelijk optreden.
In onderstaande tabel is een samenvatting opgenomen van de gevolgen van de beleidsuitspraken op de
Natura 2000-gebieden rondom Gouda, met name Nieuwkoopse Plassen & De Haeck en Broekvelden,
Vettenbroek & Polder Stein. Eveneens is aangegeven hoe groot het risico is op een significant negatief
effect en welke aandachtspunten er zijn bij de verdere uitwerking van het beleid om deze negatieve effecten
te voorkomen. Onder de tabel is een uitgebreidere toelichting gegeven.
Tabel 5-1. Beoordeling beleidsuitspraken Omgevingsvisie Gouda.
                                                                                      Aandachtpunten bij
                                                            Risico’s op negatief
Uitspraak Wat                   Invloed op Natura 2000                                nadere uitwerking         Eindbeoordeling
                                                            effect
                                                                                      beleid (mitigatie)
                                                            Florerende stad
                                Er kan sprake zijn van
                                een toename in                                        Ontsluit het gebied zo
                                                                Ja, klein risico op
                                stikstofdepositie als                                 veel als mogelijk op
                                                               significant negatief
                                gevolg van een                                        (snel)fietsroutes en OV,
                                                                    effect door
           Slimme groei en      verkeersaantrekkende                                  zodat er zo min mogelijk (Significant) negatief
     1                                                         stikstofdepositie op
           functieveranderingen werking. Het Natura                                   toename plaatsvindt van effect is te voorkomen.
                                                            Nieuwkoopse Plassen &
                                2000-gebied                                           het aantal vervoers-
                                                             De Haeck vanwege de
                                Nieuwkoopse Plassen &                                 bewegingen met de
                                                              relatief grote afstand.
                                De Haeck is gevoelig                                  auto.
                                voor stikstofdepositie.
                                                                                      Bij de uitwerking van dit
                                                                                      beleid moet kritisch
                                                                                      gekeken worden naar
                                                                                      de ligging, ontsluitings-
                                Door uitbreiding
                                                                                      routes en type
                                bedrijventerrein mogelijk
                                                                                      bedrijvigheid om zo de
                                een toename in                  Ja, groot risico op
                                                                                      invloed op het Natura
                                stikstofdepositie (o.a. als    significant negatief
                                                                                      2000-gebied zoveel
                                gevolg van verkeers-                effect door                                 (Significant) negatief
     2     Vestigingsklimaat                                                          mogelijk te beperken.
                                aantrekkende werking).         stikstofdepositie op                             effect is te voorkomen.
                                                                                      Saldering met ander
                                Het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen &
                                                                                      beleid voorkomt
                                Nieuwkoopse Plassen &               De Haeck.
                                                                                      mogelijk een toename
                                De Haeck is gevoelig
                                                                                      aan stikstofdepositie.
                                voor stikstofdepositie.
                                                                                      Een andere optie is
                                                                                      extern salderen met
                                                                                      andere stikstofbronnen
                                                                                      zoals veehouderijen.
                                Er zijn geen negatieve
                                                                                                                (Significant) negatief
     3     Voorzieningen        invloeden op Natura                     Nee           Niet van toepassing.
                                                                                                                effect is uitgesloten.
                                2000-gebieden.
                                                         Duurzame mobiliteit
                                                                                                                (Significant) negatief
                                Er zijn geen negatieve
                                                                                                                effect is uitgesloten.
     4     Mobiliteitszones     invloeden op Natura                     Nee           Niet van toepassing.
                                2000-gebieden.
2 september 2021       PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                             BG8638WATRP2102121540              10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 273 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 274 ======================================================================

<pre>                                                            Open
                                                         Gezonde stad
          Groener en           Er zijn geen negatieve
                                                                                                           (Significant) negatief
     5    klimaatadaptief      invloeden op Natura                  Nee           Niet van toepassing.
                                                                                                           effect is uitgesloten.
          Gouda                2000-gebieden.
                               Er zijn geen negatieve
                               invloeden op Natura
                               2000-gebieden.
                               Recreatie binnen het
                               Natura 2000-gebied
                               Broekvelden,                                                                (Significant) negatief
     6    Natuur en recreatie                                       Nee           Niet van toepassing.
                               Vettenbroek & Polder                                                        effect is uitgesloten.
                               Stein zijn gebonden aan
                               regels en zoneringen die
                               in het Natura 2000-
                               beheerplan zijn
                               opgenomen
                               Recreatief gebruik
                               binnen het Natura 2000-
                               gebied Broekvelden,
                               Vettenbroek & Polder
          Gezondheid                                                                                       (Significant) negatief
     7                         Stein zijn gebonden aan              Nee           Niet van toepassing
          bevorderen                                                                                       effect is uitgesloten.
                               regels en zoneringen die
                               in het Natura 2000-
                               beheerplan zijn
                               opgenomen.
                                                        Energietransitie
                               Er kan sprake zijn van
                                                                                  Onderzoek naar de
                               verstoring en
                                                                                  vliegbewegingen van
                               aanvaringsslachtoffers
                                                                                  vogels is nodig. Op
                               onder met name vogels        Ja, groot risico op
                                                                                  basis daarvan moet een
                               nabij het Natura 2000-      significant negatief
                                                                                  zorgvuldige locatiekeuze
                               gebied Broekvelden,      effect door verstoring en
                                                                                  en keuze voor
          Duurzame             Vettenbroek & Polder      aanvaringsslachtoffers                            (Significant) negatief
     8                                                                            aantal/typen
          energieopwekking     Stein en in mindere      onder met name vogels                              effect is te voorkomen.
                                                                                  windturbines gebaseerd
                               mate nabij Nieuwkoopse      nabij Broekvelden,
                                                                                  worden.
                               plassen & De Haeck.       Vettenbroek & Polder
                                                                                  Aanvaringsslachtoffers
                               Energie opwek door                  Stein.
                                                                                  kunnen daarnaast
                               zon-op-dak heeft geen
                                                                                  voorkomen worden door
                               invloed op Natura 2000-
                                                                                  stilstandvoorzieningen.
                               gebieden.
                                                         Sterke wijken
                               De extra woningen die
                               als gevolg van de
                               transformatie beoogd
                               zijn vallen binnen de
                               genoemde 2.300 van
          Passend              beleidsuitspraaknummer                                                      (Significant) negatief
     9                                                              Nee           Niet van toepassing.
          woningaanbod         1. Er is daarom als                                                         effect is uitgesloten.
                               gevolg van deze
                               beleidsuitspraak geen
                               sprake van negatieve
                               effecten op Natura
                               2000-gebieden.
                               Er zijn geen negatieve
                                                                                                           (Significant) negatief
    10    Inclusiviteit        invloeden op Natura                  Nee           Niet van toepassing.
                                                                                                           effect is uitgesloten.
                               2000-gebieden.
2 september 2021        PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                        BG8638WATRP2102121540             11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 274 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 275 ======================================================================

<pre>                                                    Open
5.1         Florerende stad
Effecten beleidsuitspraken
De toevoeging van 2.300 woningen en de transformatie van leegstand naar nieuwe functies zoals woningen,
groen en bedrijvigheid leidt tot extra verkeersbewegingen en daarmee tot een toename van stikstof-
depositie. Ook het creëren van ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid door slim gebruik van de
beschikbare ruimte (clusteren en/of verdichten) en het faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die geen
gebruik maken van geldende milieucategorie om ruimte te creëren voor bedrijven met een hoge milieu-
categorie leidt tot een toename van stikstofdepositie. Het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De
Haeck is gevoelig voor stikstofdepositie waardoor sprake is van een groot risico op significant negatieve
effecten. De ontwikkeling van een campus met hoger onderwijs om een completer opleidingsaanbod te
kunnen bieden, omvat geen concrete ruimtelijke ontwikkeling en leidt daarom niet tot negatieve effecten op
Natura 2000-gebieden.
Mitigerende maatregelen
Om de toename in stikstofdepositie als gevolg van een toename van het aantal vervoersbewegingen met
de auto te voorkomen dient het gebied zo veel als mogelijk te worden ontsloten op (snel)fietsroutes en OV.
Daarnaast dient bij de uitwerking van het beleid kritisch gekeken te worden naar de ligging, ontsluitings-
routes en type bedrijvigheid om zo de invloed op Natura 2000-gebieden zoveel mogelijk te beperken.
Saldering met ander beleid voorkomt mogelijk een toename aan stikstofdepositie. Een andere optie is extern
salderen met andere stikstofbronnen zoals veehouderijen.
5.2         Duurzame mobiliteit
Effecten beleidsuitspraken
Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In de woonwijken wordt gezocht naar een nieuwe balans van
fietsen, wandelen, openbaar vervoer en auto. Het overige stedelijke gebied van Gouda is meer auto-
afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen (langs de snelweg), Westergouwe, en het gebied ten zuiden van
de Hollandsche IJssel, waar openbaar vervoer wat verder weg is. Voor dit beleid wordt voor Westergouwe
gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer als relatie met de rest van de stad en de omgeving. Dit
beleid leidt niet tot een verhoging van de milieudruk en daarom is er geen risico op negatieve effecten ten
aanzien van Natura 2000-gebieden.
Mitigerende maatregelen
Niet van toepassing.
5.3         Gezonde stad
Effecten beleidsuitspraken
Het omzetten van verhard oppervlak in de openbare ruimte naar groen en versterken en vergroenen van
de verbindingen naar groengebieden leidt niet tot een risico op negatieve effecten op Natura 2000-gebieden.
Ook het actief vergroten van de biodiversiteit door uitbreiding van de ecologische oevers die door de stad
lopen, het beschermen en behouden van groene gebieden zoals de Oostpolder en het uitbreiden van
natuur- en recreatiegebieden van de Groenalliantie leidt niet tot een risico op negatieve effecten op Natura
2000-gebieden. Het ligt niet in de verwachting dat het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de
buitenlucht, zowel binnenstedelijk als aan de rand van de stad (grote groengebieden) leidt tot grote
verkeerstoenames die daarmee de milieudruk kunnen vergroten. Het nabijgelegen Natura 2000-gebied
Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein is daarnaast niet gevoelig voor stikstofdepositie. Het gebied is
echter wel gevoelig voor verstoring door recreanten. In het Natura 2000-beheerplan (Provincie Zuid-
Holland, 2020) zijn echter maatregelen in de vorm van zonering en rustgebieden opgenomen die moeten
voorkomen dat verstoring door recreanten tot problemen met het behalen van de Natura 2000-doelen leidt.
2 september 2021    PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638WATRP2102121540       12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 275 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 276 ======================================================================

<pre>                                                  Open
Hierbij is ook rekening gehouden met de autonome groei van de recreatieve druk in het gebied. Er is
daardoor geen risico op een significant negatief effect. Het creëren van een integrale aanpak gezonde wijk
waarin aandacht is voor leefbaarheid, rust en activering binnen wijken en het inzetten op het herkenbaar
houden van de hoge belevingswaarden van de verbindingen en routes van de Historische Linten leidt niet
tot een verhoging van de milieudruk. Er is daarmee geen risico op negatieve effecten op Natura 2000-
gebieden.
Mitigerende maatregelen
Niet van toepassing.
5.4         Energietransitie
Effecten beleidsuitspraken
Het opwekken van windenergie door het plaatsen van windturbines langs de A12/A20 en invalswegen kan
leiden tot verstoring van met name vogels nabij Natura 2000-gebied Broekvelden, Vettenbroek & Polder
Stein en in mindere mate Nieuwkoopse plassen & De Haeck. Ook kan het leiden tot een toename van het
aantal aanvaringsslachtoffers.
Mitigerende maatregelen
Onderzoek naar de vliegbewegingen van vogels is nodig. Op basis daarvan moet een zorgvuldige
locatiekeuze en keuze voor aantal/typen windturbines gebaseerd worden. Aanvaringsslachtoffers kunnen
daarnaast voorkomen worden door stilstandvoorzieningen.
5.5         Sterke wijken
Effecten beleidsuitspraken
Het beleid voorziet in voldoende sociale en middeldure huurwoningen, op transformatielocatie in de stad en
aan Westergouwe. Uitgangspunt hiervoor is een goede mix aan woningtypen per wijk, zodat er geen wijken
ontstaan met een beperkt aantal doelgroepen. Daarnaast ligt de focus op het vergroten van de sociale
veiligheid. De extra woningen die als gevolg van de transformatie beoogd zijn vallen binnen de genoemde
2.300 van beleidsuitspraaknummer 1. Er is daarom als gevolg van deze beleidsuitspraak geen sprake van
negatieve effecten op Natura 2000-gebieden. Ook het inrichten van de openbare ruimte zodat deze
ontmoetingen voor iedereen mogelijk maakt en het realiseren van aanwezigheid van commerciële en
maatschappelijke voorzieningen in elke wijk leiden niet tot negatieve effecten op Natura 2000-gebieden.
Mitigerende maatregelen
Niet van toepassing.
2 september 2021   PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638WATRP2102121540    13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 276 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 277 ======================================================================

<pre>                                                Open
6           Cumulatie
Ontwikkelingen die kunnen leiden tot permanente gevolgen als gevolg van extra stikstofdepositie binnen
Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen & De Haeck kunnen elkaar in negatieve zin versterken en
hebben het grootste risico om samen tot een significant negatief effect te leiden.
Bij de verdere uitwerking van het nieuwe beleid moet er integrale aandacht zijn voor ontwikkelingen die
elkaar hierin versterken. Door deze integrale aanpak is door middel van interne saldering de kans op
significant negatieve gevolgen door stikstofdepositie te verkleinen. Kortom, door een goede integrale
aanpak en afweging, die door de Omgevingswet en de Omgevingsvisie juist gestimuleerd wordt is er
aandacht voor cumulatieve effecten en kan dit voorkomen worden door de juiste uitwerking van het nieuwe
beleid.
2 september 2021  PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638WATRP2102121540   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 277 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 278 ======================================================================

<pre>                                                                 Open
7            Conclusie
Enkele beleidsuitspraken van de Omgevingsvisie kunnen een risico hebben op significant negatieve
effecten op Natura 2000-gebieden. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Bij de verdere uitwerking
van het nieuwe beleid moet integraal aandacht zijn voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een verhoogde
milieudruk binnen Natura 2000-gebieden. Door een integrale aanpak en de projectscope van een
ontwikkeling zo in te steken dat ook maatregelen om stikstofdepositie te verminderen worden betrokken bij
de ontwikkeling (interne saldering) kan een significant negatief effect voorkomen worden. Daarmee zijn de
getoetste beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie in principe uitvoerbaar in het kader van de Wet
natuurbescherming (onderdeel Natura 2000).
Tabel 7-1. Beleidsuitspraken uit de Omgevingsvisie met risico op een significant negatief effect op Natura 2000-gebieden.
                                                                                       Aandachtpunten bij
                                                             Risico’s op negatief
Uitspraak Wat                    Invloed op Natura 2000                                nadere uitwerking         Eindbeoordeling
                                                             effect
                                                                                       beleid (mitigatie)
                                 Er kan sprake zijn van
                                 een toename in                                        Ontsluit het gebied zo
                                                                 Ja, klein risico op
                                 stikstofdepositie als                                 veel als mogelijk op
                                                                significant negatief
                                 gevolg van                                            (snel)fietsroutes en OV,
                                                                     effect door
           Slimme groei en       verkeersaantrekkende                                  zodat er zo min mogelijk (Significant) negatief
     1                                                          stikstofdepositie op
           functieveranderingen werking. Het Natura                                    toename plaatsvindt van effect is te voorkomen.
                                                             Nieuwkoopse Plassen &
                                 2000-gebied                                           het aantal vervoers-
                                                              De Haeck vanwege de
                                 Nieuwkoopse Plassen &                                 bewegingen met de
                                                               relatief grote afstand.
                                 De Haeck is gevoelig                                  auto.
                                 voor stikstofdepositie.
                                                                                       Bij de uitwerking van dit
                                                                                       beleid moet kritisch
                                                                                       gekeken worden naar
                                                                                       de ligging, ontsluitings-
                                 Door uitbreiding
                                                                                       routes en type
                                 bedrijventerrein mogelijk
                                                                                       bedrijvigheid om zo de
                                 een toename in                  Ja, groot risico op
                                                                                       invloed op het Natura
                                 stikstofdepositie (o.a. als    significant negatief
                                                                                       2000-gebied zoveel
                                 gevolg van verkeers-                effect door                                 (Significant) negatief
     2     Vestigingsklimaat                                                           mogelijk te beperken.
                                 aantrekkende werking).         stikstofdepositie op                             effect is te voorkomen.
                                                                                       Saldering met ander
                                 Het Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen &
                                                                                       beleid voorkomt
                                 Nieuwkoopse Plassen &               De Haeck.
                                                                                       mogelijk een toename
                                 De Haeck is gevoelig
                                                                                       aan stikstofdepositie.
                                 voor stikstofdepositie.
                                                                                       Een andere optie is
                                                                                       extern salderen met
                                                                                       andere stikstofbronnen
                                                                                       zoals veehouderijen.
                                 Er kan sprake zijn van
                                                                                       Onderzoek naar de
                                 verstoring en
                                                                                       vliegbewegingen van
                                 aanvaringsslachtoffers
                                                                                       vogels is nodig. Op
                                 onder met name vogels           Ja, groot risico op
                                                                                       basis daarvan moet een
                                 nabij het Natura 2000-         significant negatief
                                                                                       zorgvuldige locatiekeuze
                                 gebied Broekvelden,         effect door verstoring en
                                                                                       en keuze voor
           Duurzame              Vettenbroek & Polder         aanvaringsslachtoffers                             (Significant) negatief
     8                                                                                 aantal/typen
           energieopwekking      Stein en in mindere         onder met name vogels                               effect is te voorkomen.
                                                                                       windturbines gebaseerd
                                 mate nabij Nieuwkoopse         nabij Broekvelden,
                                                                                       worden.
                                 plassen & De Haeck.           Vettenbroek & Polder
                                                                                       Aanvaringsslachtoffers
                                 Energie opwek door                     Stein.
                                                                                       kunnen daarnaast
                                 zon-op-dak heeft geen
                                                                                       voorkomen worden door
                                 invloed op Natura 2000-
                                                                                       stilstandvoorzieningen.
                                 gebieden.
2 september 2021       PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                                              BG8638WATRP2102121540              15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 278 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 279 ======================================================================

<pre>                                                   Open
8           Literatuur
Ministerie van LNV, 2014. Effectenindicator Natura 2000-gebieden. Soorten-, habitattypen- en
storingsfactorenkeuze. Verkregen op:
https://www.synbiosys.alterra.nl/bij12/effectenindicatorappl.aspx?subj=effectenmatrix&tab=2
Provincie Zuid-Holland, 2015. Beheerplan Natura 2000-gebied Nieuwkoopse Plassen en De Haeck.
Periode 2015-2021.
Provincie Zuid-Holland, 2020. Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder
Stein, 2020-2025.
2 september 2021  PB OMGEVINGSVISIE GOUDA                             BG8638WATRP2102121540  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 279 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 280 ======================================================================

<pre>                                            Open
Bijlage 3: Beleidsuitspraken
8 september 2021 PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 280 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 281 ======================================================================

<pre>   Thema       #       Beleidsuitspraak                                          Beleidsuitspraak lang                                          Procesuitspraak (wordt niet           Autonoom beleid opgenomen in foto van de leefomgeving                           Opgenomen in visie kaart?
                               kort                                     (wordt beoordeeld in het planMER)                                       beoordeeld in het planMER)                          (wordt niet beoordeeld in het planMER)
                                              De toevoeging van 2.300 woningen (bovenop bestaande vastgestelde plannen) door hoger                                                    De bouw van 6.200 woningen maakt reeds onderdeel uit van de
                                              en dichter te bouwen rondom OV-knooppunten. Hiermee wordt een hoogwaardig gemengd                                                       referentiesituatie. Dit betreffen plannen die reeds zijn vastgesteld (zie
                                              stedelijk milieu gecreëerd. Transformatie van leegstand naar nieuwe functies zoals                                                      Foto van de Leefomgeving).
                      Slimme groei en
               1                              woningen, groen en bedrijvigheid die aansluit op de vraag en bijdraagt aan
                      functieverandering
                                              kwaliteitsverbetering. Transformatie naar woningen in de gebieden Spoorzone en Goudse
                                              Poort. Cultuurhistorische waarden vormen het startpunt van nieuwe ruimtelijke
                                              ontwikkelingen.
                                              Ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid creëren door slim gebruik van de
                                              beschikbare ruimte (clusteren en/of verdichten). Ook blijft er ruimte voor kleinschalige
               2      Vestigingsklimaat       bedrijvigheid aan huis. Faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die geen gebruik maken
                                              van het water of geldende milieucategorie om ruimte te creëren voor bedrijven met een hoge
                                              milieucategorie.
                                              Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande opleidingen zet Gouda in op de ontwikkeling van     • Kennis en belevingscentrum: Het         Detailhandel: In lijn met de Winkelvisie 2017-2025 wordt reeds
                                              een campus met hoger onderwijs om een completer opleidingsaanbod te kunnen bieden.              oprichten van een Nationaal Kennis-en   ingezet op o.a.:
                                                                                                                                              belevingscentrum Bodemdaling in               •     de ontwikkeling van één sterk kernwinkelgebied in de
                                                                                                                                              Gouda is een van de projecten uit de                binnenstad met een divers winkelaanbod en voldoende
Florerende                                                                                                                                    regiodeal Bodemdaling.                              ontmoetingsplekken.
stad                                                                                                                                        • Horecavisie: We werken aan de                 •     In de wijken een voorzieningencentra met een sterk aanbod
                                                                                                                                              vaststelling van een nieuwe                         voor dagelijkse boodschappen en maatschappelijke
                                                                                                                                              Horecavisie                                         voorzieningen.
                                                                                                                                            • Visie zorg en wonen: Als onderdeel
                                                                                                                                              van het programma Wonen (in             Evenementen, cultuur en toerisme: We blijven ruimte bieden aan
               3      Voorzieningen                                                                                                           ontwikkeling) wordt een nadere visie    evenementen die passend zijn bij de schaal en identiteit van Gouda, die
                                                                                                                                              op wonen in combinatie met zorg         Gouda verlevendigen en bruisend maken, die gezond zijn, en die
                                                                                                                                              uitgewerkt.                             Gouda een economische impuls geven. Nieuwe en/of verbeterde
                                                                                                                                                                                      toeristische infrastructuur, culturele instellingen en activiteiten
                                                                                                                                                                                      dragen bij voorkeur bij aan de kwalitatieve beleving van Gouda voor
                                                                                                                                                                                      de bewoners en bezoekers.
                                                                                                                                                                                      Deze beoogde ontwikkelingen maken derhalve onderdeel uit van de
                                                                                                                                                                                      autonome situatie (zie ook Foto van de leefomgeving).
           In verschillende trajecten wordt gekeken naar verbetering van de mobiliteit voor Gouda en omgeving: het Regionaal Verkeer en Vervoersplan (RVVP), het Mobiliteitsplan en Verkeerscirculatieplan (VCP). Het VCP bevat concrete uitwerkingen van het Mobiliteitsplan en is inmiddels vastgesteld. De
           hoofdpunten uit genoemde stukken zijn opgenomen in de Omgevingsvisie. Omdat deze hoofdpunten geen andere keuzes omvat dan benoemd in het mobiliteitsplan en het VCP, en het mobiliteitsplan en VCP reeds onderdeel uitmaken van de autonome situatie (zie Foto van de Leefomgeving),
           omvat de visie nagenoeg geen nieuwe bemerbare uitspraken rondom duurzame mobiliteit. Er heeft enkel een wijziging plaatsgevonden van beleidsuitspraken m.b.t. mobiliteitszones (nr. 4) en de transformatie van parkeerruimte naar groen (nr. 5). Deze uitspraken maken derhalve wel onderdeel
           uit van het planMER.
                                              Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In de woonwijken wordt gezocht naar een                                                 De mobiliteitsambities voor de binnenstad, de woonwijken en de
                                              nieuwe balans van fietsen, wandelen, openbaar vervoer en auto. Het overige stedelijke                                                   overige stedelijke gebieden zijn reeds opgenomen in de Foto van de
                      Mobiliteitszones        gebied van Gouda is meer auto-afhankelijk. Het zijn de bedrijventerreinen (langs de                                                     leefomgeving (zone A, B en C), met uitzondering van de shift van
               4
                      (Gouda van binnen)      snelweg), Westergouwe, en het gebied ten zuiden van de Hollandsche IJssel, waar openbaar                                                Westergouwe naar zone B.
                                              vervoer wat verder weg is. Voor Westergouwe wordt wel gewerkt aan zo goed mogelijk
                                              openbaar vervoer als relatie met de rest van de stad en de omgeving.
                                                                                                                                                                                      Als onderdeel van het Mobiliteitsplan 2017-2026 zet de gemeente
                                                                                                                                                                                      Gouda in op het verbeteren van het fietsnetwerk. Dit wordt onder
                                                                                                                                                                                      andere gedaan door ontbrekende schakels in het netwerk aan te
                                                                                                                                                                                      leggen en daarnaast snelfietsroutes naar omliggende kernen aan te
                                                                                                                                                                                      leggen wat een alternatief kan bieden voor de auto. Dit betreft
                                                                                                                                                                                      omliggende kernen die op een afstand van maximaal 15 kilometer
                                                                                                                                                                                      rondom Gouda liggen. De snelfietsroute naar Rotterdam is inmiddels
                                                                                                                                                                                      in ontwikkeling [Gemeente Gouda, 2017a].
Duurzame              Fiets
mobiliteit                                                                                                                                                                            Binnenstedelijk wordt het fietsnetwerk verbeterd door probleemroutes
                                                                                                                                                                                      aan te passen. Ingrepen zoals het versmallen van het trottoir, het
                                                                                                                                                                                      ontwikkelen van fietsstraten, invoeren van éénrichtingsstraten en het
                                                                                                                                                                                      instellen van een maximumsnelheid voor autoverkeer zijn maatregelen
                                                                                                                                                                                      om de kwaliteit van het fietsnetwerk te verbeteren. Daarnaast is het
                                                                                                                                                                                      voornemen van de gemeente Gouda om bij alle ruimtelijke
                                                                                                                                                                                      ontwikkelingen de gewenste kwaliteit van de fietser in ogenschouw te
                                                                                                                                                                                      nemen en de juiste afwegingen daarop te maken op basis van deze
                                                                                                                                                                                      gewenste kwaliteit [Gemeente Gouda, 2019c].
                                                                                                                                                                                      Ten aanzien van de stimulatie van duurzame en slimme mobiliteit zet
                                                                                                                                                                                      de gemeente Gouda in op ondersteuning bij ontwikkelingen die vanuit
                                                                                                                                                                                      de markt opkomen. De focus ligt op de aanleg voor publieke
                                                                                                                                                                                      oplaadpunten voor elektrische auto’s, de ontwikkeling van elektrisch
                                                                                                                                                                                      openbaar vervoer in de stad en het logistieke vraagstuk omtrent
                      Duurzame mobiliteit                                                                                                                                             emissie-loze stadslogistiek en de daarbij horende kleinschalige
                                                                                                                                                                                      distributie. Daarnaast is er aandacht voor de deeleconomie. De
                                                                                                                                                                                      gemeente Gouda faciliteert het parkeren van deelauto’s door
                                                                                                                                                                                      parkeerplaatsen hiervoor te reserveren en actief het gebruik van
                                                                                                                                                                                      deelauto’s onder de aandacht te brengen in wijken die een hoge
                                                                                                                                                                                      parkeerdruk kennen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 281 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 282 ======================================================================

<pre>    Thema    #  Beleidsuitspraak                                       Beleidsuitspraak lang                                            Procesuitspraak (wordt niet          Autonoom beleid opgenomen in foto van de leefomgeving                Opgenomen in visie kaart?
                       kort                                    (wordt beoordeeld in het planMER)                                        beoordeeld in het planMER)                       (wordt niet beoordeeld in het planMER)
                                                                                                                                                                             Het versterken van de positie van regionale ‘OV-hub’: Om het systeem
                                                                                                                                                                             robuuster te maken wordt er naast regionale treinverbindingen een
                                                                                                                                                                             regionale busverbinding opgezet die tevens wijken in Gouda zal
               Openbaar vervoer
                                                                                                                                                                             bedienen. Het nieuw te ontwikkelen station Gouweknoop aan de
                                                                                                                                                                             westkant van Gouda zal een regionaal overstappunt worden binnen
                                                                                                                                                                             het regionale netwerk.
                                    Er wordt bekeken waar verhard oppervlak in de openbare ruimte omgezet kan worden naar                                                    Vergroenen: In de Structuurvisie Groen heeft de gemeente Gouda
                                    groen. Als de maatschappelijke en technische ontwikkelingen daar de mogelijkheid voor                                                    aangegeven de oppervlakte bestaand openbaar groen en water, en
                                    bieden, willen we overtollige parkeerruimte transformeren tot groen. Tevens versterken en                                                het aantal bestaande bomen ten minste te behouden bij toekomstige
                                    vergroenen van de verbindingen naar groengebieden. Voorwaarde is dat inpassing van                                                       ruimteclaims van bijvoorbeeld woningbouw en energietransitie.
                                    groen wordt uitgevoerd in balans met de aanwezige cultuurhistorische waarden.                                                            Daarnaast moet er bij nieuwe planontwikkelingen 15% openbaar
               Groener en                                                                                                                                                    groen worden ontwikkeld in het projectgebied zelf of via
             5 klimaatadaptief      Regenwater zoveel mogelijk vasthouden zodat het kan infiltreren in de bodem (en                                                          compensatiemaatregelen.
               Gouda                wateroverlast kan voorkomen) en een actief grondwaterpeil om droogte tegen te gaan.
                                    Gebouwen worden goed geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten blijft. Groen en                                                    Klimaatadaptief: Autonoom wordt al invulling gegeven aan een actief
                                    water toevoegen aan de openbare ruimte om hittestress tegen te gaan.                                                                     grondwaterpeil om droogte en wateroverlast tegen te gaan.
                                                                                                                                                                             Overstromingsrisico: De primaire waterkeringen (dijken) beschermen
                                                                                                                                                                             ons tegen overstromingen vanuit zee en rivieren.
                                    Het actief vergroten van de biodiversiteit door uitbreiding van de ecologische oevers die door
                                    de stad lopen. Het beschermen en behouden van groene gebieden zoals de Oostpolder en
               Natuur en recreatie
             6                      het uitbreiden van natuur- en recreatiegebieden. Daarnaast is er blijvend aandacht voor
               in evenwicht
                                    ecologisch beheer van bermen en wordt bezien hoe dit nog structureler kan worden
                                    doorgevoerd.
                                    Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in de buitenlucht, zowel binnenstedelijk als aan                                              Milieu: voldoen aan gezondheids-, milieu -en veiligheidsnormen maakt
                                    de rand van de stad (grote groengebieden). Daarbij rekening houdende met mensen die                                                      onderdeel uit van autonoom beleid
                                    slecht ter been zijn door obstakels uit de openbare ruimte te verwijderen. In de binnenstad
               Gezondheid
             7                      van Gouda hebben voetgangers en fietsers prioriteit. Binnen wijken wordt ingezet op het
               bevorderen
                                    creëren van een integrale aanpak gezonde wijk waarin aandacht is voor leefbaarheid, rust en
                                    activering. Tenslotte inzetten op het herkenbaar houden van de hoge belevingswaarden van
                                    de verbindingen en routes van de Historische Linten.
                                                                                                                                   Er ligt een mooie kans om water terug te
Gezonde
                                                                                                                                   brengen in Gouda. Hiervoor dienen eerst
groen-
                                                                                                                                   de effecten op de bodemdaling en
blauwe stad
                                                                                                                                   fundering van panden beter in beeld zijn,
                                                                                                                                   en de kosten(-dragers), en andere
                                                                                                                                   effecten (terugbrengen van gedempte
                                                                                                                                   grachten betekend verlies van ruimte
                                                                                                                                   voor verkeer en parkeren etc.). Bij het
                                                                                                                                   maken van plannen tot dat moment moet
                                                                                                                                   in ieder geval zorg worden besteed aan
                                                                                                                                   het voorkomen van het in te toekomst
               Integrale benadering                                                                                                terugbrengen van deze waterelementen
               van water                                                                                                           (‘no-regret’). De Watervisie van de
                                                                                                                                   Wateralliantie bevat waardevolle
                                                                                                                                   voorstellen, maar de gemeente moet
                                                                                                                                   deze breder afwegen, en veel zal nog
                                                                                                                                   moeten worden onderzocht, berekend en
                                                                                                                                   op haalbaarheid moeten worden
                                                                                                                                   getoetst. De keerzijde van water is de
                                                                                                                                   waterveiligheid. In het kader van de
                                                                                                                                   waterveiligheid zetten we in op het sterk
                                                                                                                                   en op peil houden van onze dijken en
                                                                                                                                   afvoercapaciteit (gemalen) (met het
                                                                                                                                   Waterschap).
                                                                                                                                                                             Autonoom wordt reeds gewerkt aan het reduceren van bodemdaling.
               Goudse                                                                                                              Ruimtelijke keuzes worden nader           Bij nieuwe ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met de
               bodemdaling en                                                                                                      uitgewerkt in een bodemvisie              draagkracht van de bodem, met het doel restzetting op de lange
               bodemvisie                                                                                                                                                    termijn te beperken. Door actief grondwaterpeil wordt ingezet op het
                                                                                                                                                                             minimaliseren van bodemdaling.
                                    In regionaal verband is de ‘Regionale Energie Strategie’ vastgesteld, waarin drie
                                    denkrichtingen worden gegeven hoe aan de opgave voor hernieuwbare opwek kan worden
                                    voldaan. Die drie denkrichtingen bevatten alle dezelfde basis. In die basis worden zonne-
                                    energie en windenergie gecombineerd op plekken die het meest wenselijk en kansrijk zijn.
                                    Voor Gouda betekent dat gekeken wordt naar:
Energietrans   Duurzame             -    Daken (bestaand en nieuw), voor de opwekking van zonne-energie
             8
itie           energieopwekking     -    De zone langs de A12/A20 en de invalswegen, voor de opwekking van zonne- en windenergie
                                         (samen met buurgemeente Waddinxveen).
                                    -    Voor zonne-energie wordt hierbij gekeken vooral naar grote (bedrijfs-)daken en op
                                         overkappingen van parkeerterreinen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 282 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 283 ======================================================================

<pre>   Thema         #     Beleidsuitspraak                                         Beleidsuitspraak lang                                          Procesuitspraak (wordt niet         Autonoom beleid opgenomen in foto van de leefomgeving   Opgenomen in visie kaart?
                               kort                                    (wordt beoordeeld in het planMER)                                       beoordeeld in het planMER)                 (wordt niet beoordeeld in het planMER)
                                            Omdat dit alleen onvoldoende is om aan de totale Goudse ambitie te voldoen, zijn
                                            aanvullende oplossingen nodig. Hiervoor wordt gedacht aan één of meer grote locaties om
                                            schone energie met zon en/of wind op te wekken, in zogeheten ‘energielandschappen’. Dit
                                            wordt verder uitgewerkt in de RES 1.0, Het is hierbij ook de vraag of dit zou moeten landen in
                                            Gouda. In de fase van concept-RES naar RES 1.0 zullen de denkrichtingen gebruikt worden
                                            bij de uitwerking tot concrete scenario’s. Uiteindelijk zal bij de RES 1.0 een keuze worden
                                            gemaakt hoe de regio de opwek gaat vormgeven.
                                                                                                                                            •   In de Transitievisie Warmte maakt
                                                                                                                                                de gemeente het tijdspad
                                                                                                                                                inzichtelijk: wanneer worden welke
                                                                                                                                                wijken of buurten geïsoleerd en/of
                                                                                                                                                aardgasvrij gemaakt.
                      Potentiële
                                                                                                                                            •   De inzet van duurzame
                      warmtebronnen
                                                                                                                                                warmtebronnen zoals geothermie,
                                                                                                                                                aquathermie, zonthermie en
                                                                                                                                                restwarmte wordt uitgewerkt in een
                                                                                                                                                eerste schets van de Regionale
                                                                                                                                                Structuur Warmte in de RES 1.0.
                                            Het voorzien in voldoende sociale en middeldure huurwoningen, op transformatielocatie in de                                                                                                  -
                      Passend
                                            stad en aan Westergouwe. Uitgangspunt is een goede mix aan woningtypen per wijk1, zodat
              9       woningaanbod
                                            er geen wijken ontstaan met een beperkt aantal doelgroepen. Daarnaast focussen op het maken
                      (prettig wonen)
                                            van aantrekkelijke openbare ruimte, die veilig is, die bloeit en uitnodigt tot bewegen.
                                                                                                                                           Aanpak Kwetsbare Buurten: de Burgen-
Sterke                                                                                                                                     & Lustenbuurt, Oud-Achterwillens en de
wijken                Aanpak kwetsbare
                                                                                                                                           Polderbuurt. Wij gaan met de
                      buurten
                                                                                                                                           woningcorporaties in gesprek over de
                                                                                                                                           invulling van deze aanpak.
                                            De openbare ruimte zo inrichten zodat deze ontmoetingen voor iedereen mogelijk maakt,                                                                                                        -
                10    Inclusieve stad       bijvoorbeeld door buurtcentra te voet goed bereikbaar te maken. Aanwezigheid van
                                            commerciële en maatschappelijke voorzieningen in elke wijk.
        1
          De extra woningen die als gevolg van de transformatie beoogd zijn vallen binnen de genoemde 2.300 van beleidsuitspraak nr. 1.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 283 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 284 ======================================================================

<pre>                                            Open
Bijlage 4: Onderbouwing effecten, doelbereik en botsproeven
8 september 2021 PLANMER OMGEVINGSVISIE GOUDA    BG8638TPRP2008261433 94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 284 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 285 ======================================================================

<pre>PlanMER Omgevingsvisie Gouda | Effectbeoordeling
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Maatschappelijke participatie                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Duurzame energieopwekking                                                                                      Economische zelfredzaamheid                                                                                                                  Duurzame en slimme mobiliteit
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Biodiversiteit (gemeentelijke
                                                                                                                                                                          Groen- en waterbeleving                                                                                                                                       Woningaanbod en behoefte                                                                                                                  Sociale cohesie in buurten                                                                                                                                                                                                                                                                                Natuurnetwerk Nederland                                 Landschappelijk erfgoed                                                                                                                                     Grondstoffen en circulariteit
                                                                                                                                                   Gezonde leefomgeving                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Archeologisch erfgoed                                                                                                                                                                                                                                                                                      Wandel- en fietsnetwerk                                                                  Recreatie en toerisme
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Kwantiteit en kwaliteit
                                                                                                                                                                                                            Omgevingsveiligheid                                                                                                                                              Duurzame woningen        Voorzieningenniveau                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Beschermde soorten                                 Natura 2000-gebieden                                                                                                                                                                                                                                                                                   Kennis en innovatie         Autobereikbaarheid
                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Bereikbaarheid van
                                                                                                                      Gezonde leefstijl                                                                                                  Sociale veiligheid             Verkeersveiligheid                                                                                                                                                                                                                                                                                             Overstromingen                                                                        Bodemkwaliteit                                   natuur)                                                                                                                                                                         Cultureel erfgoed    Broeikasgassen      Energiebesparing                                                                                                   Werkgelegenheid                                                                                                                           Openbaar vervoer
                                                                                                                                                                                                                                                                                                       hulpdiensten                                                                                                                                                                                                Inclusiviteit      Wateroverlast                                                             Luchtkwaliteit                                                                        Bodemdaling                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               werklocaties
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Droogte                                                        Geluid             Trillingen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Hitte
                                                                                                Huidige situatie
                                                                                       Autonome ontwikkeling             ↗                             ↗                       ↗                                  =                          ↗                                =                              ↗                                  =                               ↗                         ↘                                  ↘                                             =                           =                ↗                  ↗             =                 =                       ↗                    =                  ↗                     =                      ↗                                 =                                  =                   ↗                               =                       ↘                        ↘                              ↘                    ↗                   ↗                            ↗                              ↘                                 ↗                    ↗                         ↗                             ↗                           ↗                            ↗                        ↗                            ↗                                 ↗
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Toerisme
                                                                                                                                          Gezondheid                                                                                                      Veiligheid                                                                                 Wonen en verstedelijking                                                                                          Sociale samenhang                                                                  Klimaatadaptatie                                                       Milieukwaliteit                                              Bodem                                                              Natuur en biodiversiteit                                                        Landschappelijk en cultureel erfgoed                                                               Energie en grondstoffen                                                                                               Werkgelegenheid                                                                                                 Bereikbaarheid                                                                                                               Totaal         Totaal
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              en recreatie
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      aantal +        aantal -
nr.      Beleidsuitspraak                                                             Opmerkingen                                                                                                                                                                                                      People                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Planet                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Profit
                                                                            x
1        Slimme groei en functieverandering
                                                                                                                     n.v.t.                        o/+                       +/-                              o/-                        o/+                              o/-                              o/+                          o/+                                  o/+                      o/+                              n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.              o/-                 o/-         n.v.t.           o/-                      o/-                   o/-                o/-                    0                     o/-                            o/-                                o/-                n.v.t.                          o/-                             0                   o/-                           o/+                   o/-                  o/-                      n.v.t.                           o/-                                   0                     0                          0                            0                       o/-                      n.v.t.                       o/+                      n.v.t.                             n.v.t.                                 4,5             -9
2        Vestigingsklimaat
                                                                                                                     n.v.t.                        n.v.t.                    o/-                              o/-                              0                          o/-                              o/+                          n.v.t.                               n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.              o/-                 o/-         n.v.t.           o/-                      o/-                   o/-                o/-                    0                     o/-                            o/-                                o/-                n.v.t.                                 -                        0                   o/-                                 0               o/-                  o/-                      n.v.t.                           o/-                               o/+                  o/+                    n.v.t.                          o/+                           o/-                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                  2             -9,5
3        Voorzieningen
                                                                                                                     n.v.t.                        n.v.t.                 n.v.t.                           n.v.t.                       n.v.t.                          n.v.t.                           n.v.t.                         n.v.t.                               n.v.t.                   o/+                              n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                      n.v.t.                               n.v.t.               n.v.t.                        n.v.t.                    n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 o/+                    n.v.t.                          o/+                        n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                 1,5              0
4        Mobiliteitszones
                                                                                                                     n.v.t.                        o/+                    n.v.t.                           n.v.t.                       n.v.t.                          o/+                              n.v.t.                         n.v.t.                               n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    o/+                   o/+                n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                     n.v.t.                                n.v.t.               n.v.t.                        o/+                       n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               o/+                 n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                       o/+                        n.v.t.                       o/+                       o/+                               n.v.t.                                 4,5              0
5        Groener en klimaatadaptief Gouda
                                                                                                                     n.v.t.                               0               o/+                              n.v.t.                       n.v.t.                         n.v.t.                            n.v.t.                         n.v.t.                               o/+                      n.v.t.                           n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.             o/+                 o/+          o/+                 0                        0                n.v.t.              n.v.t.          n.v.t.                       o/+                            o/+                               o/+                  o/+                           n.v.t.                            0                 n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.               o/+                       n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                  5               0
6        Natuur en recreatie
                                                                                                                      o/+                          o/+                    o/+                              n.v.t.                       n.v.t.                          n.v.t.                           n.v.t.                         n.v.t.                               n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.                n.v.t.             n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                         o/+                               o/+                   o/+                          o/+                       n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                 3,5              0
7        Gezondheid bevorderen
                                                                                                                      o/+                          o/+                    n.v.t.                           n.v.t.                       n.v.t.                          n.v.t.                           n.v.t.                         n.v.t.                               n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                      o/+                             n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                      n.v.t.                                 o/-                n.v.t.                        n.v.t.                    n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                        o/+                       n.v.t.                     o/+                               n.v.t.                                 2,5            -0,5
8        Duurzame energieopwekking
                                                                                                                     n.v.t.                        n.v.t.                 n.v.t.                              o/-                       n.v.t.                          n.v.t.                           n.v.t.                         n.v.t.                               o/+                      n.v.t.                           n.v.t.                                     n.v.t.                           n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.                 o/-               n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                          o/-                                o/-                   o/-                          o/-                        o/-                      o/-                             o/-                o/+                 n.v.t.                      o/+                         n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                 1,5            -4,5
9        Passend woningaanbod
                                                                                                                     n.v.t.                        n.v.t.                 n.v.t.                           n.v.t.                        o/+                            n.v.t.                           n.v.t.                         o/+                                  n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                      o/+                             n.v.t.            n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                     n.v.t.                                n.v.t.               n.v.t.                        n.v.t.                    n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                 1,5              0
10       Inclusiviteit
                                                                                                                     n.v.t.                        n.v.t.                 n.v.t.                           n.v.t.                       n.v.t.                          n.v.t.                           n.v.t.                         n.v.t.                               n.v.t.                   n.v.t.                           n.v.t.                                      o/+                             o/+               n.v.t.               n.v.t.       n.v.t.         n.v.t.                    n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.          n.v.t.                       n.v.t.                      n.v.t.                               n.v.t.               n.v.t.                        n.v.t.                    n.v.t.                    n.v.t.                          n.v.t.               n.v.t.              n.v.t.                     n.v.t.                       n.v.t.                              n.v.t.                 n.v.t.                 n.v.t.                         n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                      n.v.t.                    n.v.t.                             n.v.t.                                  1               0
                                                                                       Totaal aantal +                      1                             2                1,5                               0                                 1                         0,5                                  1                                 1                             1,5                           1                                    0                                  1,5                             0,5                0,5                 0,5          0,5               0                      0,5                  0,5                  0                      0                    0,5                           1                                      1                1                                 1                     0                         0                              0,5                     1                 0,5                         0,5                                 0                             0,5                      1                           0                            1                     0,5                          0,5                           1                              1                                0
                                                                                       Totaal aantal -                      0                             0                 -1                              -1,5                               0                          -1                                  0                                 0                              0                            0                                    0                                   0                               0                  -1                  -1           0                -1                      -1                  -1,5                 -1                     0                     -1                          -1,5                                    -2              -0,5                               -2                   -0,5                      -1,5                            -0,5                    -1                 -1                          0                                  -1                             0                       0                           0                            0                      -1                           0                            0                              0                                0
+        Kans op positief effect
o/+      Kans op positief effect - in geringe mate *
o/-      Risico op negatief effect - in geringe mate *
-        Risico op negatief effect
+/-      Zowel kans op positief effect als risico op negatief effect
0        Wel relatie, maar geen kans of risico op positief en negatief effect
n.v.t.   Geen relatie tussen uitspraak en indicator
         * In geringe mate vanwege afhankelijkheid van derden, kleine geografische omvang, kleine effectomvang en/of betreft deel van beoordelingsaspect
                                                                                                                                                                                                                                     Kansen                         Risico's
                                                                                                                                           Gezondheid                                                                                                         4,5                              -1
                                                                                                                                           Veiligheid                                                                                                         2,5                            -2,5
                                                                                                                    People
                                                                                                                                           Wonen en verstedelijking                                                                                           3,5                               0
                                                                                                                                           Sociale samenhang
                                                                                                                                           Klimaatadaptatie
                                                                                                                                                                                                                                                                2
                                                                                                                                                                                                                                                              1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                0
                                                                                                                                                                                                                                                                                               -3                                                                                                                                                                                                                                                                       PlanMER Omgevingsvisie Gouda: effectbeoordeling per beoordelingsaspect
                                                                                                                                           Milieukwaliteit                                                                                                      1                            -3,5
                                                                                                                                           Bodem                                                                                                              0,5                              -1                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Risico's op negatieve effecten                                                                                    Kansen op positieve effecten
                                                                                                                    Planet
                                                                                                                                           Natuur en biodiversiteit                                                                                             4                              -6
                                                                                                                                           Landschappelijk en cultureel erfgoed                                                                               0,5                            -2,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                               -2,5                                -2                   -1,5                                            -1                                        -0,5                                               0                            0,5                                                1                           1,5                                     2                                   2,5
                                                                                                                                           Energie en grondstoffen                                                                                              2                              -3
                                                                                                                                           Werkgelegenheid                                                                                                    2,5                               0                                                                                                                                                                                                                                                                      Gezonde leefstijl                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  1
                                                                                                                     Profit                Bereikbaarheid                                                                                                       3                              -1
                                                                                                                                           Recreatie en toerisme                                                                                                0                               0                                                                                                                                                                                                                                                            Gezonde leefomgeving                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Groen- en waterbeleving                                                                                                                                    -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Omgevingsveiligheid                                                                                -1,5
                                                                                                                                                                                                    PlanMER Omgevingsvisie Gouda: effectbeoordeling per thema
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Sociale veiligheid                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        PlanMER Omgevingsvisie Gouda: effectbeoordeling per beleidsuitspraak
                                                                                                                                                                                                                                     Risico's op negatieve effecten                                                          Kansen op positieve effecten
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    -1                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Risico's op negatieve effecten                                                                   Kansen op positieve effecten
                                                                                                                                                                                                                                                               -8                                 -6                         -4                                    -2                            0                           2                                          4                                      6                                                     Verkeersveiligheid                                                                                                                                                                                                                                                                       0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   -12                                       -9                                           -6                     -3                  0             3                 6   9   12
                                                                                                                                                                                                                                  Gezondheid                                                                                                                            -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 4,5                                                  Bereikbaarheid van hulpdiensten                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Slimme groei en functieverandering                                                                                                     -9
                                                                                                                                                                                                                                   Veiligheid                                                                                       -2,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               4,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      2,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Woningaanbod en behoefte
                                                                                                                                          People
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                Wonen en verstedelijking                                                                                                                                                                                                                                                               3,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Duurzame woningen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Vestigingsklimaat                                                          -9,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       1,5                                                                                                                                                  2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               2
                                                                                                                                                                                                      Sociale samenhang                                                                                                                                                                                                           2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   -3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Voorzieningenniveau                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    1
                                                                                                                                                                                                          Klimaatadaptatie                                                                                                                                                                                                  1,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             3                                                                                     Voorzieningen                                                                                                                                                              1,5
                                                                                                                                                                                                                 Milieukwaliteit                                                                                            -3,5                                                                                                                                                                                                                      Maatschappelijke participatie
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        -1                                                                                                                                                                              Sociale cohesie in buurten                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          4                                                                      Mobiliteitszones                                                                                                                                                                                            4,5
                                                                                                                                                                                                                                     Bodem                                                                                                                                                           0,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               1,5
                                                                                                                                          Planet
                                                                                                                                                                                                    Natuur en biodiversiteit                                                                 -6
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             4                                                                                                     Inclusiviteit                                                                                                                                                                                                                                                              0,5                                                                                                                                                                                                                           5                    Groener en klimaatadaptief Gouda                                                                                                                                                                                                                                5
                                                                                                                                                     Landschappelijk en cultureel erfgoed                                                                                                                                           -2,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     0,5                                                                                                                                                                         Wateroverlast                                                                                                                                                                                                                                                                0,5
                                                                                                                                                                                              Energie en grondstoffen                                                                                                              -3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  2                                                                                                                                                                                                                                                                                 -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            6                                                             Natuur en recreatie                                                                                                                                                                                            3,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Hitte                                                                                                                                                                                                                                                 0,5
                                                                                                                                                                                                         Werkgelegenheid                                                                                                                                                                                                              2,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Droogte                                                                                                                                                                                                                                                                 0,5                                                                                                                                                                                                                           7                                                      Gezondheid bevorderen                                                                                                                                                                      -0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   2,5
                                                                                                                                          Profit                                                           Bereikbaarheid                                                                                                                                               -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     3
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Overstromingen                                                                                                                               -1
                                                                                                                                                                                                    Recreatie en toerisme                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   8                                  Duurzame energieopwekking                                                                                                                                                       -4,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Luchtkwaliteit                                                                                                                     -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              Geluid                                                                  -1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            9                                                          Passend woningaanbod                                                                                                                                                                                  1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Trillingen                                                                                                                     -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            10                                                                                       Inclusiviteit                                                                                                                                                       1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Bodemkwaliteit
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 Bodemdaling                                                                                                                        -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Biodiversiteit (gemeentelijke natuur)                                                                                              -1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Beschermde soorten                                                          -2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Natuurnetwerk Nederland                                                                                                                                                                                -0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Natura 2000-gebieden                                                            -2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Landschappelijk erfgoed                                                                                                                                                                               -0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Archeologisch erfgoed                                                                                  -1,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Cultureel erfgoed                                                                                                                                                                         -0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Broeikasgassen                                                                                                                               -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Energiebesparing                                                                                                                              -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Duurzame energieopwekking                                                                                                                                                                                                                                                                               0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Grondstoffen en circulariteit                                                                                                                                -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Kwantiteit en kwaliteit werklocaties                                                                                                                                                                                                                                                                                      0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      Werkgelegenheid                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Economische zelfredzaamheid
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Kennis en innovatie                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Autobereikbaarheid                                                                                                                              -1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Wandel- en fietsnetwerk                                                                                                                                                                                                                                                                            0,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Openbaar vervoer                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Duurzame en slimme mobiliteit                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           1
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Recreatie en toerisme
</pre>

====================================================================== Einde pagina 285 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 286 ======================================================================

<pre>                                                Onderbouwing effectbeoordeling planMER Omgevingsvisie Gouda
Beleidsuitspraak          Indicator      +               0/+                         0/-               -                 +/-              0 Opmerking
                                           Kans door verdichting nabij
                                           OV-knooppunten wordt
                                           afstand tot voorzieningen
                                           (openbaar vervoer) kleiner.
                                           Dit nodigt uit tot meer
                 Gezonde leefomgeving      bewegen. In geringe mate
                                           vanwege enkel ter hoogte
                                           van Spoorzone en Goudse
                                           Poort.
                                                                                                            Kans door toevoeging
                                                                                                            groen in openbare ruimte
                                                                                                            en toename bevolking in
                                                                                                            deze gebieden leidt tot
                 Groen- en waterbeleving
                                                                                                            minder grote afstand tot
                                                                                                            groen. Risico doordat
                                                                                                            verdichting leidt tot druk op
                                                                                                            bestaand groen.
                                                                        Risico door verdichting in
                                                                        gebieden nabij het spoor
                                                                        en wegen (Spoorzone en
                                                                        Goudse Poort). Dit zijn
                                                                        gebieden die in huidige
                                                                        situatie al
                                                                        aandachtsgebieden zijn
                                                                        voor externe veiligheid.
                                                                        Hier worden meer
                 Omgevingsveiligheid                                    kwetsbare gebouwen
                                                                        toegevoegd. De volledige
                                                                        voorziene nieuwe
                                                                        woningvoorraad wordt in
                                                                        aandachtsgebieden
                                                                        gebouwd. In geringe mate
                                                                        want het betreft alleen de
                                                                        locaties waar verdichting
                                                                        plaatsvindt.
                                           Kans op vermindering
                                           leegstand en toevoeging
                                           woningen. Dit kan leiden tot
                                           toename in sociale controle
                                           in deze gebieden. In
                 Sociale veiligheid        geringe mate want enkel in
                                           gebieden waar leegstaande
                                           panden getransformeerd
                                           worden naar woningen.
                                                                        Risico op afname
                                                                        verkeersveiligheid door
                                                                        toename verkeer als gevolg
                                                                        van woningbouw ter hoogte
                 Verkeersveiligheid
                                                                        van Spoorzone en Goudse
                                                                        Poort. In geringe mate want
                                                                        indirect gevolg van
                                                                        woningbouw.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 286 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 287 ======================================================================

<pre>                                                            Opkomsttijden worden
                                                            beter door woningen te
                                                            bouwen in gebieden die
                                                            een korte opkomsttijd
                                   Bereikbaarheid van       hebben ter hoogte van
                                   hulpdiensten             ziekenhuis het Groene
                                                            Hart. Hierdoor neemt het
                                                            aantal woningen dat binnen
                                                            8 minuten opkomsttijd ligt
                                                            toe.
                                                            Kans op meer passend
                                                            woningaanbod door 2.300
                                   Woningaanbod en behoefte
                                                            woningen te bouwen die
                                                            aansluiten op de vraag.
                                                            Kans op verbetering
                                                            gemiddeld energielabel van
                                                            woningen doordat nieuwe
                                   Duurzame woningen        woningen duurzamer
                                                            gebouwd worden en
                                                            gemiddeld een beter
                                                            energielabel hebben.
                                                            Kans op afname afstand tot
                                                            voorzieningen door in te
                                                            breiden.
                                   Voorzieningenniveau
                                                                                       Risico op toename verhard
                                                                                       oppervlakte door inbreiding
                                   Wateroverlast
                                                                                       ter hoogte van Spoorzone.
                                                                                       Risico op toename
                                   Hitte                                               hittestress door toename
                                                                                       verhard oppervlakte.
                                                                                       Risico op toename
      De toevoeging van 2.300
                                                                                       overstromingsrisico door
  woningen (bovenop bestaande
                                                                                       inbreiding woningen in
vastgestelde plannen) door hoger Overstromingsrisico
                                                                                       gebieden die aangewezen
en dichter te bouwen rondom OV-
                                                                                       zijn als gebied met groot
 knooppunten. Hiermee wordt een
                                                                                       overstromingsrisico.
  hoogwaardig gemengd stedelijk
  milieu gecreëerd. Transformatie                                                      Risico op verslechtering
    van leegstand naar nieuwe                                                          luchtkwaliteit, enerzijds
functies zoals woningen, groen en                                                      door toename
  bedrijvigheid die aansluit op de                                                     verkeersbewegingen als
       vraag en bijdraagt aan                                                          gevolg van woningbouw,
        kwaliteitsverbetering.                                                         anderzijds door verdichting
  Transformatie naar woningen in Luchtkwaliteit                                        en toename hoogbouw. Bij
    de gebieden Spoorzone en                                                           hoogbouw blijft lucht
 Goudse Poort. Cultuurhistorische                                                      hangen tussen gebouwen,
waarden vormen het startpunt van                                                       wat kan leiden tot slechte
nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen.                                                     luchtkwaliteit.
                                                                                       Risico op toename
                                                                                       geluidhinder door toename
                                   Geluid                                              verkeer als gevolg van
                                                                                       woningen en ervaren
                                                                                       overlast door verdichting.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 287 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 288 ======================================================================

<pre>                                                   Risico op toename
                                                   trillinghinder als gevolg van
                                                   verdichting nabij het spoor.
Trillingen
                                                   Meer woningen in gebieden
                                                   waar sprake is van
                                                   trillinghinder.
                                                                                 Nagenoeg geen effect
                                                                                 doordat er geen
Bodemkwaliteit
                                                                                 spoedlocaties bekend zijn
                                                                                 in Gouda.
                                                   Risico op toename zetting
                                                   in bebouwde omgeving.
Bodemdaling
                                                   Door toename van (hogere)
                                                   gebouwen.
                                                   Risico op ontstaan druk op
Biodiversiteit                                     biodiversieit door
                                                   verdichting.
                                                   Risico op toename druk op
Beschermde soorten                                 leefgebieden beschermde
                                                   soorten door verdichting.
                                                   Risico op toename
                                                   stikstofuitstoot als gevolg
                                                   van verkeersaantrekkende
Natura 2000-gebieden                               werking woningen
                                                   (personenverkeer).
                                                   Mogelijke verstoring van
                                                   Natura 2000-gebieden.
                                                                                 Nagenoeg geen effect,
                                                                                 inbreiding ter hoogte van
                                                                                 transformatie-locaties heeft
                                                                                 naar verwachting geen
                                                                                 effect op de
Landschappelijk erfgoed                                                          herkenbaarheid en
                                                                                 intactheid van
                                                                                 landschappelijke structuren
                                                                                 in en buiten de historische
                                                                                 stad Gouda.
                                                   Risico op mogelijke
                                                   verstoring van
                                                   archeologische waarden bij
Archeologisch erfgoed                              de aanleg van woningen. In
                                                   geringe mate want enkel in
                                                   gebieden met
                                                   verdichtingsopgave.
                        Kans op versterking van
                        cultuurhistorische waarden
Cultureel erfgoed       doordat dit
                        randvoorwaardelijk is voor
                        ruimtelijke ontwikkeling.
                                                   Risico op toename uitstoot
                                                   broeikasgassen door
                                                   toename aantal woningen
                                                   en toename
Broeikasgassen                                     verkeersbewegingen als
                                                   gevolg van woningen. De
                                                   traditionele manier van
                                                   bouwen (met beton) zorgt
                                                   voor een enorme toename
                                                   van CO2
                                                   Risico op toename totale
Energiebesparing                                   energievebruik door
                                                   toevoegen woningen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 288 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 289 ======================================================================

<pre>                                                          Risico op toename
                                                          restafval door toename
                                                          woningen en daarnaast
                                                          mogelijk minder
                                                          mogelijkheden tot scheiden
Grondstoffen en circulariteit                             van afval in woongebieden
                                                          met hoge dichtheden. Dit is
                                                          van toepassing op de
                                                          gebieden met een
                                                          verdichtingsopgave.
                                                          Risico op toename
                                                          congestieniveau als gevolg
Autobereikbaarheid
                                                          van toename
                                                          verkeersbewegingen.
                              Kans op afname afstand tot
                              openbaar vervoer als
Openbaar vervoer
                              gevolg van inbreiding nabij
                              OV-knooppunten.
                                                          Risico doordat verdichting
                                                          leidt tot druk op bestaand
                                                          groen.
Groen- en waterbeleving
                                                          Risico door verdichting in
                                                          gebieden nabij het spoor
                                                          en wegen. Dit zijn gebieden
                                                          die in huidige situatie al
                                                          aandachtsgebieden zijn.
Omgevingsveiligheid                                       Hier worden meer
                                                          bedrijvigheid toegevoegd.
                                                          In geringe mate want niet
                                                          volledig nabij
                                                          aandachtsgebied.
                                                                                      Nagenoeg geen effect,
                                                                                      geen toevoeging van
                                                                                      veiligheid maar ook geen
Sociale veiligheid
                                                                                      afname. Verdichting
                                                                                      rondom bestaande
                                                                                      bedrijven.
                                                          Risico op afname van
                                                          verkeersveiligheid als
                                                          gevolg van toename
Verkeersveiligheid
                                                          verkeersbewegingen
                                                          (transport) door toename
                                                          bedrijvigheid.
                              Opkomsttijden worden
                              beter door bedrijven te
                              vestigen in gebieden die
Bereikbaarheid van            een korte opkomsttijd
hulpdiensten                  hebben. Hierdoor neemt
                              het aantal bedrijven dat
                              binnen 8 - 10 minuten
                              opkomsttijd ligt toe.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 289 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 290 ======================================================================

<pre>                                                   Risico op toename verhard
                                                   oppervlakte en daarmee
                                                   toename wateroverlast. In
                                    Wateroverlast
                                                   geringe mate want enkel in
                                                   gebieden met verdichting
                                                   bedrijvigheid.
                                                   Risico op toename
                                                   hittestress door toename
                                                   verhard oppervlakte als
                                                   gevolg van verdichting
                                                   bedrijvigheid ter hoogte van
                                    Hitte          Kromme Gouwe, Hollandse
                                                   IJssel, Gouwestroom en
                                                   Goudse Poort. In geringe
                                                   mate want enkel op
                                                   locaties met bedrijvigheid.
                                                   Risico op toename
                                                   overstromingsrisico door
                                                   ontwikkeling bedrijvigheid
                                    Overstromingen in gebieden die
                                                   aangewezen zijn als
                                                   risicogebied voor
                                                   overstromingen.
                                                   Risico op verslechtering
                                                   luchtkwaliteit door toename
                                                   verkeersbewegingen
                                    Luchtkwaliteit
                                                   (transport) als gevolg van
                                                   extra bedrijvigheid.
                                                   Risico op toename
                                                   geluidhinder door toename
                                                   verkeer als gevolg van
                                                   bedrijvigheid (mn ter
                                                   hoogte van de
                                    Geluid         ontsluitingswegen Kromme
                                                   Gouwe, Hollandsche Ijssel,
                                                   Gouwestroom en Goudse
                                                   Poort) en ervaren overlast
                                                   door verdichting.
                                                   Risico op toename
                                                   trillinghinder door
     Ruimte voor moderne en                        verdichting nabij spoor (ten
innovatieve bedrijvigheid creëren Trillingen       noorden van de Kromme
     door slim gebruik van de                      Gouwe) wat aangewezen is
  beschikbare ruimte (clusteren                    als gebied met
  en/of verdichten). Ook blijft er                 trillinghinder.
     ruimte voor kleinschalige                                                  Nagenoeg geen effect
bedrijvigheid aan huis. Faciliteren                                             doordat er geen
van verplaatsing van bedrijvigheid Bodemkwaliteit                               spoedlocaties bekend zijn
 die geen gebruik maken van het                                                 in Gouda
water of geldende milieucategorie                  Risico op toename zetting
    om ruimte te creëren voor                      in bebouwde omgeving.
      bedrijven met een hoge        Bodemdaling
                                                   Door toename van
         milieucategorie.                          gebouwen.
                                                   Risico op ontstaan druk op
                                                   biodiversiteit door toename
                                    Biodiversiteit bedrijvigheid (afname
                                                   groen en toename
                                                   verstoring).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 290 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 291 ======================================================================

<pre>                                                       Risico op toename druk op
                                                       leefgebieden beschermde
                                                       soorten door toename
Beschermde soorten
                                                       bedrijvigheid (afname
                                                       groen en toename
                                                       verstoring).
                                                                                   Groot risico op toename
                                                                                   stikstofuitstoot als gevolg
                                                                                   van toename
                                                                                   verkeersbewegingen
Natura 2000-gebieden                                                               (transport) door
                                                                                   bedrijvigheid en uitstoot
                                                                                   van bedrijven zelf.
                                                                                   Mogelijke verstoring van
                                                                                   Natura 2000-gebieden.
                                                                                                               Ter hoogte van voorziene
                                                                                                               verdichting van
                                                                                                               bedrijventerreinen is in
                                                                                                               beperkte mate sprake van
                                                                                                               landschappelijk erfgoed
Landschappelijk erfgoed                                                                                        (waardevolle
                                                                                                               landschappelijke
                                                                                                               structuren). Er worden
                                                                                                               geen kansen voor
                                                                                                               versterking geboden.
                                                       Risico op verstoring
                                                       archeologische waarden
                                                       door toevoegen
                                                       bedrijvigheid nabij
                                                       binnenstad (hoge
Archeologisch erfgoed                                  archeologische waarden).
                                                       Dit speelt in het oostelijk
                                                       gebied van de Kromme
                                                       Gouwe en ter hoogte van
                                                       de Hollandcshe Ijssel.
                                                                                                               Ter hoogte van
                                                                                                               bedrijventerreinen
Cultureel erfgoed                                                                                              bevinden zich geen/in zeer
                                                                                                               beperkte mate
                                                                                                               cultuurhistorisch erfgoed.
                                                       Risico op toename uitstoot
                                                       broeikasgasse als gevolg
Broeikasgassen                                         van toename
                                                       transportbewegingen en
                                                       gebouwen (bedrijvigheid).
                                                       Risico op toename
                                                       energieverbruik door
                                                       toename gebouwen.
Energiebesparing                                       Nieuwbouw is over het
                                                       algemeen wel
                                                       energiezuiniger dan oudere
                                                       bedrijfspanden.
                                                       Risico op toename
Grondstoffen en circulariteit                          restafval door toename van
                                                       bedrijvigheid.
                              Kans op verbetering
Kwantiteit en kwaliteit       aanbod werklocaties door
werklocaties                  toevoegen nieuwe
                              bedrijvigheid.
                              Kans op toename
Werkgelegenheid               arbeidsplaatsen door
                              nieuwe bedrijvigheid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 291 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 292 ======================================================================

<pre>                                                      Kans voor toename kennis
                                                      en innovatie onder
                                 Kennis en innovatie  bedrijvigheid door
                                                      faciliteren moderne en
                                                      innovatieve bedrijvigheid.
                                                                                   Risico op toename
                                                                                   congestieniveau door
                                                                                   toename
                                                                                   verkeersbewegingen
                                                                                   (transportbewegingen). Dit
                                                                                   speelt met name ter hoogte
                                 Autobereikbaarheid                                van de ontsluitingswegen
                                                                                   naar Goudse Poort,
                                                                                   Kromme Gouwe,
                                                                                   Gouwestroom en
                                                                                   Hollandsche Ijssel)
                                                      Kans op afname afstand tot
                                                      onderwijsinstelling als
                                                      onderdeel van
                                                      voorzieningen.
                                 Voorziengenniveau
 Onderwijs: Ter aanvulling op de
bestaande opleidingen zet Gouda                       Kans op toename aantal
  in op de ontwikkeling van een                       arbeidsplaatsen door
campus met hoger onderwijs om                         ontwikkeling
een completer opleidingsaanbod Werkgelegenheid        onderwijsinstelling. In
        te kunnen bieden.                             geringe mate want enkel
                                                      banen in onderwijs.
                                                      Kans op verbetering
                                                      opleidingsniveau en
                                 Kennis en innovatie  investeringen in innovatie
                                                      door aantrekken
                                                      onderwijsinstelling.
                                                      Kans op meer bewegen
                                                      door inzet op OV in
                                 Gezonde leefomgeving Westergouwe. In geringe
                                                      mate want enkel in beperkt
                                                      gebied (Westergouwe).
                                                      Kans op verbetering
                                                      verkeersveiligheid door
                                 Verkeersveiligheid
                                                      inzet op openbaar vervoer
                                                      boven autoverkeer.
                                                      Kans op verbetering                                     Aanbeveling: inzet op
                                                      luchtkwaliteit door inzet op                            autoluw/lage parkeernorm om
                                                      openbaar vervoer en                                     autogebruik te verminderen en
                                                      minder autogebruik. Echter                              verhoogd OV-gebruik te
                                                      maar een kleine kans.                                   realiseren
                                 Luchtkwaliteit       Kans kan vergroot worden
                                                      door autogebruik actief te
                                                      ontmoedigen (zie
                                                      aanbeveling)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 292 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 293 ======================================================================

<pre>                                                          Kans op afname                                      Aanbeveling: inzet op
                                                          geluidhinder door inzet op                          autoluw/lage parkeernorm om
                                                          OV. Echter maar geringe                             autogebruik te verminderen en
                                  Geluid                  kans. Dit is afhankelijk van                        verhoogd OV-gebruik te
     Voor de binnenstad ligt de                           daadwerkelijke afname                               realiseren
       prioriteit op lopen. In de                         autoverkeer (zie
  woonwijken wordt gezocht naar                           aanbevelingen)
  een nieuwe balans van fietsen,                          Kans op minder                                      Aanbeveling: inzet op
  wandelen, openbaar vervoer en                           stikstofuitstoot door in te                         autoluw/lage parkeernorm om
    auto. Het overige stedelijke                          zetten op OV. Kans is maar                          autogebruik te verminderen en
 gebied van Gouda is meer auto-                           gering doordat onduidelijk                          verhoogd OV-gebruik te
       afhankelijk. Het zijn de                           is in hoeverre autoverkeer                          realiseren
    bedrijventerreinen (langs de  Natura 2000-gebieden    afnemen. Zie aanbeveling
  snelweg), Westergouwe, en het                           om autoverkeer te
      gebied ten zuiden van de                            ontmoedigen.
      Hollandsche IJssel, waar
 openbaar vervoer wat verder weg
is. Voor Westergouwe wordt wel
                                                          Kans op vermindering                                Aanbeveling: inzet op
  gewerkt aan zo goed mogelijk
                                                          uitstoot broeikasgassen                             autoluw/lage parkeernorm om
openbaar vervoer als relatie met
                                                          door inzet op OV en                                 autogebruik te verminderen en
     de rest van de stad en de                            verminderd autogebruik.                             verhoogd OV-gebruik te
 omgeving, maar de afstand tot                            Kans is echter maar klein,                          realiseren.
   de binnenstad is groter dan Broeikasgassen             afname afhankelijk van
   voor de andere woonwijken.                             vermindering autogebruik
                                                          (zie aanbeveling).
                                                          Kans op afname
                                                          autogebruik en daarmee
                                                          minder congestie. In
                                  Autobereikbaarheid      geringe mate want
                                                          afhankelijk van afname
                                                          autogebruik (zie
                                                          aanbevelingen)
                                                          Kans op toename haltes                              Aanbeveling: inzet op
                                                          OV door in te zetten op OV.                         autoluw/lage parkeernorm om
                                  Openbaar vervoer        Daarmee meer woningen                               autogebruik te verminderen en
                                                          op korte afstand van OV.                            verhoogd OV-gebruik te
                                                                                                              realiseren.
                                                          Kans op toename gebruik                             Aanbeveling: inzet op
                                                          fiets (modal split fiets) als                       autoluw/lage parkeernorm om
                                                          gevolg van inzet op OV.                             autogebruik te verminderen en
                                  Duurzame en slimme      Echter een indirect klein                           verhoogd OV-gebruik te
                                  mobilitiet              effect en afhankelijk van                           realiseren.
                                                          afname autogebruik en
                                                          toename OV-gebruik (zie
                                                          aanbevelingen).
                                                                                        Nagenoeg geen effect,
                                                                                        groenoppervlak niet
                                  Gezonde leefomgeving
                                                                                        substantieel om in te
                                                                                        bewegen.
                                                          Kans op toename
                                                          groenoppervlak en
                                  Groen- en waterbeleving
                                                          daarmee afstand tot
                                                          openbaar groen.
                                                          Kans op vermindering
                                                          wateroverlast door aanleg
                                                          groenstructuren en
                                  Wateroverlast           daarmee vermindering
                                                          verhard oppervlakte en
                                                          toevoegen berging voor
                                                          regenwater.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 293 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 294 ======================================================================

<pre>                                                             Kans op vermindering
  Er wordt bekeken waar verhard                              hittestress door aanleg
 oppervlak in de openbare ruimte     Hitte                   groenstructuren en
 omgezet kan worden naar groen.                              daarmee vermindering
     Als de maatschappelijke en                              verhard oppervlakte.
technische ontwikkelingen daar de                            Kans op afname droogte
  mogelijkheid voor bieden, willen                           door aanleg waterberging
    we overtollige parkeerruimte     Droogte
                                                             voor regenwater en
 transformeren tot groen. Tevens                             groenstructuren.
 versterken en vergroenen van de                                                         Nagenoeg geen effect op
verbindingen naar groengebieden.     Overstromingen
                                                                                         beoordelingsaspect
 Voorwaarde is dat inpassing van
                                                                                         Nagenoeg geen effect,
 groen wordt uitgevoerd in balans
                                     Luchtkwaliteit                                      moet substantieel veel
            met de aanwezige
                                                                                         groen toegevoegd worden.
     cultuurhistorische waarden.
                                                             Kans op vermindering
                                                             bodemdaling door inzet op
    Regenwater zoveel mogelijk
                                                             actief grondwaterpeil te
      vasthouden zodat het kan       Bodemdaling
                                                             hanteren en daarmee
      infiltreren in de bodem (en
                                                             bodemdaling te
 wateroverlast kan voorkomen) en
                                                             voorkomen.
   een actief grondwaterpeil om
droogte tegen te gaan. Gebouwen                              Kans op toename
   worden goed geïsoleerd zodat Biodiversiteit               biodiversiteit door toename
  warmte zo lang mogelijk buiten                             groenoppervlak.
  blijft. Groen en water toevoegen                           Kans op toename
     aan de openbare ruimte om                               groenoppervlak kunnen
       hittestress tegen te gaan.    Beschermde soorten      nieuwe leefgebieden
                                                             vormen voor beschermde
                                                             soorten.
                                                             Kans om verbindingen
                                                             tussen gebieden van
                                     Natuurnetwerk Nederland Natuurnetwerk Nederland
                                                             te realiseren en daarmee
                                                             versterking van het NNN.
                                                                                         Nagenoeg geen effect,
                                                                                         wordt rekening gehouden
                                     Landschappelijk erfgoed                             met geen verstoring maar
                                                                                         geen indicatie tot
                                                                                         versterking.
                                                             Kans op verminderen
                                                             energieverbruik door
                                     Energiebesparing
                                                             isoleren
                                                             woningen/gebouwen.
                                                             Kans op toename routes
                                                             als onderdeel van
                                                             beweegrichtlijn door
                                                             uitbreiden natuur- en
                                                             recreatiegebieden.
                                     Gezonde leefomgeving
                                                             Kans op toename
                                                             groenoppervlak door
                                     Groen- en watergebieden
                                                             uitbreiding ecologische
     Het actief vergroten van de                             oevers en natuurgebieden.
 biodiversiteit door uitbreiding van                         Kans op versterken
de ecologische oevers die door de                            biodiversiteit door aanleg
  stad lopen. Het beschermen en Biodiversiteit               ecologische oevers en
  behouden van groene gebieden                               uitbreiden natuurgebieden
     zoals de Oostpolder en het                              Alliantie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 294 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 295 ======================================================================

<pre>      uitbreiden van natuur- en                                 Kans op toename
      recreatiegebieden van de                                  leefgebieden beschermde
            Groenalliantie.                                     soorten door inzet op
                                     Beschermde soorten
                                                                ecologische oevers en
                                                                versterking van
                                                                groenstructuren.
                                                                Kans op versterking NNN
                                                                door aanleg verbindingen
                                     Natuurnetwerk Nederland
                                                                en uitbreiding
                                                                natuurgebieden.
                                                                Kans op versterking Natura
                                                                2000-gebieden door inzet
                                                                op uitbreiding van
                                     Natura 2000-gebieden       natuurgebieden nabij
                                                                Natura 2000 gebieden (o.a.
                                                                Reeuwwijkse Plassen).
                                                                Kans op meer beweging en
                                                                gezonde leefstijl door
                                     Gezonde leefstijl          faciliteren mogelijkheden
                                                                tot activering en
                                                                bevorderen gezondheid.
                                                                Kans op toename routes
                                                                en sport en speelplekken
                                                                als onderdeel van
                                     Gezonde leefomgeving
                                                                beweegrichtlijn RIVM. In
                                                                geringe mate want enkele
                                                                aspecten beweegrichtlijn.
                                                                Kans tot ontmoeting door
        Het bieden van meer                                     sport- en
   recreatiemogelijkheden in de      Sociale cohesie in buurten recreatiemogelijkheden toe
buitenlucht, zowel binnenstedelijk                              te voegen aan de openbare
als aan de rand van de stad (grote                              ruimte.
groengebieden). Daarbij rekening                                                              Risico op verstoring van
houdende met mensen die slecht                                                                leefgebieden van
ter been zijn door obstakels uit de                                                           beschermde soorten door
openbare ruimte te verwijderen. In Beschermde soorten                                         recreatie- en
de binnenstad van Gouda hebben                                                                sportmogelijkheden te
 voetgangers en fietsers prioriteit.                                                          realiseren in
  Binnen wijken wordt ingezet op                                                              groengebieden.
   het creëren van een integrale                                Kans op toename fiets- en
   aanpak gezonde wijk waarin                                   wandelroutes door
  aandacht is voor leefbaarheid,                                prioritering fiets- en
    rust en activering. Tenslotte                               voetgangers en
     inzetten op het herkenbaar      Wandel- en fietsnetwerk
                                                                obstakelvrije openbare
         houden van de hoge                                     ruimte. In geringe mate
      belevingswaarden van de                                   want enkel in bepaalde
  verbindingen en routes van de                                 gebieden.
          Historische Linten.
                                                                Kans op toename modal
                                                                split fiets als onderdeel van
                                                                duurzame en slimme
                                                                mobiliteit door inzet op
                                                                voetgangers en fietsers. In
                                     Duurzame en slimme         geringe mate want
                                     mobiliteit                 deelindicator duurzame en
                                                                slimme mobiliteit en
                                                                prioritering fiets en
                                                                voetganger in bepaalde
                                                                gebieden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 295 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 296 ======================================================================

<pre>                                                                                         Risico op toename aandeel
                                                                                         landoppervlak dat onder
                                                                                         aandachtsgebied valt door
                                                                                         inzet windenergie
                                      Omgevingsveiligheid
                                                                                         (turbines). In geringe mate
                                                                                         want risico is enkel langs
                                                                                         A12/A20 em de
                                                                                         imvalswegen.
                                                              Kans op verbetering
      In regionaal verband is de                              energielabel door zon op
    ‘Regionale Energie Strategie’     Duurzame woningen
                                                              dak (huizen). Dit verhoogd
        vastgesteld, waarin drie                              het energielabel.
  denkrichtingen worden gegeven
                                                                                         Risico op toename
        hoe aan de opgave voor
                                                                                         geluidhinder door aanleg
 hernieuwbare opwek kan worden
                                                                                         windturbines en geluid dat
 voldaan. Die drie denkrichtingen     Geluid
                                                                                         dit produceert. In geringe
   bevatten alle dezelfde basis. In
                                                                                         mate vanwege beperkt
  die basis worden zonne-energie
                                                                                         gebied voor windenergie.
en windenergie gecombineerd op
  plekken die het meest wenselijk                                                        Risico op ontstaan druk op
     en kansrijk zijn. Voor Gouda                                                        biodiversiteit door
                                      Biodiversiteit
betekent dat gekeken wordt naar:                                                         inpassing energietransitie
   -Daken (bestaand en nieuw),                                                           (zon en wind).
   voor de opwekking van zonne-                                                          Risico op verstoring
                 energie                                                                 leefgebieden beschermde
 -De zone langs de A12/A20 en                                                            soorten (met name vogels
        de invalswegen, voor de                                                          en vleermuizen als gevolg
                                      Beschermde soorten
       opwekking van zonne- en                                                           van windturbines). In
       windenergie (samen met                                                            geringe mate, want enkel
   buurgemeente Waddinxveen).                                                            ter hoogte van A12/20 en
     -Voor zonne-energie wordt                                                           de invalswegen.
 hierbij gekeken vooral naar grote                                                       Risico op verstoring
         (bedrijfs-)daken en op                                                          leefgebieden doelsoorten
                                      Natuurnetwerk Nederland
           overkappingen van                                                             zoals aangewezen onder
            parkeerterreinen                                                             het NNN.
                                                                                         Risico door verstoring en
 Omdat dit alleen onvoldoende is                                                         aanvarings-slachtoffers
 om aan de totale Goudse ambitie                                                         onder met name vogels
     te voldoen, zijn aanvullende     Natura 2000-gebieden
                                                                                         nabij Broekvelden,
oplossingen nodig. Hiervoor wordt                                                        Vettenbroek & Polder
   gedacht aan één of meer grote                                                         Stein.
  locaties om schone energie met                                                         Risico op afname openheid
  zon en/of wind op te wekken, in                                                        Groene Hart als gevolg van
zogeheten ‘energielandschappen’.      Landschappelijk erfgoed                            plaatsing windturbines
 Dit wordt verder uitgewerkt in de                                                       langs A12/A20 en
    RES 1.0, Het is hierbij ook de                                                       invalswegen.
vraag of dit zou moeten landen in                                                        Risico op verstoring
  Gouda. In de fase van concept-                                                         archeologisch erfgoed door
     RES naar RES 1.0 zullen de                                                          aanleg infrastructuur
                                      Archeologisch erfgoed
denkrichtingen gebruikt worden bij                                                       energietransitie in de
       de uitwerking tot concrete                                                        bodem.
  scenario’s. Uiteindelijk zal bij de
                                                                                         Risico op aantasting van
      RES 1.0 een keuze worden
                                                                                         cultuurhistorisch erfgoed
 gemaakt hoe de regio de opwek
                                      Cultureel erfgoed                                  (in binnenstad) door aanleg
            gaat vormgeven.
                                                                                         o.a. zonnepanelen op
                                                                                         daken.
                                                              Kans op vermindering
                                                              uitstoot broeikasgassen
                                      Broeikasgassen          door inzet duurzame
                                                              energie i.p.v. fossiele
                                                              brandstof.
                                                              Kans op toename %
                                      Duurzame                duurzaam opgewekte
                                      energieopwekking        energie door inpassing
                                                              wind- en zonneenergie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 296 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 297 ======================================================================

<pre>                                                                 Kans op verbetering ten
                                                                 aanzien van sociale
                                                                 veiligheid door inzet op
                                                                 sociale veiligheid.
                                      Sociale veiligheid
Het voorzien in voldoende sociale
en middeldure huurwoningen, op
transformatielocatie in de stad en
 aan Westergouwe. Uitgangspunt
       is een goede mix aan
  woningtypen per wijk, zodat er                                 Kans op vergroten passend
  geen wijken ontstaan met een                                   en toegankelijk
   beperkt aantal doelgroepen.                                   woningaanbod door sociale
Daarnaast focussen op het maken                                  huur en middeldure
   van aantrekkelijke openbare                                   huurwoningen te bouwen.
 ruimte, die veilig is, die bloeit en Woningaanbod en behoefte
       uitnodigt tot bewegen.
                                                                 Kans op versterken sociale
                                                                 cohesie door wijken
                                      Social cohesie in buurten  toegankelijk te maken voor
                                                                 alle doelgroepen (wat
                                                                 betreft woningen).
                                                                 Kans op versterken sociale
                                                                 cohesie door ontmoetingen
 De openbare ruimte zo inrichten                                 in de openbare ruimte
                                      Sociale cohesie in buurten
  zodat deze ontmoetingen voor                                   mogelijk te maken. Kan
     iedereen mogelijk maakt,                                    leiden tot verhogen
 bijvoorbeeld door buurtcentra te                                saamhorigheid.
 voet goed bereikbaar te maken.                                  Kans op verminderen druk
 Aanwezigheid van commerciële                                    op mantelzorgers en hulp
        en maatschappelijke                                      voor hulpbehoevenden
     voorzieningen in elke wijk.      Inclusiviteit
                                                                 door maatschappelijke
                                                                 voorzieningen te
                                                                 vestigingen in wijken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 297 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 298 ======================================================================

<pre>    PlanMER Omgevingsvisie Gouda | Doelbereik
                                                                                              Gezonde leefomgeving                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Archeologisch erfgoed
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Biodiversiteit                                                                                                                                                                                                                                                         Kwantiteit en kwaliteit
                                                                                                                                     Omgevingsveiligheid                                                                                                               Voorzieningenniveau                                                                                                                                                                                                                                                                                   Natura 2000-gebieden                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                            Recreatie en toerisme
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Duurzame en slimme
                                                                                                                                                                                                                                                   Duurzame woningen                                                                                                                                                                                                                                                            Beschermde soorten                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Kennis en innovatie     Autobereikbaarheid
                                                                                                                                                                                                        Bereikbaarheid van
                                                                                                                                                                                   Verkeersveiligheid
                                                                                                                                                                                                                                 Woningaanbod en                                                                Sociale cohesie in                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Duurzame
                                                                                                                                                              Sociale veiligheid                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Cultureel erfgoed                                Energiebesparing                                                                                Werkgelegenheid                                                                                               Openbaar vervoer
                                                                                                                                                                                                                                                                                             Maatschappelijke
                                                                       Gezonde leefstijl
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Landschappelijk                                                                                                                           Grondstoffen en                                                          Economische
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          Overstromingen                                                   Bodemkwaliteit                                                                                                                                                                                                    Broeikasgassen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         Natuurnetwerk
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           Luchtkwaliteit
                                                                                                                     Groen- en
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     Wateroverlast                                                                                                                  Bodemdaling
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Wandel- en
                                                                                                                                                                                                        hulpdiensten             behoefte                                                    participatie       buurten              Inclusiviteit                              Droogte                                                       Trillingen                                          (gemeentelijke natuur)                                                                                 erfgoed                                                                                                           energieopwekking        circulariteit         werklocaties                                       zelfredzaamheid                                                                                          mobiliteit
                                                                                                                     waterbeleving                                                                                                                                                                                                                                    Hitte                                                      Geluid                                                                                                                  Nederland                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 fietsnetwerk
                                               Huidige situatie
                                           Autonome ontwikkeling         ↗                      ↗                       ↗                 =                     ↗                       =                    ↗                        =              ↗                   ↘                       ↘                     =                =             ↗               ↗           =           =             ↗                     =            ↗               =                     ↗                    =                          =                      ↗                      =                         ↘               ↘                       ↘                        ↗                       ↗                         ↗                      ↘                        ↘                    ↗                          ↗                       ↗                       ↗                     ↗             ↗                     ↗                    ↗
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Landschappelijk en cultureel
                                                   Thema                                   Gezondheid                                                      Veiligheid                                                        Wonen en verstedelijking                                                 Sociale samenhang                                              Klimaatadaptatie                                       Milieukwaliteit                                 Bodem                                          Natuur en biodiversiteit                                                                                                                                            Energie en grondstoffen                                                                             Werkgelegenheid                                                                                 Bereikbaarheid                                         Toerisme en r               Totaal     Totaal
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                erfgoed
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     aantal +   aantal -
                           Opgaven                                                                                                                                                                      People                                                                                                                                                                                                                                                                                                       Planet                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  Profit
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              x
                                                                   +                                                                                                                                                                                                         1                                                                                                                                                                                                      0,5                                                                                                                      0              0                       0,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                             0
1                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       2         -3,5
                    Doorgeven historisch Gouda                     -                                                                                                                                                                                                         0                                                                                                                                                                                                      -1                                                                                                                      -0,5           -1,5                    -0,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                             0
                                                                   +                                                    1,5                                                                                                            1            1,5                                                                                              0,5              0,5       0,5                                                                                                                    1                             1                                                                                                                                           1                                                                       0
2                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      8,5        -8,5
                  Duurzaam stedelijk ontwikkelen                   -                                                    -1                                                                                                             0             0                                                                                               -1               -1         0                                                                                                                    -1,5                          -2                                                                                                                                          -1                                                                      -1
                                                                   +                                                                                                1                                                                  1                                     1                     0                1,5              0,5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                          0
3                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       5          0
              Prettig woon- en leefklimaat bevorderen              -                                                                                                0                                                                  0                                     0                     0                 0                0                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                           0
                                                                   +         1                       2                                                                              0,5                                                                                                                                                                                                                    0,5                    0,5                                                                                                                                                                                                                                            1                                                                                                                                                                                                                    0,5              1                    1
4                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       8         -4,5
                      Gezondheid stimuleren                        -         0                       0                                                                              -1                                                                                                                                                                                                                     -1                    -1,5                                                                                                                                                                                                                                           -1                                                                                                                                                                                                                     0               0                    0
                                                                   +                                                                                                                                                                                                         1                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 0,5                       1                                                  1                                                          1
5                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      4,5         0
           Sterke economie en regionale positie behouden           -                                                                                                                                                                                                         0                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  0                        0                                                  0                                                          0
                                                                            1                        2                  1,5                0                        1               0,5                        0                       2            1,5                      3                     0                1,5              0,5             0,5              0,5       0,5           0            0,5                   0,5             0             0                    0,5                1                            1                         0                     0                        0              0                      0,5                          2                        0                       0                      0                      0,5                       1                        0                         1                       0                 0,5              2                    1                       0
                                                                            0                        0                  -1                 0                        0               -1                         0                       0             0                       0                     0                 0                0              -1               -1         0            0            -1                    -1,5            0             0                    -1                -1,5                          -2                        0                     0                       -0,5           -1,5                    -0,5                         -2                       0                       0                      -1                      0                        0                        0                         0                       0                  0               0                    0                       0
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  PlanMER Omgevingsvisie Gouda: doelbereik per opgave
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               Risico's op negatieve effecten                                                          Kansen op positieve effecten
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       -10                -8           -6                  -4                 -2                     0                 2            4                       6                 8                         10
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         -3,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     1                                                 Doorgeven historisch Gouda
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                              2
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                         -8,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     2                                              Duurzaam stedelijk ontwikkelen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      8,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     3                   Prettig woon- en leefklimaat bevorderen
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  -4,5
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     4                                                          Gezondheid stimuleren
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  8
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     5   Sterke economie en regionale positie behouden
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                      4,5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 298 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 299 ======================================================================

<pre>PlanMER Omgevingsvisie Gouda
Botsproeven
                               2040   Slimme groei en      Vestigingsklimaat   Voorzieningen       Mobiliteitszones     Groener en klimaatadaptief     Natuur en recreatie                    Gezondheid bevorderen                      Duurzame energieopwekking         Passend woningaanbod   Inclusiviteit
                                      functieverandering                                                                Gouda                                                                                                                                                                                             Totaal +   Totaal -
               2040
1 Slimme groei en
                                                                         +/-               +/-                  n.v.t                +/-                             n.v.t                                        +                                        +                            +                           +        7          -3
  functieverandering
2 Vestigingsklimaat
                                                                                               +                n.v.t                +/-                             n.v.t                                   n.v.t                                         +                          n.v.t                       n.v.t      4          -2
3 Voorzieningen
                                                                                                                n.v.t               n.v.t                            n.v.t                                   n.v.t                                     n.v.t                          n.v.t                       n.v.t      2          -1
4 Mobiliteitszones
                                                                                                                                    n.v.t                            n.v.t                                        +                                    n.v.t                          n.v.t                       n.v.t      1          0
5 Groener en klimaatadaptief
                                                                                                                                                                       +                                          +                                    n.v.t                          n.v.t                       n.v.t      4          -2
  Gouda
6 Natuur en recreatie
                                                                                                                                                                                                                  +                                    n.v.t                          n.v.t                       n.v.t      2          0
7 Gezondheid bevorderen
                                                                                                                                                                                                                                                       n.v.t                          n.v.t                         +        5          0
8 Duurzame energieopwekking
                                                                                                                                                                                                                                                                                      n.v.t                       n.v.t      2          0
9 Passend woningaanbod
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                  n.v.t      1          0
10 Inclusiviteit
                                                                                                                                                                                                                                                                                                                             2          0
   Legenda
   +
   -
   +/-
   0
   n.v.t
                                                                                                                                                                     PlanMER Omgevingsvisie Gouda: botsproeven
                                                                                                                                                                                        Risico op strijdigheid             Kansen op versterking
                                                                                                                                                                                        -8                       -4                       0                    4                  8
                                                                                                                                                 Slimme groei en functieverandering                                   -3
                                                                                                                                                                                                                                                                              7
                                                                                                                                            1
                                                                                                                                                                  Vestigingsklimaat                                          -2
                                                                                                                                                                                                                                                                   4
                                                                                                                                            2
                                                                                                                                                                     Voorzieningen                                                -1
                                                                                                                                                                                                                                                       2
                                                                                                                                            3
                                                                                                                                            4                      Mobiliteitszones                                                                1
                                                                                                                                                 Groener en klimaatadaptief Gouda                                            -2
                                                                                                                                                                                                                                                                   4
                                                                                                                                            5
                                                                                                                                                                Natuur en recreatie                                                           0
                                                                                                                                                                                                                                                       2
                                                                                                                                            6
                                                                                                                                                           Gezondheid bevorderen                                                              0
                                                                                                                                                                                                                                                                       5
                                                                                                                                            7
                                                                                                                                                      Duurzame energieopwekking                                                               0
                                                                                                                                                                                                                                                       2
                                                                                                                                            8
                                                                                                                                            9              Passend woningaanbod                                                                    1
                                                                                                                                            10                          Inclusiviteit                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 299 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 300 ======================================================================

<pre>                                                                     Onderbouwing botsproeven planMER Omgevingsvisie Gouda
#                   Beleidsuitspraak                                Beleidsuitspraak                  +            -               +/-          0         Opmerking
                                                                                                                      Kans bij goede menging
                                                                                                                      van wonen en
                                                                                                                      bedrijvigheid dat dit het
                                                                                                                      vestigingsklimaat
                                                                                                                      versterkt. Risico op
                                                                                                                      conflicterende
                                                     Vestigingsklimaat                                                ruimteclaims, waardoor
                                                                                                                      woningen of
                                                                                                                      bedrijvigheid beide niet
                                                                                                                      mogelijk zijn. Tevens
                                                                                                                      mogelijkheid tot meer
                                                                                                                      overlast bij woningen
                                                                                                                      door bedrijvigheid.
                                                                                                                      Kans op creeren
                                                                                                                      gemengd woon-werk
                                                                                                                      kan hierdoor versterkt
                                                                                                                      worden. Draagt bij aan
                                                     Voorzieningen                                                    creeren hoogstedelijk
                                                                                                                      gemengd milieu.
                                                                                                                      Mogelijk conflicterende
                                                                                                                      ruimteclaims (risico) met
        Slimme groei en functieverandering                                                                            woningen.
     De toevoeging van 2.300 woningen (bovenop
   bestaande vastgestelde plannen) door hoger en                                                                      Enerzijds risico op
     dichter te bouwen rondom OV-knooppunten.                                                                         conflicterende
      Hiermee wordt een hoogwaardig gemengd                                                                           ruimteclaims, bij
     stedelijk milieu gecreëerd. Transformatie van                                                                    verdichting mogelijk
1  leegstand naar nieuwe functies zoals woningen,                                                                     geen ruimte meer voor
  groen en bedrijvigheid die aansluit op de vraag en Groener en klimaatadaptief Gouda                                 groener en
  bijdraagt aan kwaliteitsverbetering. Transformatie                                                                  klimaatadaptief Gouda
     naar woningen in de gebieden Spoorzone en                                                                        Anderzijds kans om
      Goudse Poort. Cultuurhistorische waarden                                                                        klimaatadaptatie mee te
      vormen het startpunt van nieuwe ruimtelijke                                                                     nemen bij
                     ontwikkelingen.                                                                                  transformatieopgave.
                                                                                         Kans om bij inbreiding in
                                                                                         transformatiegebieden
                                                                                         direct de omgeving zo in
                                                     Gezondheid bevorderen
                                                                                         te richten dat de
                                                                                         gezondheid bevorderd
                                                                                         wordt.
                                                                                         Kans om bij
                                                                                         herontwkkeling
                                                     Duurzame energieopwekking
                                                                                         zonnepanelen op nieuwe
                                                                                         daken te plaatsen.
                                                                                                                                                  Aandachtspunt voor
                                                                                         Kans op versterking door
                                                                                                                                                  planontwikkeling dat ook
                                                                                         bij herontwikkeling
                                                     Passend woningaanbod                                                                         ingezet wordt op
                                                                                         woningaanbod passend
                                                                                                                                                  huurwoningen (sociaal en
                                                                                         te maken bij de vraag.
                                                                                                                                                  en middelduur).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 300 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 301 ======================================================================

<pre>                                                                                          Kans op versterking door
                                                                                          ontmoeting en
                                                       Inclusiviteit                      buurtpleinen te maken
                                                                                          bij stedelijk
                                                                                          herontwikkeling
                                                                                                                     Kans bij goede menging
                                                                                                                     van wonen en
                                                                                                                     bedrijvigheid dat dit het
                                                                                                                     vestigingsklimaat
                                                                                                                     versterkt. Risico op
                                                                                                                     conflicterende
                                                       Slimme groei en functieverandering                            ruimteclaims, waardoor
                                                                                                                     woningen of
                                                                                                                     bedrijvigheid beide niet
                                                                                                                     mogelijk zijn. Tevens
                                                                                                                     mogelijkheid tot meer
                                                                                                                     overlast bij woningen
                                                                                                                     door bedrijvigheid.
                                                                                          Kans op versterking
                                                                                          vestigingsklimaat door
                                                                                          onderwijsinstellingen in
  Ruimte voor moderne en innovatieve bedrijvigheid
                                                                                          gebieden met
     creëren door slim gebruik van de beschikbare
                                                                                          bedrijvigheid te vestigen.
    ruimte (clusteren en/of verdichten). Ook blijft er Voorzieningen
                                                                                          Door
   ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid aan huis.
2                                                                                         onderwijsinstellingen
  Faciliteren van verplaatsing van bedrijvigheid die
                                                                                          bestaat de kans op
    geen gebruik maken van het water of geldende
                                                                                          kennisoverdracht en een
       milieucategorie om ruimte te creëren voor
                                                                                          innovatief werkklimaat.
        bedrijven met een hoge milieucategorie.
                                                                                                                     Enerzijds risico op
                                                                                                                     conflicterende
                                                                                                                     ruimteclaims, bij
                                                                                                                     inpassing bedrijvigheid
                                                                                                                     (verdichting) mogelijk
                                                                                                                     geen ruimte meer voor
                                                       Groener en klimaatadaptief Gouda
                                                                                                                     groener en
                                                                                                                     klimaatadaptief Gouda.
                                                                                                                     Anderzijds kans om
                                                                                                                     klimaatadaptatie mee te
                                                                                                                     nemen bij
                                                                                                                     herontwikkeling.
                                                                                          Kans op versterking,
                                                                                          door het mogelijk maken
                                                       Duurzame energieopwekking          van zonnepanelen op
                                                                                          daken van nieuwe
                                                                                          bedrijvigheid.
                                                                                                                     Kans op creeren
                                                                                                                     gemengd woon-werk
                                                                                                                     kan hierdoor versterkt
                                                                                                                     worden. Draagt bij aan
                                                       Slimme groei en functieverandering                            creeren hoogstedelijk
                                                                                                                     gemengd milieu.
                                                                                                                     Mogelijk conflicterende
                                                                                                                     ruimteclaims (risico) met
                    Voorzieningen                                                                                    woningen.
      Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande
</pre>

====================================================================== Einde pagina 301 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 302 ======================================================================

<pre>      Onderwijs: Ter aanvulling op de bestaande
3  opleidingen zet Gouda in op de ontwikkeling van
                                                                                          Kans op versterking
       een campus met hoger onderwijs om een
                                                                                          vestigingsklimaat door
    completer opleidingsaanbod te kunnen bieden.
                                                                                          onderwijsinstellingen in
                                                                                          gebieden met
                                                                                          bedrijvigheid te vestigen.
                                                       Vestigingsklimaat
                                                                                          Door
                                                                                          onderwijsinstellingen
                                                                                          bestaat de kans op
                                                                                          kennisoverdracht en een
                                                                                          innovatief werkklimaat.
                     Mobiliteitszones
    Voor de binnenstad ligt de prioriteit op lopen. In
    de woonwijken wordt gezocht naar een nieuwe
   balans van fietsen, wandelen, openbaar vervoer
  en auto. Het overige stedelijke gebied van Gouda
                                                                                          Kans op bevorderen
          is meer auto-afhankelijk. Het zijn de
                                                                                          gezondheid (activering)
         bedrijventerreinen (langs de snelweg),
4                                                      Gezondheid bevorderen              door in te zetten op
    Westergouwe, en het gebied ten zuiden van de
                                                                                          openbaar vervoer (met
    Hollandsche IJssel, waar openbaar vervoer wat
                                                                                          voor en natransport).
     verder weg is. Voor Westergouwe wordt wel
   gewerkt aan zo goed mogelijk openbaar vervoer
        als relatie met de rest van de stad en de
    omgeving, maar de afstand tot de binnenstad is
        groter dan voor de andere woonwijken.
                                                                                                                     Enerzijds risico op
                                                                                                                     conflicterende
                                                                                                                     ruimteclaims; bij
                                                                                                                     verdichting mogelijk
                                                                                                                     geen ruimte meer voor
                                                                                                                     groener en
                                                       Slimme groei en functieverandering
                                                                                                                     klimaatadaptief Gouda.
                                                                                                                     Anderzijds is er een
                                                                                                                     kans om
          Groener en klimaatadaptief Gouda                                                                           klimaatadaptatie mee te
    Er wordt bekeken waar verhard oppervlak in de                                                                    nemen bij de
  openbare ruimte omgezet kan worden naar groen.                                                                     transformatieopgave.
        Als de maatschappelijke en technische
  ontwikkelingen daar de mogelijkheid voor bieden,
  willen we overtollige parkeerruimte transformeren
   tot groen. Tevens versterken en vergroenen van
  d      bi di                    bi d     V         d
</pre>

====================================================================== Einde pagina 302 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 303 ======================================================================

<pre>  de verbindingen naar groengebieden. Voorwaarde                                                               Enerzijds risico op
    is dat inpassing van groen wordt uitgevoerd in                                                             conflicterende
5     balans met de aanwezige cultuurhistorische                                                               ruimteclaims; bij
                         waarden.                                                                              inpassing bedrijvigheid
                                                                                                               (verdichting) mogelijk
    Regenwater zoveel mogelijk vasthouden zodat                                                                geen ruimte meer voor
   het kan infiltreren in de bodem (en wateroverlast Vestigingsklimaat                                         groener en
  kan voorkomen) en een actief grondwaterpeil om                                                               klimaatadaptief Gouda.
   droogte tegen te gaan. Gebouwen worden goed                                                                 Anderzijds is er een
   geïsoleerd zodat warmte zo lang mogelijk buiten                                                             kans om
  blijft. Groen en water toevoegen aan de openbare                                                             klimaatadaptatie mee te
           ruimte om hittestress tegen te gaan.                                                                nemen bij
                                                                                                               herontwikkeling.
                                                                                      Kans op versterking door
                                                                                      uitbreiding ecologische
                                                                                      oevers en toevoegen
                                                     Natuur en recreatie
                                                                                      groen. Hierdoor kan
                                                                                      biodiversiteit vergroot
                                                                                      worden.
                                                                                      Kans op versterking
                                                                                      indien nieuwe
                                                     Gezondheid bevorderen            groenstructuren ook
                                                                                      toegankelijk zijn voor
                                                                                      sport en recreatie.
                                                                                      Kans op versterking door
                                                                                      uitbreiding ecologische
                                                                                      oevers en toevoegen
                   Natuur en recreatie                                                groen. Hierdoor kan
     Het actief vergroten van de biodiversiteit door Groener en klimaatadaptief Gouda biodiversiteit vergroot
  uitbreiding van de ecologische oevers die door de                                   worden, ecologische
6   stad lopen. Het beschermen en behouden van                                        oevers kunnen een
      groene gebieden zoals de Oostpolder en het                                      verbinding vormen voor
   uitbreiden van natuur- en recreatiegebieden van                                    soorten.
                    de Groenalliantie.
                                                                                      Kans op versterking
                                                                                      gezondheid door het
                                                     Gezondheid bevorderen
                                                                                      uitbreiden van natuur en
                                                                                      recreatie.
                                                                                      Kans op bevorderen
                                                                                      gezondheid (activering)
                                                     Mobiliteitszones                 door in te zetten op
                                                                                      openbaar vervoer (met
                                                                                      voor en natransport).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 303 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 304 ======================================================================

<pre>               Gezondheid bevorderen
    Het bieden van meer recreatiemogelijkheden in
    de buitenlucht, zowel binnenstedelijk als aan de                                    Kans om bij inbreiding in
   rand van de stad (grote groengebieden). Daarbij                                      transformatiegebieden
     rekening houdende met mensen die slecht ter Slimme groei en functieverandering     direct de omgeving zo in
  been zijn door obstakels uit de openbare ruimte te                                    te richten dat de
   verwijderen. In de binnenstad van Gouda hebben                                       gezondheid bevorderd
7                                                                                       wordt.
    voetgangers en fietsers prioriteit. Binnen wijken
    wordt ingezet op het creëren van een integrale
     aanpak gezonde wijk waarin aandacht is voor
  leefbaarheid, rust en activering. Tenslotte inzetten
        op het herkenbaar houden van de hoge
   belevingswaarden van de verbindingen en routes                                       Kans op versterking
               van de Historische Linten.                                               indien nieuwe
                                                       Groener en klimaatadaptief Gouda groenstructuren ook
                                                                                        toegankelijk zijn voor
                                                                                        sport en recreatie.
                                                                                        Kans op versterking
                                                                                        gezondheid door
                                                       Natuur en recreatie
                                                                                        uitbreiden natuur en
                                                                                        recreatie.
                                                                                        Kans op versterking
                                                                                        inclusieviteit door
                                                                                        obstakels uit de
                                                                                        openbare ruimte te halen
                                                                                        waardoor kwetsbare
                                                       Inclusiviteit                    mensen elkaar op straat
                                                                                        kunnen ontmoeten. Ook
                                                                                        een kans door het
                                                                                        stimuleren van
                                                                                        ontmoeting in de
                                                                                        openbare ruimte.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 304 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 305 ======================================================================

<pre>      In regionaal verband is de ‘Regionale Energie
   Strategie’ vastgesteld, waarin drie denkrichtingen
         worden gegeven hoe aan de opgave voor
     hernieuwbare opwek kan worden voldaan. Die
    drie denkrichtingen bevatten alle dezelfde basis.
           In die basis worden zonne-energie en
     windenergie gecombineerd op plekken die het
      meest wenselijk en kansrijk zijn. Voor Gouda
             betekent dat gekeken wordt naar:
  -Daken (bestaand en nieuw), voor de opwekking
                     van zonne-energie
   -De zone langs de A12/A20 en de invalswegen,                                           Kans om bij
     voor de opwekking van zonne- en windenergie                                          herontwkkeling
                                                       Slimme groei en functieverandering
        (samen met buurgemeente Waddinxveen).                                             zonnepanelen op nieuwe
       -Voor zonne-energie wordt hierbij gekeken                                          daken te plaatsen.
8         vooral naar grote (bedrijfs-)daken en op
            overkappingen van parkeerterreinen
  Omdat dit alleen onvoldoende is om aan de totale
       Goudse ambitie te voldoen, zijn aanvullende
    oplossingen nodig. Hiervoor wordt gedacht aan
     één of meer grote locaties om schone energie
     met zon en/of wind op te wekken, in zogeheten
          ‘energielandschappen’. Dit wordt verder
     uitgewerkt in de RES 1.0, Het is hierbij ook de
     vraag of dit zou moeten landen in Gouda. In de
     fase van concept-RES naar RES 1.0 zullen de
    denkrichtingen gebruikt worden bij de uitwerking
  tot concrete scenario’s. Uiteindelijk zal bij de RES
    1.0 een keuze worden gemaakt hoe de regio de
                                                                                          Kans op versterking,
                   opwek gaat vormgeven.
                                                                                          door het mogelijk maken
                                                       Vestigingsklimaat                  van zonnepanelen op
                                                                                          daken van nieuwe
                                                                                          bedrijvigheid.
   Het voorzien in voldoende sociale en middeldure
   huurwoningen, op transformatielocatie in de stad
                                                                                          Kans op versterking door Aandachtspunt voor
  en aan Westergouwe. Uitgangspunt is een goede
                                                                                          bij stedelijke           planontwikkeling dat ook
       mix aan woningtypen per wijk, zodat er geen
9                                                      Slimme groei en functieverandering herontwikkeling          ingezet wordt op
          wijken ontstaan met een beperkt aantal
                                                                                          woningaanbod passend     huurwoningen (sociaal en
    doelgroepen. Daarnaast focussen op het maken
                                                                                          te maken.                en middelduur).
    van aantrekkelijke openbare ruimte, die veilig is,
             die bloeit en uitnodigt tot bewegen.
                                                                                          Kans op versterking door
                                                                                          bij stedelijke
                                                       Slimme groei en functieverandering herontwikkeling
                                                                                          ontmoeting en
                                                                                          buurtpleinen te maken.
                         Inclusiviteit
</pre>

====================================================================== Einde pagina 305 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 306 ======================================================================

<pre>     De openbare ruimte zo inrichten zodat deze
     ontmoetingen voor iedereen mogelijk maakt,                        Kans op versterking
10    bijvoorbeeld door buurtcentra te voet goed                       inclusiviteit door
       bereikbaar te maken. Aanwezigheid van                           obstakels uit de
   commerciële en maatschappelijke voorzieningen                       openbare ruimte te halen
                     in elke wijk.                                     waardoor kwetsbare
                                                 Gezondheid bevorderen mensen elkaar op straat
                                                                       kunnen ontmoeten.
                                                                       Daarnaast een kans
                                                                       door het stimuleren van
                                                                       ontmoeting in de
                                                                       openbare ruimte.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 306 =================================================================

<br><br>