<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                 raadsvoorstel

afdeling                               steller                                   gouda
Ruimtelijk beleid en advies            G. Tol                                    27 februari 2024
dossiernummer                          telefoon
7985                                   14-0182
onderwerp
Reserve Waterfonds



Gevraagd besluit
Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad van de gemeente Gouda voor te besluiten:

1.   In te stemmen met het beschikbaar stellen van € 1.750.000,- voor de elektrificering van de
       vaarverbinding Gouda-Reeuwijk (onder voorbehoud van integrale afweging bij de Kadernota);

2.   Het project “Intieme vaarroute” te continueren mits bij de uitvoering van het project voldaan wordt
      aan de volgende strategie met bijbehorende voorwaarden;

     a. vervangen van de overkluizing “Achter de Waag” conform het programma vervangingsonderhoud
        bruggen (prognose 2036);

     b. vervangen van de overkluizing “Antheunisbrug” conform het programma vervangingsonderhoud
        bruggen (prognose nader te bepalen);

     c.   de investeringen zoals verwoord onder a en b op te nemen in het Concern-investeringsplan en
          daarvoor tegen die tijd de raad een separaat investeringsvoorstel voor te leggen;

     d. voor ophoging van de zeven particuliere bruggen over het Zeugwater proactief een
        subsidieregeling open te stellen tot maximaal € 250.000,- en deze te onttrekken uit de reserve
        Waterfonds en hierbij uit te spreken om het college te steunen de nodige bestuurlijke middelen in
        te zetten, waaronder desnoods onteigening, om de ophoging van de particuliere bruggen en
        daarmee de doorvaarbaarheid van de “Intieme vaarroute” af te kunnen dwingen.

3.   Het traject voor cofinanciering bij de provincie en particuliere fondsen voort te zetten teneinde de
      ambities haalbaar te maken.



Toelichting

1           Nadere uitleg op gevraagd besluit
            Op 8 februari 2023 heeft de gemeenteraad van Gouda het volgende besloten met betrekking tot
            de reserve Waterfonds;

                        De raad besluit tot het volgende:

                        1. Tot het vaststellen van de volgende kaders voor de inzet van de middelen uit de
                        reserve Waterfonds:
                        a. Projecten zijn in lijn met het bestuursakkoord 2022-2026 en de Toekomstvisie
                        Gouda 2030;
                        b. Het totaal van de projecten en activiteiten is binnen de reserve Waterfonds te
                        realiseren;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>              c. De projecten en activiteiten sluiten aan bij eerder vastgesteld beleid, bijvoorbeeld
              het KBB (Kaderplan Bodemdaling Binnenstad) en het visiedocument Achter de
              Waag;
              d. De projecten en activiteiten sluiten aan bij provinciale en regionale plannen en
              projecten;
              e. Regulier en groot onderhoud of vervanging van bestaande constructies aan en
              over o.a. watergangen en reguliere (levensduur)onderzoeken worden niet betaald
              uit de reserve Waterfonds, uitsluitend de meerkosten om de waterrecreatie ten doel
              hebbende projecten en activiteiten mogelijk te maken. De projecten maken zoveel
              mogelijk gebruik van “werk met werk maken” (Gemeente, provincie en
              Hoogheemraadschap);
              f. De projecten zetten actief in op regionale, provinciale en landelijke
              subsidiemogelijkheden.

              2. Tot het inzetten van de reserve enerzijds als dekkingsreserve afschrijvingslasten
              investeringen Waterfonds (dit in overeenstemming met het BBV- Besluit Begroting
              en Verantwoording- dat voorschrijft dat deze uitgaven geactiveerd dienen te
              worden) en deels als reguliere bestemmingsreserve. Dit onderscheid ook
              technisch-administratief in de reserve aan te brengen op het moment dat de raad
              een besluit neemt over een investeringsvoorstel dat leidt tot die kapitaallasten en
              anderzijds als reguliere bestemmingsreserve.

              3. Tot het vaststellen van de volgende prioritering voor het inzetten van de
              beschikbare middelen:
              a. Het optimaliseren van de vaarverbinding Gouda-Reeuwijk met gebruik van
              provinciale en landelijke subsidiemogelijkheden;
              b. Het verder ontwikkelen van de intieme vaarroute zoals richtinggevend verwoord
              in het rapport Intieme Vaarroute uit 2009, waarbij de KBB-peilscheidingen door
              vaarbaar worden gemaakt als alle tussenliggende schakels zijn opgelost (conform
              motie 9 december 2021). Het ontwikkelperspectief is 2036 (ambitie om gebied
              Achter de Waag het water weer open te maken). Begonnen wordt met het verder
              ontwikkelen van de intieme vaarroute als kano- en suproute, waarbij het
              uitgangspunt een doorvaarhoogte van minimaal 90 cm is zoals verwoord in het
              onderzoek door Waterrecreatie Advies BV 2022. Dit alles in samenspraak met
              belanghebbenden, belangenvertegenwoordigers en beheerorganisaties in de stad.

              4. Voor andere potentiële projecten dient de Watervisie van de Wateralliantie als
              inspiratiebron.



    Afgesproken is dat het college in Q1 2024 met een raadsvoorstel komt hoe de reserve
    waterfonds concreet in te zetten. Pas als er een raadsbesluit is met betrekking tot een
    onttrekking kan er budget worden uitgegeven. Daarbij zou in het bijzonder stil gestaan worden
    bij de haalbaarheid van de intieme vaarroute en het daarin relevante technisch onderzoek naar
    de ophoging van de Sint Antheunisbrug.


2   Argumenten
    Het resultaat van het beschikbaar stellen van de benodigde middelen is dat gestart kan worden
    met de elektrificatie van het traject Gouda-Reeuwijk voor o.a. sloepen. Daarmee wordt de
    vaartijd verkort, wordt het voor waterrecreanten aantrekkelijker om van Gouda naar Reeuwijk
    en v.v. te varen en worden de sluis en de bruggen Arbo technisch verbeterd (nu vindt bediening
    nog handmatig plaats).
    Daarnaast wordt aan de Wateralliantie en andere betrokkenen duidelijkheid gegeven over de
    besteding van de middelen.
    Via de subsidieregeling voor de particuliere eigenaren van de 7 bruggen in de Zeugstraat kan
    een eerste begin worden gemaakt met het verbeteren van de kano- en suproute in het
    Zeugwater en tevens verder gewerkt worden aan de andere maatregelen op het tracé.




                                                                  pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      Beide trajecten zijn niet op korte termijn te realiseren maar vereisen een lange adem.
      Duidelijkheid over besteding van de middelen is cruciaal.



2.1   Argumenten
      1.1. Door de vaarverbinding Gouda-Reeuwijk v.v. te verbeteren investeert de gemeente
      in een aantrekkelijke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen.
      Dit is conform het bestuursakkoord 2022-2026. Door het verkorten van de vaartijd, doordat men
      minder lang hoeft te wachten bij de sluis en bruggen wordt de route aantrekkelijker. De
      gemeente investeert hiermee ook in de Goudse economie. Uit onderzoek van het NBTC
      (Nederlands Bureau voor toerisme en congressen) van maart 2022 is gebleken dat eigenaren
      van sloepen gemiddeld € 30,70 per persoon per dag uitgeven.

      1.2. Door de investering in de elektrificering voldoet de gemeente aan Arbo eisen t.a.v.
      de bediening van de sluis en de bruggen.
      Momenteel worden de sluis en de bruggen in het traject Gouda-Reeuwijk nog handmatig
      bediend. Dit is zwaar werk en eigenlijk niet meer van deze tijd. Zie ook het rapport van
      Waterrecreatie Advies BV van 14 april 2021. Door deze objecten op termijn te elektrificeren
      wordt ook dit aspect van de uitvoering aangepakt.

      1.3. Op de lange termijn (mits het KBB uitgevoerd kan worden als gewenst) kan de
      vaarroute in de Zeugstraat toegankelijk gemaakt worden voor kanoërs en suppers.
      Uit het rapport van Waterrecreatie Advies BV van 29 augustus 2022 blijkt dat een kano en
      suproute door het Zeugwater mogelijk is mits het KBB wordt uitgevoerd. Daarmee wordt het
      immers mogelijk om een minimaal gewenste hoogte van de bruggen (90 cm) te realiseren.
      Onderzoek heeft uitgewezen dat de St. Antheunisbrug eventueel verhoogd kan worden om de
      gewenste hoogte van 90 cm te bereiken als de peildaling in dit gebied stapsgewijs in
      volledigheid succesvol is ingevoerd. Gekeken wordt naar het natuurlijk moment van vervanging,
      het exacte jaartal is nog niet aan te geven. Door de gezamenlijke partijen verenigd in de
      Wateralliantie is aangegeven dat men graag een subsidieregeling voor de particuliere
      eigenaren van de 7 bruggen zou willen hebben. Zij willen dan in overleg treden met deze
      eigenaren om dit proces te stimuleren. Gelijktijdig zal dan ook een project opgestart moeten
      worden om alle kabels, leidingen en rioleringen die door het Zeugwater lopen te verwijderen,
      verhogen of anders aan te leggen. Dit zijn geen trajecten die op korte termijn opgepakt kunnen
      worden maar vereisen een lange adem. De tijdshorizon is 2036. De Wateralliantie wil
      vooruitlopend op de aanpak van beide bruggen/kunstwerken en de KBB-peilverlagingen reeds
      de subsidieregeling openstellen. Hierin mee gaan komt de samenwerking ten goede en zorgt
      dat de subsidieregeling kan worden geopend, zodat met eigenaren kan worden gesproken, en
      beoordeeld kan worden of er beweging te creëren is. Risico is dat vooruitgelopen wordt op
      andere relevante schakels voor realisatie van de gehele intieme vaarroute.

      1.4. De Zeugstraat wordt een aantrekkelijker verblijfsgebied.
      Indien de bruggen worden verhoogd, het water weer toegankelijk wordt gemaakt zal dit een
      verbetering geven het straatbeeld. Hiermee wordt een stukje Gouda aantrekkelijker voor
      bewoners en bezoekers om te bezoeken.

3     Kanttekeningen


3.1   Kanttekeningen
      1.1 Cofinanciering is nodig om de gehele vaarverbinding Gouda-Reeuwijk te kunnen
      elektrificeren.
      De afgelopen periode zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar de technische haalbaarheid
      van het elektrificeren en de gewenste verkeersveiligheid. Daar is een voorkeursscenario uit




                                                                    pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>voort gekomen met de volgende begroting (prijspeil 2023):




Nota bene: de totale kosten zijn hoger dan € 1.750.000,-. Het project wordt uitgevoerd in fasen
en er wordt nog gezocht naar cofinanciering. Zie beslispunt 3.

Bestuurlijk overleg heeft inmiddels plaatsgevonden met de provincie Zuid-Holland en de
gemeente Bodegraven-Reeuwijk. Het streven is om met beide partijen tot een
intentieovereenkomst te komen om gezamenlijk de verbetering van de vaarroute stap voor stap
te realiseren. Dit resulteert naar verwachting in een financiële bijdrage van de provincie. Door
nu met de route aan de slag te gaan laat de gemeente zien dat zij hier echt mee aan de slag
gaat en bereid is hier middelen voor beschikbaar te stellen.
In de komende periode (na het raadsbesluit) gaat het college ook verder onderzoeken of er nog
andere subsidieregelingen en fondsen beschikbaar zijn.
Het voorstel is om in ieder geval te starten met de sluis Reeuwijks Verlaat en de Kazernebrug
omdat daarmee de meeste tijdswinst wordt gerealiseerd. De overige bruggen worden in
uitvoering genomen als zicht is op bijdragen van de provincie en particuliere fondsen. Daarbij
kijken we ook naar de koppelkansen met regulier onderhoud aan kademuren en kunstwerken.
Voor de monumentale Driewegsluis Reeuwijks Verlaat liggen er mogelijk ook kansen met
Erfgoeddeals.


1.2 Onderzocht moet nog worden of de bruggen aantoonbaar constructief geschikt zijn
om te elektrificeren.
Als uitgangspunt bij de uitgevoerde onderzoeken is aangehouden dat de sluis en bruggen
inclusief landhoofden en funderingen geschikt zijn voor elektrificeren en nog voldoende
restlevensduur hebben. Dit is nog niet nader onderzocht en betreft een belangrijke voorwaarde
wat tijdens de voorbereiding getoetst moet worden. Mede in het kader van constructieve
veiligheid en CE-markering.


1.3 Het Arbo technische aspect is een gewenste “bijvangst” van dit project.
Alhoewel dit niet het primaire doel van het traject is geweest, is het Arbo technische aspect wel
een gewenste bijvangst. De huidige werkzaamheden zijn fysiek zwaar en ook bij de



                                                              pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>havendienst speelt mee dat het personeel ouder en schaarser wordt. Door het werk, wat betreft
dit aspect, te verbeteren kan de gemeente beter inspelen op toekomstige ontwikkelingen.

1.4. De realisatie van het traject Zeugwater van de intieme vaarroute is omgeven door
nog veel onzekerheden.
De onzekerheden omvatten het volgende:
a. zijn de eigenaren bereid om mee te werken aan het vervangen van de bruggen?
b. de bruggen zijn nu voor een aantal eigenaren ook de toegang voor bevoorrading van de
     (horeca)zaak, kan dit ook met de hogere bruggen gerealiseerd worden?
Toelichting bij a en b:
     Het uitgangspunt bij de particuliere bruggen is deze te vervangen door bruggen met een
     toog. Dit om de gewenste doorvaarthoogte te bereiken. Naar aanleiding van gehouden
     interviews met eigenaren van de particuliere bruggen is gebleken dat de bereidheid om
     (mee) te betalen niet groot is. Hiervoor zijn diverse argumenten aangedragen. Zie paragraaf
     4.4.3. onderdeel Interviews van rapportage “Haalbaarheid en betaalbaarheid Intieme
     vaarroute Gouda”. Om tegemoet te komen aan een deel van de aangedragen argumenten
     kan het zijn dat de aansluitende openbare ruimte aangepast moet worden. Dit mede
     afhankelijk van de functies die de bruggen moeten vervullen. Ook kan het zijn dat aan de
     particuliere zijde aanpassingen nodig zijn. Of dit mogelijk en verantwoord is, is nog een
     vraagteken. Om de technische haalbaarheid en bijbehorende consequenties hiervan goed
     in beeld te brengen is verder nader onderzoek noodzakelijk.
c. er liggen veel kabels, leidingen en rioleringen door het Zeugwater, deze zullen ook verwijderd
     of anders aangelegd moeten worden.
d. als alles volgens verwachting verloopt zal de uitvoering van het KBB vanaf 2026 plaats gaan
     vinden, dan zal ook de eerste peilverlaging van 5 cm plaats gaan vinden. Iedere keer wordt
     dan gemonitord of het goed verloopt. We kunnen dus niet met zekerheid nu al aangeven
     dat de 25 cm peilverlaging plaats gaat vinden, deze is wel nodig om de 90 cm brughoogte
     te realiseren voor kano’s en suppen.
e. bij het vervangen van de particuliere bruggen speelt ook dat de betreffende particulier een
     omgevingsvergunning aan moet vragen met bijbehorende berekeningen en tekeningen.
     Hierbij is het aannemelijk dat voor de fundaties van de huidige bruggen (deels) gebruik
     wordt gemaakt van de bestaande kademuren en particuliere belendingen. Indien wederom
     gebruik moet worden gemaakt van de bestaande kademuren en particuliere belendingen
     als fundatie, dan zal (conform de vigerende normen) ook aangetoond moeten worden dat
     de brugfundering (huidige kademuur en belending) dit vanuit constructieve veiligheid kan.
     Of dit mogelijk is, is nog niet aan te geven en vergt nader onderzoek.
f. voor het vervangen van de particuliere bruggen en verwijderen en verleggen van kabels,
     leidingen en rioleringen moet rekening worden gehouden met archeologie. Het gebied
     betreft namelijk een hoogwaardige locatie. Zie ook de VFLO (Verordening fysieke
     leefomgeving Gouda). Een omgevingsvergunning archeologie is mogelijk noodzakelijk.
     Welke voorwaarden hieruit voortvloeien is nog niet aan te geven en moet nader worden
     vastgesteld.
g. is de gemeenteraad bereid om –ultimum remedium- handhavingsmiddelen en zo nodig
     onteigening in te gaan zetten als eigenaren niet bereid zijn om mee te werken? Welke
     middelen daartoe geschikt zijn en wat de financiële consequenties daarvan zijn dient nog
     nader uitgezocht te worden. Van belang is wel om hierover na te denken want het hele
     project staat of valt ermee dat alle eigenaren meedoen.

1.5. Een extra verhoging van de Antheunisbrug heeft diverse gevolgen
Een extra verhoging van de Antheunisbrug om deze geschikt te maken voor de gewenste 90cm
vaarhoogte, zorgt in de uitvoering voor uitdagingen, die te maken hebben met het extra
hoogteverschil dat moet worden opgevangen. De uitdagingen liggen in een steilere helling
richting de brug (toegankelijkheid) en de wijze van afwatering langs de winkelpuien. In het
ontwerp zal hier zorgvuldig naar moeten worden gekeken.

1.6. Realisatie intieme vaarroute is afhankelijk van de medewerking van de eigenaren
In de interviewronde die heeft plaatsgevonden voor het rapport “Haalbaarheid en
betaalbaarheid Intieme vaarroute Gouda” is vooralsnog niet naar voren gekomen dat de
eigenaren bereid zijn om mee te werken aan de ophoging van de bruggen. Om de route te
kunnen realiseren is het wellicht noodzakelijk om handhavend op te treden dan wel over te



                                                              pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>         gaan tot onteigening. Met een subsidietraject kunnen eigenaren worden verleid om wel tot
         ophoging over te gaan. Het college vindt het wenselijk zich op voorhand te vergewissen dat de
         raad –ultimo remedium- handhavingsmiddelen en zo nodig onteigening wil inzetten om de
         intieme vaarroute in volledigheid succesvol tot stand te brengen. Een dergelijk ‘principebesluit’
         maakt het beoogde subsidie-instrument effectiever (zie ook 1.4 /g)

4        Juridische- / financiële gevolgen
         De belangrijkste financiële aspecten zijn:
         • De uitgaven elektrificeren moeten geactiveerd worden (BBV-regelgeving).
         • Ter dekking van de afschrijvingslasten kan een reserve afschrijvingslasten vaarverbinding
            ingesteld worden. Dit heeft echter niet de voorkeur van financiën omdat na de
            afschrijvingstermijn van 15 jaar de dekking van de kosten vervangingsinvestering t.l.v. het
            begrotingsperspectief komt.
         • Het college en de gemeenteraad zullen uitspraken moeten doen over het al dan niet
            inzetten van deze middelen in relatie tot het zogenoemde vastgestelde “leenplafond”. Dat
            geldt ook voor het aanwenden van de € 250.000 t.b.v. de subsidieregeling. Het lenen van in
            totaal € 2,0 mln. heeft een negatief effect op de ontwikkeling van het schuldenplafond.
         • De Kadernota 2025 is het instrument voor het college om die afweging te maken en voor te
            leggen aan de gemeenteraad.

         Juridische gevolgen voor met name de intieme vaarroute moeten nog nader uitgezocht worden,
         zie ook kanttekening nummer 1.4 en 1.6. Indien de raad besluit dat het college handhavend op
         moet kunnen treden tegen eigenaren die niet mee willen werken aan het ophogen van de
         bruggen, dan moet hiervoor nog wel een aantal juridische en financiële aspecten voor worden
         uitgezocht.

5        Personele- / organisatorische gevolgen / duurzaamheid / positie mensen
         met een beperking
         Met de afdelingen BOR, POR en stadstoezicht (havendienst) heeft regelmatig overleg plaats
         gevonden, het elektrificeren van de vaarverbinding Gouda-Reeuwijk is uitvoerbaar. De
         activiteiten zullen opgenomen worden in de reguliere werkzaamheden. De Arbo technische
         aspecten van de werkzaamheden van de havendienst zullen bij het elektrificeren van de route
         Gouda-Reeuwijk verbeteren.

6        Communicatie / interactiviteit
         Na het besluit van de raad zal nader overleg plaats vinden met de Wateralliantie, het
         Watersportverbond en de SBG. Allen hebben afvaardigingen in het afstemmingsoverleg wat
         heeft plaatsgevonden om dit overleg voor te bereiden. Er is geen volledige overeenstemming
         met de partners van de Wateralliantie bereikt over dit voorstel.
         Daarnaast zal de gemeente het overleg met de provincie Zuid-Holland en de gemeente
         Bodegraven-Reeuwijk continueren om tot uitvoering en financiering van het project te komen.


Burgemeester en wethouders van Gouda,
de secretaris,                     de burgemeester,




drs. R.C. Bakker                        mr. drs. P. Verhoeve




                                                                        pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>