<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Accountantsverslag
Gemeente Gouda
Boekjaar 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aan de gemeenteraad van de   Geachte leden van de gemeenteraad,
gemeente Gouda

ONDERWERP:                   In overeenstemming met de opdracht tot de controle van de              Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en
Accountantsverslag 2023      jaarrekening 2023 van gemeente Gouda, zoals overeengekomen in onze     zijn graag bereid de inhoud van deze rapportage nader toe te lichten.
                             opdrachtbevestiging d.d. 14 september 2023, bieden wij u hierbij het
KENMERK:                     accountantsverslag aan.                                                Hoogachtend,
[Concept versie 6-06-2024]                                                                          Baker Tilly (Netherlands) N.V.
                             Het accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar
                             aanleiding van onze werkzaamheden naar voren zijn gekomen. De
                             bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder
                             financiën en een afvaardiging van de ambtelijke organisatie.           Ondertekening alleen in definitieve versie
                                                                                                    J. Drost RA
                                                                                                    Partner Audit
                             Wij zijn voornemens u om een goedkeurende controleverklaring bij
                             jaarrekening 2023 te verstrekken.




                                                                                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave




         Bestuurlijke   Opdracht, scope   Belangrijkste   Financiële
        samenvatting     en uitkomsten    bevindingen       positie




          Overige
                           Bijlagen
        onderwerpen



                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke
samenvatting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting
Financiële kengetallen en signaleringwaarden




                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting

      Wij (zijn voornemens) bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken voor getrouwheid. Het totaal van
      geconstateerde onzekerheden blijft binnen de goedkeuringstoleranties. Er zijn verder geen ongecorrigeerde fouten in de jaarrekening. Zie
      bijlage B voor het overzicht van de geconstateerde onzekerheden.



      Het boekjaar 2023 sluit met een financieel resultaat van € 11,1 miljoen (positief). Wij constateren dat dit resultaat primair wordt verklaard
      door incidentele resultaten en mutaties in de reserves. De totale vermogenspositie van de gemeente Gouda bedraagt € 113,8 miljoen (2022:
      € 109,7 miljoen) met een solvabiliteitsratio die is toegenomen naar 25,2 % (2022: 24,8%).

      De vermogenspositie van het huidige jaar voldoet aan interne en externe normen en signaalwaarden. Op basis van onze beoordeling van de
      programmabegroting voor de periode 2024-2027 concluderen wij dat de gemeente Gouda in deze periode een sluitende begroting heeft.
      Gecombineerd met het beschikbare weerstandsvermogen zijn er voldoende buffers om tegenvallers op te vangen.



      Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel over de getrouwheid blijken er alleen ongecorrigeerde onzekerheden te zijn. De
      geconstateerde onzekerheden hebben betrekking op het sociaal domein, waarbij voor niet alle lasten (Jeugdzorg en Wmo) de
      prestatielevering kan worden aangetoond. De gemeente is voor de omvang van de onzekerheden gedeeltelijk afhankelijk van de
      productieverantwoordingen van de zorginstellingen. De totale omvang van de onzekerheden uit het sociaal domein bedraagt € 3,1 miljoen.
      Dit valt binnen de goedkeuringstoleranties van de controle.




                                                                                                                                                      6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting

      Het boekjaar 2023 is het eerste jaar waarin de gemeente Gouda zelfstandig heeft gerapporteerd over rechtmatigheid. Als onderdeel van
      deze verantwoording is in totaal een bedrag van € 6,4 miljoen aan onrechtmatigheden geconstateerd. Dit bedrag blijft onder de gestelde
      verantwoordingsgrens die is vastgesteld in de financiële verantwoording. Wij hebben vastgesteld dat deze verantwoording een getrouw
      beeld geeft.

      Het proces van de totstandkoming van de eerste rechtmatigheidsverantwoording is leerzaam geweest voor de gemeente. In dit proces zijn
      belangrijke stappen gezet op het gebied van het inzichtelijk maken van de rechtmatigheid. Belangrijke leerpunten hebben wat ons betreft
      betrekking op contractmanagement, procesbeheersing en het analyseren en rapporteren van de bevindingen.



      De samenwerking met de gemeente hebben wij als zeer prettig ervaren. In de afgelopen jaren heeft de financiële afdeling stappen gezet in
      de verbetering van het jaarrekeningproces. Dit heeft dit jaar geleid tot een vollediger en kwalitatief beter balansdossier. Daarnaast is de
      aanlevering van de SiSa sterk verbeterd ten opzichte van het voorgaande jaren.

      Dit jaar lag de nadruk voornamelijk op de ondersteuning en samenwerking met de VIC. Dit heeft geleid tot een verbetering en
      professionalisering van de verbijzonderde interne controle bij het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording. De VIC heeft hierbij een
      waardevolle bijdrage geleverd aan het proces van de jaarrekening.

      Wij zien dat er veel energie is gestoken in het opstellen van de rechtmatigheidsverantwoording en het mogelijk maken van de tijdige
      afronding van de jaarrekening. De belangrijkste leerpunten hangen samen met procesmanagement en tijdigheid. In de evaluatie van de
      werkzaamheden bespreken wij met uw medewerkers een aanpak om het proces voor 2024 te verbeteren.




                                                                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Opdracht Scope en
uitkomsten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Opdracht, scope en uitkomsten
2.1 Reikwijdte van de controle                                                                  2.3 Kernpunten en significante risico’s in de controle
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:                                                     Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met
 Het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen).                                       betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
 De jaarrekening                                                                                   Schattingen en toelichtingen in de jaarrekening.
 De verplichte bijlagen voor de verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen              Waardering van de grondexploitaties.
   (SiSa) en het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.                       Nauwkeurigheid van de voorzieningen.
                                                                                                    Rechtmatigheid van de Europese aanbestedingen.
Met de opdrachtbevestiging d.d. 14 september 2023 heeft u ons opdracht gegeven tot het              Getrouwheid van de rechtmatigheidsverantwoording
controleren van de jaarrekening 2023. De reikwijdte van onze controle staat omschreven in           WNT-verantwoording.
deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake                   Onrechtmatige en/of onnauwkeurige betalingen inkopen en uitkeringen.
geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.
                                                                                                2.4 Uitkomsten
2.2 Overzicht toleranties                                                                       Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2023 een goedkeurende verklaring te verstrekken
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 3.850.000. Deze materialiteit sluit   voor de getrouwheid van de jaarrekening. Er is geen sprake van getrouwheidsfouten. Wel
aan op het door de gemeenteraad op vastgestelde controleprotocol.                               zijn er onzekerheden met betrekking tot de prestatielevering in het sociaal domein (in totaal
                                                                                                € 3,1 miljoen). De genoemde onzekerheden blijven binnen de goedkeuringstoleranties en
                                                                                                hebben daardoor geen invloed op ons oordeel.
                                                    Grondslag                      Bedrag

Goedkeuringstolerantie fouten        1% lasten inclusief toevoegingen reserves    € 3.850.000

Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves    € 11.550.000

Rapporteringstolerantie                  5% van de goedkeuringstolerantie         € 100.000




                                                                                                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Opdracht, scope en uitkomsten
Fraude risico’s en continuïteit                                                                  In onze frauderisicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat wij geen frauderisico zien ten
Onze controleverklaring over boekjaar 2023 bevat een verplichte paragraaf over onze              aanzien van de opbrengstverantwoording. Dit vloeit voort uit het feit dat een
werkzaamheden met betrekking tot fraude en een met betrekking tot continuïteit.                  opbrengstenstroom vast kan zijn, waarop de gemeente geen invloed heeft (zoals de
                                                                                                 rijksbijdrage en specifieke uitkeringen vanuit het rijk) of dat een opbrengststroom geen
Hieronder wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak inspeelt op risico’s        materiële omvang heeft of dat een opbrengstenstroom bestaat uit een grote hoeveelheid
ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde werkzaamheden toegelicht.        kleine, routinematige, niet materiële transacties waardoor de kans op een materiële fraude
De mate van detail en de omvang van de rapportage over fraude en continuïteit in de              laag is.
controleverklaring hangen onder meer af van de onderkende risico’s, de omvang en aard
van de organisatie alsmede de bevindingen naar aanleiding van de werkzaamheden.                  Continuïteit
                                                                                                 Als onderdeel van de controle hebben wij ook de continuïteitsveronderstelling getoetst. In
•   Risico op doorbreking van de AO/IB door de leiding:                                          2023 werd een positief resultaat van 11,1 miljoen behaald. Wij constateren dat dit resultaat
    Vanuit onze accountantsregelgeving geldt een specifiek risico op doorbreking van de          voornamelijk wordt behaald door incidentele resultaten en mutaties in de reserves.
    AO/IB door de leiding. Het college of management bevindt zich in organisaties in een
    unieke positie om fraude te plegen, doordat het in staat is de administratieve               Het solvabiliteitspercentage voor dit jaar is gelijk aan dat van 2022, namelijk 25%, en dit
    vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door        bevindt zich boven de signaalwaarde van de VNG (20%). De omvang van de
    interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te             weerstandscapaciteit biedt de gemeente de mogelijkheid om geïdentificeerde risico's,
    werken. Een incentive van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op            waarbij rekening wordt gehouden met de kans op voorkomen en de financiële impact ervan,
    die wijze een betere financiële situatie of prestatie te presenteren.                        op te vangen.

•   Risico op niet nauwkeurige verantwoording van opbrengsten uit grondverkopen:
    Opbrengsten uit grondverkopen zijn niet nauwkeurig verantwoord conform het
    grondprijzen- en gemeentelijk beleid. Hierdoor ontstaat het risico dat enerzijds de
    grondopbrengsten onjuist en onvolledig worden verantwoordt, maar tevens ook het
    risico dat de gehanteerde verkoopprijs niet marktconform is.

•   Risico op corrupt handelen:
    Voor gemeenten hebben wij inherent een corruptierisico en ondermijning onderkend,
    aangezien een gemeente in een verhoogd risico sector (overheid) werkzaam is en er
    grote transacties door de gemeente lopen. Op basis hiervan hebben wij dit risico
    geïdentificeerd, dit is in lijn met NBA-praktijkhandreiking 1137. Binnen Baker Tilly is de
    consistente gedragslijn dat een geïdentificeerd corruptierisico als frauderisico worden
    gekwalificeerd.



                                                                                                                                                                                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Belangrijkste
bevindingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De rechtmatigheidsverantwoording
Inleiding                                                                                    Verantwoordingsgrenzen
Tot en met boekjaar 2022 verstrekten wij als accountant zelfstandig een oordeel over de      De toleranties voor de rechtmatigheidsverantwoording, zoals door de raad is
rechtmatige totstandkoming van de lasten, de baten en de balansmutaties op basis van de      vastgesteld in een apart raadsbesluit, wijken beperkt af van de toleranties voor de
controle in onze controleverklaring. Dit rechtmatigheidsoordeel betrof een oordeel of deze   controle op de getrouwheid. Dit leidt ertoe dat de door het college opgestelde
transacties tot stand zijn gekomen in overeenstemming met de door de gemeenteraad            rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de volgende toleranties
vastgestelde kaders zoals de begroting en de gemeentelijke verordeningen en met de
bepalingen in de relevante wet- en regelgeving.                                                                                               Grondslag                     Bedrag

Op grond van de Kadernota rechtmatigheid van november 2023 wordt in de                       Goedkeuringstolerantie fouten     2% lasten inclusief toevoegingen reserves   € 7.872.000
rechtmatigheidsverantwoording niet gerapporteerd over de criteria die direct van invloed
                                                                                                                                   Conform afspraak in de financiële
zijn op de verslaggeving en het getrouwe beeld van de jaarrekening. In de                    Rapporteringstolerantie                                                       € 394.000
                                                                                                                                            verordening
rechtmatigheidsverantwoording komen dus alleen de drie rechtmatigheidscriteria tot
uitdrukking die aanvullend zijn op de criteria die ook gelden voor getrouwheid, te weten:    Bevindingen
het begrotingscriterium, het voorwaardencriterium en misbruik en oneigenlijk gebruik. In     Het saldo van de onrechtmatigheden (ook wel afwijkingen) blijft binnen de daarvoor
bijlage E is een nadere toelichting gegeven op de criteria van de                            gestelde verantwoordingsgrens. Bij de controle zijn de volgende onrechtmatigheden
rechtmatigheidsverantwoording.                                                               geconstateerd:

Proces totstandkoming rechtmatigheidsverantwoording                                                     De geconstateerde onrechtmatigheden:
Het proces van de totstandkoming van de eerste rechtmatigheidsverantwoording is een
                                                                                             Begrotingscriterium                           € 5.586.000
leerzaam proces geweest voor de gemeente. In dit proces zijn belangrijke stappen gezet
op het gebied van het inzichtelijk maken van de rechtmatigheid. Belangrijke leerpunten       Voorwaardencriterium                          € 789.000
hebben wat ons betreft betrekking op het realistisch plannen, het tijdig uitvoeren en de     M&O-criterium                                     €0
communicatie hierover. Daarnaast zijn er verbetermogelijkheden in de opvolging van
                                                                                             Totaal                                       € 6.375.000
bevindingen en het trekken van conclusies naar aanleiding van deze werkzaamheden. In
onze managementletter 2023 hebben wij hier ook specifiek over gerapporteerd.                 Het saldo van de onrechtmatigheden ziet voornamelijk toe op de
                                                                                             begrotingsoverschrijdingen. Deze begrotingsoverschrijdingen worden veroorzaakt
                                                                                             doordat alle afwijkingen van de begroting, dus ook de onderschrijdingen, indien niet
                                                                                             tijdig gemeld, als onrechtmatig worden aangemerkt. Dit laatste is een nieuw aspect in
                                                                                             de begrotingsrechtmatigheid waar de accountant in voorgaande jaren niet eerder over
                                                                                             heeft gerapporteerd. De bevindingen met betrekking tot het voorwaardencriterium zien
                                                                                             toe op de naleving van Europese aanbestedingsregels, hierbij is in twee gevallen
                                                                                             geconstateerd dat er sprake is van onrechtmatigheden.



                                                                                                                                                                                         12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De rechtmatigheidsverantwoording
Aanbevelingen
Om het totaal van de gerapporteerde onrechtmatigheden terug te brengen doen wij de
volgende aanbeveling:

    Er is nog een verbeterslag te maken in het tijdig melden van onderschrijdingen ten
     opzichten van de begroting. Om het aantal onrechtmatigheden terug te brengen
     dienen de afdelingen tijdiger de wijzigingen door te geven aan de raad. Daarnaast
     raden wij aan om het begrip ‘tijdigheid’ stelliger te definiëren in de financiële
     verordening.

Tot slot heeft de raad de mogelijkheid om haar verantwoordingsgrenzen waar gewenst
aan te passen aan de behoeften. Voor de huidige gekozen 2% verantwoordingsgrens is,
vooruitlopend op de aanpassing in accountantsregelgeving in 2025, aansluiting gezocht bij
de (toekomstige) materialiteit die de accountant hanteert. De raad heeft hierin de vrijheid
om een verantwoordingsgrens te bepalen tussen de 1% en 3%. De omvang van deze
verantwoordingsgrens heeft een belangrijke relatie met de ambitie van de gemeenteraad
en de tijdsbesteding van uw afdeling concerncontrol.




                                                                                              13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Bevindingen
Ontwikkelingen planning & control / financiën
De gemeente heeft een verbeterplan opgesteld om de financiële functie verder te ontwikkelen. Dit
verbeterplan moet in een periode van drie jaar zorgen voor een significante kwaliteitsverbetering.
Uit onze rapportage van de 0-meting zijn een aantal verbeterpunten op het vlak van de P&C-cyclus
en financiën gesignaleerd. In het proces van de jaarrekeningcontrole 2023 zien wij dat de
gemeente zich hier op heeft ontwikkeld. Om inzicht te geven in deze ontwikkeling hebben wij dit
nader toegelicht.

Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden constateren wij dat de kwaliteit van de
dossiervorming van het jaarrekeningdossier sterk is verbeterd ten opzichte van het afgelopen jaar.
We constateren dat het jaarrekeningdossier bij aanvang al van toereikend niveau was, waarbij
belangrijke procesafspraken, zoals het intern controleren van opleveringen, zijn verbeterd. Dit is het
duidelijkst zichtbaar in de aanlevering van de SiSa’s, waar de kwaliteit dankzij de aanstelling van
een coördinator sterk is verbeterd. Ook zien wij dat de kennis op het gebied van BBV-verslaggeving
is toegenomen.

Naar aanleiding van het bovenstaande kijken wij positief terug op de samenwerking met de
gemeente en het proces van samenwerking bij de jaarrekeningcontrole. Verdere verbeterslagen
zijn te realiseren op het gebied van verdere doorontwikkeling van de stappen die reeds zijn ingezet.




                                                                                                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties
Algemeen
De waardering van de grondexploitaties is gebaseerd op diverse schattingen en            Hieronder hebben wij de ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de
aannames. De schattingsonzekerheid is door alle externe ontwikkelingen in 2023 fors      afgelopen vier jaar weergegeven.
toegenomen en vormt daarom een significant risico in onze controleaanpak. De
complexiteit in de projectontwikkeling omvat de volgende risico’s:
                                                                                         Grafiek ontwikkeling grondexploitaties (x € 1 miljoen)
   De vraag naar (betaalbare) woningen is fors hoger dan het aanbod.
   Stijgende energie- en grondstofprijzen.                                           35.000                                                                            2020
   Krapte op de arbeidsmarkt.                                                        30.000
                                                                                                                                                                        2021
   Stikstofproblematiek.                                                             25.000
                                                                                      20.000                                                                            2022
   Verduurzamingsopgave.
   Stijgende rente.                                                                  15.000                                                                            2023
   Macro-economische factoren zijn minder stabiel.                                   10.000
                                                                                       5.000
De hogere onzekerheid en volatiliteit in de gehanteerde aannames kan doorwerken in         0
                                                                                                 Bruto boekwaarde          Verliesvoorziening     Netto boekresultaat
het verwachte eindresultaat en de waardering van uw grondexploitaties. Deze hogere
mate van onzekerheid maakt het belangrijker om een adequate toelichting op te
nemen in de jaarrekening.
                                                                                       Spoorzone
Wij hebben het proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en           De verliesvoorziening van € 1,0 miljoen ziet toe op de grondexploitatie Spoorzone.
bestaan getoetst en aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij          Deze grondexploitatie zit in de afrondende fase en de opbrengsten zijn nagenoeg
achten de waardering en de toelichting op de schattingsonzekerheden aanvaardbaar       volledig gerealiseerd. In de nog te realiseren kosten zitten nog enkele risico-
en vinden de veronderstellingen redelijk.                                              opslagen en kosten voor het bouw- en woonrijp maken. Op basis van de
                                                                                       ontvangen documentatie is de voorziening toereikend onderbouwd.
Waardering inclusief specifieke projectrisico’s
De waardering van de grondexploitaties is een significant risico in onze               Westergouwe
controleaanpak, vanwege de hogere mate van schattingsonzekerheid. Wij hebben het       In 2023 is er veel gebeurd in Westergouwe. In totaal is er voor € 27 miljoen aan
proces rondom de totstandkoming van de waardering in opzet en bestaan getoetst en      investeringen gedaan en in voor € 6,5 aan woningen verkocht. De boekwaarde is
aanvullend gegevensgerichte werkzaamheden uitgevoerd. Wij achten de waardering         daardoor toegenomen tot € 29,7 miljoen. Het begrote eindresultaat op het project is
aanvaardbaar en vinden de veronderstellingen redelijk. Hieronder hebben wij de         per 31 december 2023 nihil. Dut wordt veroorzaakt doordat de beschikbare
ontwikkeling van uw grondexploitatie gedurende de afgelopen vier jaar weergegeven.     positieve resultaten worden aangewend voor de bouw van extra sociale woningen
                                                                                       tot het niveau van een nihil resultaat. Wijzigingen in de parameters en
                                                                                       ontwikkelingen in de grondexploitatie hebben daardoor, voor zover er sprake is van
                                                                                       aanvullende sociale woningbouw, geen directe financiële gevolgen.


                                                                                                                                                                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Sociaal domein
Algemeen                                                                                     Wmo
De gemeente Gouda voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij taken           Van een aantal zorgleveranciers is geen controleverklaring ontvangen, waarmee niet
veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht             kan worden onderbouwd dat voor de gefactureerde zorg ook daadwerkelijk prestaties
opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden                     zijn verricht. Hierdoor is sprake van een onzekerheid ten aanzien van
uitgevoerd worden:                                                                           prestatielevering, zowel omtrent de getrouwheid als rechtmatigheid van deze lasten.
                                                                                             Het bedrag van deze resterende onzekerheid voor Wmo bedraagt € 208.298
                                            Wijze van                                        (2022: € 1.731.000.), waarmee dit saldo sterk is afgenomen ten opzichte van vorig
 Onderdeel                  Uitvoerder                             Bepaling last boekjaar
                                         uitbesteding                                        jaar.
 Uitkeringen                                            Afrekening op basis van werkelijke
                           Zelfstandig         n.v.t.                                        PGB’s
 (Participatiewet)                                                                 lasten
                                                                                             De Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB) heeft over 2023 een verklaring met
                                               n.v.t.   Afrekening op basis van werkelijke   beperking bij de verantwoording PGB-stromen Jeugdwet en WMO ontvangen.
 Jeugdwet                  Zelfstandig
                                                                                   lasten    Hierdoor is vanuit de SVB geen 100% zekerheid over de nauwkeurigheid en
                                               n.v.t.   Afrekening op basis van werkelijke   rechtmatigheid van de persoonsgebonden budgetten. De impact van de
 Wmo                       Zelfstandig
                                                                                   lasten    geconstateerde fouten/onzekerheden vanuit de SVB bedragen op basis van de
                                                                                             zogenaamde projectiebrief voor Gemeente Gouda blijven onder onze
                               Sociale                  Afrekening op basis van werkelijke
 PGB’s                                   Mandatering                                         rapporteringstolerantie. Daarnaast blijft het de verantwoordelijkheid van de gemeente
                     verzekeringsbank                                              lasten
                                                                                             zelf om de prestatielevering ten aanzien van de PGB-bestedingen vast te stellen. Ten
                                                                                             aanzien van deze bevinding hebben is er een onzekerheid van € 1.523.000
Jeugdwet                                                                                     (2022: € 1.534.000.).
Voor de uitvoering van de Jeugdzorg heeft de gemeente voor een deel van de
geldstroom op regionaal niveau contracten afgesloten met zorgaanbieders.

Voor een deel van de kosten die binnen de regio verdeeld wordt, zijn de kosten lokaal
gemaakt. De betreffende gemeente is daarbij zelf verantwoordelijk voor het vaststellen
van de prestatielevering. De complicerende factor hierbij is dat de Gemeente Gouda
onvoldoende beheersmaatregelen heeft om vast te stellen dat de prestatie vanuit de
zorgaanbieder aan de cliënt wordt geleverd. Het deel waarvan de prestatielevering
niet kan worden vastgesteld bedraagt € 1.328.298 (2022: € 1.520.000.).




                                                                                                                                                                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Jaarverslag
Jaarverslag                                                                               Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar.
De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle
van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel       Element jaarverslag             Onze waarneming
213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en
                                                                                                                           Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van
lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2023 is       Vereisten BBV
opgenomen.                                                                                                                 artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.

                                                                                           Verenigbaar                     Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het
jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en                                      Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag
of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de             Overeenstemming                 overeenstemmen met de resultaten van de door ons
Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde
                                                                                                                           uitgevoerde controlewerkzaamheden.
diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
                                                                                                                           Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen         Paragrafen
                                                                                                                           van voldoende niveau.
informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen
gesignaleerd.                                                                                                              De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate
                                                                                           Informatiewaarde                analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële
Verbonden partijen                                                                                                         gevolgen.
Tijdens onze controle besteden wij specifieke aandacht aan de transacties met
verbonden partijen van gemeente Gouda. In het kader van onze controle hebben wij           Incidentele baten en lasten     De toelichting op de incidentele baten en lasten is toereikend.
vastgesteld dat:
 De (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in de                                    Fraude en de frauderisicoanalyse is een steeds belangrijker
    jaarrekening en paragraaf verbonden partijen.                                          Fraude                          thema. In de paragraaf bedrijfsvoering zijn de ontwikkelingen
 Geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties met                                         binnen de organisatie uiteengezet.
    verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude.
 Geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving niet
    is nageleefd.




                                                                                                                                                                                             17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>SiSa-bijlage en WNT
SiSa-bijlage                                                                         WNT verantwoording
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke             Als onderdeel van onze controle hebben wij de naleving van de Wet normering
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen                 topinkomens (WNT) gecontroleerd. Op basis van deze wet zijn de bezoldiging van
accountantscontrole 2023. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen    topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector en de uitkeringen
op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien      wegens beëindiging dienstverband aan topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd.
de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:   Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris
 € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is.             worden aangemerkt. Beide topfunctionarissen zijn in loondienst en er hebben zich
 10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan        gedurende 2023 geen wijzigingen voorgedaan.
    € 1.000.000 is.
 € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.                         Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en
                                                                                     eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten      publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt
en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie   eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking,
overschrijden.                                                                       indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de
                                                                                     omvang van het dienstverband) overschrijdt.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht
voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het   Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2023 niet strijdig zijn met de
CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te    WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen
SiSa-bijlage.                                                                        Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan
                                                                                     of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c.q.
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel        nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.       uitmaakt van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen
                                                                                     hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.




                                                                                                                                                                         18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Financiële positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingen in de jaarcijfers
Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente                                        Analyse van het resultaat
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per               Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde
31 december 2023 volgens de jaarrekening € 113,8 miljoen en heeft zich de afgelopen   resultaat bedraagt afgerond € 11,1 miljoen positief. In de gewijzigde begroting was
jaren als volgt ontwikkeld:                                                           rekening gehouden met een resultaat van € 5,4 miljoen negatief.

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)                                       In het samenvattend beeld wordt in hoofdlijnen een toelichting op de afwijkingen gegeven.
                                                                                      In de toelichting op de programma’s wordt een verder gedetailleerde verklaring gegeven
 120.000                                                                              voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na wijziging. Als onderdeel van de
                                                                                      toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2023 wordt
 100.000                                                                              overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel zijn aan te merken.
                                                                                      Het jaarrekeningresultaat is € 16,5 miljoen positiever dan begroot.
  80.000

  60.000                                                                              De belangrijkste oorzaken voor het verschil tussen de begroting en de realisatie zijn:
                                                                                      • Hogere algemene uitkeringen uit de decembercirculaire, € 4,2 miljoen (V)
  40.000                                                                              • Hogere opbrengst uit parkeerbelastingen, € 0,9 miljoen (V)
                                                                                      • Vrijval voorziening pensioenen (oud-)wethouders, € 1 miljoen (V)
  20.000
                                                                                      • Hogere opbrengst bouwleges, € 2,0 miljoen (V)
       0                                                                              • Verkoop perceel spoorzone, € 2,5 miljoen (V)
             2020     2021          2022   2023

           Algemene reserve                                                           Een groot deel van bovenstaande oorzaken kon niet in een eerder stadium voorzien
           Bestemmingsreserve                                                         worden, enkele afwijkingen ons inziens mogelijk wel. Dit uit zich ook gedeeltelijk in de
           Gerealiseerd resultaat                                                     omvang van de onrechtmatigheden in de rechtmatigheidsverantwoording. We adviseren
                                                                                      u, in lijn met de aanbevelingen van de commissie BBV om meer aandacht te hebben voor
Van de totale reserves ter hoogte van € 113,8 miljoen is € 31,6 miljoen opgenomen     afwijkingen op baten en lasten, niet zijnde begrotingsoverschrijdingen. Doorlopend is het
als algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van vorig jaar       advies de afwijkingen nader te analyseren waarom deze pas bij het opstellen van de
gedaald met € 8 miljoen. Per saldo is gedurende 2023 het saldo van de                 jaarrekening inzichtelijk waren, zodat voordelen eerder richting de raad gemeld kunnen
bestemmingsreserves met € 31,5 miljoen gestegen. Deze stijging wordt veroorzaakt      worden.
door de toevoegingen in het boekjaar en de bestemming van het resultaat 2022. De
grootste dotaties aan de reserves hebben betrekking op de reserves:
 Reserve duurzaamheidsfonds: + € 5 miljoen
 Reserve Programma vluchtelingenopvang: + € 7,1 miljoen
 Reserve versnellen woningbouw en (gebieds)transformatie: + € 6 miljoen



                                                                                                                                                                                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Financiële positie
Weerstandsvermogen en financiële kengetallen                                                De kengetallen laten in 2023 een vergelijkbaar beeld zien ten opzichten van de
De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een                   kengetallen van 2022. De belangrijkste ontwikkeling is zichtbaar in de ‘structurele
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en                         exploitatieruimte’. De ontwikkeling hier is in lijn met het landelijk gemiddelde, waaruit
risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het           blijkt dat er beperkte structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen
jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen            de huidige begroting op te vangen.
materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden
bezien.

Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de
financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat
de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen
geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling) uw financiële
positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de
landelijke ontwikkelingen weergegeven:

                  Kengetallen                       Gemeente             Landelijk

                                                  2023      2022      2023      2022

 Netto schuldquote                                69%       71%       71%       74%
 Solvabiliteit                                    25%       25%       31%       39%
 Belastingcapaciteit                             118%       119%      105%      102%

 Structurele exploitatieruimte                     1%        7%       0,6%      5,2%



De landelijke cijfers 2023 betreffen nog concept cijfers. De definitieve cijfers zijn nog
niet bekend.




                                                                                                                                                                                        21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Financiële positie
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een                                            2023         2022          2021
toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de
inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met      Weerstandscapaciteit            € 37.994     € 61.207      € 44.885
kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter
                                                                                          Risico’s                        € 18.262     € 20.538      € 18.222
dekking van de geïdentificeerde risico's. Hierbij wordt verondersteld dat alle risico's
zich nooit tegelijk voordoen. Wij kunnen ons vinden in dit uitgangspunt.                  Weerstandsratio                      2,1          3,0           2,5

Hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een
kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is voornamelijk
opgebouwd vanuit de algemene reserve. De weerstandsratio kwalificeert als                               Weerstandsratio                 Betekenis
“uitstekend”.                                                                                                    >= 2.0                 Uitstekend

De weerstandsratio is afgenomen in 2023. Dit wordt in belangrijke mate veroorzaakt                          1.4 < 2.0                 Ruim voldoende
doordat een deel van de beschikbare weerstandscapaciteit gedurende 2022 is                                  1.0 < 1.4                   Voldoende
bestemd voor specifieke reserves.
                                                                                                            0.8 < 1.0                     Matig
                                                                                                            0.6 < 0.8                  Onvoldoende
                                                                                                                 < 0.6               Ruim onvoldoende




                                                                                                                                                                22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Overige
onderwerpen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Overige onderwerpen
Notitie Grondbeleid in begroting en jaarstukken                                          4) Winstneming via de POC-methode, dat wil zeggen op basis van de
In december van 2023 is door de Commissie BBV de notitie Grondbeleid in begroting           betrouwbaar geraamde winst naar rato van de realisatie van verkopen èn
en jaarstukken (2023) gepubliceerd. Deze notitie is op een aantal punten sterk              kosten, vindt pas plaats als de resterende looptijd van een grondexploitatie
afwijkend van de vorige notitie als gevolg van de invoering van de Omgevingswet.            tien jaar of minder is.
                                                                                         5) Binnen een gemengde exploitatie met bouwgrondexploitatie- en faciliterende
Er zijn wijzigingen van het kostenverhaal faciliterend grondbeleid op een viertal           projecten mag het resultaat gesaldeerd worden indien de deelgebieden
punten:                                                                                     onlosmakelijk in de ontwikkeling met elkaar verbonden zijn.
1) De bijdrage aan het kostenverhaal wordt niet meer in rekening gebracht via de
    omgevingsvergunning, maar via een aparte kostenverhaalsbeschikking.                  Alle wijzigingen in de notitie die te maken hebben met de Omgevingswet treden in
2) Er zijn meer keuzemogelijkheden om kosten te verhalen.                                werking gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Alle overige
3) De kostensoortenlijst is uitgebreid.                                                  wijzigingen treden in werking met ingang van begrotingsjaar 2025. Toepassing
4) Er is in de Omgevingswet een regeling opgenomen voor verplichte financiële            met ingang van de jaarrekening 2024 is mogelijk maar niet verplicht.
    bijdragen aan ontwikkelingen.

Daarnaast zijn er een aantal wijzigingen aangebracht als gevolg van 'voortschrijdend
inzicht’:
1) De voorwaarden voor warme gronden zijn aangepast naar aanleiding van de
     praktijksituaties met ingang van boekjaar 2022:
       De gebiedsontwikkeling hoeft niet langer uitsluitend betrekking te hebben op
          woningbouw, maar kan ook betrekking hebben op bijvoorbeeld
          bedrijfsterreinen;
       De voorwaarde dat er betrokkenheid is bij de gebiedsontwikkeling van
          provincie of rijksoverheid vervalt;
       De (toekomstige) bestemming(en), functie(s) en/of ontwikkeling betreffende
          het plangebied dien(en)t goed onderbouwd te worden.
2) Voorbereidingskosten bij zowel actieve als facilitaire grondexploitaties mogen na 5
     jaar ook worden voorzien in plaats van te worden afgeboekt.
3) De rentetoerekening aan actieve grondexploitaties wordt vereenvoudigd door toe
     te staan dat de in een gemeente reeds gehanteerde omslagrente ook wordt
     toegepast bij actieve grondexploitaties.




                                                                                                                                                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Overige onderwerpen
Notitie Rente                                                                           Tot slot wordt gesteld dat wanneer een rentevergoeding over het eigen vermogen
De doelstelling van Notitie rente 2023 is het bevorderen van een eenduidige             wordt berekend, deze gemaximeerd is op het gewogen gemiddelde
handelwijze met betrekking tot de toerekening van rente door gemeenten en het           rentepercentage dat door de gemeente over extern aangetrokken
transparant maken van de wijze waarop de gemeenten met rente zijn omgegaan. De          financieringsmiddelen wordt vergoed. Dit betekent ook dat wanneer er geen
notitie treedt in werking met ingang van begrotingsjaar 2025, waarbij eerdere           aangetrokken financiering is, er geen rente over het eigen vermogen kan worden
toepassing bij de begroting 2024 is toegestaan.                                         berekend. De commissie BBV geeft vanuit transparantie de aanbeveling om geen
                                                                                        rente over het eigen vermogen te berekenen.
De belangrijkste wijziging betreft de rentetoerekening aan de grondexploitaties door
middel van de rente-omslag, die voorheen werd gebaseerd op het gemiddelde               Notitie Overhead
rentepercentage over het vreemde vermogen. De omslagrente wordt berekend door           De notitie Overhead van de Commissie BBV is in december 2023 herzien. In deze
de aan de taakvelden toe te rekenen rente te delen door de boekwaarde per 1 januari     notitie worden kaders meegegeven over de toerekening van Overhead aan onder
van de vaste activa + voorraad gronden. Indien de werkelijke rentelasten meer dan       andere de leges van de gemeente. In de nieuwe notitie is vooral de definitie van
25% afwijken van de rentelasten op basis van de voorgecalculeerde renteomslag, dan      Overhead aangepast. Deze luidt nu als volgt: het geheel van functies gericht op
moet de gemeente verplicht de werkelijke rente verwerken.                               de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Hiertoe
                                                                                        behoren ook de systemen en aanverwante lasten die deze functies ondersteunen.
In het publiekrechtelijke kostenverhaal bij faciliterende grondexploitaties moet        De nieuwe definitie zorgt er voor dat duidelijker kan worden vastgesteld welke
overeenkomstig de Omgevingswet voor de rentetoerekening het rentepercentage             lasten direct toegerekend kunnen worden aan bepaalde taakvelden.
worden gehanteerd op grond van de afspraken in de overeenkomst en niet de interne
omslagrente.                                                                            Voor de berekening van de tarieven voor de lokale heffingen moet de methodiek
                                                                                        voor toerekening van overhead worden gebruikt zoals deze is opgenomen in de
De commissie BBV adviseert verder het renteschema zoals opgenomen op pagina 5           financiële verordening. Deze methodiek mag niet afwijken van de overige
van de Notitie van de commissie BBV in de paragraaf financiering van de begroting en    methodieken voor het toerekenen van overhead.
jaarstukken op te nemen. Indien de rentebaten hoger zijn dan de rentelasten, ontstaat
er een ‘negatieve’ renteomslag. Dit is een resultaat van treasurybeleid en beheer en    De commissie adviseert om overhead niet bij de begroting vorm te geven maar
wordt dan ook niet daadwerkelijk aan de taakvelden toegerekend, maar blijft op het      door middel van de financiële verordening of door een gemeentelijke notitie
taakveld treasury als bate verantwoord staan.                                           overhead aan de gemeenteraad voor te leggen en deze periodiek te herzien. In
                                                                                        deze notitie neemt de organisatie keuzes ten aanzien van: kaderstelling,
                                                                                        methodiek en onderscheiding primaire processen en overhead. Omdat de
                                                                                        toerekening van overheadkosten bij veel gemeenten wordt gebruikt als basis voor
                                                                                        het vaststellen van het mengpercentage heeft de aanpassing van deze notitie
                                                                                        mogelijk ook fiscaal invloed.




                                                                                                                                                                           25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Overige onderwerpen
ESG                                                                                  We kunnen concluderen dat het ESG regelgevingskader volop in beweging is.
Het integreren van duurzaamheidsaspecten binnen uw organisatie en                    Alles is erop gericht dat organisaties duurzaamheid in hun organisaties
bedrijfsvoering wordt de toekomstige norm. De EU zet flink in op het afdwingen       verankeren en rapporteren over uw bijdrage/impact op de thema’s Environment,
van transparantie over het gevoerde duurzaamheidsbeleid. Een voorbeeld               Social en Governance. Vooruitlopend op de wettelijke verplichtingen is eerdere
daarvan: met ingang van het boekjaar 2025 moeten grote ondernemingen                 toepassing (op vrijwillige basis) toegestaan. Om sustainability in uw organisatie te
(volgens de jaarrekening criteria) rapporteren over de voortgang en realisatie van   integreren kunt u het ESG raamwerk zoals hieronder weergegeven doorlopen.
hun duurzaamheidsambities (CSRD) en over de bijdrage van hun producten en/of
diensten aan een klimaatneutrale economie (EU Taxonomy).
Hieronder geven wij een opsomming van de meest recente ontwikkelingen op het
gebied van duurzaamheid.
−    De nadere uitwerking van de CSRD is vorm gegeven in de European
     Sustainability Reporting Standards (ESRS). Op 31 juli 2023 heeft de
     Europese Commissie deze ESRS goedgekeurd, waarmee de invoering voor
     ondernemingen definitief is geworden.
−    De EU Taxonomy (een door de EU opgestelde lijst van producten en
     diensten die als ‘groen’ aangemerkt mogen worden) wordt ondertussen
     steeds verder uitgebreid. Aan de lijst worden voortdurend diverse
     economische activiteiten toegevoegd die gericht zijn op de transitie naar
     circulariteit, het duurzaam gebruik van water, de preventie en beheersing van
     vervuiling en de bescherming en het herstel van de biodiversiteit.
−    Een andere verordening die op termijn toepassing zal gaan vinden is de
     Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD). Deze
     verordening omvat verplichtingen voor ondernemingen om de impact van
     haar eigen activiteiten en die van haar waardeketen op het gebied van           Dit is een 8-stappenplan om te komen tot een geïntegreerde
     mensenrechten en natuur en klimaat te identificeren en vervolgens               duurzaamheidsstrategie en uiteindelijk uw duurzaamheidsverslag. Baker Tilly
     maatregelen te treffen om negatieve consequenties daarvan te voorkomen of       ESG Advisory kan u bij al deze processtappen (al naar gelang uw behoefte)
     te mitigeren. Een onderneming moet kunnen aantonen dat zij al het mogelijke     ondersteunen.
     heeft gedaan om hieraan te voldoen. Een belangrijk element uit de               Onze verwachting is dat op termijn de rapportageverplichtingen voor
     verordening is dat bestuurders aansprakelijk kunnen worden gesteld indien       ondernemingen ook voor decentrale overheden gaan gelden. We adviseren u hier
     niet in voldoende mate gevolg aan deze verordening is gegeven.                  dan ook al op voor te sorteren.




                                                                                                                                                                            26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                       Fout, onzekerheid
                                                                                                                                               Financiële             Toelichting
 Nummer           Specifieke uitkering                                                                                    of formele
                                                                                                                                             omvang in euro’s      fout/onzekerheid
                                                                                                                       onrechtmatigheid

 JenV A16          Bekostigingsregeling opvang ontheemden Oekraïne                                                            n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   Specifieke uitkering versterking van de locale integrale aanpak van radicalisering, extremism en
 JenV A20                                                                                                                     n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   terrorisme 2023-2026
  FIN B2           Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek                         n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   Regeling vaststelling regels verstrekken eenmalige specifieke uitkering aan gemeenten huisvesting
 BZK C31                                                                                                                      n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   kwetsbare doelgroepen
 BZK C32           Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen                                                        n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 BZK C41B          Regeling specifieke uitkering flexibele inzet woningbouw                                                   n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 BZK C55           Aanpak energiearmoede                                                                                      n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke
 BZK C62                                                                                                                      n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
 BZK C92           Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid                                           n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   Regeling houdende regels verstrekking specifieke uitkering aan gemeenten verduurzaming 1...1 van
 BZK C94                                                                                                                      n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   eigenaars, woonverenigingen en wooncorporaties
 BZK C97           Regeling huisvesting grote gezinnen vergunninghouders 2023                                                 n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.




 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):     Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                               Goedkeurend
                                                                                                                                                                                      28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                       Fout, onzekerheid
                                                                                                                                               Financiële             Toelichting
 Nummer            Specifieke uitkering                                                                                   of formele
                                                                                                                                             omvang in euro’s      fout/onzekerheid
                                                                                                                       onrechtmatigheid
 BZK C105          Regeling specifieke uitkering startbouwimpuls                                                              n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 BZK C209          Meerjarige regeling huisvesting aandachtsgroepen                                                           n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   Regionale meid. en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Besluit regionale meld• en
 OCW D1            coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/m 2024                      n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   contactgemeenten
 OCW D8            Onderwijsachterstandenbeleid 2023.2026 (OAB)                                                               n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 OCW D10
                   Volwasseneneducatie                                                                                        n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 OCW D11
                   Regeling specifieke uitkering extra financiële middelen RMC•functie                                        n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 OCW D12           Regionale meld- en coördinatiefunctie Besluit regionale meld en coördinatiefunctie
                                                                                                                              n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/m 2024
 OCW D12A          Regionaal programma voortijdig schoolverlaten Besluit regionale meld, en coördinatiefunctie
                                                                                                                              n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
                   voortijdig schoolverlaten Regeling vsv voor de jaren 2021 t/rn 2024
 OCW D14
                   Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen                          n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.
 OCW D19
                   Tijdelijke onderwijshulsvesting ontheemden                                                                 n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.

 OCW D21           Specifieke uitkering Impuls Jongerencultuur                                                                n.v.t.               n.v.t.                n.v.t.


 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):     Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                               Goedkeurend

                                                                                                                                                                                      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                               Fout of         Financiële omvang           Toelichting
 Nummer         Specifieke uitkering
                                                                                                                             onzekerheid            in euro’s           fout/onzekerheid
 OCW D22        Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde peuters                                n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 IenW E44B      Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027 (SiSa tussen medeoverheden)                                 n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 IenW E53       Regeling specifieke uitkering Schone Lucht Akkoord                                                               n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 IenW E84       Regeling stimulering verkeersveiligheidsmaatregelen 2022,2023                                                    n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 IenW E85       Tijdelijke regeling specifieke uitkeringen intelligente verkeersregelinstallaties                                n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 IenW E104      Specifieke uitkering woningbouw op korte termijn door bovenplanse infrastructuur                                 n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 EZK F28        Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat. en energiebeleid                               n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 SZW G2         Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet gemeentedeel 2023                                   n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 SZW G3         Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverwekking)- gemeentedeel 2023                 n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 SZW G4         Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) gemeentedeel 2023                                n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 SZW G10        Wet, inburgering 2021 gemeentedeel 2023                                                                          n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
                Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire gemeentedeel
 SZW G12                                                                                                                         n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
                2023
 SZW G13        Onderwijsroute_ deel gemeente 2023                                                                               n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.



 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):            Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                                      Goedkeurend

                                                                                                                                                                                           30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                               Fout of         Financiële omvang           Toelichting
 Nummer         Specifieke uitkering
                                                                                                                             onzekerheid            in euro’s           fout/onzekerheid
 VWS H4         Regeling specifieke uitkering stimulering sport                                                                  n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 VWS H12        Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken                                    n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
                Specifieke uitkering versterking voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de
 VWS H30                                                                                                                         n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
                sociale basis 2023.2026
 VWS H31        Regeling Specifieke uitkering noodfonds energie amateur sportverenigingen                                        n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 VWS H35        Specifieke uitkering IZA doelen 2023.2026                                                                        n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.




 Rechtmatigheidsoordeel specifieke uitkeringen (zoals blijkt uit de controleverklaring):    Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid gehele jaarrekening:                              Goedkeurend

                                                                                                                                                                                           31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg - Tozo)
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2023 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2024 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                               Fout of         Financiële omvang           Toelichting
 Nummer       Specifieke uitkering
                                                                                                                             onzekerheid            in euro’s           fout/onzekerheid
 G4A          Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen                                                                           n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 G4A          Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen                                                                            n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 G4A          Tozo 2                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 G4A          Tozo 3                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 G4A          Tozo 4                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
 G4A          Tozo 5                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
              Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde
 G4A                                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
              baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
              Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire – gederfde
 G4A                                                                                                                             n.v.t.               n.v.t.                  n.v.t.
              baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T


 Strekking controleverklaring rechtmatigheid:                 Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid:                    Goedkeurend




                                                                                                                                                                                           32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen
De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de
ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen
met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten
ten aanzien van getrouwheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie. Positieve bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen
haakjes heeft een negatief effect op het resultaat.

Fouten


 Aard van de controleverschillen (x € 1.000)                                                                               Getrouwheid
 Geen ongecorrigeerde afwijkingen                                                                                                      n.v.t.
 Totaal ongecorrigeerde controleverschillen                                                                                                0
 Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening                                                                 n.v.t.
 Totaal                                                                                                                                    0



Onzekerheden


 Aard van de controleverschillen (x € 1.000)                                                                               Onzekerheid
 Prestatielevering Jeugd                                                                                                            € 1.328
 Prestatielevering Wmo                                                                                                                € 208
 Prestatielevering PGB                                                                                                              € 1.523
 Totaal onzekerheden                                                                                                                € 3.059




                                                                                                                                                                                          33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Bijlage C – Controleaanpak
Controleaanpak en uitvoering                                                            Inschakeling van interne / externe deskundigen
Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte               Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de
werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts.                  werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.
Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende
kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede
controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in
onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die
hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de
volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de
andere accountants en de ingeschakelde experts.

Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de
jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het
management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een
aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2023 onderkend, deze
zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag.

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants
Voor de jaarrekening van de gemeente Gouda maken wij gebruik van diverse
verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties. In het
kader van deze samenwerking hebben wij, via deze accountants, toereikende
zekerheid verkregen over de gelden die aan de gemeenschappelijke regelingen
worden afgedragen.




                                                                                                                                                                34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Bijlage D – Onafhankelijkheid
Bevestiging van onze onafhankelijkheid                                                   Schriftelijke bevestigingen
Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in   Wij hebben aan het management schriftelijke bevestigingen gevraagd in het kader van
overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants           onze controle. Deze bevestigingen hebben betrekking op de verantwoordelijkheid van
bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht                        het management voor het opstellen van de jaarrekening, voor het volledig
accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de             verantwoorden van transacties en voor het aan ons verschaffen van alle relevante
objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.          informatie. Daarnaast hebben wij niet om specifieke schriftelijke bevestigingen
                                                                                         verzocht.
Kwaliteitsborging
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om haar
onafhankelijkheid en die van haar medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen
omvatten onder meer:
   Jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners, professionals en
    ondersteunende stafdiensten.
   Cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling of er
    sprake is van mogelijk conflicterende diensten.
   In- en extern kwaliteitsonderzoek.
   Twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten.
   Reviews door partners die niet betrokken zijn bij de opdracht ter waarborging van
    een deugdelijk / deskundig oordeel.

Op deze controleopdracht zijn geen specifieke maatregelen getroffen om onze
onafhankelijkheid te waarborgen.




                                                                                                                                                                               35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Bijlage E - De rechtmatigheidsverantwoording
Inleiding                                                                                     Er is sprake van een begrotingsonrechtmatigheid als het college bij de realisatie van
Bij het verantwoorden over de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening zijn         doelen en het realiseren van activiteiten de door de gemeenteraad vastgestelde
negen rechtmatigheidscriteria van toepassing. Zes criteria (kunnen) direct van invloed zijn   budgetten voor wat betreft de lasten of investeringsbudgetten overschrijdt (1),
op de posten in de balans en de staat van baten en lasten (zien toe op                        toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves doorvoert die niet door de
getrouwheidsaspecten inzake grootte en de samenstelling van zowel de baten en de              gemeenteraad zijn vastgesteld (2) en als bij onderschrijdingen van lasten of
lasten als van de activa en passiva) en drie criteria zien uitsluitend toe op specifieke      investeringsbudgetten en/of lagere of hogere baten dan begroot de begroting niet tijdig
rechtmatigheidsaspecten van de baten, lasten en balansmutaties en raken niet de grootte       met begrotingswijzigingen is aangepast (3).
en samenstelling. Het college is verantwoordelijk voor alle negen criteria; in de
jaarrekening van het college worden deze afgedekt langs de volgende lijnen:                   Voorwaardencriterium
                                                                                              Het voorwaardencriterium ziet toe op voorwaarden die gelden voor de uitvoering van
                                                                                              de financiële beheershandelingen. Deze voorwaarden komen voort uit externe en
                                                                                              interne regelgeving en hebben betrekking op aspecten zoals: doelgroep, termijn,
                                                                                              grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken,
                                                                                              recht, hoogte en duur voor zover deze relevant zijn voor de financiële rechtmatigheid.
                                                                                              In het door u vastgestelde normenkader is een inventarisatie van de van toepassing
                                                                                              zijnde wet- en regelgeving opgenomen. Het niet in acht nemen van de geldende
                                                                                              voorwaarden bij financiële beheershandelingen leidt tot een onrechtmatigheid die het
                                                                                              college moet toelichten in de rechtmatigheidsverantwoording als de
                                                                                              verantwoordingsgrens (op basis van individuele en/of cumulatieve onrechtmatigheden)
                                                                                              wordt overschreden. Er zijn echter ook voorwaarden waar geen mogelijke financieel
Begrotingscriterium                                                                           gevolg aan is verbonden. Dan is er sprake van een formele rechtmatigheidsfout. Deze
De rechtmatigheidsverantwoording bevat belangrijke informatie voor het (politieke)            situatie doet zich ook voor bij het niet naleven van de Kasgeldlimiet en Renterisiconorm
verantwoordingsdebat van de gemeenteraad met het college.                                     van de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). Volgens een stellige
                                                                                              uitspraak van de Commissie-BBV betreffen deze afwijkingen van het
U stelt als raad met het vaststellen van de begroting de budgettaire kaders voor de           voorwaardencriterium formele rechtmatigheidsfouten die in de paragraaf bedrijfsvoering
uitgaven, investeringen en reservemutaties vast. Met het vaststellen van de                   worden gerapporteerd.
geactualiseerde financiële verordening heeft u vastgelegd op welke wijze binnen uw
gemeente om moet worden gegaan met begrotingsoverschrijdingen en welke                        Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium (M&O)
begrotingsonrechtmatigheden als acceptabel worden beschouwd (dus wel onrechtmatig,            Het college is verantwoordelijk voor het inrichten van effectieve maatregelen ter
maar acceptabel).                                                                             voorkoming van misbruik en oneigenlijk gebruik van overheidsregels om
                                                                                              overheidssubsidies en bijdragen te ontvangen dan wel een te laag bedrag aan
                                                                                              heffingen aan de overheid te betalen. Deze maatregelen hangen veelal samen met de
                                                                                              interne beheersing ter borging van het voorwaardencriterium.


                                                                                                                                                                                         36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Contactgegevens

John Drost RA
Partner Audit
j.drost@bakertilly.nl

Stefan Turenhout RA
Director Audit
s.turenhout@bakertilly.nl




Kantoorgegevens:
Baker Tilly (Netherlands) N.V.
Churchillplein 5D
Postbus 85745
2517 KZ Den Haag
+31 70 358 90 00




                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>