<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1 Introductie                                                                          4
1.1 Inleiding                                                                           4
1.2 Leeswĳzer                                                                           4


2 Jaarverslag                                                                          5
2.1 Jaarstukken in beeld                                                                5
2.2 Bestuurlĳke samenvatting                                                            7
2.3 Financiële samenvatting                                                             9


3 Jaarverslag: programma's                                                            12
3.1 Economie, werk en onderwĳs                                                         13
3.2 Energie en klimaat                                                                 19
3.3 Wonen en leefomgeving                                                              25
3.4 Sociaal domein                                                                     32
3.5 Cultuur, sport en recreatie                                                        42
3.6 Leefbaarheid en veiligheid                                                         48
3.7 Bestuur en organisatie                                                             53
3.8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen                                          59


4 Jaarverslag: paragrafen                                                             64
4.1 Lokale heffingen                                                                   64
4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing                                             71
4.3 Onderhoud kapitaalgoederen                                                         77
4.4 Financiering                                                                       82
4.5 Investeringen                                                                      87
4.6 Bedrĳfsvoering                                                                     89
4.7 Verbonden partĳen                                                                  94
4.8 Grondbeleid                                                                       103
4.9 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid                                          104


5 Jaarrekening                                                                        105
5.1 Inleiding                                                                         105
5.2 Overzicht van baten en lasten                                                     105
5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten                                  109
5.4 Overzicht inzet reserves                                                          111
5.5 Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves             113
5.6 Overzicht inzet voorzieningen                                                     116
5.7 Incidentele baten en lasten                                                       117
5.8 Resultaatbepaling                                                                 117
5.9 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties                                  118
5.10 Resultaatbestemming                                                              118
5.11 WNT-verantwoording 2023 gemeente Gouda                                           120


6 Balans en toelichting                                                               121
6.1 Inleiding                                                                         121
6.2 Balans per 31 december 2023: activa                                               122
6.3 Balans per 31 december 2023: passiva                                              123
6.4 Grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en rechtmatigheidsverantwoording   124




2      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2023: activa                                  127
6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2023: passiva                                 133
6.7 Niet uit de balans blĳkende langlopende financiële verplichtingen                      140
6.8 Rechtmatigheidsverantwoording 2023                                                     142


7 Taakvelden                                                                               143

8 Single information Single audit                                                          147

9 Bĳlagen                                                                                  155
9.1 Afkortingenlĳst                                                                        155
9.2 Wettelĳk voorgeschreven indicatoren                                                    158
9.3 Bĳlage risico's                                                                        161




                                                                        Jaarstukken 2023     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1 Introductie
1.1 Inleiding
Met de jaarstukken 2023 van de gemeente Gouda legt het college van burgemeester en wethouders verantwoording af aan
de gemeenteraad over het gevoerde beleid, de geleverde prestaties en de besteding van middelen in 2023. Dit gebeurt aan
de hand van de programmabegroting 2023-2026 die kaderstellend is geweest voor de activiteiten van het college.

De wet schrĳft voor dat de opbouw van de jaarstukken analoog moet zĳn aan de programmabegroting. Dit komt de
vergelĳkbaarheid tussen beide documenten ten goede.

De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag met de beleidsverantwoording en de jaarrekening met de financiële
verantwoording inclusief verplichte overzichten, het voorgestelde raadsbesluit en de bĳlagen.

1.2 Leeswĳzer
Jaarstukken op hoofdlĳnen
Het jaarverslag start met een infographic, waarin kort en bondig wordt ingegaan op de belangrĳkste inhoudelĳke en
financiële ontwikkelingen in 2023.

Programma's
Daarna volgt de verantwoording van de programma's en van het onderdeel algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien. De
verantwoording gebeurt met de volgende vragen:
■ Wat heeft Gouda bereikt?
■ Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
■ Wat heeft het gekost?


Paragrafen
In dit onderdeel worden onderwerpen behandeld die van belang zĳn voor het inzicht in de financiële positie van de
gemeente. Er is specifiek aandacht voor onderwerpen waar politieke of financiële risico’s aan verbonden zĳn.

Rapportage interbestuurlĳk toezicht
De rapportage IBT is opgenomen vanwege de bestuursovereenkomst interbestuurlĳk toezicht met de provincie Zuid-
Holland. Hierin wordt verantwoording afgelegd over de naleving van wet- en regelgeving waar de bestuursovereenkomst
betrekking op heeft.

Jaarrekening
Deze omvat de financiële verantwoording over 2023 met het zogenoemde overzicht van baten en lasten en de balans. Ook
de overzichten Taakvelden en Single information Single audit maken hier deel van uit.

Besluit en bĳlagen
De jaarstukken worden gecompleteerd met het voorgestelde raadsbesluit en enkele bĳlagen.

Weergave van bedragen
In de financiële tabellen worden de bedragen zo veel mogelĳk in duizenden euro's weergegeven. Hierdoor ontstaan soms
afrondingsverschillen. In de toelichting op de financiële tabellen en in de overige teksten worden de bedragen voluit
geschreven. In financiële tabellen duiden de min-tekens (bĳvoorbeeld - € 1.000) meestal op inkomsten of baten. Bĳ de
verschillenanalyses betekenen de min-tekens nadelen of verliezen.




4     Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Jaarverslag
2.1 Jaarstukken in beeld




                           Jaarstukken 2023   5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.2 Bestuurlĳke samenvatting
Het college heeft het afgelopen jaar opnieuw geïnvesteerd in de stad en de samenleving voor een aantrekkelĳk en leefbaar
Gouda. Het college heeft stappen gezet in duurzaamheid, groen, kansengelĳkheid, bestaanszekerheid, cultuur, economie,
wonen en sport.

Economie, werk en onderwĳs
Voor een goed ondernemers- en vestigingsklimaat is in 2023 de economische agenda verder uitgevoerd. Regionaal
zĳn afspraken gemaakt om de bedrĳventerreinen toekomstbestendig te maken. De regionale bedrĳventerreinenstrategie
is afgerond, net als de deelprojecten uit de MKB-deal. Een mĳlpaal voor toekomstbestendige schoolgebouwen is de
oplevering van de vernieuwbouw van het lyceum van De Goudse Waarden. Verder is gestart met de voorbereiding
van de 2e tranche van het Uitvoeringplan Onderwĳshuisvesting. In 2023 is de Goudse onderwĳsagenda uitgevoerd. De
gemeenteraad heeft voor de zomer het plan van aanpak laaggeletterdheid goedgekeurd. Afgelopen jaar zĳn 400 mensen
bereikt via het Taalhuis. De Taalmeter is ingevoerd als hulpmiddel om te ontdekken of bĳstandsgerechtigden moeite hebben
met lezen. Campus Gouda is verder doorontwikkeld. In juli 2023 is het schooljaar 2022-2023 afgerond met in totaal 111
deelnemers aan de modules zorg. Met Saxion hogelschool is een samenwerkingsovereenkomst gesloten om modules
bodemdaling te introduceren. Tot slot is gewerkt aan het voorkomen en terugdringen van jeugdwerkloosheid. Al is deze wel
licht toegenomen.

Energie en klimaat
In 2023 is opnieuw geïnvesteerd in het ambitieuze doel om in 2040 CO2-neutraal te zĳn. Op diverse plekken in
de stad hebben de gemeente en inwoners groen toegevoegd en klimaatadaptieve maatregelen genomen. Verder is
een start gemaakt met het actualiseren van het groen-, bomen- en biodiversiteitsbeleid en met het opstellen van het
Omgevingsprogramma Groen: Biodiversiteit. Op meerdere locaties in Gouda is gewerkt aan uitbreiding van ecologisch
beheer. Inwoners en ondernemers zĳn geholpen om energie te besparen en aardgasvrĳ te worden. Zo is bĳ 3.000
huishoudens energieadvies gegeven en zĳn kleine maatregelen uitgevoerd. Eind 2023 is het Duurzaamheidsfonds Gouda
van start gegaan. De routekaart verduurzaming gemeentelĳk vastgoed is op 7 februari 2024 vastgesteld. Het beheerplan
groot en vervangingsonderhoud en het Kwaliteitsplan openbare ruimte Binnenstad zĳn vastgesteld. Het schoolgebouw aan
de Jan Luykenlaan is gesloopt om plaats te maken voor een park.

Wonen en leefomgeving
Om de woningbouw te versnellen zĳn 362 woningen toegevoegd aan het woningaanbod in Gouda. Waarvan
128 sociale huurwoningen (35%). De gemeente heeft eind 2023 het Fonds betaalbaar wonen ingevoerd. De
Huisvestingsverordening is geactualiseerd, de doelgroepenverordening vastgesteld en het Actieplan dakloosheid
uitgevoerd. Het Verkeerscirculatieplan is verder uitgevoerd door het vaststellen van de wĳkmobiliteitsplannen voor de
Binnenstad, Korte Akkeren en Kort Haarlem. De gemeente heeft een gedeelte van de regionale doorfietsroute Rotterdam-
Gouda gerealiseerd en de raad heeft ingestemd met het realiseren van een inpandige fietsenstalling aan de Nieuwe Markt.
Het aantal openbare laadpunten in de gemeente is in 2023 gestegen van 440 naar 473.

Sociaal domein
Acties uit de Lokale inclusie agenda zĳn uitgevoerd om te zorgen dat iedereen mee kan doen. Ook is een nieuwe Lokale
Inclusie Agenda voor 2024 – 2025 opgesteld. Om diversiteit en inclusie in de stad te stimuleren, is aandacht besteed
aan vieren en herdenken. De goede ondersteuning van mantelzorgers en vrĳwilligers is voortgezet en om te zorgen
voor passend woonaanbod is er een start gemaakt met het verbouwen van Gildenburg 1. De inkomensgrenzen voor
de minimaregelingen zĳn opgehoogd van 120% naar 130% van de bĳstandsnorm. In 2023 zĳn 3.883 Rotterdampassen
verstrekt. Dit is een stĳging van 14% ten opzichte van vorig jaar. Vanuit het Winterplan is budget vrĳgemaakt voor een
lokaal noodfonds in de hoge energiekosten. Door een kwartiermaker is onderzocht welke buurt het meest geschikt is om
een buurtaanpak in te ontwikkelen (de buurt Oud Achterwillens). Het aantal kinderen met een indicatie voor jeugdzorg is
in 2023 afgenomen van 1 op 6,65 in 2022 naar 1 op 7,3. Dit is mede het effect van de inzet van de samenwerking tussen
de gemeente en de huisartsen. Als onderdeel van de Goudse aanpak rondom (complexe) scheidingen is in november
het Scheidingsplein Gouda gelanceerd. In het kader van meer tĳd en resultaat voor de inwoner is er een inhoudelĳke
kwaliteitsslag gemaakt bĳ de integrale toegang van het sociaal domein waardoor de inwoner beter geholpen kan worden.

Cultuur, sport en recreatie
2023 was het eerste “gewone” jaar, zonder Gouda750 feest en zonder corona. Het aantal bezoekers aan attracties
in de binnenstad (top 5) nam met 25% toe naar 538.651 bezoekers. Met de Samenwerkende Binnenstadondernemers
Gouda is een Meerjarenprogramma vastgesteld voor een sterke en bruisende binnenstad. Het Kwaliteitsplan Openbare
Ruimte Binnenstad is ook vastgesteld. Cheese Valley is een succesvolle manier om Gouda als kaasstad en als attractieve
poort naar de regio te profileren. Het Definitief Ontwerp voor herbestemming stadhuis is vastgesteld door de raad en de
omgevingsvergunning is ingediend. Het cultureel bereik is verbreed door het uitvoeren van cultuurnota onder andere via
het totstandbrengen van een innovatiefonds. Er zĳn 21 aanvragen gehonoreerd voor de neuwe subsidierelgeling cultuur
ontwikkeling & innovatie. We gaven een impuls aan de gemeentelĳke evenementen door extra budget en een nieuw
sterevenement: 'De Verwondering'. Het streekarchief lanceerde, in samenwerking met Preservice, het e-depot. Het aantal




                                                                                                 Jaarstukken 2023         7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>inwoners van 18 tot 64 jaar dat wekelĳks sport bedroeg 60% (2022; meest actuele cĳfers). Bĳ de vorige meting in 2020 was
het percentage nog 56%.

Leefbaarheid en veiligheid
De daling van het aantal woninginbraken is doorgezet. Afgelopen jaar waren er 109 inbraken ten opzichte van 150 inbraken
in 2022. Het gaat om een afname van 27%. De aanpak van ondermĳning is geïntensiveerd. In 2023 zĳn meer preventieve
en repressieve interventies gericht ingezet. Verder heeft het jaar 2023 in het teken gestaan van het verder vormgeven van
een multidisciplinaire preventieve aanpak, om jeugdoverlast en –criminaliteit te verminderen en jonge aanwas in criminaliteit
te voorkomen. Het aantal meldingen jeugdoverlast is mede hierdoor met 5% gedaald (458 meldingen). In 2023 zĳn 20
Bibob toetsingen en zĳn 127 evenementenvergunningen verstrekt.

Bestuur en organisatie
Ook in 2023 is veel ruimte geweest voor bewonersinitiatieven. Zoals tientallen zwerfafvalacties tĳdens de Landelĳke
Opschoondag, 76 Groen moet je Doen-locaties, drie Grĳs wordt Groen locaties en drie bĳenveldjes. Stichting GoudApot
keerde ruim € 210.000 uit aan initiatiefnemers van bewonersinitiatieven. De twaalf thema’s voor raadsbreed samenwerken
zĳn verder opgepakt door de raad en het college. Er zĳn vier gewĳzigde gemeenschappelĳke regelingen ter instemming
voorgelegd aan het college en voor zienswĳze en besluitvorming voorgelegd aan de raad. De gemeente is zelfbewuster als
het gaat om het opereren in diverse samenwerkingsverbanden. Daarbĳ wordt nadrukkelĳk steeds de afweging gemaakt op
welk schaalniveau en met welke partner(s) samenwerking opportuun is.




8      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>2.3 Financiële samenvatting
In de onderstaande tabel is het financieel resultaat 2023 - voor en na inzet van reserves - opgenomen. Hierbĳ zĳn
de verschillen tussen de begroting 2023 en de jaarrekening vermeld. In deze financiële samenvatting zĳn de financiële
verschillen op hoofdlĳnen toegelicht. In de afzonderlĳke programma’s zĳn de verschillen meer gedetailleerd weergegeven.

Resultaat (bedragen * € 1.000)                                       Begroting      Begroting         Rekening       Saldo        V/N op
                                                                     2023 (basis)   2023 (na          2023           rekening min saldo
                                                                                    wĳzigingen)                      begroting na
                                                                                                                     wĳziging
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten               Saldo           1.720           19.530          -4.098            23.629   V
Totaal mutaties reserves                                    Saldo          -1.958           -14.114         -7.020            -7.094   N
Gerealiseerd resultaat                                                       -239            5.416         -11.119            16.534   V

Elk jaar worden diverse incidentele lasten en baten verrekend met de algemene reserve en bestemmingsreserves. In 2023
zĳn incidentele uitgaven voor diverse projecten verrekend met de reserve. Bĳ diverse projecten zĳn niet alle kosten zoals
begroot ook daadwerkelĳk gemaakt, zie hiervoor het overzicht inzet reserves in hoofdstuk 5.5 "Incidentele en structurele
toevoegingen en onttrekkingen aan reserves". Hierdoor wordt er per saldo € 7.094.000 minder onttokken aan de reserves.*

* Tegenover dit nadeel van een lagere onttrekking staat een voordeel van dezelfde omvang door lagere kosten bĳ het saldo
van baten en lasten. Hierdoor hebben deze verschillen geen effect op het resultaat na inzet van reserves.

Hoofdlĳnenanalyse
Na het verwerken van de raadsbesluiten tot en met december 2023 (begroting na wĳziging) was rekening gehouden met
een negatief saldo van € 5,4 miljoen. Dit resultaat is door ontwikkelingen verbeterd met € 16,5 miljoen naar een positief
saldo van € 11,1 miljoen. Deze ontwikkelingen zĳn op hoofdlĳnen hierna vermeld.

Nr.                                             Onderwerp              Bedrag       Programma                     Taakveld
                                                                       *€1.000
                   1                     Riolering                         1.200        2                        7.2 Riolering
                   2                     Ontvangst middelen               -1.300        2                     7.4 Milieubeheer
                                         klimaat- en energiebeleid
                   3                     Erfpachtsgronden                    700        3               0.3 Beheer overige gebouwen
                                                                                                                en gronden
                   4                     Spoorzone                         2.416        3                 8.1 Ruimtelĳke ordening
                   5                     Bouwleges                         2.000        3                  8.3 Wonen en bouwen
                   6                     Arbeidsparticipatie               2.600        4                  6.5 Arbeidsparticipatie
                   7                     WMO                               1.600        4        6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) / 6.71a
                                                                                                     Hulp bĳ het huishouden (WMO) /
                                                                                                     6.71b Begeleiding (WMO) / 6.71c
                                                                                                          Dagbesteding (WMO)
                   8                     Centrumtaken                      2.800        4             6.81a Beschermd wonen (WMO)
                   9                     Overige mutaties                   -897      1 t/m 8                      Diversen
Totaal                                                                    11.119

Toelichting op de mutaties

1. Riolering
Aan de voorziening riolering wordt minder toegevoegd. Door lagere investeringen op het taakveld, is het bedrag aan
berekende compensabele BTW over de kosten lager. Bĳ de verrekening met de voorziening wordt in de nacalculatie
extracomptabel rekening gehouden met compensabele BTW over kosten en investeringen ten behoeve van riolering
(€ 600.000).

Daarnaast wordt het baggeren Oostpolder in 2024 uitgevoerd en afgerond (€ 600.000).

2. Ontvangst middelen klimaat- en energiebeleid
Middelen capaciteit klimaat- en energiebeleid: in de beschikking is aangegeven dat deze middelen in 2023 en in 2024
kunnen worden ingezet ter dekking van de apparaatskosten klimaat- en energiebeleid. Aangezien de ontvangst wel begroot
was in 2023 leidt de besteding in 2024 (conform beschikking) tot een nadeel in 2023. In 2024 levert dit een voordeel op en
zal worden meegenomen in de 2e Berap.

3. Erfpachtsgronden
De administratie van de erfpachtgronden is dit jaar integraal gecontroleerd. Uit deze controle blĳkt dat de boekwaarde van
de erfpachtgronden hoger is. Dit is een voordeel in de exploitatie.




                                                                                                                 Jaarstukken 2023          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Spoorzone
BIj de Spoorzone is een perceel grond verkocht. Hier staan kosten tegenover en voor het restant € 2.416.000 wordt
voorgesteld deze via resultaatbestemming toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve "Spoorzone".

5. Bouwleges
Bouwleges: de meerinkomsten aan bouwleges worden veroorzaakt door een drietal grote projecten die bĳ de actualisatie
van de legesinkomsten 2eBerap niet voorzien waren. Het betreft een project in Westergouwe, een project op de
Jamessingel en een project op de NieuweGouwe Oostzĳde.

6. Arbeidsparticipatie
Betreft regionaal budget ten behoeve van de regionale arbeidsmarktdienstverlening. Er was de afgelopen periode veelal
sprake van incidentele projectfinanciering. Voorgesteld wordt - in aansluiting met voorgaande jaren - het restant budget
2023 over te hevelen naar 2024 en beschikbaar te houden voor de regio.

Het overige voordeel ad € 600.000 wordt veroorzaakt door open-einde regeling van reintegratietrajecten, vacatureruimte en
diverse kleine verschillen.

7. WMO
De onderschrĳding op de WMO wordt veroorzaakt door afname van het aantal clienten en minder aanvragen op de diverse
onderdelen van de WMO.

8. Centrumtaken
Voor beschermd wonen, maatschappelĳke opvang en vrouwenopvang krĳgen wĳ als centrumgemeente geld van het rĳk.
De begroting is op die bedragen gebaseerd. In de praktĳk geven we, conform regionale afspraken, meer geld uit aan
MO/VO en minder aan BW. Het restant van de middelen blĳft regionaal beschikaar en wordt voorgesteld aan de reserve
BW/MO/VO toe te voegen.

9. Overige mutaties
Dit betreft diverse overige mutaties binnen de programma's.

Structureel en incidenteel resultaat
Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de
gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de
begroting. Structurele lasten en baten zĳn de regel, incidentele lasten en baten zĳn de uitzondering.

                                                         Structureel               Incidenteel               Rekening 2023
Lasten                                                             367.331                           0                 367.331
Baten                                                             -371.430                           0                -371.430
Saldo                                                                  -4.098                        0                  -4.098
Inzet reserves                                                         1.775                     -8.796                 -7.021
Rekeningresultaat ( - = overschot / + = tekort)                        -2.323                    -8.796                -11.119

Het positieve saldo van € 11.119.000 is opgebouwd is uit een structureel voordeel van € 2.323.000 en een incidenteel
voordeel van € 8.796.000.

Ontwikkeling reservepositie
Het beleid is om rekeningresultaten te verrekenen met de algemene reserve. We stellen voor om het overschot van
afgerond € 6,4 miljoen (na resultaatbestemming) te verrekenen met de algemene reserve. Het effect van dit voorstel is in de
onderstaande tabel weergegeven.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                           2023          2022
Algemene reserve (31/12)                                                                                  31.604        39.565
Subtotaal voor resultaatbestemming                                                                        31.604        39.565
Resultaatbestemming AR                                                                                     6.390        19.242
Beschikbaar weerstandsvermogen (31/12)                                                                    37.994        58.807

Resultaatbestemmingen
De jaarrekening 2023 sluit met een positief saldo van € 11.119.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo
een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden (totaal € 4.729.000):
a. € 321.000 toe te voegen aan de reserve omgevingswet;
b. € 9.000 toe te voegen aan de reserve programma vluchtelingenopvang;
c. € 2.147.000 toe te voegen aan de reserve maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen;
d. € 2.416.000 toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve "Spoorzone";
e. € 164.000 te onttrekken aan de reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk;




10       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>f. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 6.390.000, toe te voegen aan de algemene reserve.

Toelichting op de resultaatbestemmingen
A. Reserve omgevingswet
Ten behoeve van de invoering van de Omgevingswet heeft Gouda € 321.000 ontvangen uit het gemeentefonds, via de
decembercirculaire 2023. In de raadsmemo over die circulaire is opgenomen dat bĳ de besluitvorming over de jaarstukken
2023 zal worden voorgesteld om vanuit de resultaatbestemming het bedrag toe te voegen aan de reserve Omgevingswet.
In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is met betrekking tot de toevoegingen aan de die reserve het volgende
vastgelegd: “De door het rĳk beschikbaar gestelde middelen in verband met (de implementatie van) de Omgevingswet
worden via de PenC-cyclus toegevoegd aan deze reserve.”

B. Reserve programma vluchtelingenopvang
Vanwege de toename van het aantal inburgeraars dat tot de ELIP-groep behoort (ELIP = einde lening inburgeringsplichtig),
heeft het rĳk besloten in 2023 een aanvullend bedrag beschikbaar te stellen. Gouda heeft daarvan € 9.000 gekregen uit het
gemeentefonds, via de decembercirculaire 2023. In de raadsmemo over die circulaire is gemeld dat bĳ de besluitvorming
over de jaarstukken 2023 zal worden voorgesteld om deze middelen vanuit de resultaatbestemming toe te voegen
aan de reserve Programma vluchtelingenopvang. In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is met betrekking tot de
toevoegingen aan de die reserve het volgende vastgelegd: "Beschikbaar gestelde rĳksmiddelen beschikbaar houden t.b.v.
(opvang) vluchtelingen."

C. Reserve Maatschappelĳke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen
Beschermd wonen, vrouwenopvang, maatschappelĳke opvang zĳn centrumtaken waarvoor de Gemeente Gouda geld, ook
namens vier andere gemeenten, ontvangt. Voorgesteld wordt - conform bestendige gedragslĳn - het restant bedrag van
€ 2.147.000 toe te voegen aan de reserve maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

D. Reserve Spoorzone (nieuw in te stellen)
Bĳ de Spoorzone is een perceel grond verkocht. Voor het netto restant bedrag van € 2.416.000 wordt voorgesteld deze in
een nieuw in te stellen Reserve " Spoorzone" te storten, ter dekking van nog te maken kosten.

E. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk
De grondexploitatie Bolwerk is reeds enige jaren geleden afgesloten. Voor de nog uit te voeren civieltechnische werken in
de openbare ruimte en bĳbehorende plankosten is een afzonderlĳke reserve. Na jaren braak te hebben gelegen is in 2022
gestart met de bouw van zorgcentrum Huize ter Gouwe. De gemeente richt de buitenruimte in, hiervoor zĳn in 2023 kosten
gemaakt. In 2024 worden hiervoor de laatste werkzaamheden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om deze lasten, conform het
doel en bestemming van deze reserve, te dekken uit de reserve "nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk".

Budgetoverhevelingen 2023 - 2024
In de onderstaande tabel zĳn de budgetoverhevelingen 2023 - 2024 weergegeven. Aan deze budgetoverhevelingen
liggen veelal verplichtingen ten grondslag, zoals: subsidieverplichtingen en regionaal budget. Het budget wordt door een
begrotingswĳziging in het boekjaar 2024 beschikbaar gesteld. Voor een uitgebreide toelichting op de mutaties wordt
verwezen naar de afzonderlĳke programma analyses.

  Nr.     Programma                                     Onderwerp                                               Bedrag in €
   1                  4 Transformatiefonds Jeugd, teammodel jeugdbescherming, versterken                         2.709.000
                        arbeidsmarktregio, regiobudget jeugd en wmo (regionaal budget)
   2                  4 Regeling energietoeslag                                                                    692.000
   3                  4 Budget statushouders                                                                       120.000
   4                  4 Actieplan dakloosheid                                                                       78.000
   5                  7 Budget VNG-congres                                                                          53.000
                        Totaal budgetoverhevelingen 2023 - 2024                                                  3.652.000




                                                                                                 Jaarstukken 2023          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3 Jaarverslag: programma's




12   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3.1 Economie, werk en onderwĳs

Ambitie
De gemeente Gouda streeft naar een vitale Goudse economie en een goed ondernemers- en
vestigingsklimaat, inclusief een goede aansluiting tussen onderwĳs en arbeidsmarkt.
Bedrĳven, onderwĳs en overheid (triple helix) maken zich sterk voor meer hoger onderwĳs in Midden-Holland.
Samenwerking zorgt voor innovatieve oplossingen voor maatschappelĳke vraagstukken in de zorg en bĳ
bodemdaling. De relatie van mens met technologie is daarin de rode draad.
Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen voor alle kinderen op Basis-, Voortgezet- en
Speciaal(voortgezet) onderwĳs in Gouda en sterk onderwĳs, waarin wordt samengewerkt om gelĳke kansen
te creëren. En actief werk maken van het terugdringen van laaggeletterdheid.



    Wat is bereikt?

    1) Uitvoeren Economische Agenda
    Regionaal zĳn kwantitatieve afspraken gemaakt om de bedrĳventerreinen door te ontwikkelen
    (Bedrĳventerrieinenstrategie). De MKB dealprojecten, waaronder de lasrobot, zĳn afgerond. Samen
    met DPG en het SEB M-H zĳn stappen gezet richting verduurzaming van het bedrĳfsleven, onder
    andere door het vergroenen van bedrĳventerrein. We werken aan doorlopende leerlĳnen bĳvoorbeeld
    gericht op techniekonderwĳs.

    2) Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen
    De vernieuwbouw van het lyceum van De Goudse Waarden (Heemskerkstraat) is opgeleverd. De
    realisatie is gestart van de uitbreiding van de Johannes Calvĳnschool en de nieuwbouw van het
    kindcentrum Auris Taalplein – De Triangel (oplevering 2024).

    3) Terugdringen laaggeletterdheid
    De gemeenteraad heeft voor de zomer het plan van aanpak laaggeletterdheid goedgekeurd. Afgelopen
    jaar zĳn er 400 mensen bereikt via het Taalhuis. De Taalmeter is ingevoerd als hulpmiddel om te
    ontdekken of bĳstandsgerechtigden moeite hebben met lezen. In het afgelopen jaar zĳn 55 vragen
    vastgelegd bĳ de informatiepunten Digitale Overheid (IDO). Hoogstwaarschĳnlĳk ligt het aantal hoger
    (in verband met de complexiteit van de registratiewĳze zĳn niet alle vragen goed geregistreerd).

    4) Doorontwikkelen Campus Gouda
    In juli 2023 is het schooljaar 2022-2023 afgerond met in totaal 111 deelnemers aan de modules zorg.

    Met Hogeschool Saxion is in juni een samenwerkingsovereenkomst gesloten en zĳn modules rond
    bodemdaling ontwikkeld. In afgelopen jaar hebben 63 studenten vanuit het living lab bodem &
    technologie gewerkt aan uitdagingen rondom bodemdaling. Ook is in maart 2023 de eerste student
    aan de ICT Praktĳkacademie afgestudeerd.

    5) Terugdringen jeugdwerkloosheid
    In 2023 is het aantal werkloze jongeren in Gouda is met 11 toegenomen van 259 in 2022 naar 270
    in 2023. Ook landelĳk is een toename te zien. Deze ontwikkeling past bĳ de verslechtering van het
    conjunctuurbeeld. De jeugdwerkloosheid nam in de afgelopen jaren vaker kortstondig toe om daarna
    weer te dalen.




                                                                                      Jaarstukken 2023    13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>3.1.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Uitvoeren Economische Agenda
• Met inzet van de Vliegende Brigade heeft Gouda ondersteuning gekregen bĳ ‘de schuifpuzzel’ op de bedrĳventerreinen
  Kromme Gouwe en GoudsePoort’. In 2023 zĳn diverse gesprekken gevoerd met betrokken marktpartĳen en provincie om
  een gezamenlĳk eindbeeld op te leveren. Deze gesprekken zĳn nog niet afgerond en pakken we in 2024 verder op.
• De regionale bedrĳventerreinenstrategie (deel II, ‘kwalitatief’) is afgerond. Er zĳn regionale afspraken gemaakt op het
  gebied van o.a. beter benutten, verduurzaming en de verkenning naar regionaal accountmanagement.
• De deelprojecten van de MKB-deal zĳn afgerond. Er is onder andere een lasrobot geplaatst bĳ MBO Rĳnland en is een
  verkenning opgeleverd met een quickscan en routekaart om ondernemers voor te bereiden op zero-emissie (zone’s). En
  een beter beeld te verkrĳgen rond stadslogistiek(hubs).
• In 2023 is (nieuw) ondernemerschap op verschillende manieren ondersteund. Zo legde de wethouder Economie 14
  werkbezoeken af. Het college bezocht 3 bedrĳven. Daarnaast is een ondernemersontbĳt georganiseerd en met Campus
  Gouda zĳn werkbezoeken in de regio afgelegd.
• Het StartUp Café voor startende ondernemers is in 2023 5 keer georganiseerd. De bedrĳvendag is georganiseerd als een
  goed bezochte Haringparty. Helaas is de Startersavond niet door gegaan in verband met te weinig aanmeldingen.

Doelstelling 2: Duurzame en toekomstbestendige schoolgebouwen
• De vernieuwbouw van het lyceum van De Goudse Waarden (Heemskerkstraat) is opgeleverd. Verder stond het jaar
  2023 in het teken van de realisatie van projecten uit het Uitvoeringsplan Onderwĳshuisvesting 2020-2024 1e tranche
  IHP. De realisatie is gestart van de uitbreiding van de Johannes Calvĳnschool en de nieuwbouw van het kindcentrum
  Auris Taalplein De Triangel (oplevering 2024). De andere projecten zitten allen in de ontwerpfasen, variërend van
  schetsontwerp tot definitief ontwerp (oplevering 2024/2025). De oude locatie van De Ark (Luykenstraat) is gesloopt en
  wordt herontwikkeld tot een park.
• In 2023 is gestart met de voorbereiding van het Uitvoeringplan Onderwĳshuisvesting 2025-2030 2e tranche IHP. De
  evaluatie van de 1e tranche en de nieuwe uitvoeringskaders voor de 2e tranche zĳn in 2023 aan de raad aangeboden (en
  in februari 2024 vastgesteld).
• De 6 bruikleenscholen zĳn in 2023 onderhouden. Voor deze bruikleenscholen is een perspectief gemaakt wat op
  den duur met dit gebouw te doen, variërend van overdracht naar schoolbestuur, behouden als tĳdelĳke huisvesting,
  verlengen van overeenkomst met scholen. In één van de bruikleenscholen is in 2023 de Internationale Schakelklas
  (ISK) gehuisvest.
• In 2023 is de voorbereiding gestart voor het huisvesten van de Internationale Schakelklas (ISK) in het voormalig
  schoolgebouw aan de Burgemeester Martenssingel 15 (voorbereiding aanbesteding, verbouwingsplan). Hiervoor is een
  college- en raadsbesluit (voorjaar 2024) voorbereid.

Doelstelling 3: Terugdringen laaggeletterdheid
• In 2023 is de Goudse onderwĳsagenda uitgevoerd. Door het afsluiten van convenanten over nieuwkomersonderwĳs en
  over meertaligheid. De Brede School Taalacademie is gestart. En vanuit het onderwĳsveld is onderzoek gedaan naar
  ondersteuningstrajecten ter bevordering van gelĳke kansen en taalontwikkeling
• De techniekwerkplaats is uitgerold. De Techniekwerkplaats biedt technieklessen aan voor de groepen 5 t/m 8. In 2023 is
  gewerkt aan een vakantieprogrammering, programma voor het voortgezet onderwĳs en een BSO-programma
• De gemeente heeft extra geïnvesteerd in de aanpak laaggeletterdheid via het Taalhuis. Het Taalhuis faciliteert een
  digitaal oefencafé en organiseert wekelĳks computervragenuurtjes voor senioren, ook bekend als Seniorweb. Sagenn
  heeft dit jaar 2 extra Nederlandse lesgroepen voor volwasseneneducatie opgezet vanwege de groeiende vraag. Verder
  voorziet het Taalhuis in digitaal ondersteuningsaanbod, met het afgelopen jaar de uitvoering van verschillende cursussen
  zoals Klik & Tik, Digisterker en Digivitaler. De consulenten werk en inkomen zĳn getraind om extra aandacht te hebben
  voor taalvaardigheden en de mogelĳkheden om door te verwĳzen naar taalcursussen De gemeente voerde de Taalmeter
  in als hulpmiddel om te ontdekken of bĳstandsgerechtigden moeite hebben met lezen.
• De gemeenteraad heeft besloten om geen aanvullende financiering vanuit de gemeente aan Libertum te verstrekken.
  De stichting heeft er vervolgens voor gekozen zichzelf op te heffen. De raad heeft gevraagd het gedachtegoed waar
  Libertum voor staat op alternatieve wĳze te borgen. Inmiddels is duidelĳk dat er in de stad voldoende maatschappelĳke
  organisaties zĳn die dit Goudse gedachtegoed mee vorm en inhoud geven.

Doelstelling 4: Doorontwikkelen Campus Gouda
• Het Living Lab Bodem & Technologie is doorontwikkeld. Vanuit innovatieagenda’s is gewerkt aan uitdagingen rondom
  bodem in relatie tot technologie. Samen met 19 regionale partners (onder andere bedrĳven en gemeenten) hebben 63
  studenten innovatietrajecten uitgevoerd vanuit die innovatieagenda’s.
• Het Living Lab Zorg & Technologie is verder ontwikkeld. Binnen het Living Lab is er naast een vernieuwd fysiek
  experience lab nu ook een mobiel lab (bus to the future) dat geopend werd in oktober. Het netwerk aan partners
  binnen het Living Lab is uitgebreid met meer partners uit de zorg die in februari 2024 een samenwerkingsovereenkomst
  hebben ondertekend.
• Voor het modulair hbo aanbod Campus Gouda is met Saxion Hogeschool een module duurzaam bodem-management
  ontwikkeld. Deze module bestaat uit drie deelmodules en op maandag 26 februari 2024 start de eerste groep werkenden
  aan de deelmodule vitale bodem. Rondom zorg is in september een nieuwe lichting gestart en is met de partners gewerkt
  aan een nieuwe derde module die in 2024 start.




14      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>• Vanuit het CIV Smart Technology is in samenwerking met lokale bedrĳfsleven en MKB Deal de lasrobot op mboRĳnland
  locatie Gouda geïnstalleerd. Voor het Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart Technology werd een nieuwe
  meerjarige OCW-subsidie toegekend. Verder is vanuit het CIV Welzĳn & Zorg actief bĳgedragen aan het mobiele en
  fysieke lab (zie hierboven). Studenten van mboRĳnland en Hoornbeeck College hebben meegeholpen in ontwikkeling van
  beide labs.
• De Doorlopende leerlĳn techniek is verder uitgebouwd samen met Techniek Talent Gouda. Techniek Talent Gouda
  gaat over de samenwerking tussen docenten, scholen en met het bedrĳfsleven, kennisdeling en het ontwikkelen van
  doorlopende leerlĳnen op het vakgebied. Voorbeeld hiervan is het metaal project waarbĳ vmbo-leerlingen bĳ 5 bedrĳven
  zĳn langsgaan om te werken aan één opdracht: een kippengrill. De eerste student van de ICT Praktĳkacademie rondde in
  2023 zĳn opleiding af met een bachelor-diploma.

Doelstelling 5: Terugdringen jeugdwerkloosheid
• In 2023 is gewerkt aan het voorkomen en terugdringen van jeugdwerkloosheid. Een optimale dienstverlening voor
  jongeren staat hierin centraal. Onder andere door activiteiten als de matchtafel (in samenwerking met het onderwĳs en
  doorstroompunt), school@work (met Promen) en Llokaal (met mboRĳnland) zĳn jongeren begeleid naar school of werk.
  Ook zĳn door de coördinator voorlichtingen in het onderwĳs en regionale kennisdeelbĳeenkomsten georganiseerd.
• Jongeren die niet bekend zĳn bĳ de gemeente Gouda, onderwĳs en/of justitie worden al een paar jaar begeleid
  naar school en/of werk door een specialistische jongerencoach met een outreachende aanpak. In 2023 heeft de
  jongerencoach ongeveer 120 nieuwe jongeren in beeld gebracht en 98 jongeren zĳn uitgestroomd naar werk. Verder
  zĳn 40 jongeren ZZP’er geworden, 15 jongeren zĳn een opleiding gaan volgen, 28 jongeren hebben een uitkering
  aangevraagd en een aantal jongeren is nog in begeleiding.

3.1.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.

Verbonden partĳen                 Doel
Natuur en recreatieschap          Met haar historische binnenstad en aantrekkelĳke omgeving met gevarieerde recreatieve
Groenalliantie Midden-Holland     mogelĳkheden biedt Gouda een prettige woon- en leefomgeving. De natuur- en recreatiegebieden
                                  van Groenalliantie Midden-Holland in Gouda en de bredere regio zĳn hierin ook van groot belang.
                                  Deze gebieden zĳn de afgelopen periode verder ontwikkeld. Daarbĳ speelt de Groenalliantie in
                                  op verschillende doelgroepen: actieve recreatie, beleven en gebruiken. Op die manier voegen de
                                  recreatiegebieden meerwaarde toe aan het grotere maatschappelĳk en economische perspectief
                                  van Gouda. In 2023 heeft Groenalliantie onder andereingezet op professionele begeleiding en
                                  inzet van vrĳwilligers, het faciliteren en onderhouden van participatiegroepen en het samenwerken
                                  met bewonersplatforms, stichtingen en verenigingen. Groenalliantie heeft de samenwerking met
                                  Binnenwerk geïntensiveerd. Samen maken zĳ afspraken over banen in het natuurbeheer voor
                                  mensen met een arbeidsbeperking.
Grondbank RZG Zuidplas            Door de deelname in de Grondbank heeft Gouda invloed op de regionale woningbouwopgave in
                                  relatie tot de woningbouwontwikkelingen van Gouda.
Belastingsamenwerking Gouwe-      De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de marktgelden en toeristenbelasting als
Rĳnland                           algemeen dekkingsmiddel.


3.1.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




                                                                                                       Jaarstukken 2023          15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling     Indicator        Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)      Data (eerdere meting)     Databron
Uitvoeren        Aantal          2023:                      2022:                      x                         (CBS, Vestigingen
Economische      vestigingen per Specialistische zakelĳke   Specialistische zakelĳke                             van bedrĳven;
Agenda           sector (Top 5) diensten: 1695              diensten: 1640                                       bedrĳfstak,
                                 Gezondheids- en            Gezondheids- en                                      gemeente) https://
                                 welzĳnszorg: 1155          welzĳnszorg: 1050                                    opendata.cbs.nl/#/
                                 Bouwnĳverheid: 1110        Bouwnĳverheid: 1075                                  CBS/nl/dataset/
                                 Handel: 1075               Handel: 1080                                         81575NED/table
                                 Onderwĳs: 640              Onderwĳs: 605
Uitvoeren        Banen naar       Nog geen nieuwe           2022:                      2021:                     (Landelĳk
Economische      sector (Top 5)   waarde beschikbaar.       Gezondheids- en            Gezondheids- en           InformatieSysteem
Agenda                                                      welzĳnszorg: 22,6%         welzĳnszorg: 22,08%       Arbeidsplaatsen
                                                            Groot- en                  Groot- en                 (LISA), bewerkt door
                                                            detailhandel: 14,0%        detailhandel: 15,31%      gemeente Gouda)
                                                            Onderwĳs: 10,4%            Onderwĳs: 11,23%
                                                            Advisering, onderzoek,     Advisering, onderzoek,
                                                            special, zakelĳke          special, zakelĳke
                                                            dienstverlening: 10,2%     dienstverlening: 10,05%
                                                            Industrie: 8,5%            Industrie: 8,61%
Duurzame en      Energieverbruik 2022:                      2021:                      2020:                     (Regionale
toekomst-        onderwĳs        72 TeraJoules              85 TeraJoules              75 TeraJoules             Klimaatmonitor,
bestendige                                                                                                       Energieverbruik naar
schoolgebou-                                                                                                     maatschappelĳke
wen                                                                                                              sector) https://
                                                                                                                 klimaatmonitor.
                                                                                                                 databank.nl/
                                                                                                                 dashboard/
                                                                                                                 dashboard/publieke-
                                                                                                                 dienstverlening
Duurzame en      CO2-uitstoot     2022:                     2021:                      2020:                     (Regionale
toekomst-        onderwĳs         4,48 kton                 5,36 kton                  4,79 kton                 Klimaatmonitor,
bestendige                                                                                                       Rapportage CO2-
schoolgebou-                                                                                                     uitstoot) https://
wen                                                                                                              klimaatmonitor.
                                                                                                                 databank.nl/content/
                                                                                                                 co2-uitstoot
Terugdringen     Aantal inwoners 2023:                      2022:                      x                         Gemeente Gouda,
laaggeletterd-   dat een traject 1833                       1083                                                 sociaal domein
heid             basisvaardighe-
                 den (taal,
                 rekenen,
                 digitale
                 vaardigheden)
                 heeft gevolgd

Doorontwik-      Aantal           Nog geen nieuwe           2022 - 2023:               2021 - 2022:              Gemeente Gouda,
kelen Campus     studenten        waarde beschikbaar.       111                        60                        Campus Gouda
Gouda




16      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Doelstelling     Indicator          Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)       Data (eerdere meting)         Databron


Terugdringen   Aantal jongeren 2023:                          2022:                       2021:                         UWV
jeugdwerkloos- zonder werk tot 270                            268                         296
heid           27 jaar


3.1.4 Wat heeft het gekost?
3.1.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting               Begroting 2023       Rekening 2023             Verschil rekening
                                                      2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                  t.o.v. begroting
                                                                                                                                na wĳzigingen
Lasten                                                            23.965                 28.077               28.373                       -295
Baten                                                                -8.998             -10.054              -11.327                      1.272
Saldo van baten en lasten                                         14.967                 18.023               17.046                       977
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                        0                514                  514                          0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                      -50              -1.644               -1.584                        -60
Gerealiseerd resultaat                                            14.917                 16.893               15.976                       917


3.1.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                       Begroting 2023 Begroting 2023        Rekening 2023              Verschil
                                                                              (basis) (na wĳzigingen)                           rekening t.o.v.
                                                                                                                                 begroting na
                                                                                                                                     wĳziging
2.4 Economische havens en waterwegen                                            1.456              1.876            1.915                   -39
3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur                                                214                214                210                   4
3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen                                             66                84                123                  -39
3.4 Economische promotie                                                        2.095              2.285            1.822                  463
4.2 Onderwĳshuisvesting                                                         7.534              9.273            9.364                   -91
4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken                                             3.603              4.291            3.613                  678
Totaal                                                                         14.967             18.023           17.046                  977


3.1.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                               Saldo                 V/N
2.4 Economische havens en waterwegen                                                                                    39           N
Diverse kleine verschillen.                                                                                             39           N

3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur                                                                                        4           V
Diverse kleine verschillen.                                                                                              4           V

3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen                                                                                  40           N
Diverse kleine verschillen.                                                                                             40           N

3.4 Economische promotie                                                                                               463           V
Economische Promotie: voor een deel wordt het voordeel verklaard door de afwikkeling van de                            142           V
regeling "Beter Benutten Goudse Poort". Het overige deel verschil wordt voornamelĳk veroorzaakt
door diverse incidentele voordelen op uitvoeringskosten Economische Agenda, Ondernemen in
Gouda en Verduurzaming Bedrĳventerreinen.
Stadsmarketing: In 2023 was er onvoldoende capaciteit om de bekendheid van Gouda uit te voeren.                         90           V
De uitgaven intensivering toerisme promotie voor versterking van de lokale vrĳetĳdseconomie (met
extra inzet voor doelstelling verhogen bekendheid) zullen in 2024 plaatsvinden, rapportage over de
bestedingen vindt plaats in de Bestuursrapportages.
Het overige voordeel op Stadsmarketing wordt veroorzaakt door budgetonderschrĳding op een aantal                        48           V
kleinere posten.
Binnen dit programma was een bedrag opgenomen binnen het budget Winterplan. De uitgaven zullen                          50           V
in 2024 plaatsvinden, rapportage over de bestedingen vindt plaats in de Bestuursrapportages
Ook in 2024 zal externe inzet plaatsvinden op het project "Schuifpuzzel Goudse Poort". De uitgaven                      75           V
zullen in 2024 plaatsvinden, rapportage over de bestedingen vindt plaats in de Bestuursrapportages
Diverse kleine verschillen.                                                                                             58           V




                                                                                                               Jaarstukken 2023              17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                      Saldo         V/N
4.2 Onderwĳshuisvesting                                                                                       91   N
De incidentele exploitatielasten voor IHP waren te hoog begroot. Hierdoor is de onttrekking uit de            60   V
Reserve Onderwĳshuisvesting ook lager.
Binnen de post voor onderhoud en energie van de tĳdelĳke huisvesting voor KC De                               91   N
Ontdekkingsreizigers (Westergouwe) zĳn weliswaar de inkomsten begroot (vergoeding van de kosten
door het schoolbestuur aan de gemeente), maar ten onrechte niet de uitgaven (kosten).
De gemeente vergoedt (wettelĳk) de OZB-lasten van schoolbesturen. Deze lasten zĳn hoger dan                   32   N
verwacht, door sterkere stĳging dan verwacht van zowel het OZB-tarief als de WOZ-waarde
van schoolgebouwen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   28   N

4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken                                                                          678   V
Binnen de begroting van LLZ is een budget voor inhuur opgenomen om bĳ ziekte/uitval van leerplicht           179   V
inhuur te kunnen laten plaatsvinden. Zodoende kan Gouda de afspraken vanuit de DVO’s met de
aangesloten gemeenten over uitvoering van de leerplichtwet nakomen. In het verslagjaar was inhuur
niet nodig hetgeen de onder uitputting op dit budget verklaart.
Campus Gouda: de kasstroom van de subsidie van de provincie voor Campus Gouda                                 93   V
wĳkt af van werkbegroting. Een eventele budgetoverschrĳding zal worden opgenomen in de
Bestuursrapportage 2024.
De bĳdrage vanuit het coalitieakkoord voor Laaggeletterheid kon niet volledig worden benut in                 75   V
verband met de startfase van dit project.
Voornamelĳk door de onverwacht hoge terugvordering op subsidies 2022 van kindgebonden                        380   V
financiering peuteropvang en voorschoolse educatie en de incidentele verhoging van SPUK
OnderwĳsAchterstandenbeleid ( OAB)- 2023 zĳn er middelen overgebleven.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   49   N



3.1.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                        Verschil    V/N
Reserve Onderwĳshuisvesting: de incidentele exploitatielasten voor het IHP waren te hoog begroot.             60   N
Hierdoor worden minder kosten verrekend met de reserve.
Totaal                                                                                                        60   N




18       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.2 Energie en klimaat

Ambitie
De ambitie is om Gouda duurzaam door te geven aan de volgende generaties. Gouda wil in 2040 CO2-neutraal
zĳn en in 2050 moet de leefomgeving bestand zĳn tegen klimaatveranderingen.

De gemeente wil zelf het goede voorbeeld geven door extra te investeren in de verduurzaming van het
gemeentelĳk vastgoed.

Het speerpunt komende periode is verdere vergroening afgestemd op de bodemgesteldheid. Kwalitatief groen
met een hoge biodiversiteit maakt de stad leefbaar en aantrekkelĳk voor mens en dier. Duurzaamheid gaat
over alle beleidsterreinen en is een gezamenlĳke verantwoordelĳkheid.



    Wat is bereikt?
    1) Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen
    Op diverse plekken in de stad hebben de gemeente en inwoners groen toegevoegd en
    klimaatadaptieve maatregelen genomen. In Kort Haarlem, de Vogelbuurt in Korte Akkeren en Ouwe
    Gouwe Zuid zĳn extra groen en een robuust hemelwatersysteem aangelegd. Bĳ het Zwaansgat,
    Kandeelstraat en Nobelstraat is 116m2 grĳs omgezet in groen. In de wĳk Kort Haarlem zĳn 68
    geveltuinen aangelegd. Bĳ 104 adressen zĳn 9.680 tegels opgehaald, 120 eigenaren hebben 2.157
    m2 groen dak aangelegd en 215 inwoners hebben met subsidie een regenton aangeschaft.

    2) Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit
    Er is een start gemaakt met een soortenmanagementplan om de gebouwbewonende diersoorten een
    plek te (blĳven) bieden bĳ de isolatieopgave. Het ecologisch beheer is uitgebreid. Een gedeelte van het
    Noorderhout wordt op een ecologische manier gemaaid en in dit stuk zĳn extra natuurvriendelĳke
    oevers aangelegd. Bĳ de Winterdĳk is een stuk groen ingeplant met bollen en een biologisch
    zaadmengsel. In Oude Gouwe Zuid zĳn onder andere duikers vergroot om het watersysteem
    te verbeteren.

    3) Inwoners en ondernemers helpen energie te besparen en aardgasvrĳ te worden
    In Plaswĳck Kern en Middenwillens West onderzoekt de gemeente met bewoners verschillende
    warmteoplossingen. Zes andere bewoners- en bedrĳveninitiatieven voeren zelf onderzoek uit met
    behulp van de subsidieregeling Samen naar een Duurzame Omgeving. Bĳ 3.000 huishoudens met
    (kans op) energiearmoede is energieadvies gegeven en zĳn kleine maatregelen uitgevoerd. De
    energiecoaches hebben zo’n 300 huisbezoeken gebracht en de energieklussers zĳn bĳ ongeveer 30
    adressen langs geweest. De Duurzame Markt is door zo'n 1.000 inwoners bezocht. Eind 2023 is het
    Duurzaamheidsfonds Gouda van start gegaan.

    4) Sneller verduurzamen gemeentelĳk vastgoed
    De gemeente heeft een routekaart opgesteld die inzicht biedt in de aanpak en strategie om in 2030
    55% CO2-reductie te realiseren in gemeentelĳke gebouwen en in 2040 aardgasvrĳ en CO2-neutraal
    te zĳn. De routekaart verduurzaming gemeentelĳk vastgoed is op 7 februari 2024 vastgesteld. Het
    oude schoolgebouw van De Ark aan de Jan Luykenstraat is gesloopt. Daardoor kan de locatie worden
    herontwikkeld tot park.

    5) Investeren in de kwaliteit en toegankelĳkheid van de openbare ruimte
    Het beheerplan groot en vervangingsonderhoud en het Kwaliteitsplan openbare ruimte Binnenstad zĳn
    vastgesteld. Verder is gestart met een inventarisatie van de mogelĳkheden van duurzaam beheer en
    onderhoud van de openbare ruimte. Er is een meldpunt waar inwoners toegankelĳkheidsproblemen in
    de openbare ruimte kunnen melden. Inwoners kunnen bĳ het Funderingsloket Groene Hart terecht met
    vragen en advies over funderingen.




                                                                                       Jaarstukken 2023       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3.2.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Er is een keuze gemaakt in de onderwerpen op het gebied van energie en klimaat die hier naar voren komen. De gemeente
is bĳvoorbeeld ook verantwoordelĳk voor taken op het gebied van milieubeleid, de advisering en toetsing van ruimtelĳke
plannen, beheer en onderhoud en toezicht en handhaving van relevante wet- en regelgeving.

Doelstelling1: Kwetsbaarheid van de stad voor klimaatverandering verminderen
• In 2023 is een start gemaakt met het actualiseren van het groen-, bomen- en biodiversiteitsbeleid. Hierin worden de
  doelen voor de komende jaren vastgelegd.
• Bĳ meerdere bouwontwikkelingen in de stad is de Structuurvisie Groen toegepast en zĳn afspraken hierover vastgelegd
  in een overeenkomst. Ook zĳn vanuit het Groenfonds grĳs-wordt-groeninitiatieven gerealiseerd: bĳ het Zwaansgat,
  Kandeelstraat en Nobelstraat is 116m2 grĳs omgezet in groen. Verder zĳn er gerichte acties geweest van onder andere
  Gouda Bruist en de Tuinambassadeurs, zoals de actie ‘Tegel eruit, Plant erin’ en de aanleg van nieuwe geveltuintjes.
• In Kort Haarlem, de Vogelbuurt in Korte Akkeren en Ouwe Gouwe Zuid is extra groen en een robuust hemelwatersysteem
  aangelegd. Er is subsidie vanuit de Impulsregeling Klimaatadaptatie aangevraagd voor extra klimaatadaptieve
  maatregelen bĳ het project Vogelbuurt, voor het verbreden van vergroeningsprojecten uit het Groenfonds en het
  ontharden en vergroenen van schoolpleinen. Zo zĳn in 2023 68 geveltuinen aangelegd in Kort Haarlem aanvullend
  aan het rioleringsproject.
• Om inwoners te enthousiasmeren en informeren over groen, biodiversiteit en klimaatadaptatie zĳn in 2023 vele
  acties georganiseerd. Bĳvoorbeeld de duurzame markt, de boomspiegeldag en het biodiversiteitsweekend. Tĳdens
  de Boomfeestdag 2023 hebben 17 kinderen van twee scholen 12 bomen geplant. Verder zĳn inwoners via huis-
  aan-huisbladen en sociale media regelmatig geïnformeerd over werkzaamheden van de gemeente zoals ecologisch
  bermbeheer, natuurlĳke oevers en grĳs-wordt-groeninitiatieven.
• Klimaatadaptatie is actief onder de aandacht gebracht bĳ onderwĳsinstellingen. Ook is de pilot die in 2021 gestart is met
  de ondernemers van het bedrĳventerrein Gouwespoor voortgezet om het bedrĳventerrein klimaatadaptief in te richten.
  Daarnaast is er intensief contact met de woningcorporaties over het thema klimaat en is het thema opgenomen in de
  prestatieafspraken. Het Convenant Klimaatadaptief Bouwen is bĳ meerdere projecten toegepast, zoals bĳvoorbeeld bĳ
  het project Crabethpark.
• In 2023 hebben 120 perceeleigenaren gebruik gemaakt van de subsidieregeling groen-blauwe daken. Er is in totaal 2.157
  m2 groen dak aangelegd. Naast de subsidie groene daken is er ook subsidie voor de aanschaf van een regenton. Hier
  hebben 215 inwoners gebruik van gemaakt.
• De tegeltaxi heeft gereden om tegels op te halen bĳ inwoners. In totaal zĳn bĳ 104 adressen, 9.680 tegels opgehaald.
• In 2023 is er vanwege het slechte weer geen plantdag georganiseerd voor het Gouds geboortebos. De plantdag is verzet
  naar het voorjaar 2024.

Doelstelling 2: Verbetering van de biodiversiteit en waterkwaliteit
• De gemeente is gestart met het opstellen van het Omgevingsprogramma Groen: Biodiversiteit. Daarin wordt het
  biodiversiteitsbeleid voor de komende jaren uitgewerkt. Dit beleid focust op het benoemen van specifieke icoonsoorten
  per wĳk en zorgt voor een verbeterslag op het huidige beleid.
• In regionaal verband is een start gemaakt met een kansenkaart om de biodiversiteit in de grensgebieden van gemeenten
  te verbeteren. Daarnaast neemt de gemeente deel aan onder andere het Zuid-Hollandse Ecologennetwerk (ZHEN) en
  Community of Practice Groene Stad Challenge om kennis en ervaring uit te wisselen op gebied van biodiversiteit en
  groen. Dit gebeurt ook in overleggen met de lokale natuurverenigingen waar ook gezamenlĳke acties mee georganiseerd
  worden, zoals het biodiversiteitsweekend.
• Er is een start gemaakt met het zorgen voor een soortenmanagementplan. Doel van dit plan is om gebouwbewonende
  diersoorten een plek te (blĳven) bieden in de isolatieopgave. In 2023 startte de Europese aanbesteding om een partĳ
  te vinden die de gemeente kan begeleiden in het opstellen van dit plan. Met dit plan wordt uiteindelĳk een ontheffing
  aangevraagd bĳ de provincie.
• Op meerdere locaties in Gouda is gewerkt aan uitbreiding van ecologisch beheer. Een gedeelte van het Noorderhout
  wordt op een ecologische manier gemaaid en er zĳn in dit stuk extra natuurvriendelĳke oevers aangelegd. Bĳ
  de Winterdĳk is een stuk groen ingeplant met bollen en een biologisch zaadmengsel. Daarnaast wordt tĳdens
  inspectiewerkzaamheden vastgesteld of in de nieuwe situatie een natuurvriendelĳke oever kan worden gerealiseerd of
  dat beschoeiing moet worden geplaatst.
• Duikers zĳn vergroot om het watersysteem te verbeteren, zoals bĳvoorbeeld in Ouwe Gouwe Zuid.
• Gouda vroeg in 2023 subsidie aan bĳ de provincie Zuid-Holland voor de verbetering van het leefgebied van 4 specifieke
  diersoorten in groengebied Noorderhout: de merel, rietorchis, egel en weidehommel.

Doelstelling 3: Inwoners en ondernemers stimuleren energie te besparen en aardgasvrĳ te worden
• De evaluatie van de Transitievisie Warmte is in 2023 gestart. Het evaluatierapport wordt in april 2024 verwacht.
• De wĳkaanpak in Plaswĳck Kern en in Middenwillens West is gestart. In Plaswĳck Kern wordt een
  haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar de verschillende warmteoplossingen. Middenwillens West is onderdeel
  geworden voor een bewonersinitiatief in Achterwillens om samen te zoeken naar de beste oplossing om aardgasvrĳ
  te worden. Daarnaast heeft de gemeente het bewonersinitiatief in Kort Haarlem omarmd. Hier wordt samen opgetrokken
  met de bewoners om het idee van een 70-graden warmtenet verder uit te werken.




20      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>• Vanuit de subsidieregeling Samen naar een Duurzame Omgeving worden bewoners- en bedrĳveninitiatieven ondersteund
  om met elkaar onderzoek te doen en stappen te zetten richten een CO2-neutraal Gouda. In 2023 zĳn 6 aanvragen
  gehonoreerd, variërend van kierenonderzoek bĳ huizen tot een lage temperatuur warmtenet voor een bedrĳventerrein.
• De focus van het Gouds Isolatieprogramma is van E, F en G labels uitgebreid naar D, E, F en G labels. Afgelopen jaar
  is de samenwerkingsovereenkomst voor de Energie Karavaan Gouda ondertekend, zodat in 2024 kan worden gestart
  met een bloksgewĳze aanpak voor isolatie. Met de huis-aan-huis aanpak zĳn inmiddels 3.000 huishoudens met (kans
  op) energiearmoede voorzien van energieadvies en zĳn ter plekke kleine maatregelen uitgevoerd. De evaluatie van de
  regeling Erfgoed en Duurzaamheid 2020 is bĳna afgerond. De energiecoaches hebben zo’n 300 huisbezoeken gebracht.
  De energieklussers zĳn bĳ ongeveer 30 adressen langs geweest. In november werd de jaarlĳkse duurzaamheidsmarkt
  weer georganiseerd met naar schatting 1.000 bezoekers en in 2023 heeft Gouda voor het eerst actief meegedaan aan
  de Klimaatweek.
• Het omgevingsprogramma zonne-energie Gouda is aan de raad voorgelegd. Zodat wensen en bedenkingen kenbaar
  gemaakt konden worden aan het college. Hierna zal naar verwachting het programma Zon op Veld nog in het 1e kwartaal
  2024 door alle colleges van de Midden-Holland gemeenten worden vastgesteld.
• De verordening Duurzaamheidsfonds Gouda is eind 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. De doelgroep is uitgebreid
  geïnformeerd over de start van het Duurzaamheidsfonds. Aanvragen worden beoordeeld door de gemeente en, wanneer
  goedgekeurd, kan de lening via SVn worden aangevraagd.
• De geplande collectieve inkoopacties en isolatiesubsidie voor bewoners zĳn niet in 2023 gerealiseerd. Andere
  onderwerpen bleken meer tĳd te vragen dan verwacht waardoor er geen ruimte was om deze ook te realiseren. De
  verwachting is dat beide in 2024 van start zullen gaan.

Doelstelling 4: Sneller verduurzamen gemeentelĳk vastgoed
• De gemeente heeft een routekaart opgesteld die inzicht biedt in de aanpak en strategie om in 2030 55% CO2- reductie
  te realiseren in gemeentelĳke gebouwen en in 2040 aardgasvrĳ en CO2-neutraal te zĳn. Dit betreft alle gebouwen in
  eigendom van de gemeente, exclusief de sport- en onderwĳsgebouwen.
• De routekaart geeft inzicht in de uitvoeringsplanning. Daarbĳ is de prioritering van de gemeentelĳke gebouwen aan
  de hand van energieverbruik en synergie met de onderhoudsmaatregelen tot stand gekomen. Waar mogelĳk zoekt de
  gemeente synergie met onderhoudsmaatregelen (MJOP) en toegankelĳkheidsmaatregelen.
• Het oude schoolgebouw van de Ark aan de Jan Luykenstraat is gesloopt. Daardoor kan de locatie worden herontwikkeld
  tot park. Dit draagt bĳ aan de leefbaarheid en klimaatbestendigheid van de wĳk.

Doelstelling 5: Investeren in de kwaliteit en toegankelĳkheid van de openbare ruimte
• Het beheerplan groot en vervangingsonderhoud is aangenomen door de raad. Hierin zĳn middelen opgenomen om de
  projecten op gebied van kademuren en brugconstructies uit te kunnen voeren in de komende jaren. Het Kwaliteitsplan
  openbare ruimte binnenstad is het kader voor de herinrichting van straten. Verder is gestart met eenc inventarisatie van
  de mogelĳkheden van duurzaam beheer en onderhoud van de openbare ruimte.
• De gemeente heeft een meldpunt opgericht waar inwoners via e-mail toegankelĳkheidsproblemen in de openbare
  ruimte kunnen melden. Ook is op regelmatige basis gesproken met vertegenwoordigers van de verschillende
  belangenorganisaties. In de Lokale Inclusie Agenda is voor 2024-2025 een uitvoeringsplan opgesteld.
• In 2023 heeft de gemeente in de Kock van Leeuwensluis een sanitaire voorziening voor waterrecreanten gerealiseerd en
  in gebruik genomen.
• In april 2023 is het Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen (KBF) officieel geopend tĳdens het Tiende
  Internationale Symposium over Bodemdaling (TISOLS) georganiseerd vanuit UNESCO. In oktober 2023 is vervolgens
  de Experience Bodemdaling feestelĳk geopend. Dit is een interactieve opstelling in het KBF die het gesprek stimuleert
  over bodemdaling, de gevolgen en de mogelĳke maatregelen. Hĳ wordt meteen veel benut door onder anderen
  beleidsmedewerkers, bestuurders en kennisorgansiaties.
• De gemeente is aangesloten bĳ het Funderingsloket Groene Hart van het Kennis Centrum Aanpak
  Funderingsproblematiek. Bĳ dit loket kunnen bewoners terecht voor advies en vragen over funderingen.
• Vanuit project Stevige Stad Kaderplan Bodemdaling Binnenstad ondersteunt de gemeente bewoners aan het
  Regentesseplantsoen bĳ het nemen van maatregelen om schade aan houten paalfunderingen te minimaliseren als het
  waterpeil in de binnenstad wordt aangepast.

3.2.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf Verbonden Partĳen.

Verbonden partĳen                 Doel
Omgevingsdienst Midden-           De ODMH staat de gemeente bĳ op het gebied van milieu- en duurzaamheidsaspecten. De
Holland (milieudeel)              uitvoering van de wettelĳke milieutaken omvatten vergunningverlening, toezicht en handhaving
                                  van milieuregels. Daarnaast voert de ODMH taken uit op gebied van advisering, ontwikkeling en
                                  uitvoering van milieubeleid. De ODMH toetst daarnaast op milieu- en duurzaamheidsaspecten als
                                  bodem, externe veiligheid en geluid bĳ ruimtelĳke plannen.

                                  In aanloop naar de Omgevingswet zĳn enkele beleidsregels vastgesteld welke zĳn voorbereid
                                  door de ODMH. Naast de taken uit het jaarprogramma heeft de ODMH geparticipeerd in het
                                  interbestuurlĳk programma VTH, naar aanleiding van de Commissie Van Aartsen.




                                                                                                     Jaarstukken 2023         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Verbonden partĳen                      Doel
Natuur en recreatieschap               De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie Midden-Holland dragen bĳ aan de
Groenalliantie Midden-Holland          vermindering van hittestress, geven inwoners van Gouda ruimte om de warme stad voor
                                       een paar uur te ‘ontvluchten’ en te genieten van het groen en fungeren mee in het
                                       totale wateropvangsysteem van de stad. De natuurwaarden en biodiversiteit staan ook in de
                                       gebieden van de Groenalliantie onder druk mede door toenemende recreatieve drukte en
                                       klimaatverandering. Er wordt een duurzame balans gezocht tussen natuur en recreatie. Het
                                       uitgangspunt daarbĳ is dat de natuurwaarden, waterkwaliteit en biodiversiteit toenemen in de
                                       komende jaren. In 2023 is het handelingskader Klimaat opgesteld. Een kader dat ingaat op
                                       de aanpak van de nu al optredende klimaatgerelateerde effecten en op het opnemen van
                                       klimaatadaptieve maatregelen bĳ de (her)inrichting én het toekomstig beheer en onderhoud van
                                       de Groenalliantie gebieden.
Belastingsamenwerking Gouwe-           De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de reinigingsheffingen en de rioolheffingen ter
Rĳnland                                dekking van de kosten van het ophalen en verwerken van afvalstoffen en voor de werking van een
                                       adequaat rioolstelsel.


3.2.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling   Indicator        Data                     Data (eerdere meting)    Data (eerdere meting)    Databron
                                (jaarstukken 2023)
Kwetsbaarheid Genomen           2023:                    2022:                    2021:                    (Stadspeiling
van de stad   maatregelen       Nee: 44%                 Nee: 49%                 Nee: 49%                 Gouda,
voor          tegen effecten    Ja, één maatregel: 30%   Ja, één maatregel: 26%   Ja, één maatregel: 29%   Duurzaamheid
klimaatver-   van klimaat-      Ja, meerdere             Ja, meerdere             Ja, meerdere             en klimaat)
andering      verandering       maatregelen: 24%         maatregelen: 22%         maatregelen: 20%
verminderen                     Ja, andere               Ja, andere               Ja, andere
                                maatregelen: 2%          maatregelen: 3%          maatregelen: 2%

Kwetsbaarheid Maatregelen       2023:                    2022:                    2021:                    (Stadspeiling
van de stad   willen nemen      Ja, zeker: 39%           Ja, zeker: 41%           Ja, zeker: 38%           Gouda,
voor          om overlast       Ja, misschien: 46%       Ja, misschien: 43%       Ja, misschien: 47%       Duurzaamheid
klimaatver-   door hitte en     Nee, zeker niet: 14%     Nee, zeker niet: 15%     Nee, zeker niet: 15%     en klimaat)
andering      water rondom
verminderen woning tegen
              te gaan
Kwetsbaarheid Na een hevige     2023:                    2022:                    2021:                    (Stadspeiling
van de stad   regenbui blĳft    Altĳd: 12%               Altĳd: 10%               Altĳd: 10%               Gouda,
voor          langer dan 2      Vaak: 17%                Vaak: 12%                Vaak: 13%                Duurzaamheid
klimaatver-   uur water in      Soms: 28%                Soms: 29%                Soms: 27%                en klimaat)
andering      de straat         Zelden: 23%              Zelden: 24%              Zelden: 26%
verminderen staan               Nooit: 20%               Nooit: 21% Weet          Nooit: 21%
                                Weet niet: 1%            niet: 5%                 Weet niet: 3%




22      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Doelstelling      Indicator         Data                       Data (eerdere meting)      Data (eerdere meting)      Databron
                                    (jaarstukken 2023)
Kwetsbaarheid Schaduwplek-          2023:                      2022:                      2021:                      (Stadspeiling
van de stad   ken voor              Ja, die zĳn er             Ja, die zĳn er             Ja, die zĳn er             Gouda,
voor          verkoeling            voldoende: 55%             voldoende: 55%             voldoende: 54%             Duurzaamheid
klimaatver-   tĳdens een            Ja, maar de                Ja, maar de                Ja, maar de                en klimaat)
andering      periode van           hoeveelheid is             hoeveelheid is             hoeveelheid is
verminderen warm weer               beperkt: 31%               beperkt: 31%               beperkt: 30%
                                    Nee, die zĳn er niet: 8%   Nee, die zĳn er niet: 8%   Nee, die zĳn er niet: 8%
                                    Weet niet: 6%              Weet niet: 6%              Weet niet: 7%

Verbetering       Groenbalans       Nog geen nieuwe            2023:                      2021:                      Gemeente
van de            (inclusief        waarde beschikbaar.        2.091.640 m2 groen         2.080.378 m2 groen         Gouda, Geovisia
biodiversiteit    percentage                                   waarvan 89,9% groen        waarvan 61,0% groen
en                voor groen                                   met meerwaarde             met meerwaarde
waterkwaliteit    met waarde                                   voor biodiversiteit        voor biodiversiteit
                  voor
                  biodiversiteit)
Inwoners en       Hoofdver-         2022:                      2021:                      2020:                      CBS, Regionale       *De data
ondernemers       warmings-         32.294*                    32.106                     32.269                     Klimaatmonitor:      voor 2022
helpen            installatie                                                                                        https://             komen uit
energie te        woningen                                                                                           opendata.cbs.nl/#/   de
besparen en       (aardgas)                                                                                          CBS/nl/dataset/      klimaatmonitor,
aardgasvrĳ te                                                                                                        84948NED/            daar
worden                                                                                                                                    staan
                                                                                                                                          echter
                                                                                                                                          andere
                                                                                                                                          aantallen
                                                                                                                                          voor 2021
                                                                                                                                          (32.443)
                                                                                                                                          en 2020
                                                                                                                                          (32.503).
                                                                                                                                          Geen
                                                                                                                                          idee of
                                                                                                                                          hier
                                                                                                                                          sprake is
                                                                                                                                          van een
                                                                                                                                          correctie
                                                                                                                                          of dat er
                                                                                                                                          voorheen
                                                                                                                                          een
                                                                                                                                          andere
                                                                                                                                          bron is
                                                                                                                                          gebruikt.
Inwoners en Gouds                   Gestart per                x                          x                          x
ondernemers IsolatiePlan            1-1-2023, nog geen
helpen                              data beschikbaar.
energie te
besparen en
aardgasvrĳ te
worden
Inwoners en       Percentage   Nog geen nieuwe                 2021:                      2020:                      RVO, Regionale
ondernemers       bekende      waarde beschikbaar.             3.8%                       3.4%                       Klimaatmonitor
helpen            hernieuwbare
energie te        energie
besparen en
aardgasvrĳ te
worden
Sneller           Reductie van Nog geen nieuwe                 2021                       x                          Gemeente Gouda,
verduurzamen      de CO2-         waarde beschikbaar.          11% CO2 reductie                                      energiemonitor
gemeentelĳk       uitstoot van de
vastgoed          gemeentelĳke
                  vastgoed-
                  porteuille
Investeren in     Ik vind mĳn       2023:                      2022:                      2021:                      Stadspeiling
de kwaliteit en   buurt goed/       Goed onhouden: 18%         Goed onhouden: 19%         Goed onhouden: 18%
toegankelĳk-      slecht            Redelĳk goed               Redelĳk goed               Redelĳk goed
heid van de       onderhouden       onderhouden: 49%           onderhouden: 47%           onderhouden: 48%
openbare                            Redelĳk slecht             Redelĳk slecht             Redelĳk slecht
ruimte                              onderhouden: 25%           onderhouden: 24%           onderhouden: 24%
                                    Slecht                     Slecht                     Slecht
                                    onderhouden: 8%            onderhouden: 11%           onderhouden: 10%




                                                                                                                         Jaarstukken 2023        23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>3.2.4 Wat heeft het gekost?
3.2.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                      2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                              na wĳzigingen
Lasten                                                            31.199                 33.353              30.205                     3.149
Baten                                                             -30.728               -34.166             -32.025                    -2.141
Saldo van baten en lasten                                              470                 -813              -1.820                     1.008
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                   5.000                5.850               5.850                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                   -7.567              -6.430              -5.300                    -1.130
Gerealiseerd resultaat                                               -2.097              -1.393              -1.270                      -122


3.2.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                   Begroting 2023 Begroting 2023          Rekening 2023              Verschil
                                                                          (basis) (na wĳzigingen)                             rekening t.o.v.
                                                                                                                               begroting na
                                                                                                                                   wĳziging
7.2 Riolering                                                                 -1.335              -858          -3.164                  2.306
7.3 Afval                                                                     -2.008            -2.090          -2.182                    92
7.4 Milieubeheer                                                               3.814             2.136            3.526                -1.390
Totaal                                                                          470               -813          -1.820                  1.008


3.2.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
7.2 Riolering                                                                                                     2.306            V
Aan de voorziening riolering wordt minder toegevoegd. Door lagere investeringen op het taakveld,                   615             V
is het bedrag aan berekende compensabele BTW over de kosten lager. Bĳ de verrekening met de
voorziening wordt in de nacalculatie extracomptabel rekening gehouden met compensabele BTW
over kosten en investeringen ten behoeve van riolering.
Lagere investeringen waardoor lagere onttrekking reserve. Aanbesteding op dagelĳks onderhoud                      1.130            V
heeft vertraging opgelopen vanwege termĳnen aanbesteding en planning van aannemer. Verder
zĳn alle uitgezette opdrachten voor onderhoud op gemalen niet uitvoerbaar gebleken door lange
levertĳden van materiaal. Per saldo valt het voordeel weg tegen een nadeel op taakveld 0.10
Baggeren Oostpolder wordt in 2024 uitgevoerd en afgerond.                                                          608             V
Diverse kleine verschillen.                                                                                           47           N

7.3 Afval                                                                                                             93           V
Voor zwerfafval is een definietieve afrekening binnengekomen over periode 2021-2022 en er werd                        72           V
door het afvalfonds een hogere vergoeding uitgekeerd voor openbare prullenbakken.
Diverse kleine verschillen.                                                                                           21           V

7.4 Milieubeheer                                                                                                  1.391            N
Middelen capaciteit klimaat- en energiebeleid: in de beschikking is aangegeven dat deze middelen                  1.270            N
in 2023 en in 2024 kunnen worden ingezet ter dekking van de apparaatskosten klimaat- en
energiebeleid. Aangezien de ontvangst wel begroot was in 2023 leidt de besteding in 2024 (conform
beschikking) tot een nadeel in 2023. In 2024 levert dit een voordeel op en zal worden meegenomen in
de 2e Berap.
Duurzaamheid en Milieu: het nadeel op de post leges milieu wordt voornamelĳk veroorzaakt doordat                      47           N
een deel van de ontvangen milieuleges verantwoord zĳn op leges algemeen in programma 3, taakveld
8.3. Daar treedt een overschot op. Ook zĳn er in de exploitatie een aantal kleinere overschrĳdingen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                           23           N
Klimaatadaptatie: het nadeel wordt veroorzaakt door aanvullende toerekenig van kosten                                 51           N
klimaatadaptatie die bĳ de 2eBerap niet voorzien waren.



3.2.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                               Verschil            V/N
Reserve investeringen riool: voor investeringen en dagelĳks onderhoud aan riolering zĳn minder                    1.130            N
kosten gemaakt, die verrekend worden met de reserve.
Totaal                                                                                                            1.130            N




24          Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>3.3 Wonen en leefomgeving

Ambitie
In Gouda kan iedereen prettig wonen en leven en dat moet zo blĳven.

Een goede bereikbaarheid en woningaanbod voor elke doelgroep zĳn daarvoor van belang. Er komen nieuwe
woningen in Westergouwe, de Spoorzone en andere plekken in de stad. De norm is betaalbaar bouwen,
natuurinclusief en klimaatadaptief bouwen, en aandacht voor duurzame mobiliteit.

De goede bereikbaarheid en centrale ligging zĳn een onbetwistbare kracht van Gouda. Om Gouda in de
toekomst duurzaam bereikbaar te houden en goed te ontsluiten, wordt het Verkeerscirculatieplan uitgevoerd.
Met meer ruimte voor fietsers, wandelaars en het openbaar vervoer. De binnenstad wordt autoluw. Het
omgevingsbeleid biedt duidelĳke richting en regelgeving voor een gezonde en veilige fysieke leefomgeving.



    Wat is bereikt?
    1) Een toekomstbestendige woningvoorraad
    De Huisvestingsverordening is geactualiseerd, de doelgroepenverordening vastgesteld en het
    Actieplan dakloosheid uitgevoerd. De gemeente heeft voldaan aan haar opgave voor 2023 op gebied
    van de uitstroom uit de maatschappelĳke opvang en Wonen Eerst. De realisatie van de Gouwe Huse
    is verder voorbereid. Samen met betrokken partĳen zoekt de gemeente nog naar maatregelen om
    inwoners door te laten stromen naar een passende woning die past bĳ hun levensfase.

    2) Actieve sturing op het woningbouwprogramma
    In 2023 zĳn 362 woningen toegevoegd aan het woningaanbod in Gouda. 281 nieuwbouwwoningen
    en overige toevoegingen. De woningvoorraad is daarmee nu 34.477 woningen. In Gouda-Oost zĳn
    verschillende complexen sociale huurwoningen opgeleverd. Voor mensen die zĳn aangewezen op
    wonen en zorg zĳn het Herstelhuis, verzorgingshuis Huize ter Gouwe en een zorgvilla aan de Jac.
    P. Thĳsselaan opgeleverd. De gemeente hanteert een vaste norm voor sociale huur, gereguleerde
    middeldure huur en betaalbare koop. Eind 2023 is het Fonds betaalbaar wonen ingevoerd.

    3) Uitvoeren van het Verkeerscirculatieplan
    De wĳkmobiliteitsplannen voor de Binnenstad, Korte Akkeren en Kort Haarlem en de nota grote
    en zware voertuigen zĳn in 2023 vastgesteld. De gemeente heeft een gedeelte van de regionale
    doorfietsroute Rotterdam-Gouda gerealiseerd; de routes Bodegraven-Gouda en Alphen-Gouda zĳn
    uitgewerkt. De Wilhelmina van Pruisenlaan is heringericht en er ligt een schetsontwerp voor de
    Koningin Wilhelminaweg. Samen met de gemeente Zuidplas wordt gewerkt aan maatregelen om
    Westergouwe beter te ontsluiten.

    4) Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
    In 2023 kwamen er 33 nieuwe openbare laadpunten bĳ. In totaal zĳn er nu 473 punten in
    Gouda. Daarnaast wordt gewerkt aan de uitgangspunten voor snelladen voor personen-, bestel- en
    vrachtauto's. Het beleidskader Deelvervoer is vastgesteld en een aanbieder van deelfietsen heeft een
    vergunning gekregen. Ook een bewonersinitiatief voor deelauto's heeft een vergunning gekregen.
    Verder is met ondernemersverenigingen en de logistiek makelaar gewerkt aan de stapsgewĳze
    invoering van Zero-Emissie Stadslogistiek vanaf 1 januari 2025.




                                                                                      Jaarstukken 2023       25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>3.3.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Er is een keuze gemaakt in de onderwerpen op het gebied van wonen en leefomgeving die hier naar voren komen.
De gemeente is bĳvoorbeeld ook verantwoordelĳk voor taken als de begeleiding en toetsing van ruimtelĳke plannen, het
actualiseren van ruimtelĳke kaders en toezicht en handhaving van relevante wet- en regelgeving.
Doelstelling 1: Een toekomstbestendige woningvoorraad
• De gemeente heeft de Huisvestingsverordening geactualiseerd. Deze maakt het mogelĳk de schaarse betaalbare
  woningen zo eerlĳk mogelĳk te verdelen. Dit gebeurt met oog voor de regionale woonbehoefte door samen te
  werken met de regiogemeenten. In verband met de aanhoudende schaarste aan betaalbare woningen en de
  gewĳzigde Huisvestingswet is in de regio afgesproken te inventariseren of er versneld een nieuwe actualisatie van de
  Huisvestingsverordening nodig is.
• De gemeente heeft (samen met betrokken partĳen) gezocht naar maatregelen om (oudere) bewoners te helpen verhuizen
  naar een meer passende woning. Hierdoor ontstaat in theorie ruimte voor anderen die op zoek zĳn naar een woning die
  past bĳ hun levensfase.
• Het actieplan dakloosheid is uitgevoerd om mensen te helpen die zich in een kwetsbare positie bevinden. Voor Gouwe
  Huse zĳn de voorbereidingen getroffen voor oplevering eind 2024. Verder faciliteerde de gemeente woonzorgconcepten.
  Vanuit het convenant Huisvesting Bĳzondere Doelgroepen zĳn in Gouda 24 woningen toegewezen aan mensen op
  de wachtlĳst (uitstroom) en zĳn daarnaast 5 woningen toegewezen voor Wonen Eerst. De opgave was 25 woningen
  voor uitstromers en 4 woningen voor Wonen Eerst. Gouda heeft hiermee dan ook voldaan aan de opgave voor 2023.
  Daarnaast zĳn in 2023 de voorbereidingen getroffen voor de verbouwing van de Gildenburg 1 en zĳn verkennende
  gesprekken gestart met diverse zorgaanbieders.
• De transformatie van het gemeentelĳk pand aan de Winterdĳk 10 draagt bĳ aan het woningaanbod voor jongeren.

Doelstelling 2: Actieve sturing op het woningbouwprogramma
• In 2023 zĳn De Gouwe en de Ĳssel, de Goudplevier en de Zilverreiger in Gouda-Oost opgeleverd als sociale
  huurwoningen. Voor de doelgroep die is aangewezen op wonen en zorg zĳn het Herstelhuis, verzorgingshuis Huize
  ter Gouwe en Goudse Gaarde, een zorgvilla aan de Jac. P. Thĳsselaan, opgeleverd. In 2023 zĳn er 362 woningen in
  Gouda bĳ gekomen, waarvan 128 sociale huurwoningen (dat is 35%). Bĳ nieuwbouw hanteert de gemeente een vaste
  norm voor sociale huur (33%) en gereguleerde middeldure huur en betaalbare koop (samen 20%).
• In 2023 heeft de gemeente samen met de regiogemeenten de Regionale Realisatie Agenda wonen ondertekend
  met daarin afspraken met betrekking tot de woningbouwprogrammering voor de periode t/m 2030. Daarin staat een
  inspanningsafspraak om regionaal te komen tot een woningbouwprogramma met meer betaalbaar wonen. De Goudse
  woningbouwprogrammering is opgebouwd volgens de uitgangspunten van de woon(zorg)visie die de raad in november
  2021 heeft vastgesteld.
• In 2023 is voor 3 projecten de Startbouwimpuls (SBI) aangevraagd. Twee projecten hebben een toekenning gekregen,
  in totaal € 1,9 miljoen. Hiermee kunnen projecten met betaalbare woningen doorgang vinden en is een deel van een
  woningbouwprogramma gewĳzigd van vrĳesectorhuur naar betaalbare koop.
• De gemeente heeft eind 2023 het Fonds betaalbaar wonen ingevoerd als onderdeel van de nota Kostenverhaal.
  Met de implementatie van dit fonds kan de gemeente meer regie nemen op de programmatische invulling van
  nieuwbouwlocaties. Als initiatiefnemers niet kunnen of willen voldoen aan de gemeentelĳke eisen voor betaalbaar wonen
  en zĳ dat deel van het programma ook niet elders in de gemeente kunnen realiseren is het mogelĳk om de opgave
  voor betaalbaar wonen “af te kopen” (mits het college instemt). De gemeenteraad heeft daarnaast eind 2023 een
  doelgroepenverordening vastgesteld. Die maakt het mogelĳk om in bestemmingsplannen percentages voor sociale huur,
  middenhuur en betaalbare koop te vereisen én het regelt definities, prĳzen, instandhoudingstermĳnen en inkadering van
  de doelgroepen.

Doelstelling 3: Uitvoering van het Verkeerscirculatieplan
• In 2023 zĳn de wĳkmobiliteitsplannen voor de Binnenstad, Korte Akkeren en Kort Haarlem door de raad vastgesteld. Ook
  is een besluit genomen over de nota grote en zware voertuigen. Daarnaast is een start gemaakt met de aanbesteding
  van 7 wĳkmobiliteitsplannen, die in de komende jaren worden uitgevoerd.
• De gemeente heeft een gedeelte van de regionale doorfietsroute Rotterdam-Gouda gerealiseerd. De routes Bodegraven-
  Gouda en Alphen-Gouda zĳn verder uitgewerkt in tekeningen en begrotingen. De route Alphen-Gouda is integraal
  onderdeel van de Spoorzone ontwikkelingen.
• Voor de Spoorzone is een integraal herinrichtingsplan opgesteld, waarbĳ een goede verkeersdoorstroming uitgangspunt
  is geweest voor het ontwerp.
• In september 2023 heeft de raad ingestemd met het realiseren van een inpandige fietsenstalling aan de Nieuwe Markt.
  De stalling biedt gratis parkeergelegenheid voor 750 fietsen en er zĳn kluisjes, een toilet en beheerdersruimte. Ook bak-
  en kratfietsen kunnen hier parkeren en er zĳn oplaadpunten voor elektrische fietsen.
• De inrichtingsplannen voor de Koningin Wilhelminaweg zĳn met input van belanghebbenden op niveau schetsontwerp
  afgerond. Hierna is een start gemaakt met de voorbereiding voor de uitvoering die gepland staat vanaf eind 2024. De
  Wilhelmina van Pruisenlaan is heringericht en het realiseren van de herinrichting van Componistenlaan is aanbesteed.
  De uitgangspunten voor het maken van de herinrichting van de Fluwelensingel en Blekerssingel zĳn geïnventariseerd.
• Er zĳn schoolzones ingericht bĳ basisscholen. In Plaswĳck is gestart met de realisatie van drie schoolzones aan de
  Plaswĳckweg en Ridder van Catsweg.




26      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>• De gemeente heeft in overleg met de gemeente Zuidplas en provincie de maatregelen rond Westergouwe uitgewerkt
  inclusief een raming. Hierbĳ wordt rekening gehouden met alle ruimtelĳke ontwikkelingen in Westergouwe, Zuidplas en de
  regionale ambitieroute fiets.
• In 2023 is in opdracht van de gemeente Gouda, gemeente Zuidplas en de regio Midden-Holland een onderzoek verricht
  naar de haalbaarheid van een duurzame ontsluiting van nieuwe woningbouwlocaties in het Middengebied / het Vĳfde
  dorp en Westergouwe. De komende periode is nader onderzoek en dialoog met partners en stakeholders noodzakelĳk
  voor een volgende stap in het proces naar de realisatie van station Gouda- Zuidplas.
• Vanwege een gewĳzigde planning in relatie tot andere projecten, zĳn de oversteeklocaties op de Goudse Houtsingel in
  2024 voorzien.

Doelstelling 4: Meer duurzame mobiliteit en bevoorrading
• Het aantal openbare laadpunten in de gemeente is in 2023 gestegen van 440 naar 473. Dit is een groei van 7,5 % ten
  opzichte van 2022. De gemeente is gestart met het ontwikkelen van nieuw beleid over laadinfrastructuur waaronder
  kaders voor snelladen voor personenauto’s en bestel/ vrachtauto’s. Dit beleid wordt opgenomen in een regionale
  visie laadinfrastructuur.
• Er is een Beleidskader Deelvervoer vastgesteld en er is een vergunning verleend voor het aanbieden van deelfietsen.
  Ook zĳn er extra parkeervergunningen verleend voor deelauto’s waaronder voor het bewonersinitiatief OnzeAuto.
• Regionale ondernemersverenigingen Midden-Holland hebben de mogelĳkheden voor stadsdistributiehubs onderzocht.
  Gezamenlĳk met de gemeente worden maatregelen voorbereid voor de inzet van schone en slimme logistiek en de
  realisatie van een hub. De logistiek makelaar en de gemeente hebben verdere stappen gezet voor de samenwerking
  met het Centraal Loket ontheffingen en voor de stapsgewĳze invoering van de Zero-Emissiezone Stadslogistiek vanaf
  1 januari 2025.

3.3.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.

Zorg dragen voor een schone leefomgeving door het inzamelen van huishoudelĳk afval en het verwĳderen van zwerfafval
op straat. Daarnaast levert Cyclus een bĳdrage aan de verkeersveiligheid door de gladheidbestrĳding op wegen in winterse
perioden. Dit gebeurt op basis van de afgesloten dienstverleningsovereenkomst en tegen een marktconforme prĳs

Verbonden partĳen                 Doel
Omgevingsdienst Midden-Holland    De afdeling Bouw- en woningtoezicht (BWT) van de ODMH zag namens Gouda toe op de
(BWT deel)                        veilige bouw en het toegestane gebruik van gronden en bouwwerken. Zĳ deden dat door
                                  vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering op het gebied van bouwregelgeving
                                  en ruimtelĳke ordening. Voor 2023 ging het daarbĳ bĳ Gouda onder meer om circa 1.050
                                  afhandelingen van aanvragen omgevingsvergunningen en meldingen, 750 toezichtstaken, 150
                                  juridische procedures vergunningen en 203 handhavingszaken.

                                  In 2023 kreeg de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging (nieuwbouw)
                                  ruime aandacht binnen de ODMH, waaronder ook advisering richting gemeenten.
Grondbank RZG Zuidplas            Door de deelname in de Grondbank heeft Gouda invloed op de regionale woningbouwopgave
                                  in relatie tot de woningbouwontwikkelingen van Gouda. In 2021 is een koopovereenkomst
                                  gesloten tussen de Grondbank en de gemeente Zuidplas, strekkende tot de overdracht van
                                  haar bezit aan Zuidplas voor de ontwikkeling van het vĳfde dorp. Daarmee zou de grondbank
                                  per 31-12-2024 worden opgeheven. Sindsdien zĳn de economische omstandigheden, zoals de
                                  renteontwikkeling, sterk gewĳzigd, wateen ongunstig effect heeft op de grondexploitatie van het
                                  plangebied. Dat maakt dat Zuidplas niet zonder meer invulling kan en wil geven aan de op haar
                                  rustende afnameverplichting en een beroep doet op de uit de koopovereenkomst voortvloeiende
                                  ontbindingsmogelĳkheid van de koopovereenkomst. Dat betekent dat de Grondbank, anders dan
                                  eerder aangenomen, niet tot liquidatie kan overgaan per 1 januari 2025. De Grondbank bereidt een
                                  voorstel voor de gemeenschappelĳke regeling te verlengen voor een periode van 10 jaar of zoveel
                                  eerder als de gronden zĳn uitgenomen.

                                  Het is voor Gouda van belang om haar invloed te houden op deze ontwikkeling en blĳft
                                  streven naar een minimaal kostenneutrale grondexploitatie om te voorkomen dat de Grondbank
                                  wordt geconfronteerd met een eventueel tekort, dat voor rekening en risico komt van de
                                  betrokken deelnemers.
Belastingsamenwerking             De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de standplaatsgelden ter dekking van de
Gouwe Rĳnland                     kosten voor de exploitatie van woonwagenterreinen. Daarnaast verzorgt de BSGR de heffing en
                                  de invordering van de leges omgevingsvergunning/fysieke leefomgeving ter dekking van de kosten
                                  voor het in behandeling nemen van de aanvraag en het verstrekken van een dergelĳke vergunning.
Cyclus N.V.                       Cyclus NV voert taken op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en verwerking),
                                  Reiniging en Gladheidsbestrĳding.
Coöperatie Parkeerservice U.A.    Coöperatie Parkeerservice U.A. ondersteunt gemeenten bĳ het ontwikkelen, implementeren en
                                  uitvoeren van parkeerbeleid.




                                                                                                      Jaarstukken 2023          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>3.3.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling      Indicator           Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)        Data (eerdere meting)        Databron
                  Eigendoms-          2023:                     2022:                        2021:                        (CBS, Voorraad
                  vormen, met         Totaal: 34477 (100%)      Totaal: 34065 (100%)         Totaal: 33725                woningen) https://
                  uitsplitsing naar   Koopwoningen:             Koopwoningen:                Koopwoningen:                opendata.cbs.nl/
                  corporatiehuur,     19169 (55,6%)             18931 (55,6%)                18700 (55,4%)                statline/#/CBS/nl/
                  particuliere        Eigendom                  Eigendom                     Eigendom                     dataset/82900NED/
                  huur en koop.       woningcorporatie:         woningcorporatie:            woningcorporatie:
                                      10067 (29,2%)             10035 (29,5%)                9978 (29,6%)
                                      Eigendom overige          Eigendom overige             Eigendom overige
                                      verhuurders:              verhuurders:                 verhuurders: 5019 (15%)
                                      5241 (15,2%)              5071 (14.9%)
Een toekomst-     Eigendoms-        Nog geen nieuwe             2021 Koopwoningen:           2020 Koopwoningen:           (CBS/WSW, Lokale
bestendige        vormen, met       waarde beschikbaar.         WOZ-waarde €0 <              WOZ-waarde €0 <              Monitor Wonen)
woning-           uitsplitsing naar                             €325.000: 68.8%              €325.000: 78.8%              https://
voorraad          middenhuur en                                 WOZ-waarde > €325.000:       WOZ-waarde > €325.000:       www.waarstaatje
                  betaalbare                                    31.2%                        21.2%                        gemeente.nl/
                  koop (WOZ-                                                                                              dashboard/
                  waarde <                                      2021 Corporatiehuur:         2020 Corporatiehuur:         dashboard/lokale-
                  325.000)                                      Tot                          Tot                          monitor-wonen
                                                                Kwaliteitskortingsgrens:     Kwaliteitskortingsgrens:
                                                                13.0%                        11,3%
                                                                Tussen                       Tussen
                                                                kwaliteitskortingsgrens en   kwaliteitskortingsgrens en
                                                                aftoppingsgrens: 67.5%       aftoppingsgrens: 62,6%
                                                                Tussen aftoppingsgrens       Tussen aftoppingsgrens
                                                                en liberalisatiegrens:       en liberalisatiegrens:
                                                                13,7%                        20,1%
                                                                Boven liberalisatiegrens:    Boven liberalisatiegrens:
                                                                3.6%                         4.0%%
                                                                Onbekend: 2.3%               Onbekend: 2.0%

Actieve sturing Alternatieve          Nog geen nieuwe           2022:                        2019:                        Monitor
op het          woonvormen            waarde beschikbaar.       434                          452                          ouderenhuisvesting:
woningbouw-                                                                                                               https://
programma                                                                                                                 55plus.datawonen.
                                                                                                                          nl/jive [geclusterde
                                                                                                                          woonvormen]
Actieve sturing   Aantal              2023:                     2022:                        2021:                        Waarstaatje
op het            nieuwbouw-          voorlopige cĳfers         540 toegevoegde              375 toegevoegde              gemeente.nl / CBS
woningbouw-       woningen en         CBS: 281 nieuwbouw        woningen, waarvan            woningen, waarvan            voor historische
programma         overige             en 81 overige             436 nieuwbouw                233 nieuwbouw                ontwikkeling,
                  toevoegingen        toevoegingen = 362        Netto toevoegingen 412       Netto toevoegingen: 340      Planregistratie
                  (o.a.               toegevoegde woningen.                                                               Wonen
                  transformatie)      Netto toevoegingen 308                                                              voor toekomst
Uitvoeren van     Intensiteiten       2023:                     2022:                   x                                 Gemeente Gouda,
het               gemotoriseerd       In 2023 geen nieuwe       <90% wegcapaciteit: 74%                                   periodieke
Verkeerscircu-    verkeer             tellingen gedaan          van de tellingen                                          verkeerstellingen
latieplan         (stadsbreed)                                  90-110% wegcapaciteit:
                                                                15% van de tellingen
                                                                >110% wegcapaciteit:
                                                                11% van de tellingen
Uitvoeren van     Aantal              2023:                     2022:                        2021:                        Geregistreerde
het               (ernstige)          Verkeersongevallen: 395   Verkeersongevallen: 369      Verkeersongevallen: 337      verkeersongevallen
Verkeerscircu-    verkeers-           Gewonden: 208             Gewonden: 149                Gewonden: 125                (Viastat)
latieplan         slachtoffers        Doden: 0                  Doden: 0                     Doden: 1




28      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Doelstelling     Indicator           Data (jaarstukken 2023)     Data (eerdere meting)       Data (eerdere meting)        Databron
                 Eigendoms-          2023:                       2022:                       2021:                        (CBS, Voorraad
                 vormen, met         Totaal: 34477 (100%)        Totaal: 34065 (100%)        Totaal: 33725                woningen) https://
                 uitsplitsing naar   Koopwoningen:               Koopwoningen:               Koopwoningen:                opendata.cbs.nl/
                 corporatiehuur,     19169 (55,6%)               18931 (55,6%)               18700 (55,4%)                statline/#/CBS/nl/
                 particuliere        Eigendom                    Eigendom                    Eigendom                     dataset/82900NED/
                 huur en koop.       woningcorporatie:           woningcorporatie:           woningcorporatie:
                                     10067 (29,2%)               10035 (29,5%)               9978 (29,6%)
                                     Eigendom overige            Eigendom overige            Eigendom overige
                                     verhuurders:                verhuurders:                verhuurders: 5019 (15%)
                                     5241 (15,2%)                5071 (14.9%)
Meer duurzame Vervoerwĳze-           Nog geen nieuwe             2018 Binnen Gouda:          x                            CBS ODiN,
mobiliteit en keuze                  waarde beschikbaar.         Fiets: 50%                                               Onderzoek
bevoorrading  (marktaandeel                                      Lopen: 27%                                               Verplaatsingen
              fiets en OV)                                       Auto: 21%                                                in Nederland
                                                                 OV: 1%
                                                                 Overig: 2%

                                                                 2017 Van en
                                                                 naar Gouda:
                                                                 Fiets: 14%
                                                                 Lopen: 2%
                                                                 Auto: 67%
                                                                 OV: 14%
                                                                 Overig: 3%
Meer duurzame Laadpalen en           2023:                       2022:                       2021:                        RVO, Regionale
mobiliteit en waterstoftank-         473                         440                         325                          Klimaatmonitor
bevoorrading  voorzieningen



3.3.4 Wat heeft het gekost?
3.3.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                            Begroting             Begroting 2023      Rekening 2023           Verschil rekening
                                                            2023 (basis)          (na wĳzigingen)                               t.o.v. begroting
                                                                                                                                 na wĳzigingen
Lasten                                                                   59.654              70.636              70.110                     526
Baten                                                                 -29.789               -35.079             -43.904                    8.824
Saldo van baten en lasten                                                29.864              35.557              26.207                    9.350
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                       12.750              14.141              14.447                     -306
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                    -10.745               -17.686             -13.516                   -4.170
Gerealiseerd resultaat                                                   31.870              32.012              27.137                    4.875


3.3.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                          Begroting 2023 Begroting 2023       Rekening 2023             Verschil
                                                                                 (basis) (na wĳzigingen)                         rekening t.o.v.
                                                                                                                                  begroting na
                                                                                                                                      wĳziging
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                                              172               484              935                  -451
2.1 Verkeer en vervoer                                                            16.668            17.931           17.907                  24
2.2 Parkeren                                                                        754               659              901                  -242
2.5 Openbaar vervoer                                                                109               109              108                    1
5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie                                           6.351             7.234            6.800                 434
8.1 Ruimtelĳke ordening                                                            2.826             4.402             597                 3.806
8.2 Grondexpl. (niet-bedrĳventerreinen)                                               0                 2              164                  -162
8.3 Wonen en bouwen                                                                2.984             4.735           -1.205                5.941
Totaal                                                                            29.864            35.557           26.207                9.350


3.3.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                                                                                 451            N
Voor de spoorzone is een perceel grond verkocht. De baten vallen in taakveld 8.1. De lasten voor                      1.289           N
(extra) afschrĳving staan op taakveld 0.3.
De administratie van de erfpachtgronden is dit jaar integraal gecontroleerd. Uit deze controle blĳkt dat               684            V
de boekwaarde van de erfpachtgronden hoger is. Dit is een voordeel in de exploitatie.




                                                                                                                 Jaarstukken 2023             29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
De kosten voor groot onderhoud zĳn lager dan begroot. Sommige werkzaamheden zĳn uitgesteld               339    V
en worden in 2024 of later uitgevoerd. Dit leid tot een lagere onttrekking van de Reserve Groot
onderhoud vastgoed.
Eind 2023 is een aanvang gemaakt met de voorbereiding van de integrale aanpak van het museum.            250    N
De voorbereidingskosten waren niet begroot.
Diverse kleine verschillen.                                                                               65    V

2.1 Verkeer en vervoer                                                                                    24    V
De afschrĳvingslasten die gekoppeld zĳn aan de Reserve afschrĳvingslasten                                 52    V
vervangingsinvesteringen openbare ruimte zĳn lager uitgevallen dan begroot. Hier tegenover staat
dat de onttrekking aan de betreffende reserve ook lager is dan begroot.
Diverse kleine verschillen.                                                                               28    N

2.2 Parkeren                                                                                             241    N
Parkeerinkomsten Stationsgarage: inkomsten bleven achter ten opzichte van de bĳgestelde begroting.       191    N
Bĳ de raming van de inkomsten is in 2023 abusievelĳk vooruitgelopen op de uitbreiding van de garage
met 80 plaatsen.
Voorbereiding inpandige fietsenstalling Nieuwe Markt: er zĳn kosten gemaakt ter voorbereiding van de      33    N
verbouw van een aantal voormalige winkelpanden locatie Nieuwe Markt tot inpandige fietsenstalling.
Deze kosten waren niet begroot.
Diverse kleine verschillen.                                                                               17    N

2.5 Openbaar vervoer                                                                                       1    V
Diverse kleine verschillen.                                                                                1    V

5.7 Openb groen en (openlucht) recreatie                                                                 434    V
Groenfonds: er is een voordeel gerealiseerd door een verschuiving in de uitvoeringsplanning              447    V
van diverse groenfondsprojecten. Daardoor werden minder kosten met de Reserve Groenfonds
verrekend. Daar staat dan ook lagere onttrekking aan de reserve tegenover. Per saldo budgetneutraal
Diverse kleine verschillen.                                                                               -13   V

8.1 Ruimtelĳke ordening                                                                                 3.805   V
Ruimtelĳke Ontwikkeling en Omgevingswet: in 2023 heeft de focus gelegen op het naar de lĳn               260    V
brengen van de werkzaamheden en is de implementatie in een lagere versnelling gekomen.
Voorgesteld wordt om de kosten voor voornamelĳk doorlopende implementatiewerkzaamheden te
melden in de Bestuursrapportage 2024 omdat het implementatietraject in 2024 wordt gecontinueerd
en hier vooralsnog geen middelen voor zĳn opgenomen.
BIj de Spoorzone is een perceel grond verkocht. Hier staan kosten tegenover: de extra afschrĳving,      3.705   V
die geboekt is op taakveld 0.3. en diverse andere kosten. Voor het restant € 2.416.000 wordt
voorgesteld deze in een in te stellen Reserve Spoorzone te storten ter dekking van nog te
maken kosten.
In 2023 is een integrale actualisatie gedaan van de faciliterende projecten (projecten met anterieure    237    N
overeenkomsten). Het nadeel komt vooral doordat de complexiteit van de locatieontwikkeling in de
huidige markt zorgt voor vertraging en meer intensieve planontwikkelingsprocessen. Daarnaast is
geïnvesteerd in een nieuwe nota kostenverhaal en nota grondbeleid, waarmee actiever grondbeleid
mogelĳk wordt en kostenverhaal effectiever wordt ingezet.
Op basis van de kostenprognose 2023 is in de 2eBerap aanvullend budget aangevraagd ter dekking           100    V
van de kosten externe inzet. Ultimo 2023 bleek dat de kostenprognose lager uitviel dan voorzien. Dit
budget valt derhalve vrĳ.
Diverse kleine verschillen.                                                                               23    N

8.2 Grondexpl. (niet-bedrĳventerreinen)                                                                  162    N
De grondexploitatie van project Bolwerk is in 2013 afgesloten. Voor afrondende werkzaamheden             164    N
(monitoring bodemsanering) en woonrĳp maken Poortgebouw is een nazorgbudget gevormd. Na jaren
braak te hebben gelegen is in 2022 gestart met de bouw van zorgcentrum Huize ter Gouwe. De
gemeente richt de buitenruimte in. In 2024 worden de laatste werkzaamheden uitgevoerd. Er was
abusievelĳk geen onttrekking opgenomen, terwĳl het werk wel was gestart. Wel is hiervoor voldoende
budget beschikbaar binnen de Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk zodat er geen
financiële consequenties ontstaan. Voorgesteld wordt bĳ de resultaatsbestemming dit bedrag uit de
Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk te onttrekken.
Diverse kleine verschillen.                                                                                2    V

8.3 Wonen en bouwen                                                                                     5.941   V
Bĳ wĳkontwikkeling is per saldo een lager bedrag besteed dan vooraf begroot. Bĳ meerdere                2.318   V
projecten is sprake van vertraging. Dit komt deels door leveringsproblemen met NUTS. Maar
ook bĳ systeembouwwoningen zĳn de levertĳden opgelopen. Hierdoor duurt het langer voordat
projecten starten. Projecten worden daardoor ook later opgeleverd / overgedragen. De gereserveerde




30       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
budgetten schuiven dan ook in de tĳd mee. Investeringen worden vervolgens later gedaan
maar passen wel binnen het totaal beschikbare budget Wĳkontwikkeling. Hierdoor wordt ook de
bĳbehorende mutaties op de Reserve Wĳkontwikkeling gewĳzigd.

Bouwleges: de meerinkomsten aan bouwleges worden veroorzaakt door een drietal grote projecten                 1.974       V
die bĳ de actualisatie van de legesinkomsten 2eBerap niet voorzien waren. Het betreft een project in
Westergouwe, een project op de Jamessingel en een project op de NieuweGouwe Oostzĳde.
Voor de Reserve versnelling woningbouw waren hogere lasten en daarmee was een hogere                          1.319       V
onttrekking begroot dan gerealiseerd. Bĳ meerdere projecten zĳn omstandigheden geweest waardoor
de bouw is vertraagd. Positief is dat de projecten nog altĳd kunnen worden gerealiseerd. Uitstel
heeft niet geleid tot afstel. Veelal zĳn het praktische problemen zoals extra tĳd voor de voorbelasting,
onwerkbaar weer, extra bouwveiligheidsmaatregelen. Dit alles is niet van invloed op het totaalbudget.
Alleen de prognose van de kosten en de bĳbehorede onttrekking aan de Reserve versnelling
woningbouw wordt aangepast.
Wet Goed Verhuurderschap: het incidentele budget voor de opzet van een meldpunt kan pas in 2024                 111       V
besteed worden. Mochten deze uitgven in 2024 leiden tot een overschrĳding dan rapporteren we
hierover in de Bestuursrapportage.
Wonen Boven Winkels: het voordeel wordt veroorzaakt door in voorgaande jaren aangegane                           78       V
betalingsverplichtingen met een meerjarig karakter waar nog geen uitbetaling op heeft
plaatsgevonden. Eventuele overschrĳdingen op deze post melden we in de Bestuursrapportages.
Bodemdaling en Funderingen: er is minder uitgegeven dan verwacht doordat er minder inzet was                     79       V
door personele wisselingen. Ook is Gouda in afwachting van het advies van de Raad voor de
Leefomgeving en Infrastructuur over de nationale aanpak van funderingsproblematiek.
Diverse kleine verschillen.                                                                                      62       V



3.3.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                             Verschil     V/N
Reserve Wĳkontwikkeling: per saldo een lager bedrag besteed dan vooraf begroot. Bĳ meerdere                   2.318       N
projecten is sprake van vertraging. Dit komt deels door leveringsproblemen met NUTS. Maar
ook bĳ systeembouwwoningen zĳn de levertĳden opgelopen. Hierdoor duurt het langer voordat
projecten starten. Projecten worden daardoor ook later opgeleverd / overgedragen. De gereserveerde
budgetten schuiven dan ook in de tĳd mee. Investeringen worden vervolgens later gedaan maar
passen wel binnen het totaal beschikbare budget Wĳkontwikkeling.
Reserve Groenfonds: door een verschuiving in de uitvoeringsplanning van diverse                                 447       N
groenfondsprojecten zĳn er in 2023 minder kosten gemaakt. Hierdoor worden minder kosten
verrekend met de reserve.
Reserve Groot onderhoud vastgoed: De kosten voor groot onderhoud zĳn lager dan begroot.                         339       N
Sommige werkzaamheden zĳn uitgesteld en worden in 2024 of later uitgevoerd. Dit leidt tot een
lagere onttrekking aan de reserve.
Reserve versnellen woningbouw+(gebieds)transformatie: voor het (meerjarig) project versnelling                1.319       N
woningbouw zĳn in 2023 minder kosten gemaakt die verrekend worden met de reserve.
Reserve afschrĳvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte: de afschrĳvingslasten die                   52       N
gekoppeld zĳn aan de Reserve afschrĳvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte zĳn
lager uitgevallen dan begroot. Hierdoor worden minder kosten verrekend met de reserve.
Totaal                                                                                                        4.476       N




                                                                                                           Jaarstukken 2023    31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>3.4 Sociaal domein

Ambitie
De ambitie is een inclusief en sociaal Gouda, waarin iedereen gelĳkwaardig is en iedere Gouwenaar mee kan
doen. Ongeacht leeftĳd, culturele achtergrond, gender, inkomen, seksuele voorkeur, talent of beperking. Dit
betekent dat we de juiste zorg en ondersteuning betaalbaar en beschikbaar houden voor Gouwenaars die dit
nodig hebben. Ook hebben we meer aandacht voor armoede en schuldhulp.

Om mee te kunnen doen in de samenleving moeten mensen kunnen beschikken over bestaanszekerheid.
Daarom worden gezinnen met een laag inkomen die dat nodig hebben ondersteund met specifieke aandacht
voor kinderen.



     Wat is bereikt?

     1) Iedereen kan meedoen
     Samen met inwoners en maatschappelĳke organisaties is een nieuwe Lokale Inclusie Agenda
     voor 2024 – 2025 opgesteld. De speerpunten zĳn in samenspraak en samenspel met de stad tot
     stand gekomen.

     In 2023 zĳn 141 inwoners uitgestroomd naar werk en 14 naar school. Het aantal bĳstandsdossiers is in
     2023 toegenomen van 1.710 op 1 januari 2023 naar 1.751 op 1 januari 2024. Het aantal mantelzorgers
     dat gebruik maakt van mantelzorgondersteuning is gestegen van 2 op de 10 naar 4 op de 10. Ook
     het aantal geregistreerde mantelzorgers is toegenomen van 1072 mantelzorgers (eind 2022) naar 1155
     (november 2023).

     2) Inzetten op kansengelĳkheid
     De inkomensgrenzen voor de minimaregelingen zĳn opgehoogd van 120% naar 130% van de
     bĳstandsnorm Aan de Rotterdampas van kinderen uit gezinnen met een inkomen tot 130% van
     de bĳstandsnorm zĳn tegoedbonnen voor huiswerkbegeleiding toegevoegd. In 2023 zĳn 3.883
     Rotterdampassen verstrekt. 1.841 aan volwassenen en 2.042 aan kinderen. Dit is een stĳging van
     14% t.o.v. vorig jaar.

     3) Passende zorg en ondersteuning
     Het aantal kinderen met een indicatie voor jeugdzorg is in 2023 afgenomen van 1 op 6,65 in 2022
     naar 1 op 7,3. Dit is mede het effect van de inzet van de samenwerking tussen de gemeente en de
     huisartsen. Als onderdeel van de Goudse aanpak rondom (complexe) scheidingen is in november het
     Scheidingsplein Gouda gelanceerd. Vanaf september 2023 is het mogelĳk om langere indicaties voor
     Wmo hulp bĳ het huishouden, begeleiding en dagbesteding af te geven. De indicatieduur van 3 jaar
     is verruimd naar maximaal 5 jaar. Hierbĳ wordt uitgegaan van ‘5 jaar, tenzĳ’. De bedoeling is dus dat
     lange indicaties de norm worden.

     4) Integrale dienstverlening
     In het kader van meer tĳd en resultaat voor de inwoner is er een inhoudelĳke kwaliteitsslag gemaakt
     bĳ de integrale toegang van het sociaal domein waardoor de inwoner beter geholpen kan worden.
     Daarnaast heeft het college besloten om casemanagement voor jeugd en Wmo in te voeren.




32      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>3.4.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Iedereen kan meedoen
• Er is uitvoering gegeven aan de Lokale inclusie agenda. Tĳdens de jaarlĳkse Week van Respect leerden jongeren op
  Goudse scholen, sportverenigingen en clubs hoe zĳ respectvol en zonder discriminatie met elkaar om kunnen gaan. Ook
  voor volwassenen zĳn er verschillende activiteiten georganiseerd. Om diversiteit en inclusie in de stad te stimuleren, is
  aandacht besteed aan vieren en herdenken. Zo is invulling gegeven aan het herdenkingsjaar slavernĳverleden en de
  viering van Keti Koti. Samen met de Regenboog Alliantie is er een nieuw Regenboogbeleid voor de periode 2022-2026
  ontwikkeld. De lokale aanpak van discriminatie is samen met de organisaties in het Anti-Discriminatie Platform (Platform
  Gouda Inclusief) versterkt. Het Werkgeversservicepunt bevordert inclusie door het bevorderen van inclusief ondernemen.
  Voorbeelden hiervan zĳn de banenmarkt voor werkgevers die openstaan voor inwoners met een arbeidsbeperking en
  anderstaligen. En het werkgeversevenement dat helemaal in het teken stond van inclusie en de arbeidsmarkt.
• Om te zorgen voor passend woonaanbod is er een start gemaakt met het verbouwen van Gildenburg 1. Waardoor een
  mix van 8 reguliere jongeren en 5 jongeren met begeleiding een woonplek krĳgen. De omgevingsvergunning voor het
  realiseren van 5 Gouwe Huse is eind 2023 aangevraagd. Aan Oosthaven 31 kunnen er in 2024- 2025 18 extra plekken
  gerealiseerd worden voor beschermd, beschut en begeleid wonen voor jongeren. Er is er gewerkt aan een startnotitie als
  opmaat naar een regionale woonzorgvisie in 2024. Ook zĳn er vergaande gesprekken gevoerd voor de realisatie van een
  Oudenhuis in Westergouwe in 2025.
• De dienstverlening aan werkzoekenden was erop gericht om inwoners met een bĳstandsuitkering zoveel mogelĳk mee te
  laten doen in de samenleving. In 2023 zĳn 141 inwoners uitgestroomd naar werk en 14 naar school.
• In april zĳn 2 consulenten participatie gestart voor de begeleiding van cliënten met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
  Begin december waren al bĳna 330 gesprekken gevoerd. De meeste cliënten hadden toen 2 of 3 gesprekken gehad.
• De pilot ‘simpel switchen’ is gestart met 5 deelnemers van Wmo-dagbesteding. Doel was te onderzoeken of zĳ
  zouden kunnen ‘switchen’ naar een vorm van arbeid en wat daarvoor nodig is. Eén deelnemer heeft daadwerkelĳk
  de stap kunnen zetten. Verder hebben gesprekken plaats gevonden met Promen en 2 dagbestdingsaanbieders om te
  onderzoeken wat er nodig is om inwoners vanuit de dagbesteding een overstap te laten maken naar een vorm van werk.
• De goede ondersteuning van mantelzorgers en vrĳwilligers is voortgezet. In 2023 zĳn 7 vrĳwilligerspenningen uitgereikt.
  Er zĳn geen aanvragen voor de Goudse Ster of jeugdlintje (voor vrĳwilligers onder de 23 jaar) binnengekomen. Op
  7 december is uitgebreid aandacht besteed aan de Nationale dag van de vrĳwilliger. Het college heeft vrĳwilligerswerk
  positief onder de aandacht gebracht door deelname aan NL Doet.

Doelstelling 2: Inzetten op kansengelĳkheid
• In drie jaar tĳd is het Gouds preventieakoord uitgevoerd met 20 van de 24 geformuleerde acties. Zo zĳn onder andere
  maandelĳkse soepuurtjes georganiseerd voor Goudse inwoners met Niet Aangeboren Hersenletsel. Ook werd Gouda
  Beach georganiseerd. Tĳdens dit evenement sloot het Sociaal Team tevens aan om gesprekken te voeren met inwoners
  over thema’s rondom gezondheid.
• Door een kwartiermaker is onderzocht welke buurt het meest geschikt is om een buurtaanpak in te ontwikkelen. Na
  het afronden van deze fase is een programmamanager geworven. Op 15 november is er een aftrap geweest van de
  buurtaanpak ‘Buurt aan Zet’ in de buurt Oud Achterwillens met bewoners en netwerkpartners die al werkzaam zĳn in de
  wĳk. Samen met hen wordt gekeken naar wat nodig is in de buurt.
• Het gemiddeld aantal aanmeldingen schuldhulpverlening per maand is na een stĳging in 2022 het afgelopen jaar
  gestabiliseerd op het niveau van 2022. In 2021 waren dit er gemiddeld 25 per maand. In 2022 en in 2023 meldden
  zich per maand gemiddeld 27 mensen aan voor schuldhulpverlening. In 2023 zĳn 143 trajecten afgesloten. Waarvan het
  overgrote deel, namelĳk 77%, met een positief resultaat is afgerond. Bĳ 20% van de afgesloten trajecten was sprake van
  een niet succesvolle beëindiging. Dit betreft cliënten die nog niet in staat waren om het traject voor schuldhulpverlening te
  vervolgen. In de rest van de gevallen(3%) is er beëindigd om neutrale redenen zoals op verzoek van de cliënt of vanwege
  overlĳden of verhuizing van de cliënt.
• In het kader van vroegsignalering van schulden zĳn 3.223 signalen ontvangen en komt 37,2% in aanmerking voor
  opvolging door een huisbezoek. Dit is een toename van 2,2% ten opzichte van 2022. In 2023 is de uitvoeringscapaciteit
  uitgebreid zodat structureel huisbezoeken kunnen worden ingezet bĳ zorgwekkende betalingsachterstanden. Met het
  resultaat dat in 14,86% het gelukt is om in contact te komen met de inwoners. Een stĳging van 9,1% ten opzichte van
  2022. Het percentage inwoners dat het hulpaanbod heeft geaccepteerd is gestegen met 2,03% naar 3,38%.
• In 2023 zĳn de inkomensgrenzen voor de aanschaf van een Rotterdampas tegen reductietarief en het kindpakket
  verruimd van 120 naar 130% van de bĳstandsnorm. Het aantal pashouders (volwassenen en kinderen) is in 2023
  toegenomen. Het aantal volwassen pashouders nam toe met 18% en het aantal kinderen met 12%. Ook werden 1115
  vouchers verzilverd. Als onderdeel van het Winterplan is het jeugdtegoed voor de tweede keer opgehoogd naar € 500
  (normaal €150) voor kinderen van 12 tot en met 17 jaar en voor kinderen van 4 tot en met 11 jaar naar € 250.
• Aan het kindpakket op de Rotterdampas zĳn in oktober 2023 tegoedbonnen voor huiswerkbegeleiding toegevoegd.
  Hiermee kunnen deze kinderen gratis gebruik maken van het aanbod van Steunpunt OOG of de Brede School in
  samenwerking met Stichting leren voor de toekomst.
• Vanuit het Winterplan is budget vrĳgemaakt voor een lokaal noodfonds in de hoge energiekosten (in aanvulling op
  landelĳke regelingen). Tot op heden zĳn er 256 aanvragen ontvangen. In 23% van de afgehandelde aanvragen heeft het
  geleid tot een toekenning. De tegemoetkoming hoge energiekosten loopt tot april 2024.




                                                                                                    Jaarstukken 2023        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Jaar           Volwassenen,       Kinderen           Middentarief        Volwassenen           Kinderen        Verzilverde
               reductietarief   met kindpakket                             voltarief       zonder kindpakket    vouchers
2023                1168             1423                7+4                  666                615              1115

                                                       (vol/ kind)
2022                1005             1339                                     555                475             1304
2021                1042             1457                                     279                223             1034
2020                935              1364                                     664                349              993
2019                994              1309                                     728                338             1300
2018                1145             1316                                     532                176             1182

Doelstelling 3: Passende zorg en ondersteuning
• De samenwerking met de huisartsen in de toegang tot de jeugdzorg is verder uitgebreid. Vanaf mei 2023 is er
  in 6 huisartspraktĳken een consulent kind en jeugd werkzaam die ouders en jeugdigen ondersteunt met vragen
  over of problemen met opvoeden of opgroeien. Zoals beoogd met de samenwerking, zĳn er in 2023 vanuit de
  huisartsenpraktĳken minder indicaties voor jeugdzorg afgegeven dan in 2022.
• De samenwerking met scholen is versterkt. De (reguliere) scholen voor primair onderwĳs en voortgezet onderwĳs in
  Gouda hebben vaste contactpersonen gekregen. Op alle scholen heeft een gesprek plaatsgevonden met de bĳ school
  betrokken zorgprofessionals. Er zĳn per school afspraken gemaakt over de samenwerking. Dit heeft geresulteerd in het
  meer gezamenlĳk optrekken (=meer dan samenwerken) tussen onderwĳs en zorg waarbĳ normaliseren (versterken van
  het gewone leven) het uitgangspunt is.
• Met de proeftuin Bruisnest is onderzocht of met het vrĳ toegankelĳke aanbod van het Bruisnest, Wmo-indicaties voor
  dagbesteding konden worden voorkomen of uitgesteld. Een causaal verband bleek lastig aantoonbaar. Wel bleek dat
  het Buisnest een goede plek is voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid die behoefte hebben aan hulp bĳ het
  aanbrengen van structuur in de dag. Of als aanvulling op geïndiceerde dagbesteding. Dit is de reden dat de proeftuin is
  beëindigd en besloten is om in 2024 vanuit Wmo-budget financieel bĳ te dragen aan het aanbod van het Bruisnest voor
  deze inwoners.
• Samen met de regiogemeenten in Midden Holland is het kaderdocument inkoop jeugd en Wmo 2025 opgesteld en
  vastgesteld. Het inkoopkader beschrĳft wat we willen bereiken met de inkoop jeugdhulp en Wmo per 2025 en vormt de
  basis voor het inkoopplan waarin concrete inkoopkeuzes worden beschreven. Doel van de inkoop is om een dekkend
  hulp- en ondersteuningsaanbod te realiseren dat passend en beschikbaar, toegankelĳk en betaalbaar is

• De landelĳke invoering van de inkomensafhankelĳke bĳdrage Wmo is uitgesteld tot 2026. Ook is besloten dat deze
  bĳdrage dan voor meer voorzieningen gaat gelden dan alleen voor hulp bĳ het huishouden. Daarnaast is de taakstelling
  die bĳ deze invoering hoort, uitgesteld.

Doelstelling 4: Integrale dienstverlening
• In december 2023 heeft de gemeenteraad de Verordening maatschappelĳke ondersteuning en jeugdhulp Gouda 2023
  vastgesteld. In aansluiting hierop heeft het college de bĳbehorende Regeling vastgesteld. In de Verordening en Regeling
  2023 zĳn hoofdzakelĳk de volgende punten gewĳzigd:
  a. Er zĳn overwegingen toegevoegd aan het begin van de Verordening 2023 die aansluiten op de nota Sociaal Domein
      ‘Iedereen kan meedoen’.
  b. De toegang tot jeugdhulp en de Wmo is vollediger uitgewerkt. Vanuit juridische overwegingen zĳn de
      aanmeldprocedures voor Jeugd en Wmo uit elkaar gehaald. Daarnaast is de relatie tussen eigen mogelĳkheden
      en eigen regie van de inwoner en de noodzaak tot hulp vanuit de gemeente beter uitgewerkt.
  c. Het persoonsgebonden budget (pgb) is verder uitgewerkt. De belangrĳkste wĳziging is de invoering van een pgb-plan
      met kwaliteitseisen en een vaardigheidstoets.
• Door een uitbreiding van de inzet van de sociaal raadslieden van het Sociaal Team makkelĳker bereikbaar voor de
  (kwetsbare) inwoner. Ook zĳn zĳ voor bredere hulpvragen beschikbaar, bĳvoorbeeld vragen rondom scheidingen. Om
  multi-probleemhuishoudens beter te kunnen helpen is de gemeente Gouda in maart 2023 aangesloten bĳ het landelĳke
  programma maatwerk multi-probleemhuishoudens (PMM).
• De gemeente is per 1 januari 2022 verantwoordelĳk voor inburgering. In 2023 zĳn de achterstanden die er waren in het
  opstarten van de inburgeringstrajecten weggewerkt. Alle statushouders worden binnen de daarvoor gestelde termĳnen
  uitgenodigd voor het opstarten van de inburgering.
• Op 12 april 2023 is de actualisatie van de beleidsnota sociaal domein ‘Iedereen kan meedoen’ vastgesteld door de
  gemeenteraad. De actualisatie is de uitkomst van de evaluatieve bespreking met de raad en de GASD.

3.4.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.

Verbonden partĳen                 Doel
Promen                            Promen voert doelstellingen uit de programmabegroting uit:




34       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Verbonden partĳen                  Doel
                                   1. Iedereen die kan werken, werkt naar vermogen of is actief voor de samenleving
                                   2. Voor wie dat nodig heeft, is een veilig vangnet beschikbaar (in dit geval in relatie tot werk).
Hecht                              In Hecht zĳn de gemeentelĳke taken op het gebied van openbare gezondheid samengebracht. Dit
                                   resulteert in één organisatie met meer dan 1.000 medewerkers en een flexibele schil van tussen
                                   de 1.000-2.000 medewerkers. Deze flexibele schil levert vanuit verschillende expertises hun eigen
                                   specifieke bĳdrage aan een gezonder Hollands Midden. Alles wat Hecht doet, moet leiden tot
                                   verbetering van de kwaliteit van het leven, meer positief ervaren gezondheid, meer veiligheid en
                                   meer kansen in de regio waarvoor ze samen met de gemeenten verantwoordelĳk zĳn. Dat bereikt
                                   Hecht alleen als ze samen doet wat nodig is, met een open blik, denken in oplossingen met een
                                   duidelĳk doel voor ogen. Dit is de kern van het handelen.

                                   De meest omvangrĳke taak van Hecht is de jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar. Het betreft onder
                                   andere over- en ondergewicht, kindermishandeling, internetgebruik en school-/ziekteverzuim/
                                   schooluitval. Hecht voert werkzaamheden uit voor Veilig Thuis, het Meldpunt Zorg en Overlast,
                                   Basiszorg Kwetsbare Kinderen (BKK) en draagt bĳ aan het op gang brengen van de hulpverlening
                                   bĳ een huisverbod. Ook ondersteunt Hecht gemeenten in de ontwikkeling van beleid voor
                                   kwetsbare burgers.
Belastingsamenwerking Gouwe-       De BSGR verzorgt de afhandeling van kwĳtscheldingsverzoeken van de gemeentelĳke belastingen
Rĳnland (BSGR)                     (afvalstoffenheffing, rioolheffing en onroerendezaakbelastingen).


3.4.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling   Indicator       Data (jaarstukken 2023)    Data (eerdere meting)        Data (eerdere meting)        Databron
Iedereen kan   Het % inwoners Nog geen nieuwe             2022:                        x                            Stadspeiling
meedoen        dat zich thuis waarde beschikbaar.         80% (eens en
               voelt in Gouda                             helemaal eens)

Inzetten op    Het aantal      3883 (2591)                2022:                        2021:                        Gemeente
kansengelĳk-   totaal aantal                              3414 (2375)                  2895 (2419)                  Rotterdam
heid en        uitgegeven
preventie      Rotterdam-
               passen
               (waarvan voor
               volwassenen
               en kinderen uit
               doelgroep
               minima)
Inzetten op    Het % kinderen 2023:                       2022:                        2021:                        GGD Midden-
kansengelĳk-   met gezond     77%                         73%                          76%                          Holland
heid en        gewicht
preventie
Inzetten op    Het aantal      2023:                      2022:                        2021:                        Gemeente
kansengelĳk-   verzilverde     1115                       1203                         1235                         Rotterdam




                                                                                                            Jaarstukken 2023            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Doelstelling    Indicator        Data (jaarstukken 2023)     Data (eerdere meting)       Data (eerdere meting)        Databron
heid en         tegoedbonnen
preventie       sport en cultuur
                op de
                Rotterdampas
                (2 per pas voor
                kinderen
                minima)
Passende zorg Het relatieve   2023:                          2022:                       x                            Gemeente Gouda,
en            gebruik van     7,3                            6,65                                                     Sociaal domein
ondersteuning aantal kinderen
              < 18 jaar van
              maatwerk
              jeugdhulp
Passende zorg De gemiddelde        2023:                     2022:                       x                            Gemeente Gouda,
en            kosten per           Hulp bĳ het huishouden:   Hulp bĳ het huishouden:                                  Sociaal domein
ondersteuning cliënt per jaar      € 2.428                   € 2.321
              voor de              Begeleiding: € 5.338      Begeleiding: € 5.070
              maatwerkvoor-        Dagbesteding: € 4.673     Dagbesteding: € 3.793
              ziening Wmo
Integrale       Het gemiddeld Nog geen nieuwe                2022:                       x                            Client
dienstverlening rapportcĳfer    waarde beschikbaar.          Jeugd: 6,7                                               Ervaringsonderzoeken
                voor de                                      Wmo: 7.5                                                 Jeugd, Wmo en werk
                dienstverlening                              Werk en inkomen: 7,5                                     en inkomen
                van de
                medewerkers
                van de
                gemeente (J,
                Wmo en weni)
Integrale       Het % inwoners Nog geen nieuwe               2022:                      x                             Stadspeiling
dienstverlening dat weet voor  waarde beschikbaar.           Hulp bĳ problemen
                welke hulp ze                                in gezin of met
                terecht kunnen                               kinderen : 57%
                bĳ de gemeente                               Hulp bĳ zo lang mogelĳk
                                                             zelfstandig thuis blĳven
                                                             wonen (op leeftĳd, ziekte,
                                                             beperking): 51%
                                                             Ondersteuning bĳ
                                                             verlening mantelzorg: 36%
                                                             Advies en
                                                             tegemoetkomingen bĳ
                                                             laag inkomen: 56%
                                                             Ondersteuning bĳ het
                                                             vinden en behouden van
                                                             werk: 45%
                                                             Hulp om mee te kunnen
                                                             doen en onder de mensen
                                                             te komen: 32%


3.4.4 Wat heeft het gekost?
3.4.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                       Begroting              Begroting 2023      Rekening 2023           Verschil rekening
                                                       2023 (basis)           (na wĳzigingen)                               t.o.v. begroting
                                                                                                                             na wĳzigingen
Lasten                                                            140.296              168.806             165.077                   3.729
Baten                                                             -29.391               -42.287            -44.417                   2.131
Saldo van baten en lasten                                         110.905              126.519             120.659                   5.860
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                        0               3.830              3.510                     320
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                     -735             -11.334             -10.114                  -1.220
Gerealiseerd resultaat                                            110.170               119.016            114.056                   4.960


3.4.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                      Begroting 2023 Begroting 2023      Rekening 2023              Verschil
                                                                             (basis) (na wĳzigingen)                         rekening t.o.v.
                                                                                                                              begroting na
                                                                                                                                  wĳziging
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                          8.430            7.077             6.596                481
6.2 Wĳkteams                                                                   7.793            6.147             6.042                105




36       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                     Begroting 2023 Begroting 2023           Rekening 2023         Verschil
                                                                            (basis) (na wĳzigingen)                         rekening t.o.v.
                                                                                                                             begroting na
                                                                                                                                 wĳziging
6.3 Inkomensregelingen                                                        8.165            14.861             16.792             -1.931
6.4 Begeleide participatie                                                    9.621              9.621             9.577                45
6.5 Arbeidsparticipatie                                                       4.968              8.324             5.657             2.667
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                                                 1.878              1.913             1.836                76
6.71a Hulp bĳ het huishouden (WMO)                                            6.500              6.829             6.232               596
6.71b Begeleiding (WMO)                                                       7.986              8.510             7.998               512
6.71c Dagbesteding (WMO)                                                      1.528              1.697             1.262               436
6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)                                     1.851              2.246             1.686               561
6.72a Jeugdhulp begeleiding                                                   5.270              6.689             6.103               586
6.72b Jeugdzorg behandeling                                                   3.601              4.580             4.197               384
6.72c Jeugdhulp dagbesteding                                                  2.066              2.763             2.857               -95
6.72d Jeugdhulp zonder verblĳf overig                                         3.752              4.814             3.757             1.057
6.73a Pleegzorg                                                               1.505              1.672             1.501               171
6.73b Gezinsgericht                                                           1.188              1.808             2.588              -780
6.73c Jeugdhulp met verblĳf overig                                            1.873              2.724             2.836              -112
6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblĳf                                4.482              3.498             4.811             -1.312
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf                                        1.053              1.499             2.278              -779
6.74c Gesloten plaatsing                                                        508               592                675               -84
6.81a Beschermd wonen (WMO)                                                  15.666            17.503             12.067             5.436
6.81b Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO)                                 5.449              5.043             7.493             -2.449
6.82a Jeugdbescherming                                                        2.351              2.604             2.518                87
6.82b Jeugdreclassering                                                         174               188                246               -58
7.1 Volksgezondheid                                                           3.212              3.265             3.004               261
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                                36                    50             50                 0
Totaal                                                                      110.905           126.519            120.659             5.860


3.4.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                                                                                482         V
Opvang Vluchtelingen en ontheemden: ten opzichte van de kostenprognose bĳ de 2e                                      320         N
bestuursrapportage 2023 zĳn de bĳkomende kosten van de extra onderkomens op de Blokker-locatie
en de kosten van van onder meer beveiliging hoger dan voorzien. Per saldo vindt hierdoor een
(identieke) lagere dotatie aan de Reserve vluchtelingenopvang plaats.
In het bestuurlĳk akkoord over opvang asielzoekers heeft het Rĳk aanvullende middelen beschikbaar                    120         V
gesteld voor integratie. Deze specifieke middelen zĳn in 2023 nog niet aangewend. Voorgesteld wordt
het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.
In het bestuurlĳk akkoord over opvang asielzoekers heeft het Rĳk aanvullende middelen beschikbaar                    120         V
gesteld voor integratie. Deze specifieke middelen zĳn in 2023 nog niet aangewend.
Het budget voor energiekosten voor maatschappelĳke instellingen ad € 333.000 uit het Winterplan is                   239         V
gedeeltelĳk benut.
Door de start van de Sisa Brede Spuk Gala in 2023 zĳn minder Goudse middelen nodig geweest voor                      122         V
bestaande initiatieven.
Het voordeel wordt veroorzaakt door niet ingevulde tĳdelĳke vacatureruimte in de multi-disciplinaire                 159         V
teams en hogere bĳdrage van de provincie in het collectief vervoer.
Dit budget van centrumtaak Vrouwenopvang dient gecombineerd te worden met Taakveld 6.81B.                             44         V
Voorgesteld wordt dit resultaat aan de Reserve Beschermd wonen, Maatschappelĳke - en
Vrouwenopvang toe te voegen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                            2         N

6.2 Wĳkteams                                                                                                         105         V
Dit overschot betreft Hecht en het compenseert het nadeel van Hecht op Taakveld 6.74B                                149         V
Jeugdhulp. Het restant is te verklaren door een lagere bĳdrage dan begroot aan Hecht voor zorg
Oekrainse kinderen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                           44         N

6.3 Inkomensregelingen                                                                                             1.932         N
De dekking ad € 3,8 miljoen energietoelage voor mensen met een laag inkomen is als overschot                       3.800         N
opgenomen op taakveld 0.7.
De regeling voor energietoeslag lage inkomens loopt tot begin 2024 door. Voorgesteld wordt het                       692         V
restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.




                                                                                                                Jaarstukken 2023         37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
Er is gedurende het jaar vacatureruimte ontstaan bĳ schuldhulpverlening, inkomensvoorziening. Deze         289    V
wordt op dit moment ingevuld.
In 2023 is het jeugdtegoed vanuit het Winterplan incidenteel opgehoogd met € 330.000. De kinderen          219    V
hebben tot 1 maart de mogelĳkheid om dit tegoed uit te geven, aangezien dan het pasjaar
2023 afloopt.
Dit betreft incidentele middelen die later in het jaar beschikbaar zĳn gesteld voor inhuur                 213    V
schuldhulpverlening. Daardoor was een bestemming niet direct voorhanden. In 2024 volgt de
actualisatie van het beleidskader. De raad wordt op dit moment betrokken bĳ de inhoud van het
beleidskader en de besteding van het beschikbare budget.
Het volwassenentegoed en huiswerkbegeleiding zĳn in (eind) 2023 ingevoerd. Het heeft tĳd nodig             200    V
alvorens deze regeling bekend is onder de doelgroep en daarmee ook het gebruik zal groeien.
Diverse kleine verschillen.                                                                                255    V

6.4 Begeleide participatie                                                                                  45    V
Diverse kleine verschillen.                                                                                 45    V

6.5 Arbeidsparticipatie                                                                                   2.667   V
Betreft regionaal budget ten behoeve van de regionale arbeidsmarktdienstverlening. Er was de              1.979   V
afgelopen periode veelal sprake van incidentele projectfinanciering. Voorgesteld wordt - in aansluiting
met voorgaande jaren - het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024 en beschikbaar te houden
voor de regio.
Het budget van het reïntegratietraject is gebaseerd op de aanname van volledige participatie in de         285    V
ingekochte trajecten. Dit betreft een open-einde regeling.
Er is gedurende het jaar vacatureruimte ontstaan bĳ participatie. Deze wordt op dit moment ingevuld.       244    V
In 2023 is een bedrag opgenomen voor het jongerenperspectieffonds om de schulden van jongeren              106    V
die het traject succesvol hebben doorlopen gedeeltelĳk te betalen. Die betaling zal echter in
2024 plaatsvinden.
Diverse kleine verschillen.                                                                                 53    V

6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                                                                               76    V
Het gemiddelde aantal uitstaande hulpmiddelen (rolstoel- en vervoersvoorzieningen en                        76    V
woningaanpassingen) is in 2023 toegenomen. Hierdoor is de uitnutting voor deze voorzieningen
hoger dan in 2022.
Daarentegen zĳn in 2023 ten opzichte van 2022 ook hogere opbrengsten gerealiseerd uit eigen
bĳdragen voor deze voorzieningen.



6.71a Hulp bĳ het huishouden (WMO)                                                                         596    V
In 2023 is er minder gebruik gemaakt van de maatwerkvoorziening Hulp bĳ het Huishouden.                    624    V
Het gebruik van HBH mantelzorg is ten opzichte van 2022 toegenomen.                                        135    N
Het aantal unieke cliënten met een lopende indicatie voor HBH als maatwerkvoorziening in de vorm           107    V
van een persoonsgebodenbudget (PGB) is eind 2023 lager dan eind 2022.

6.71b Begeleiding (WMO)                                                                                    512    V
De uitnutting van het budget voor de maatwerkvoorziening Begeleiding in de vorm van een                    348    V
persoonsgebondenbudget (PGB) was in 2023 lager dan verwacht.
In 2023 is minder gebruik gemaakt van de maatwerkvoorziening Kortdurend Verblĳf dan verwacht.              164    V

6.71c Dagbesteding (WMO)                                                                                   436    V
De inkomsten vanuit de regionale compensatieregeling Beschermd Wonen voor onder andere                     269    V
Beschut Wonen zĳn hoger dan verwacht.
De uitnutting van het budget voor de maatwerkvoorziening Dagbesteding was in 2023 lager                    167    V
dan verwacht.

6.71d Overige maatwerkarrangementen (WMO)                                                                  561    V
Dit zĳn incidentele regionale middelen die conform voorgaande jaren beschikbaar moeten blĳven voor         180    V
de regio. Voorgesteld wordt het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.
Dit betreft een overschot op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen          266    V
een tekort op taakveld 0.4.
Dit betreft een overschot op een geplande maar niet gedane reserveonttrekking van de RWO.                  177    V
Hogere uitvoeringskosten individuele verstrekkingen.                                                        47    N
Diverse kleine verschillen.                                                                                 15    N

6.72a Jeugdhulp begeleiding                                                                                586    V




38       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van            586       V
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.72b Jeugdzorg behandeling                                                                                   384       V
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van            384       V
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.72c Jeugdhulp dagbesteding                                                                                   95       N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van             95       N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.72d Jeugdhulp zonder verblĳf overig                                                                       1.057       V
Dit zĳn incidentele regionale middelen die conform voorgaande jaren beschikbaar moeten blĳven voor            486       V
de regio. Voorgesteld wordt het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.
Dit betreft een overschot op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen             219       V
een tekort op taakveld 0.4.
Dit betreft een overschot op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen             308       V
een tekort op taakveld 0.10.
Diverse kleine verschillen.                                                                                    44       V

6.73a Pleegzorg                                                                                               171       V
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van            171       V
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.73b Gezinsgericht                                                                                           780       N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van            780       N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.73c Jeugdhulp met verblĳf overig                                                                            112       N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van            -48       V
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van




                                                                                                         Jaarstukken 2023   39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
de middelen plaats te vinden.

Dit betreft kosten voor jeugd. Het budget staat echter op Taakveld 6.1.                                    64    N

6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ zonder verblĳf                                                           1.312   N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van       1.312   N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf                                                                    779    N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van        702    N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.

Dit betreft Hecht en het nadeel wordt gecompenseerd op Taakveld 6.74B Jeugdhulp.                           77    N

6.74c Gesloten plaatsing                                                                                   84    N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van         84    N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.81a Beschermd wonen (WMO)                                                                              5.437   V
Het overschot van de centrumtaak Beschermd Wonen moet gecombineerd worden met het tekort op              4.630   V
Taakveld 6.81b Maatschappelĳke opvang. Voorgesteld wordt dit resultaat aan de Reserve Beschermd
wonen, Maatschappelĳke - en Vrouwenopvang toe te voegen.
Dit betreft een overschot op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen          78    V
een tekort op taakveld 0.4.
In de begroting was een onttrekking opgenomen ten laste van de Reserve Beschermd wonen,                   735    V
Maatschappelĳke - en Vrouwenopvang. Deze heeft in de realisatie niet plaatsgevonden maar wordt
verrekend met de resultaatbestemming. Daarnaast zĳn er nog diverse kleine verschillen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                 6    N

6.81b Maatschappelĳke- en vrouwenopvang (WMO)                                                            2.449   N
De centrumtaak Vrouwenopvang heeft een overschot voor 2023 door onder ander de nieuwe SPUK                230    V
IZA waardoor geplande uitgaven in mindering op een ander budget zĳn geboekt. Dit resultaat willen
we aan de Reserve BW, MO, VO toevoegen.
Enkele projecten voor de centrumtaak Actieplan dakloosheid hebben vertraging opgelopen.                    78    V
Voorgesteld wordt het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.
Het tekort van de centrumtaak maatschappelĳke opvang moet gecombineerd worden met het                    2.757   N
overschot op Taakveld 6.81a Beschermd wonen. Voorgesteld wordt dit resultaat aan de Reserve
Beschermd wonen en Maatsschappelĳke - en Vrouwenopvang toe te voegen.

6.82a Jeugdbescherming                                                                                     87    V
Dit zĳn incidentele regionale middelen die conform voorgaande jaren beschikbaar moeten blĳven voor         64    V
de regio. Voorgesteld wordt het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.
Dit betreft een overschot op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen         120    V
een tekort op taakveld 0.4.
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van         97    N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een




40       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



6.82b Jeugdreclassering                                                                                        58       N
Voor de budgetten jeugdzorg zien we dat het aantal unieke jeugdigen licht afneemt ten opzichte van             58       N
voorgaand jaar door onder andere de samenwerking met de huisartsen. De gemiddelde kosten per
kind zĳn echter gestegen. Dit is te verklaren door de afname in aantallen van met name ‘lichtere’
vormen van jeugdzorg.
Voor een financiële analyse van de taakvelden dienen deze samengevoegd te worden. Een
uitschieter van een taakveld (zowel negatief als positief ) kan voor 2023 niet apart beoordeeld worden
ten opzichte van de begroting. Door de nieuwe taakveldindeling 2023 dient er een herverdeling van
de middelen plaats te vinden.



7.1 Volksgezondheid                                                                                           261       V
Vooruitlopend op het tekort welke Hecht zou presenteren voor 2023 is er een begrotingswĳziging ad             259       V
€ 259.000 gemaakt om dit te dekken. Echter heeft het AB in december 2023 besloten om het verlies
op een andere manier te verwerken.
Diverse kleine verschillen.                                                                                     2       V

7.5 Begraafplaatsen en crematoria                                                                               0       V



3.4.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                           Verschil     V/N
Reserve Programma vluchtelingenopvang: ten opzichte van de prognose bĳ de 2e                                  320       V
bestuursrapportage 2023 zĳn de bĳkomende kosten van de extra onderkomens op de Blokker-locatie
en de kosten van van onder meer beveiliging hoger dan voorzien. Per saldo vindt hierdoor een lagere
dotatie aan de Reserve Programma vluchtelingenopvang plaats.
Reserve MO / VO / BW: dit betreft budget van Gouda en van de Regionale Werk Organisatie. Er zĳn             1.220       N
minder kosten gemaakt door RWO en Gouda die verrekend worden met de reserve.
Totaal                                                                                                        900       N




                                                                                                         Jaarstukken 2023    41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>3.5 Cultuur, sport en recreatie

Ambitie
Gouda is een bruisende en gezonde stad, waar het prettig wonen, opgroeien en recreëren is. Een stad met een
rĳk cultureel aanbod waar ruimte is voor verwondering en een unieke beleving.
De gemeente wil het culturele erfgoed van Gouda behouden, versterken en toekomstbestendig maken en haar
archeologische verleden zichtbaar maken. Kansen die waterrecreatie biedt voor Gouda, aangrĳpen.
Voor een aantrekkelĳke en leefbare stad zĳn cultuur en kunst een onmiskenbare schakel. Toegankelĳkheid, een
breed bereik en divers aanbod van kunst en cultuur is daarbĳ cruciaal.
Gouda moet een gezonde stad zĳn met gezonde inwoners. Zowel lichamelĳk als geestelĳk. Sporten en
bewegen moet toegankelĳk en dichtbĳ zĳn voor iedere Gouwenaar.


     Wat is bereikt?
     1) Investeren in een aantrekkelĳke binnenstad voor inwoners, bezoekers en
     toeristen, in samenwerking met de partners.
     Het aantal bezoekers aan attracties in de binnenstad (top 5) nam toe met 25% naar 538.651
     bezoekers. Met de Samenwerkende Binnenstadondernemers Gouda is een Meerjarenprogramma
     vastgesteld voor een sterke en bruisende binnenstad. Het Kwaliteitsplan Openbare Ruimte Binnenstad
     is ook vastgesteld. Verder is ingezet op het benutten van kansen voor waterrecreatie. Met een nieuwe
     inpandige fietsenstalling komt er een bredere gebiedsimpuls rond de Nieuwe Markt.

     2) Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren
     2023 was het eerste “gewone” jaar, zonder Gouda750 feest en zonder corona. Positief is dat het aantal
     personen met een hotelovernachting toegenomen is met 11% naar 89.907 gasten. Cheese Valley is
     een succesvolle manier om Gouda als kaasstad en als attractieve poort naar de regio te profileren.
     De betrokken gemeenten hebben de samenwerking voortgezet in de vorm van een stichting. Ook de
     Groene Hart profilering ontwikkelt zich door.

     3) Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda en het uitdragen en zichtbaar
     maken van de geschiedenis van Gouda, ook op archeologsich gebied
     Het Definitief Ontwerp voor herbestemming stadhuis is vastgesteld door de raad en de
     omgevingsvergunning is ingediend. De archeologische vindplaats Westergouwe van ca. 1,2 ha is als
     behoudenswaardig vastgesteld en aangewezen als gemeentelĳk beschermd archeologisch monument.

     4) Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector
     75% van de inwoners geeft aan tevreden te zĳn met het culturele aanbod in de stad. Het
     cultureel bereik wordt verbreed door het uitvoeren van cultuurnota o.a. via het totstandbrengen
     van een innovatiefonds. Door de subsidie Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling is er meer ruimte
     gekomen voor vernieuwende initiatieven en de ontwikkeling van culturele organisaties en makers.
     Er zĳn 21 aanvragen gehonoreerd voor de 1e aanvraagronde. We geven een impuls aand e
     gemeentelĳke evenementen.

     5) Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt
     Bĳna 300 Gouwenaars zĳn dankzĳ het Volwassenenfonds bĳ in totaal 26 verschillende aanbieders
     sporten of bewegen. De Subsidieregeling Investering Sportgebouwen werd in het leven geroepen en
     bĳ alle gemeentelĳke sportvelden kwam ledverlichting.




42      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>3.5.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Een aantrekkelĳke stad voor inwoners, bezoekers en toeristen
• In samenwerking met de Samenwerkende Binnenstadondernemers Gouda (SBG) is de feestverlichting in de
  binnenstad vervangen.
• De gemeente heeft onderzoek laten doen naar de bezoekcĳfers van Gouda. Deze informatie is gedeeld met
  ondernemers om zo beter zicht te krĳgen op de frequentie van het bezoek aan de stad en de relatie met bĳvoorbeeld
  koopzondagen en evenementen.
• Inmiddels hebben 10 ondernemers in de binnenstad zich aangesloten bĳ de Hoge Nood app.
• Er is sprake van een hoge dynamiek met veel wisselingen van winkels in de binnenstad. Ongeveer de helft van de
  leegstaande panden wordt binnen een jaar weer aan een andere ondernemer verhuurd. Positief is dat de eigenaar van
  onder andere het voormalige C&A-pand aan de slag is gegaan met plannen voor de herontwikkeling van het pand.
• De gemeente heeft ondernemers met diverse middelen geïnformeerd (bĳeenkomsten, nieuwsberichten) over
  cybersecurity en social media om zo hun digitaliseringsvaardigheden te verbeteren.
• Een voorbereidend onderzoek is uitgevoerd naar de besteding van de reserve Waterfonds. Medio april 2024 zal de raad
  een voorstel ontvangen voor de verdere uitvoering en de inzet van de 2 miljoen uit de reserve Waterfonds.
• Samen met Koninklĳke Horeca Nederland (KHN), afdeling Gouda is een horecaconvenant opgesteld. Op die manier
  maken de gemeente en de lokale horeca zich samen sterk voor een veilig uitgaansklimaat, gastvrĳe horecabeleving en
  een duurzamere bedrĳfsvoering van horecaondernemers.
• Met De Verwondering is een nieuw sterevenement neergezet. In lĳn met Gouda 750. Dit is mede mogelĳk gemaakt door
  de impuls aan het evenementenbeleid.
• Een aantal onderzoeken is uitgevoerd met betrekking tot de vaarverbinding Gouda-Reeuwĳk en de zogenoemde intieme
  vaarroute. Deze onderzoeken zĳn nodig om tot goede besluitvorming en aanwending van het Waterfonds te komen. De
  gemeenteraad heeft ingestemd met de kaders voor de inzet van het Waterfonds.
• Op basis van evaluatie van het evenementenbeleid, is in de kadernota 2024 door de raad besloten om een impuls
  te geven aan het huidige evenementenbeleid. In het licht van de prĳsindexaties en stĳgende veiligheidskosten is het
  evenementenbudget verruimd.
• Er komt een inpandige fietsenstalling bĳ de Nieuwe Markt. Dit is een belangrĳke publieksvoorziening in de binnenstad.
  En deze moet bĳdragen aan een bredere impuls voor het gebied door vermindering van leegstand en opknappen en
  vergroenen van het openbaar gebied.

Doelstelling 2: Het merk Gouda verder versterken en strategisch positioneren
• Er zĳn meerdere bĳeenkomsten met partĳen in de stad geweest om te bespreken waar de strategische positionering
  van Gouda aan kan bĳdragen en hoe we het merk Gouda kunnen versterken. Dit wordt als input meegenomen in een
  gezamenlĳke strategie voor stadsmarketing.
• Uitvoering van het Koersdocument toerisme. Met onder andere multimedia campagnes gericht op bewoners en
  bezoekers, inzet om travel trade partners over Gouda te informeren op beurzen en tĳdens de touroperator dag en het
  realiseren van meerdere publicaties over Gouda. In juni wordt de raad verder geïnformeerd met de cĳfers van 2023.
• In de Cheese Valley samenwerking is de stichting Cheese Valley opgezet. Die zet zich in voor promotie van boerenkaas
  en het aantrekken en vasthouden van bezoekers in de regio. Resultaten in 2023 waren onder andere een internationale
  persreis en meerdere (inter)nationale publicaties.
• We zetten in op extra hotelcapaciteit voor Gouda. Daarom investeert de gemeente in zakelĳke toerisme. Dit is van belang
  voor bestaande en nieuwe hotels. Samen met ondernemers in de binnenstad is intensief samengewerkt om de zakelĳke
  toerist naar Gouda te laten komen, door middel van actief verwĳzen en campagnes op LinkedIn en Google.
• Duurzaamheid binnen toerisme krĳgt steeds meer aandacht. De gemeente wil op het gebied van toerisme duurzaamheid
  stimuleren door het positief ondersteunen van aanbieders die voldoen aan duurzaamheidseisen of op andere wĳze
  duurzaamheid breed omarmen in hun bedrĳfsvoering. Een afstudeer onderzoek heeft meer inzicht gegeven in de stand
  van zaken in Gouda en aanbevelingen gedaan om duurzaamheid te stimuleren.

Doelstelling 3: Versterken van het cultureel erfgoed in Gouda
• De aanvraag omgevingsvergunning voor de herbestemming van het stadhuis is in november 2023 ingediend. In het
  ontwerp is de verduurzaming en toegankelĳkheid van het rĳksmonument opgenomen. Met een ambitie van 52%
  CO2-reductie en gasloos ligt de verduurzamingslat hoog. In het proces is integraal gekeken naar de benodigde
  onderhoudswerkzaamheden, het meerjarenonderhoudsplan en de restauratieopgave.
• Per 1 januari 2020 is de Regeling Erfgoed en Duurzaamheid in werking getreden. De regeling heeft als doel om
  eigenaren van monumenten en panden binnen beschermd stadsgezicht inzicht te geven in de mogelĳkheden voor
  verduurzaming. In 2023 is een extern bureau in opdracht van de gemeente gestart met de beleidsevaluatie en de
  resultaten worden Q1 2024 verwacht. In de beleidsevaluatie zĳn ook aanbevelingen voor wĳziging/ aanvulling van de
  bestaande regeling opgenomen. Ook de Adviescommissie Omgevingskwaliteit wordt bĳ de evaluatie betrokken.
• In 2022 is de looptĳd voor de subsidieregeling Gevelherstel in het kader van Gouda 750 verlengd (tot einde 2022).
  Hierdoor konden meer eigenaren gebruik maken van de regeling. In 2023 zĳn alle subsidieaanvragen succesvol
  afgesloten en afgerond. Deze regeling is een impuls geweest voor het herstel en opknappen van 64 gevels in de
  binnenstad (er zĳn in 2022 in totaal 86 aanvragen ingediend, waarvan er 64 zĳn gehonoreerd).
• Dankzĳ de succesvolle subsidieregeling Gevelherstel zĳn er in 2023 slechts vier aanvragen ontvangen voor onderhoud
  en historisch onderzoek binnen de Instandhoudingsregeling Erfgoed Gouda 2020.




                                                                                               Jaarstukken 2023        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>• In opdracht van de gemeente Gouda zĳn alle archeologische onderzoeken in Gouda vanaf 2009 geïnventariseerd. Het
  resultaat is dat de alle archeologische onderzoeken zĳn opgenomen in de Cultuurhistorische Basiskaart en zowel intern
  en extern geraadpleegd kunnen worden ten behoeve van onder andere ruimtelĳke analyses in projecten.
• Alle 620 dossiers van de Archeologische Vereniging Gouda zĳn in het archeologisch depot/ Gouwedepot voorbereid op
  het hoogwaardig scannen (784 tekeningen, circa 1500 foto’s en andere digitale gegevens dragers). De metalen objecten
  in het depot zĳn door een externe partĳ in opdracht van de gemeente onderzocht. De ernstigste gevallen die conservering
  behoefden zĳn in 2023 behandeld, de anderen zullen de komende jaren volgen. Ook is gewerkt aan de opslagverbetering
  van de foto’s en dia’s.
• Er is door het streekarchief Midden-Holland een samenwerkingsovereenkomst met Preservica ondertekend gericht op de
  ontwikkeling van een regionaal E- depot. Ook voor Gouda als deelnemer draagt dit bĳ aan de toekomstbestendigheid en
  duurzaamheid van haar archivering.

Doelstelling 4: Ontwikkeling en herstel van de brede culturele sector
• De regeling subsidie Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling is opgezet en de eerste ronde hiervan is uitgevoerd. In totaal
  zĳn 45 aanvragen in behandeling genomen. Hiervan zĳn 21 diverse vernieuwende culturele projecten ondersteund
  binnen het volledige subsidiebudget. Dit varieerde van grotere projecten met regionale uitstraling tot kleinere lokale
  initiatieven. Voorbeelden zĳn de internationale fotografietentoonstelling World Press Photo met randprogramma, een
  theatervoorstelling van Theatersterren in samenwerking met de Klup en een filmreeks met randprogramma in het kader
  van het Herdenkingsjaar Slavernĳverleden door Filmhuis Gouda. Het culturele bereik is hiermee vergroot.
• In het kader van de regeling subsidie Cultuur: Innovatie & Ontwikkeling zĳn ook jongerenprojecten aangemoedigd en
  ondersteund. Voorbeelden zĳn de Goudse Popweek en project 0182: cultureel programma voor jongeren in Gouda Oost.
  Daarnaast zĳn vanuit de Specifieke Uitkering Jongerencultuur van OCW een aantal projecten en investeringen mogelĳk
  gemaakt. Denk aan het investeren in apparatuur bĳ So What! en StudioGonz en talentontwikkeling via Express Yourself
  van de Goudse Schouwburg en Your Stories van Jeugdtheaterhuis Gouda.
• De Fair Practice Code is opgenomen als voorwaarde binnen zowel de meerjarige subsidies als de projectsubsidies
  cultuur. Hierbĳ wordt het instrument van de Kunstenbond voor passende tarieven gehanteerd.
• Er is een uitgebreide waardemeting naar kunst in de openbare ruimte in Gouda uitgevoerd. Hierbĳ is gekeken
  naar de cultuurhistorische waarde, sociaal-maatschappelĳke waarde en gebruikswaarde. Ook inwoners zĳn bĳ dit
  proces betrokken.
• Er is gewerkt aan toekomstscenario’s over Libertum, het voormalig Verzetsmuseum Zuid-Holland. Na de besluitvorming
  over Libertum in de gemeenteraad in mei, is gewerkt aan opvolging van de motie vanuit de raad om opvolging te geven
  aan het Gouds Gedachtegoed, een passende bestemming voor de collectie en een passende invulling voor de 2e etage
  van de Chocoladefabriek. Dit heeft geleid tot een eerste raadsmemo in december, maar is nog niet afgerond.

Doelstelling 5: Toename van het aantal inwoners dat sport en voldoende beweegt
• In 2023 is de Subsidieregeling Investering Sportgebouwen in het leven geroepen. Aanvragen voor de eerste tranche
  konden tot 31 december 2023 gedaan worden. 6 verenigingen hebben een aanvraag ingediend.
• Het Volwassenenfonds heeft in 2023 op volle toeren gedraaid. 285 Gouwenaars deden met succes een beroep op het
  fonds. Zĳ gingen via 16 verschillende intermediairs bĳ 26 verschillende sportaanbieders sporten of bewegen. In 2023
  werd ook het programma Doortrappen geïntroduceerd. Een programma dat er op is gericht ouderen veilig te laten
  blĳven fietsen.
• Het blĳkt voor scholen steeds lastiger te zĳn om voldoende vakleerkrachten bewegingsonderwĳs te vinden en ook
  SPORT•GOUDA kan steeds lastiger aan de vraag voldoen. Met de schoolbesturen zĳn oriënterende gesprekken gevoerd
  over hoe we daar gezamenlĳk verbetering in kunnen aanbrengen.
• Alle nog bestaande conventionele sportveldverlichting op de bĳ SPORT•GOUDA in beheer zĳnde sportparken is in 2023
  versneld vervangen door ledverlichting.
• De gemeente kon sportverenigingen bĳna € 200.000 aan energiecompensatie uitkeren, dankzĳ ons eigen Winterplan en
  een regeling vanuit het Rĳk.
• Gouda SPORT•SUPPORT is gelanceerd, dit is een platform waarop matches gemaakt worden op basis van de vraag
  vanuit een vereniging/sportaanbieder en de kennis en kunde van een ondernemer.
• In 2023 zĳn voorbereidingen getroffen gericht op het realiseren van sport- en beweegvoorzieningen in de openbare
  ruimte op een aantal plekken in de stad. Bestaande speelplekken zoals Steinse Groen en Goverwellepad hebben in 2023
  een sportieve upgrade gehad.

• Het opstellen van de nieuwe sportnota is uitgesteld naar 2024. Belangrĳkste redenen daarvoor waren de komst van de
  Brede SPUK / GALA vanuit het Rĳk, waarop actie ondernomen moest worden, en het feit dat actuele data over sport-
  en beweeggedrag (bĳvoorbeeld vanuit de Lokale Sportdeelname Index) in 2023 nog niet beschikbaar waren. Die data
  dienen als belangrĳke input voor het beleid. Wel is in 2023 met diverse partĳen en inwoners gesproken over knelpunten
  en behoeften die van belang zĳn voor het sportbeleid.

3.5.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.




44      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Verbonden partĳen                   Doel
Natuur en recreatieschap            De natuur- en recreatiegebieden van Groenalliantie maken onderdeel uit van een groter groen
Groenalliantie Midden-Holland       recreatief netwerk en zĳn van groot recreatief belang voor Gouda. De Groenalliantie werkt aan
                                    goed ingerichte en beheerde gebieden die bĳdragen aan een actieve en gezonde samenleving.
                                    In de recreatiegebieden is het onder andere mogelĳk om te wandelen, fietsen, spelen, sporten,
                                    kanoën, varen, vissen en genieten van natuur en landschap. Voor de natuur- en recreatiegebieden
                                    van Groenalliantie betekent een groeiende aandacht voor een gezond leven dat er ook meer ruimte
                                    wordt gezocht voor meer avontuurlĳke en sportieve vormen van bewegen zoals bootcamp, crossfit,
                                    wielrennen, steppen en skaten en voor vormen van bezinning en ontstressen zoals buitenyoga,
                                    natuurroutes en mindfulness. In 2023 is het Toekomstperspectief Oostpolder opgesteld. Een
                                    perspectief waarin met name ruimte is voor natuur, biodiversiteit én recreatie. Ook is een start
                                    gemaakt met het project ‘gemarkeerde wandelroutes’. De routes krĳgen een thematische invulling.
                                    Om de toenemende drukte in de gebieden beter te spreiden, is in 2023 de mogelĳkheden
                                    onderzocht om de gebieden uit te breiden
Streekarchief Midden-Holland        Het Streekarchief Midden-Holland bewaart, conform de Archiefwet, de archieven van de besturen
                                    en ambtelĳke instellingen van de deelnemende gemeenten en organisaties
Belastingsamenwerking Gouwe-        De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de haven- en liggelden als
Rĳnland                             algemeen dekkingsmiddel.
SPORT●GOUDA B.V.                    SPORT•GOUDA is de uitvoerder van het gemeentelĳke sportbeleid. Het zorgt voor de
                                    instandhouding van het aanbod aan sportvoorzieningen, zoals het Groenhovenbad, gymzalen,
                                    sporthallen en sportvelden. Daarnaast stimuleert SPORT•GOUDA actieve sportbeoefening, onder
                                    andere door het ondersteunen van sportverenigingen en het organiseren van buitenschoolse
                                    activiteiten en sportevenementen

.

3.5.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling    Indicator       Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)     Data (eerdere meting)      Databron
Een             Aantal         2023:                      2022:                     2021:                      Cĳfers
aantrekkelĳke   personen met 89.907 gasten                80.652 gasten             47.474 gasten              Toerisme Gouda
stad voor       een
inwoners,       hotelovernach-
bezoekers en    ting
toeristen
Een             Gemiddelde      Nog niet bekend.          2022:                     2021:                      Cĳfers
aantrekkelĳke   uitgaven per                              € 42,00                   € 38,40                    Toerisme Gouda
stad voor       persoon per
inwoners,       bezoek
bezoekers en
toeristen
Een             Leegstand       2023 (oktober)            2023 (april)              2022 (oktober)             Schouw
aantrekkelĳke   binnenstad      10.1%                     9.7%                      8.4%                       Gemeente Gouda
stad voor
inwoners,
bezoekers en
toeristen
Een             Aantal          2023:                     2022:                     2021:                      Cĳfers
aantrekkelĳke   bezoekers       538.651 bezoekers         430.236 bezoekers         179.798 bezoekers          Toerisme Gouda
stad voor       attracties
inwoners,       binnenstad (top
bezoekers en    5)
toeristen




                                                                                                        Jaarstukken 2023         45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Doelstelling      Indicator         Data (jaarstukken 2023)    Data (eerdere meting)         Data (eerdere meting)        Databron
Versterken van Leegstand van Nog geen nieuwe                   2022:                         x                            (Inspectie
het cultureel  rĳksmonumen- waarde beschikbaar                 3 van de 354 = 0,84%                                       Overheidsinformatie
erfgoed in     ten           (tweejaarlĳkse meting)                                                                       en Erfgoed)
Gouda                                                                                                                     https://inspectie-
                                                                                                                          oe.databank.nl/jive
Ontwikkeling en   Tevredenheid      2023:                      2022:                         x                            (Stadspeiling
herstel van de    culturele         Zeer tevreden: 20%         Zeer tevreden: 20%                                         Gouda, Cultuur)
brede culturele   aanbod in         Treveden: 56%              Treveden: 55%
sector            Gouda             Neutraal: 21%              Neutraal: 20%
                                    Ontevreden: 3%             Ontevreden: 2%
                                    Zeer ontevreden: 0%        Zeer ontevreden: 1%
                                    Weet niet: 0%              Weet niet: 3%
Ontwikkeling en   Percentage        2023:                      2022:                         x                            (Stadspeiling
herstel van de    inwoners dat      Vaak: 14%                  Vaak: 13%                                                  Gouda, Cultuur)
brede culturele   (vaak of soms)    Soms: 53%                  Soms: 51%
sector            culturele         Zelden: 23%                Zelden: 24%
                  activiteiten in   Nooit: 10%                 Nooit: 12%
                  Gouda bezoekt     Weet niet: 1%              Weet niet: 1%
Toename van       Percentage        Nog geen nieuwe            2022:                         2020:                        (Gezondheidsmonitor
het aantal        inwoners van      waarde beschikbaar         55,2%                         50,6%                        Volwassenen)
inwoners dat      18 jaar en        (tweejaarlĳkse meting)                                                                https://
sport en          ouder dat                                                                                               opendata.cbs.nl/
voldoende         minimaal één                                                                                            statline/#/CBS/nl/
beweegt           keer per week                                                                                           dataset/85563NED
                  sport
Toename van       Percentage     Nog geen nieuwe               2022:                         2020:                        (Gezondheidsmonitor
het aantal        inwoners van   waarde beschikbaar            47,7%                         52%                          Volwassenen)
inwoners dat      18 jaar en     (tweejaarlĳkse meting)                                                                   https://
sport en          ouder dat                                                                                               opendata.cbs.nl/
voldoende         voldoet aan de                                                                                          statline/#/CBS/nl/
beweegt           beweegricht-                                                                                            dataset/85563NED
                  lĳnen


3.5.4 Wat heeft het gekost?
3.5.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                          Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                          2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                                  na wĳzigingen
Lasten                                                                 20.547                22.158              22.467                     -309
Baten                                                                    -2.735              -3.163              -4.021                     858
Saldo van baten en lasten                                              17.811                18.995              18.447                     549
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                       1.300                1.300               1.300                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                       -1.325              -1.528              -1.528                        0
Gerealiseerd resultaat                                                 17.786                18.767              18.219                     549


3.5.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                      Begroting 2023 Begroting 2023           Rekening 2023              Verschil
                                                                             (basis) (na wĳzigingen)                              rekening t.o.v.
                                                                                                                                   begroting na
                                                                                                                                       wĳziging
2.3 Recreatieve havens                                                              433               424              413                   10
5.1 Sportbeleid en activering                                                      7.524             7.766            7.120                 646
5.2 Sportaccommodaties                                                              270               280              642                  -362
5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part                                           4.570             4.682            4.388                 295
5.4 Musea                                                                          2.401             2.775            2.846                  -70
5.5 Cultureel erfgoed                                                               503               801              635                  166
5.6 Media                                                                          2.109             2.267            2.403                 -136
Totaal                                                                            17.811            18.995           18.447                 549


3.5.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
2.3 Recreatieve havens                                                                                                    10           V
Diverse kleine verschillen.                                                                                               10           V




46       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)

5.1 Sportbeleid en activering                                                                                646       V
De uitgaven voor het Winterplan zĳn lager dan geraamd. De uitgaven vallen overigens ook voor een             320       V
deel op andere taakvelden. Het totaal van de aanvragen bleef ruim onder het budget.
De uitgaven voor extra budget voor sport vanuit het bestuursakkoord zĳn begroot op taakveld 5.1,             300       V
maar vallen in taakveld 5.2.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   26       V

5.2 Sportaccommodaties                                                                                       362       N
De werkelĳke kosten van extra budget voor sport vanuit het bestuursakkoord vallen op taakveld 5.2,           290       N
maar zĳn begroot op 5.1.
De baten zĳn lager omdat in de begroting een index op de huurbaten was berekend. In de                        83       N
huurovereenkomsten is echter geen index voor de looptĳd opgenomen.
De lasten bĳ het zwembad zĳn incidenteel hoger. Er moest juridische en technische ondersteuning               42       N
ingehuurd worden om het proces met de bouwer juridisch te begeleiden en een onafhankelĳk advies
te hebben op oorzaak en mogelĳk herstel gebreken.
Voor het sportaccomodatiefonds was vanuit het bestuursakkoord budget beschikbaar gesteld. Deze                50       V
zĳn nog niet besteed.
Diverse kleine verschillen.                                                                                    3       V

5.3 Cultuurpresentatie, -prod. en - part                                                                     294       V
De uitgaven voor het Winterplan zĳn lager dan geraamd. De uitgaven vallen overigens ook voor een             333       V
deel op andere taakvelden. Het totaal van de aanvragen bleef ruim onder het budget.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   39       N

5.4 Musea                                                                                                     70       N
De tĳdelĳke subsidieregeling energiecompensatie sluit onvoldoende aan bĳ de problematiek van                  50       N
Museum Gouda. Er is daarom een extra subsidie toegekend. Deze post was niet voorzien bĳ de
verdeling van de gelden van het Winterplan die de raad heeft vastgesteld. Maar het is wel in de geest
van het Winterplan.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   20       N

5.5 Cultureel erfgoed                                                                                        166       V
Restauraties Gemeentelĳke Monumenten: dit overschot heeft betrekking op in voorgaande jaren                  101       V
aangegane betalingsverplichtingen met een meerjarig karakter. Rapportage over eventuele nadelen
ten opzichte van de begroting 2024 vindt plaas in de bestuursrapportages.
Cultuurhistorie: een deel van het beschikbare budget voor aanvullende onderzoeken kon niet in 2023            45       V
besteed worden, de kosten vallen in 2024.
Diverse kleine verschillen.                                                                                   20       V

5.6 Media                                                                                                    136       N
De overschrĳding op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door een hogere bĳdrage voor de                  130       N
bibliotheek dan begroot. Met name de index op de subsidie die afgesproken is, blĳkt hoger te zĳn dan
wat als algemene index op de gemeentelĳke begroting is toegepast. Ook was de basissubsidie te laag
in de gemeentelĳke begroting opgenomen.
Diverse kleine verschillen.                                                                                    6       N



3.5.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                          Verschil     V/N
Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma
Totaal                                                                                                         0       V




                                                                                                        Jaarstukken 2023    47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>3.6 Leefbaarheid en veiligheid

Ambitie
Alle Gouwenaars moeten kunnen wonen en opgroeien in veilige, leefbare buurten en wĳken. Binnen het
programma Leefbaarheid en veiligheid wordt gewerkt aan een breed scala aan onderwerpen, het gaat hierbĳ
om zowel het voorkomen (preventie) als het bestrĳden (repressie) van problemen variërend van ondermĳning,
drugscriminaliteit, jeugdcriminaliteit en -overlast tot mensenhandel en (woning)inbraken. Veiligheid wordt mede
bepaald door de sociale verbondenheid in de buurt en de situatie op straat, waar buurtbewoners elkaar kunnen
aanspreken. Voor een effectieve aanpak van veiligheidsvraagstukken is de verbinding en samenwerking met
en inzet van tal van partĳen in de veiligheidsketen en ook daarbuiten essentieel. Stadstoezicht ondersteunt de
uitvoering van het beleid met toezicht en handhaving.



     Wat is bereikt?

     1) Duurzaam terugdringen van ondermĳnende criminaliteit
     In 2023 lag de nadruk binnen de ondermĳningsaanpak op gerichte preventieve en repressieve
     interventies. Ook heeft 2023 in het teken gestaan van data gedreven en informatie gestuurd werken.
     Het werkproces is doorontwikkeld en de samenwerking met ketenpartners (waaronder politie, ODMH,
     RIEC en HEIT) is geïntensiveerd. Casuïstiek wordt zo veel mogelĳk integraal opgepakt. Dit blĳkt ook uit
     de toename van de integrale controles. Deze zĳn met 55% toegenomen van 9 controles in 2022 naar
     14 integrale controles in 2023. Daardoor is ook het aantal signalen van ondermĳning toegenomen. De
     verbeterde samenwerking met ketenpartners heeft hier een belangrĳke een rol in gespeeld.

     2) Daling totaal aantal HIC en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit
     In 2023 is de ingezette dalende lĳn weer voortgezet. Afgelopen jaar waren er 109 inbraken ten
     opzichte van 150 inbraken in 2022. Het gaat om een afname van 27%. In 2022 was er sprake van
     een stĳging. Ten opzichte van 2021 (126) is er sprake van een afname van 13,5%. Vergeleken met
     de situatie in 2015/2016, is het aantal woninginbraken stabiel laag. De doelstelling ‘minder dan het
     landelĳk gemiddelde’ is nog niet behaald. Het landelĳke gemiddelde stond in 2023 op 12,7 inbraken
     per 10.000 inwoners. In Gouda was er sprake van 14,5 inbraken per 10.000 inwoners.

     3) Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit
     Het jaar 2023 heeft in het teken gestaan van het verder vormgeven van een multidisciplinaire
     preventieve aanpak, om jeugdoverlast en –criminaliteit te verminderen en jonge aanwas in criminaliteit
     te voorkomen. Het aantal meldingen jeugdoverlast is mede hierdoor met 5% gedaald. In 2023 zĳn er
     458 meldingen gedaan.

     4) Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering
     rondom vergunningen
     In 2023 lag de focus op gezonde horeca, Bibob-toetsing en evenementenveiligheid waarbĳ werd
     gestreefd naar een goede balans tussen levendigheid en leefbaarheid. In 2023 zĳn 20 Bibob
     toetsingen en zĳn 127 evenementenvergunningen verstrekt.

     5) Voorkomen van polarisatie en radicalisering
     Om nieuwe uitdagingen of fenomenen het hoofd te bieden is de afgelopen jaren geïnvesteerd
     in het verbreden van de netwerken van professionals in de stad. Er is ingezet op
     een verdere professionalisering van de overleggen en samenwerkingsverbanden alsmede op
     deskundigheidsbevordering en bewustwording met betrekking tot radicalisering en polarisatie.




48      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>3.6.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1:Duurzaam terugdringen van ondermĳnende criminaliteit
• De aanpak van ondermĳning is geïntensiveerd. In 2023 zĳn meer preventieve en repressieve interventies gericht ingezet.
  Meer integrale controles op horecaondernemingen, (overlast)panden, bedrĳventerreinen, garageboxen en illegale
  (onvergunde) prostitutie. Daarnaast is ingezet op het geven van voorlichting door middel van trainingen en presentaties
  aan inwoners, gemeenteambtenaren en andere professionals over de risico’s van ondermĳnende criminaliteit en het
  herkennen van signalen.
• Het informatie gestuurd en datagericht werken in de aanpak van ondermĳning is in 2023 zoveel mogelĳk
  versterkt en verbeterd. Daardoor kunnen signalen effectiever worden opgepakt en veredeld en waar nodig worden
  besproken in RIEC-verband. Met aanscherping en doorontwikkeling van de werkprocessen is de eigen gemeentelĳke
  informatiepositie verbeterd.
• Middels de districtelĳke werkgroep Bibob wordt regionaal afgestemd over de huidige toepassing van het Bibob-
  instrument. In 2023 zĳn de voorbereidingen getroffen voor de werving van een Bibob-coördinator met aandachtspunt
  uitrol en versteviging van de toepassing van de Wet Bibob op andere terreinen dan horecabranche. Dit ter voorkoming
  van het waterbedeffect en bevordering van een eerlĳk en gezond ondernemersklimaat binnen de regio.
• In 2023 is de wervingsprocedure voor een handhavingsjurist gestart. De vacature is na deze eerste wervingsronde nog
  niet ingevuld. Een tweede ronde volgt.

Doelstelling 2: Daling aantal woninginbraken en aanpakken van gedigitaliseerde criminaliteit
• De ontwikkeling van het aantal inbraken is samen met de politie gemonitord. Wanneer er sprake is van een hotspot, is
  hierover gecommuniceerd met de BuurtWhatsAppgroepen. Samen met de Buurtvoorlichters, politie en Stadstoezicht zĳn
  preventie-acties georganiseerd.
• De daders van de woninginbraken zĳn besproken in het Zorg- en Veiligheidshuis. Er is gekeken welke acties ingezet
  kunnen worden op (het voorkomen van) de jonge aanwas op dit delict.
• In 2023 zĳn de voorbereidingen getroffen voor het inzetten van HALT-voorlichtingen op het primair- en voortgezet
  onderwĳs binnen de gemeente Gouda en het organiseren van de themabĳeenkomst ‘Cybercrime en Ondermĳning’
  voor ondernemers.
• Onderzocht is wat de rol en hierbĳ de best-practices zĳn voor gemeenten. Hiervoor zĳn webinars gevolgd en
  cyberbĳeenkomsten bĳgewoond en neemt gemeente Gouda sinds 2023 deel aan de regionale werkgroep cyber- en
  gedigitaliseerde criminaliteit van het Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid (RSIV).

Doelstelling 3: Afname jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit
• De doorlopende leerlĳn van Dealbreakers is op meerdere VO scholen uitgezet. Stichting HALT heeft ook in Gouda
  voorlichtingen gegeven aan 7 PO scholen. Dit betrof de voorlichting ”Snelle euro’s” en is er op gericht kinderen te leren
  hoe georganiseerde criminaliteit er uit kan zien en om hen hier weerbaarder tegen te maken. Het programma Crimelabs
  is reeds gestart op het mboRĳnland, waarvan het eerste kwartaal van 2024 resultaten worden verwacht.
• In september 2023 zĳn er 2 IPTA coaches (Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid) aangesteld, die
  momenteel 11 lopende casussen hebben.
• Door het programma ‘Alleen Jĳ Bepaalt Wie Je Bent’ (AJB) hebben 60 jongeren een gestructureerde vrĳetĳdsbesteding in
  de vorm van een sport, met pedagogische begeleiding en krĳgen zĳ tot hun 18e jaar hun contributie betaald.
• Naast preventieve maatregelen zĳn er ook repressieve maatregelen ingezet. In 2023 zĳn 48 waarschuwingsbrieven naar
  jeugdigen verstuurde en 28 ouders hebben een gelĳksoortige brief ontvangen. Er zĳn 14 huisbezoeken afgelegd en 7
  waarschuwingsgesprekken op het Huis van de Stad gevoerd. Daarnaast zĳn er 2 kortdurende (24H) verblĳfsontzeggingen
  en 1 langdurende verblĳfsontzegging opgelegd aan minderjarigen. Tevens hebben 3 minderjarigen een officiële
  bestuurlĳke waarschuwing ontvangen.
• In 2023 zĳn er 2 overlastgevende/criminele jeugdgroepen, integraal, succesvol aangepakt. Mede door deze aanpak is er
  binnen de gemeente een intensieve samenwerking met de afdeling Opgroeien Start Arbeidsmarkt (OSA) bewerkstelligd
  en is er een verkorte aanmeldroute ontwikkeld. Zodat jongeren die hulp willen, deze ook snel krĳgen.

Doelstelling 4: Een verdere professionalisering van het beleid en de uitvoering
rondom vergunningen
• Tot 1 december 2023 zĳn in totaal 20 Bibob-onderzoeken uitgevoerd. Eén van deze onderzoeken heeft geleid tot
  een verdergaand screeningsonderzoek door het Landelĳk Bureau Bibob. In 2023 zĳn er geen vergunningaanvragen
  ingetrokken. Wel zĳn er aan verschillende vergunningen nadere vergunnings-voorschriften gesteld.
• In 2023 is verder gewerkt aan het positionering van de evenementencoördinator en versterking van het team
  door uitbreiding van de capaciteit op vergunningverlening. Hierdoor is er meer verbinding met de organisatoren en
  ondernemers in de stad en worden zĳ optimaal gefaciliteerd bĳ (vergunning)aanvragen.
• Daarnaast is ingezet op verdere versterking van de samenwerking en samenhang met Stadstoezicht en andere
  gemeentelĳke afdelingen en wordt doorlopend gewerkt aan het verder op orde brengen van de processen voor de
  verschillende vergunningen, het zaaksysteem, de productenpagina website en de aanvraagformulieren.

Doelstelling 5: Voorkomen van polarisatie en radicalisering
• In 2023 is deelgenomen aan 28 PGA (Persoonsgerichte Aanpak) overleggen alsook gesprekken gevoerd met de Goudse
  PGA subjecten.




                                                                                                 Jaarstukken 2023       49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>• Middels het aanbod van trainingen wordt de sensitiviteit, deskundigheid en het signaleringsvermogen van deze
  professionals versterkt. In het kader van deskundigheidsbevordering en expertise zĳn 7 ROR (Rĳksopleidingsinstituut
  tegengaan Radicalisering) trainingen verzorgd (waaronder basistraining radicalisering, rechtsextremisme en interculturele
  professionaliteit). Hiermee zĳn ongeveer 70 interne en externe professionals getraind in het herkennen van
  radicalisering, rechtsextremisme en is hun cultureel bewustzĳn vergroot waardoor zĳ effectiever kunnen handelen in
  interculturele situaties.
• In 2023 zĳn 19 netwerkoverleggen bĳgewoond met collega’s en belanghebbenden uit de regio én het land om kennis,
  ervaring en ‘best practices’ te delen en op te halen. Ook zĳn verschillende professionals en organisaties in Gouda
  betrokken bĳ de aanpak van radicalisering, dit blĳft ook de komende jaren een belangrĳk aandachtspunt in de aanpak.
• Daarnaast is deelgenomen aan verschillende kennissessies ten behoeve van de doorontwikkeling en implementatie
  van de PGA ‘weeginstrumenten’ (zoals het Werkmodel veilige re-integratie) in de Goudse aanpak van radicalisering.
  Deze instrumenten zĳn ontwikkeld en geïmplementeerd voor professionalisering van de aanpak van radicalisering in
  Gouda. Ook zĳn de vaste casuspartners (OM, politie en VRHM) getraind in het gebruik van de Duidingstool en is deze
  geïmplementeerd in de aanpak.

3.6.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf verbonden partĳen.

Verbonden partĳen                      Doel
Hecht                                  Gezondheidsbescherming, Toezicht en GHOR (GTG); beperkt en/of voorkomt de verspreiding van
                                       infectieziekten, draagt onder andere bĳ aan een veilige omgeving voor kwetsbaren en coördineert,
                                       registreert en adviseert over de geneeskundige hulpverlening bĳ crisisbeheersing.
Veiligheidsregio Hollands Midden       De VRHM geeft uitvoering aan hetgeen is bepaald in de Wet veiligheidsregio’s op de
                                       volgende terreinen:
                                       ■ de brandweerzorg;
                                       ■ de geneeskundige hulpverlening;
                                       ■ de samenwerking bĳ de gemeentelĳke crisisbeheersing en rampenbestrĳding;
                                       ■ de multidisciplinaire rampenbestrĳding en crisisbeheersing;
                                       ■ het inrichten en in stand houden van de gemeenschappelĳke meldkamer.
Belastingsamenwerking Gouwe-           De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de leges voor de uitvoering van bĳzondere
Rĳnland                                wetten ter dekking van de kosten voor het in behandeling nemen van een aanvraag en het
                                       verstrekken van bĳvoorbeeld een terrasvergunning of het houden van een evenement.


3.6.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.

Doelstelling     Indicator         Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)      Data (eerdere meting)      Databron
Signaleren,   Integrale            2023:                     2022:                      2021:                      Gemeente Gouda,
voorkomen en controles             14                        9                          9                          Team Ondermĳning
aanpakken van
ondermĳnende
criminaliteit
Signaleren,   Signalen/            2023                      x                          x                          Gemeente Gouda,
voorkomen en casussen in           87                                                                              Team Ondermĳning
aanpakken van ondermĳning
ondermĳnende
criminaliteit
Daling van het   Woninginbraken 2023:                        2022:                      2021:                      Tabellenboek Politie
totaal aantal                   105                          155                        137
High Impact
Crimes




50      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Doelstelling     Indicator         Data (jaarstukken 2023)      Data (eerdere meting)      Data (eerdere meting)       Databron
Daling van het   High Impact       2023:                        2022:                      2021:                       Tabellenboek Politie
totaal aantal    crime             453                          487                        430
High Impact
Crimes
Afname           Meldingen         2023:                        2022:                      2021:                       Tabellenboek Politie
jeugdoverlast    overlast jeugd    458                          480                        491
Afname           Verwĳzingen       2023:                        2022:                      2021:                       Gemeente Gouda,
jeugdoverlast    HALT              24                           23                         35                          Team Jeugd
Professionali-   Aan de            2023:                                                   2021:                       Gemeente
sering           exploitatie-      20                                                      14                          Gouda, Team
vergunningen-    vergunningen                                                                                          Bĳzondere Wetten
beleid           gerelateerde
                 Bibob-toetsen
Professionali-   Verleende         2023:                        2022:                      2021:                       Gemeente
sering           vergunningen      Exploitatievergunningen: 9   Exploitatievergunningen:   Exploitatievergunningen:    Gouda, Team
vergunningen-    voor horeca       Evenementen                  17                         14                          Bĳzondere Wetten
beleid           (exploitatie      vergunningen: 127            Evenementen                Evenementen
                 vergunningen)     Evenementenmeldingen:        vergunningen: 133          vergunningen: 31
                 en                86                           Evenementenmeldingen:      Evenementenmeldingen:
                 evenementen                                    101                        3
Voorkomen van Netwerk-             2023:                                                   2021:                       Gemeente Gouda,
polarisatie en gesprekken          28                                                      geen i.v.m. Covid-19        Team Radicialisering
radicalisering                                                                                                         & Polarisatie
Voorkomen van Signalen/            2023:                        2022:                      x                           Gemeente Gouda,
polarisatie en casussen            6                            6                                                      Team Radicialisering
radicalisering                                                                                                         & Polarisatie


3.6.4 Wat heeft het gekost?
3.6.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                                    Begroting 2023 Begroting 2023 Rekening 2023                    Verschil
                                                                    (basis)        (na wĳzigingen)                           rekening t.o.v.
                                                                                                                              begroting na
                                                                                                                                wĳzigingen
Lasten                                                                          11.027          12.302             11.831              471
Baten                                                                             -129              -787              -530             -257
Saldo van baten en lasten                                                      10.898           11.515             11.301              214
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                                  0                 0                 0                 0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                                  0               -175              -175                0
Gerealiseerd resultaat                                                         10.898           11.340             11.126              214


3.6.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                         Begroting 2023 Begroting 2023      Rekening 2023           Verschil
                                                                                (basis) (na wĳzigingen)                      rekening t.o.v.
                                                                                                                              begroting na
                                                                                                                                  wĳziging
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                                5.387             5.343            5.383               -40
1.2 Openbare orde en veiligheid                                                  5.510             6.172            5.918              254
Totaal                                                                         10.898           11.515             11.301              214


3.6.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                                                                                      40         N
Diverse kleine verschillen.                                                                                            40         N

1.2 Openbare orde en veiligheid                                                                                       254         V
Niet Gesprongen Explosieven - WO-2                                                                                    209         V
Jeugd en Veiligheid: voor een bedrag van € 65.000 wordt het nadeel verklaard doordat een begrote                      102         N
bĳdrage in het kader van Ondermĳning niet in 2023 ontvangen wordt maar in 2024. Het overige
verschil heeft betrekking op aanvullende personele inzet op het gebied van ondermĳning. Deze
kosten waren niet begroot.
Radicalisering - rĳksveiligheidsgelden: toerekening interne personeelskosten aan de regeling                          138         V
Versterkingsgelden 2023 leidt tot een voordeel op de exploitatie. Dit was bĳ de 2eBerap niet voorzien.




                                                                                                               Jaarstukken 2023           51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
Handhaving parkeren (betaald en fiets): voorzien was dat in 2023 een overeenkomst kon worden              115    V
afgesloten met NS-Stations over de afkoop van de eerste 24 uur betaald fietsparkeren in de
fietsenstalling aan de noordzĳde van het spoor. Dit is niet het geval geweest zodat dit budget van
€ 115.000 kan vrĳvallen.
Uitvoering bĳzonderen wetten: aanvullende personele inzet door een aantal (langdurig) zieken en een      171     N
hoger aantal vergunningaanvragen dan voorzien leidt tot een nadeel op deze post.
Dierenwelzĳn: in het bestuursakkoord is structureel budget beschikbaar gesteld voor                        36    V
dierenwelzĳnsbeleid- en uitvoering. Doordat in 2023 eerst het beleid is opgesteld is er budget voor
uitvoering overgebleven.
Diverse kleine verschillen.                                                                                29    V



3.6.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                       Verschil   V/N
Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma
Totaal                                                                                                      0    V




52       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>3.7 Bestuur en organisatie

Ambitie
Regio en partnerschappen

Ontwikkelingen in Gouda zĳn van belang voor de omliggende gemeenten in de regio en andersom. Veel van de
opgaven waar de gemeente voor staat, kunnen alleen op regionaal niveau worden opgelost.

De intensieve samenwerking in de regio Midden-Holland wordt voortgezet. Wederkerigheid is daarbĳ
belangrĳk. Huidige samenwerkingsverbanden zĳn onder andere samenwerking in de regio Midden-Holland,
samenwerking met verschillende steden als Alphen en Woerden, en in verbanden als de G40 en VNG en
gemeenschappelĳke regelingen.

Met de wĳziging in de wet Gemeenschappelĳke Regelingen bezien we hoe we invulling kunnen geven aan de
versterking van de controlerende en kader stellende rol van de gemeenteraad in deze regelingen.



   Wat is bereikt?

   1) Samenwerking
   De twaalf thema’s voor raadsbreed samenwerken zĳn verder opgepakt door de raad en het college. De
   raad is op verschillende thema’s vroegtĳdig betrokken door het werken met een startnotitie.

   2) Gemeenschappelĳke regelingen
   Er zĳn vier gewĳzigde gemeenschappelĳke regelingen ter instemming voorgelegd aan het college en
   voor zienswĳze en besluitvorming voorgelegd aan de gemeente raad van Gouda. Dit betekent dat
   Gouda vier van de negen aanpassingen heeft gerealiseerd. Gezien het specifieke karakter van een
   gemeenschappelĳke regeling zĳn onderlinge verschillen op onderdelen onontkoombaar.

   3) Regio en partnerschappen
   De gemeente is zelfbewuster als het gaat om het opereren in diverse samenwerkingsverbanden.
   Daarbĳ wordt nadrukkelĳk steeds de afweging gemaakt op welk schaalniveau en met welke partner(s)
   samenwerking opportuun is.

   4) Ruimte voor burgerinitiatieven
   Er zĳn veel verschillende initiatieven ondersteund, zoals tientallen zwerfafvalacties tĳdens de
   Landelĳke Opschoondag, de peukenactie door Gouda Peukenvrĳ, 76 Groen moet je Doen-locaties,
   drie Grĳs wordt Groen locaties en drie bĳenveldjes. Daarnaast zĳn achttien opfleurvergoedingen
   verstrekt en heeft GoudApot 145 initiatieven van financiële ondersteuning voorzien.




                                                                                   Jaarstukken 2023    53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>3.7.1 Wat heeft de gemeente ervoor gedaan?
Doelstelling 1: Samenwerking
• In samenspraak met de griffie is een format voor de startnotitie opgesteld.
• Het format voor de startnotie is toegepast bĳ verschillende thema’s.

Doelstelling 2: Gemeenschappelĳke regelingen
• Voor iedere gemeenschappelĳke regeling is regionaal samengewerkt voor een afgestemde invulling van de gevolgen van
  de wetswĳziging.

Doelstelling 3: Regio en partnerschappen
• Er is mede door Gouda een regionaal verkiezingsdebat Provinciale Staten georganiseerd, waarbĳ de doelen uit het
  positioneringsdocument onder de aandacht zĳn gebracht bĳ vertegenwoordigers van provinciale partĳen.
• Op basis van een bidbook is de organisatie van het VNG-congres 2024 toegekend aan de gemeenten Alphen aan den
  Rĳn, Gouda en Woerden. Dit biedt een kans om de profilering en positionering van zowel de gemeente(n) als het Groene
  Hart te versterken.
• Er is onderzoek gedaan naar het Bestuurlĳk Regionaal Ecosysteem Midden-Holland. Op basis hiervan worden de
  mogelĳkheden verkend om zowel de strategische als de uitvoeringskracht van de regio verder te versterken.
• De samenwerking met de VNG en G40 is geïntensiveerd, wat tot uiting komt in actievere deelname.
• De concrete invulling van de lobbyagenda heeft zich gefocust op de ontsluiting van Westergouwe en het Vĳfde Dorp
  middels station Gouda-Zuidplas.

Doelstelling 4: Ruimte voor burgerinitiatieven
• Stichting GoudApot heeft ruim € 210.000 uitgekeerd om inwonersinitiatieven te stimuleren in de stad.
• Projectleiders kregen actieve ondersteuning van een participatie-adviseur, nieuwe projectleiders werden hierop gewezen.
• Voor de evenementenvoorschriften van Goudasfalt zĳn meedere bĳeenkomsten georganiseerd. Het bestemmingsplan
  voor Goudasfalt heeft met voorschriften ter inzage gelegen voor zienswĳze reacties.
• Wekelĳks is een bruisLab in het kader van Gouda Bruist georganiseerd.
• Er is een procesmemo over de startnotitie participatie aangeboden aan de gemeenteraad,met een globaal plan van
  aanpak om tot de startnotitie te komen.

3.7.2 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen dragen bĳ aan de te realiseren beleidsdoelstellingen van de gemeente. Meer informatie over de
verbonden partĳen is te vinden in de paragraaf Verbonden partĳen.

Verbonden partĳen                  Doel
Regio Midden-Holland               Om de regio Midden-Holland aantrekkelĳk te houden om te wonen, werken en leven, bouwen we
                                   voort op het werk van de afgelopen periode. We investeren in een vitale en bereikbare stad en een
                                   economie met een goed ondernemers- en vestigingsklimaat door onder meer samen te werken op:

                                   • verbeteren van bereikbaarheid door samenwerking voor de ontwikkeling van een multimodale
                                     OV-hub en/of station bĳ Westergouwe en inzetten op duurzame mobiliteit fiets, OV en over
                                     de weg.
                                   • verdere ontwikkeling van Campus Gouda.
                                   • invulling geven aan het Nationale Klimaatakkoord.
                                   • de woningbouwopgave, voor de toename van (betaalbare) woningen in de regio.
Belastingsamenwerking Gouwe-       De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de publieksleges ter dekking van de kosten
Rĳnland                            voor de door burgerzaken diverse geleverde diensten


3.7.3 Doelen en indicatoren
Doelen
Onderstaand zĳn de Global Goals weergegeven die van toepassing zĳn op dit beleidsprogramma.




Indicatoren
In de onderstaande tabel zĳn de indicatoren weergegeven die samenhangen met doelstellingen binnen dit programma.




54      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Doelstelling      Indicator        Data (jaarstukken 2023)   Data (eerdere meting)        Data (eerdere meting)           Databron
Samenwerking Vertrouwen in         2023 (september):         2022 (november):             2021 (december):                (RISBO, enquête
             overheid en           Landelĳke                 Landelĳke                    Landelĳke                       sociale cohesie via
             gezondheids-          overheid: 22,3%           overheid: 29,3%              overheid: 35,3%                 Kieskompas) https://
             instellingen          Lokale overheid: 33,8%    Lokale overheid: 43,3%       Lokale overheid: 43,9%          www.waarstaatje
                                                                                                                          gemeente.nl/
                                                                                                                          dashboard/
                                                                                                                          maatschappelĳke-
                                                                                                                          en-economische-
                                                                                                                          veerkracht/sociale-
                                                                                                                          cohesie
Gemeenschap- Percentage   2023:                              2022:                        2021:                           Jaarrekening
pelĳke       jaarrekening % van totaal lasten                7.94% van totaal lasten      8.32% van totaal lasten         Gemeente Gouda
regelingen   gemeenschap-
             pelĳke
             regelingen
             (lasten
             gemeenschap-
             pelĳke
             regelingen/
             totaal van
             lasten)
Regio en          Aantal         Nog geen nieuwe             2020:                  x                                     (Regioatlas) https://
partner-          samenwerkings- waarde beschikbaar.         29                                                           www.regioatlas.nl/
schappen          verbanden                                  samenwerkingsverbanden                                       kaarten#_samenwerk-
                                                                                                                          ings
                                                                                                                          kaartgouda_1
Ruimte voor       Score voor     Monitoring start per 2024   x                            x                               Stadspeiling
burger-           ‘Samenwerking
initiatieven      met inwoners’,
                  of voor
                  ‘gemeente
                  betrekt buurt’


3.7.4 Wat heeft het gekost?
3.7.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                       Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023             Verschil rekening
                                                       2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                   t.o.v. begroting
                                                                                                                                  na wĳzigingen
Lasten                                                             33.966                 39.401               39.872                       -471
Baten                                                                 -5.574              -6.072               -6.716                        644
Saldo van baten en lasten                                          28.392                 33.329               33.156                        173
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                      557                   635                   635                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                     -664                   -739               -210                       -529
Gerealiseerd resultaat                                             28.285                 33.225               33.582                       -357


3.7.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                   Begroting 2023 Begroting 2023           Rekening 2023                 Verschil
                                                                          (basis) (na wĳzigingen)                                 rekening t.o.v.
                                                                                                                                   begroting na
                                                                                                                                       wĳziging
0.1 Bestuur                                                                     5.815             5.945              4.716                 1.229
0.2 Burgerzaken                                                                 1.134             1.981              1.932                    49
0.4 Overhead                                                                   21.442            25.403           26.508                   -1.105
Totaal                                                                         28.392            33.329           33.156                     173


3.7.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
0.1 Bestuur                                                                                                          1.229             V
Vanwege de jaarlĳkse herberekening van de benodigde voorziening voor de pensioenen (oud-)                            1.046             V
wethouders kan een bedrag vrĳvallen.

Er is gedurende het jaar een tĳd lang sprake geweest van een openstaande vacature voor een                                89           V
juridische functie.




                                                                                                              Jaarstukken 2023                 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
Voor 2023 zĳn kosten voor het VNG congres geraamd. Die kosten worden nu echter pas in 2024                53     V
verwacht. Voorgesteld wordt het restant budget 2023 over te hevelen naar 2024.

Diverse kleine verschillen.                                                                               41     V

0.2 Burgerzaken                                                                                           50     V
Diverse kleine verschillen.                                                                               50     V

0.4 Overhead                                                                                           1.105     N
Extra inhuur op verschillende afdelingen vanwege ziekte- en zwangerschapsvervanging en extra            749      N
juridische werkzaamheden vanwege omvorming van de Regionale Werkorganisatie.
Dit betreft een nadeel op een deelbudget van de Regionale Werk Organisatie. Dit valt weg tegen een      688      N
overschot op diverse andere taakvelden.
Voor de implementatie van eHRM is in 2023 € 120.000 begroot. Deze is niet uitgegeven in 2023.             50     V
De organisatie moet soms kosten maken voor organisatieontwikkeling. Ter dekking van deze kosten         326      V
heeft de raad de Reserve Organisatieontwikkeling in het leven geroepen. Hierop kan een beroep
worden gedaan als het gaat om incidentele (re)organisatiekosten die niet uit reguliere budgetten
kunnen worden betaald. Voor 2023 zĳn minder kosten gemaakt dan vanuit de reserve als onttrekking
begroot is. Veel kon binnen bestaande budgetten worden opgelost. Hierdoor is in 2023 een beperkt
beroep gedaan op de Reserve Organisatieontwikkeling en kan de reserve worden aangewend voor
wanneer dat meer nodig is. De kosten die gedekt mogen worden uit de Reserve staan ook op
taakveld 0.4.
De uitgaven voor groot onderhoud voor het Huis van de stad zĳn op basis van noodzakelĳk                   30     N
onderhoud hoger dan begroot.
Diverse kleine verschillen.                                                                               14     N



3.7.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                      Verschil   V/N
Reserve Organisatieontwikkeling: deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in        559      N
gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen. In 2023 zĳn er minder kosten gemaakt die
verrekend worden met de reserve.
Reserve Groot onderhoud vastgoed: de uitgaven voor groot onderhoud voor het Huis van de Stad              30     V
zĳn op basis van noodzakelĳk onderhoud hoger dan begroot. Dit leidt tot een hogere onttrekking aan
de reserve.
Totaal                                                                                                  529      N


3.7.5 Overhead
3.7.5.1 Inleiding
Het BBV schrĳft voor dat in het programmaplan een overzicht van de overhead wordt opgenomen. Doordat de overhead in
een apart overzicht verantwoord wordt, ontstaat beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor het leveren
van haar producten en het halen van haar doelstellingen. Het idee is dat de begroting transparanter wordt en dat de raad
beter kan sturen op de kosten van overhead. Daarnaast kan, door het hanteren van een eenduidige systematiek, een
betere vergelĳking met andere gemeenten worden gemaakt.

Het BBV geeft de volgende definitie van overhead die de gemeenten moeten hanteren: 'alle kosten die samenhangen met
de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces'. Deze kosten worden verantwoord op het taakveld
Overhead. De kosten van personeel (en goederen en diensten) in het primaire proces worden rechtstreeks doorberekend
aan de betreffende taakvelden.

Vanwege administratief technische redenen heeft de gemeente ervoor gekozen de overhead in de programmabegroting
2019-2022 onderdeel uit te laten maken van programma 7 Bestuur en organisatie.

3.7.5.2 Toelichting op de overhead
Voorbeelden van kosten die tot de overhead worden gerekend zĳn de salarislasten van leidinggevenden en van
medewerkers van de afdeling financiën. Ook de exploitatielasten van het Huis van de Stad maken deel uit van
de overhead.

Om de raad op eenvoudige wĳze meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead voor de gehele organisatie
en ook meer zeggenschap over die kosten te geven, worden de overheadkosten centraal begroot. Voorheen werden deze
kosten verdeeld over de programma’s en niet apart inzichtelĳk gemaakt.

Voor het specificeren van de overheadkosten hanteert de gemeente Gouda een indeling in elf onderdelen.




56       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Onderdeel                                 Toelichting
Directie                                  Kosten van de drie directieleden en de bĳbehorende managementondersteuning.
Primaire proces                           Loonkosten van het personeel die niet direct aan een taakveld kunnen worden toegerekend,
                                          zoals alle leidinggevenden in het primaire proces en ondersteuning in het primaire proces
                                          (managementassistentes en administratieve medewerkers).
Bestuursondersteuning                     Kosten die worden ingezet ten behoeve van de interne en externe communicatie en
en Communicatie                           de bestuursondersteuning.
Concernstaf                               Kosten die gemaakt worden ten behoeve van interne controle en advies.
Informatisering en Automatisering         Kosten die gemaakt worden voor het aanschaffen van hard- en software, licenties, onderhoud,
                                          systeem- en netwerkbeheer, helpdesk, applicatiebeheer en ondersteuning van medewerkers in
                                          het primaire proces. Ook vallen hier de telefoonkosten, de kopieerkosten en de kosten van DIV
                                          onder. Hiervoor zĳn alle automatiserings- en ICT-kosten doorgelopen en indien van toepassing
                                          direct toegerekend aan een taakveld. De overgebleven kosten zĳn verantwoord onder overhead.
HRM                                       Kosten die gemaakt worden voor het personeelsbeheer, zoals de salariskosten van de
                                          HRM-medewerkers, de kosten van het personeelssysteem, concernbrede opleidingskosten en
                                          trainingen, werving en selectie, arbodienst, OR, detachering en kosten organisatieontwikkeling.
Huisvesting                               Kapitaallasten en onderhoud die betrekking hebben op het Huis van de Stad, alsmede
                                          waterverbruik, energiekosten, schoonmaakkosten, beveiliging en het onderhoud binnen het Huis
                                          van de Stad.
Facilitaire zaken                         Kosten die betrekking hebben op het callcentrum, catering/kantine en portokosten.
Financiën                                 Kosten voor het voeren van de administratie, de planning- en controlfunctie en adviesfunctie op
                                          het gebied van financiën, treasury en fiscale zaken.
Inkoop                                    Kosten die worden gemaakt ten behoeve van inkoop, waaronder ondersteuning
                                          aanbestedingen, ontwikkelen contractenbank en contractmanagement en de verzekeringen.
Juridische Zaken                          Kosten die betrekking hebben op juridische zaken, zoals juridische advieskosten, proceskosten
                                          en schadevergoeding.

In het BBV is voor de grondexploitaties, investeringen en voorzieningen een uitzondering gemaakt voor wat betreft
het centraal begroten en verantwoorden van overheadkosten. Deze uitzondering is gemaakt omdat het niet toerekenen
van de overhead zou leiden tot een nadelig resultaat. De jaarlĳkse last zou dan namelĳk ineens ten laste van
het begrotingsresultaat moeten worden gebracht in plaats van deze toe te rekenen aan het grondbedrĳf, de
onderhoudsvoorzieningen en de investeringen.

Toerekening overhead aan heffingen en tarieven
Doordat de overhead kosten sinds de BBV-wĳziging op een apart overzicht worden verantwoord en niet worden doorbelast
aan de producten in het primaire proces, ontstaat een beter inzicht in de directe kosten die de gemeente maakt voor
het leveren van haar producten binnen de programma's. Dit betekent niet dat dat de overhead buiten beschouwing wordt
gelaten bĳ de berekening van de heffingen en tarieven. Deze wordt namelĳk extracomptabel (buiten de boekhouding om)
berekend ten behoeve van de tariefstelling en om aan te tonen dat de gemeente met deze heffingen geen winst maakt. De
toegerekende overhead aan de heffingen en tarieven maken onderdeel uit van de in dit onderdeel gepresenteerde kosten
van overhead.

3.7.5.3 Specificatie overhead
Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)               Begroting              Begroting 2023      Rekening 2023        Verschil rekening
                                                        2023 (basis)           (na wĳzigingen)                            t.o.v. begroting
                                                                                                                           na wĳzigingen
Beheer openbare ruimte                                                  123                 211                222                    -11
Bestuur Veiligheid en Dienstverlening                                     0                  89                    87                   2
Bestuurs- en managementondersteuning                                   1.594               1.965              2.375                  -410
Centraal juridische afdeling                                            654                 645                965                   -320
Concernstaf                                                             646                 903                935                    -33
Cultuur, vastgoed en ontwikkeling                                      2.625               2.802              2.808                     -6
Dienstverlening                                                        1.539               1.866              1.875                   -10
Directie algemeen                                                       956                 246                394                   -147
Directie Maatschappelĳke Ontwikkeling                                   140                 144                178                    -34
Directie Ruimtelĳke Ontwikkeling                                        168                 296                327                    -32
Facilitaire Zaken                                                      2.633               3.140              3.226                   -86
Financiën                                                               955                1.772              1.777                     -5
Human resource management                                              2.653               3.706              3.542                   163
Informatievoorziening en automatisering                                8.678               9.554              8.563                   992
Leerlingzaken                                                          1.280                164                169                      -5
Maatschappelĳk beleid                                                   170                 243                268                    -25
Opgroeien en start arbeidsmarkt                                         124                 127                    15                 112
Projecten openbare ruimte                                               138                 144                143                      0




                                                                                                              Jaarstukken 2023          57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Exploitatie - Lasten (bedragen * € 1.000)             Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023          Verschil rekening
                                                      2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                              na wĳzigingen
Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.                         0                1.567                2.653                  -1.085
Ruimtelĳk beleid en advies                                             167                 169                   214                      -45
Stadstoezicht                                                          137                 125                   117                       8
Veiligheid en wĳken                                                    230                 133                   131                       1
Werk en financiën                                                      159                 162                   393                    -231
Zorg en Ondersteuning                                                  162                 167                   106                      61
Totaal                                                           25.933                  30.340               31.484                  -1.143

Exploitatie - Baten (bedragen * € 1.000)              Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023          Verschil rekening
                                                      2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                              na wĳzigingen
Beheer openbare ruimte                                                   0                      0                    0                     0
Bestuur Veiligheid en Dienstverlening                                    0                      0                    -3                    3
Bestuurs- en managementondersteuning                                     0                      0                   -26                   26
Centraal juridische afdeling                                           -28                  -28                      0                    -28
Concernstaf                                                              0                      0                    0                     0
Cultuur, vastgoed en ontwikkeling                                     -174                 -174                 -181                       6
Dienstverlening                                                          0                      0                    0                     0
Directie algemeen                                                        0                      0                    0                     0
Directie Maatschappelĳke Ontwikkeling                                    0                      0                    0                     0
Directie Ruimtelĳke Ontwikkeling                                         0                      0                    0                     0
Facilitaire Zaken                                                     -546                 -507                 -566                      60
Financiën                                                                0                      0                    0                     0
Human resource management                                                0                      0                   -14                   14
Informatievoorziening en automatisering                              -2.925              -2.916                -2.491                   -425
Leerlingzaken                                                         -799                      0                    0                     0
Maatschappelĳk beleid                                                  -18                  -18                      0                    -18
Opgroeien en start arbeidsmarkt                                          0                      0                    0                     0
Projecten openbare ruimte                                                0                      0                    0                     0
Regionale Werkorganisatie Sociaal Domein in opr.                         0               -1.295                -1.679                   384
Ruimtelĳk beleid en advies                                               0                      0                    0                     0
Stadstoezicht                                                            0                      0                    0                     0
Veiligheid en wĳken                                                      0                      0                    0                     0
Werk en financiën                                                        0                      0                    -6                    6
Zorg en Ondersteuning                                                    0                      0                   -10                   10
Totaal                                                               -4.490              -4.938                -4.976                     38


3.7.5.4 Overheadpercentage
Het BBV schrĳft voor dat een indicator moeten worden opgenomen in de begroting, welke de totale overheadkosten uitdrukt
in een percentage van de totale lasten exclusief toevoegingen aan reserves.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                     Begroting 2023       Rekening 2023
                                                                                                     (na wĳzigingen)
Totale overheadkosten (programma totaal)                                                                        30.340               31.484
Toerekening externe kostendragers                                                                               -4.938                -4.976
Totale overheadkosten (excl toerekening)                                                                        25.403               26.508
Totale lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)                                                           374.205               367.331
Berekend overheadpercentage                                                                                      6,8%                  7,2%




58       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>3.8 Financiering en algemene
    dekkingsmiddelen
Waar staat het programma voor?
In de zeven programma’s van deze jaarstukken zĳn de specifieke lasten en baten per programma opgenomen.
Daarnaast heeft de gemeente ook lasten en baten die niet aan een programma zĳn toe te rekenen. Het betreft
de inkomsten uit het gemeentefonds en de algemene belastingen maar ook de financiering/treasury, de post
voor onvoorziene uitgaven en de vennootschapsbelasting. Deze posten komen aan de orde in dit onderdeel
van de jaarstukken Financiering en Algemene dekkingsmiddelen.




                                                                                    Jaarstukken 2023    59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>3.8.1 Inleiding
Algemene dekkingsmiddelen zĳn gelden die geen vooraf bepaald bestedingsdoel hebben. Voorbeelden zĳn de uitkering uit
het gemeentefonds en de opbrengsten van gemeentelĳke belastingen (OZB, precariobelasting et cetera) en de treasury.
Binnen de algemene dekkingsmiddelen wordt geen directe koppeling gelegd tussen middelen en doelstellingen. Daarom
bevat dit onderdeel van de jaarstukken geen overzicht met indicatoren.

De volgende algemene dekkingsmiddelen worden onderscheiden:
• Financiering/treasury;
• Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is;
• De uitkering uit het gemeentefonds;
• Overige baten en lasten.

3.8.2 Toelichting op financiering
Treasury
Dit taakveld betreft de activiteiten van de gemeente voor de treasuryfunctie en voor het beheer van deelnemingen. Op
dit taakveld verantwoordt het college de rentelasten voor aangetrokken gelden, de rentebaten van de uitzettingen, de
ontvangsten uit doorbelaste omslagrente, de ontvangsten op aan derden verstrekte leningen, garantiepremies op verstrekte
borgstellingen en de ontvangen dividenden uit deelnemingen.

In de paragraaf Financiering wordt uitgebreid ingegaan op de ontwikkelingen met betrekking tot de treasury.

Op grond van het besluit BBV wordt in dit ‘programma’ specifiek ingegaan op het saldo van de financieringsfunctie en op
de dividenden.

Saldo financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie bestaat uit de ontvangen rente over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten
over de aangegane leningen en over de aangetrokken middelen in rekening-courant.

Saldo financieringsfunctie (bedragen * € 1.000)   Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023       Verschil rekening
                                                  2023 (basis)            (na wĳzigingen)                             t.o.v. begroting
                                                                                                                       na wĳzigingen
Lasten                                                           -2.279              -1.984               -1.628                 -356
Baten                                                              -75                  -75                 -137                  62
Saldo van baten en lasten                                        -2.354              -2.060               -1.765                 -294

Toelichting op de tabel
Het werkelĳk saldo van de financieringsfunctie wĳkt ten opzichte van de begroting na wĳziging per saldo af met
€ 294.000 nadelig.

Oorzaken:
• Hogere rentebaten van € 62.000 als gevolg van stĳgende rente
• Lagere doorbelasting van rente aan producten investeringen en grondexploitaties € 253.000
• Hogere rente kosten op kasgeldleningen van € 99.000
• Overige verschillen, per saldo nadelig € 4.000.

Dividenden
De dividendinkomsten van de gemeente Gouda komen uit het aandelenbezit in de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG).
Oasen en Cyclus keren geen dividend uit.

Dividend (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023       Verschil rekening
                                                  2023 (basis)            (na wĳzigingen)                             t.o.v. begroting
                                                                                                                       na wĳzigingen
Lasten                                                               0                      0                   0                   0
Baten                                                             -125                 -206                 -206                    0
Saldo van baten en lasten                                         -125                 -206                 -206                    0

Toelichting op de tabel
Het werkelĳke saldo van de ontvangen dividenden wĳkt ten opzichte van de begroting na wĳziging per saldo niet af.

3.8.3 Toelichting op overige algemene dekkingsmiddelen
De overige onderdelen van de algemene dekkingsmiddelen worden als volgt toegelicht.




60       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>3.8.3.1 Lokale heffingen
In de gemeentewet is aangegeven welke belasting mag worden geheven. De gemeente bepaalt zelf hoe dat gebeurt.
De gemeenteraad stelt de hoogte van tarieven van gemeentelĳke belastingen vast. Een deel van de belastinginkomsten
heeft een bestemming, zoals de riool- en afvalstoffenheffing. Deze inkomsten worden in de betreffende programma’s
verantwoord. Verder zĳn er belastingen die worden gebruikt als algemene dekking voor uitgaven in de verschillende
programma’s. Deze paragraaf gaat over de belastingen met algemene dekking.

Onroerende zaakbelasting (woningen en niet-woningen)
De onroerende zaakbelasting (OZB) is een belasting die gemeenten mogen heffen over woningen en niet-woningen. De
OZB maakt onderdeel uit van de groep lokale heffingen (rioolheffing, OZB, afvalstoffenheffing, leges, parkeeropbrengsten,
precariobelasting, hondenbelasting en toeristenbelasting) en genereert voor de gemeente Gouda binnen de lokale
heffingen de op één na hoogste belastingopbrengst. De OZB kan worden gesplitst in een eigenarenbelasting en een
gebruikersbelasting. De aanslagen OZB worden berekend op basis van de waarde van de onroerende zaken. Deze
waardering dient de gemeente uit te voeren op grond van de Wet WOZ.

Het tarief voor de heffing van de OZB wordt jaarlĳks gewĳzigd. De aanslag OZB wordt berekend naar een percentage
van de waarde van de onroerende zaken, zoals die op de voet van de Wet WOZ wordt vastgesteld. Voor het jaar 2023
werden de onroerende zaken gewaardeerd naar waardepeildatum 1 januari 2022. In de paragraaf Lokale heffingen is een
uitgebreide toelichting opgenomen.

De opbrengst van de OZB wordt verantwoord op de taakvelden 0.61 OZB woningen en 0.62 OZB niet-woningen. Aan
de lastenkant van deze taakvelden staan de kosten voor het innen van de opgelegde belastingen, de zogenaamde
perceptiekosten. Feitelĳk zĳn dit alle personele en materiële kosten die verband houden met de oplegging en inning van de
belastingaanslagen, afhandeling bezwaarschriften en de kosten van de uitvoering van de Wet WOZ.

Parkeerbelastingen
Tot dit taakveld behoren de heffing en invordering van parkeerbelasting, de opbrengsten van parkeerfaciliteiten en de
opbrengsten uit boetes. In Gouda zorgt met name het betaalde straatparkeren rondom de binnenstad voor jaarlĳkse
inkomsten. In de paragraaf Lokale heffingen is een toelichting opgenomen.

Overige belastingen
Tot dit taakveld behoren overige gemeentelĳke belastingen, zoals de precariobelasting en de hondenbelasting. In de
paragraaf Lokale heffingen is een toelichting opgenomen.

De opbrengst van de belastingen heeft ten opzichte van de begroting een positief resultaat (zie verder het financiële
overzicht in dit hoofdstuk). Dit komt vooral door de hogere opbrengst van de parkeerbelasting.

De betalingsbereidheid van de parkeerders blĳkt hoger te zĳn dan was verwacht. Met name bĳ straatparkeren leidt de inzet
van de scanauto tot een stĳging van de parkeerinkomsten. Ook de opbrengst naheffingsaanslagen is gestegen door de
inzet van de scanauto. Waarschĳnlĳk zĳn meer mensen bereid om parkeerbelasting te betalen door de betere handhaving.

3.8.3.2 Uitkering uit het gemeentefonds
De uitkering uit het gemeentefonds is de grootste algemene inkomstenbron van de gemeente. De uitkering bestaat uit
verschillende onderdelen die veelal zĳn gebaseerd op objectieve maatstaven zoals bĳvoorbeeld het aantal inwoners,
huishoudens, bĳstandsontvangers en woonruimten. In principe is de gehele uitkering vrĳ te besteden.

De decembercirculaire 2023 en enkele recente bĳstellingen over voorgaande jaren konden niet meer worden verwerkt in
een begrotingswĳziging. Daardoor vallen de ontvangen middelen uiteindelĳk ruim € 4 miljoen hoger uit dan geraamd bĳ de
laatste begrotingswĳziging.

3.8.3.3 Overige baten en lasten
Onderdeel van de overige baten en lasten is de post voor onvoorzien. Daarnaast zĳn er andere (stel)posten. Tevens
worden binnen dit onderdeel de loonkosten verantwoord voor bovenformatief personeel dat niet meer aan het werk is en de
lasten en baten van gedetacheerd personeel.

Onvoorziene uitgaven
Wettelĳk is bepaald dat in de programmabegroting een post voor onvoorziene uitgaven is opgenomen. Gebruik ervan is
alleen onder voorwaarden toegestaan. In de oorspronkelĳke programmabegroting 2023 was een bedrag van € 151.000
geraamd. De gemeenteraad heeft met de vaststelling van de 2e bestuursrapportage 2023 besloten tot aframing van de post
onvoorzien naar nihil.

3.8.3.4 Vennootschapsbelasting (VPB)
De gemeente Gouda heeft een voorlopige inventarisatie van het financieel resultaat 2023 uitgevoerd, waarbĳ de
gemeentelĳke activiteiten zĳn beoordeeld op VPB-plicht.




                                                                                                  Jaarstukken 2023      61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>In totaal is van 40 clusters bepaald of ze door de ondernemerspoort komen voor de VPB en zo ja, wat het fiscaal resultaat
is. Uit deze analyse blĳkt dat in ieder geval de clusters Parkeergarage, Kermis, Straatparkeren en Bedrĳfsafval door de
ondernemerspoort gaan. Bovendien heeft de Belastingdienst aangegeven dat de concessie van reclameborden ook onder
de VPB-plicht valt. De grexen moeten nog worden beoordeeld.

De optelsom van de clusterresultaten die door de ondernemerspoort gaan, gaat resulteren in een aangifte van € 822.500 bĳ
de belastingdienst over 2023. Dit resulteert in een VPB-druk 2023 van ongeveer € 199.000.
• voor het Straatparkeren en de kermis kan een vrĳstelling worden toegepast, waardoor geen VPB-druk ontstaat;
• voor de cluster Bedrĳfsafval geldt geen vrĳstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 9.000;
• voor de cluster Parkeergarage geldt geen vrĳstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 68.000;
• voor de concessie reclameborden geldt geen vrĳstelling en ontstaat een VPB-druk van ongeveer € 122.000.

De gemeente Gouda heeft van de Belastingdienst naheffingsaanslagen opgelegd gekregen voor de concessie
reclameborden. Hiertegen is bezwaar aangetekend. Enkele gemeenten zĳn een gerechtelĳke procedure gestart inzake
deze casus. De eerste uitspraken zĳn in het voordeel van de Belastingdienst uitgevallen maar er is hoger beroep
aangetekend door de gemeenten. De uitspraak daarvan kan nog wel jaren op zich laten wachten. Voor toekomstige
aanslagen inzake de concessie reclameborden zal ook bezwaar worden aangetekend. De Belastingdienst heeft toegezegd
dat de gemeente de lopende beroepsprocedures mag afwachten en geen aparte procedure hoeft te starten.

3.8.4 Wat heeft het gekost?
3.8.4.1 Overzicht exploitatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                      Begroting              Begroting 2023        Rekening 2023              Verschil rekening
                                                      2023 (basis)           (na wĳzigingen)                                    t.o.v. begroting
                                                                                                                                 na wĳzigingen
Lasten                                                               6.976                -528                  -603                        75
Baten                                                           -218.564              -223.068              -228.491                      5.424
Saldo van baten en lasten                                       -211.588              -223.596              -229.095                      5.499
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                      0                      0                     0                        0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                    -478                -848                  -848                          0
Gerealiseerd resultaat                                          -212.066              -224.444              -229.943                      5.499


3.8.4.2 Taakvelden
De volgende taakvelden maken deel uit van dit programma. Per taakveld is het saldo van lasten en baten weergegeven.
Een positief bedrag (+) laat zien hoeveel geld dit taakveld de gemeente per saldo heeft gekost.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                  Begroting 2023 Begroting 2023            Rekening 2023                Verschil
                                                                         (basis) (na wĳzigingen)                                 rekening t.o.v.
                                                                                                                                  begroting na
                                                                                                                                      wĳziging
0.5 Treasury                                                                 -2.450            -2.237            -1.940                    -298
0.61 OZB woningen                                                            -8.697            -8.671            -9.091                    420
0.62 OZB niet-woningen                                                       -8.485            -8.460            -8.120                    -341
0.63 Parkeerbelasting                                                        -3.782            -3.737              -4.611                  874
0.64 Belastingen overig                                                        -451                -449             -511                    62
0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds                                    -195.897          -200.594            -204.794                   4.200
0.8 Overige baten en lasten                                                   7.811                189              -214                   403
0.9 Vennootschapsbelasting (VPB)                                               363                 363               185                   178
Totaal                                                                   -211.588          -223.596            -229.095                   5.499


3.8.4.3 Verschillenverklaring exploitatie
Omschrĳving (bedragen * € 1000)
0.5 Treasury                                                                                                         297              N
Het nadeel op dit taakveld wordt voornamelĳk veroorzaakt door een lagere doorbelasting van rente op                  253              N
de produkten investeringen en grondexploitaties.
Diverse kleine verschillen.                                                                                              44           N

0.61 OZB woningen                                                                                                    421              V
De hogere opbrengst wordt verklaard doordat er nog aanslagen voor oude jaren zĳn opgelegd in                         405              V
2023. Daarnaast blĳkt de gemiddelde waardestĳging van de woningen hoger te zĳn dan geschat bĳ
het vaststellen van de belastingtarieven.
Diverse kleine verschillen.                                                                                              16           V

0.62 OZB niet-woningen                                                                                               341              N




62       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1000)
De lagere opbrengst OZB-eigendom niet-woningen wordt voornamelĳk verklaard doordat de                           341          N
gemiddelde waardestĳging van niet-woningen lager blĳkt te zĳn dan waar bĳ het vaststellen van de
belastingtarieven vanuit is gegaan. Daarnaast moeten er nog aanslagen worden opgelegd omdat een
aantal niet-woningen nog niet van een WOZ-waarde is voorzien.

0.63 Parkeerbelasting                                                                                           874          V
Parkeren in Gouda: de betalingsbereidheid van parkeerders blĳkt hoger te geweest zĳn dan verwacht.              874          V
De inzet van de scanauto leidt tot een stĳging van zowel de reguliere parkeerinkomsten bĳ met name
straatparkeren als ook de inkomsten uit naheffingsaanslagen.

0.64 Belastingen overig                                                                                          62          V
Het voordeel op belasting overig wordt voornamelĳk verklaard doordat er na de weggevallen                        62          V
inkomsten in 2020 en 2021 van de precario voor terrassen in verband met corona, de aanslagen
in 2023 weer opgelegd zĳn. In de begroting zelf is hiermee geen rekening gehouden. Ten opzichte
van de begroting is zodoende een positief verschil ontstaan.

0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds                                                                         4.200          V
De decembercirculaire gemeentefonds 2023 heeft geleid tot € 4,0 miljoen extra baten. Het college              4.200          V
heeft de raad daarover geïnformeerd bĳ memo van 30 januari 2024. Diverse nacalculaties van het
Rĳk over 2020-2022 hebben per saldo geleid tot € 0,2 miljoen aanvullende baten. Van de ontvangen
middelen dient € 3,8 miljoen ter dekking van uitgaven voor de energietoelage aan mensen met een
laag inkomen (zie programma 4). € 0,3 miljoen is bestemd voor de invoering van de Omgevingswet.
Aan de raad wordt voorgesteld dit bedrag vanuit de resultaatbestemming toe te voegen aan de
gelĳknamige bestemmingsreserve. Daarnaast wordt aan de raad voorgesteld om € 9.000 vanuit de
resultaatbestemming toe te voegen aan de Reserve Programma vluchtelingenopvang.

0.8 Overige baten en lasten                                                                                     403          V
De organisatie moet soms kosten maken voor organisatieontwikkeling. Ter dekking van deze kosten                 232          V
heeft de raad de Reserve Organisatieontwikkeling in het leven geroepen. Hierop kan een beroep
worden gedaan als het gaat om incidentele (re)organisatiekosten die niet uit reguliere budgetten
kunnen worden betaald. Voor 2023 zĳn minder kosten gemaakt dan vanuit de reserve als onttrekking
begroot is. Veel kon binnen bestaande budgetten worden opgelost. Hierdoor is in 2023 een beperkt
beroep gedaan op de Reserve Organisatieontwikkeling en kan de reserve worden aangewend voor
wanneer dat meer nodig is. De kosten die gedekt mogen worden uit de Reserve staan ook op
taakveld 0.4.
De afwikkeling over de jaren 2021 en 2022 met betrekking tot de BTW en het BTW-compensatiefonds                 123          V
heeft per saldo geleid tot een financiële meevaller.
Diverse kleine verschillen.                                                                                      48          V

0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                                                                178          V
Op grond van de meest actuele inzichten blĳkt het geraamde bedrag voor dit taakveld aan de hoge                 178          V
kant te zĳn geweest. Dat verklaart in belangrĳke mate het voordelige resultaat op realisatiebasis.



3.8.4.4 Verschillenverklaring reserves
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                             Verschil         V/N
Geen toe te lichten mutaties op reserves onder dit programma
Totaal                                                                                                            0          V


3.8.5 Verbonden partĳen
Verbonden partĳen                        Doel
Belastingsamenwerking Gouwe Rĳnland De BSGR verzorgt de heffing en de invordering van de onroerendezaakbelastingen,
                                    hondenbelasting en de precariobelasting als algemeen dekkingsmiddel.
NV Bank Nederlandse Gemeenten            De BNG draagt met gespecialiseerde financiële dienstverlening bĳ aan zo laag mogelĳke kosten
                                         van maatschappelĳke voorzieningen voor de burger.
Oasen NV                                 Oasen voorziet op een efficiënte, effectieve en duurzame wĳze de aangesloten gemeenten
                                         van drinkwater.
Cyclus N.V.                              Cyclus NV voert taken uit op het gebied van Afvalbeheer (onder meer inzameling en
                                         verwerking), Reiniging en Gladheidsbestrĳding.




                                                                                                          Jaarstukken 2023         63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>4 Jaarverslag: paragrafen
4.1 Lokale heffingen
4.1.1 Inleiding
Gemeentelĳke belastingen en heffingen vormen een belangrĳke inkomstenbron voor de gemeente. Inwoners en
ondernemers dragen hiermee bĳ aan de goede voorzieningen in de stad (denk aan zorg, onderwĳs, winkels, wegen,
riolering en afvalvoorziening).

Heffingssoorten
Er is onderscheid tussen belastingen, rechten en bestemmingsheffingen.
• Belastingen zĳn verplichte bĳdragen aan de gemeente waar geen directe tegenprestatie tegenover staat. De opbrengst
van de gemeentelĳke belastingen gaan naar de algemene middelen.
• Rechten zĳn vergoedingen voor kosten die verband houden met een individuele dienst, zoals het verstrekken van een
vergunning. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zĳn.
• Bestemmingsheffingen zĳn vergoedingen die een gemeente vraagt voor het beschikbaar stellen/onderhouden van een
collectieve voorziening. De opbrengst mag niet meer dan 100 procent kostendekkend zĳn.

Lokale heffingen Gouda
Gouda kent de volgende lokale heffingen:
• Belastingen: onroerende zaakbelastingen (OZB), hondenbelasting, toeristenbelasting, parkeerbelasting
en precariobelasting.
• Rechten: Leges, marktgelden, havengelden, staangelden.
• (Bestemmings)heffingen: rioolheffing, afvalstoffenheffing, reinigingsrechten.

In deze paragraaf staan de opbrengsten en het beleid voor de diverse gemeentelĳke belastingen en heffingen in 2023.
De paragraaf geeft inzicht in de effecten van diverse gemeentelĳke belastingen van het afgelopen jaar en de lokale
lastendruk voor de inwoners en bedrĳven. Tevens worden de verschillen tussen de werkelĳke opbrengst en de begroting
2023 verklaard.

De Belastingsamenwerking Gouwe-Rĳnland verzorgt voor Gouda de heffing en invordering van de lokale belastingen
en heffingen. Ook bepaalt de BSGR de hoogte van de WOZ-waarde voor alle onroerende zaken in de gemeente
Gouda. Meer informatie over de BSGR is te vinden in de paragraaf Verbonden partĳen en op de website van de BSGR
(https://www.bsgr.nl)

4.1.2 Beleid
Algemeen
In het Coalitieakkoord 2022-2026 is aangegeven dat het streven is om de OZB niet meer te laten stĳgen dan het
inflatiepercentage. Daarom zĳn de tarieven voor de meeste belastingen verhoogd met het inflatiepercentage van 2,3%,
zoals aangegeven in de meicirculaire 2022.

Daarnaast is het streven om om alle huishoudens ervan te laten profiteren als de lokale lasten worden verlaagd. Dat is voor
2023 gelukt voor het gebruikersdeel van de rioolheffing want het tarief is voor 2023 verlaagd van € 247,40 naar € 218,25.

Tariefontwikkeling
De OZB-tarieven stĳgen in 2023 met het inflatiepercentage van 2,3% (2022: 1,4%) evenals de tarieven rioolheffing.
Uitzondering hierop is het tarief voor het gebruikersdeel van de rioolheffing dat is verlaagd met € 29,15 naar € 218,25. De
afvalstoffenheffing is gestegen om de heffing kostendekkend te houden. Het vaste tarief afvalstoffenheffing is opgehoogd
met € 46,05 naar € 318. Dit is inclusief het inflatiepercentage van 2,3%.

Woonlasten (lokale lastendruk)
Tot de woonlasten worden gerekend de onroerende zaakbelastingen, rioolheffing en afvalstoffenheffing. De woonlasten
worden berekend voor een eigenaar of huurder van een woning die de woning bewoont met meerdere personen. In 2023
stĳgen de woonlasten voor de eigenaar (die tevens gebruiker is) van een woning met een WOZ-waarde van € 323.000
(gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Gouda in 2023) met 3,1%. De woonlasten voor de huurder stĳgen in 2023
met 2,99% De woonlasten stĳgen daarmee iets meer dan het inflatiepercentage van 2,3%. De stĳging van de gemiddelde
woonlasten is een klein percentage hoger als gevolg van de verhoging van de afvalstoffenheffing. Deze heffing is met meer
dan het inflatiepercentage gestegen om de heffing kostendekkend te houden.

4.1.3 Aanslagoplegging, kwĳtschelding en bezwaarschriften
In onderstaande tabel is de totale productie van de BSGR in 2023 voor de gemeente Gouda opgenomen. Ter vergelĳking
zĳn de cĳfers 2022 toegevoegd.




64      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                       2023                      2022
Aantal aanslagregels belastingjaar                                                            186.286                   216.116
Aantal aanslagregels 2 voorliggende belastingjaren                                              9.515                     4.347

Bruto opgelegd                                                                                 54.401                    51.992
Correcties                                                                                     -1.097                      -753
Kortingen (afvalstoffenheffing diftar)                                                            -14                       -16
Kwĳtscheldingen (inclusief voorgaande belastingjaren)                                          -1.649                    -1.629
Netto                                                                                          51.641                    49.594

De bedragen in bovenstaande tabel betreffen ook oudere belastingjaren. Zo is in het nettobedrag van € 51.641.000 een
bedrag van € 4.409.000 opgenomen dat betrekking heeft op belastingjaren vóór 2023. Het verschil in aantal aanslagregels
tussen 2023 en 2022 wordt verklaard doordat de BSGR met ingang van 2023 niet meer de naheffingsaanslag parkeren
oplegt. Dit wordt verzorgd door de Parkeerservice. In 2022 waren dat er 31.712.

Opbrengsten
Onroerende zaakbelastingen
Onroerende zaakbelastingen worden betaald door eigenaren en/of gebruikers van onroerende zaken zoals woningen,
bedrĳfspanden en grond. De opbrengsten van de OZB gaan naar de algemene middelen.
De heffingsmaatstaf van de onroerende zaakbelastingen is de WOZ-waarde van de woning/niet-woning. Er wordt belasting
geheven naar een percentage van deze vastgestelde WOZ-waarde. Bĳ het vaststellen van de tarieven is rekening
gehouden met een gemiddelde stĳging van circa 14,52 % van de WOZ-waarden van de woningen en circa 2,40% van de
WOZ-waarden niet-woningen per waarde peildatum 1 januari 2022. Gezien het uitgangspunt om de totale opbrengst OZB
te verhogen met het inflatiepercentage, heeft dit zowel voor het OZB-tarief woningen als voor het OZB-tarief niet-woningen
geleid tot een verlaging.

De opbrengst OZB voor woningen is 4,5% (€ 406.000) hoger dan de raming. Dit verschil heeft meerdere oorzaken. Er
zĳn aanslagen betreffende de voorgaande belastingjaren opgelegd in 2023. De gemiddelde stĳging van de woningen blĳkt
hoger te zĳn dan geschat bĳ het vaststellen van de belastingtarieven. Hierdoor is de totale WOZ-waarde hoger.

De OZB-opbrengst voor het eigendom niet-woningen is ca 7,4% (€ 383.000) lager dan geraamd. Dit wordt deels
verklaard doordat de gemiddelde waardestĳging van niet-woningen lager blĳkt te zĳn dan waar bĳ het vaststellen van de
belastingtarieven vanuit is gegaan. Daarnaast moeten er nog aanslagen worden opgelegd omdat een aantal niet-woningen
nog niet van een WOZ-waarde is voorzien.

Reinigingsheffingen
Afvalstoffenheffing is een heffing voor huishoudens waar de gemeente de plicht heeft om huisvuil op te halen. Met de
opbrengst wordt de inzameling en verwerking van het huishoudelĳk afval bekostigd.
Bĳ de vaststelling van het tarief van de afvalstoffenheffing is uitgegaan van 100% kostendekkendheid. De
afvalstoffenheffing wordt opgelegd aan gebruikers van woningen voor het inzamelen en verwerken van huishoudelĳk afval.
Het tarief bestaat uit een vast tarief en een variabel tarief. Het aanslagbedrag betreffende het variabele tarief is afhankelĳk
van het aantal maal dat restafval wordt aangeboden door een huishouden in het voorgaande belastingjaar. De opbrengst
afvalstoffenheffing is € 11.000 (0,1%) lager dan geraamd.

Rioolheffingen
Rioolheffing is een heffing voor huishoudens en bedrĳven die water direct of indirect op de gemeentelĳke riolering afvoeren.
Rioolheffing is een bestemmingsheffing. De opbrengsten worden dan ook alleen gebruikt om de kosten te dekken die
samenhangen met de wettelĳke zorgplicht die de gemeente heeft voor de afvoer van afvalwater, de afvoer van regenwater
en het beheer van het grondwaterpeil.
De basis voor de tarieven rioolheffing is het GRP. Het uitgangspunt is 100% kostendekkendheid. Uiteindelĳk worden op
basis van de actualisatie baten en lasten bĳ de begroting de tarieven vastgesteld. De tariefvoorstellen voor de rioolheffing
zĳn door de raad goedgekeurd. De opbrengst rioolheffingen is € 24.000 (0,1%) lager dan geraamd.

Marktgelden
Marktgelden worden bĳ de marktkoopman in rekening gebracht als vergoeding voor het gebruik van gemeentegrond
en voor het dagelĳks toezicht op de markt door de marktmeester en het reinigen van het marktterrein. De opbrengst
marktgelden zĳn € 4.000 (3,4%) hoger dan begroot.

Toeristenbelasting
Toeristenbelasting wordt geheven voor overnachtingen van niet-ingezetenen. Uitbaters van overnachtingsmogelĳkheden
zoals bĳvoorbeeld hotels en bed&breakfast betalen een bedrag per overnachting.

Per 1 januari 2022 is in Gouda een registratieplicht ingevoerd voor toeristische verhuur van woonruimte. Met de invoering
van deze registratieplicht kan een verhuurder niet langer vrĳblĳvend via bĳvoorbeeld een digitaal platform zĳn woning voor




                                                                                                     Jaarstukken 2023        65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>toeristisch gebruik aanbieden. De gemeente krĳgt toeristische verhuur van woonruimte ook beter in beeld. Dat is van
belang om te kunnen beoordelen of het niet te veel druk op de woningmarkt geeft, om (brand) veiligheidseisen te kunnen
handhaven en om toeristenbelasting te innen.

De opbrengst toeristenbelasting is € 3.000 (1,8%) lager dan geraamd.

Precariobelasting
Precariobelasting is een belasting voor personen of bedrĳven die voorwerpen hebben onder, op of boven voor de openbare
dienst bestemde gemeentegrond. Voorwerpen waarvoor de gemeente Gouda precariobelasting heft zĳn onder andere
bouwmaterialen, terrassen en winkeluitstallingen.

De opbrengst precariobelasting is € 56.000 (24,8%) hoger dan begroot. Deze hogere opbrengst wordt met name
veroorzaakt door de precariobelasting voor terrassen. In 2020 en 2021 was geen precariobelasting verschuldigd voor
terrassen in verband met de coronacrisis. Hierop is de opbrengst aangepast. Inmiddels worden de aanslagen voor de
terassen weer opgelegd, maar hier is de begrote opbrengst nog niet op aangepast.

Hondenbelasting
De hondenbelasting is een belasting voor houders van honden. De opbrengst hondenbelasting is € 5.000 (1,8%) meer dan
begroot. Dit heeft te maken met belastingaanslagen 2022 die in 2023 zĳn opgelegd.

Havengelden
Havengelden worden betaald voor vaartuigen die in gemeentewater aanleggen of verblĳven. Het te betalen bedrag is
afhankelĳk van de duur van het verblĳf en de lengte (in strekkende meters) van het vaartuig. De opbrengsten van
havengelden worden onder andere gebruikt voor het onderhoud van aanlegsteigers en voorzieningen ten behoeve van
de recreatievaart. Er is € 3.000 (2,7%) meer havengelden geïnd dan begroot.

Staangelden
Staangeld wordt opgelegd aan de hoofdbewoner van een woonwagen voor het hebben van een standplaats voor een
woonwagen. Het te betalen bedrag is afhankelĳk van de oppervlakte van de staanplaats.
De opbrengst staangelden is € 18.000 lager (24,6%) dan begroot. De opbrengst voor staangelden is al jaren stabiel. De
begroting zal hierop worden aangepast.

Leges
Leges zĳn vergoedingen voor een product dat bĳ de gemeente wordt aangevraagd of voor een dienst die door de gemeente
op verzoek wordt uitgevoerd. Daarbĳ valt te denken aan een paspoort, bouwvergunning, vergunning voor het hebben van
een terras.

De opbrengsten van de leges burgerzaken zĳn € 14.000 (1,5%) hoger dan begroot. Dit komt wordt met name veroorzaakt
doordat er meer akten van de burgerlĳke stand en rĳbewĳzen zĳn verstrekt dan is. Daarentegen zĳn het aantal gesloten
huwelĳken en partnerschap lager dan is aangenomen.

De opbrengsten van de bouwleges zĳn 2,0 miljoen hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt door drie grote projecten die
niet voorzien waren. Daarnaast zĳn er in 2023 bouwleges opgelegd betreffende voorgaande jaren.

Parkeerbelastingen
De parkeeropbrengsten in 2023 zĳn € 652.000 (14,4%) hoger dan begroot. De betalingsbereidheid van de parkeerders
blĳkt hoger te zĳn dan verwacht. Met name bĳ straatparkeren leidt de inzet van de scanauto tot een stĳging van de
parkeerinkomsten. Ook de opbrengst naheffingsaanslagen is gestegen door de inzet van de scanauto. Meer mensen zĳn
bereid om parkeerbelasting te betalen door de betere handhaving.

Kwĳtschelding
In Gouda komen de volgende heffingen in aanmerking voor kwĳtschelding: onroerende zaakbelastingen, rioolheffing en
afvalstoffenheffing. De kwĳtscheldingsnorm is 100% van de bĳstandsnorm (dit is het wettelĳk maximum). Voor het variabele
tarief afvalstoffenheffing is een maximale kwĳtschelding van € 75 mogelĳk.

In het kalenderjaar 2023 is een bedrag van € 1.649.000 kwĳtgescholden. Dit is € 47.000 minder dan begroot.
Hiervan had € 1.599.000 betrekking op het belastingjaar 2023 en € 50.000 op voorliggende belastingjaren. In de drie
daaraan voorafgaande kalenderjaren bedroeg de kwĳtschelding als volgt: € 1.1621.000 (2020); € 1.693.000 (2021) en
€ 1.629.000 (2022).

In het onderstaande overzicht zĳn alle kwĳtscheldingsverzoeken over 2023, die in 2023 zĳn binnengekomen en eventueel al
zĳn afgehandeld, opgenomen.

Omschrĳving                                            Aantal 2023      Bedrag 2023        Aantal 2022       Bedrag 2022
(Geheel of gedeeltelĳk) toegewezen                          3.058              1.649             2.833                1.629




66      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Omschrĳving                                             Aantal 2023        Bedrag 2023            Aantal 2022         Bedrag 2022
Afgewezen                                                       621                      -                 593                        -
In behandeling                                                   21                      -                  32                        -
Totaal ingediende kwĳtscheldingsverzoeken                    3.700                  1.649                3.458                    1.629

Bezwaarschriften tegen WOZ-beschikkingen
Bezwaar tegen WOZ-waarde                         2023                  Bezwaar tegen WOZ-waarde                                   2022
Openstaand 31-12-2022                              38                  Openstaand 31-12-2021                                        233
ingediend                                       2.537                  ingediend                                                  1.002
Openstaand 31-12-2023                             948                  Openstaand 31-12-2022                                         38

Per 1 januari 2023 waren bĳ de BSGR met betrekking tot Gouda nog 38 bezwaarschriften tegen WOZ-beschikkingen in
behandeling. In 2023 zĳn er 2.537 nieuwe bezwaarschriften bĳgekomen. Het aantal nog af te handelen bezwaarschriften
per 31 december 2023 bedroeg 948.

Het aantal ingediende bezwaarschrifen tegen de WOZ-waarde is in 2023 meer dan verdubbeld. Hierin is Gouda niet uniek.
Dit zie je terug in heel Nederland. De oorzaak van de gestegen aantallen is een combinatie van factoren. Hierbĳ moet
gedacht worden aan een sterke stĳging van de WOZ-waarde, maar ten tĳde van de bekendmaking waren de verkoopprĳzen
op de woningmarkt aan het dalen. Daarnaast een intensieve reclamecampagne van de no-cure-no-pay-bureaus om
bezwaar in te dienen.

4.1.4 Overzichten
In deze paragraaf staan de volgende overzichten:
1. Overzicht lokale lastendruk eigenaar/gebruiker en huurder;
2. Overzicht lokale heffingen.

ad 1. Overzicht woonlasten (lokale lastendruk) eigenaar/gebruiker en huurder
In onderstaande tabel is de lastendruk in Gouda in het jaar 2023 voor zowel een eigenaar-gebruiker als een
huurder aangegeven. Ter vergelĳking zĳn de cĳfers 2022 toegevoegd. Zoals gebruikelĳk in het woonlastenoverzicht
worden hierbĳ de OZB, de afvalstoffenheffing en de rioolheffingen betrokken. Verder is als uitgangspunt genomen
een meerpersoonshuishouden.

Voor de berekening van de OZB 2023 is uitgegaan van € 323.000 (gemiddelde WOZ-waarde van woningen in Gouda per
1 januari 2022 (bron: Waarderingskamer). De gemiddelde WOZ-waarde voor 2022 is € 276.000.

omschrĳving                                                     2023                2023                  2022                    2022
                                                 eigenaar/ gebruiker               huurder eigenaar/ gebruiker                   huurder
OZB eigenaar                                                271,64                                      259,99
Afvalstoffenheffing                                         363,05                 363,05               317,00                   317,00
Rioolheffing eigenaar                                       258,50                                      252,70
Rioolheffing gebruiker                                      218,25                 218,25               247,40                   247,40
Totaal                                                     1.111,44                581,30              1.077,09                  564,40

ad 2. Overzicht lokale heffingen
Belasting                                   Opbrengst    Opbrengst     Opbrengst      Kwĳtschelding Kwĳtschelding           Tarieven
(bedragen * € 1.000)                             2022          2023         2023       begroot 2023 rekening 2023               2023
                                                          begroting     rekening
                                                        na wĳziging
Belastingen en heffingen
OZB-eigenaren woningen                          8.909        8.946         9.352                   2                 1      0,0841%
OZB-eigenaren niet-woningen                     4.836        5.143         4.760                   0                 0      0,3451%
OZB-gebruikers niet-woningen                    3.352        3.577         3.610                                            0,2752%
Afvalstoffenheffing                            10.368       12.083        12.072                976               1.024          363,05
Rioolheffing eigenaren                          8.992        9.319         9.310                                                 258,50
Rioolheffing gebruikers                         8.990        8.228         8.213                719                626           218,25
Totaal Belastingen en heffingen                45.447       47.296        47.318               1.697              1.650

Overige belastingen
Hondenbelasting                                   267           276          281                                                  80,95
Parkeerbelastingen                              5.082        4.531         5.183                                          div.
Toeristenbelasting                                 90           149          146                                                   1,68
Precariobelasting                                 267           225          281                                          div.




                                                                                                        Jaarstukken 2023             67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Belasting                                      Opbrengst     Opbrengst      Opbrengst      Kwĳtschelding Kwĳtschelding      Tarieven
(bedragen * € 1.000)                                2022           2023          2023       begroot 2023 rekening 2023          2023
                                                              begroting      rekening
                                                            na wĳziging
Totaal Overige belastingen                          5.706           5.181          5.891                0            0

Overige rechten
Leges burgerzaken                                   1.085            980            994                                   div.
Leges bouwvergunningen                              4.735           2.906          4.964                                  div.
Leges overig                                         208             153            177                                   div.
Marktgelden                                          132             130            134                                   div.
Havengelden                                          101             111            114                                   div.
Staangelden                                            48             73             55                                   div.
Reinigingsrechten                                     -17             25             36                                   div.
Totaal Overige rechten                              6.292           4.378          6.474                0            0

Totaal Lokale heffingen                            57.446         56.855       59.683             1.697          1.650

NB: Het tarief voor afvalstoffenheffing is als volgt opgebouwd: Vast tarief (€ 318,05) + Variabel tarief 140 liter container
(€ 1,50) x Gemiddeld aantal inzamelingen (30).

Vergelĳking met andere gemeenten
Jaarlĳks brengt het COELO de atlas van de lokale lasten uit. Deze atlas bevat een overzicht van de heffingen van
gemeenten, provincies en waterschappen. Hoewel het COELO rekent met andere waarden voor het bepalen van de
woonlasten (bĳv. afwĳkende gemiddelde waarde van een woning en een gemiddelde OZB-aanslag), geeft deze atlas een
inzicht in de positie van Gouda met de omliggende gemeenten.

Het gebruikersdeel van de rioolheffing is voor 2023 verlaagd, maar dit heeft niet kunnen voorkomen dat Gouda het hoogste
tarief voor de rioolheffing heeft (eigenarendeel + gebruikersdeel) (COELO, 2023, p. 91). Desondanks is Gouda gedaald
naar plek 25 van duurste gemeenten voor wat betreft de woonlasten van een eigenaar van een woning. Waar Gouda in
2022 nog op plek 22 stond en in 2021 op plek 14.

In vergelĳking met Bodegraven-Reeuwĳk betaalt een eigenaar € 131,00 minder aan woonlasten. Ten opzichte van Alphen
aan den Rĳn betaalt een eigenaar van een woning € 248,00 meer aan woonlasten. Ten opzichte van Krimpenerwaard
betaalt een eigenaar € 250,00 en ten opzichte van Zuidplas betaalt een eigenaar van een woning € 169,00 meer aan
woonlasten. De relatief hoge woonlasten worden met name veroorzaakt door de rioolheffing. In onderstaand overzicht
wordt uiteengezet hoe de hoogte van de belastingen zich verhouden tot de rest van Nederland (COELO, 2023).

Woonlasten 2023 (meerpersoons huishouden)                   Gouda    In % totale     Nederland       In % Positie in Coelo ranglĳst
                                                                         lasten                           alle gemeenten (n=342)
Rioolheffing                                          € 477,00         40%           € 213,00     22%                1
Afvalstoffenheffing                                   € 373,00         32%           € 329,00     35%                63
OZB                                                   € 326,00         28%           € 402,00     43%               293
Totale woonlasten                                    € 1.176,00        100%          € 944,00    100%                25

Voor wat betreft huurders van een woning is Gouda gestegen naar plek 39 van duurste gemeenten waar dat in 2022 nog
plek 42 was. Dit wordt veroorzaakt door de stĳging van het tarief afvalstoffenheffing met € 46,05.

De netto woonlasten voor meerpersoonshuishoudens bedragen in Gouda € 1.220 (COELO 2023 p. 108). Netto woonlasten
zĳn de woonlasten gecorrigeerd voor de lagere Algemene Uitkering (AU). Gemeenten met een hogere gemiddelde OZB-
waarde ontvangen namelĳk minder uit de AU. Om dit te compenseren heffen zĳ doorgaans meer OZB. Deze extra OZB,
die het directe gevolg is van een lagere AU, kan per gemeente berekend worden en kan worden afgetrokken van de OZB
(COELO, 2023, p. 108). Voor de netto woonlasten is Gouda nummer 9 (in 2022 nummer 6) in Nederland. Bloemendaal,
Voorschoten, Bodegraven-Reeuwĳk, Meerssen, West Betuwe, Opmeer, Oegstgeest en Montfoort zĳn duurder. Voor de
bruto woonlasten is Gouda zoals hierboven aangegeven nummer 25 in Nederland (COELO, 2023, p. 108).

4.1.5 Kostenonderbouwing tarieven
Voor gemeentelĳke heffingen geldt de wettelĳke eis van maximaal kostendekkende tarieven. Bĳ de berekening van de
tarieven van de heffingen mogen de geraamde baten de geraamde lasten niet overschrĳden. In deze paragraaf is op basis
van de realisatie 2023 de kostendekking van de belangrĳkste gemeentelĳke heffingen voor 2023 inzichtelĳk gemaakt.

Leges
Per titel en per hoofdstuk wordt onderstaand, gebaseerd op de realisatie 2023, de kostendekkendheid van de
legesgerelateerde tarieven aangegeven. De afzonderlĳke onderdelen van de legesverordening mogen per titel en




68       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>per hoofdstuk een kostendekkendheid hebben van meer dan 100%. De legesverordening mag in zĳn geheel op
begrotingsbasis niet boven de 100% kostendekkendheid uit komen. In de realisatie treden afwĳkingen op.

Titel 1 Algemene dienstverlening - Realisatie 2023 (bedragen * € 1.000)
Legesverordening                                                    Totale lasten              Totale baten           Kostendek-
                                                                                                                        kendheid
1.1 Burgerlĳke stand                                                    262                         79                      30,3%
1.2 Reisdocumenten en NL ID-kaart                                       377                        440                      116,6%
1.3 Rĳbewĳzen                                                           169                        217                      127,8%
1.4 Verstrekking Basisreg Personen                                       21                         36                      170,5%
1.5 Publiekszaken ov                                                     22                         32                      145,4%
1.7 Gemeentearchief                                                      0                          0                        0,0%
1.11 Huisvestingswet                                                     35                         1                        3,5%
1.13 Verkeer en Vervoer                                                  87                         50                      57,8%
1.14 Leegstandswet                                                       0                          0                       60,0%
1.16 Kansspelen                                                          0                          1                       263,6%
1.18 Diversen                                                            9                          9                       99,6%
Totaal titel 1                                                          982                        865                      88,1%

Titel 2 Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving (FLO)/Omgevingsvergunning - Realisatie 2023 (bedragen * € 1.000)
Legesverordening                                                  Totale lasten             Totale baten           Kostendek-
                                                                                                                     kendheid
2.1 Begripsomschrĳvingen                                                 0                          0                        0,0%
2.2 Vooroverleg/beoordeling bouwinitiatief                               53                         47                      88,2%
2.3 Omgevingsvergunning                                                2.755                      5.011                     181,9%
2.4 Vermindering                                                         0                          -7                       0,0%
2.5 Teruggaaf                                                            0                          -18                      0,0%
2.6 Intrekking omgevingsvergunning                                       0                          0                        0,0%
2.7 Wĳziging omgevingsvergunning als gevolg van                          2                          1                       48,8%
wĳziging project
2.8 Bestemmingswĳzigingen zonder activiteiten                            0                          0                        0,0%
2.9 omgevingsvergunningen uit de verordening                            120                         64                      53,2%
fysieke leefomgeving
2.10 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of               6                          8                       133,0%
andere beschikking
Totaal titel 2                                                         2.937                      5.106                     173,9%

Titel 3 Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlĳn - Realisatie 2023 (bedragen * € 1.000)
Legesverordening                                                   Totale lasten                Totale baten          Kostendek-
                                                                                                                        kendheid
3.1 Horeca                                                               53                         12                      22,4%
3.2 Organiseren evenementen of markten                                   8                          13                      147,8%
3.3 Prostitutiebedrĳven                                                  0                          0                        0,0%
3.4 Winkeltĳdenwet                                                       0                          0                        0,0%
3.6 In deze titel niet benoemde vergunning, ontheffing of                0                          0                        0,0%
andere beschikking
Totaal titel 3                                                           61                         24                      39,7%

Recapitulatie (bedragen * € 1.000)
Titel                                                               Totale lasten              Totale baten           Kostendek-
                                                                                                                        kendheid
Titel 1 - Algemene Dienstverlening                                      982                        865                      88,1%
Titel 2 - FLO - Omgevingsvergunning                                    2.937                      5.106                     173,9%
Titel 3 - Europese Dienstenrichtlĳn                                      61                         24                      39,7%
Totaal kostendekkendheid                                               3.980                      5.995                     150,6%

Voor de berekening van de kostendekkendheid van de legestarieven uit de legesverordening worden aan de kostenkant
alle directe lasten die op de betreffende taakvelden staan, betrokken in de berekening. Het gaat hierbĳ om de taakvelden
Burgerzaken, Openbare orde en veiligheid, Parkeren, Openbaar groen en (openlucht) recreatie, Milieubeheer en Wonen en
bouwen. Denk hierbĳ bĳvoorbeeld aan de kosten voor afdrachten van rĳksleges voor rĳbewĳzen en reisdocumenten, inzet
van de medewerkers van de Omgevingsdienst, maar ook aan automatiseringskosten en uren van medewerkers die direct
kunnen worden toegerekend aan de betreffende producten.




                                                                                                         Jaarstukken 2023       69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Aan de batenkant worden de werkelĳke inkomsten in 2023 in beeld gebracht. Wanneer de baten worden afgezet tegen de
lasten, resulteert de kostendekkendheid. Een kostendekkendheid van minder dan 100% impliceert dat de geraamde lasten
de geraamde baten overschrĳden.

De afzonderlĳke onderdelen van de legesverordening mogen per titel en per hoofdstuk een kostendekkendheid hebben
van meer dan 100%. De kostendekkendheid van de totale legesverordening van 2023 is 143%. Dit betekent dat de
legestarieven op basis van de realisatie 2023 meer dan kostendekkend zĳn. De opbrengst bouwleges geeft in 2023 in feite
een vertekend beeld. Er zĳn een aantal grote bouwprojecten vergund die de opbrengst van de leges hebben verhoogd

Kostenonderbouwing afvalstoffenheffing 2023
Uitgangspunt bĳ de bepaling van de hoogte van de afvalstoffenheffing 2023 is 100% kostendekking. Dit percentage is
uiteindelĳk in 2023 gerealiseerd.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                 Begroting 2023           Rekening 2023
                                                                                 na wĳzigingen
Kosten taakveld afval                                                                10.762                   11.159
Inkomsten exclusief heffingen                                                         -744                    -1.233
inzet reserve afval (taakveld 0.10)                                                       0                        0
Netto kosten                                                                         10.018                   9.926

Toe te rekenen kosten:
Reinigingsinspectie                                                                   33                       34
Compensabele btw                                                                     2.049                    2.148
Totaal kosten                                                                        12.100                  12.108

Opbrengst afvalstoffenheffing                                                        12.108                  12.109

Dekking                                                                             100,1%                   100,0%

Kostenonderbouwing rioolheffing 2023
Bĳ riolering realiseert de gemeente ook 100% kostendekking.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                 Begroting 2023           Rekening 2023
                                                                                 na wĳzigingen
Kosten taakveld riolering                                                            17.158                  14.838
Inkomsten exclusief heffingen                                                             0                   -480
Netto kosten                                                                         17.158                  14.358

Toe te rekenen kosten:
Overhead                                                                                  -                        -
Compensabele btw                                                                     3.779                    3.164
Totaal kosten                                                                        20.937                  17.522

Opbrengst rioolheffing                                                               17.547                  17.523

Dekking                                                                              83,8%                   100,0%

De voorziening riool bestaat uit een spaardeel voor de investeringen en een egalisatiedeel. De voorziening zal gesplitst
gepresenteerd worden.

In onderstaande tabel is de stand voor de beide onderdelen en op het totaal zichtbaar.

Voorziening riool (bedragen * € 1.000)                        Saldo          Toevoeging Vrĳval        Aanwending Saldo
                                                              1-1-2023                                           31-12-2023
Voorziening riolering (spaardeel)                                  16.819         7.360           0        8.190       15.988
Voorziening riolering (egalisatiedeel)                                   0       10.163           0       10.084           80
Totaal                                                             16.819        17.523           0       18.274       16.068




70        Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>4.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
4.2.1 Inleiding
De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing geeft inzicht in de ontwikkeling van risico’s en daarmee inzicht in
de financiële weerbaarheid van de gemeente. In de kern gaat het om de vraag in welke mate de gemeente in staat is
om financiële gevolgen van risico’s op te vangen. Deze paragraaf geeft aanvullend de stand van zaken van een zestal
financiële kengetallen: netto schuldquote, netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, solvabiliteitsratio,
structurele exploitatieruimte, grondexploitatie en belastingcapaciteit.

De paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing is opgesteld volgens het Besluit Begroting en Verantwoording,
de nota risicomanagement en weerstandsvermogen en de nota reserves en voorzieningen. Daarnaast is gebruik
gemaakt van de inzichten die vanuit het ministerie van BZK worden aangereikt (Financiële Regelgeving en Toezicht
Decentrale Overheden).

4.2.2 Weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit is het vermogen van de gemeente om financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder
dat dit invloed heeft op het uitvoeren van de programma’s. De weerstandscapaciteit wordt doorgaans uitgedrukt in
een weerstandsratio.

Weerstandsratio = beschikbaar weerstandsvermogen : benodigd weerstandsvermogen

4.2.2.1 Beschikbaar weerstandsvermogen
Het beschikbaar weerstandsvermogen bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt of kan beschikken om
financiële risico’s (niet begrote kosten of tegenvallende opbrengsten) op te vangen. Dit is de som van de algemene reserve,
de reserve sociaal domein en het saldo van mutaties in de exploitatiesfeer, voor zover dit saldo wordt toegevoegd aan de
algemene reserve of de reserve sociaal domein.

In onderstaande tabel is de ontwikkeling van het beschikbare weerstandsvermogen in 2022 en 2023 weergegeven.
Aangezien de bestemming van het rekeningresultaat voorbehouden is aan de gemeenteraad, kan het beschikbare
weerstandsvermogen wĳzigen als gevolg van besluitvorming in de gemeenteraad.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                            2023          2022
Algemene reserve (31/12)                                                                                  31.604        39.565
Subtotaal voor resultaatbestemming                                                                        31.604        39.565
Resultaatbestemming AR                                                                                      6.390       19.242
Beschikbaar weerstandsvermogen (31/12)                                                                    37.994        58.807

De startpositie per 1 januari 2023 correspondeert met de jaarstukken 2022, na verwerking van de besluitvorming ten
aanzien van het rekeningresultaat 2022. Voor 2023 is al rekening gehouden met de voorgestelde besluitvorming ten
aanzien van de resultaatbestemmingen. Dit besluit pas genomen wordt bĳ de vaststelling van het rekeningresultaat en kan
wĳzigingen indien de raad anders besluit. Dit leidt tot een beschikbaar weerstandsvermogen van € 6.390 ultimo 2023.

4.2.2.2 Benodigd weerstandsvermogen
Het benodigd weerstandsvermogen is een optelsom van alle risico’s waarvoor geen beheersmaatregelen zĳn getroffen.
Voor het berekenen van het benodigd weerstandsvermogen maakt de gemeente Gouda een onderscheid tussen risico’s
verbonden aan grondexploitaties en overige risico’s. De risico’s verbonden aan grondexploitaties worden gekwantificeerd
met behulp van de IFLO-methode. Daarbĳ wordt een risico-opslag van 10% gehanteerd met betrekking tot de toekomstige
opbrengsten en de toekomstige kosten. De overige risico’s (going concern) worden gekwantificeerd met behulp van een
Monte Carlo simulatie.

In onderstaand tabel worden de top 10 risico’s met de grootste financiële impact toegelicht. Het totaaloverzicht is te vinden
in de bĳlage.

Naam                Omschrĳving                                                           Risico-gebied      Kansper- Maximaal
                                                                                                             centage (*€1.000)
Top 10 risico´s
Haastrechtse brug   De Haastrechtsebrug is een beweegbare brug (type basculebrug) en      Beheer                40%    € 12.000
                    vormt de verbinding tussen Gouda en de Krimpenerwaard. De brug        Openbare Ruimte
                    is gebouwd omstreeks 1954 en kan door het treffen van levensduur
                    verlengend onderhoud nog tot minimaal 2054 goed functioneren. Omdat
                    er diverse problemen zĳn moet de brug gerenoveerd worden.

                    Omwille van de zorgvuldigheid worden de eerder uitgevoerde
                    onderzoeken geverifieerd en gevalideerd door een gespecialiseerd




                                                                                                     Jaarstukken 2023           71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Naam                   Omschrĳving                                                                    Risico-gebied     Kansper- Maximaal
                                                                                                                        centage (*€1.000)
                       ingenieursbureau. Onder andere door het uitvoeren van
                       bureauonderzoek, aanvullend gericht materiaalonderzoek en
                       verificatieberekeningen. Het risico is dat dit kan leiden tot heroverweging
                       van de renovatie waarbĳ de maatregelen worden opgewaardeerd naar
                       volledige vervanging van de brug.

Open einde             De Wet Jeugdzorg is een open-einde regeling en kent daardoor geen     Jeugdzorg                    70%      € 3.500
regeling Jeugd         bestedingsplafond. Hierdoor moet de gemeente ondersteuning blĳven
                       leveren aan haar inwoners, ook als het budget voor het betreffende
                       jaar niet toereikend is. De toegang tot jeugdhulp is belegd binnen de
                       gemeente (afdeling OSA). Daarnaast hebben externe verwĳzers wettelĳke
                       bevoegdheid. Er wordt met lokale en regionale partners samengewerkt,
                       waarbĳ gemeente Gouda toegang tot maatwerkvoorzieningen levert
                       en optreedt op als financier. De maatwerkvoorzieningen worden
                       regionaal gecontracteerd in de regio Midden-Holland. Daar is ook
                       het contractmanagement belegd. In verband met de nieuwe inkoop
                       Jeugdzorg en Wmo per 2025 is er ook een risico op hogere kosten door
                       een stĳging van de tarieven.

                       Extra groei , bovenop de geraamde groei, van de jeugdzorguitgaven blĳft
                       een risico. Als de zorgvraag hoger ligt dan geraamd is de gemeente
                       wettelĳk verplicht deze te leveren.

Inflatie               Door de onvoorspelbare inflatie kunnen de prĳzen voor afgenomen                Financiën           70%      € 2.500
                       diensten en producten hoger uitpakken dan verwacht, en meer dan de
                       uitkering uit het Gemeentefonds meestĳgt door de loon-prĳsindexatie.
Toename beroep         Gemeenten staan borg voor de rente- en aflossingsverplichtingen van            Treasury            20%      € 7.000
op borgstellingen      organisaties zoals culturele instellingen, voetbalclubs, bibliotheek, etc. Als
en garanties           een partĳ niet kan voldoen aan de verplichting jegens de bank dan zal de
                       bank de gemeente aanspreken de betalingsverplichting over te nemen
                       of de schuld over te nemen bĳ een faillissement (afhankelĳk van de
                       gevestigde zekerheden). Borgstellingen met het hoogste risicoprofiel zĳn
                       de Schouwburg en de Cheese Experience.
Lagere uitkeringen Rĳk en VNG zĳn in 2022 overeengekomen om het volumedeel van                        Financiën           50%      € 2.500
vanuit het Rĳk     het accres in het gemeentefonds voor 2022-2025 vast te zetten. Dit
                   betekent dat de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met 2025
                   voor gemeenten slechts nog zullen wĳzigen als gevolg van loon- en
                   prĳsontwikkelingen. Hiermee wordt een eerste belangrĳke stap gezet
                   richting een meer stabiele financiering voor gemeenten. Het biedt hen
                   voor de komende jaren zekerheid over hun inkomsten en beschikbare
                   vrĳe ruimte, ook wanneer de uitgaven van het Rĳk achterblĳven bĳ
                   de ramingen.

                       Het kabinet heeft besloten om vanaf 2026 de trap-op-trap-af-systematiek
                       te beëindigen en het accres van het gemeentefonds vast te stellen
                       op € 840 miljoen boven op de stand uit de Miljoenennota 2022. De
                       inkomsten uit het gemeentefonds zullen vanaf dat jaar aanzienlĳk lager
                       uitvallen, maar het risico op lagere rĳksuitkeringen neemt daardoor
                       af. Hiermee samenhangend is het van belang om op te merken dat
                       Rĳk, IPO en VNG in een gezamenlĳk proces werken aan een nieuwe
                       financieringssystematiek van de medeoverheden vanaf 2026. Ten tĳde
                       van het opstellen van de voorliggende jaarstukken ontbreekt een concreet
                       beeld van de mogelĳke financiële effecten voor de gemeente.

Open einde             De gemeente ontvangt een BUIG uitkering voor het betalen                       Werk en inkomen     70%      € 1.500
regeling               van bĳstandsuitkeringen/uitkeringen Levensonderhoud en voor
Participatiewet (Pw-   Loonkostensubsidies. Het betreft een open einde regeling. Het
budget)                deelbudget voor de uitkeringen wordt toegekend op basis van het
                       zgn. objectieve verdeelmodel (en op basis van de aantallen dak- en
                       thuislozen en instellingsbewoners in voorgaand jaar). Drie momenten
                       van vaststelling budget door het Rĳk: voorlopige budget (september jaar
                       t-1), nader voorlopig budget (mei in lopende jaar) en definitief budget
                       (september in lopende jaar). Afhankelĳk van de ontwikkeling van de
                       bĳstandsvraag en het definitieve budget bestaat een financieel risico.

                       Er is een vangnetuitkering die gemeenten financiële compensatie biedt
                       voor grote(re) tekorten op het budget. Het begrip “grote(re) tekorten” wordt
                       bezien in meerjarig perspectief: er moet een tekort zĳn in het lopende
                       jaar én een gecumuleerd tekort van meer dan 7,5% in het lopende jaar
                       en de 2 voorgaande jaren. Gemeenten moeten een tekort tot 7,5% op
                       hun budget voor de Participatiewet zelf opvangen (eigen risico) uit eigen
                       middelen; van 7,5%-12,5% is het risico 50% en bĳ een hoger tekort dan
                       12,5% wordt 100% gecompenseerd door het Rĳk.

                       Het deelbudget voor loonkostensubsidies wordt (sinds 2022) toegekend




72         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Naam               Omschrĳving                                                                  Risico-gebied   Kansper- Maximaal
                                                                                                                centage (*€1.000)
                   op basis van de realisaties in het voorgaande jaar. Financiele risico’s
                   bĳ sterke schommelingen in de inzet van loonkostensubsidies. Ook
                   dit is een open einde regeling, waarbĳ het macrobudget vooraf wordt
                   vastgesteld/gemaximeerd

Integraal          De gemeente heeft de wettelĳke taak scholen van adequate huisvesting         Onderwĳs          40%         € 2.000
Huisvestingsplan   te voorzien. Een deel van de schoolgebouwen is aan het eind van hun
(IHP)              levensduur en voldoet zowel functioneel als technisch niet meer aan
                   de eisen van deze tĳd. In 2020 is door de Raad het Uitvoeringsplan
                   Onderwĳshuisvesting 2020 - 2024 IHP 1e tranche vastgesteld. Dit is
                   momenteel in uitvoering. In 2024 zĳn de nieuwe kaders voor de 2e
                   tranche vastgesteld, in de loop van dit jaar staat ook het Uitvoeringsplan
                   Onderwĳshuisvesting IHP 2e tranche gepland.

                   Het organiseren en bouwen van veel schoolgebouwen levert een aantal
                   risico’s op. Belangrĳkste zĳn:
                   • Het risico dat de implementatie van het IHP-vertraging oploopt als
                   gevolg van onvoorziene omstandigheden.
                   • Het risico van stĳgende bouw-, materiaal-, arbeid- en advieskosten
                   door onvoorziene omstandigheden, zoals de oorlog in Oekraïne en de
                   Covid pandemie.

                   Afgelopen jaar heeft de raad daarom een extra bedrag van ruim
                   €8.300.000 toegezegd, waardoor de risico’s op verdere overschrĳding
                   binnen het 1e uitvoeringsplan klein zĳn geworden. Wel blĳft het
                   zaak om goed te monitoren en te blĳven sturen op sober en
                   doelmatige schoolgebouwen.

                   De daadwerkelĳke realisatie van het Uitvoeringsplan 1e tranche blĳft
                   achter op de oorspronkelĳke planning, met name door de tĳd die in
                   de voorbereiding is gaan zitten (inregelen van afspraken, processen
                   en omgaan met prĳsstĳgingen). De verwachting is dat met de tĳdige
                   voorbereiding van Uitvoeringsplan 2e tranche (start najaar 2023) op basis
                   van de ‘lessons learned’ van het Uitvoeringsplan 1e tranche, de uitvoering
                   van de 2e tranche aansluitend plaatsvindt aan de 1e tranche waardoor
                   het huidige realisatietempo doorgaat.

                   • Het risico ten aanzien van de 2e tranche is dat uitstel uiteindelĳk zal
                   leiden tot hogere kosten door stĳgende prĳzen en meer tussentĳdse
                   claims door achterstallig onderhoud.

Stĳgende           Risico dat prĳzen omhoog gaan voor aanbestedingen of obv. UAV 47         Beheer                40%         € 1.500
Materiaalkosten en afspraken na aanbesteding (ivm. onvoorspelbaar hoge prĳsstĳgingen).      Openbare Ruimte
krapte op de markt Veel materialen worden schaarser (en duurder) en veel aanbieders zitten
                   vaak vol. Hier speelt ook de onzekerheid van de situatie in Oekraine en
                   de stĳgende energieprĳzen. Prĳzen gaan dan omhoog voor lopende en
                   nieuwe beheeraanbestedingen en projectaanbestedingen. Het GOVO is
                   aangenomen met daarin een inflatiecorrectie. Hierdoor is de kans dat het
                   risico optreedt afgenomen.
Verbonden Partĳen Verbonden partĳen zĳn gemeentelĳke samenwerkingsverbanden of            Verbonden               50%         € 1.000
                  deelnemingen die gevormd zĳn om bepaalde taken bĳvoorbeeld efficiënter partĳ/subsidie
                  uit te voeren. De gemeente Gouda heeft in de rechtspersonen bestuurlĳke
                  invloed en/of financiële belangen. De gemeentelĳke bĳdrage van
                  Gouda aan de publiekrechterlĳke verbonden partĳen bedroeg in 2023
                  € 26,4 miljoen.

                   Bĳ samenwerkingsverbanden kunnen risico's ontstaan door: Uittredingen
                   van deelnemers, het verminderen van bĳdragen aan regelingen
                   door de overheid, daling van reserves waardoor tekorten binnen
                   de verbonden partĳ niet meer opgevangen kunnen worden. Andere
                   markteisen. Daarnaast kennen we ook het risico dat de gemeentelĳke
                   indexering geen gelĳke tred houdt met de CAO ontwikkelingen van
                   gemeenschappelĳke regelingen.
                   Het college van gedeputeerde staten van de provincie Zuid Holland heeft
                   besloten om per 1 januari 2018 uit diverse recreatieschappen te treden,
                   waaronder Groenalliantie. Het risico is dat de bĳdrage van Gouda op
                   termĳn wordt verhoogd


Rampen en crises   Dit risico is de verzameling van alle veiligheidsrisico´s: overstromingen,   Openbare Orde     15%         € 3.000
                   ordeverstoringen, treinongevallen, terrorisme. Hieronder worden per          en Veiligheid
                   categorie de belangrĳkste risicoś genoemd.

                   Natuur& Milieu:
                   - Overstromingen (omdat Gouda een laaggelegen gebied is en aan een
                   grote rivier ligt)




                                                                                                           Jaarstukken 2023       73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Naam              Omschrĳving                                                            Risico-gebied    Kansper- Maximaal
                                                                                                          centage (*€1.000)
                  - Extreme weersomstandigheden (droogte, extreme neerslag, windhozen)

                  Voorzieningen:
                  - Verstoring gasvoorziening
                  - Verstoring elektriciteitsvoorziening
                  - Verstoring drinkwatervoorziening

                  Gebouwde omgeving:
                  - Grote branden
                  - Instorting

                  Vervoer
                  - Spoorvervoerincidenten (vervoer gevaarlĳke stoffen)
                  - Wegvervoerincidenten

                  Gezondheid:
                  - Pandemie

                  Publieke veiligheid:
                  - Extreem geweld
                  - Verstoring openbare orde

De toekomstige kasstromen bĳ grondexploitaties leveren per definitie risico’s op. Opbrengsten kunnen tegenvallen, terwĳl
ook de kosten hoger kunnen uitvallen. Deze risico’s kunnen worden gekwantificeerd, waarbĳ ervan uit wordt gegaan
dat er een kans bestaat dat opbrengsten en kosten met 10% tegenvallen. Het benodigd weerstandsvermogen voor
grondexploitaties komt dan uit op € 7.125.203.

Voor de going concern risico wordt een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. De resultaten kunnen als volgt
worden weergegeven:




De simulatie die is uitgevoerd met betrekking tot de overige procesrisico’s (going concern) levert een benodigd
weerstandsvermogen op van € 11.137.292. Daarbĳ wordt het gebruikelĳke zekerheidspercentage van 90% gehanteerd.

Het benodigd weerstandsvermogen voor 2023 en verder bedraagt dan bĳ het opmaken van deze jaarrekening
€ 18.262.495.

4.2.2.3 Beoordeling weerstandsvermogen
Door het beschikbaar weerstandsvermogen te delen door het benodigd weerstandsvermogen wordt de ratio
weerstandsvermogen van de gemeente verkregen. Deze weerstandsratio fungeert als indicator voor de
weerstandscapaciteiten kan voor Gouda ultimo 2023 als volgt worden berekend: 37.994 / 18.262 = 2,1 en kwalificeert
dan ook als uitstekend.

De weerstandsratio kan als volgt van een kwalificatie worden voorzien:

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                2023                   2022
Beschikbaar weerstandsvermogen                                                                 37.994                61.207
Benodigd weerstandsvermogen                                                                    18.262                20.538
Weerstandsratio                                                                                   2,1                   3,0

Waardering                                                          Ratio                        Betekenis
A                                                                   >2,0                         Uitstekend
B                                                                   1,4-2,0                      Ruim voldoende
C                                                                   1,0-1,4                      Voldoende
D                                                                   0,8-1,0                      Matig
E                                                                   0,6-0,8                      Onvoldoende
F                                                                   <0,6                         Ruim onvoldoende




74      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Het beschikbaar weerstandsvermogen moet minimaal gelĳk zĳn aan het benodigd weerstandsvermogen om voldoende
weerstand te kunnen bieden als de risico’s zich daadwerkelĳk voordoen.

4.2.3 Kengetallen
Het opnemen van financiële kengetallen in de begroting en de jaarstukken past in het streven naar meer transparantie. Ook
geven de kengetallen meer inzicht in de ontwikkeling van de financiële positie en de baten en lasten van de gemeente. Het
biedt de mogelĳkheid om normen te stellen, net als bĳ de beoordeling van het weerstandsvermogen gebeurt. We relateren
de normering zoveel mogelĳk aan normen die door de VNG zĳn voorgesteld.

In het BBV is bepaald dat gemeenten vĳf financiële kengetallen moeten opnemen in de begroting en de jaarstukken.

Kengetallen                                         Rekening 2022     Begroting 2023    Rekening 2023       GTK-richtlĳn
Netto schuldquote                                      71,4%              84,1%             68,8%             < 90% =
                                                                                                            minst risicovol
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle leningen      71,7%              83,8%             68,4%             < 90% =
                                                                                                            minst risicovol
Solvabiliteitsratio                                    24,8%              21,6%             25,2%            < 20% =
                                                                                                           meest risicovol
Grondexploitatie                                        2,7%              2,0%               8,0%             < 20% =
                                                                                                            minst risicovol
Structurele exploitatieruimte                           7,0%              -1,1%              0,6%             > 0,0% =
                                                                                                            minst risicovol
Belastingcapaciteit                                    119,1%            126,8%             117,7%           > 105% =
                                                                                                           meest risicovol


4.2.3.1 Toelichting
Netto schuldquote
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. De
netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen in de begroting. Hoge schulden
brengen hoge rentelasten met zich mee. De rentelasten hebben effect op de flexibiliteit van de begroting en mogen niet
een te groot deel van de begroting worden. De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld conform BBV te
delen door de totale baten (exclusief mutaties reserves). Om inzicht te verkrĳgen in hoeverre er sprake is van doorlenen
wordt de netto schuldquote weergegeven zonder en met correctie voor verstrekte leningen. De rentelasten en aflossingen
van de schulden die hier tegenover staan, drukken niet op de exploitatie. Een laag percentage is gunstig. Het GTK van
de provincie Zuid-Holland adviseert om 130% als maximum norm te hanteren en daarboven de schuld af te bouwen. De
VNG geeft aan dat er bĳ een schuldquote van 130% sprake is van een hoge schuld. De VNG geeft hierbĳ wel aan dat
de hoogte van de rente van invloed is op de betaalbaarheid van de schuld. Bĳ een zeer lage rentestand zoals nu zĳn de
schuldverplichtingen die uit de schuld volgen veel lager. De netto schuldquote is per 31-12-2023 68,8%% (2021: 71,4%%).

De schuldquote in 2023 is daarmee verder gedaald ten opzichte van 2022 en ligt ver onder de norm. De daling wordt vooral
verklaard doordat de gerealiseerde baten hogere zĳn, ondanks de stĳgende schuldenlast.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen
De netto schuldquote wordt zowel in- als exclusief doorgeleende gelden gepresenteerd. Op die manier wordt duidelĳk in
beeld gebracht wat het aandeel van de door de gemeente verstrekte leningen is en wat dit betekent voor de schuldpositie.
Het kengetal wordt op dezelfde wĳze berekend als de netto schuldquote, met dien verstande dat bĳ de financiële activa ook
alle verstrekte leningen worden betrokken.

De ontwikkeling van de netto schuldquote, gecorrigeerd voor verstrekte leningen, vertoont een vergelĳkbaar beeld als
de ontwikkeling van de netto schuldquote. In percentage uitgedrukt, is het aandeel van de verstrekte leningen duidelĳk
zeer beperkt.

Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Hoe
hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De VNG hanteert als richtlĳn een minimum
omvang van 20% als norm. Indien er sprake is van een forse schuld én veel eigen vermogen, hoeft een hoge schuld geen
probleem te zĳn. De solvabiliteitsratio is licht toegenomen ten opzichte van 2022 en bedraagt 25,2%%.

Grondexploitatie
Grondexploitaties kunnen een forse impact hebben op de financiële positie van een gemeente. De boekwaarde van de
voorraden grond is dan ook van groot belang omdat deze waarde bĳ de verkoop moet worden terugverdiend. Voor de
berekening van dit kengetal wordt de balanswaarde (= boekwaarde grondexploitaties gecorrigeerd met de voorzieningen
grondexploitaties) van de bouwgrond in exploitatie (onderhanden werken) gedeeld door de totale baten en uitgedrukt in
een percentage. Hoe hoger het kengetal hoe hoger het risico voor de exploitatie indien het terugverdienen onverhoopt
niet geheel lukt. De VNG adviseert dat maximaal 20% een acceptabele omvang van dit kengetal is. Het percentage per




                                                                                                 Jaarstukken 2023             75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>31-12-2023 bedraagt 8,0% (2022: 2,7%). Deze ligt daarmee ruim onder deze norm. De stĳging is het gevolg van het
overboeken van grond in westergouwe van de materiele vaste activa naar de grondexploitatie.

Structurele exploitatieruimte
De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het saldo van de structurele baten en lasten en het saldo van de
structurele onttrekkingen en toevoeging aan reserves te delen door de totale baten en uit te drukken in een percentage.
Een positief percentage betekent dat incidentele lasten deels uit structurele middelen worden gedekt, dat wil zeggen dat de
structurele baten toereikend zĳn om de structurele lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Een
negatief percentage betekent dat structurele lasten deels uit incidentele baten worden gedekt. Het positief percentage van
0,6% laat zien dat de structurele lasten volledig en incidentele lasten deels worden gedekt door structurele baten.

Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit wordt berekend door de totale woonlasten (bestaande uit de afvalstoffen- en rioolheffing van een
meerpersoonshuishouden en de OZB met een gemiddelde WOZ-waarde) te vergelĳken met het landelĳk gemiddelde
en uit te drukken in een percentage. Dit gebeurt op realisatiebasis. Een belastingcapaciteit van 100% betekent dat de
woonlasten op het landelĳk gemiddelde liggen. Ondanks de daling ten opzichte van 2022 ligt het percentage van 117,7%
(2022: 119,1%) boven deze norm. Dit wordt met name veroorzaakt door het tarief voor de rioolheffing. Zie hiervoor ook de
paragraaf lokale heffingen.

4.2.3.2 Conclusie
Uit de kengetallen blĳkt dat de financiële positie ongeveer gelĳk is gebleven. De schuldpositie is de afgelopen jaren
sterk verbeterd. Dit blĳkt uit de ontwikkeling van de netto schuldquote: In 2014 was de quote nog boven de 130%.
De netto schuldquote is in 2023 iets verder gedaald t.o.v. 2022 en ligt ruim onder de norm. Door de afname van de
algemene reserve is de beschikbare weerstandscapaciteit gedaald. De weerstandsratio kwalificeert desondanks als ruim
voldoende. De structurele exploitatieruimte laat zien dat de structurele lasten (waaronder de lasten die samenhangen met
de schuldenlast van de gemeente (rente en aflossing) in 2023 volledig gedekt worden door structurele baten. Het risico van
de grondexploitaties is beperkt. Dit blĳkt uit het lage percentage grondexploitaties, dat ruim onder de norm ligt.

Aandachtspunten blĳven de solvabiliteit en belastingcapaciteit. De solvabiliteitsratio is in 2023 weliswaar opnieuw licht
verbeterd, maar is vanwege de relatief hoge schulden gevoelig voor terugval. Het kengetal voor de belastingcapaciteit blĳft
ondanks de daling in 2023 nog hoger dan het landelĳk gemiddelde. Dit wordt met name verklaard door de hoge rioolheffing.
Het blĳft dan ook van belang om deze ratio’s te monitoren en hierop te sturen gedurende het jaar 2024 en verder.




76      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>4.3 Onderhoud kapitaalgoederen
4.3.1 Inleiding
Deze paragraaf geeft een dwarsdoorsnede van de jaarrekening. Kapitaalgoederen zĳn nodig om de gemeentelĳke
diensten te kunnen leveren. Voorbeelden zĳn wegen, openbare verlichting, civiele kunstwerken als bruggen, kademuren
en viaducten, verkeersmaatregelen, watergangen en havens, openbaar groen, speelvoorzieningen, riolering en
gemeentelĳke gebouwen.

In deze paragraaf is per groep kapitaalgoederen aangegeven waarop het onderhoudsbeleid is gebaseerd en wat het
onderhoud heeft gekost.

Het onderhoudsbeleid is gebaseerd op de volgende door de raad vastgestelde nota's:

Nota                                                                                  Datum vaststelling
Uitvoeringsplan 1e tranche IHP 2020 - 2024                                            Vastgesteld op 19-02-2020
Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwĳs gemeente Gouda 2020                    Vastgesteld op 19-02-2020
Kadernota Vastgoed 2023                                                               Vastgesteld op 13-12-2023
Nota kwaliteitsplan openbare ruimte (KOR)                                             Vastgesteld op 03-10-2005, actualisatie
                                                                                      in 2018 (ter kennisname) aan de
                                                                                      raad aangeboden
Nota Lange Termĳn Investeringen (LTI)                                                 Vastgesteld op 25-05-2011
Nota beheerplan Groot onderhoud en vervanging Openbare Ruimte 2023-2029               Vastgesteld op 27-09-2023
Klimaatadaptatiestrategie                                                             Vastgesteld op 11-12-2019
Nota Water- en Rioleringsprogramma 2024-2028                                          Vastgesteld op 13-03-2024
Nota maatschappelĳke voorzieningen Westergouwe                                        Vastgesteld op 26-05-2021


4.3.2 Onderwĳsgebouwen
Beleid
2023 stond het teken van verdere realisering en onderhoud van toekomstbestendige, kostenefficiënte en duurzame
schoolgebouwen. Ten eerste door de uitvoering van het Uitvoeringsplan Onderwĳshuisvesting 2020 – 2024 IHP 1e
tranche (verder: Uitvoeringsplan). In 2023 zĳn de projecten Nieuwbouw Auris Taalplein – De Triangel en Uitbreiding
Johannes Calvĳnschool in uitvoering gegaan. In 2023 zĳn de andere projecten in (vergaande) planvoorbereiding. Een
tussentĳdse evaluatie over het Uitvoeringsplan is samen met de uitvoeringskaders voor de volgende fase (IHP 2e tranche)
voorbereid en ter besluitvorming in de raad aangeboden. Het doel van deze tussentĳdse evaluatie is om inzicht te geven
in de inhoud, proces en de financiën van dit uitvoeringsplan tot nu toe (‘lessons learned’), inclusief aanbevelingen voor
het Uitvoeringsplan IHP 2e tranche. Naast de uitvoeringsprojecten zĳn in 2023 het vernieuwde schoolgebouw van De
Goudse Waarden (DGW) aan de Heemskerkstraat opgeleverd en is het Kindcentrum (KC) De Ontdekkingsreizigers in
vergaande planvorming.

Ten tweede is in 2023 gestart met de planvoorbereiding van het Uitvoeringsplan 2e tranche IHP. In 2024 wordt het plan met
onderliggende financiën aan de Raad ter besluitvorming aangeboden.

Ten derde is er gewerkt aan concrete projecten en beleidsterreinen. Zo is de zoektocht naar een alternatieve huisvesting
voor de Internationale Schakelklas (ISK) afgerond en de voorbereiding getroffen om een bestaand schoolgebouw daarvoor
geschikt te maken. Besluitvorming vindt plaats in het voorjaar 2024. Daarnaast is er een raadsvoorstel voorbereid om
een subsidieregeling voor vergroening van schoolpleinen (na studie in andere gemeenten), welke in het voorjaar 2024 zal
zĳn uitgewerkt.




                                                                                                 Jaarstukken 2023           77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Dagelĳks onderhoud
De gemeente is verantwoordelĳk voor het onderhouden van de zes bruikleenscholen waarvoor gemeente verantwoordelĳk
is. Gebruik vindt plaats op basis van medegebruiksovereenkomsten. In 2023 is er een bruikleenschool bĳgekomen,
namelĳk de Calslaan 100 (voormalig DGW), waar tĳdelĳk onderdak wordt geboden voor het ISK. Dit gebouw zal in
de toekomst worden gebruikt voor tĳdelĳke huisvesting in het kader van het Uitvoeringsplan. Een ander pand, de
Burgemeester Martenssingel 15, is in 2023 vrĳgevallen door aflopende huurcontracten, zodat deze in de toekomst opnieuw
als onderwĳsgebouw in gebruik genomen kan worden.

In 2023 zĳn aan het dagelĳkse onderhoud de volgende middelen besteed:
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                              Begroting        Begroting        Realisatie        Verschil
                                                              2023 (basis)     2023 (na              2023
                                                                               wĳzigingen)
Onderwĳshuisvesting                                                    3.322           3.996        4.188            -192


4.3.3 Gemeentelĳke gebouwen en gronden
Beleid
Het Meerjarig OnderhoudsPlan (MOP) 2019-2058 is opgesteld op basis van de onderhoudsbehoefte per object. Daarbĳ
hebben er in de loop van de jaren diverse aanpassingen op de uitvoering van de MJOP’s plaatsgevonden. Deze zĳn
met name gedaan op basis van de jaarplannen die per pand worden vastgesteld. Het uit te voeren onderhoud wordt per
jaar binnen het beschikbare budget geprioriteerd op basis van de conditie van een pand en de daarmee samenhangende
risico’s. Hierbĳ worden werkzaamheden uitgevoerd, maar ook gecombineerd, vooruit gehaald, uitgesteld en/of aangepast .
Hiermee wordt een doelmatige en efficiënte wĳze van onderhoud gewaarborgd. Door deze aanpassingen in de uitvoering
van de MJOP’s geen directe rekenkundige aansluiting meer tussen de oorspronkelĳke MJOP’s en de daarop gebaseerde
voorzieningen en de werkelĳke hoogte van de voorziening. De accountant vindt deze aansluiting een voorwaarde voor
het aanhouden van de voorziening. Omdat de aansluiting niet 100% aanwezig is, zĳn de onderhoudsvoorzieningen op
aanwĳzing van de accountant vrĳgevallen in de jaarrekening 2022. De saldi van de voorzieningen zĳn gestort in een
bestemmingsreserve groot onderhoud, teneinde de lopende onderhoudsverplichtingen te kunnen dekken

In 2024 vindt een nieuwe inventarisatie en inspectie plaats. Na inspectie, actualisatie en analyse van de uitkomsten wordt
aan het college een nieuwe MJOP voorgelegd dat gebaseerd is op de gemiddelde behoefte in de jaren 2024-2063.
Wanneer het nodig blĳkt om de begroting aan te passen als gevolg van het nieuwe MOP wordt de raad om besluitvorming
gevraagd. In het kader van de verbetering van de financiële functie zal ook een werkwĳze worden geïmplementeerd om ook
de jaren tussen 2 actualisaties de rekenkundige aansluiting te bewaken tussen de geactualiseerde MJOP’s en de hoogte
van de voorziening.

Financiële middelen
Planmatig / groot onderhoud
De kosten voor het planmatig en het groot onderhoud in 2023 worden gedekt met een onttrekking uit de Reserve
Groot onderhoud.

Het verloop van deze reserve was in 2023 als volgt:
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                          Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023           Verschil
                                                          (basis)        (na wĳzigingen)
Stand 1 januari                                                         0                0              0                0
Toevoegingen                                                            0            4.256          4.256                0
Onttrekkingen                                                           0            1.841          1.531            310
Stand 31 december                                                       0            2.415          2.725            -310

Oorzaak van de afwĳking in de onttrekkingen (naast de vrĳval van de voorziening die hierboven is toegelicht): het MJOP
wordt vastgesteld op basis van conditiemeting van gebouwen die vastgesteld wordt bĳ aanvang van de 5-jaarsperiode
(2019-2023). Elk jaar wordt een bestedingsplan vastgesteld waarbĳ gekeken wordt of de werkzaamheden daadwerkelĳk
uitgevoerd moeten worden, kunnen worden uitgesteld of naar voren worden gehaald. Werkzaamheden kunnen dan
integraal in een periode worden uitgevoerd zodat de gebruikers zo min mogelĳk last hebben van de werkzaamheden.
Daarnaast kan vanwege kostenbesparing besloten worden om werkzaamheden te clusteren waarbĳ er geschoven kan
wordt binnen het MOP.

Voorbeelden van onderhoud dat in 2023 is uitgevoerd:
• Werkzaamheden elektra Schouwburg
• Vernieuwen LBK Schouwburg
• Schilderwerk museum
• Herstel stelling en schilderwerk molen ’t Slot
• Aanpassen klimaatinstallatie Garenspinnerĳ
• Herstel stelling molen de Roode Leeuw
• Balustrade aanpassen Westhaven
• Aanvang vervangen luchtbehandeling Chocoladefabriek




78      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>•   Maai en slootwerk Oostpolder
•   Voorbereiding inspectie ten behoeve van nieuwe MJOP
•   Vervangen staalkabels en diverse werkzaamheden liften Huis vd Stad
•   Schilderwerk diverse locaties

Dagelĳks onderhoud
Voor dagelĳks onderhoud aan de gemeentelĳke gebouwen en gronden zĳn de volgende middelen besteed:

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                Begroting        Begroting       Realisatie         Verschil
                                                                2023 (basis)     2023 (na             2023
                                                                                 wĳzigingen)
Beheer overige gebouwen en gronden                                       1.211           1.381       2.832           -1.451


4.3.4 Openbare ruimte (wegen en kunstwerken, water en groen)
Beleid
Het groot onderhoud komt ten laste van de voorziening "Groot Onderhoud Openbare Ruimte". Vanuit de exploitatie vinden
dotaties plaats aan deze voorziening. Met ingang van 2017 is de nieuwe wetgeving Besluit Begroting en Verantwoording
(BBV) van kracht. Vanaf dat jaar is er de verplichting om investeringen met maatschappelĳk nut te activeren (op
investeringsbudgetten te verantwoorden en in meerdere jaren af te schrĳven).
Vervangingsinvesteringen openbare ruimte worden op basis van het beheerplan openbare ruimte geprogrammeerd en
komen ten laste van de investeringsbudgetten Vervangings Investeringen Openbare Ruimte.

Financiële middelen
Groot onderhoud openbaar gebied (projectprogrammering)
De kosten van het groot onderhoud worden verrekend met de voorziening groot onderhoud openbare ruimte. Vanuit de
diverse programma's vinden dotaties aan deze voorziening plaats.

Het verloop van deze voorziening in 2023 was als volgt:
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                             Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023          Verschil
                                                             (basis)        (na wĳzigingen)
Stand 1 januari                                                       4.494            5.626         5.626                0
Toevoegingen                                                          3.641            5.141         5.277             -136
Onttrekking                                                           4.262            6.648         4.691            1.956
Stand 31 december                                                     3.873             4.119        6.211           -2.092

Voorbeelden van vervangingsinvesteringen in 2023:
• Aanleg plastic fietspad en vervanging tegels door klinkers op Aschpotpad
• Vervangen lichtmasten en armaturen
• Ophogen Wilhelmina van Pruisenlaan
• Ophogen Gloriantplantsoen
• Ophogen Edisonstraat-James Wattstraat
• Ophogen Willenskade en Voorwillensewg
• Vervanging speelondergronden en speeltoestellen
• Vervanging beschoeiingen
• Vervanging asfaltdeklagen
• R. van Catsweg wegvak 4
• Ouwe Gouwe Zuid
• Centrale objectbediening bruggen
• Vervanging riolering Vogelbuurt en Kort Haarlem
• Vervanging diverse rioolgemalen

Dagelĳks onderhoud
Voor het uitvoeren van het dagelĳks onderhoud zĳn de volgende middelen beschikbaar:
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                             Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023          Verschil
                                                             (basis)        (na wĳzigingen)
Dagelĳks onderhoud verkeer en vervoer                                 8.081            9.593         8.726             867
Dagelĳks onderhoud economische havens en waterwegen                    534               586          625               -39
Dagelĳks onderhoud openbaar groen en (openlucht) recreatie            5.668            6.560         5.727             833
Totaal                                                               14.282           16.738       15.078             1.661

Voorbeelden dagelĳks onderhoud in 2023:
• Herstellen van wegen, voet- en fietspaden
• Onderhoud openbare verlichting
• Jaarrond snoei, kap-, herplant- en maaiwerkzaamheden




                                                                                                 Jaarstukken 2023        79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>4.3.5 Riolering
Beleid
In maart 2019 is het verbreed Gemeentelĳk Rioleringsplan (vGRP) 2019-2023 (inclusief een doorkĳk en planning over
de lange termĳn) door de gemeenteraad vastgesteld. Met ingang van 2020 worden de investeringsuitgaven niet meer
geactiveerd en worden deze uitgaven gedekt door de onttrekking van een identiek bedrag uit de spaarvoorziening riolering.
In maart 2024 is het Water- en Rioleringsprogramma 2024 -2028 vastgesteld. De financieringssystematiek gelĳk gebleven,
met als uitzondering twee projecten die over hun looptĳd geactiveerd worden. Er blĳft aandacht voor klimaatmaatregelen,
zoals vergroening in gebieden waar wateroverlast kan optreden.

Financiële middelen
In het gemeentelĳke rioleringsplan en de begroting zĳn de jaarlĳks benodigde bedragen opgenomen voor de uitvoering
van het plan. Middelen voor groot- en vervangingsonderhoud, kapitaallasten van (historische) vervangingsinvesteringen en
dagelĳks onderhoud zĳn hierin bĳ elkaar genomen. Het totaal van deze bedragen moet gelĳk zĳn aan het totaal dat aan
gemeentelĳke rioleringsheffing zal worden ontvangen. Aan de hand van de actuele kosten- en heffingsontwikkelingen en
prognose van komende jaaruitgaven worden jaarlĳks de tarieven rioolheffing door de raad bĳgesteld. De verschillen tussen
jaarlasten en jaaropbrengsten worden verrekend via de voorziening riolering.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                             Begroting 2023 Begroting 2023 Realisatie 2023                            Verschil
                                                                             (basis)        (na wĳzigingen)
Stand 1 januari                                                                         13.896               16.820               16.820                       0
Dotatie Vz (op basis van nacalculatie exploitatie)                                        5.903                5.903                4.820                   1.083
Ontrrekking Vz (op basis van investeringsuitgaven)                                      12.188               14.184                 5.571                   8.613
Stand 31 december                                                                         7.611                8.539              16.069                -7.530
* voor de uitsplitsing van de voorziening (egalisatie en spaardeel) verwĳzen we naar de paragraaf lokale heffingen ** De onttrekking aan voorziening ligt
significant lager vanwege het besluit twee projecten te activeren


Kwetsbare funderingen van woningen
In de gebieden waar komende jaren rioolvervanging plaats vindt, is veelal sprake van kwetsbare funderingen onder
woningen. Vanwege de impact van de werkzaamheden heeft het college besloten om in alle wĳken waar rioolprojecten
gepland staan, eerst te communiceren met de woningeigenaren over het belang van een goede fundering. Aan de
woningeigenaren is de tĳd gegeven om onderzoek te doen naar de staat van de fundering van hun woning. Hierdoor
is de planning en daarmee ook het uitvoeringsmoment van deze rioolprojecten verschoven. Het gevolg is dat in 2020 met
name de voorbereiding heeft plaatsgevonden en de geplande uitvoering zou vanaf 2021 (en komende jaren) plaatsvinden.

Start uitvoering twee rioolprojecten
In 2021 is de rioolvervanging in de wĳken Kort Haarlem en de Vogelbuurt aanbesteed. De werkzaamheden in deze twee
wĳken zĳn in het najaar 2021 gestart. Daarnaast is de voorbereiding van rioolvervanging in verschillende wĳken in volle
gang. Dit betreft de wĳken: Kadenbuurt, Korte Akkeren Oud, Vossenburchkade, binnenstad en Ouwe Gouwe Noord en
Zuid. Vanuit het rioolreparatiebestek zĳn in 2021 in verschillende wĳken rioolputten aangepakt en onder andere voorzien
van een nieuwe coating. Deze projecten lopen door in 2023.

Dagelĳks onderhoud riolering en gemalen in 2022
• Diverse reparaties en onderhoud aan verschillende rioolgemalen.
• Meerdere (spoel)schuiven zĳn vervangen.

4.3.6 Sportgebouwen
Beleid
De gemeente is verantwoordelĳk voor het onderhoud van de sporthallen, gymnastieklokalen, het Groenhovenbad en de
velden op een aantal sportparken in Gouda. De onderhoudsniveaus zĳn vastgelegd in de dienstverleningsovereenkomst
tussen gemeente en SPORT•GOUDA. SPORT•GOUDA verzorgt voor de gemeente de uitvoering van het groot en
dagelĳks onderhoud. Dit gebeurt in nauwe samenspraak met de sportclubs. De sportclubs onderhouden zelf hun eigen
accommodaties zoals kleedkamers en kantines. De dienstverleningsovereenkomst met SPORT•GOUDA loopt in ieder
geval tot en met 2027. Na deze periode kan, op basis van de evaluatie, besloten worden om nogmaals met vĳf jaar
te verlengen.

Financiële middelen
De kosten voor het onderhoud van de binnensportaccommodaties moet SPORT•GOUDA vinden in het lumpsumbedrag dat
zĳ jaarlĳks van de gemeente ontvangt voor uitvoering van de dienstverleningsovereenkomst. Investeringen in sportvelden
staan op de gemeentelĳke begroting.

Groot onderhoud
De meerjarenonderhoudsplanningen voor zowel de binnensport als de buitensport worden jaarlĳks door SPORT•GOUDA
bĳgesteld. Grote projecten in 2023 waren de vervanging van een kunstgrasveld op sportpark DONK en de vervanging van
alle nog bestaande conventionele verlichting door ledverlichting op de bĳ SPORT•GOUDA in beheer zĳnde sportvelden.
Ook werden drie gymzalen voorzien van HR++ isolatieglas en werd daar ledverlichting geïnstalleerd.




80        Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Dagelĳks onderhoud
Het contractonderhoud (jaarlĳkse onderhoudsbeurten van installaties, schilderwerk, servicecontracten) en het
klachtenonderhoud maakt deel uit van de meerjarenonderhoudsplannen




                                                                                                Jaarstukken 2023   81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>4.4 Financiering
4.4.1 Inleiding
In deze paragraaf wordt besproken hoe de gemeente Gouda in 2023 is omgegaan met de financieringspositie, het beheer
van de geldstromen en het beheersen van renterisico’s. Tevens wordt verantwoording afgelegd over het in de begroting
2023 voorgenomen treasury beleid.

4.4.2 Belangrĳkste conclusies
De belangrĳkste conclusies uit de paragraaf financiering zĳn:
• De omvang van de bancaire schuldpositie per 31-12-2023 bedraagt € 234 miljoen en ligt onder het schuldenplafond van
  € 285 miljoen
• De omvang van de bancaire schuldpositie per 31-12-2023 ligt op niveau van 2022 en is € 6 miljoen lager dan waar in de
  primitieve begroting van werd uitgegaan.
• In 2023 is een tweetal langlopende geldleningen voor in totaal € 16,0 miljoen gestort die in 2022 zĳn afgesloten. De
  rentepercentages van deze leningen zĳn al vastgelegd, om toekomstig renterisico te beperken.
• Het renteresultaat bedraagt € 1,4 miljoen (22%); hiermee wordt voldaan aan BBV-normering.
• Er is voldaan aan de voorschriften vanuit de wet Fido (kasgeldlimiet en renterisiconorm).

4.4.3 Wettelĳk kader
Het beheersen van de risico’s die verband houden met de financiering is een belangrĳke taak van de gemeente. In de
Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido) is een aantal beheersmaatregelen vastgelegd. Deze zĳn vervolgens nader
uitgewerkt in het gemeentelĳk treasurystatuut dat periodiek wordt geactualiseerd en vastgesteld door de gemeenteraad.
Momenteel is het op 1 juli 2020 door de gemeenteraad vastgestelde treasurystatuut 2020 leidend.

Daarnaast moet de gemeente zich conformeren aan de voorschriften uit de Wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF) en
het zogenaamde Schatkistbankieren.

4.4.4 Beleid
Het financieringsbeleid wordt uitgevoerd door de treasury van de afdeling Financiën en gedurende het jaar getoetst door
het treasury comité. Het treasuryproces wordt in control gehouden door een adequate administratieve organisatie en
interne controle. Dit is vastgelegd in het handboek treasury en het handboek borgstellingen. Het financieringsbeleid is
erop gericht een efficiënte financiering te realiseren. De gemeente doet dat door op grond van de liquiditeitsplanning
en de analyse van de meerjarige financieringsbehoefte te streven naar een optimale verhouding tussen kortlopende en
langlopende financieringsmiddelen, rekening houdend met marktontwikkelingen.

Bĳ de begroting 2023 zĳn de volgende doelstellingen van treasurybeheer en beleid vastgelegd:
Prioriteiten                Doelstelling                                  Realisatie
Beheersen omvang            Blĳven onder het schuldenplafond              Met werkelĳke schuldpositie van € 234 miljoen op 31-12-2023
leningenportefeuille        31-12-2023 van € 285 miljoen                  binnen de doelstelling gebleven.
Beheersen                   • Kasgeldlimiet: 8,5%                      •    Kasgeldlimiet < 8,5%
financieringsbehoefte       • Renterisiconorm op vaste schuld: 20%     •    Renterisico vaste schuld < 20%
                            • Limiet schatkistbankieren 2%             •    Limiet < 2%
Beheersen renterisico's     Zo goedkoop mogelĳk en ≤ de rekenrente uit •     De financieringsbehoefte is waar mogelĳk met kort geld
                            de begroting financieren in combinatie met       gedekt, binnen de wettelĳke kaders van de kasgeldlimiet.
                            het tĳdig signaleren en beperken van risico’s. • In 2023 is twee langlopende geldleningen gestort
                                                                             aangetrokken die in 2022 zĳn aangetrokken.
Onderhouden                 In control houden van de treasuryfunctie.     De in 2023 uitvoerde treasury transacties zĳn conform
administratieve organisatie                                               de vastgelegde processen in het treasurystatuut en de
van de treasuryfunctie                                                    handboeken treasury en borgstellingen.
Onderhouden                 De cashflowprognoses met een horizon van      Cashflowprognose is voldoende betrouwbaar voor beheersing
cashflowprognose            < 2 jaar is voldoende betrouwbaar.            van het wettelĳk kader. De gerealiseerde uitgaande cashflow is
                                                                          desondanks vaak lager dan geprognotiseerd.

Duurzaamheid
In het treasurystatuut is vastgelegd dat de gemeente Gouda streeft naar de aanschaf en het gebruik van duurzame
financiële producten en de samenwerking met duurzame, financiële instellingen. De in 2023 gesloten geldleningen hebben
voornamelĳk via BNG Bank en de Nederlandse Waterschapsbank plaatsgevonden.

Beide banken voeren een actief beleid op het gebied duurzaamheid. Dit beleid wordt op de websites en in de jaarverslagen
uitvoering toegelicht.

4.4.5 Rente
Het voordelig renteresultaat voor 2023 komt uit op € 1,4 miljoen, € 0,7 miljoen hoger dan de primitieve begroting:




82      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>• In 2023 is € 6,7 miljoen aan rentekosten geboekt. Dit is € 0,3 miljoen hoger dan de primitieve begroting, waarin
  € 6,4 miljoen was opgenomen. Deze hogere rentelast wordt met name veroorzaakt door de hogere rente op kort
  aangetrokken financieringsmiddelen in 2023.
• De doorbelasting van rente naar de grondexploitaties bedraagt € 0,2 miljoen. In de primitieve begroting is eveneens
  € 0,191 miljoen opgenomen.
• Via de methodiek van de renteomslag is in totaal € 7,9 miljoen aan rentelasten doorbelast aan de taakvelden.

De afwĳking tussen de toegestane aan taakvelden toe te rekenen rentelasten en de werkelĳk toegerekende rente bedraagt
€ 1,4 miljoen, oftewel 22.2%. Volgens de kaders vanuit het BBV zĳn gemeenten verplicht tot nacalculatie van het
omslagpercentage als de afwĳking groter of gelĳk aan 25% is (beneden deze grens is dit optioneel).

Schema rentetoerekening jaar 2023
BBV Omschrĳving                                                                                             Bedragen * € 1.000
a      De externe rentelasten voor de korte en lange financiering                                                6.754
b      De externe rentebaten                                                                                      -121
       Totaal berekenende externe rente                                                                                       6.632

c      De rente die aan de grondexploitaties wordt doorberekend                                                   -200
c      De rente van projectfienanciering die aan het betreffende taakveld wordt toegerekend                          0
       Totaal doorgerekende externe rente                                                                                        -200

d1     Rente over eigen vermogen                                                                                     0
d2     Rente over voorzieningen die gewaardeerd zĳn op contacte waarde                                               0

       De werkelĳk aan taakvelden toe te rekenen rente                                                                        6.432



e      De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                                                     7.905

f      Renteresultaat op taakveld treasury                                                                                    1.473

Gehanteerde rentetarieven
De gehanteerde rentetarieven zĳn als volgt:

Omschrĳving                                                                Realisatie 2022    Begroting 2023        Realisatie 2023
Omslagrente                                                                    2,25%              2,25%                  2,20%
Rekenrente over boekwaarde grondexploitaties                                   1,95%              1,95%                  1,95%
Rekenrente in de grondexploitaties                                             2,40%              2,40%                  2,40%

De hoogte van de omslagrente, de rente over de boekwaarden van de grondexploitaties en de hoogte van de rekenrente
in de grondexploitaties zĳn vastgesteld op basis van de kaders die het Besluit Begroten en Verantwoorden (BBV)
hiervoor stelt. De afwĳking tussen de in de primitieve begroting 2023 geraamde rekenrente over de boekwaarden van
de grondexploitaties en de werkelĳke in 2023 wordt met name veroorzaakt door de lage rentepercentages waartegen de
afgelopen jaren langlopende financieringsmiddelen zĳn aangetrokken.

4.4.6 Leningenportefeuille
In 2023 is, evenals in voorgaande jaren, de kortlopende financieringsbehoefte gedekt met kasgeldleningen. Deze
kasgeldleningen werden in 2023 gesloten tegen veel hogere rente dan voorheen.

Opgenomen gelden (o/g)
Onderstaand een overzicht van de mutaties in de leningenportefeuille opgenomen langlopende financiering en opgenomen
en uitgezette kortlopende financiering. Uit de tabel kan ook de gemiddelde rentevoet van het vreemd vermogen
worden afgeleid.

Opgenomen gelden (o/g)
Bedragen * € 1.000.000                                                                        Begroting     Realisatie    Verschil
                                                                                                2023          2023
Stand per 1 januari
Langlopende financiering                                                                          234,6          234,6            0,0
Kortlopende financiering                                                                            5,2            9,0            3,8
Uitzetting in 's Rĳkskist                                                                           0,0            0,0            0,0
Omvang leningenportefeuille/bancaire schuldpositie                                                239,8          243,6            3,8




                                                                                                          Jaarstukken 2023         83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Bedragen * € 1.000.000                                                                  Begroting     Realisatie   Verschil
                                                                                          2023          2023

Aflossingen en herfinanciering
Langlopende financiering - reguliere aflossingen                                              -16,5        -16,5           0,0
Langlopende financiering - extra aflossingen                                                    0,0          0,0           0,0
Langlopende financiering - nieuwe leningen                                                    22,0          16,0           -6,0
Kortlopende financiering - mutatie gedurende het jaar                                           3,3          1,0           -2,3
Uitzetting in ' S Rĳks Schatkist - mutatie gedurende het jaar                                   0,0          0,0           0,0
Mutaties in leningenportefeuille/bancaire schuldpositie                                         8,8          0,5           -8,3

Stand 31 december
Langlopende financiering                                                                     240,1         234,1           -6,0
Kortlopende financiering                                                                        8,5         10,0           1,5
Uitzetting in 's Rĳks schatkist                                                                 0,0          0,0           0,0
Omvang leningenportefeuille/bancaire schuldpositie                                           248,6         244,1           -4,5

Schuldenplafond                                                                              285,0         285,0           0,0
Ruimte onder het schuldenplafond                                                              36,4          40,9

Gemiddelde rente opgenomen gelden per 31 december                                            2,80%        2,80%       0,00%

De omvang van de bancaire schuldpositie bedraagt op 31 december 2023 € 234 miljoen en is op hetzelfde niveau de
van het jaar 2022 maar € 6 miljoen lager dan in de begroot voor 2023. Belangrĳkste oorzaak is dat voordelen die bĳ de
begrotingswĳzigingen 2023 zĳn verwerkt ten tĳde van het opstellen van de begroting 2022 (najaar 2022) nog niet bekend
waren. Daarnaast is het minder geïnvesteerd dan begroot wat resulteerde in een lagere financieringsbehoefte.

In 2023 is een tweetal langlopende geldleningen gestort voor in totaal € 16 miljoen waarvan is de rente in 2022 vastgezet.
Hiermede is het renterisico in 2023 volledig gedekt.

Onderstaande grafiek geeft inzicht in de ontwikkeling van de bancaire schuld over de afgelopen 10 jaar.




4.4.7 Risicobeheer
De belangrĳkste financiële risico’s bĳ de uitvoering van het financieringsbeleid bĳ de gemeente Gouda zĳn renterisico’s,
kredietrisico’s en liquiditeitsrisico’s.




84       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>De Wet Fido kent een tweetal wettelĳke normen te weten de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Deze hebben tot doel de
renterisico’s van lagere overheden binnen de perken te houden en te beheersen. De kasgeldlimiet ziet hierbĳ toe op het
beheersen van de kortlopende schuld (met een looptĳd korter dan 1 jaar) en de renterisiconorm op het beheersen van de
langlopende schuld (met een looptĳd langer dan 1 jaar).

Kasgeldlimiet
Om grote fluctuaties in de rentelasten van de gemeente te vermĳden is de omvang van de korte financiering door de wet
Fido begrenst op maximaal 8,5% van het begrotingstotaal bĳ aanvang van het jaar, met een minimum van € 0,3 miljoen.
Het is hierbĳ niet toegestaan meer dan twee kwartalen achtereen de kasgeldlimiet te overschrĳden.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                             Kwartaal 1   Kwartaal 2    Kwartaal 3   Kwartaal 4
Begrotingstotaal (primitief)                                                    -328            -328          -328           -328
In procenten van de grondslag                                                  8,50%           8,50%        8,50%           8,50%
Kasgeldlimiet                                                                   -28              -28           -28            -28
Gemiddelde kortlopende schuld (-/- = schuld, + = tegoed)                        -21,0           -29,5        -13,1           -2,6
Vrĳe ruimte                                                                     -49              -57           -41            -30

Bovenstaande tabel toont aan dat het limiet in het tweede kwartaal is overschreden als gevolg van een terugkerend patroon
van uitgaven. In het derde en vierde kwartaal van 2023 is ruimschoots voldaan aan de kasgeldlimiet.

Renterisico op langlopende schuld
Om grote fluctuaties in de rentelasten bĳ lange financiering te vermĳden is door de wet Fido bepaald dat een gemeente elk
jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal mag aflossen, met een minimum van € 2,5 miljoen. Doel van de norm is dat
gemeenten de renterisico’s over de jaren spreiden.

Renterisiconorm
Omschrĳving (bedragen * € 1.000.000)                                                      Begroting 2023        Realisatie 2023
Begrotingstotaal (primitief)                                                                   -328                  -367
In procenten van de grondslag                                                                  20%                   20%
Renterisiconorm                                                                                 -66                   -73
Aflossing op vaste schuld                                                                       17                    17
Ruimte (+) / overschrĳding (-)                                                                  -82                   -90

Ten tĳde van het opstellen van de paragraaf financiering bĳ de begroting 2023 was de definitieve primitieve
begrotingsomvang 2023 nog niet bekend. Dit is de reden van de afwĳking tussen begroting en realisatie.

Kredietrisico
De gemeenteraad heeft als algemeen uitgangspunt vastgesteld dat alleen leningen of borgstellingen uit hoofde van de
publieke taak worden verstrekt. Andere uitzettingen zĳn op grond van de Wet Fido niet toegestaan. Eventuele overtollige
financiering mag uitsluitend nog worden belegd bĳ banken die voldoen aan de juiste kredietwaardigheid, de Rĳksoverheid
of medeoverheden.

Kredietrisicobeheersing richt zich op de kredietwaardigheid (en dus risicoprofiel) van de tegenpartĳ bĳ financiële transacties.
Kredietrisico’s kunnen worden gelopen vanuit uitzettingen (verstrekte geldleningen, beleggingen) of uit verleende garanties.

Onderstaande tabel geeft inzicht in de aard van de uitzettingen per 31 december 2023.

Totaal uitzettingen
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                          Begroting 2023        Realisatie 2023
Publieke taak
Leningen aan verenigingen, stichtingen en natuurlĳke personen                                   43                    84
Leningen aan woningbouwcorporaties                                                               0                     0

Prudent beheer
Financiele instellingen (rating A en hoger)                                                    2.353                 2.437
Overige (semi-)overheidsinstellingen                                                             0                     0
Overige toegestane instellingen                                                                  0                    250
Overige niet toegestane instellingen                                                             0

Totaal                                                                                         2.396                 2.771




                                                                                                      Jaarstukken 2023         85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>De uitzettingen aan verenigingen, stichtingen en natuurlĳke personen betreffen verstrekte geldleningen aan het
Dierentehuis Midden Holland en de Smartphones aan het gemeentelĳk personeel.

De uitzettingen bĳ financiële instellingen met een rating van A+ of hoger betreffen de deelname in het Stimuleringsfonds
Volkshuisvesting en het Nationaal Restauratiefonds.

Onder overige toegestane instellingen zĳn de kortlopende leningen aan het Kenniscentrum Bodemdaling en Fundering en
aan Jeugdbescherming West verantwoord. Bĳ de totstandkoming van de begroting 2023 was nog niet bekend dat deze
leningen in 2022 verstrekt zouden gaan worden.

Het risicobeslag van verstrekte borgstellingen is opgenomen in paragraaf 6.7 onder “Niet uit de balans blĳkende
langlopende financiële verplichtingen”. Het kredietrisico op deze borgstellingen wordt meegenomen in de bepaling van
de benodigde weerstandscapaciteit.

Liquiditeitsrisico
Liquiditeitsrisico is het risico dat er onvoldoende middelen zĳn om aan directe betalingsverplichtingen te kunnen voldoen.

In 2023 was de toegang tot de geld- en kapitaalmarkt het gehele jaar gewaarborgd. Hierdoor waren er voldoende
geldmiddelen beschikbaar om aan directe verplichtingen te kunnen voldoen.




86      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>4.5 Investeringen
In deze paragraaf is een overzicht opgenomen van de investeringen gedurende het begrotingsjaar. Ook wordt er
aangegeven of een investering afgesloten kan worden of doorloopt naar het volgende jaar.

Pr. Omschrĳving (bedragen*€1000)      Krediet        Uitgaven    Uitgaven    Bĳdragen Restant    Heffing         Jaar    Afsluiten
                                      totaal         tm 2022     2023        van      31-12-2023                gereed
                                                                             derden
1 1e inr. 4 extra groep Kesper                  59          0           0            0        59     E           2023         nee
1 IHP                                    42.095          2.750       2.317           0    37.027     E           2025         nee
1 Kinderopvang bĳ de nieuwbouw             1.300            0           0            0     1.300     E           2025         nee
  Auris Taalplein
1 Maatschappelĳke                          8.933            0           0            0     8.933     E           2034         nee
  Voorzieningen Wester-Gouwe
2 Ecopark                                  4.002         3.216        785            0         0     H           2023         ja
2 ECOpark fundering                        4.644            0         645            0     3.999     E           2024         nee
2 Ondergrondse containers                   150           124          39            0       -13     H           2023         ja
  PMD ombouw
2 Onderhoudsinvesteringen                  1.259          146         878            0       235     E           2023         nee
  Schouwburg
2 Rioleringskrediet                        5.571            0        5.571       5.571         0     H           2023         ja
2 Rioleringskrediet                        7.633            0        7.633           0         0     H           2024         ja
3 Aanpassen kruising                        250             0         246            0         4     M           2023         ja
  AZC Molenwiek
3 Aanvulling 2022 Chocoladefabriek              98          0           0           14        98     E           2023         nee
3 Arti Legi                                1.850            0        1.810           0        40     E           2023         ja
3 Dubbelzĳdig                               835             0           0            0       835     M           2023         nee
  fietspadverb Jamessingel
3 Duurzame                                 2.000            0           0            0     2.000     M           2026         nee
  distributie (bestuursakkoord)
3 Herinrichting Agnietenstraat              409             0           0            0       409     M           2024         nee
3 Herontwikkeling                          4.057         3.173        221          200       663     M           2023         nee
  Zuidelĳk Stationsgebied
3 Herstel Voliere Van                           85          6          70            0        10     E           2023         nee
  Bergen Ĳzendoornpark
3 Klimaatadaptatie                          500             0           0            0       500     M           2023         nee
  (bestuursakkoord)
3 Kruising Jamessingel/Rĳsselseweg         1.441            0           0            0     1.441     M           2023         nee
3 Kwaliteitsverhoging binnenstad           2.385           26          49            0     2.311     M           2025         nee
3 Maatr. Knelpunt.verkeer en VCP         21.008          2.513       2.543       1.021    15.952     M           2027         nee
3 Maatschappelĳke                        37.778           715        1.480          18    35.583     E           2027         nee
  Voorzieningen Wester-Gouwe
3 Noord-Zuid fiets- en wandelroutes        1.454            4           0            0     1.450     M           2023         nee
  bereikbaar Hoogv
3 Onderhoudsinvesteringen Overig                36          0           0            0        36     E           2023         nee
3 Onderhoudsinvesteringen                   787             0           0            0       787     E           2025         nee
  Schouwburg
3 Parkeerplan Gouda                         100            26          74            0         0     M           2023         ja
3 Sanitair Waterrecreatie                   180             7         122            0        51     E           2023         ja
  Regentesseplantsoen
3 Sporten in de                             500             0         167           36       333     E           2027         nee
  buitenruimte (bestuursakkoord)
3 Stadhuis 2023 (bestuursakkoord)          4.655            0           0            0     4.655     E           2024         nee
3 Toegankelĳkheid Openbare Ruimte          2.500            0           5            0     2.495     M           2028         nee
  20 jr (bestuursakkoord)
3 Uitbr. Parkeergarage Spoorzone           2.850            0          62            0     2.788     E           2023         nee
3 Uitbreiding                              1.150            0          25            0     1.125     E           2023         nee
  woonwagen standplaatsen
3 Valondergronden (speeltuinen)             250           172           4            0        74     E           2023         nee
3 Verduurz                               16.387             0         145            0    16.242     E           2040         nee
  Gem.Vastgoed (bestuursakkoord)
3 Verduurzamen/verb./2e                     395           298          23            0        74     E           2023         nee
  etage Chocoladefabriek
3 Verv VRI Graaf Florisweg                  185             0          20            0       165     M           2023         nee
  Zwartew (2018)




                                                                                                           Jaarstukken 2023         87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Pr. Omschrĳving (bedragen*€1000)      Krediet        Uitgaven    Uitgaven    Bĳdragen Restant    Heffing    Jaar    Afsluiten
                                      totaal         tm 2022     2023        van      31-12-2023           gereed
                                                                             derden
3 Verv. viaduct Noothoven                  3.664          112         398            0     3.154     M     2023       nee
  van Goorstraat
3 Vervanging Kade- en                      3.578           90         607            0     2.881     M     2025       nee
  Walmuren (bestuursakkoord)
3 Vervanging Kade- en Walmuur 20jr         3.000            0           0            0     3.000     M     2024       nee
3 Vervanging populieren                    3.120            0           0            0     3.120     M     2026       nee
3 Vervanging VRI Goejanverw                 408             4           0            0       404     M     2024       nee
  FI singel
3 Vervangings investering                  7.283            0        7.283          28         0     M     2023        ja
  Openbare Ruimte
3 Vervangings investering                51.932             0           0            0    51.932     M     2028       nee
  Openbare Ruimte
3 Voorbereiding kruising                    253           117           3            0       134     M     2023       nee
  Jamessingel/Rĳsselseweg
3 Voorbereidingskrediet                     785           213         608            0       -35     E     2024       nee
  Herbestemming Stadhuis
3 Zonnepanelen Brandweerkazerne             147             0         115            0        32     E     2023       nee
5 Buitensport                              1.106            0        1.113           0        -7     E     2023        ja
5 Buitensport                              3.355            0           0            0     3.355     E     2028       nee
6 Investering t.b.v. inzet scanauto             98         92           0            0         5     E     2023        ja
6 Vervanging camera toezicht                216             5           0            0       211     E     2025       nee
6 Vervanging camera toezicht                    42          0          40            0         2     E     2023        ja
  js 2021-2026
6 Vervanging zakpalen binnenstad            350             0           0            0       350     E     2024       nee
7 Aanp. klantzone SocDo                     150            41          77            0        32     E     2023        ja
7 Aanp. klantzone UWV                       250           156         127            0       -33     E     2023        ja
7 Automatisering                            900           300         595            0         5     E     2023        ja
7 Automatisering                           5.182            0         623           40     4.560     E     2028       nee
7 Belcellen                                 160           144           6            0        10     E     2023       nee
7 Brandmeldinstallatie                          60          0           0            0        60     E     2023       nee
7 Verbetering faciliteiten                  155           112           0            0        43     E     2023        ja
  vergadercentrum HvdS
7 Werkplek concept aanpassing               475           337          10            0       127     E     2023       nee
  HvdS - 15 jr
     Totaal                             259.508         14.007      35.303       6.887   210.198




88        Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>4.6 Bedrĳfsvoering
4.6.1 Inleiding
Een goede bedrĳfsvoering is essentieel in een robuuste organisatie om haar opgaves te realiseren. Een robuuste
organisatie betekent dat het fundament stevig staat. Een organisatie met voldoende en vakkundige medewerkers waar
ambtelĳk vakmanschap centraal staat. Dit begint met een duidelĳke stip aan de horizon: wat kenmerkt de organisatie,
wat zĳn daarin de belangrĳkste waarden en welk gedrag hoort daarbĳ? Wat is de meest passende inrichting gezien
de uitdagingen? Het aantrekken en behouden van medewerkers is een grote uitdaging en vraagt om een goede
strategische personeelsplanning. Gemeente Gouda wil een aantrekkelĳke werkgever zĳn en een leerschool. Andere
belangrĳke speerpunten zĳn het verbeteren van het informatiegestuurd werken en een goed werkende financiële functie.
Tot slot is de gemeente Gouda een diverse en inclusieve organisatie en werkgever. Deze speerpunten worden hieronder
verder toegelicht.

4.6.2 Wat waren de belangrĳkste prioriteiten in 2023
4.6.2.1 Verbetering financiele functie
Wat is bereikt?
• Verbetering van de kaderstelling van diverse bedrĳfsvoeringsonderwerpen;
• Verbetering van de P&C-cyclus en P&C-producten, waardoor er beter overzicht en inzicht is met betrekking tot de
  financiën en er beter kan worden gestuurd op de effectiviteit van beleid;
• Verbetering van de informatievoorziening door middel van het ontwikkelen van aangepaste financiële rapportages en
  dashboards voor de monitoring van kosten van externe inhuur;
• Verbetering van het financiële kennisniveau in de organisatie, waardoor de organisatie beter in staat is om de financiële
  beheersing goed te organiseren en te sturen op de financiën;
• Besluitvorming omtrent de clusterteams voor het financieel beheer, waardoor gestart kan worden met de inrichting van
  deze teams die dichtbĳ de vakafdelingen worden georganiseerd en verantwoordelĳk zĳn voor de registratie van financiële
  mutaties (basis op orde);
• Robuuster maken van de organisatie door meer interne collega’s aan ons te binden met financiële kennis en
  vaardigheden, van strategie tot uitvoering.

Wat is gedaan?
• De kaderstelling is verder aangescherpt door kaders vast te stellen of voor te bereiden voor:
  ◦ de onderbouwing en vastlegging van prestatielevering, afstemming van deze kaders met de externe accountant en
     implementatie daarvan binnen de organisatie;
  ◦ een aangepaste budgethouderregeling, waarin de mogelĳkheid is opgenomen om verantwoordelĳkheden lager
     in de organisatie te beleggen en sturing op budgetten dichterbĳ de inhoudelĳk verantwoordelĳke medewerkers
     wordt georganiseerd;
  ◦ de aanpak van de rechtmatigheidsverantwoording.
• De P&C-cyclus en P&C-producten zĳn verder verbeterd door:
  ◦ in de kadernota 2024 per programma een aantal eigen indicatoren op te nemen ten behoeve van het meten van de
     effectiviteit van beleid;
  ◦ in de bestuursrapportages procesverbeteringen in de gegevensverwerking door te voeren en de opmaak volledig in lĳn
     te brengen met de andere P&C-documenten.
• De financiële informatievoorziening is verbeterd door:
  ◦ Ontwikkeling van aangepaste financiële rapportages die rechtstreeks digitaal toegankelĳk zĳn voor budgethouders
     en budgetbeheerders;
  ◦ Ontwikkeling van dashboards voor de monitoring van kosten van externe inhuur.
• De financiële administratie is verder ontwikkeld door:
  ◦ het verbeteren van (het gebruik van het) financiële systeem Key2Financiën door implementatie van een
     aanvraagmodule, het geautomatiseerd inlezen van begrotingswĳzigingen, het uitvoeren van reguliere updates en
     nieuwe versies en het inrichten van een testproces en een controleproces na updates;
  ◦ doorontwikkeling van contractmanagement in het zaaksysteem, waardoor het inkoop- en aanbestedingsproces en het
     beheer van meerjarige contracten is verbeterd;
  ◦ besluitvorming omtrent clusterteams voor het financieel beheer, waardoor gestart kan worden met de inrichting van
     deze teams die dichtbĳ de vakafdelingen worden georganiseerd en verantwoordelĳk zĳn voor de registratie van
     financiële mutaties.
• De kwaliteit van medewerkers in de financiële functie én de financiële kennis in de organisatie is verder verbeterd door
  inwerkprogramma’s voor nieuwe medewerkers, opleiding en training van financiële en niet-financiële medewerkers en het
  samen werken aan interne verbeterprojecten.
• De organisatie is robuuster en toekomstbestendiger gemaakt door meer interne collega’s aan ons te binden met
  financiële kennis en vaardigheden, van strategie tot uitvoering.

4.6.2.2 Sturen op realisatie
Wat is bereikt?




                                                                                                 Jaarstukken 2023        89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>• Verbetering van de financiële informatievoorziening door middel van het ontwikkelen van aangepaste financiële
  rapportages die digitaal beschikbaar zĳn.
• Verbetering van het inzicht in personeelskosten door middel van het ontwikkelen van dashboards voor externe inhuur en
  een aanpak voor een monitor interne personeelskosten.
• Verbetering van de financieel administratieve cyclus door het proefdraaien met een periodeafsluiting gericht op de
  juistheid, tĳdigheid en volledigheid per periode.

Wat is gedaan?
• Ontwikkeling van aangepaste financiële rapportages, waaronder voor budgetbewaking, die rechtstreeks digitaal
  toegankelĳk zĳn voor budgethouders en budgetbeheerders.
• Ontwikkeling van dashboards voor de monitoring van kosten van externe inhuur.
• Proef gedraaid met een vast proces voor periodeafsluiting van de financiële administratie gericht op de juistheid,
  tĳdigheid en volledigheid per periode van exploitatie en investeringen.
• Plan van aanpak opgesteld voor het doorlichten van de begroting, gericht op het stapsgewĳs verbeteren, reëel ramen en
  interne sturing te verbeteren.
• Het bouwen van een monitor op het gebied van personeelskosten is voorbereid; implementatie in 2024.

4.6.2.3 Digitaal en informatiegestuurd werken
Wat is bereikt?
De ambitie van het programma Slim snel en digitaal (voorheen Geheugen van Gouda) is het optimaliseren van de
dienstverlening van de gemeente.
• In 2023 zĳn meer dan 50 processen digitaal gemaakt en ondergebracht in het zaaksysteem.
• De invoering van de Wembv en de Woo lopen op schema. Voor beide wetten heeft een impactanalyse plaatsgevonden,
  is het ambitieniveau door het bestuur vastgesteld en is plan van aanpak opgeleverd. Samen met SAMH is er een
  e-depot aanbesteed.
• De voorbereidende werkzaamheden voor de vervanging van het social intranet en het archiefwaardig inrichten van
  Sharepoint online hebben plaatsgevonden, wordt vervolgd in 2024.
• Er is een data-team geformeerd, die aan de slag is gegaan met de kwaliteit en de ontsluiting van data in dashboards
  zoals het dashboard Financiën.

Wat is gedaan?
• Het verder uitrollen van zaakgericht werken en uitfasering DMS Verseon.
• Het plannen en invoeren van de Wet open overheid.
• Het plannen en invoeren van de Wet modernisering elektronisch bestuurlĳk verkeer.
• Het aanbesteden van het e-depot met SAMH.
• Starten met pilot datagedreven werken bĳ een van de afdelingen in de organisatie.

• Het inrichten van het archiefwaardige Sharepoint online is niet gedaan; Het project is door personele wisselingen en
  daarmee ontbreken van expertise later dan verwacht gestart. Daarnaast is besloten om eerder gestarte projecten eerst af
  te ronden (zoals Microsoft Teams voor telefonie en videovergaderen).
• Het vervangen van het social intranet is niet gedaan; Het project is door personele wisselingen en daarmee ontbreken
  van expertise later dan verwacht gestart.

4.6.2.4 Strategische personeelsplanning
Wat is bereikt?
In 2023 is ter voorbereiding op de verdere implementatie van het SPP-instrument een DPIA doorlopen. Een DPIA is
een instrument om vooraf de privacy risico's van een gegevensverwerking in kaart te brengen. Zodat de organisatie
maatregelen kan nemen om deze risico's te verkleinen. De aanbevelingen uit de DPIA zĳn verwerkt in het SPP
instrument. Daarna is een instemmingsaanvraag bĳ de OR ingediend. We verwachten na instemming van de OR
in 2024 het SPP-instrument organisatie breed uit te kunnen rollen, waardoor we nog meer kunnen inspelen op de
toekomstige personeelsbehoefte.

Ondertussen zien we dat de organisatie groeit, robuuster wordt en aantrekkelĳk is. We zĳn goed in staat de juiste talenten
aan te trekken en te behouden. De recruiters van gemeente Gouda weten 98% van de vacatures zelf in te vullen en de
doorstroom is ten opzichte van andere gemeenten bovengemiddeld te noemen.

Wat is gedaan?
• DPIA workshop met externe partĳ.
• Aanbevelingen verwerkt in het instrument SPP.
• Afstemming met OR ten aanzien van openstaande vragen.
• Instemmingsaanvraag OR voorbereid en ingediend.
• Afronden van de pilot op 3 afdelingen, aanpassen van het SPP instrument en opstarten van (minimaal) 6 andere
  afdelingen met dit instrument is niet gedaan. Deze activiteiten hebben allen niet plaats kunnen vinden, omdat instemming




90      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>  van de OR op de implementatie van het SPP instrument langer op zich liet wachten. 2023 is benut voor het doorlopen
  van een DPIA, afstemming met de privacy officers en intensieve afstemming met de OR om tot instemming te komen.

4.6.2.5 Gouden Waarden
Wat is bereikt?
Het doel is dat de in 2022 ontwikkelde missie en set aan Gouden waarden dagelĳks doorleefd wordt op de werkvloer. En
we zien dat de Gouden waarden steeds meer in het DNA van onze mensen zit. Ook nieuwe mensen komen de Gouden
waarden overal tegen en herkennen dit. Dat is een mooie stap.

Dit referentiekader geeft elke keer richting aan het gedrag dat nodig is om ons dagelĳkse werk te kunnen uitvoeren én vorm
te geven aan de maatschappelĳke opgaven waar we als gemeenten voor staan. Leiderschap is hierbĳ de hefboom door
voorbeeld gedrag en begeleiden van het goede gesprek. Leidinggevenden en medewerkers zĳn begeleid en ondersteund in
hun verdere ontwikkeling.

Wat is gedaan?
• Ontwikkelen en uitvoeren van leiderschaptraject en leiderschapsontwikkeling. Directie, leidinggevenden en senioren
  dragen de missie en gouden waarden actief uit en tonen voorbeeldgedrag.
• Inzet team ontwikkeling: teamleden werken samen aan realiseren van ambities aan de hand van concrete doelstellingen
  aansluitend bĳ missie en gouden waarden.
• Faciliteren in de ontwikkeling persoonlĳk leiderschap individuele medewerkers.
• Faciliteren bĳ het vertalen van de missie en kernwaarden naar ons dagelĳkse werk (gedrag (hoe) en inhoud (wat)).

4.6.2.6 Inclusie en diversiteit
Wat is bereikt?
De doelstelling voor D&I in 2023 was het verder vergroten van de bewustwording rondom D&I. In dit kader zĳn de
trainingen onbewuste vooroordelen (algemeen) en onbewuste vooroordelen en leiderschap aangeboden. Ook in 2024
zal dat gebeuren. Het door ontwikkelen van inclusief werven heeft doorlopend aandacht en in 2023 heeft het accent
gelegen bĳ het steeds inclusiever maken van de vacatureteksten. Dit geldt ook voor het inclusief communiceren. Teksten
en documenten worden steeds meer beoordeeld op het B1 taalniveau en de bewustwording rondom inclusiever taalgebruik/
communicatie wordt hiermee steeds groter. Het concreet meten van D&I en het goede D&I gesprek zĳn activiteiten die in
2023 niet haalbaar zĳn gebleken en staan nu op de planning voor 2024.

Wat is gedaan?
• Vervolg inspiratiesessies; D&I cafe; storytelling door collega's (6x); Why van D&I op afdelingsniveau.
• Training onbewuste vooroordelen (iedereen).
• Training onbewuste vooroordelen en leiderschap (Leidinggevenden en senior medewerkers).
• Doorontwikkelen inclusief werven (ook organisatiebreed).
• Doorontwikkelen inclusief communiceren; Het goede D&I gesprek; hoe voer je een dialoog; meten van D&I neerzetten.

4.6.2.7 Passende inrichting
Wat is bereikt?
In 2023 is geïnvesteerd om de ambtelĳke organisatie robuuster te maken. Over het algemeen zĳn we als gemeente nog
steeds in staat om de meeste vacatures in te vullen. Sinds 2021 is de organisatie dan ook met 32% gegroeid naar 670 fte
eind 2023. Positief is ook dat vrĳwel alle formatie vanuit het bestuursakkoord inmiddels is ingevuld, namelĳk 91,5%. Het
is formatie van vrĳwel alle thema’s uit het bestuursakkoord. De bedrĳfsvoering is ook meegegroeid met de groei van het
primaire proces. De organisatie is robuuster gemaakt door het versterken van de financiele functie.

De inrichting van de organisatie is logischer ingericht door de overgang naar vier directies. Inrichting is hierdoor meer
gericht op inhoud. Daarnaast is de organisatie aangepast door de komst van teamleiders in plaats van de coördinatoren.
Teamleiders staan dichtbĳ de medewerkers en hebben straks leidinggevende bevoegdheden om hun rol goed in te vullen.
Afdelingshoofden krĳgen door deze wĳziging meer ruimte om werkzaamheden uit te voeren waar zĳ nu vaak niet aan
toe komen.

Verder zĳn in 2023 de eerste stappen gezet in het professionaliseren van de inkoop via de Regionale Werkorganisatie
Sociaal Domein (RWO). De RWO werkt voor de gemeenten Bodegraven-Reeuwĳk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen
en Zuidplas en is in ieder geval tot en met 2024 binnen Gouda georganiseerd.

Wat is gedaan?
• Versterking van de organisatie door het aantrekken van nieuwe mensen. In 2023 zĳn 106 nieuwe medewerkers gestart.
• De overgang naar vier directies; organisatie inrichting logischer en gericht op inhoud.
• Overgang van coördinatoren naar teamleiders.
• Sturen op het terugbrengen van de externe inhuur. Analyse van de afdelingen waar veel of structureel wordt ingehuurd.
  Inrichten van dashboard om beter te kunnen sturen op inhuur.




                                                                                                 Jaarstukken 2023       91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>4.6.2.8 Rechtmatigheid
Wat is bereikt?
Over 2023 is het college in staat om een rechtmatigheidsverantwoording af te geven op basis van nieuwe kaders en de
bevindingen van uitgevoerde verbĳzonderde interne controles (VIC’s). Voor de verbĳzonderde interne controles is in 2023
in overleg met de externe accountant een nieuwe aanpak ontwikkeld. De aanpak bestaat uit een stappenplan om per
proces op de meest efficiënte manier de rechtmatigheid te onderzoeken. Verder zĳn per proces de doelstellingen, risico’s
en beheersmaatregelen expliciet gemaakt. Daarmee is inzicht gecreëerd in de mogelĳkheden om processen verder te
verbeteren en de controlelast te verminderen.

Wat is gedaan?
• Plan van Aanpak vastgesteld ten behoeve van de rechtmatigheidsverantwoording 2023..
• Workshops rechtmatigheid voor directie, college en auditcommissie georganiseerd.
• Kaders uitgewerkt en vastgesteld (normenkader, verantwoordingsgrens, verordeningen).
• Verbĳzonderde interne controles uitgevoerd op 16 processen.
• Doelstellingen, risico’s en beheersmaatregelen uitgewerkt voor tien processen.

4.6.3 Personeel
4.6.3.1 Bezetting
Op alle fronten is er na tĳden van bezuiniging weer geïnvesteerd in de ambtelĳke organisatie. De ambtelĳke organisatie
groeit. Over het algemeen zĳn we als gemeente nog steeds in staat om de meeste vacatures in te vullen. De bezetting
is het afgelopen jaar gestegen van 571 naar 670 FTE. Positief is ook dat vrĳwel alle formatie vanuit het bestuursakkoord
inmiddels is ingevuld, namelĳk 91,5%. Het is formatie van vrĳwel alle thema’s uit het bestuursakkoord. De groei hangt
verder samen met het robuuster maken van de Goudse organisatie.

Positief is ook de groei van het aantal medewerkers onder de 35 jaar van 22% naar 27%. Dit past in de ambitie van de
gemeente Gouda om ook leerschool te zĳn.

Omschrĳving                                                                   31 december 2023         31 december 2022
Bezetting in fte                                                                    669,7                    571,2
Bezetting in aantal medewerkers                                                      733                     627
Bezetting % man                                                                      37%                     37%
Bezetting % vrouw                                                                    63%                     63%
% medewerkers jonger dan 35 jaar                                                     27%                     22%
Ziekteverzuim %                                                                     5,40%                   5,80%
% instroom                                                                           32%                     29%
% uitstroom                                                                          12%                     13%
% doorstroom                                                                         8%                       8%


4.6.3.2 Loonkosten
In lĳn met de doelstelling blĳven de loonkosten 2023 (nagenoeg) binnen de begroting De loonkosten zĳn hoger dan in 2022
door een stĳging van het aantal medewerkers en de CAO-stĳging.”

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                     2023                    2022
Loonkosten begroot (na wĳziging)                                                    56.670                  43.867
Loonkosten realisatie                                                               53.586                  43.380
Saldo                                                                               3.084                    487
*Ambtelĳke loonkosten


Inhuur derden
Het percentage inhuur is gedaald van 30% naar 29% in 2023. Met 29% is het percentage nog steeds hoog. Binnen het
Ruimtelĳk Domein blĳft de arbeidsmarkt ingewikkeld en is de uitdaging om zelf goed personeel aan te trekken nog steeds
groot. Dit maakt dat een aantal van de afdelingen binnen dit domein relatief meer inhuren dan gewenst. Ook zien we dat
er op regionaal gebied taken zĳn bĳgekomen en in een aantal gevallen heeft dat voor een toename in inhuur gezorgd.
Daarnaast is in 2023 de Regionale Werkorganisatie (RWO) opgericht waar ook relatief veel wordt ingehuurd. De gemeente
streeft nog steeds naar een verdere afbouw van het % inhuur.

Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                     2023                    2022
Externe inhuur (in % totale loonkosten)                                              29%                     30%
Kosten externe inhuur                                                               22.265                  18.753


4.6.4 Individuele fouten en onduidelĳkheden rechtmatigheid
Begrotingsrechtmatigheid




92       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2023,
hebben wĳ de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen
dat de baten en lasten en investeringsbudgetten binnen de begroting blĳven en dat belangrĳke wĳzigingen of dreigende
overschrĳdingen en/of onderschrĳdingen tĳdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tĳdig (binnen het
begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende

waarborgen voor tĳdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrĳdingen en/of onderschrĳdingen heeft het risico
in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad.

Het begrotingscriterium is verder verfĳnd en uitgewerkt in de kadernota 2023 van de commissie BBV en de notitie
rechtmatigheidsverantwoording van de commissie BADO. In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het
college een analyse van de afwĳkingen ten opzichte van de begroting na wĳzigingen opgenomen.

In het boekjaar 2023 zĳn de volgende begrotingsonrechtmatigheden geconstateerd ten opzichte van de
gewĳzigde begroting:
• In 2023 bedragen de overschrĳdingen van lasten op programmaniveau in totaal €1.075.000. Dit betreffen de
  overschrĳdingen van de lasten voor programma 1, 5 en 7.
• Verder bedragen de niet-tĳdig gemelde onderschrĳdingen van lasten en over- en onderschrĳdingen van baten in totaal
  €4.511.000. Dit heeft betrekking op twee onderschrĳdingen van lasten in programma 3 van in totaal €3.637.000. Dit
  heeft te maken met het ontbreken van een tĳdige analyse van de (tussentĳdse) besteding van lasten van projecten
  als gevolg van ziekte van een medewerker. Bĳ deze projecten is sprake van een vertraging, waardoor projecten
  later worden opgeleverd. De gereserveerde budgetten schuiven daardoor ook in de tĳd mee. Daarnaast heeft dit
  betrekking op een overschrĳding van baten in programma 8 van in totaal €874.000. Dit heeft te maken met hoger dan
  verwachte parkeeropbrengsten.

Om dergelĳke afwĳkingen in de toekomst te voorkomen zullen de budgetgesprekken tussen budgethouders
en financieel adviseurs zich nog scherper richten op vroegtĳdige signalering en verantwoording van
(geprognosticeerde) begrotingsafwĳkingen.

Europese Aanbestedingen

Bĳ opdrachten aan een aannemer is geconstateerd dat de EU-aanbestedingsregels onvoldoende zĳn nageleefd. De
opdrachten aan de aannemer vloeien voort uit de noodzaak Oekraïnevluchtelingen op te vangen. De opvanglocatie
voor vluchtelingen moest snel geschikt gemaakt worden voor de opvang van vluchtelingen. Omdat in eerste instantie
onduidelĳk was hoe lang deze opvang nodig was is een inschatting gemaakt dat deze kosten de aanbestedingsgrens
niet zouden overstĳgen en daarnaast was er sprake van spoed. Toen was nog niet bekend hoe lang de opvanglocatie
voor vluchtelingen als vluchtelingenopvang behouden blĳft. Ondertussen heeft de spendanalyse uitgewezen dat de
aanbestedingsdrempel is overschreden en is een inventarisatie geweest van de behoeften aan het type werkzaamheden
dat de betreffende aannemer uitvoert op deze locatie. Momenteel wordt onderzocht of voor de overige benodigde
werkzaamheden een aanbestedingsprocedure nodig is en hoe dit op de markt te zetten.

Er zĳn drie maatregelen getroffen om dergelĳke onrechtmatigheden in de toekomst te voorkomen:

1. Een aanpassing in het inkoopproces. Waar eerst alleen een bedrag voor de raming opgegeven diende te worden, wordt
in de toekomst gevraagd dit bedrag expliciet te onderbouwen.

2. Door het halfjaarlĳks uitvoeren van de spendanalyse wordt eerder gesignaleerd dat de aanbestedingsdrempel mogelĳk
wordt overschreden en kan eerder ingegrepen worden.

3. Door het organiseren van cursussen wordt de inkoopvolwassenheid van de gehele organisatie vergroot.




                                                                                                Jaarstukken 2023       93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>4.7 Verbonden partĳen
4.7.1 Inleiding
Algemeen

Verbonden partĳen zĳn organisaties waaraan de gemeente zich bestuurlĳk en financieel verbindt. Verbonden partĳen
bestaan uit deelnemingen door de gemeente in gemeenschappelĳke regelingen, N.V.’s, B.V.’s, stichtingen, verenigingen,
Publiek Private Samenwerkingsconstructies etc. .

Verbonden partĳen voeren taken uit met een groot politiek belang en ze leveren hierbĳ een belangrĳke bĳdrage aan de
realisatie van maatschappelĳke doelen. Het deelnemen in Verbonden partĳen levert de gemeente Gouda , naast voordelen
ook financiële en bestuurlĳke risico’s op. Het is noodzaak om zicht te hebben op deze risico’s die immers de realisatie
van de doelstellingen binnen de gestelde financiële kaders kunnen belemmeren. De paragraaf Verbonden partĳen, in de
programmabegroting en in de programmarekening, is een belangrĳk instrument voor de gemeente Gouda om proactief te
sturen op Verbonden partĳen.

Ontwikkelingen 2023

Wĳziging WGR;

Op 1 juli 2022 is een wĳziging van de Wet gemeenschappelĳke regelingen (Wgr) in werking getreden. Deze wĳziging heeft
als doel de democratische legitimatie van gemeenschappelĳke regelingen en de kaderstellende en controlerende rol van
gemeenteraden in relatie tot gemeenschappelĳke regelingen te versterken.

Een aantal wĳzigingen is op 1 juli 2022 direct in werking getreden. Een ander deel moet binnen twee jaar na
inwerkingtreding (uiterlĳk 1 juli 2024) geïmplementeerd worden in alle gemeenschappelĳke regelingen. Op dit moment
zĳn 2 gemeenschappelĳke regeling formeel aangepast en zĳn 7gemeenschappelĳke regeling in de besluitvormende fase.
De verwachting is dat alle gemeenschappelĳke regelingen voor de gestelde datum zĳn aangepast

4.7.2 Gemeenschappelĳke regelingen
4.7.2.1 Regio Midden Holland (RMH)
Naam verbonden partĳ          Regio Midden Holland
Vestigingsplaats              Gouda
Website                       www.regiomiddenholland.nl
Programma:                    7. Bestuur en organisatie
Taakveld:                     0.1 Bestuur
Aard                          GR
Deelnemerspercentage          20% (Ieder AB lid heeft 1 stem)
Doel en openbaar belang       Regionale beleidsvorming en strategische belangenbehartiging van de aangesloten gemeenten
                              Bodegraven-Reeuwĳk, Gouda, Krimpenerwaard, Waddinxveen en Zuidplas.
Wĳze van dienen van           In het AB zitten twee collegeleden die door de raad zĳn benoemd.
het gemeentebelang
Ontwikkelingen 2023           In 2023 is een onderzoek verschenen van Berenschot en de Rĳksuniversiteit Groningen naar het
                              Bestuurlĳk Regionaal Ecosysteem (BRE) van Regio Midden-Holland. Dit vergelĳkende onderzoek richt
                              zich op factoren die bĳdragen aan het realiseren van publieke waarde in de regio.

                              Enkele belangrĳke uitkomsten zĳn dat:
                              • de regio er op het gebied van de brede welvaart goed voor staat, ook in vergelĳking met andere regio's.
                              • de netwerksamenwerking de afgelopen jaren positieve resultaten heeft behaald in de vorm van
                              beleidsplannen en visies (creatie van indirecte publieke waarde). Dit heeft tot vertrouwen in de regio
                              geleid en tot een samenwerking waarvoor de randvoorwaarden op orde zĳn.

                              Op basis van de inhoudelĳke opgaven, georganiseerde randvoorwaarden en het draagvlak voor
                              samenwerking is het volgens de onderzoekers een goed moment om aanvullende capaciteit in te zetten
                              op meer samenwerking in de regio om tot uitvoering te komen en concrete resultaten te behalen. De
                              deelnemende gemeenten hebben in 2023 het gesprek hierover opgestart.

Resultaat 2023 (bedragen *    204
€ 1.000)
Risico's                      Het uitblĳven van aanvullende capaciteit kan gevolgen hebben voor de uitvoering van regionale plannen.


4.7.2.2 Omgevingsdienst Midden Holland (ODMH)
Naam verbonden partĳ          Omgevingsdienst Midden Holland
Vestigingsplaats              Gouda
Website                       www.odmh.nl




94         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ         Omgevingsdienst Midden Holland
Programma(s)                 2. Energie en klimaat 3; Wonen en leefomgeving
Taakveld                     7.4 Milieubeheer; 8.3 Wonen en bouwen
Aard                         GR
Deelnemerspercentage         17,0% (Stemverhouding op basis van budget € 100.000 = 1 stem)
Doel en openbaar belang      Bĳdrage leveren aan een veilige, duurzame en gezonde leefomgeving.
Wĳze van dienen van          In het AB zitten twee collegeleden die door het college zĳn aangewezen, waarvan 1 lid zitting heeft in
het gemeentebelang           het DB.
Ontwikkelingen 2023          Milieu
                             De ODMH heeft in 2023 de taken uitgevoerd die in het jaarprogramma milieu 2023 zĳn afgesproken.
                             Een deel van de taken is vraaggestuurd, zoals werkzaamheden rond bouwinitiatieven en projecten
                             in de openbare ruimte. Daardoor is er een beperkte overschrĳding van het aantal uren voor het
                             jaarprogramma milieu. De hiermee samenhangende kosten zĳn gedekt binnen bestaande budgetten.

                             BWT
                             De ODMH heeft uitvoering gegeven aan de BWT-taken zoals deze waren vastgelegd in het
                             Jaarprogramma 2023. De geleverde inspanningsuren ten opzichte van het jaarprogramma is 101%.
                             Daarmee valt dit binnen het percentage van +/- 2%, waardoor er geen eindafrekening plaats heeft
                             gevonden. Omdat een aantal bouwprojecten in december 2023 vergund is, is er sprake van hogere
                             legesinkomsten ten opzichte van de begroting.

Resultaat 2023 (bedragen *   248
€ 1.000)
Risico's                     Er hebben geen afwĳkingen plaatsgevonden ten opzichte van de in de begroting 2023
                             ingebouwde risico’s


4.7.2.3 Groenalliantie Midden Holland en omstreken (GA)
Naam verbonden partĳ         Groenalliantie Midden-Holland en omstreken
Vestigingsplaats             Schiedam
Website                      https://www.groenalliantiemiddenholland.nl/
Programma(s)                 1.Economie en onderwĳs; 2 Energie en klimaat; 5.Cultuur, sport en recreatie;
Taakveld                     3.4 Economische promotie; 7.4 Milieubeheer; 5.1 Sportbeleid en activering
Aard                         GR
Deelnemerspercentage         20%; 5 deelnemende gemeenten met elk 2 AB-leden; ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang      Beheer van recreatieterreinen voor regionale dagrecreatie in Gouda, Bodegraven-Reeuwĳk,
                             Waddinxveen, Krimpenerwaard en enkele kleinere gebieden.
                             Daarnaast is men beheerder en ontwikkelaar van routestructuren in het Groene Hart.
Wĳze van dienen van          In het AB zitten twee leden die door de raad en het college zĳn aangewezen. In het DB 1 lid. In de
het gemeentebelang           gebiedsadviescommissies zitten 2 raadsleden.
Ontwikkelingen 2023          Het Ontwikkelplan Groenalliantie 2030 gaat vergezeld van een meerjarige investeringsagenda. In
                             2023 zĳn verschillende projecten uit de Investeringsagenda 2021-2025 gestart of uitgevoerd in de
                             Groenalliantie gebieden in en rondom Gouda. Zo is het handelingskader klimaat opgesteld en een
                             Toekomstperspectief voor de Oostpolder. Deze wordt momenteel verder uitgewerkt naar concrete
                             maatregelen. Ook in 2023 was een duurzame balans tussen natuur en recreatie uitgangspunt in alle
                             activiteiten van de Groenalliantie.
Resultaat 2023 (bedragen *   703
€ 1.000)
Risico's                     Uittreden provincie Zuid-Holland:
                             De afspraken met de provincie over haar uittreedvergoeding borgen de continuïteit van de huidige
                             exploitatie van Groenalliantie tot en met 2025. De periode na 2025 vraagt om meer keuzes
                             en maatregelen. Er worden momenteel onderhandelingen gevoerd op ambtelĳk en bestuurlĳk
                             niveau over de hoogte van de provinciale bĳdrage na 2025. De deelnemende gemeenten worden
                             hierover geïnformeerd wanneer hier duidelĳkheid over is. Vooralsnog is dit een risico voor de
                             deelnemende gemeentes.


4.7.2.4 Streekarchief Midden-Holland (SAMH)
Naam verbonden partĳ         Streekarchief Midden-Holland
Vestigingsplaats:            Gouda
Website:                     www.samh.nl
Programma(s):                5. Cultuur sport en recreatie
Taalveld(en):                5.5 Cultureel erfgoed
Aard:                        GR
Deelnemerspercentage:        20%
                             Ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang:     SAMH bewaart, conform de Archiefwet, de archieven van de besturen en ambtelĳke instellingen
                             van de gemeenten Gouda, Krimpenerwaard, Krimpen aan de Ĳssel, Waddinxveen, Zuidplas en de
                             Omgevingsdienst Midden Holland.




                                                                                                         Jaarstukken 2023             95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ            Streekarchief Midden-Holland
Wĳze van dienen van             In het AB zitten twee collegeleden die door de raad benoemd zĳn.
het gemeentebelang:
Ontwikkelingen 2023:            Eén van de belangrĳkste ontwikkelingen in 2023 was de aanschaf van een e-depot: een digitaal depot
                                voor het beheren, bewaren en beschikbaar stellen van digitale archieven. Er werden afspraken gemaakt
                                met de aangesloten gemeenten en de ODMH om het e-depot zo goed en gestroomlĳnd mogelĳk
                                in te kunnen richten. Daarnaast voerde het streekarchief met de gemeenten en de ODMH pilots uit
                                (videotulen en omgevingsvergunningen), die doorlopen in 2024.
                                Van de gemeente Gouda kon het secretariearchief over de periode 1989-2004 na bewerking worden
                                overgebracht naar het streekarchief, en er is een begin gemaakt om ook het secretariearchief over de
                                periode 2005-2011 te bewerken voor overdracht. Daarnaast is het uitgebreide tekeningenarchief van de
                                Dienst Openbare Werken van Gouda gescand en digitaal beschikbaar gemaakt.
                                De gemeente Gouda sloot aan bĳ het Herdenkingsjaar Slavernĳverleden (1 juli 2023 - 1 juli 2024) en
                                gaf het streekarchief de opdracht een verkennend onderzoek te laten uitvoeren naar het koloniaal en
                                slavernĳverleden van de stad. Dit resulteert in 2024 in een bundel. Het streekarchief ontving daarnaast
                                bĳdragen voor de projecten Tĳdmachine en Slavernĳverleden, en publiceerde daar incidenteel over.

Resultaat 2023 (bedragen *      25
€ 1.000)
Risico's:                       Voor het slagen van de pilots van het e-depot is het belangrĳk dat er goede afspraken worden gemaakt
                                over aanlevering en beheer van digitaal archief, en dat de overdracht vanuit de bronapplicaties technisch
                                mogelĳk is Daarom worden de pilots uitgevoerd in nauw overleg met de aangesloten gemeenten en de
                                ODMH, en worden ook de leveranciers van bronapplicaties bĳ de pilots betrokken


4.7.2.5 Promen
Naam verbonden partĳ                                  Promen
Vestigingsplaats                                      Gouda
Website                                               www.promen.nl
Programma(s)                                          4. Sociaal domein,
Taakveld                                              6.4 Begeleide participatie; 6.5 Arbeidsparticipatie
Aard                                                  GR
Deelnemerspercentage                                  0,36
Doel en openbaar belang                               Uitvoering geven aan de Wet Sociale Werkvoorziening.
                                                      Daarnaast het uitvoeren van re-integratieactiviteiten voor werkzoekenden met
                                                      een Participatiewet-uitkering

Wĳze van dienen van het gemeentebelang                In het DB en AB zit een collegelid dat door het college is aangewezen.
Ontwikkelingen 2023                                   Promen is in transitie. De uitstroom van de steeds ouder wordende Wsw-
                                                      doelgroep stĳgt. De nieuwe instroom vanuit de Participatiewet heeft een
                                                      steeds grotere afstand tot de arbeidsmarkt. Eind 2023 is hiervoor het
                                                      Talentenplein geopend
Resultaat 2023 (bedragen * € 1.000)                   76
Risico's                                              De onzekerheden en risico’s in de omzetten, loon- en overige bedrĳfskosten
                                                      nemen toe. Ook de trend van de voortdurende prĳsstĳgingen van de afgelopen
                                                      jaren lĳkt zich nog niet te keren. Om deze loon- en prĳsstĳgingen zoveel
                                                      als mogelĳk op te kunnen vangen zoekt Promen voortdurend naar nieuwe
                                                      mogelĳkheden om de omzet verder te optimaliseren.


4.7.2.6 Grondbank RZG Zuidplas
Naam verbonden partĳ            Grondbank RZG Zuidplas
Vestigingsplaats:               Den Haag
Website:                        www. ontwikkelingzuidplaspolder.nl
Programma(s):                   3. Wonen en leefomgeving
Taalveld(en):                   8.3 Wonen en bouwen
Aard:                           GR
Deelnemerspercentage:           6%
                                Ieder AB lid heeft 1 stem
Doel en openbaar belang:        In 2011 heeft de Grondbank een gewĳzigde opdracht gekregen en functioneert primair als beheer- en
                                gronduitgiftebedrĳf. Momenteel bezit de Grondbank ca. 300 ha aan gronden en deze zĳn bĳna allemaal
                                gelegen in de Zuidplaspolder binnen de gemeente Zuidplas.
                                Haar belangrĳkste doelstelling is om de in eigendom zĳnde gronden te verkopen in het kader van de
                                gewenste en vastgestelde Zuidplaspolderontwikkelingen.

Wĳze van dienen van             In het AB zitten twee collegeleden die door het college zĳn aangewezen. Het college van Gouda doet
het gemeentebelang:             een bindende voordracht voor het DB-lid.
Ontwikkelingen 2023:            In 2021 is een koopovereenkomst gesloten tussen de Grondbank en de gemeente Zuidplas, strekkende
                                tot de overdracht van haar bezit aan Zuidplas voor de ontwikkeling van het vĳfde dorp, waarmee de
                                grondbank per 31-12-2024 zou worden opgeheven. Sindsdien zĳn de economische omstandigheden,
                                zoals de renteontwikkeling, sterk gewĳzigd, hetgeen een ongunstig effect heeft op de grondexploitatie




96          Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ         Grondbank RZG Zuidplas
                             van het plangebied. Dat maakt dat Zuidplas niet zonder meer invulling kan en wil geven aan de op
                             haar rustende afnameverplichting en een beroep doet op de uit de koopovereenkomst voortvloeiende
                             ontbindingsmogelĳkheid van de koopovereenkomst. Dat betekent dat de Grondbank, anders dan eerder
                             aangenomen, niet tot liquidatie kan overgaan per 1 januari 2025. De Grondbank bereidt een voorstel
                             voor de gemeenschappelĳke regeling te verlengen voor een periode van 10 jaar of zoveel eerder als de
                             gronden zĳn uitgenomen.

Resultaat 2023 (bedragen *   n.n.b.
€ 1.000)
Risico's:                    Gouda draagt daarvan het risico tot maximaal het deelnemerspercentage van 6%. Het is voor Gouda
                             van belang om haar invloed te houden op deze ontwikkeling en blĳft streven naar een minimaal
                             kostenneutrale grondexploitatie om te voorkomen dat de Grondbank wordt geconfronteerd met een
                             eventueel tekort, dat voor rekening en risico komt van de betrokken deelnemers.



4.7.2.7 Hecht
Naam verbonden partĳ         Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden
Vestigingsplaats             Leiden
Website                      www.rdog.nl
Programma(s)                 4. Sociaal domein; 6. Leefbaarheid en veiligheid
Taakveld                     6.72 Maatwerkdienstverlening 18-; 1.2 Openbare orde en veiligheid
Aard                         GR
Deelnemerspercentage         8%
                             Aantal stemmen (4) gebaseerd op inwoneraantal
Doel en openbaar belang      Hecht (voorheen Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg RDOG) bewaakt, beschermt en
                             bevordert de gezondheid en veiligheid van de inwoners in onze regio. Alles wat Hecht doet, moet
                             leiden tot verbetering van de kwaliteit van het leven in de regio, tot meer positief ervaren gezondheid,
                             tot meer veiligheid en tot meer kansen. Dit is wat Hecht bĳdraagt aan de regio Hollands Midden. De
                             coronacrisis laat het belang van een moderne en wendbare gezondheidsdienst zien. De organisatie
                             heeft de afgelopen jaren bewezen te kunnen inspelen op snel veranderende omstandigheden.
                             In de Hollands Midden zĳn de gemeentelĳke taken op het gebied van openbare gezondheid
                             samengebracht. Dit resulteert in één organisatie met meer dan 1.000 medewerkers die vanuit
                             verschillende expertises samen met elkaar en met andere spelers in de keten werken aan gezondheid,
                             veiligheid en kansen voor iedereen.


Wĳze van dienen van          In het algemeen bestuur zit een lid dat door de raad is aangewezen.
het gemeentebelang           Het lid maakt deel uit van het college. Gebruikelĳk is dat een collegelid uit Gouda (centrumgemeente)
                             ook lid van het dagelĳks bestuur.
Ontwikkelingen 2023          De reguliere werkzaamheden van Hecht zĳn in 2023 onverminderd doorgegaan. Naast de
                             reguliere werkzaamheden is Hecht sinds begin 2022 betrokken bĳ de opvang van Oekraïense
                             vluchtelingen. Hecht leverde ook in 2023 hiervoor jeugdgezondheidszorg (intake, consulten,
                             Rĳksvaccinatieprogramma) en op aanvraag andere diensten. Deze vangnetfunctie is in 2023 verlengd
                             naar de reguliere asielzoekers wegens druk bĳ het COA.
                             Binnen de organisatie Hecht speelde in 2023 een aantal belangrĳke veranderingen en projecten met een
                             grote impact op de gehele organisatie. Deze veranderingen en projecten komen voort uit het programma
                             Hecht24 en dragen bĳ aan het behalen van de afgesproken doelen.
Resultaat 2023 (bedragen *   -3.919
€ 1.000)
Risico's                     Financieel blĳft de druk bĳ Hecht erg groot. De landelĳke loon- en prĳsstĳgingen, alsmede de krapte op
                             de arbeidsmarkt, maakt dat de kosten sneller stĳgen dan de opbrengsten. Hecht heeft maatregelen
                             geïmplementeerd om de materiële exploitatiekosten binnen de begrotingen van 2022 en 2023 op
                             te lossen.
                             Voor de effecten van de nieuwe cao, die in april 2023 is vastgesteld, is een begrotingswĳziging 2023
                             ingediend. Het algemeen bestuur heeft deze begrotingswĳziging in december 2023 afgekeurd, op basis
                             van de ingediende zienswĳzen. Hecht is niet in staat deze kosten zelf op te vangen. Dit zal leiden tot een
                             tekort in 2023 en 2024.



4.7.2.8 Veiligheidsregio Hollands-Midden (VRHM)
Naam verbonden partĳ         Veiligheidsregio Hollands Midden
Vestigingsplaats             Leiden
Website                      www.vrhm.nl
Programma(s)                 6. Leefbaarheid en veiligheid
Taakveld                     1.1 Crisisbeheer & Brandweer
Aard                         GR
Deelnemerspercentage         9,3 %
                             Aantal stemmen gebaseerd op inwoneraantal




                                                                                                          Jaarstukken 2023           97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ           Veiligheidsregio Hollands Midden
Doel en openbaar belang        Belangenbehartiging van de aan de regeling deelnemende gemeenten op het terrein van brandweer,
                               geneeskundige hulpverlening bĳ zware ongevallen, rampen en rampenbestrĳding. Daarnaast aan het
                               realiseren van een gecoördineerde inzet bĳ zware ongevallen en rampen betrokken organisaties,
                               instellingen en diensten.
Wĳze van dienen van            Het AB wordt gevormd door de burgemeesters van de deelnemende gemeenten.
het gemeentebelang
Ontwikkelingen 2023            Aanpassing in beleid en uitvoering naar aanleiding van de evaluatie van de Wet veiligheidsregio’s
                               (Wvr) is nog gaande. Zo zal de GHOR (Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio) binnen
                               de veiligheidsregio worden ingebed en zĳn er stappen gezet om de kolom Bevolkingszorg wettelĳk
                               (steviger) te verankeren, onder andere door het benoemen van sleutelfuncties en wettelĳk vastleggen
                               van opleidingen voor deze functies.
                               Het onderwerp ‘digitale ontwrichting’ is verder uitgewerkt door opname van ‘digitale ontwrichting’ in
                               het Regionale Risicoprofiel en het maken van een informatiekaart betreffende dit onderwerp. ‘Digitale
                               ontwrichting’ is tevens opgenomen als thema voor oefeningen binnen de Veiligheidsregio.
                               Behalve bovengenoemde kan voor wat betreft de doorontwikkeling van de taak Bevolkingszorg nog
                               worden aangegeven dat er samenwerking is gezocht tussen de verschillende clusters waaruit de
                               veiligheidsregio is opgebouwd door het instellen van regionaal piket ten behoeve van communicatie
                               en informatie.
                               Het verbeteren van de informatiebeveiliging is als prioriteit opgepakt en zal als project nog een aantal
                               jaren op de agenda blĳven.
                               Het Regionaal Beleidsplan 2024 -2027 is opgesteld.

Resultaat 2023 (bedragen *     935
€ 1.000)
Risico's                       Er heeft geen herprioritering van beleidsvoornemens/werkzaamheden plaatsgevonden


4.7.2.9 Belastingsamenwerking Gouwe Rĳnland (BSGR)
Naam verbonden partĳ           Belastingsamenwerking Gouwe Rĳnland
Vestigingsplaats:              Leiden
Website:                       www. bsgr.nl
Programma(s):                  1 economie, werk en onderwĳs ; 2.Energie en klimaat; 3 wonen en leefomgeving; 4. Sociaal Domein ;
                               5 cultuur, sport en recreatie; 6 leefbaarheid en veiligheid; 7 bestuur en organisatie 8. Financiering
                               en Dekkingsmiddelen
Taakveld(en):                  3.3 bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen (marktgelden)
                               3.4 economische promotie (toeristenbelasting)
                               7.2 riolering (rioolheffing)
                               7.3 Afval (reinigingsheffingen)
                               7.4 Milieubeheer (milieuleges)
                               2.1. Verkeer en vervoer (leges kabels en leidingen)
                               8.3 wonen en bouwen (leges omgevingsvergunning/VFLO
                               2.3 recreatieve havens (haven- en liggelden) ;
                               1,2 openbare orde en veiligheid (leges bĳzondere wetten)
                               0.2 burgerzaken (leges div)
                               0.61 OZB woningen;
                               0.62 OZB niet woningen;
                               0.64 Belastingen overig ( hondenbelasting, precariobelasting)

Aard:                          GR
Deelnemerspercentage:          9,84%
                               Aantal stemmen gerelateerd aan bĳdrage in kalenderjaar

Doel en openbaar belang:       Het verbeteren van de kwaliteit, continuïteit en efficiency door samen te werken bĳ de uitvoering van de
                               heffing en invordering van lokale belastingen en de uitvoering van de Wet waardering onroerende zaken
                               (WOZ) .
Wĳze van dienen van            In het AB zit een collegelid die door het college benoemd is.
het gemeentebelang:
Ontwikkelingen 2023:           Alle grote kohieren voor 2023 zĳn conform planning opgelegd. De totale bruto oplegging van de BSGR in
                               2023 bedroeg € 602 miljoen tegen 561 miljoen in 2021. De stĳging wordt verklaard door hogere tarieven
                               en areaaluitbreiding.

                               Het jaar 2023 kenmerkt zich door de forse toename van WOZ-bezwaren. In totaal heeft de BSGR ca. 2,2
                               maal zoveel WOZ-bezwaren ontvangen. Namelĳk 22.364 in 2023 tegen 9.770 in 2022. Daarnaast is het
                               aantal gegronde bezwaren in 2023 weer toegenomen waar in 2022 nog sprake was van een daling

Resultaat 2023 (bedragen *     665
€ 1.000)
Risico's:                      De BSGR is een uitvoeringsorganisatie. Op grond van de Gemeenschappelĳke regeling van de BSGR
                               zĳn de deelnemers verplicht er zorg voor te dragen dat de BSGR te allen tĳde beschikt over voldoende
                               middelen om aan al haar verplichtingen jegens derden te kunnen voldoen. De deelnemers moeten zelf
                               maatregelen treffen om eventuele risico’s af te dekken.

                               De toename van het aantal ingediende en gegronde bezwaren leidt tot een toename van de




98          Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ         Belastingsamenwerking Gouwe Rĳnland
                             proceskostenvergoeding voor 2023. Op 19 december 2023 heeft de Eerste Kamer ingestemd met het
                             Belastingplan 2024 waaronder de wĳziging van proceskostenvergoeding. Wat de gevolgen hiervan zĳn
                             op het aantal ontvangen bezwaarschriften zal vanaf 2024 blĳken. Dit zal actief gemonitord worden.



4.7.3 Vennootschappen en coöperaties
4.7.3.1 SPORT.GOUDA B.V.
Naam verbonden partĳ         B.V. Sport.Gouda
Vestigingsplaats             Gouda
Website                      www.sportpuntgouda.nl
Programma(s)                 5. Cultuur, Sport en Recreatie
Taakveld                     5.1 Sportbeleid en activering; 5.2 Sportaccommodaties
Aard                         BV
Deelnemerspercentage         100% stemrecht als aandeelhouder
Doel en openbaar belang      Het realiseren, beheren en exploiteren van voorzieningen en accommodaties op het gebied van sport,
                             ontspanning en recreatie, zoals het Groenhovenbad, gymzalen, sporthallen en velden. Daarnaast
                             worden voor derden activiteiten uitgevoerd zoals buitenschoolse activiteiten, organisatie en uitvoering
                             van sportevenementen, arrangementen voor bedrĳfssporten en advies & consult.
Wĳze van dienen van          De AVA wordt vertegenwoordigd door een collegelid. Voor de afgenomen diensten is een
het gemeentebelang           dienstverleningsovereenkomst (DVO) afgesloten.
Ontwikkelingen 2023          In 2023 heeft SPORT•GOUDA net als andere jaren gemeentelĳke gymzalen, sportzalen, sporthallen
                             en het zwembad geëxploiteerd. Naast alle overige reguliere werkzaamheden op het gebied van
                             verenigingsondersteuning, sportstimulering en Gouda Goed Bezig, realiseerde SPORT•GOUDA een
                             aantal renovaties op de buitensportparken. Een kunstgrasveld op sportpark sv DONK werd gerenoveerd
                             en alle nog conventionele sportveldverlichting die in beheer van SPORT•GOUDA is, werd vervangen
                             door ledverlichting. Per 1 januari 2023 stapte SPORT•GOUDA over op een andere CAO.
Resultaat 2023 (bedragen *   -121
€ 1.000)
Risico's                     Vanwege het gestegen prĳspeil en de daarbĳ achterblĳvende indexering van de DVO, sluit
                             SPORT•GOUDA het boekjaar 2023 af met een tekort van ruim een ton. Voor 2024 voert de gemeente
                             overigens een inhaalslag door op het DVO-bedrag. Daar staat tegenover dat met het per einde 2023
                             geëindigde energiecontract van SPORT•GOUDA, de energielasten vanaf 2024 flink hoger uitvallen.


4.7.3.2 Cyclus N.V.
Naam verbonden partĳ         N.V. Cyclus
Vestigingsplaats             Gouda
Website                      www.cyclusnv.nl
Programma(s)                 3. Wonen en leefomgeving
Taakveld                     5.7 Openbaar groen; 8.3 Wonen en bouwen
Aard                         NV
Deelnemerspercentage         Stemrecht als aandeelhouder 23,5 %
Doel en openbaar belang      Advisering en uitvoering afvalbeheer (inzameling, verwerking), reiniging en gladheidsbestrĳding.

                             Daarnaast wordt ook informatie en advies gegeven over regionaal en lokaal afvalbeleid. Als zodanig
                             levert zĳ ook een bĳdrage aan een schoon, heel en veilig leefmilieu.
Wĳze van dienen van          In de AVA vertegenwoordigd een collegelid (portefeuillehouder financiën) de belangen van Gouda
het gemeentebelang           als aandeelhouder.
                             Voor de afgenomen diensten zĳn dienstverleningsovereenkomsten afgesloten en is de
                             gemeente opdrachtgever.
Ontwikkelingen 2023
Resultaat 2023 (bedragen *   n.n.b.
€ 1.000)
Risico's


4.7.3.3 Oasen N.V.
Naam verbonden partĳ         Oasen N.V.
Vestigingsplaats             Gouda
Website                      www.oasen.nl
Programma(s)                 8. Dekkingsmiddelen
Taakveld                     0.8 Overige baten en lasten
Aard                         NV
Deelnemerspercentage         9,63% stemrecht als aandeelhouder.
Doel en openbaar belang      Het leveren van drinkwater voor de inwoners van Gouda en een groot aantal andere gemeenten in het
                             Groene Hart.




                                                                                                         Jaarstukken 2023              99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ          Oasen N.V.
Wĳze van dienen van           De gemeente Gouda wordt in de AVA vertegenwoordigd door een collegelid.
het gemeentebelang

Ontwikkelingen 2023           In algemene zin is geïnvesteerd in veiligheid zowel op het gebied van drinkwaterkwaliteit als op het
                              gebied van de continuïteit van de drinkwatervoorziening.
Resultaat 2023 (bedragen *    2.549
€ 1.000)
Risico's                      Vertrouwen in drinkwater
                              Het vertrouwen in de veiligheid van Nederlands drinkwater en de drinkwaterbedrĳven is heel hoog.
                              Door ontwikkelingen kan dat negatief beïnvloed worden. Dit kan zowel betrekking hebben op de
                              leveringszekerheid als de drinkwaterkwaliteit.

                              Kwaliteit bronnen voor drinkwater
                              Door het toenemend ruimtebeslag op de ondergrond, door lozingen van (nieuwe) industriële stoffen en
                              door klimaatver andering komt de kwaliteit van onze bronnen onder druk te staan.

                              Beschikbaarheid gekwalificeerd personeel
                              Door schaarste op de arbeidsmarkt en onvoldoende aandacht voor het behouden van gekwalificeerd
                              personeel, kunnen er personeelstekorten ontstaan.

                              Meer informatie: www.oasen.nl



4.7.3.4 N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Naam verbonden partĳ          N.V. BNG
Vestigingsplaats              Den Haag
Website                       www.BNG.nl
Programma(s)                  8. Dekkingsmiddelen
Taakveld                      0.5 Treasury
Aard                          NV
Deelnemerspercentage          0,15%. Er is stemrecht via de aandeelhouder.
Doel en openbaar belang       Het uitvoeren van gespecialiseerde financiële dienstverlening voor overheden en instellingen voor
                              het maatschappelĳk belang tegen zo laag mogelĳke kosten van maatschappelĳke voorzieningen voor
                              de burger
Wĳze van dienen van           De gemeente Gouda wordt in de AVA vertegenwoordigd door een collegelid.
het gemeentebelang            Voor de afgenomen diensten is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten.


Ontwikkelingen 2023           De gemeente Gouda heeft 82.446 aandelen BNG à € 2,50 nominaal van de in totaal 55.690.720
                              uitgegeven aandelen.
                              Het aandelenbezit blĳft in stand en er zĳn geen jaarlĳkse bĳdragen aan de BNG.


Resultaat 2023 (bedragen *    254.000
€ 1.000)
Risico's                      De betrokkenheid van de BNG bĳ de doelstellingen van het programma Algemenedekkingsmiddelen
                              beperkt zich tot de dividenduitkering die als algemeen dekkingsmiddel wordt gebruikt. Voor 2023 en
                              verder wordt uitgegaan van een jaarlĳkse dividend uitkering van € 150.000
                              Meer informatie: www.bngbank.nl



4.7.3.5 Coöperatie ParkeerService U.A.
Naam verbonden partĳ                                Coöperatieve Parkeerservice u.a.
Vestigingsplaats                                    -
Website                                             www. Parkeerservice.nl
Programma(s)                                        3. Wonen en leefomgeving
Taakveld                                            2.2 Parkeren
Aard                                                Coöperatie
Deelnemerspercentage                                0,0625
Doel en openbaar belang                             ParkeerService ondersteunt gemeenten bĳ het ontwikkelen, implementeren en
                                                    uitvoeren van parkeerbeleid.
Wĳze van dienen van het gemeentebelang              De gemeente wordt vertegenwoordigd in de algemene ledenvergadering (ALV).
Ontwikkelingen 2023                                 In 2023 is de website gouda.parkeerservice.nl vernieuwd waardoor hĳ voor
                                                    iedereen beter te gebruiken is. Ook kwam eind 2023 een verbeterde versie van de
                                                    app Parkstart voor vergunninghouders in Gouda beschikbaar. Deze is duidelĳker
                                                    en vriendelĳker in het dagelĳks gebruik. Verder is eind 2023 de beveiliging van de
                                                    beheerdersloge in de Stationsgarage verbeterd naar aanleiding van een inbraak.
                                                    Een verdere verbetering van de toegankelĳkheid en beveiliging wordt afgestemd




100        Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>Naam verbonden partĳ                            Coöperatieve Parkeerservice u.a.
                                                met de uitbreidingswerkzaamheden.

                                                Parkeerservice heeft in 2023 enkele uitvoerende taken van de gemeente
                                                overgenomen, zoals het contractbeheer van de parkeerautomaten. Ook andere
                                                leden van de coöperatie hebben in 2023 meer werk bĳ Parkeerservice
                                                ondergebracht Voor ParkeerService betekent dit een stabielere basis doordat
                                                leden meer bĳ ParkeerService uitbesteden.

Resultaat 2023 (bedragen * € 1.000)             121
Risico's                                        Zowel de risico’s als de beheersmaatregelen staan beschreven bĳ de
                                                ontwikkelingen: inbraak en mutatie van het aantal leden van de coöperatie




4.7.4 Lĳst verbonden partĳen, balansgegevens en bĳdragen
Gemeenschappelĳke regelingen (bedragen * € 1.000)
Naam                                         Eigen              Eigen              Vreemd             Vreemd vermogen 31-12-2023
                                             vermogen           vermogen           vermogen
                                             1-1-2023           31-12-2023         1-1-2023
Regio Midden Holland                                     540                 617              586                                571
Omgevingsdienst Midden-Holland                          2.280            2.045               9.875                            10.462
Groenalliantie                                         10.722           11.306               2.375                             2.428
Streekarchief Midden-Holland                             295                 301              275                                336
Promen                                                  3.269            2.422               8.049                             8.588
RZG Zuidplas Grondbank                                     0 nnb                          94.307 nnb
Hecht                                                   5.889                631          33.822                              38.323
Veiligheidsregio Hollands Midden                        5.659            6.422            67.394                              79.547
Belastingsamenwerking Gouwe-Rĳnland                      781             1.446            16.205                              11.197

Vennootschappen en coöperaties (bedragen * € 1.000)
Naam                                          Eigen             Eigen              Vreemd             Vreemd vermogen 31-12-2023
                                              vermogen          vermogen           vermogen
                                              1-1-2023          31-12-2023         1-1-2023
Sport.Gouda                                             1.190            1.069               4.533                             6.337
N.V. BNG                                                4.615            4.721           107.459                             110.819
Oasen N.V.                                            125.600         128.149            221.955                             244.640
Cyclus N.V.                                            10.568 nnb                         22.916 nnb
Coöperatie ParkeerService U.A.                          2.216            2.025               3.637                             5.505

Voor Oasen N.V. en de BNG wordt geen jaarlĳkse bĳdrage betaald. Toelichting op substantiële verschillen komt bĳ de
betreffende programma's aan de orde.

In onderstaande tabel zĳn alleen de verbonden partĳen vermeld waaraan in 2023 een financiële bĳdrage is verstrekt. De
financiële bĳdrage aan de verbonden partĳen BNG en Oasen was in 2023 nihil.

Gemeenschappelĳke regelingen (bedragen * € 1.000)
Verbonden partĳ (bedragen * € 1.000)             Begroting Bĳdrage            Bĳdrage        Begroting Realisatie        Realisatie
                                                 2023( basis) Totaal          t.o.v.         2023( na    2023            2022
                                                                              Totaal         wĳzigingen)
Regio Midden Holland                                     134           439            31%              134        134            129
Omgevingsdienst Midden-Holland                          3.812        20.726           18%             4.062      4.060         3.775
Groenalliantie                                           558          1.706           33%              558        558            542
Streekarchief Midden-Holland                             623          1.732           36%              623        623            512
Promen                                                  9.267        24.760           37%             9.267      8.795         9.373
RZG Zuidplas Grondbank                                      0            0              0%               0          0                 0
Hecht                                                   4.773        52.793             9%            4.773      4.650         4.615
Veiligheidsregio Hollands Midden                        4.977        53.585             9%            4.977      4.977         4.819
Belastingsamenwerking Gouwe-Rĳnland                     1.373        13.955           10%             1.521      1.521         1.359
Totaal gemeenschappelĳke regelingen                    25.517       169.696           15%            25.915     25.318        25.124




                                                                                                         Jaarstukken 2023        101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Vennootschappen en coöperaties (bedragen * € 1.000)
Verbonden partĳ (bedragen * € 1.000)                  Begroting       Begroting (na Realisatie         Realisatie 2022
                                                      (basis) 2023    wĳzigingen)   2023
                                                                      2023
Sport.Gouda B.V.                                              5.508           5.508          5.508                  5.718
Cyclus N.V.                                                   5.917           5.917          5.917                       n.n.b
Coöperatie ParkeerService U.A.                                  942             942              947                     n.n.b
Totaal vennootschappen en coöperaties                        12.367          12.367        12.372                   5.718




102      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>4.8 Grondbeleid
4.8.1 Inleiding
Voor het werken met grondexploitaties zĳn regels opgenomen in het gemeentelĳk grondbeleid en artikel 16 van het BBV.
Aan de hand van deze regels wordt in deze paragraaf verslag gedaan van het grondbeleid in het algemeen en de
resultaten binnen grondexploitaties in het bĳzonder.

4.8.2 Grip op de grondexploitaties
Eind 2023 is de nieuwe nota grondbeleid vastgesteld. De gemeente kiest bĳ bouwprojecten voor een actievere aanpak.
De gemeente Gouda doet dit al enige jaren via de projecten Westergouwe en Spoorzone. Hiermee realiseert de gemeente
belangrĳke beleidsdoelen op het gebied van wonen, werkgelegenheid, klimaat / vergroening en bereikbaarheid.

Voor toekomstige ontwikkellocaties gaat de gemeente het gesprek aan met eigenaren. De gemeente verkent daarbĳ samen
met marktpartĳen de mogelĳkheden en probeert daarbĳ belemmeringen weg te nemen. Waar nodig wordt 'zelf-doen' niet
uitgesloten: het realiseren van de diverse beleidsdoelen is belangrĳk en vraagt een actievere grondpolitiek. Daarvoor
kunnen op termĳn nieuwe grondexploitaties geopend worden.

De gemeente maakt de risico’s binnen de grondexploitaties beheersbaar. Dit doet de gemeente door realistisch te ramen in
de grondexploitaties, door optimalisaties door te voeren in plannen en door contractafspraken te maken met marktpartĳen.
Als het nodig is, neemt de gemeente tĳdig haar verliezen en worden voorzieningen gevormd. Doordat de projecten
worden opgeknipt in fases met korte looptĳden, kunnen nauwkeurige berekeningen worden gemaakt en kan sneller worden
ingespeeld op marktontwikkelingen.

De gemeente overlegt met de accountant over de economische vooruitzichten voor de grondexploitaties. Voor de kosten en
opbrengsten worden indexen bepaald. De gehanteerde indexen zĳn door de accountant goedgekeurd. Een onafhankelĳk
bureau controleert ieder jaar de berekeningen van de grondexploitaties. Hierdoor wordt de betrouwbaarheid van de
berekeningen groter en worden de financiële risico’s kleiner.

Er zĳn in 2023 geen nieuwe grondexploitaties geopend.


4.8.3 Financieel resultaat
De gemeente heeft twee actieve grondexploitaties. De rapportage Meerjaren Perspectief Grondexploitaties bevat actuele
informatie over deze projecten. Hieronder wordt ingegaan op de grootste veranderingen binnen de grondexploitaties.

Westergouwe
In 2023 is gewerkt aan de planvoorbereiding voor de volgende fase van Westergouwe, deelgebied III.b waar vanaf 2025
ongeveer 450 woningen gerealiseerd kunnen worden. Tegelĳkertĳd vordert de realisatie van woningen in Westergouwe
III. In 2024 start de bouw van het eerste voorzieningencluster Westergouwe waarmee het integraal kindcentrum met
sportfaciliteiten gerealiseerd wordt, krĳgt de gemeenteraad het bestemmingsplan Westergouwe III.b ter besluitvorming
aangeboden en wordt de planvoorbereiding voor Westergouwe IV opgestart.

Spoorzone
De grondexploitatie Spoorzone is in 2005 geopend om woningbouw, bedrĳvigheid en onderwĳs te realiseren langs de
Burgemeester Jamessingel. Op het kavel tussen Rabobank en Cinema Gouda realiseert een woningcorporatie een
bouwproject met 100% sociale huur. Op het kavel tussen Cinema en Huis van de Stad zĳn plannen voor een hotel met
woningen in voorbereiding.

Resultaat
Binnen de grondexploitatieberekeningen zĳn diverse wĳzigingen doorgevoerd. Deze wĳzigingen hebben echter geen effect
op de benodigde voorzieningen. De totale voorziening voor nadelige grondexploitaties per 31-12-2023 blĳft ongewĳzigd
en bedraagt € 2,62 miljoen. Vanwege de vertrouwelĳkheid wordt alleen het totaalbedrag van de voorzieningen voor
grondexploitaties vermeld.
Bĳ het openen van de grondexploitatie Westergouwe-Overig heeft de gemeenteraad besloten dat voor Westergouwe-
Overig een sluitende grondexploitatie als uitgangspunt wordt vastgesteld. De daarbĳ, gedurende de looptĳd van de
grondexploitaite, ontstane financiële ruimte zal worden ingezet voor de realisatie van 33% sociale huurwoningen op
eigen grond.

Het beeld voor 2023 is:
Voorziening per 31-12-2022              Mutaties voorziening in 2023            Voorziening per 31-12-2023
              € 2,62 miljoen                               0                                  € 2,62 miljoen




                                                                                              Jaarstukken 2023         103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>4.9 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid
De Wet open overheid (Woo) is op 1 mei 2022 in werking getreden. Deze wet is de vervanger van de Wet openbaarheid
van bestuur (Wob).

De wet regelt het recht van burgers op informatie van de overheid. De wet beoogt overheden transparanter te maken door
overheidsinformatie openbaar te maken en beter vindbaar en digitaal toegankelĳker te maken. Daartoe legt de Woo aan
bestuursorganen diverse verplichtingen op.
In de Woo is voorgeschreven, dat bestuursorganen in de jaarlĳkse verantwoording verslag doen van de uitvoering van de
Wet open overheid, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. Zo wordt een impuls gegeven aan het bevorderen van de
openheid door overheden.
Deze paragraaf bevat de invulling van deze verplichting. Vermeld is, hoe de gemeente in 2023 de verplichtingen van de
wet heeft vormgegeven. De invoering van de wet maakt onderdeel uit van het programma Slim snel en digitaal (voorheen
Geheugen van Gouda).

2023 Stond in het teken van (1) het bepalen van bepalen van de impact van de Woo, (2) het vaststellen van het
ambitieniveau, (3) het opstellen van een implementatieplan, (4) het starten van de technische realisatie en (5) de
aanbesteding van een e-depot.
1. Na een gemeentebreed onderzoek is in april 2023 is de impactanalyse Wet open overheid vastgesteld. Daarin is
   opgenomen, vanuit welke processen er informatie openbaar moet worden gemaakt en welke afdelingen hierin een rol
   zullen spelen.
2. De bestuursorganen van de gemeente hebben het ambitieniveau op ‘basis’ vastgesteld. Dit houdt in, dat de
   informatiecategorieën in lĳn met de fasering van de Wet open overheid openbaar worden gemaakt.
3. Vervolgens is het implementatieplan Wet open overheid gemeente Gouda opgeleverd. Hierin zĳn de uitgangssituatie
   en de gewenste situatie in kaart gebracht. Op dit moment heeft de Woo nog geen verplichtingen aan bestuursorganen
   opgelegd om bepaalde categorieën van informatie openbaar gaan maken, zoals bĳvoorbeeld bestuursstukken, Woo-
   verzoeken, adviezen van adviescolleges en convenanten. De verwachting is, dat deze verplichting vanaf 1 januari 2025
   in fasen, voor een bepaald aantal informatiecategorieën zal worden ingevoerd, en op een of meer latere momenten voor
   de overige informatiecategorieën. Daarom is besloten om eerst de technische randvoorwaarden te realiseren.
4. Eind 2023 is opdracht gegeven voor de aanschaf van een gemeentelĳk publicatieplatform. Immers in juni 2023 is
   duidelĳk geworden dat de gemeenten zelf een publicatieomgeving moeten aanschaffen, in plaats van de realisatie
   van één landelĳk platform (PLOOI). PLOOI is landelĳk vervangen door een de Woo-index. De gemeente Gouda heeft
   de Woo-index zover mogelĳk ingevuld: https://organisaties.overheid.nl/woo/28975/Gemeente_Gouda. De Woo-index
   verwĳst naar de Goudse bronnen zoals bestuurlĳke informatie (iBabs) en het nieuwe gemeentelĳk publicatieplatform.
5. De Woo vereist het op orde brengen van de informatiehuishouding. Een gemeente die haar informatiehuishouding
   op orde heeft, weet welke documenten ze heeft en kan die vinden. Daarbĳ is er een gecontroleerd proces waarmee
   documenten na de voorgeschreven bewaartermĳn vernietigd worden of gereed zĳn om te worden overgedragen aan
   een archiefbewaarplaats. In het kader van het laatste heeft het streekarchief Midden-Holland, samen met de gemeente
   Gouda, in 2023 een digitale archiefbewaarplaats, het e-depot, aanbesteed.

Woo-verzoeken
Verzoeken om openbaarmaking worden behandeld op grond van de Woo. Het Woo-team ondersteunt de afdelingen bĳ
het afhandelen van Woo-verzoeken en bevordert, dat er tĳdig, binnen vier weken, een beslissing op een Woo-verzoek
wordt genomen.




104      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>5 Jaarrekening
5.1 Inleiding
Het overzicht van baten en lasten vormt samen met de balans, de toelichting waaronder de rechtmatigheidsverantwoording,
het taakveldenoverzicht en de SiSa-bĳlage de jaarrekening. De jaarrekening is onderworpen aan de accountantscontrole.

Het overzicht van baten en lasten biedt inzicht in het financiële eindresultaat van het verslagjaar met een analyse en een
toelichting op de belangrĳkste afwĳkingen ten opzichte van de laatst bĳgestelde begroting. De financiële positie van de
gemeente bĳ de aanvang en het einde van het verslagjaar kan uit de balans worden afgelezen. Het overzicht met de
gerealiseerde baten en lasten per taakveld is voor de vergelĳkbaarheid meerjarig weergegeven. In de SiSa-bĳlage wordt
verantwoording afgelegd over de zogenaamde specifieke uitkeringen.

De grondslag voor deze jaarrekening als onderdeel van de jaarstukken ligt in hoofdstuk IV, artikelen 24 tot en met 58a,
van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Benadrukt wordt dat alle vergelĳkingen, voor
zover niet anders gemeld, worden gemaakt met de begroting 2023 na wĳzigingen.

5.2 Overzicht van baten en lasten
Aanvankelĳk was het saldo van de begroting 2023, zoals door de raad vastgesteld in het najaar van 2022, € 239.000
positief. In de loop van het jaar heeft de raad twee bestuursrapportages vastgesteld en zĳn diverse raadsbesluiten
genomen met financiële gevolgen. Na verwerking van deze besluiten in 2023 bedroeg het verwachte resultaat € 5.416.000
negatief. Uiteindelĳk sluit de jaarrekening 2023 met een positief resultaat van € 11.119.000. Zie de navolgende overzichten.

Van elk programma en van de algemene dekkingsmiddelen zĳn de lasten, de baten en het saldo vermeld, waarna het
gerealiseerde totaal saldo wordt gepresenteerd. In de tabel zĳn de baten vermeld met een -teken. Een positief saldo bĳ
een programma in de kolom "Jaarrekening 2023" geeft aan hoeveel de lasten hoger zĳn dan de baten oftewel hoeveel
het programma de gemeente heeft gekost. Het gevolg is ook dat het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten van
€ 4.098.000 positief is.
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                  Lasten /     Begroting      Begroting Rekening 2023            Saldo V/N
                                                  Baten      2023 (basis)       2023 (na                  rekening min    op
                                                                             wĳzigingen)                  begroting na saldo
                                                                                                              wĳziging
01. Economie, werk en onderwĳs                    Lasten          23.965         28.077         28.373            -295   N
                                                  Baten            -8.998        -10.054        -11.327          1.272   V
                                                  Saldo           14.967         18.023         17.046            977    V
02. Energie en klimaat                            Lasten          31.199         33.353         30.205           3.149   V
                                                  Baten           -30.728        -34.166        -32.025         -2.141   N
                                                  Saldo              470           -813          -1.820          1.008   V
03. Wonen en leefomgeving                         Lasten          59.654         70.636          70.110           526    V
                                                  Baten           -29.789        -35.079        -43.904          8.824   V
                                                  Saldo           29.864         35.557         26.207           9.350   V
04. Sociaal domein                                Lasten         140.296        168.806        165.077           3.729   V
                                                  Baten           -29.391        -42.287        -44.417          2.131   V
                                                  Saldo          110.905        126.519        120.659           5.860   V
05. Cultuur, sport en recreatie                   Lasten          20.547         22.158         22.467            -309   N
                                                  Baten            -2.735         -3.163         -4.021           858    V
                                                  Saldo           17.811         18.995         18.447            549    V
06. Leefbaarheid en veiligheid                    Lasten          11.027         12.302          11.831           471    V
                                                  Baten             -129           -787            -530           -257   N
                                                  Saldo           10.898         11.515         11.301            214    V
07. Bestuur en organisatie                        Lasten          33.966         39.401         39.872            -471   N
                                                  Baten            -5.574         -6.072         -6.716           644    V
                                                  Saldo           28.392         33.329         33.156            173    V
08. Financiering en alg. dekkingsmiddelen         Lasten           6.976           -528            -603             75   V
                                                  Baten         -218.564        -223.068       -228.491          5.424   V
                                                  Saldo          -211.588       -223.596       -229.095          5.499   V
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten     Lasten         327.629        374.205        367.331           6.874   V
                                                  Baten         -325.909        -354.675       -371.430        16.755    V
                                                  Saldo            1.720         19.530          -4.098        23.629    V




                                                                                                 Jaarstukken 2023        105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves worden verrekend met het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten.
Toevoegingen verhogen de lasten van een programma, onttrekkingen leiden tot hogere baten. Als het totaal van de
onttrekkingen groter is dan de toevoegingen, verbetert het uiteindelĳke rekeningresultaat. Zie daartoe de navolgende tabel
waarin de onttrekkingen zĳn vermeld met een -teken.

Reserves (bedragen * € 1.000)                      Lasten / Begroting          Begroting         Rekening 2023 Saldo           V/N
                                                   Baten    2023 (basis)       2023 (na                        rekening min    op
                                                                               wĳzigingen)                     begroting na    saldo
                                                                                                               wĳziging
Storting in reserves P 01                          Lasten                  0            514               514             0     V
Storting in reserves P 02                          Lasten           5.000              5.850             5.850            0
Storting in reserves P 03                          Lasten          12.750             14.141           14.447           -306    N
Storting in reserves P 04                          Lasten                  0           3.830             3.510          320     V
Storting in reserves P 05                          Lasten           1.300              1.300             1.300            0
Storting in reserves P 06                          Lasten                  0                 0              0             0
Storting in reserves P 07                          Lasten             557               635               635             0
Storting reserves Algemene dekkingsmiddelen        Lasten                  0                 0              0             0
Totaal toevoeging reserves                         Totaal          19.607             26.270           26.256            15     V
Onttrekking reserves P 01                          Baten               -50            -1.644            -1.584           -60    N
Onttrekking reserves P 02                          Baten            -7.567            -6.430            -5.300        -1.130    N
Onttrekking reserves P 03                          Baten          -10.745            -17.686           -13.516        -4.170    N
Onttrekking reserves P 04                          Baten             -735            -11.334           -10.114        -1.220    N
Onttrekking reserves P 05                          Baten            -1.325            -1.528            -1.528            0
Onttrekking reserves P 06                          Baten                   0            -175              -175            0
Onttrekking reserves P 07                          Baten             -664               -739              -210          -529    N
Onttrekking reserves Algemene dekkingsmiddelen     Baten             -478               -848              -848            0
Totaal onttrekking reserves                        Totaal         -21.565            -40.384           -33.275        -7.109    N
Gerealiseerd saldo mutaties reserves               Saldo            -1.958           -14.114            -7.020        -7.094    N

Het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten en het totaal van mutaties in de reserves worden opgeteld en
leiden tot het gerealiseerde resultaat. Het uiteindelĳke rekeningresultaat bedraagt derhalve € 11.119.000 positief (in 2022:
€ 30.609.000 positief). De begroting na wĳziging 2023 sloot met een saldo van € 5.416.000 negatief. Het uiteindelĳke
rekeningresultaat valt daardoor € 16.534.000 hoger uit dan geraamd in de laatste begrotingswĳziging.

Resultaat (bedragen * € 1.000)                              Begroting          Begroting         Rekening 2023 Saldo           V/N
                                                            2023 (basis)       2023 (na                        rekening min    op
                                                                               wĳzigingen)                     begroting na    saldo
                                                                                                               wĳziging
Gerealiseerd totaal saldo van baten en lasten      Saldo            1.720             19.530            -4.098        23.629    V
Totaal mutaties reserves                           Saldo            -1.958           -14.114            -7.020        -7.094    N
Gerealiseerd resultaat                                               -239              5.416           -11.119        16.534    V




106       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Algemene dekkingsmiddelen
Het BBV schrĳft voor de algemene dekkingsmiddelen te specificeren naar ten minste:
• lokale heffingen
• algemene uitkeringen
• dividend
• saldo financieringsfunctie
• overige algemene dekkingsmiddelen.

Zie daartoe de volgende overzichten.

Taakvelden (bedragen * € 1.000)                                Begroting 2023 Begroting 2023          Rekening 2023              Verschil
                                                                       (basis) (na wĳzigingen)                             rekening t.o.v.
                                                                                                                            begroting na
                                                                                                                                wĳziging
0.5 Treasury                                                             -2.450              -2.237          -1.940                  -298
0.61 OZB woningen                                                        -8.697              -8.671          -9.091                  420
0.62 OZB niet-woningen                                                   -8.485              -8.460          -8.120                  -341
0.63 Parkeerbelasting                                                    -3.782              -3.737          -4.611                  874
0.64 Belastingen overig                                                   -451                -449             -511                   62
0.7 Alg uitk en ov uitk gemeentefonds                                  -195.897          -200.594          -204.794                4.200
0.8 Overige baten en lasten                                               7.811                189            -214                   403
0.9 Vennootschapsbelasting (VPB)                                           363                 363                185                178
Totaal                                                                 -211.588          -223.596          -229.095                5.499

Dividend
Deze baten zĳn onderdeel van taakveld 0.5 Treasury en laten zich als volgt specificeren.

Dividend (bedragen * € 1.000)                   Begroting              Begroting 2023        Rekening 2023              Verschil rekening
                                                2023 (basis)           (na wĳzigingen)                                    t.o.v. begroting
                                                                                                                           na wĳzigingen
Lasten                                                             0                     0                    0                         0
Baten                                                           -125                -206                   -206                         0
Saldo van baten en lasten                                       -125                -206                   -206                         0




                                                                                                         Jaarstukken 2023             107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>Saldo financieringsfunctie
Het saldo van de financieringsfunctie is eveneens een onderdeel van taakveld 0.5 Treasury. Het bestaat uit de ontvangen
rentebaten over de uitzettingen, alsmede de betaalde rentelasten over de aangegane leningen en over de aangetrokken
middelen in rekening-courant. Voornoemde baten en lasten laten zicht als volgt specificeren.

Saldo financieringsfunctie (bedragen * € 1.000)   Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                  2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                          na wĳzigingen
Lasten                                                           -2.279              -1.984               -1.628                    -356
Baten                                                              -75                  -75                -137                      62
Saldo van baten en lasten                                        -2.354              -2.060               -1.765                    -294

Het werkelĳk saldo van de financieringsfunctie wĳkt ten opzichte van de begroting na wĳziging per saldo af met
€ 294.000 nadelig.

Oorzaken:
• Hogere rentebaten van € 62.000 als gevolg van stĳgende rente
• Lagere doorbelasting van rente aan producten investeringen en grondexploitaties € 253.000
• Hogere rente kosten op kasgeldleningen van € 99.000
• Overige verschillen, per saldo nadelig € 4.000.

Overhead
Conform de wettelĳke bepalingen worden de gerealiseerde overheadkosten expliciet in beeld gebracht als onderdeel van
het Overzicht van baten en lasten. In Gouda zĳn de overheadkosten geplaatst onder programma 7 Bestuur en organisatie.
Overheadkosten betreffen alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het
primaire proces.

Overhead (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                  2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                          na wĳzigingen
0.4 Overhead - Lasten                                         25.933                 30.340              31.484                   -1.143
0.4 Overhead - Baten                                             -4.490              -4.938               -4.976                     38
Saldo                                                         21.442                 25.403              26.508                   -1.105

Onvoorzien
Het BBV schrĳft ook voor om afzonderlĳk aandacht te besteden aan het bedrag voor onvoorzien. Op de post onvoorzien
staat het algemene budget voor onvoorziene uitgaven.

Exploitatie (bedragen *                      Begroting 2023 Begroting 2023 Rekening 2023             Saldo rekening V/N op saldo
€ 1.000)                                     (basis)        (na wĳzigingen)                          min begroting
                                                                                                     na wĳziging
Onvoorzien                  Lasten                      151                     0                0                 0

De gemeenteraad heeft met de vaststelling van de 2e bestuursrapportage 2023 besloten tot aframing van de post
onvoorzien naar nihil.




108      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>5.3 Toelichting op het overzicht van baten en lasten
Volgens artikel 28 van het BBV bevat de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ten minste een
analyse van de afwĳkingen tussen de begroting na wĳziging en de jaarrekening. De cĳfermatige verschillen per programma
staan in de navolgende tabellen. De beleidsmatige toelichtingen staan per programma in de programmaverantwoording van
het jaarverslag bĳ de 'Verschillenverklaring exploitatie' onder 'Wat heeft het gekost'.

Programma 1 Economie, werk en onderwĳs
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                             na wĳzigingen
Lasten                                                           23.965                 28.077             28.373                       -295
Baten                                                               -8.998             -10.054            -11.327                      1.272
Saldo van baten en lasten                                        14.967                 18.023             17.046                       977
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                      0                 514                514                          0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                    -50               -1.644             -1.584                        -60
Gerealiseerd resultaat                                           14.917                 16.893             15.976                       917

Programma 2 Energie en klimaat
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                             na wĳzigingen
Lasten                                                           31.199                 33.353             30.205                      3.149
Baten                                                           -30.728                -34.166            -32.025                     -2.141
Saldo van baten en lasten                                             470                 -813             -1.820                      1.008
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                  5.000                5.850              5.850                         0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                  -7.567              -6.430             -5.300                     -1.130
Gerealiseerd resultaat                                              -2.097              -1.393             -1.270                       -122

Programma 3 Wonen en leefomgeving
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                             na wĳzigingen
Lasten                                                           59.654                 70.636             70.110                       526
Baten                                                           -29.789                -35.079            -43.904                      8.824
Saldo van baten en lasten                                        29.864                 35.557             26.207                      9.350
Toevoegingen aan reserves (lasten)                               12.750                 14.141             14.447                       -306
Onttrekkingen aan reserves (baten)                              -10.745                -17.686            -13.516                     -4.170
Gerealiseerd resultaat                                           31.870                 32.012             27.137                      4.875

Programma 4 Sociaal domein
Omschrĳving (bedragen * € 1000)                                                                              Verschil            V/N
Reserve Programma vluchtelingenopvang: ten opzichte van de prognose bĳ de 2e                                        320           V
bestuursrapportage 2023 zĳn de bĳkomende kosten van de extra onderkomens op de Blokker-locatie
en de kosten van van onder meer beveiliging hoger dan voorzien. Per saldo vindt hierdoor een lagere
dotatie aan de Reserve Programma vluchtelingenopvang plaats.
Reserve MO / VO / BW: dit betreft budget van Gouda en van de Regionale Werk Organisatie. Er zĳn                  1.220            N
minder kosten gemaakt door RWO en Gouda die verrekend worden met de reserve.
Totaal                                                                                                              900           N

Programma 5 Cultuur, sport en recreatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)                     Begroting               Begroting 2023      Rekening 2023            Verschil rekening
                                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                                t.o.v. begroting
                                                                                                                             na wĳzigingen
Lasten                                                           20.547                 22.158             22.467                       -309
Baten                                                               -2.735              -3.163             -4.021                       858
Saldo van baten en lasten                                        17.811                 18.995             18.447                       549
Toevoegingen aan reserves (lasten)                                  1.300                1.300              1.300                         0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                                  -1.325              -1.528             -1.528                         0
Gerealiseerd resultaat                                           17.786                 18.767             18.219                       549




                                                                                                          Jaarstukken 2023               109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Programma 6 Leefbaarheid en veiligheid
Exploitatie (bedragen * € 1.000)     Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023       Verschil rekening
                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                             t.o.v. begroting
                                                                                                          na wĳzigingen
Lasten                                          11.027                  12.302               11.831                 471
Baten                                                -129                 -787                 -530                 -257
Saldo van baten en lasten                       10.898                  11.515               11.301                 214
Toevoegingen aan reserves (lasten)                      0                      0                   0                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                      0                 -175                 -175                    0
Gerealiseerd resultaat                          10.898                  11.340               11.126                 214

Programma 7 Bestuur en organisatie
Exploitatie (bedragen * € 1.000)     Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023       Verschil rekening
                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                             t.o.v. begroting
                                                                                                          na wĳzigingen
Lasten                                          33.966                  39.401               39.872                 -471
Baten                                               -5.574              -6.072               -6.716                 644
Saldo van baten en lasten                       28.392                  33.329               33.156                 173
Toevoegingen aan reserves (lasten)                    557                 635                  635                     0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                   -664                 -739                 -210                 -529
Gerealiseerd resultaat                          28.285                  33.225               33.582                 -357

Programma 8 Financiering en algemene dekkingsmiddelen
Exploitatie (bedragen * € 1.000)     Begroting               Begroting 2023        Rekening 2023       Verschil rekening
                                     2023 (basis)            (na wĳzigingen)                             t.o.v. begroting
                                                                                                          na wĳzigingen
Lasten                                              6.976                 -528                 -603                  75
Baten                                         -218.564                -223.068             -228.491               5.424
Saldo van baten en lasten                     -211.588                -223.596             -229.095               5.499
Toevoegingen aan reserves (lasten)                      0                      0                   0                   0
Onttrekkingen aan reserves (baten)                   -478                 -848                 -848                    0
Gerealiseerd resultaat                        -212.066                -224.444             -229.943               5.499




110      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>5.4 Overzicht inzet reserves
In de onderstaande tabel is het overzicht opgenomen van de inzet van reserves in 2023. De verschillen tussen de
gewĳzigde begroting 2023 en de jaarrekening 2023 zĳn toegelicht bĳ de afzonderlĳke programma's en bĳ hoofdstuk 5.5:
Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves.

Omschrĳving                                                      Bedrag        Jaarrekening    Verschil          Resultaat-
                                                                gewĳzigde          2023                         bestemming
                                                              begroting 2023                                       2022
Reserve afschrĳvingslasten                     Toevoeging             -3.500          -3.500               0                  0
vervangingsinv. O.R.
Reserve Organisatieontwikkeling                Toevoeging              -557            -557                0                  0
Subtotaal structurele toevoegingen reserves                           -4.057          -4.057               0                  0

Algemene Reserve                               Toevoeging                 0               0                0         -19.242
Reserve Wĳkontwikkeling                        Toevoeging             -1.000          -1.306          306                     0
Reserve Maatsch Opvang, vrouwenopv en          Toevoeging                 0               0                0          -1.734
beschermd wonen
Reserve Cultuur en erfgoedfonds                Toevoeging              -300            -300                0                  0
Reserve versnellen                             Toevoeging             -6.000          -6.000               0                  0
woningb+(gebieds)transformatie
Reserve Groenfonds                             Toevoeging             -2.000          -2.000               0             -20
Reserve Omgevingswet                           Toevoeging              -250            -250                0                  0
Reserve investeringen afval                    Toevoeging                 0               0                0            -100
Reserve Waterfonds                             Toevoeging             -1.000          -1.000               0                  0
Reserve duurzaamheidsfonds                     Toevoeging             -5.000          -5.000               0                  0
Reserve klimaat, energie en                    Toevoeging              -850            -850                0            -898
duurzame mobiliteit
Reserve Programma vluchtelingenopvang          Toevoeging             -3.830          -3.510          -320            -3.559
Reserve Groot onderhoud vastgoed               Toevoeging             -1.469          -1.469               0          -2.787
Reserve Incidentele herstelacties              Toevoeging                 0               0                0          -2.400
openbare ruimte
Reserve afschrĳvingslasten Revitalisering      Toevoeging              -514            -514                0                  0
Goudse Poort
Subtotaal incidentele toevoegingen reserves                          -22.214         -22.199              -15        -30.740
Totaal toevoegingen reserves                                         -26.270         -26.255              -15        -30.740



Reserve afschrĳvingslasten                     Onttrekking            -1.665          -1.612              -53                 0
vervangingsinv. O.R.
Reserve Revitalisering Goudse Poort            Onttrekking             -564            -564                0                  0
Reserve Organisatieontwikkeling                Onttrekking             -664            -105           -559                    0
Subtotaal structurele onttrekkingen reserves                          -2.893          -2.282          -611                    0

Algemene Reserve                               Onttrekking           -27.203         -27.203               0                  0
Reserve (co)financiering in regionale projecten Onttrekking              -40             -40               0                  0
Reserve parkeren                               Onttrekking             -205            -205                0                  0
Reserve Wĳkontwikkeling                        Onttrekking            -2.012              0         -2.012                    0
Reserve Maatsch Opvang, vrouwenopv en          Onttrekking            -2.195           -975          -1220                    0
beschermd wonen
Reserve Cultuur en erfgoedfonds                Onttrekking               -50             -50               0                  0
Reserve Nog uit te voeren wzh 3 Bolwerk        Onttrekking                0               0                0            -131
Reserve versnellen                             Onttrekking            -1.439           -120         -1.319                    0
woningb+(gebieds)transformatie
Reserve Groenfonds                             Onttrekking             -827            -380           -447                    0
Reserve Onderwĳshuisvesting                    Onttrekking             -385            -325               -60                 0
Reserve Omgevingswet                           Onttrekking              -119            -119               0                  0
Reserve investeringen riool                    Onttrekking            -1.130              0         -1.130                    0
Reserve Waterfonds                             Onttrekking               -45             -45               0                  0
Reserve Groot onderhoud vastgoed               Onttrekking            -1.841          -1.531          -310                    0
Subtotaal incidentele onttrekkingen reserves                         -37.491         -30.994        -6.497              -131
Totaal onttrekkingen reserves                                        -40.384         -33.275        -7.109              -131




                                                                                                Jaarstukken 2023         111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Omschrĳving                                       Bedrag        Jaarrekening    Verschil        Resultaat-
                                                 gewĳzigde          2023                       bestemming
                                               begroting 2023                                     2022
Reserve afschrĳvingslasten        Toevoeging           -3.500          -3.500              0                 0
vervangingsinv. O.R.
Reserve Organisatieontwikkeling   Toevoeging            -557            -557               0                 0

Saldo mutaties reserves totaal                         14.114          7.020          7.094         -30.609




112      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>5.5 Incidentele en structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves
Om inzicht te krĳgen in de financiële positie van onze gemeente is het onderscheid tussen structureel en incidenteel vooral
van belang. In het algemeen geldt dat we structurele taken uitvoeren en daarvoor structurele lasten ramen in de begroting.
Structurele lasten zĳn daarmee de regel, incidentele lasten zĳn de uitzondering. De structurele inzet van de reserves in
2023 en een toelichting hierop, is de onderstaande tabel opgenomen.

Nr.   Omschrĳving (bedragen x € 1.000                            Reserve                        Begroting      Werkelĳk        Verschil
      + = toevoeging | - = onttrekking)                                                         2023           2023
      Programma 1                                                                                        -50          -50                  0
1     Infrastructuur Goudse Poort                                Revit. Goudse Poort                     -50          -50                  0
      Programma 3                                                                                     1.835         1.888                 -53
2     Structurele toevoeging bestemmingsreserve                  Afschrĳvingslasten OR                3.500         3.500                  0
      openbare ruimte
3     Structurele onttrekking bestemmingsreserve ruimte          Afschrĳvingslasten OR               -1.665        -1.612                 -53
      Programma 7                                                                                      -107           451             -558
4     Bĳdrage reserve organisatieontwikkeling                    Organisatieontwikkeling                557           557                  0
5     Kosten organisatieontwikkeling                             Organisatieontwikkeling               -664          -105             -559
      Eindtotaal                                                                                      1.678         2.289             -611



      Waarvan toevoeging                                                                              4.057         4.057                  0
      Waarvan onttrekking                                                                            -2.379        -1.767             -612
      Totaal                                                                                          1.678         2.289             -611

Nr.   Toelichting op de mutaties
1     Dit betreft een stucturele onttrekking aan de reserve Goudse poort voor infrastructuur kosten van de Goudse Poort.
2     Voor het opvangen van kapitaallasten voor investeringen in de openbare ruimte wordt in 2023 € 3.500.000 toegevoegd aan
      de betreffende bestemmingsreserve. Bĳ besluit van de nota reserves en voorzieningen (december 2023) komt deze structurele
      toevoeging per 2024 te vervallen.
3     Voor het opvangen van kapitaallasten voor investeringen in de openbare ruimte vindt een structurele onttrekking plaats aan de
      bestemmingsreserve afschrĳvingslasten openbare ruimte.
4     Dit betreft de bĳdrage aan de reserve organisatie ontwikkeling voor de bekostiging van zowel reeds in gang gezette als
      toekomstige organisatieontwikkelingen.
5     Dit betreft de kosten gerelateerd aan organisatieontwikkeling in 2023.

Incidentele baten en lasten betreffen die posten die het begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het gaat om eenmalige
zaken en om (meerjarige) projecten. De incidentele inzet van de reserves in 2023 en een toelichting hierop, is de
onderstaande tabel opgenomen.

Nr.   Omschrĳving (bedragen x € 1.000                            Reserve                        Begroting      Werkelĳk        Verschil
      + = toevoeging | - = onttrekking)                                                         2023           2023
      Programma 1                                                                                    -1.080        -1.020                 -60
1     Budgetoverhevelingen jaarrekening 2022:                    Algemene reserve                      -175          -175                  0
      baggerwerkzaamheden Oostpolder | transformatie
      Goudse Poort.
2     Budgetoverheveling 2e bestuursrapportage                   Algemene reserve                      -475          -475                  0
      2022: baggeren
3     Sloopkosten Auris/ Triangel                                Onderwĳshuisvesting                   -385          -325                 -60
4     Exploitatiekosten waterfonds                               Waterfonds                              -45          -45                  0
      Programma 2                                                                                      -580           550           -1.130
5     Storting in de reserve                                     Algemene reserve                    -5.000        -5.000                  0
      duurzaamheidsfonds (coalitieakkoord)
6     Budgetoverheveling 2e bestuursrapportage                   Algemene reserve                      -300          -300                  0
      2022: energietransitie
7     Storting in de reserve                                     Duurzaamheidsfonds                   5.000         5.000                  0
      duurzaamheidsfonds (coalitieakkoord)
8     Onttrekking reserve investeringen riool                    Investeringen riool                 -1.130                0        -1.130
9     Budget programma energie: storting in de reserve (2e       Klimaat, energie en                    850           850                  0
      bestuursrapportage 2023)                                   duurz. Mobiliteit
      Programma 3                                                                                    -5.380          -958           -4.422
10    Budgetoverhevelingen jaarrekening 2022: Wonen Boven Algemene reserve                             -363          -363                  0
      Winkels | ruimtelĳke plannen/ Omgevingswet.




                                                                                                            Jaarstukken 2023              113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Nr.   Omschrĳving (bedragen x € 1.000                            Reserve                    Begroting       Werkelĳk        Verschil
      + = toevoeging | - = onttrekking)                                                     2023            2023
11a   Bĳdrage aan de reserve wĳkontwikkeling, groenfonds en Algemene reserve                     -9.000         -9.000                  0
      versnelling woningbouw (coalitieakkoord)
11b   Storting in de reserve wĳkontwikkeling (coalitieakkoord)   Wĳkontwikkeling                 1.000           1.000                  0
11c   Storting in de reserve wĳkontwikkeling                     Wĳkontwikkeling                        0         305              -305
11d   Storting in de reserve groenfonds (coalitieakkoord)        Groenfonds                      2.000           2.000                  0
11e   Storting in de reserve versnelling                         Versnelling woningbouw          6.000           6.000                  0
      woningbouw (coalitieakkoord)
12    Budgetoverheveling 2e bestuursrapportage 2022:             Algemene reserve                 -250            -250                  0
      VN bereikbaarheid
13    Kosten groenfonds                                          Groenfonds                       -827            -380             -447
14    Kosten omgevingswet                                        Omgevingswet                     -119            -119                  0
15    Kosten parkeren                                            Parkeren                         -205            -205                  0
16    Kosten versnelling woningbouw 2023                         Versnelling woningbouw          -1.439           -120           -1.319
17    Kosten wĳkontwikkelingsprojecten                           Wĳkontwikkeling                 -2.012                 0        -2.012
18    Haalbaarheidsstudie Gouweknoop                             (co)financiering in               -40             -40                  0
                                                                 Regionale Projecten
19    Kosten groot onderhoud vastgoed                            Groot onderhoud vastgoed        -1.766         -1.427             -339
20    Storting in de reserve groot onderhoud vastgoed            Groot onderhoud vastgoed        1.391           1.391                  0
21    Storting in de reserve omgevingswet                        Omgevingswet                      250            250                   0
      Programma 4                                                                                -7.504         -6.604             -900
22    Maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en                   Reserve MO / VO / BW            -2.195           -975           -1.220
      beschermd wonen
23    Storting in de reserve programma vluchtelingenopvang       Programma                       3.830           3.510             320
                                                                 vluchtelingenopvang
24    Budgetoverhevelingen jaarrekening 2022:                    Algemene reserve                -6.277         -6.277                  0
      gemeentefonds | arbeidsmarktregio | jeugd/
      transformatiefonds | saldo ESF | budget winterplan | asiel
      | POK | statushouder en Pilot Hygiëne kastjes.
25    Budgetoverheveligen 2e bestuursrapportage 2022:            Algemene reserve                -2.862         -2.862                  0
      actieplan dakloosheid | arbeidsmarktbudgetten
      en participatiebudget
      Programma 5                                                                                 -228            -228                  0
26a   Bĳdrage aan de reserve cultuur en                          Algemene reserve                -1.300         -1.300                  0
      waterfonds (coalitieakkoord)
26b   Storting in de reserve cultuur (coalitieakkoord)           Cultuur en erfgoedfonds           300            300                   0
26c   Storting in de reserve waterfonds (coalitieakkoord)        Waterfonds                      1.000           1.000                  0
27    Budgetoverhevelingen jaarrekening 2022: restauraties       Algemene reserve                 -153            -153                  0
      gemeentelĳke monumenten | erfgoedvisie.
28    Amendement begroting 2023: Sint-jan                        Algemene reserve                  -25             -25                  0
      op werelderfgoedlĳst
29    Cultuurnota 2023                                           Cultuur en erfgoedfonds           -50             -50                  0
      Programma 6                                                                                 -175            -175                  0
30    Budgetoverheveligen 2e bestuursrapportage 2022:            Algemene reserve                 -175            -175                  0
      cameratoezicht en cruĳfcourt
      Programma 7                                                                                       3          -26                 29
31    Kosten groot onderhoud vastgoed                            Groot onderhoud vastgoed          -75            -104                 29
32    Storting in de reserve groot onderhoud vastgoed            Groot onderhoud vastgoed           78                 78               0
      Programma 8                                                                                 -848            -848                  0
33    Budgetoverhevelingen jaarrekening                          Algemene reserve                 -370            -370                  0
      2022: gemeentefonds.
34    Budgetoverheveligen 2e bestuursrapportage 2022:            Algemene reserve                 -478            -478                  0
      budget regionale arbeidsmarkt
      Eindtotaal                                                                               -15.792         -10.133           -5.659



      Waarvan toevoeging                                                                        21.699          21.684                 15
      Waarvan onttrekking                                                                      -37.491         -31.817           -5.674
      Totaal                                                                                   -15.792         -10.133           -5.659

Nr.   Toelichting op de mutaties
1     Conform de jaarrekening 2022 is er € 175.000 overgeheveld naar 2023 voor baggerwerkzaamheden Oostpolder (€ 125.000) en
      transformatie Goudse Poort (€ 50.000).




114      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Nr.   Toelichting op de mutaties
2     In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor baggeren van € 475.000 over te hevelen naar 2023.
3     Dit betreft de kosten voor de sloop van schoolgebouw Auris/ Triangel, conform raadsbesluit van 7 juni 2023: "Verhogen van
      investeringsbudget IHP 2020-2024 1e tranche en verhogen van sloopkosten".
4     De uitgaven van waterfondsprojecten woden verrekend met de betreffende reserve.
5     Dit betreft - vanuit de algemene reserve - een storting in de reserve duurzaamheidsfonds (mutatie coalitieakkoord).
6     In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor energietransitie van € 300.000 over te hevelen
      naar 2023.
7     Zie mutatie onder nummer 5.
8     Voor investeringen riool vindt er een verrekening met de betreffende reserve plaats.
9     In de 2e bestuursrapportage 2023 is besloten om het restant budget van het programma energie van € 850.000 te storten in de
      reserve "klimaat, energie en duurzame mobiliteit".
10    Conform de jaarrekening 2022 is er € 363.000 overgeheveld naar 2023 voor het project Wonen Boven Winkels (€ 80.000) en
      ruimtelĳke plannen/ Omgevingswet (€ 283.000).
11a   Dit betreft - vanuit de algemene reserve - een storting in de reserve wĳkontwikkeling, groenfonds en versnelling woningbouw
      (mutatie coalitieakkoord).
11b   Zie mutatie onder nummer 11a.
11c   Dit betreft de kosten/ opbrengsten van diverse wĳkontwikkelingsprojecten die verrekend worden met de reserve wĳkontwikkeling.
11d   Zie mutatie onder nummer 11a.
11e   Zie mutatie onder nummer 11a.
12    In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor VN bereikbaarheid van € 250.000 over te hevelen
      naar 2023.
13    De kosten ten behoeve van groenfondsprojecten worden onttrokken uit de reserve groenfonds.
14    De kosten voor de implementatie van de omgevingswet worden onttrokken uit de reserve versnelling omgevingswet.
15    Ter dekking van de voorbereidingskosten uitbreiding parkeerregulering in de wĳken Korte Akkeren en Kort Haarlem is - in de 2e
      bestuursrapportage 2023 - besloten deze kosten te verrekenen met de reserve Parkeren.
16    De kosten ten behoeve van de versnelling woningbouw worden onttrokken uit de reserve versnelling woningbouw.
17    De kosten van diverse wĳkontwikkelingsprojecten worden verrekend met de reserve wĳkontwikkeling.
18    De kosten voor de haalbaarheidsstudie Gouweknoop worden - conform de 2e bestuursrapportage 2023 - bekostigd uit de reserve
      (co)financiering regionale projecten.
19    De onderhoudsvoorzieningen zĳn op aanwĳzing van de accountant vrĳgevallen in de jaarrekening 2022. De saldi van de
      voorzieningen zĳn gestort in een bestemmingsreserve groot onderhoud, teneinde de lopende onderhoudsverplichtingen te
      kunnen dekken.
20    Zie mutatie onder nummer 19.
21    Dit betreft - conform de begroting 2023 - een storting in de reserve omgevingswet.
22    De uitgaven van maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen worden verrekend met de betreffende reserve.
23    In de 2e bestuursrapportage 2023 is besloten om het restant budget in het kader van vluchtelingenopvang te storten in de
      reserve vluchtelingenopvang.
24    Conform de jaarrekening 2022 is er € 6.277.000 overgeheveld naar 2023 in het kader van het gemeentefonds (€ 2.443.000),
      arbeidsmarktregio (€ 367.000), jeugd/ transformatiefonds (€ 750.000), saldo ESF € 61.000), budget winterplan (€ 1.410.000), asiel
      (€ 85.000), POK (€ 889.000), statushouder (€ 255.000) en Pilot Hygiëne kastjes (€ 17.000).
25    In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor dakloosheid (€ 1.095.000), arbeidsmarktbudgetten
      (€ 1.702.000) en participatiebudget (€ 65.000) over te hevelen naar 2023.
26a   Dit betreft - vanuit de algemene reserve - een storting in de reserve cultuur en erfgoedfonds en de reserve waterfonds
      (mutatie coalitieakkoord).
26b   Zie mutatie onder nummer 26a.
26c   Zie mutatie onder nummer 26a.
27    Conform de jaarrekening 2022 is er € 153.000 overgeheveld naar 2023 voor restauraties gemeentelĳke monumenten (€ 102.000)
      en erfgoedvisie (€ 51.000).
28    Tĳdens de begrotingsbehandeling op 09-11-2022 is het amendement "Sint-Jan op de werelderfgoedlĳst" aangenomen met een
      budget van € 25.000.
29    Op 21 september 2022 is de Cultuurnota "Gouda sterker met cultuur" 2023-2027 vastgesteld. Hierin is besloten om € 50.000 te
      onttrekken uit de reserve cultuur en erfgoedfonds.
30    In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor cameratoezicht (€ 125.000) en cruĳfcourt (€ 25.000) over
      te hevelen naar 2023.
31    Zie mutatie onder nummer 19.
32    Zie mutatie onder nummer 19.
33    Conform de jaarrekening 2022 is er € 370.000 overgeheveld naar 2023 in het kader van het gemeentefonds.
34    In de 2e bestuursrapportage 2022 is besloten om het restant budget voor regionale arbeidsmarkt (€ 478.000) over te hevelen
      naar 2023.




                                                                                                           Jaarstukken 2023           115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>5.6 Overzicht inzet voorzieningen
Naam voorziening (bedragen * € 1.000)                  Saldo Toevoeging   Vrĳval       Aanwending        Saldo
                                                    1-1-2023                                        31-12-2023
Voorziening spaaruren verlof                           590         273             0           0          863
Voorziening deelname grondbank Zuidplas                  0           0             0           0            0
Voorziening pensioenaanspr (voormalig) wethouders     5.244          0        546            564        4.133
Voorziening bouwgrond in exploitatie                  1.504      1.570             0           0        3.073
Voorziening RVU (Regeling Vervroegd Uittreden)           0          44             0           0           44
Voorziening gr.onderh. Brandw.kazerne (regio)            0           0             0           0            0
Voorziening verhuurdersonderhoud Schouwburg              0           0             0           0            0
Voorziening onderh gem gebouwen en objecten              0           0             0           0            0
Voorziening groot oh openbare ruimte                  5.626      5.277             0        4.691       6.211
Voorziening planm oh gem onderwĳsgebouwen                0           0             0           0            0
Voorziening onderhoud Huis van de Stad                   0           0             0           0            0
Voorziening onderhoud Stationsgarage                     0           0             0           0            0
Voorziening onderhoud Burg. Martenssingel 15            86          86             0          16          156
Voorziening grex Spoorzone                               0           0             0           0            0
Voorziening pĳporgel aula begraafplaats                 52           0             0           0           52
Voorziening verwerking afvalstoffen                     55         318             0           0          374
Voorziening riolering (spaardeel)                    16.819      7.360             0        8.190      15.988
Voorziening afkoopsom onderhoud Steinse Groen           38           0             4           0           34
Voorziening riolering (egalisatiedeel)                   0      10.163             0       10.084          80
Totaal                                               30.013     25.091        550          23.545      31.008




116       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>5.7 Incidentele baten en lasten
Voor de beoordeling van de jaarrekening volstaat niet alleen het gerealiseerde resultaat. Nog meer is het van belang om te
kĳken of sprake is van het zogenaamde 'structurele en reële evenwicht'. Het overzicht van incidentele baten en lasten biedt
inzicht in de realisatie van genoemd uitgangspunt.

Incidentele baten en lasten (bedragen x € 1.000)                        Primitieve             Gewĳzigde         Jaarrekening        Saldo tov
                                                                        begroting              Begroting                             gewĳz.
                                                                                                                                     Begroting
                                                                        2023                   2023              2023                2023
Totaal lasten - excl. toevoegingen reserves                                      327.629              374.205             367.331                6.874
Totaal baten - excl. onttrekkingen reserves                                      -325.909             -354.675            -371.430              16.755
Resultaat voor inzet reserves (A) *                                                  1.720             19.530               -4.098              23.629

Incidentele onttrekkingen aan reserves                                            -19.771              -37.491             -30.994              -6.497
Stucturele onttrekkingen aan reserves                                              -1.794               -2.893              -2.282                -611
Totaal onttrekkingen aan reserves (B) *                                           -21.565              -40.384             -33.276              -7.108

Incidentele toevoegingen aan reserves                                             16.107               22.213               22.198                 14
Structurele toevoegingen aan reserves                                                3.500              4.057                4.057                  0
Totaal toevoegingen aan reserves ( C) *                                           19.607               26.270               26.255                 14

Totaal lasten - incl.toevoegingen reserves                                       347.235              400.475             393.586               -6.889
Totaal baten - incl. onttrekkingen reserves                                      -347.474             -395.059            -404.706              -9.646
Resultaat na inzet reserves (= A+B-C) *                                               -239              5.416              -11.119          -16.535

Incidentele lasten exploitatie                                                             0                0                    0                  0
Incidentele baten exploitatie                                                              0                0                    0                  0
Saldo incidentele toevoegingen/ onttrekkingen reserves                             -3.664              -15.278              -8.796               6.482
Incidenteel saldo *                                                                -3.664              -15.278              -8.796               6.482

Saldo structurele lasten exploitatie                                             327.629              374.205             367.331               -6.874
Saldo structurele baten exploitatie                                              -325.909             -354.675            -371.430          -16.755
Subtotaal structureel saldo exploitatie                                              1.720             19.530               -4.098          -23.629
Saldo structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves                             1.706              1.164                1.775                611
Structureel saldo *                                                                  3.426             20.694               -2.323          -23.018
* - = voordeel / + = nadeel

Kengetal structurele exploitatieruimte                                               -1,05                                    0,63


5.8 Resultaatbepaling
De ontwikkeling van het resultaat vanaf de vaststelling van de programmabegroting 2023 staat in het volgende overzicht.
Resultaat (bedragen *                               Begroting 2023 Begroting 2023 Rekening 2023                  Saldo rekening V/N op saldo
€ 1.000)                                            (basis)        (na wĳzigingen)                               min begroting
                                                                                                                 na wĳziging
Gerealiseerd totaal saldo van Saldo                             1.720             19.530                -4.098              23.629          V
baten en lasten
Totaal mutaties reserves         Saldo                       -1.958               -14.114               -7.020              -7.094          N
Gerealiseerd resultaat                                           -239                5.416             -11.119              16.534          V

Overzicht belangrĳkste afwĳkingen
Het verschil tussen het resultaat tot en met de vierde begrotingswĳziging en het werkelĳke resultaat wordt op hoofdlĳnen
veroorzaakt door de onderwerpen in onderstaande tabel.

Nr.                                                 Onderwerp                  Bedrag          Programma                    Taakveld
                                                                               *€1.000
                    1                        Riolering                            1.200           2                       7.2 Riolering
                    2                        Ontvangst middelen                   -1.300          2                      7.4 Milieubeheer
                                             klimaat- en energiebeleid
                    3                        Erfpachtsgronden                        700          3              0.3 Beheer overige gebouwen
                                                                                                                         en gronden




                                                                                                                        Jaarstukken 2023           117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Nr.                                             Onderwerp             Bedrag        Programma                   Taakveld
                                                                      *€1.000
                   4                     Spoorzone                        2.416         3                 8.1 Ruimtelĳke ordening
                   5                     Bouwleges                        2.000         3                 8.3 Wonen en bouwen
                   6                     Arbeidsparticipatie              2.600         4                 6.5 Arbeidsparticipatie
                   7                     WMO                              1.600         4         6.6 Maatwerkvoorziening (WMO) / 6.71a
                                                                                                      Hulp bĳ het huishouden (WMO) /
                                                                                                      6.71b Begeleiding (WMO) / 6.71c
                                                                                                           Dagbesteding (WMO)
                   8                     Centrumtaken                     2.800         4            6.81a Beschermd wonen (WMO)
                   9                     Overige mutaties                    -897     1 t/m 8                    Diversen
Totaal                                                                   11.119

Structureel en incidenteel resultaat
Het onderscheid tussen structurele en incidentele resultaten is van belang voor het inzicht in de financiële positie van de
gemeente. In het algemeen geldt dat de gemeente structurele taken uitvoert en daarvoor structurele lasten raamt in de
begroting. Structurele lasten en baten zĳn de regel, incidentele lasten en baten zĳn de uitzondering.

                                                   Structureel                              Incidenteel                Rekening 2023
Lasten                                                            367.331                                        0                  367.331
Baten                                                            -371.430                                        0              -371.430
Saldo                                                               -4.098                                       0                   -4.098
Inzet reserves                                                      1.775                                    -8.796                  -7.021
Rekeningresultaat ( - = overschot /                                 -2.323                                   -8.796                 -11.119
+ = tekort)

Het positieve saldo van € 11.119.000 is opgebouwd is uit een structureel voordeel van€ 2.323.000 en een incidenteel
voordeel van € 8.796.000.

5.9 Resultaatbepaling op basis van vermogensmutaties
De weergave van de mutaties in het eigen vermogen is op grond van het BBV verplicht. Artikel 42 van het BBV bepaalt dat
het eigen vermogen bestaat uit de reserves en het gerealiseerde resultaat. Het hier bedoelde resultaat wordt afzonderlĳk op
de balans opgenomen als onderdeel van het eigen vermogen.

Resultaatbepaling (bedragen * € 1.000)                                                                                                2023
Saldo van het eigen vermogen per 1 januari 2023                                                                                     109.694
Saldo van het eigen vermogen per 31 december 2023 (saldo is inclusief gerealiseerd resultaat 2023)                                  113.793
Toename van het eigen vermogen                                                                                                        4.099

De toename van het eigen vermogen met € 4.098.000 is het gevolg van het positieve rekeningresultaat van € 11.119.000
en de afname van de reserves met € 7.021.000.

5.10 Resultaatbestemming
De jaarrekening 2023 sluit met een positief saldo van € 11.119.000. Het voorstel aan de raad is om vanuit dit rekeningsaldo
een aantal verrekeningen met reserves te laten plaatsvinden (totaal € 4.729.000):
a. € 321.000 toe te voegen aan de reserve omgevingswet;
b. € 9.000 toe te voegen aan de reserve programma vluchtelingenopvang;
c. € 2.147.000 toe te voegen aan de reserve maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen;
d. € 2.416.000 toe te voegen aan de nieuw in te stellen reserve "Spoorzone";
e. € 164.000 te onttrekken aan de reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk;
f. het restant van het rekeningresultaat, te weten € 6.390.000, toe te voegen aan de algemene reserve.

Toelichting op de resultaatbestemmingen
A. Reserve omgevingswet
Ten behoeve van de invoering van de Omgevingswet heeft Gouda € 321.000 ontvangen uit het gemeentefonds, via de
decembercirculaire 2023. In de raadsmemo over die circulaire is opgenomen dat bĳ de besluitvorming over de jaarstukken
2023 zal worden voorgesteld om vanuit de resultaatbestemming het bedrag toe te voegen aan de reserve Omgevingswet.
In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is met betrekking tot de toevoegingen aan de die reserve het volgende
vastgelegd: “De door het rĳk beschikbaar gestelde middelen in verband met (de implementatie van) de Omgevingswet
worden via de PenC-cyclus toegevoegd aan deze reserve.”




118      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>B. Reserve programma vluchtelingenopvang
Vanwege de toename van het aantal inburgeraars dat tot de ELIP-groep behoort (ELIP = einde lening inburgeringsplichtig),
heeft het rĳk besloten in 2023 een aanvullend bedrag beschikbaar te stellen. Gouda heeft daarvan € 9.000 gekregen uit het
gemeentefonds, via de decembercirculaire 2023. In de raadsmemo over die circulaire is gemeld dat bĳ de besluitvorming
over de jaarstukken 2023 zal worden voorgesteld om deze middelen vanuit de resultaatbestemming toe te voegen
aan de reserve Programma vluchtelingenopvang. In de Nota reserves en voorzieningen 2023 is met betrekking tot de
toevoegingen aan de die reserve het volgende vastgelegd: "Beschikbaar gestelde rĳksmiddelen beschikbaar houden t.b.v.
(opvang) vluchtelingen."

C. Reserve Maatschappelĳke Opvang, Vrouwenopvang en Beschermd Wonen
Beschermd wonen, vrouwenopvang, maatschappelĳke opvang zĳn centrumtaken waarvoor de Gemeente Gouda geld, ook
namens vier andere gemeenten, ontvangt. Voorgesteld wordt - conform bestendige gedragslĳn - het restant bedrag van
€ 1.916.000 toe te voegen aan de reserve maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen.

D. Reserve Spoorzone (nieuw in te stellen)
Bĳ de Spoorzone is een perceel grond verkocht. Voor het netto restant bedrag van € 2.416.000 wordt voorgesteld deze in
een nieuw in te stellen Reserve " Spoorzone" te storten, ter dekking van nog te maken kosten.

E. Reserve nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk
De grondexploitatie Bolwerk is reeds enige jaren geleden afgesloten. Voor de nog uit te voeren civieltechnische werken in
de openbare ruimte en bĳbehorende plankosten is een afzonderlĳke reserve. Na jaren braak te hebben gelegen is in 2022
gestart met de bouw van zorgcentrum Huize ter Gouwe. De gemeente richt de buitenruimte in, hiervoor zĳn in 2023 kosten
gemaakt. In 2024 worden hiervoor de laatste werkzaamheden uitgevoerd. Voorgesteld wordt om deze lasten, conform het
doel en bestemming van deze reserve, te dekken uit de reserve "nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk".




                                                                                               Jaarstukken 2023       119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>5.11 WNT-verantwoording 2023 gemeente Gouda
De WNT is van toepassing op de gemeente Gouda. Het voor de gemeente Gouda toepasselĳke bezoldigingsmaximum is in
2023 € 223.000 gebaseerd op het algemeen maximum.

1. Bezoldiging topfunctionarissen
1a. Leidinggevende topfunctionarissen met dienstbetrekking en leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking
vanaf de 13e maand van de functievervulling alsmede degenen die op grond van hun voormalige functie nog 4 jaar als
topfunctionaris worden aangemerkt.

Gegevens 2023
Naam (bedragen x € 1)                                                   R.C. Bakker                    E.J. Karman Moerman
Functiegegevens                                                            gemeentesecretaris                  griffier

Aanvang en einde functievervulling                                                    01/01 - 31/12                01/01 - 31/12
Omvang dienstverband (als deeltĳdfactor in fte)                                                1,0                            1,0
Dienstbetrekking?                                                                                ja                             ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                             155.091                         108.014
Beloningen betaalbaar op termĳn                                                            22.643                          17.571
Subtotaal                                                                                 177.734                         125.585

Individueel toepasselĳke bezoldigingsmaximum                                              223.000                         223.000

-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag                                  n.v.t.                         n.v.t.

Bezoldiging                                                                               177.734                         125.585

De reden waarom de overschrĳding al dan niet is toegestaan                                    n.v.t.                         n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling                                   n.v.t.                         n.v.t.

Gegevens 2022
Naam (bedragen x € 1)                                                   R.C. Bakker                    E.J. Karman Moerman
Functiegegevens                                                            gemeentesecretaris                  griffier

Omvang dienstverband (als deeltĳdfactor in fte)                                                1,0                            1,0
Dienstbetrekking?                                                                                ja                             ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                                             148.260                         102.066
Beloningen betaalbaar op termĳn                                                            22.870                          18.212
Subtotaal                                                                                 171.130                         120.278

Individueel toepasselĳke bezoldigingsmaximum                                              216.000                         216.000

Bezoldiging                                                                               171.130                         120.278

2. Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zĳn er geen overige functionarissen met een dienstbetrekking die in 2023
een bezoldiging boven het individueel toepasselĳke drempelbedrag hebben ontvangen.




120         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>6 Balans en toelichting
6.1 Inleiding
Naast het overzicht van baten en lasten vormt de balans een belangrĳk onderdeel van de jaarrekening van de gemeente.
De balans geeft de stand van zaken weer voor wat betreft de omvang en samenstelling van het vermogen. In de balans
worden naast de cĳfers per balansdatum tevens de cĳfers van de balans van het vorige begrotingsjaar opgenomen.

Navolgend wordt allereerst de balans zelf weergegeven. Daarna komt een beschrĳving van de gehanteerde grondslagen
voor waardering en bepaling van baten en lasten. Deze worden gevolgd door toelichtingen op de verschillende
balansposten. Het hoofdstuk wordt afgesloten met de niet uit de balans blĳkende langlopende financiële verplichtingen.




                                                                                              Jaarstukken 2023       121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>6.2 Balans per 31 december 2023: activa
ACTIVA (bedragen * € 1.000)                                 ultimo 2022              ultimo 2023
VASTE ACTIVA
Immateriële vaste activa                                                   12.236                   11.806
Bĳdrage aan activa in eigendom van derden                   12.236                   11.806

Materiële vaste activa                                                    358.510                  353.912
Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht                8.554                    9.239
Investeringen met een economisch nut                       208.744                  191.395
Investeringen met een economisch nut, voor                  90.946                   95.735
bestrĳding kosten een heffing kan worden geheven
Investeringen in de openbare ruimte met een                 50.266                   57.543
maatschappelĳk nut

Financiële vaste activa                                                     3.003                    3.292
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen                        1.941                    1.941
Kapitaalverstrekking aan overige verbonden partĳen              0                        0
Overige langlopende leningen                                 1.044                    1.333
Overige uitzettingen met een looptĳd van 1 jaar                18                       18
of langer

TOTAAL VASTE ACTIVA                                                       373.750                  369.010

VLOTTENDE ACTIVA
Voorraden                                                                   9.165                   29.752
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden                      9.156                   29.742
in exploitatie
Gereed product en handelsgoederen                               9                       11

Uitzettingen met een rentetypische looptĳd korter                          32.528                   39.651
dan één jaar
Vorderingen op openbare lichamen                            22.286                   27.239
Overige verstrekte kasgeldleningen                            568                      318
Rekening courant verhoudingen overige niet-                  1.401                    1.188
financiële instellingen
Overige vorderingen                                          8.273                   10.906
Uitzettingen in 's Rĳks schatkist met een looptĳd korter        0                        0
dan 1 jaar

Liquide middelen                                                            4.768                    3.418
Kassaldi                                                       39                       34
Banksaldi                                                    4.729                    3.384

Overlopende activa                                                         22.851                   10.243
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog
te ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen met
een specifiek bestedingsdoel:
Nog te ontvangen bĳdragen van de EU                          1.077                     364
Nog te ontvangen bĳdragen van het Rĳk                         900                      833
Nog te ontvangen bĳdragen van overige overheid               1.349                     821
Overige nog te ontvangen en                                 19.525                    8.225
vooruitbetaalde bedragen

TOTAAL VLOTTENDE ACTIVA                                                    69.312                   83.065

TOTAAL GENERAAL                                                           443.061                  452.074




122         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>6.3 Balans per 31 december 2023: passiva
PASSIVA (bedragen * € 1.000)                                ultimo 2022               ultimo 2023
VASTE PASSIVA
Eigen vermogen                                                            109.694                      113.793
Algemene reserve                                            39.565                   31.604
Bestemmingsreserves                                         39.519                   71.070
Saldo van rekening                                          30.609                   11.119

Voorzieningen                                                              30.013                       29.505
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's     7.338                    6.610
Voorzieningen voor gelĳkmatige verdeling van lasten          5.711                    6.367
over de boekjaren
Voorzieningen voor van derden verkregen middelen            16.964                   16.528
met specifiek bestedingsdoel

Vaste schulden met een rentetypische looptĳd van                          234.557                      234.272
één jaar of langer
Onderhandse leningen van binnenlandse banken en            234.574                  234.115
overige financiële instellingen
Onderhandse leningen van overige                               13                         8
binnenlandse sectoren
Waarborgsommen                                                 -31                      148

TOTAAL VASTE PASSIVA                                                      374.264                      377.569

VLOTTENDE PASSIVA
Netto-vlottende schulden met een rentetypische                             40.934                       33.584
looptĳd korter dan één jaar
Overige Kasgeldleningen                                      9.000                   10.000
Banksaldi                                                       0                         0
Overige schulden                                            31.934                   23.584

Overlopende passiva                                                        27.864                       40.922
Nog te betalen bedragen                                     15.675                   18.905
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen
ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met
een specifiek bestedingsdoel:
Vooruit ontvangen bedragen van de EU                            0                         0
Vooruit ontvangen bedragen van het Rĳk                       7.557                   18.553
Vooruit ontvangen bedragen van overige overheid               200                       200
Overige vooruit ontvangen bedragen                           4.431                    3.264

TOTAAL VLOTTENDE PASSIVA                                                   68.798                       74.506




TOTAAL GENERAAL                                                           443.061                      452.075

BORG- EN GARANTSTELLINGEN                                                  30.054                       29.002




                                                                                    Jaarstukken 2023       123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>6.4 Grondslagen voor waardering, resultaatbepaling en
    rechtmatigheidsverantwoording
6.4.1 Waarderingsgrondslagen
6.4.1.1 Algemeen
Naast de algemeen geldende gemeentelĳke verslaggevingsregels opgenomen in het BBV zĳn de volgende door de raad
vastgestelde nota's van toepassing:
• Nota reserves en voorzieningen (13 december 2023);
• Nota Waardering en Afschrĳving Vaste Activa 2019 (2 oktober 2019).

Op basis van de hiervoor genoemde regelingen alsmede het BBV zĳn de volgende uitgangspunten gebruikt:
• Alle verkregen activa zowel met een economisch nut als investering in de openbare ruimte met een maatschappelĳk
  nut worden geactiveerd. Voor zover niet anders vermeld, zĳn activa en passiva gewaardeerd tegen verkrĳgings-
  of vervaardigingsprĳs.
• Met ingang van 2006 wordt, indien en voor zover er sprake is van vervaardiging, rente aan een actief toegerekend.
• Afschrĳving van activa vindt plaats op basis van de lineaire methode, tenzĳ de raad anders (heeft) bepaald.
• De restwaarde van activa wordt in principe op 0 (nul) gesteld.
• Rente waarmee het geïnvesteerd vermogen moet worden belast wordt jaarlĳks voorcalculatorisch bepaald voor de
  boekwaarde van de gehele activa. Dit wordt berekend aan de hand van de kapitaalmarktrente, rekening houdend met de
  gemiddelde looptĳd van de activa. Het voorcalculatorische percentage wordt niet nagecalculeerd.
• De rentetoerekening en afschrĳving op de nieuwe investeringen vinden pas plaats in het eerste jaar na de afronding van
  de investering en de ingebruikname van het goed.
• Reserves en voorzieningen worden niet meer ingezet ter dekking van de kapitaallasten van de investeringen.
• Investeringen waartoe op grond van eerdere CIP's is besloten, maar die nog niet zĳn gestart of zĳn afgerond, behoren
  tot het onderhanden werk. Bĳ jaareinde worden deze kosten geactiveerd. De waardering geschiedt tegen verkrĳgings-
  of vervaardigingsprĳs.

6.4.1.2 Immateriële vaste activa
Immateriële vaste activa worden gewaardeerd op basis van verkrĳgings- of vervaardigingsprĳs onder aftrek van bĳdragen
en subsidies (netto waardering) verminderd met afschrĳvingen.

De bĳdragen aan activa in eigendom van derden zĳn gewaardeerd voor het bedrag van de verstrekte bĳdragen, verminderd
met de afschrĳvingen. De afschrĳvingsduur is maximaal gelĳk aan die van de activa waarvoor de bĳdrage aan derden
wordt verstrekt.

6.4.1.3 Materiële vaste activa
Materiële vaste activa zĳn fysiek aanwezige activa. Het BBV kent de volgende soorten materiële vaste activa:
• investeringen met een economisch nut;
• investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrĳding van de kosten een heffing kan worden geheven;
• investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelĳk nut.

Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zĳn en/of indien ze kunnen bĳdragen aan het
genereren van middelen. Alle investeringen met een economisch nut > € 25.000 worden conform de financiële
verordening geactiveerd. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelĳk nut worden geactiveerd en over
de gebruiksduur afgeschreven.

Alle materiële vaste activa zĳn gewaardeerd tegen de oorspronkelĳke verkrĳgingsprĳs (de inkoopprĳs en de bĳkomende
kosten) of vervaardigingsprĳs (de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige directe
kosten), verminderd met de ontvangen subsidies en bĳdragen die direct gerelateerd zĳn aan het actief, de jaarlĳkse
afschrĳvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van
vaste activa worden onafhankelĳk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

In erfpacht uitgegeven gronden worden gewaardeerd tegen verkrĳgingsprĳs, waarbĳ de uitgifteprĳs van eerste uitgifte
geldt als verkrĳgingsprĳs. Gronden in eeuwigdurende erfpacht worden gewaardeerd tegen registratiewaarde. Duurzame
waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelĳk van het resultaat van het boekjaar in aanmerking genomen.

Afschrĳving vindt plaats op basis van de te verwachten toekomstige nuttigheids- of gebruiksduur. Daarbĳ worden in het
algemeen de volgende termĳnen gehanteerd:
• gebouwen 40 jaar;
• grond-, weg- en waterbouwkundige werken 10-40 jaar;
• installaties 10 jaar.




124      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Lineaire afschrĳving wordt toegepast met uitzondering van woonruimten en gebouwen. Hierop wordt
annuïtair afgeschreven.

Op investeringen in gronden en terreinen wordt niet afgeschreven.

6.4.1.4 Financiële vaste activa
De financiële vaste activa zĳn gewaardeerd tegen de oorspronkelĳke verkrĳgingsprĳs (de inkoopprĳs en de
bĳkomende kosten) verminderd met de jaarlĳkse aflossingen, afschrĳvingslasten en afwaarderingen wegens duurzame
waardeverminderingen. Duurzame waardeverminderingen van vaste activa worden onafhankelĳk van het resultaat van
het boekjaar in aanmerking genomen. Zo nodig is een voorziening voor verwachte oninbaarheid op de boekwaarde in
mindering gebracht. Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s (kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen in
de zin van het BBV) zĳn gewaardeerd tegen de verkrĳgingsprĳs van de aandelen. Indien de marktwaarde van de aandelen
daalt tot onder de verkrĳgingsprĳs, vindt afwaardering naar deze lagere marktwaarde plaats.

6.4.1.5 Voorraden
De bouwgronden in exploitatie zĳn opgenomen tegen de daaraan bestede kosten, inclusief de bĳgeschreven rente en
verminderd met de opbrengst wegens gerealiseerde grondverkopen.

In de grondexploitatie zĳn naast de reeds gemaakte kosten en gerealiseerde opbrengsten ook de toekomstige verwachte
opbrengsten en kosten opgenomen. De grondexploitaties worden jaarlĳks geactualiseerd. Winstneming vindt plaats op
basis van de voortgang/ontwikkeling van de exploitatie. Voor verwachte verliezen wordt een voorziening op eindwaarde
gevormd die in mindering wordt gebracht op de bĳbehorende balanspost.

Gereed product en handelsgoederen heeft betrekking op de verkoopartikelen van de VVV die worden gewaardeerd
tegen inkoopprĳs.

6.4.1.6 Liquide middelen
Deze worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

6.4.1.7 Vorderingen en overlopende activa
Vorderingen worden, evenals de overlopende activa, gewaardeerd tegen de nominale waarde onder aftrek van
voorzieningen wegens oninbaarheid.

6.4.1.8 Eigen vermogen
In het BBV worden reserves omschreven als vermogensbestanddelen die als eigen vermogen zĳn aan te merken en die
vanuit bedrĳfseconomisch oogpunt vrĳ te besteden zĳn. De vaststelling van de noodzakelĳke omvang van reserves is
een zaak van de gemeenteraad. Daarom worden reserves ook wel onderverdeeld in algemene en bestemmingsreserves.
Zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven, is er sprake van een bestemmingsreserve. Om
die reden kunnen bestemmingsreserves naar de situatie per ultimo verslagjaar geen negatieve stand kennen. Heeft een
reserve geen bestemming dan wordt het een algemene reserve genoemd. Mutaties in reserves zĳn enkel mogelĳk op basis
van een raadsbesluit genomen voor het einde van het betreffende begrotingsjaar. De reserves worden gewaardeerd tegen
nominale waarde.

6.4.1.9 Voorzieningen
Onder de voorzieningen zĳn opgenomen, op het moment van opstellen van de jaarrekening voorzienbare verplichtingen,
verliezen en/of risico's, voor zover de omvang hiervan redelĳkerwĳs is in te schatten. Voorts de kosten die in een
volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt en die strekken tot gelĳkmatige verdeling van de lasten over een aantal
begrotingsjaren (kostenegalisatie). Tot slot worden de van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten
worden tot de voorzieningen gerekend.

De voorzieningen worden gewaardeerd tegen contante waarde tenzĳ de tĳdswaarde van geld niet materieel is.

6.4.1.10 Langlopende schulden
Onder langlopende schulden zĳn begrepen schulden met een oorspronkelĳke rentetypische looptĳd van één jaar of langer.

6.4.1.11 Kortlopende schulden en overlopende passiva
Deze worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

6.4.2 Grondslagen van resultaatbepaling
De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zĳ betrekking hebben (stelsel van baten en lasten). Lasten
worden direct opgenomen zodra deze zich voordoen. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zĳ op
balansdatum zĳn gerealiseerd. Verliezen en risico's die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar




                                                                                             Jaarstukken 2023          125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>worden in acht genomen indien zĳ voor het opmaken van de jaarrekening bekend zĳn geworden. Op basis van actuele
kostprĳsberekeningen worden bĳ verlieslatende complexen de hoogte van de te nemen voorziening bepaald.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Omdat geen
voorzieningen c.q. schulden uit hoofde van jaarlĳks terugkerende arbeidskostengerelateerde verplichtingen van
vergelĳkbaar volume mogen worden opgenomen, worden sommige personeelslasten echter toegerekend aan de periode
waarin de uitbetaling plaatsvindt; daarbĳ moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie voor
gepensioneerden, overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken en dergelĳke.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlĳks vergelĳkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of
op andere wĳze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming te weten
vier jaar. Indien er sprake is van (eenmalige) schokeffecten wordt wel een verplichting gevormd.

Opbrengsten worden genomen zodra ze gerealiseerd zĳn. De positieve resultaten op grondexploitaties worden pas bĳ
het sluiten van grondexploitaties aan het resultaat toegevoegd. Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als baten
genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld.

TOZO
De uitkeringen in het kader van de TOZO zĳn toegerekend aan het jaar waarop zĳ betrekking hebben. Hierbĳ is uitgegaan
van het principe betaald = besteed. Deze baten-lasten systematiek is verwerkt in de programmarekening en SiSa bĳlage.

6.4.3 Grondslagen rechtmatigheidsverantwoording
Algemene grondslagen voor de Rechtmatigheidsverantwoording

De in de jaarrekening opgenomen rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld op basis van de kaders zoals besloten in de
financiële verordening en op basis van de kadernota rechtmatigheid. Dat betekent dat:

De rechtmatigheidsverantwoording toeziet op de financiële rechtmatigheid van baten, lasten, balansmutaties, alsmede de
baten en lasten inzake de specifieke uitkeringen op grond van art. 17 Financiële-verhoudingswet;

De financiële rechtmatigheid waaronder het voorwaardencriterium, het begrotingscriterium en het misbruik & oneigenlĳk
gebruik criterium omvat:
• Voor het voorwaardencriterium bestaat de norm uit het normenkader zoals op 7 februari 2024 door de raad
  is vastgesteld;
• Voor het begrotingscriterium geldt dat alle overschrĳdingen van lasten en investeringskredieten onrechtmatig zĳn. Voor
  over- en onderscheidingen van baten, onderschrĳdingen van lasten en onderschrĳdingen van investeringskredieten geldt
  dat deze als onrechtmatig zĳn aangemerkt indien ze niet tĳdig aan de raad zĳn gemeld.
• Ten aanzien van het M&O criterium is het vastgestelde beleid per proces leidend bĳ het voorkomen en opsporen van
  misbruik en oneigenlĳk gebruik. Omdat alleen bĳ misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zĳn eventuele gevallen
  van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelĳkheden boven de verantwoordingsgrens) opgenomen in
  de rechtmatigheidsverantwoording.

De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de
commissie BBV alsmede het raadsbesluit verantwoordings- en rapportagegrens rechtmatigheidsverantwoording 2023. Dit
betekent dat:
• Een verantwoordingsgrens van 2% (zĳnde afgerond € 7.872.000) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en
  onduidelĳkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen;
• Een rapportagegrens van 5% van de verantwoordingsgrens (zĳnde afgerond € 394.000) is gehanteerd waarboven
  individuele fouten en onduidelĳkheden in de paragraaf bedrĳfsvoering worden opgenomen.




126      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>6.5 Toelichting op de balans per 31 december 2023: activa
6.5.1 Vaste activa
6.5.1.1 Immateriële vaste activa
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                            Boek-      Investe-   Desinves-  Bĳdragen       Afschrĳ-         Boek-
                                                          waarde         ringen    teringen van derden       vingen        waarde
                                                         1-1-2023                                                       31-12-2023
Bĳdrage aan activa in eigendom van derden                    12.236          0               0      0           430        11.806
Totaal                                                       12.236          0               0      0           430        11.806


6.5.1.1.1 Bĳdrage aan activa in eigendom van derden
Deze post bestaat uit:
• de verstrekte bĳdrage aan Hoogheemraadschap van Rĳnland voor de renovatie van het gemaal aan de Bosweg;
• de voorbereidingskosten van de besluitvorming rond het tracé van de Zuidwestelĳke Randweg, verminderd met de
  ontvangen bĳdrage van € 206.000 van de provincie Zuid-Holland. De voorbereidingskosten worden conform het
  raadsbesluit geactiveerd;
• de tot en met 2012 aan de provincie Zuid-Holland betaalde bĳdragen voor de aanleg van de Zuidwestelĳke Randweg en
  de brug over de Stolwĳkervaart;
• de tot en met 2011 aan de provincie Zuid-Holland betaalde bĳdragen voor de aanleg van de RĳnGouweLĳn en de in 2013
  van de provincie terugontvangen bĳdrage op basis van de gewĳzigde planvoering;
• de verstrekte bĳdrage aan de restauratie van draaiorgel "de Lekkerkerker";
• de verstrekte bĳdrage aan de provincie Zuid-Holland voor de aanleg van de rotonde nabĳ de Coenecoopbrug.

In 2023 is op deze post in totaal € 430.000 afgeschreven.

6.5.1.2 Materiële vaste activa
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                 Boekwaarde       Boekwaarde
                                                                                                  1-1-2023         31-12-2023
Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht                                                       8.554               9.239
Overige investeringen met een economisch nut                                                       208.744             191.395
Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrĳding van de kosten een heffing kan         90.946              95.735
worden geheven
Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelĳk nut                                         50.266              57.543
Totaal                                                                                             358.510             353.912


6.5.1.2.1 Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                            Boek-      Investe-   Desinves-  Bĳdragen       Afschrĳ-         Boek-
                                                          waarde         ringen    teringen van derden       vingen        waarde
                                                         1-1-2023                                                       31-12-2023
Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht                 8.554        685               0      0             0         9.239
Totaal                                                        8.554        685               0      0             0         9.239

Materiële vaste activa uitgegeven in erfpacht
Een correctie van de boekwaarde erfpachtgronden is de verklaring voor de investering van € 685.000.

6.5.1.2.2 Overige investeringen met economisch nut
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                            Boek-      Investe-   Desinves-  Bĳdragen       Afschrĳ-         Boek-
                                                          waarde         ringen    teringen van derden       vingen        waarde
                                                         1-1-2023                                                       31-12-2023
Gronden en terreinen                                         41.882          0       19.548         0             0        22.333
Woonruimten                                                     39           0               0      0             5              34
Bedrĳfsgebouwen                                          145.186         4.335               0     11         5.807       143.702
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                       6.746      1.141               0      0           969         6.919
Machines, apparaten en installaties                           6.759      1.078               0     57           927         6.854
Overige materiële vaste activa                                8.133      4.509               0     40         1.048        11.554
Totaal                                                   208.744        11.063       19.548       108         8.755       191.395




                                                                                                    Jaarstukken 2023             127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Gronden en terreinen
In 2023 is grond van de locatie Spoorzone A1 verkocht. De locatie bestaat uit twee deelgebieden: oost en west.
Grond van deelgebied west is verkocht voor € 1.289.000. Verder heeft er een waardeoverdracht plaats gevonden van de
voormalige NIEGG-gronden voor € 18.259.000.

Bedrĳfsgebouwen
In 2023 zĳn diverse investeringen gedaan: aankopen van het Arti Legi pand € 1.770.000, verduurzamen/verbouwen van de
Chocoladefabriek € 23.000, maatschappelĳke voorzieingen Westergouwe € 923.000, uitbreiding Parkeergarage Spoorzone
€ 62.000, herstel volière Van Bergen Ĳzendoornpark € 69.000, herbestemming Stadhuis € 608.000 en onderhoud Goudse
Schouwburg € 879.000.

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken
In 2023 heeft de gemeente geïnvesteerd in: de uitbreiding van de woonwagen standplaatsen voor € 24.000, renovatie
kunstgrasveld en hekwerk SV Donk € 541.000, verlichting Oosterwei € 40.000, Sport Gouda LED verlichting € 532.000 en
valondergronden € 4.000.

Machines, apparaten en installaties
De grootste investeringen in 2023 betreffen: de maatschappelĳke voorzieningen in Westergouwe € 488.000, vervanging
cameratoezicht € 40.000, sanitair waterrecreatie Regentessseplantsoen € 122.000, zonnepanelen Brandweerkazerne
€ 115.000, verduurzaming vastgoed € 145.000 en asfalt speelveld Steinse Groen en Goverwelle € 167.000.
In 2023 heeft de gemeente diverse bĳdragen van derden ontvangen voor een bedrag van € 57.000.

Overige materiële vaste activa
In deze categorie zĳn een aantal investeringen ondergebracht: IHP € 2.317.000, Automatisering € 1.217.000, aanpassing
klantzone Sociaal Domein € 77.000, werkplek aanpassing Huis van de Stad € 10.000, maatschappelĳke voorzieningen
Westergouwe € 68.000, inventaris Arti Legi € 40.000, aanpassing klantzone UWV € 127.000, Belcellen € 6.000 en Eco Park
€ 645.000.

6.5.1.2.3 Investeringen met een economisch nut waarvoor ter bestrĳding van de kosten een heffing kan
          worden geheven
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                        Boek-     Investe-   Desinves-  Bĳdragen       Afschrĳ-        Boek-
                                                      waarde        ringen    teringen van derden       vingen       waarde
                                                     1-1-2023                                                     31-12-2023
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken               85.452       13.204           0        5.571       3.219       89.865
Overige materiële vaste activa                          5.494         824           0            0         449        5.869
Totaal                                                90.946       14.028           0        5.571       3.668       95.735

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken
De investeringen hebben betrekking op de gemeentelĳke rioleringen.

Overige materiële vaste activa
De grootste investering in deze catergorie is gedaan in het Eco Park € 785.000. Daarnaast is in totaal € 19.000
geïnvesteerd in de ombouw van ondergrondse afvalcontainers en afvalinzameling.

6.5.1.2.4 Investeringen in de openbare ruimte met maatschappelĳk nut
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                        Boek-     Investe-   Desinves-  Bĳdragen       Afschrĳ-        Boek-
                                                      waarde        ringen    teringen van derden       vingen       waarde
                                                     1-1-2023                                                     31-12-2023
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken               49.408       11.423           0          -75       3.829       57.076
Machines, apparaten en installaties                      492           20           0            0         304          208
Overige materiële vaste activa                           366            5           0            0         112          259
Totaal                                                50.266       11.447           0          -75       4.245       57.543

Grond-, weg en waterbouwkundige werken
Vervanginsinvesteringen openbare ruimte € 7.270.000, maatregelen knelpunten VCP 2020-2021 en 2022-2025
€ 2.543.000, vervanging kade- en walmuren € 607.000, viaduct Noothoven van Goorstraat € 398.000, aanpassing
kruising AZC Molenwiek € 245.000, herontwikkeling Zuidelĳk Stationsgebied € 221.000, Parkeerplan Gouda € 74.000,
kwaliteitsverhoging binnenstad € 49.000 en overige € 4.000.
Voor de Herontwikkeling Zuidelĳk Stationsgebied heeft de gemeente € 100.000 terug moeten betalen aan de
Provincie Zuid-Holland.

Machines, apparaten en installaties
Vervanging VRI Graaf Florisweg Zwarteweg € 20.000.




128       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Overige materiële vaste activa
Toegankelĳkheid openbare gebouwen € 5.000.

6.5.1.3 Financiële vaste activa
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                            Boek-   Investe-   Desinves-  Bĳdragen     Afschrĳ-           Boek-
                                                          waarde      ringen    teringen van derden     vingen          waarde
                                                         1-1-2023                                                    31-12-2023
Kapitaalverstrekkingen aan:
- deelnemingen                                             1.941          0           0          0               0       1.941
- overige verbonden partĳen                                    0          0           0          0               0             0
Overige langlopende leningen u/g                           1.044       440            0          0             152       1.333
Overige uitzettingen met een rentetypische looptĳd            18          0           0          0               0          18
van één jaar of langer
Totaal                                                     3.003       440            0          0             152       3.292


6.5.1.3.1 Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen
Voor de kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen geldt de volgende specificatie. De bedragen betreffen de nominale
waarde van het aandelenbezit in de betreffende onderneming.

Deelnemingen (bedragen * € 1.000)                                                             Boekwaarde         Boekwaarde
                                                                                               1-1-2023           31-12-2023
Cyclus                                                                                                 753                 753
Sportpunt Gouda                                                                                        949                 949
BNG                                                                                                    206                 206
Oasen                                                                                                   33                  33
Totaal                                                                                                1.941              1.941


6.5.1.3.2 Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partĳen
Deze post betreft de deelname in een viertal verbonden partĳen van oorspronkelĳk 100 gulden per partĳ; in totaal € 181,52.

6.5.1.3.3 Overige langlopende leningen u/g
Sinds 1996 participeert de gemeente in de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten. Van
de verkoopopbrengst van de aandelen Bouwfonds Nederlandse Gemeenten is bĳ de verkoop in 2000 € 2.244.000
toegevoegd aan deze deelneming. In 2022 is de deelneming per saldo met € 60.000 toegenomen als gevolg van verstrekte
geldleningen in het Startersfonds.

De Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten is aan te merken als een stichting waarin de
gemeente participeert, waarvan het bestuur door de deelnemende gemeenten wordt benoemd en de gemeente het risico
draagt van de door de stichting verstrekte geldleningen.

Tot deze post behoren tevens een aantal hypothecaire geldleningen aan particulieren ten dienste van funderingsherst,
een lening aan Dierentehuis Midden-Holland en leningen aan gemeentelĳk personeel voor in bruikleen verstrekte
mobiele telefoons.

6.5.1.3.4 Overige uitzettingen met een rentetypische looptĳd van één jaar of langer
Per jaareinde bestaat deze balanspost uit een tweetal waarborgsommen met een totaalwaarde van € 18.000.

6.5.2 Vlottende activa
6.5.2.1 Voorraden
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                              Boekwaarde         Boekwaarde
                                                                                               1-1-2023           31-12-2023
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie                                                9.156             29.742
Gereed product en handelsgoederen                                                                          9                11
Totaal                                                                                                9.165             29.752


6.5.2.1.1 Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie
Grondexploitaties (bedragen * € 1.000)                                                                           Boekwaarde
Boekwaarde 1-1-2023 (excl. voorziening)                                                                                 10.270
Tussentĳds genomen winst                                                                                                       0
Mutaties 2023                                                                                                           20.520
Afwaardering                                                                                                                   0




                                                                                                 Jaarstukken 2023          129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties (bedragen * € 1.000)                                                                      Boekwaarde
Afgesloten                                                                                                                0
Boekwaarde 31-12-2023 (excl. voorziening)                                                                         30.790
Voorziening                                                                                                       -1.048
Balanswaarde 31-12-2023                                                                                           29.742

Grondexploitaties (bedragen * € 1.000)                                                                      Boekwaarde
Boekwaarde 31-12-2023                                                                                             30.790
Tussentĳds genomen winst                                                                                                  0
Nog te maken kosten                                                                                               89.715
Nog te verwachten opbrengsten                                                                                   -118.935
Rente (= kosten)                                                                                                   1.048
Verwacht exploitatieresultaat op eindwaarde                                                                        2.618
"- = voordeel en + = nadeel"


6.5.2.1.2 Gereed product en handelsgoederen
Het gaat in dit geval om de handelsgoederen van de VVV, de voorraad trekbandzakken voor restafval in het kader van het
gemeentelĳk project Afval scheiden loont en de voorraad transponders. De totale waarde ultimo 2023 is € 11.000 (ultimo
2022 € 9.000).

6.5.2.2 Uitzettingen met een rentetypische looptĳd korter dan één jaar
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                           Boekwaarde       Boekwaarde
                                                                                            1-1-2023         31-12-2023
Vorderingen op openbare lichamen                                                                 22.286           27.239
Overige verstrekte kasgeldleningen                                                                  568              318
Rekening courant verhoudingen overige niet-financiële instellingen                                1.401            1.188
Overige vorderingen                                                                               8.273           10.906
Uitzettingen in 's Rĳks schatkist met een looptĳd korter dan 1 jaar                                     0                 0
Totaal                                                                                           32.528           39.651


6.5.2.2.1 Vorderingen op openbare lichamen
Binnen de vorderingen op openbare lichamen is de vordering op het BCF van € 21.891.000 voor de reguliere opgave over
2023 de grootste. Het bedrag wordt naar verwachting medio 2024 ontvangen. Verder is hier een bedrag van € 3.005.000
opgenomen aan nog te ontvangen (suppletie)aangiften BCF tot en met 2023.

Het saldo van suppletie-aangiften BTW tot en met 2023 bedraagt ultimo 2023 € 7.000.

Aan overige vorderingen op openbare lichamen is een bedrag opgenomen van € 2.335.000. Medio maart 2024 is hiervan
€ 524.000 nog niet voldaan.

6.5.2.2.2 Overige verstrekte kasgeldleningen
Ultimo 2023 was per saldo nog een kasgeldleningen van € 318.000 verstrekt aan Jeugdbescherming west Zuid-Holland. De
in 2022 verstrekte kasgeldlening aan Stichting Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen werd in 2023 afgelost.

6.5.2.2.3 Rekening-courant verhoudingen met niet-financiële instellingen
Hieronder zĳn de tegoeden op de rekening bĳ het (Garantiefonds) Nationaal Restauratiefonds en de rekeningen bĳ het
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse Gemeenten opgenomen.

6.5.2.2.4 Uitzettingen in 's Rĳks Schatkist
Ultimo 2023 was de vordering op het Rĳk wegens uitgezette liquide middelen in de Schatkist € 0. Ook eind 2022 was het
bedrag € 0.




130         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>6.5.2.2.5 Overige vorderingen
De overige vorderingen bestaan uit:
■ bĳstandsvorderingen voor € 4.770.000 (de voorziening voor mogelĳke oninbaarheid bedraagt € 2.649.000);
■ vorderingen inzake gemeentelĳke belastingen ondergebracht bĳ Belastingsamenwerking Gouwe-Rĳnland voor
  € 3.886.000 (de voorziening voor mogelĳke oninbaarheid bedraagt € 260.000);
■ vorderingen op overige debiteuren voor € 5.162.000 (de voorziening voor mogelĳke oninbaarheid bedraagt € 3.000),
  waarvan medio maart 2024 € 288.000 nog niet ontvangen is.

6.5.2.3 Liquide middelen
Het saldo van de liquide middelen bestaat uit kassaldi en banksaldi.

6.5.2.3.1 Kas- en banksaldi
Ultimo 2023 bedroeg het totaal van de kassaldi € 34.000. Ultimo 2022 ging het om € 39.000.

Het totaal van de banktegoeden bedroeg ultimo 2023 € 3.384.000 positief (eind 2022 € 4.729.000 positief).
Gouda beschikt over een kredietfaciliteit in rekening-courant van € 10.000.000.

6.5.2.3.2 Schatkistbankieren
In het kader van de Regeling schatkistbankieren dient elke decentrale overheid overtollige liquide middelen, boven een
bepaalde drempel, af te storten bĳ het ministerie van Financiën (in 's Rĳks schatkist). Het toetsen of de regeling op de juiste
wĳze wordt uitgevoerd vindt plaats op kwartaalbasis. Uit onderstaand overzicht blĳkt dat de gemeente Gouda gedurende
het gehele jaar onder de drempel is gebleven.

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren
(bedragen * € 1.000)                                                         Verslagjaar
(1)                   Drempelbedrag                                                6.553
                                                                               Kwartaal 1       Kwartaal 2       Kwartaal 3          Kwartaal 4
(2)                   Kwartaalcĳfer op dagbasis buiten 's Rĳks                     1.001            1.370              1.103             2.612
                      Schatkist aangehouden middelen
(3a) = (1) > (2)      Ruimte onder het drempelbedrag                               5.552            5.183              5.450             3.941
(3b) = (2) > (1)      Overschrĳding van het drempelbedrag                               -                -                    -                 -

(1) Berekening drempelbedrag
 (bedragen * € 1.000)                                                                                                             Verslagjaar
(4a)                                                                                   Begrotingstotaal verslagjaar                    327.629
(4b)                                                                                   Het deel van het begrotingstotaal               327.629
                                                                                       dat kleiner of gelĳk is aan
                                                                                       € 500 miljoen
(4c)                                                                                   Het deel van het begrotingstotaal                        0
                                                                                       dat de € 500 miljoen te boven gaat
(1) = (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het                    Drempelbedrag                                     6.553
begrotingstotaal kleiner of gelĳk is aan 500 mln. En als begrotingstotaal groter dan
€ 500 miljoen is is het drempelbedrag gelĳk aan € 10 miljoen, vermeerderd met
0,2% van het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat.

Berekening kwartaalcĳfer op dagbasis buiten 's Rĳks schatkist aangehouden middelen


                                                                               Kwartaal 1       Kwartaal 2       Kwartaal 3          Kwartaal 4
(5a)      Som van de per dag buiten 's Rĳks schatkist aangehouden             90.080.671     124.642.497       101.474.776         240.275.413
          middelen (negatieve bedragen tellen als nihil)
(5b)      Dagen in het kwartaal                                                        90              91                  92               92
(2) -     Kwartaalcĳfer op dagbasis buiten 's Rĳks schatkist                   1.000.896        1.369.698        1.102.987           2.611.689
(5a) /    aangehouden middelen
(5b)


6.5.2.4 Overlopende activa
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                             Boekwaarde           Boekwaarde
                                                                                                              1-1-2023             31-12-2023
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen:Van
Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen op uitkeringen
met een specifiek bestedingsdoel:
Nog te ontvangen bĳdragen van de EU                                                                                   1.077                364
Nog te ontvangen bĳdragen van het Rĳk                                                                                  900                 833




                                                                                                               Jaarstukken 2023            131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                     Boekwaarde         Boekwaarde
                                                                                      1-1-2023           31-12-2023
Nog te ontvangen bĳdragen van overige overheid                                                1.349               821
Overige nog te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen                                         19.525             8.225
Totaal                                                                                       22.851            10.243


6.5.2.4.1 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen op
          uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                           Saldo Toevoeging Ontvangen            Saldo
                                                                        1-1-2023                            31-12-2023
Europese overheidslichamen:
ESF REACT 2021-2022 EU Gemeenten                                          1.077       364        1.077            364
Subtotaal                                                                 1.077       364        1.077            364

Rĳk:
Bekostigingsregeling Opvang Ontheemden Oekraine A16                         32       9.535       8.991            576
SPUK stimulering sport                                                      83          0             83              0
Hulp toeslagenproblematiek 2022 B2                                         666        512             693         485
Kwĳtschelding gem. belastingen SiSa C62                                     91         16             44           64
Schuldenafhandeling gedupeerden toeslagenaffaire G2, G3 en G4                0         35               0          35
Schuldenkwĳtschelding toeslagenaffaire G12                                  29          2               0          31
Compensatie gedwongen opzegging Gazprom                                      0        125               0         125
Hotelbootvergoeding                                                          0         35               0          35
Subtotaal                                                                  901      10.260       9.811          1.350

Overige Nederlandse overheidslichamen:
Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw C41B                0         98             74           25
Fietsparkeren E27B                                                        1.146         0        1.146                0
Tĳdelĳke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 E44B                      0        108             20           88
Snelfietsroute Gouda-RTD F20                                                67          0               0          67
Transitiekosten OEK A16                                                      0        172               0         172
MBO Rĳnland Sisa D1a                                                         0         22               0          22
MBO Rĳnland Sisa D12a                                                        0        398               0         398
R-net herontwikkeling zuidelĳk stationsgebied                              100          0             100             0
Overige                                                                     35          0             35              0
Subtotaal                                                                 1.349       797        1.375            771
                                                                                                                      0
Totaal                                                                    3.326     11.421      12.263          2.485


6.5.2.4.2 Overige nog te ontvangen bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

6.5.2.4.3 Vooruitbetaalde bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.




132       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>6.6 Toelichting op de balans per 31 december 2023: passiva
6.6.1 Vaste passiva
6.6.1.1 Eigen vermogen
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                            Boekwaarde         Boekwaarde
                                                                                             1-1-2023           31-12-2023
Algemene reserve                                                                                    39.565            31.604
Bestemmingsreserves                                                                                 39.519            71.070
Saldo van rekening                                                                                  30.609            11.119
Totaal                                                                                             109.694           113.793

Het volgende overzicht toont het verloop van de afzonderlĳke reserves. Naast de toevoegingen en de onttrekkingen tĳdens
het begrotingsjaar worden ook de verminderingen wegens afschrĳvingen in beeld gebracht evenals de mutaties op grond
van de resultaatbestemming van het voorafgaande jaar.

Naam reserve (bedragen * € 1.000)                      Saldo Toevoeging Onttrekking VerminderingBestemming              Saldo
                                                    1-1-2023                           wegens      resultaat       31-12-2023
                                                                                     afschrĳving       2022
Algemene Reserve                                     39.565           0       27.203           0       19.242         31.604
Reserve sociaal domein                                    0           0            0           0                             0
Subtotaal Algemene reserves                          39.565           0       27.203           0       19.242         31.604
Reserve afschrĳvingslasten vervangingsinv. O.R.      14.559        3.500           0       1.612                      16.446
Reserve (co)financiering in regionale projecten         660           0          40            0                         620
Reserve parkeren                                        788           0         205            0                         583
Reserve Organisatieontwikkeling                         663         557         105            0                       1.114
Reserve Wĳkontwikkeling                               3.292        1.306           0           0                       4.598
Reserve Niet Gesprongen Explosieven WO2                 703           0            0           0                         703
Reserve Maatsch Opvang, vrouwenopv en                 6.842           0         975            0        1.734          7.601
beschermd wonen
Reserve Cultuur en erfgoedfonds                          31         300          50            0                         281
Reserve Zuidelĳk stationsgebied                         644           0            0           0                         644
Reserve Revitalisering Goudse Poort                     940           0         564            0                         376
Reserve Nog uit te voeren wzh 3 Bolwerk                 504           0            0           0         -131            373
Reserve versnellen woningb+(gebieds)transformatie     3.419        6.000        120            0                       9.299
Reserve Groenfonds                                      838        2.000        380            0             20        2.478
Reserve Onderwĳshuisvesting                           2.196           0         325            0                       1.871
Reserve Nog uit te voeren wzh Middenwillens               0           0            0           0                             0
Reserve Omgevingswet                                    383         250         119            0                         514
Reserve investeringen riool                           1.130           0            0           0                       1.130
Reserve investeringen afval                               0           0            0           0             100         100
Reserve ZeroEmissieZone                                 930           0            0           0                         930
Reserve Waterfonds                                    1.000        1.000         45            0                       1.955
Reserve GREX Westergouwe                                  0           0            0           0                             0
Reserve duurzaamheidsfonds                                0        5.000           0           0                       5.000
Reserve klimaat, energie en duurzame mobiliteit           0         850            0           0             898       1.748
Reserve Programma vluchtelingenopvang                     0        3.510           0           0        3.559          7.069
Reserve Groot onderhoud vastgoed                          0        1.469       1.531           0        2.787          2.725
Reserve Incidentele herstelacties openbare ruimte         0           0            0           0        2.400          2.400
Reserve afschrĳvingslasten Revitalisering                 0         514            0           0                         514
Goudse Poort
Subtotaal bestemmingsreserves                        39.519      26.256        4.460       1.612       11.367         71.070

Totaal                                               79.085      26.256       31.663       1.612       30.609        102.674

Toelichting per reserve

Algemene reserve
De algemene reserve is de buffer voor financiële tegenvallers van de gemeente. Het resultaat van de jaarrekening wordt op
deze reserve afgewikkeld.

Reserve sociaal domein




                                                                                              Jaarstukken 2023           133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze reserve per 31-12-2023 opgeheven.

Reserve afschrĳvingslasten vervangingsinvesteringen openbare ruimte
Het doel van deze reserve is het opvangen van de kapitaallasten van investeringen in de openbare ruimte met een
maatschappelĳk nut.

Reserve cofinanciering regionale projecten
De reserve is bestemd voor de aanpak regionale projecten die gezamenlĳk worden gefinancierd.

Reserve parkeren
Het doel van deze reserve is de dekking van kosten voor aanleg van (vervangende) parkeerplaatsen, het treffen van
parkeer regulerende maatregelen en andere voorzieningen in het kader van het betaald en/of belanghebbenden parkeren.
De reserve wordt gevoed door afkoopsommen die moeten worden betaald als bĳ de afgifte van bouwvergunningen niet
(volledig) kan worden voldaan aan de normering van het aantal te realiseren parkeerplaatsen op eigen terrein.

Reserve Organisatieontwikkeling
Deze reserve wordt breed ingezet ter dekking van zowel reeds in gang gezette als toekomstige organisatieontwikkelingen.

Reserve Wĳkontwikkeling
Dekking van de kosten van wĳkontwikkelingsprojecten. Het doel van de wĳkontwikkeling is om de leefbaarheid in de
wĳken te verbeteren door het uitvoeren van fysieke projecten in samenspraak met de bewoners. Het gaat daarbĳ
om de herinrichting van de openbare ruimte, maar ook om verbetering van de woningvoorraad. Dit gebeurt in nauwe
samenwerking met de twee betrokken woningbouw corporaties. De kosten en opbrengsten die de gemeente hiervoor
maakt worden vanaf 2004 verrekend via de reserve wĳkontwikkeling. Jaarlĳks wordt aan de hand van het verwachte
projectverloop van deze reserve een prognose gemaakt.

Reserve Niet Gesprongen Explosieven WO2
Dekking van de kosten van onderzoek naar en het opruimen van niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog
(WO2) voor Lombok-terrein.

Reserve Maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen
De gemeente Gouda krĳgt als centrumgemeente via decentralisatie-uitkeringen van het Rĳk middelen voor
maatschappelĳke opvang, vrouwenopvang en beschermd wonen. Deze middelen worden regionaal ingezet. Eventuele
overschotten worden toegevoegd aan deze bestemmingsreserve op grond van het raadsbesluit van 20 juni 2012 resp.
6 juli 2016 (jaarstukken 2015). Ook wordt deze reserve ingezet ten behoeve van deze centrumtaken. Gezien de beoogde
overgang van de centrumtaken naar de GR per 1 januari 2025, beslist de raad tot dat moment alleen over besteding van
deze reserve op voordracht van het BOSD.

Reserve Cultuur en erfgoedfonds
Het meerjarig beschikbaar houden van de middelen uit het cultuur- en erfgoedfonds.

Reserve Zuidelĳk stationsgebied
Op 22 juni 2016 heeft de raad ingestemd met de herontwikkeling Zuidelĳk Stationsgebied. De reserve Spoorse
doorsnĳdingen en de reserve Ketenmobiliteit zĳn opgeheven en samengevoegd tot deze reserve. De reserve is eveneens
gevoed met de subsidies die reeds voor dit project zĳn ontvangen. Het betreft een reserve ter dekking van de plankosten in
het project Zuidelĳk stationsgebied.

Reserve Revitalisering Goudse Poort
Vrĳe deel van de reserve dat kan worden ingezet ten behoeve van de infrastructuur in de Goudse Poort.

Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden Bolwerk
Dekking van de kosten van nog uit te voeren civieltechnische werken en bĳbehorende plankosten van de voormalige
grondexploitatie Bolwerk.

Reserve versnellen woningbouw en (gebieds)transformatie
Het versnellen van de woningbouw. De onttrekking vindt plaats op basis van werkelĳk gemaakte kosten voor deze
(civieltechnische) werken.

Reserve Groenfonds
Realiseren van nieuw groen en water in samenhang met het te realiseren Klimaatadaptatieplan.

Reserve Onderwĳshuisvesting
Eenmalige exploitatiekosten van IHP en dekking toekomstige kapitaallasten. Onttrekking voor eenmalige exploitatiekosten
van het IHP gedurende de looptjd van het IHP en daarna mogelĳk de dekking van structurele kapitaallasten.




134      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>Reserve Nog uit te voeren werkzaamheden Middenwillens
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze reserve per 31-12-2023 opgeheven.

Reserve Omgevingswet
Dekking van de meerkosten (ten opzichte van de reguliere exploitatie) met betrekking tot beleid en
werkwĳze "Omgevingswet".

Reserve investeringen riool
Voordelig resultaat op riool beschikbaar houden voor bepaling rioolheffing.

Reserve investeringen afval
Voordelig resultaat op afval beschikbaar houden voor bepaling afvalstoffenheffing.

Reserve ZeroEmissieZone
Dekking van incidentele (exploitatie- en investerings) lasten gerelateerd aan de invoering van de Zero Emissie Zone.

Reserve Waterfonds
Uitbreiden historisch water in de binnenstad, verbeteren van vaarverbindingen, waar van toepassing geïnspireerd door de
ambities vanuit de Watervisie van de Wateralliantie. (Zie RB 08-02-2023).

Reserve GREX Westergouwe
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze reserve per 31-12-2023 opgeheven.

Reserve duurzaamheidsfonds

Het verstekken van duurzaamheidsleningen waardoor doelgroepen in staat zĳn om investeringen te doen in het
verduurzamen van hun gebouw of woning. (Zie Raadsbehandeling 27 sept 2023Verordening Duurzaamheidsfonds,
dossiernummer 7397).

Reserve klimaat, energie en duurzame mobiliteit

Het meerjarig beschikbaar hebben van middelen programma Energie en Klimaat, ook in het kader van het CO2-neutraal
maken van Gouda / aanpak Duurzame Mobiliteit.

Reserve programma vluchtelingenopvang

Beschikbaar gestelde rĳksmiddelen beschikbaar houden t.b.v. (opvang) vluchtelingen.

Reserve groot onderhoud vastgoed

Het doel van de reserve is het reserveren van de vrĳgevallen middelen (€ 2.787.000) uit de 4 voorzieningen groot
onderhoud (gemeentelĳke gebouwen en panden, huis van de stad, schouwburg en parkeergarage), in afwachting van het
opstellen van nieuwe MJOP’s voor deze 4 onderwerpen. Zolang de nieuwe MJOP's niet zĳn vastgesteld wordt het meerjarig
planmatig onderhoud uit deze reserve betaald.

Reserve incidentele herstelacties openbare ruimte

Doel is intensiveringsslag op het dagelĳks onderhoud van de openbare ruimte.

Reserve afschrĳvingslasten Revitalisering Goudse Poort

Dekking van de afschrĳvingslasten voor gedane investeringen voor infrastructuur in de Goudse Poort.

6.6.1.2 Voorzieningen
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                             Boekwaarde       Boekwaarde
                                                                                              1-1-2023         31-12-2023
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's                                              7.338             6.610
Voorzieningen voor gelĳkmatige verdeling van lasten over de boekjaren                                 5.711             6.367
Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met specifiek bestedingsdoel                        16.964            16.528
Totaal                                                                                               30.013            29.505

Het volgende overzicht toont het verloop van de afzonderlĳke voorzieningen. Naast de toevoegingen en de aanwendingen
of bestedingen tĳdens het begrotingsjaar wordt in voorkomende gevallen ook de vrĳval in beeld gebracht als een
voorziening gedeeltelĳk of geheel niet meer nodig is.




                                                                                                Jaarstukken 2023          135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>Naam voorziening (bedragen * € 1.000)                                 Saldo Toevoeging     Vrĳval       Aanwending        Saldo
                                                                   1-1-2023                                          31-12-2023
Voorziening spaaruren verlof                                           590          273             0           0          863
Voorziening deelname grondbank Zuidplas                                  0            0             0           0            0
Voorziening pensioenaanspr (voormalig) wethouders                    5.244            0         546           564        4.133
Voorziening bouwgrond in exploitatie                                 1.504        1.570             0           0        3.073
Voorziening RVU (Regeling Vervroegd Uittreden)                           0           44             0           0           44
Voorziening gr.onderh. Brandw.kazerne (regio)                            0            0             0           0            0
Voorziening verhuurdersonderhoud Schouwburg                              0            0             0           0            0
Voorziening onderh gem gebouwen en objecten                              0            0             0           0            0
Voorziening groot oh openbare ruimte                                 5.626        5.277             0        4.691       6.211
Voorziening planm oh gem onderwĳsgebouwen                                0            0             0           0            0
Voorziening onderhoud Huis van de Stad                                   0            0             0           0            0
Voorziening onderhoud Stationsgarage                                     0            0             0           0            0
Voorziening onderhoud Burg. Martenssingel 15                            86           86             0          16          156
Voorziening grex Spoorzone                                               0            0             0           0            0
Voorziening pĳporgel aula begraafplaats                                 52            0             0           0           52
Voorziening verwerking afvalstoffen                                     55          318             0           0          374
Voorziening riolering (spaardeel)                                   16.819        7.360             0        8.190      15.988
Voorziening afkoopsom onderhoud Steinse Groen                           38            0             4           0           34
Voorziening riolering (egalisatiedeel)                                   0       10.163             0       10.084          80
Totaal                                                              30.013       25.091         550         23.545      31.008

Toelichting per voorziening
Voorziening spaaruren verlof
De voorziening is bestemd voor de dekking van toekomstige verplichtingen die voortvloeiden uit de binnen de organisatie
opgebouwde spaaruren.

Voorziening deelname grondbank Zuidplas
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze voorziening per 31-12-2023 opgeheven.

Voorziening pensioenaanspraken (voormalig) wethouders
Op grond van wettelĳke verplichtingen (artikel 44 van het BBV) en ter financiering van de opgebouwde
pensioenaanspraken en -rechten op (partner)pensioen van (voormalig) wethouders is een voorziening noodzakelĳk.

Voorziening bouwgrond in exploitatie
Bĳ de grondexploitatie Spoorzone is er een verwacht verlies van € 2.618.000. Hiervoor is al in eerdere jaren een
voorziening gevormd. De verantwoording van deze voorziening in de jaarrekening is als volgt: voor maximaal de
boekwaarde van de grondexploitatie Spoorzone, wordt deze in mindering gebracht van de voorraden. (zie hiervoor
6.5.2.1.1 Onderhanden werk). Dit is een bedrag van €1.114.000. Het restant van de voorziening wordt onder de post
voorziening bouwgrond in exploitatie gerubriceerd.

Voorziening gr.onderh. Brandw.kazerne (regio)
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze voorziening per 31-12-2023 opgeheven.
Voorziening verhuurdersonderhoud Schouwburg
Deze voorziening is vrĳgevallen. Zie voor een toelichting paragraaf 4.3.3. Onder het kopje 'Beleid'.

Voorziening onderhoud gemeentelĳke gebouwen en objecten
Deze voorziening is vrĳgevallen. Zie voor een toelichting paragraaf 4.3.3. Onder het kopje 'Beleid'.

Voorziening groot onderhoud openbare ruimte
Deze voorziening is bestemd voor de egalisatie van meerjarige kosten groot onderhoud openbare ruimte. Toevoeging
gebeurt ten laste van de exploitatie op basis van het actuele door de Raad vastgestelde Beheerplan Groot Onderhoud en
Vervanging Openbare Ruimte. Onttrekking gebeurt op basis van het actuele door de Raad vastgestelde Beheerplan Groot
Onderhoud en Vervanging Openbare Ruimte.

Voorziening planm oh gem onderwĳsgebouwen
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze voorziening per 31-12-2023 opgeheven.
Voorziening onderhoud Huis van de Stad
Deze voorziening is vrĳgevallen. Zie voor een toelichting paragraaf 4.3.3. Onder het kopje 'Beleid'.

Voorziening onderhoud Stationsgarage
Deze voorziening is vrĳgevallen. Zie voor een toelichting paragraaf 4.3.3. Onder het kopje 'Beleid'.




136       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>Voorziening onderhoud Burg. Martenssingel 15
Deze voorziening is bestemd voor het nivelleren van uitgaven van planmatig onderhoud van het gebouw aan de
Burgemeester Martenssingel 15.

Voorziening onderhoud Antwerpseweg 2
Bĳ besluit van de nota reserves en voorzienigen (13-12-2023) wordt deze voorziening per 31-12-2023 opgeheven.
Voorziening pĳporgel aula begraafplaats
Deze voorziening heeft betrekking op een legaat dat door de gemeente Gouda als legataris wordt beheerd. Het legaat dient
gebruikt te worden voor de aanschaf en het onderhoud van het pĳporgel op de begraafplaats Ĳsselhof te Gouda.

Voorziening verwerking afvalstoffen
Bĳ de inzameling en verwerking van afvalstoffen is volledige kostendekking uitgangspunt. Deze voorziening is voor het
egaliseren van de afvalstoffenheffing tarieven.

Voorziening riolering (spaardeel)
Dit betreft een voorziening voor vervangingsinvesteringen riool (het spaardeel). Toevoeging vindt plaats vanuit
tariefopbrengsten, voor het sparen voor investeringen. Onttrekking voor het dekken van investeringen in riolering.

Voorziening afkoopsom onderhoud Steinse Groen
Van de provincie Zuid-Holland is een bedrag van € 45.000 ontvangen om het dagelĳks onderhoud aan de ecologische
verbinding Steinse Groen voor een periode van 12 jaar af te kopen. Vanaf 2021 wordt jaarlĳks een twaalfde deel ten laste
van de voorziening en ten gunste van de exploitatie gebracht.

Voorziening riolering (egalisatiedeel)
Dit betreft een voorziening voor het egaliseren van de rioolheffing tarieven (het egalisatiedeel). Toevoeging vindt plaats
vanuit tarief opbrengsten indien sprake is van hogere opbrengst dan de kosten. Onttrekking indien sprake is van een lagere
opbrengst dan de kosten.

6.6.1.3 Vaste schulden met rentetypische looptĳd van één jaar of langer
6.6.1.3.1 Onderhandse leningen
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                   Saldo     Vermeer- Aflossingen           Saldo
                                                                                1-1-2023     deringen                  31-12-2023
Onderhandse leningen                                                            234.587            0             464     234.123


6.6.1.3.2 Waarborgsommen
Ultimo 2023 is € 148.000 ontvangen als waarborgsom. Ultimo 2022 was dat € -31.000.

6.6.2 Vlottende passiva
6.6.2.1 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptĳd korter dan één jaar
6.6.2.1.1 Kasgeldleningen
Ultimo 2023 was € 10.000.000 aan kasgeldleningen opgenomen. Ultimo 2022 ging het om € 9.000.000

6.6.2.1.2 Banksaldi
Het debetsaldo van de bankrekening(en) bĳ de BNG bedroeg ultimo 2023 € 3.384.000 (2022: € 4.729.000).
Gouda beschikt in dit kader over een kredietfaciliteit in rekening-courant van € 10.000.000.

6.6.2.1.3 Overige schulden
Tot de overige schulden behoort onder andere € 22.070.000 voor crediteuren (2022 € 30.382.000).

6.6.2.2 Overlopende passiva
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                                Boekwaarde         Boekwaarde
                                                                                                 1-1-2023           31-12-2023
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen
met een specifiek bestedingsdoel:
Vooruit ontvangen bedragen van de EU                                                                         0                   0
Vooruit ontvangen bedragen van het Rĳk                                                                  7.557             18.553
Vooruit ontvangen bedragen van overige overheid                                                          200                 200
Totaal                                                                                                  7.758             18.753


6.6.2.2.1 Nog te betalen bedragen
De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.




                                                                                                   Jaarstukken 2023          137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>6.6.2.2.2 Van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor
          uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                                         Saldo Ontvangen Vrĳgevallen/        Saldo
                                                                                      1-1-2023                 Terug-   31-12-2023
                                                                                                           betalingen
Rĳk:
Versterkingsgelden radicalisering 2020 A5                                                 17          -17          0            0
Versterkingsgelden radicalisering 2022 A14                                               188           0           0          188
Specifieke uitkering versterking van de lokale integrale aanpak van radicalisering,        0         179         179            0
extremisme en terrorisme 2023-2026 A20
Specifieke uitkering huisvesting kwetsbare groepen C31                                   907           0          63          844
Specifieke uitkering ventilatie in scholen C32                                             0         150           0          150
Specifieke uitkering Regeling flexibele inzet woningbouw C41b                            400           0           0          400
Regeling Reductie Energiegebruik Woningen C43                                             43           0          43            0
Aanpak Energie-armoede C55                                                               994         599         459        1.135
Regeling specifieke uitkering Informatiepunten Digitale Overheid C92                       0          72          65            6
Regeling specifieke uitkering verduurzaming slecht geïsoleerde woningen                    0       1.098           0        1.098
van eigenaar-bewoners en woningen van verenigingen van eigenaars,
woonverenigingen en wooncoöperaties in het kader van het Nationaal
Isolatieprogramma (LAI) C94
Specifieke uitkering Huisvesting Grote Gezinnen Vergunninghouders C97                      0           9           9            0
SPUK Startbouwimpuls C105                                                                  0       1.936           0        1.936
Huisvesting aandachtsgroepen C209                                                         35         148          35          148
Bĳdrage Regionaal Meldpunt Coördinatie D1                                                577           0           0          577
Bĳdrage Regionaal Meldpunt Coördinatie D12                                               100        1.116      1.087          128
Bĳdrage Regionaal Meldpunt Coördinatie D11                                                 0           0           0            0
Vroegtĳdig Schoolverlaters (VSV) D1A                                                      21           0          21            0
Vroegtĳdig Schoolverlaters (VSV) D12A                                                    340         520         476          385
Onderwĳsachterstandenbeleid (OAB) 2020 D8                                               1.157      3.150       3.241        1.066
Specifieke uitkering volwasseneducatie D10                                               153         986         906          233
Specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwĳsvertraging D14                644         608         715          536
Specifieke uitkering tĳdelĳke onderwĳshuisvesting ontheemden D19                          28          28          55            0
Specifieke uitkering impuls jongerencultuur D21                                          310         295         310          295
Regeling specifieke uitkering voor de voorschoolse educatie aan ontheemde                  0          45           0           45
peuters D22
Schone Lucht Akkoord E53                                                                 426           0           0          426
Stimulering Verkeersveiligheidsmaatregelen 2022-2023 E84                                 162           0           0          162
Intelligente VRI's E85                                                                   260           0           0          260
Regeling specifieke uitkering woningbouw op korte termĳn door bovenplanse                  0       4.395           0        4.395
infrastructuur E104
Tĳdelĳke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat-.en energiebeleid           0       1.657          84        1.573
(CDOKE) F28
Wet inburgering G10                                                                      318         817         356          779
SPUK Onderwĳsroute G13                                                                    51          21          22           50
SPUK sport H4                                                                             76           0          74            2
Specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken H12                   0          40          40            0
Specifieke uitkering regionaal projectleider aanpak huiselĳk geweld en                    14           0          14            0
kindermishandeling 2022 H22
Specifieke uitkering sport en bewegen, gezondheidsbevordering,                             0       1.248         935          314
cultuurparticipatie en de sociale basis 2023–2026 H30
Specifieke uitkering noodfonds energie amateursportverenigingen (SPUK                      0          77          77            0
NEAS) H31
Specifieke uitkering IZA H35                                                               0       1.896       1.033          863
Afrekening SiSa TOZO, PW en BBZ 2021 - 2023                                                0         300           0          300
TOZO BKAP ontvangen rente en hoofdsom                                                      0         238           0          238
Opwaardering openbare sportveldjes                                                        36           0          36            0
RMT Regionaal Mobiliteits Team                                                           134           0         134            0
LIPE – IP –NAS –versnelling uitvoering klimaatadaptatiemaatregelen                       101           0          79           22
RIO-AJB (preventie criminaliteit kwetsbare jeugdigen)                                     65           0          65            0
Subtotaal                                                                               7.558     21.609      10.613       18.554

Overige Nederlandse overheidslichamen:




138       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                               Saldo Ontvangen Vrĳgevallen/        Saldo
                                                                            1-1-2023                 Terug-   31-12-2023
                                                                                                 betalingen
Subsidie 2023 Watergouwe (grex WG)                                                0         200           0            200
Subtotaal                                                                         0         200           0            200

Totaal                                                                        7.558      21.809      10.613      18.754

De afwikkeling van deze posten vindt in het volgende boekjaar plaats.

6.6.2.2.3 Overige vooruit ontvangen bedragen
In het kader van faciliterend grondbeleid, worden overeenkomsten gesloten met ontwikkelaars. Hierin wordt vastgelegd
dat de kosten die de gemeente maakt, gedekt worden door een vooruit te ontvangen bĳdrage van de ontwikkelaar.
Voor 9 projecten resteert per 31-12-2023 een reeds vooruit ontvangen budget van € 75.000 voor nog uit te
voeren werkzaamheden.




                                                                                              Jaarstukken 2023         139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>6.7 Niet uit de balans blĳkende langlopende financiële verplichtingen
In aanvulling op de balans wordt een overzicht van niet in de balans opgenomen belangrĳke langlopende financiële
verplichtingen opgemaakt. Zo ontstaat inzicht in de meerjarige verplichtingen waaraan de gemeente voor toekomstige jaren
is gebonden.

6.7.1 Borg- en garantstellingen
6.7.1.1 Borgstellingen
Omschrĳving (bedragen * € 1.000)                                     Aantal   Oorspron- Percentage      Risico-       Risico-
                                                                ultimo 2023       kelĳk borgstelling     beslag       beslag
                                                                                bedrag                 1-1-2023   31-12-2023
Borgstellingen met laag risicoprofiel
1. Particuliere woningen                                                41        7.068       100%       1.025          529
2. Woningcorporaties en zorginstellingen                                 6       12.389       100%       7.284        6.943
3a. Overige rechtspersonen                                               1       13.000       100%      11.923       13.129
3b. Overige rechtspersonen                                               1        3.500        37%         799          734
Totaal borgstellingen met laag risicoprofiel                            49       35.957                 21.031       21.335

Borgstellingen met hoger/hoog risicoprofiel
4a. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen            6        1.633       100%       1.163        1.088
4b. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen            1        8.520        80%       4.860        3.806
4c. Culturele en religieuze instellingen en sportverenigingen                         0        50%           0             0
5. Overige rechtspersonen                                                1        3.000       100%       3.000        2.773
Totaal borgstellingen met hoger/hoog risicoprofiel                       8       13.153                  9.023        7.667

TOTAAL VERSTREKTE BORGSTELLINGEN                                        57       49.110                 30.054       29.002

Op basis van de saldiverklaringen die de gemeente van geldverstrekkers heeft ontvangen, bedraagt het risicobeslag per
31 december 2023 € 29.002.000 (2022 € 30.054.000).

Risico borgstellingen
Inherent aan het verstrekken van borgstellingen is dat risico wordt gelopen dat partĳen waar borg voor wordt gestaan niet
tĳdig aan rente- en aflossingsverplichtingen van de betreffende geldleningen kunnen voldoen. In 2023 is de gemeente niet
aangesproken op de borgstellingspositie.

De risico’s worden permanent bewaakt en indien noodzakelĳk wordt met de betreffende partĳ overleg gevoerd met als doel
het risico dat de gemeente op de borgstelling wordt aangesproken zo gering mogelĳk te laten zĳn.

Achtervang
Naast bovenstaande borgstellingen is sprake van borgstellingen die door waarborgfondsen aan derden zĳn verstrekt en
waarvoor de gemeente als achtervang (als secundaire of tertiaire zekerheid) optreedt. De gemeente zal dus pas op
deze borgstellingen worden aangesproken als het garantievermogen van de waarborgfondsen onvoldoende is om de
betalingsverplichtingen voor rente en aflossing van de gewaarborgde geldleningen over te nemen van de in gebreke
blĳvende instelling. Het garantievermogen van de waarborgfondsen verschilt per fonds maar beloopt miljarden euro’s. De
kans dat de gemeente op deze achtervangpositie wordt aangesproken, wordt erg klein geacht. Indien dat toch gebeurt, zal
de aanspraak eerst op basis van 50/50 worden verdeeld tussen Rĳk en gemeenten waarna het deel dat aan de gemeenten
wordt toebedeeld op basis van een bepaalde verdeelsleutel omgeslagen naar de deelnemende gemeenten. Het eventueel
voor Gouda resterende deel zal nooit meer zĳn dan globaal 5% van het garantiebedrag en bestaan uit het verstrekken van
een renteloze lening aan het betreffende waarborgfonds. Het eventuele netto verlies voor de gemeente bestaat derhalve uit
derving van rentevergoeding op de verstrekte renteloze geldlening.

A. Borgstelling via het Waarborgfonds eigen Woningen (WEW)
Aantal garanties: 2.201 in 2022 (2021: 2.336)
Omvang: € 348.000.000 in 2022 (2021: € 377.000.000)
50% aandeel gemeente Gouda: € 174.000.000 in 2022 (2021: € 188.500.000)

Het genoemde aantal en de vermelde bedragen zĳn per 31 december 2022. Het overzicht Nationale Hypotheek Garantie
(NHG) wordt verstrekt door de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen. Bĳ het opmaken van deze jaarstukken was de
stichting nog niet in staat (geweest) de standen per 31 december 2023 te verstrekken.

Het rĳk heeft met ingang van 1 januari 2011 de achtervangpositie van de gemeenten overgenomen voor nieuw te
verstrekken leningen onder Nationale Hypotheek Garantie. Dit betekent dat gemeente Gouda geen risico loopt om te
worden aangesproken op de achtervangpositie voor leningen die vanaf 1 januari 2011 in dit kader zĳn verstrekt.




140       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Het toch al als laag te kwantificeren risico op de bestaande leningen onder NHG-garantie, dus die welke zĳn verstrekt tot en
met 2010, zal de komende jaren steeds verder afnemen als gevolg van de gepleegde aflossingen en de forse stĳging van
de waarde van de woningen die het betreffen.

B. WSW-borgstellingen voor woningcorporaties
Aantal garanties: 100 (2022: 85)
Omvang: € 452.000.000 (2022: € 421.000.000)
50% aandeel gemeente Gouda: € 226.000.000 (2022: € 210.500.000)

In het geval dat de gemeenten op de achtervangpositie worden aangesproken, geldt een vooraf bepaalde verdeling waarbĳ
het Rĳk 50% voor zĳn rekening neemt en de overige 50% in de vorm van renteloze leningen door gemeenten zal worden
verstrekt. De tertiaire zekerheid is nog nooit ingeroepen en het risico dat dit de komende jaren gebeurt wordt vrĳwel
nihil geacht.

6.7.1.2 Garantstellingen
Gouda had geen garantstellingen per 31 december 2023.

6.7.2 Overige niet uit de balans blĳkende verplichtingen
6.7.2.1 Aangetrokken langlopende geldleningen met uitgestelde storting
In 2021 heeft de gemeente twee overeenkomsten van geldlening gesloten met BNG Bank voor langlopende leningen
die in de jaren 2024 en 2025 worden gestort. Het betreft leningen van elk € 10 miljoen (in totaal dus € 20 miljoen); de
rentepercentages van deze twee leningen liggen al vast voor de volledige looptĳd. De transacties zĳn uitgevoerd met het
oog op het beheersen van renterisico's. Vanaf 2024 zullen deze twee leningen als vaste passiva worden gepresenteerd; de
rentelasten van deze leningen zullen vanaf 2024 worden opgenomen in de exploitatie (onder het taakveld treasury).

Daarnaast heeft de gemeente in 2022 twee overeenkomsten van geldlening gesloten met de Nederlandse
Waterschapsbank voor langlopende leningen die in 2025 (een lening van € 5 miljoen) en in 2026 (een lening van
€ 11 miljoen) worden verstrekt.

Ten slotte heeft de gemeente bĳ BNG Bank twee langlopende geldleningen afgesloten die in de jaren 2024 en 2025 aan
contractuele renteherziening toe waren. In 2022 is het rentepercentage dat vanaf 2024 en 2025 geldt, reeds vastgelegd. De
totale schuldrest van beide leningen bedraagt in genoemde jaren € 10,2 miljoen.

6.7.2.2 Meerjarige inkoopcontracten
De Commissie BBV doet in haar Kadernota rechtmatigheid 2017 de stellige uitspraak om meerjarige inkoopcontracten, die
volgens Europese regels zouden moeten zĳn aanbesteed, in de toelichting op de jaarrekening op te nemen bĳ de ‘niet uit
de balans blĳkende verplichtingen’. En wel voor het volle bedrag waarvoor het contract is aangegaan. De achtergrond van
deze stellige uitspraak moet worden gezocht in eventuele fouten die worden gemaakt bĳ het aanbesteden.

Binnen dit kader worden de volgende overeenkomsten vermeld met een contractwaarde van minimaal € 100.000 en een
looptĳd tot minimaal 1 januari 2025.

Leverancier (bedragen * € 1.000)                  Contracttype                                     Contractwaarde
Clear Channel Nederland BV                        Concessieovereenkomst                                               4.365
NLtraining B.V.                                   Raamovereenkomst                                                    4.200
Regiogemeenten                                    Dienstverleningsovereenkomst (DVO)                                  2.902
Promen                                            Raamovereenkomst                                                    2.405
Yacht B.V.                                        Raamovereenkomst                                                    1.461
Microsoft Ireland Operations Limited              Licentie                                                            1.239
Huschka Beveiligers B.V.                          Raamovereenkomst                                                    1.187
Promen                                            Raamovereenkomst                                                    1.023
ProWork B.V.                                      Raamovereenkomst                                                     900
Centric Netherlands B.V.                          Opdracht dienstverlening                                             891
Stichting Centrum voor Dierenhulpverlening        Raamovereenkomst                                                     848
Telindus-ISIT B.V.                                Raamovereenkomst                                                     749
ESH Media                                         Concessieovereenkomst                                                600
Telindus-ISIT B.V.                                Onderhoud                                                            523
Maas International B.V.                           Raamovereenkomst                                                     503
Gemeente Bodegraven-Reeuwĳk                       Dienstverleningsovereenkomst (DVO)                                   474
Circle Software Group B.V.                        Onderhoud                                                            451
B.V. Technisch Bureau Jacot                       Levering                                                             433
BBD Mobiele surveillance B.V.                     Raamovereenkomst                                                     399




                                                                                                Jaarstukken 2023        141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Leverancier (bedragen * € 1.000)                Contracttype                                    Contractwaarde
Melior Verzekeringen B.V.                       Opdracht dienstverlening                                           360
Impact Information Management B.V.              Inhuur derden                                                      289
Telindus-ISIT B.V.                              Onderhoud                                                          200
iBabs B.V.                                      Licentie                                                           199
Nebest Duikinspectie B.V.                       Raamovereenkomst                                                   154
Eljakim Information Technology B.V.             Opdracht dienstverlening                                           109


6.8 Rechtmatigheidsverantwoording 2023
Verantwoordelĳkheid college van burgemeester en wethouders

De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het
getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blĳken een drietal rechtmatigheidscriteria
niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlĳk gebruik criterium. In deze
rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bĳ de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlĳk
gebruik criterium zĳn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in
overeenstemming zĳn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelĳke verordeningen en met
bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bĳ de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op
7 februari 2024 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. De grondslag voor deze
verantwoording is de kadernota rechtmatigheid 2023 van de commissie BBV van november 2023.

Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zĳnde aspecten in de verantwoording hoeven
te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 2% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan
de reserves en is daarmee vastgesteld op zĳnde afgerond € 7.872.000.

Bevinding

Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties rechtmatig
tot stand zĳn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens.

In de paragraaf bedrĳfsvoering is op basis van de kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV aanvullende informatie
opgenomen over de financiële rechtmatigheid.




142       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>7 Taakvelden
Gemeenten zĳn verplicht een overzicht op te nemen waarin de lasten en baten zĳn verdeeld naar (hoofd)taakvelden. Deze
(hoofd)taakvelden zĳn door het Rĳk vastgesteld. Via dit overzicht kunnen gemeenten eenvoudig met elkaar vergeleken
worden. De volgende hoofdtaakvelden worden onderscheiden:

Nummer                              Omschrĳving hoofdtaakveld
0.                                  Bestuur en ondersteuning
1.                                  Veiligheid
2.                                  Verkeer, vervoer en waterstaat
3.                                  Economie
4.                                  Onderwĳs
5.                                  Sport, cultuur en recreatie
6.                                  Sociaal Domein
7.                                  Volksgezondheid en milieu
8.                                  Volkshuisvesting, ruimtelĳke ordening en stedelĳke vernieuwing

De jaarrekening 2023 ingedeeld naar taakvelden ziet er als volgt uit:

Taakvelden: Lasten (bedragen * € 1.000)          Progr.       Rekening     Rekening Begroting       Begroting    Rekening       Verschil
                                                                  2021         2022 2023 (basis)      2023 (na       2023      rekening
                                                                                                   wĳzigingen)                     t.o.v.
                                                                                                                              begroting
                                                                                                                            na wĳziging
0.1 Bestuur                                               7        4.316      5.353       5.876         6.006       5.346           660
0.10 Mutaties reserves                                    8       12.191     15.735      19.607        26.270      26.256            15
0.11 Resultaat van de rekening van baten                  8           0           0      27.201        35.475          0         35.475
en lasten
0.2 Burgerzaken                                           7        2.472      2.443       2.157         3.055       3.042            13
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                    3        5.287      3.148       4.487         5.143       6.231        -1.087
0.4 Overhead                                              7       24.608     25.599      25.933        30.340      31.484        -1.143
0.5 Treasury                                              8       -1.129     -1.841      -2.249        -1.954      -1.593          -361
0.61 OZB woningen                                         8         249         235         250           275        282              -6
0.62 OZB niet-woningen                                    8         234         240         235           260        272             -12
0.63 Parkeerbelasting                                     8          51         172          19            19         93             -74
0.64 Belastingen overig                                   8         121          50          50            51         52               0
0.7 Algemene uitkering en overige                         8           0           0           0             0          0               0
uitkeringen gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten                               8         536         407       8.309           457        106            351
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                          8         104         183         363           363        185            178
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                         6        5.193      5.325       5.437         5.393       5.462            -69
1.2 Openbare orde en veiligheid                           6        5.972      6.015       5.590         6.909       6.369           540
2.1 Verkeer en vervoer                                    3       16.149     16.844      16.790        18.901      18.297           603
2.2 Parkeren                                              3        1.091      1.052       1.444         1.339       1.503          -163
2.3 Recreatieve havens                                    5         252         435         544           535        527               7
2.4 Economische havens en waterwegen                      1        1.064      1.275       1.456         1.876       1.915            -39
2.5 Openbaar vervoer                                      3         112         111         109           109        108               1
3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur                         1        1.565        318         901           929       1.879          -950
3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen                    1         223         242         223           241        267             -26
3.4 Economische promotie                                  1        3.066      3.957       2.882         3.538       3.110           428
4.2 Onderwĳshuisvesting                                   1        9.368      7.842       7.966         9.706       9.776            -70
4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken                       1        7.995      9.830      10.537        11.787      11.426           361
5.1 Sportbeleid en activering                             5        6.536      6.651       7.524         8.193       8.088           106
5.2 Sportaccommodaties                                    5        2.713      2.767       2.894         2.904       3.269          -365
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie                  5        4.797      4.590       4.570         4.682       4.700            -18
en cultuurparticipatie
5.4 Musea                                                 5        2.249      2.208       2.401         2.775       2.846            -70
5.5 Cultureel erfgoed                                     5         550         304         503           801        635            166
5.6 Media                                                 5        1.960      2.064       2.109         2.267       2.403          -136
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie               3        5.168      6.484       6.453         7.336       6.851           486
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                     4        8.907     13.334       9.213        18.618      17.910           708




                                                                                                           Jaarstukken 2023          143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>Taakvelden: Lasten (bedragen * € 1.000)         Progr.       Rekening   Rekening Begroting       Begroting    Rekening       Verschil
                                                                 2021       2022 2023 (basis)      2023 (na       2023      rekening
                                                                                                wĳzigingen)                     t.o.v.
                                                                                                                           begroting
                                                                                                                         na wĳziging
6.2 Wĳkteams                                             4      4.284      4.460       7.793         6.147       6.042           105
6.3 Inkomensregelingen                                   4     37.388     40.018      35.637        42.758      45.512        -2.754
6.4 Begeleide participatie                               4      9.843      9.774       9.621         9.621       9.577            45
6.5 Arbeidsparticipatie                                  4      5.404      7.412       4.968         8.822       6.494         2.328
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                            4      2.769      3.889       2.331         2.365       2.406            -41
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                         4     16.560     16.426           0             0          0               0
6.71a Hulp bĳ het huishouden (WMO)                       4         0           0       6.500         6.829       6.228           601
6.71b Begeleiding (WMO)                                  4         0           0       7.986         8.510       7.998           512
6.71c Dagbesteding (WMO)                                 4         0           0       1.528         1.697       1.262           436
6.71d Overige                                            4         0           0       1.851         3.032       3.082            -50
maatwerkarrangementen (WMO)
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                         4     26.499     28.826           0             0          0               0
6.72a Jeugdhulp begeleiding                              4         0           0       5.270         6.689       6.103           586
6.72b Jeugdzorg behandeling                              4         0           0       3.601         4.580       4.197           384
6.72c Jeugdhulp dagbesteding                             4         0           0       2.066         2.763       2.857            -95
6.72d Jeugdhulp zonder verblĳf overig                    4         0           0       3.752         5.406       3.670         1.736
6.73a Pleegzorg                                          4         0           0       1.505         1.672       1.501           171
6.73b Gezinsgericht                                      4         0           0       1.188         1.808       2.588          -780
6.73c Jeugdhulp met verblĳf overig                       4         0           0       1.873         2.724       2.836          -112
6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ                          4         0           0       4.482         3.498       4.811        -1.312
zonder verblĳf
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf                   4         0           0       1.053         1.499       2.278          -779
6.74c Gesloten plaatsing                                 4         0           0         508           592        675             -84
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+                              4     20.525     19.324           0             0          0               0
6.81a Beschermd wonen (WMO)                              4         0           0      16.166        17.828      12.469         5.359
6.81b Maatschappelĳke- en                                4         0           0       5.449         5.043       7.534        -2.490
vrouwenopvang (WMO)
6.82 Ge-escaleerde zorg 18-                              4      4.231      4.525           0             0          0               0
6.82a Jeugdbescherming                                   4         0           0       2.535         2.801       2.714            87
6.82b Jeugdreclassering                                  4         0           0         174           188        246             -58
7.1 Volksgezondheid                                      4      2.876      2.745       3.212         3.265       4.037          -772
7.2 Riolering                                            2     15.971     15.386      16.360        17.158      14.838         2.320
7.3 Afval                                                2      9.605      9.426      10.977        10.762      11.159          -397
7.4 Milieubeheer                                         2      2.931      3.273       3.861         5.434       4.207         1.226
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                        4        49          48          36            50         50               0
8.1 Ruimtelĳke ordening                                  3      2.966      4.767       2.911         4.587       4.924          -337
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrĳventerreinen)            3     10.507     12.720      22.378        24.648      27.253        -2.605
8.3 Wonen en bouwen                                      3      5.413      5.548       5.083         8.572       4.944         3.629
Totaal lasten                                                 311.793    331.934     374.437       435.951     393.587        42.364

Taakvelden: Baten (bedragen * € 1.000)          Progr.       Rekening   Rekening Begroting       Begroting    Rekening       Verschil
                                                                 2021       2022 2023 (basis)      2023 (na       2023      rekening
                                                                                                wĳzigingen)                     t.o.v.
                                                                                                                           begroting
                                                                                                                         na wĳziging
0.1 Bestuur                                              7       -603     -1.059         -61           -61        -630           569
0.10 Mutaties reserves                                   8    -18.136    -22.061     -21.565       -40.384     -33.275        -7.109
0.11 Resultaat van de rekening van baten                 8         0           0     -26.963       -40.892          0        -40.892
en lasten
0.2 Burgerzaken                                          7     -1.034     -1.122      -1.023        -1.074      -1.110            37
0.3 Beheer overige gebouwen en gronden                   3     -4.018     -5.413      -4.314        -4.659      -5.295           636
0.4 Overhead                                             7     -4.069     -3.573      -4.490        -4.938      -4.976            38
0.5 Treasury                                             8       -354       -530        -202          -283        -347            64
0.61 OZB woningen                                        8     -8.613     -8.929      -8.946        -8.946      -9.373           427
0.62 OZB niet-woningen                                   8     -7.768     -8.207      -8.720        -8.720      -8.391          -329
0.63 Parkeerbelasting                                    8     -3.695     -4.706      -3.801        -3.756      -4.704           948
0.64 Belastingen overig                                  8     -2.486       -535        -501          -501        -562            62




144         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>Taakvelden: Baten (bedragen * € 1.000)        Progr.       Rekening   Rekening Begroting       Begroting    Rekening       Verschil
                                                               2021       2022 2023 (basis)      2023 (na       2023      rekening
                                                                                              wĳzigingen)                     t.o.v.
                                                                                                                         begroting
                                                                                                                       na wĳziging
0.7 Algemene uitkering en overige                      8   -174.680   -198.620    -195.897      -200.594    -204.794         4.200
uitkeringen gemeentefonds
0.8 Overige baten en lasten                            8     -1.594     -2.882        -498          -268       -320             52
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                       8         0           0           0             0          0               0
1.1 Crisisbeheersing en brandweer                      6        -39        -81         -50           -50         -79            29
1.2 Openbare orde en veiligheid                        6      -422        -283         -79          -737       -451           -286
2.1 Verkeer en vervoer                                 3     -1.169       -939        -121          -970       -391           -579
2.2 Parkeren                                           3         0        -692        -690          -680       -602             -78
2.3 Recreatieve havens                                 5       -111       -101        -111           -111       -114              3
2.4 Economische havens en waterwegen                   1         0           0           0             0          0               0
2.5 Openbaar vervoer                                   3         0           0           0             0          0               0
3.2 Fysieke bedrĳfsinfrastructuur                      1     -1.519        -80        -687          -715      -1.670           954
3.3 Bedrĳvenloket en bedrĳfsregelingen                 1      -109        -139        -157          -157       -143             -14
3.4 Economische promotie                               1      -959      -1.701        -788         -1.253     -1.288            35
4.2 Onderwĳshuisvesting                                1     -2.578       -515        -433          -433       -412             -21
4.3 Onderwĳsbeleid en leerlingzaken                    1     -5.778     -7.016      -6.934         -7.496     -7.813           317
5.1 Sportbeleid en activering                          5      -547      -1.030           0          -427       -967            540
5.2 Sportaccommodaties                                 5     -2.467     -2.495      -2.624         -2.624     -2.627              3
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie               5        -75         -2           0             0       -312            312
en cultuurparticipatie
5.4 Musea                                              5         0           0           0             0          0               0
5.5 Cultureel erfgoed                                  5         0           0           0             0          0               0
5.6 Media                                              5         0           0           0             0          0               0
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie            3      -158        -188        -102          -102         -51            -52
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                  4      -894      -9.469        -782        -11.540    -11.314          -226
6.2 Wĳkteams                                           4         0           0           0             0          0               0
6.3 Inkomensregelingen                                 4    -30.644    -25.936     -27.473       -27.897     -28.720           822
6.4 Begeleide participatie                             4         0           0           0             0          0               0
6.5 Arbeidsparticipatie                                4      -385      -1.598           0          -498       -836            339
6.6 Maatwerkvoorziening (WMO)                          4         0           0        -453          -453       -570            117
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+                       4      -646      -1.885           0             0          0               0
6.71a Hulp bĳ het huishouden (WMO)                     4         0           0           0             0          5              -5
6.71b Begeleiding (WMO)                                4         0           0           0             0          0               0
6.71c Dagbesteding (WMO)                               4         0           0           0             0          0               0
6.71d Overige                                          4         0           0           0          -785      -1.396           611
maatwerkarrangementen (WMO)
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-                       4        -22       -485           0             0          0               0
6.72a Jeugdhulp begeleiding                            4         0           0           0             0          0               0
6.72b Jeugdzorg behandeling                            4         0           0           0             0          0               0
6.72c Jeugdhulp dagbesteding                           4         0           0           0             0          0               0
6.72d Jeugdhulp zonder verblĳf overig                  4         0           0           0          -592         87           -679
6.73a Pleegzorg                                        4         0           0           0             0          0               0
6.73b Gezinsgericht                                    4         0           0           0             0          0               0
6.73c Jeugdhulp met verblĳf overig                     4         0           0           0             0          0               0
6.74a Jeugdhulp behandeling GGZ                        4         0           0           0             0          0               0
zonder verblĳf
6.74b Jeugdhulp crisis/LTA/GGZ-verblĳf                 4         0           0           0             0          0               0
6.74c Gesloten plaatsing                               4         0           0           0             0          0               0
6.81 Ge-escaleerde zorg 18+                            4      -644        -342           0             0          0               0
6.81a Beschermd wonen (WMO)                            4         0           0        -500          -325       -403             78
6.81b Maatschappelĳke- en                              4         0           0           0             0         -41            41
vrouwenopvang (WMO)
6.82 Ge-escaleerde zorg 18-                            4      -184        -185           0             0          0               0
6.82a Jeugdbescherming                                 4         0           0        -184          -196       -196               0
6.82b Jeugdreclassering                                4         0           0           0             0          0               0
7.1 Volksgezondheid                                    4         0           0           0             0      -1.033         1.033




                                                                                                       Jaarstukken 2023         145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Taakvelden: Baten (bedragen * € 1.000)          Progr.            Rekening        Rekening Begroting              Begroting            Rekening       Verschil
                                                                      2021            2022 2023 (basis)             2023 (na               2023      rekening
                                                                                                                 wĳzigingen)                             t.o.v.
                                                                                                                                                    begroting
                                                                                                                                                  na wĳziging
7.2 Riolering                                            2            -18.115      -18.148       -17.696                -18.016         -18.002            -14
7.3 Afval                                                2            -11.499      -11.681       -12.985                -12.852         -13.341           490
7.4 Milieubeheer                                         2              -774          -884              -48              -3.298           -681         -2.617
7.5 Begraafplaatsen en crematoria                        4                 0                0               0                0               0               0
8.1 Ruimtelĳke ordening                                  3             -2.090       -2.115              -84               -185           -4.327         4.142
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrĳventerreinen)            3            -12.914       -9.993       -22.378                -24.646         -27.089         2.443
8.3 Wonen en bouwen                                      3             -3.398       -6.925        -2.099                 -3.837          -6.149         2.312
Totaal baten                                                      -325.191        -362.543      -374.437               -435.951        -404.705       -31.245

De onderstaande tabel toont de samenhang tussen de inhoudelĳke programma's en de hoofdtaakvelden voor de jaarschĳf
2023. Lasten en baten worden rechtstreeks op de taakvelden geboekt door middel van kostenplaatsen die zĳn gekoppeld
aan een programma en een taakveld.

Programma's/taakvelden          0.         1.                2.           3.         4.          5.               6.              7.        8.        Totaal
(bedragen * € 1.000)
Lasten
01 Economie, werk                                         1.915           5.256    21.202                                                              28.373
en onderwĳs
02 Energie en klimaat                                                                                                        30.205                    30.205
03 Wonen                        6.231                    19.908                                  6.851                                     37.121      70.110
en leefomgeving
04 Sociaal domein                                                                                               160.990       4.087                   165.077
05 Cultuur, sport                                             527                               21.940                                                 22.467
en recreatie
06 Leefbaarheid                           11.831                                                                                                       11.831
en veiligheid
07 Bestuur en organisatie       8.388                                                                                                                   8.388
Overhead                       31.484                                                                                                                  31.484
Financiering en                  -603                                                                                                                    -603
alg. dekkingsmiddelen
Mutaties reserves              26.256                                                                                                                  26.256
i.v.m. programma's
Saldo rekening                       0                                                                                                                       0
Subtotaal lasten               71.755    11.831          22.350           5.256     21.202      28.791          160.990      34.291        37.121     393.587

Baten
01 Economie, werk                                                 0      -3.101    -8.225                                                             -11.327
en onderwĳs
02 Energie en klimaat                                                                                                        -32.025                  -32.025
03 Wonen                       -5.295                        -992                                     -51                                 -37.565     -43.904
en leefomgeving
04 Sociaal domein                                                                                               -43.384       -1.033                  -44.417
05 Cultuur, sport                                             -114                              -3.907                                                 -4.021
en recreatie
06 Leefbaarheid                             -530                                                                                                         -530
en veiligheid
07 Bestuur en organisatie      -1.740                                                                                                                  -1.740
Overhead                       -4.976                                                                                                                  -4.976
Financiering en             -228.491                                                                                                                 -228.491
alg. dekkingsmiddelen
Mutaties reserves            -33.275                                                                                                                  -33.275
i.v.m. programma's
Saldo rekening                       0
Subtotaal Baten             -273.778        -530         -1.106          -3.101     -8.225      -3.958          -43.384      -33.058      -37.565 -404.705

Resultaat                   -202.023     11.301          21.244           2.155     12.977      24.833          117.606       1.234          -445     -11.118




146         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>8 Single information Single audit




                                    Jaarstukken 2023   147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>148   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>150   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>152   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2023   153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>154   Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>9 Bĳlagen
9.1 Afkortingenlĳst
Afkorting     Betekenis
AB            Algemeen bestuur
AJB           Alleen jĳ bepaalt (wie je bent)
ALV           Algemene Ledenvergadering
AR            Algemene Reserve
AU            Algemene Uitkering
AVA           Algemene vergadering van aandeelhouders
AVG           Algemene verordening gegevensbescherming
Awb           Algemene wet bestuursrecht
AZC           Asielzoekerscentrum
BBV           Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten
Bbz           Besluit bĳstandverlening zelfstandigen
BCF           Btw-compensatiefonds
Bibob         Bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur
BKAP          Bedrĳfskapitaal
BKK           Basiszorg Kwestbare Kinderen
BNG           Bank Nederlandse Gemeenten
BOA           Buitengewoon Opsporings Ambtenaar
BOSD          Bestuurlĳk overleg sociaal domein
BRE           Bestuurlĳk Regionaal Ecosysteem
BSGR          Belastingsamenwerking Gouwe-Rĳnland
BSO           Buitenschoolse opvang
BTW           Belasting Toegevoegde Waarde
BW            Beschermd wonen
BWT           Bouw- en woningtoezicht
CAO           Collectieve arbeidsovereenkomst
CBS           Centraal Bureau voor de Statistiek
CIP           Concern Investeringsplan
CIV           Centra voor Innovatief Vakmanschap
COA           Centraal Orgaan opvang Asielzoekers
COELO         Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden van de Universteit van Groningen
D&I           Diversiteit en inclusie
DB            Dagelĳks Bestuur
DGW           De Goudse Waarden
DPG           Duurzaamheidsplatform Gouda
DPIA          Data Protection Impact Assessment
DVO           Dienstverleningsovereenkomst
ESF           Europees Sociaal Fonds
Fido          Financiering decentrale overheden
FLO           Fysieke leefomgeving
FMI           Functiemengingsindex
FTE           Fulltime-equivalent
GA            Groenalliantie
GALA          Gezond en Actief Leven Akkoord
GASD          Goudse Adviesraad Sociaal domein
GGD           Gemeentelĳke of Gemeenschappelĳke Gezondheidsdienst
GGZ           Geestelĳke gezondheidszorg
GHOR          Geneeskundige Hulpverlening bĳ Ongevallen en Rampen
GOVO          Groot onderhoud en vervanging openbare ruimte
GREX / grex   Grondexploitatie
GTG           Gezondheidsbescherming, Toezicht en GHOR
GTK           Gemeenschappelĳk financieel toezichtkader
havo          Hoger algemeen voortgezet onderwĳs
hbo           Hoger beroepsonderwĳs




                                                                                            Jaarstukken 2023    155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Afkorting            Betekenis
HEIT                 Haags Economisch Intrventieteam
HOF                  Houdbare Overheidsfinanciën
HRM                  Human Resource Management
HvdS                 Huis van de Stad
IBT                  Interbestuurlĳk toezicht
ICT                  Informatie- en Communicatietechnologie
IDO                  Informatiepunt Digitale Overheid
IFLO                 Inspectie Financiën Lagere Overheden
IHP                  Integraal Huisvestingsplan Gouda
IPO                  Interprovinciaal overleg
IPTA                 Integrale Persoonsgerichte Toeleiding naar Arbeid
ISK                  Internationale Schakelklas
IZA                  Integraal zorgakkoord
KBF                  Kenniscentrum Bodemdaling en Funderingen
KC                   Kindcentrum
KHN                  Koninklĳke Horeca Nederland
KOR                  Kwaliteitsplan Openbare Ruimte
LAI                  Lokale aanpak isolatie
LBK                  Luchtbehandelingskast
LIFE IP NAS          LIFE-IP Nationale Adaptatie Strategie
LISA                 Landelĳk Informatiesysteem Arbeidsplaatsen
LLZ                  Leerlingzaken
LTA                  Landelĳk Transitiearrangement
LTI                  Lange termĳn investeringen
mbo                  Middelbaar beroepsonderwĳs
M-H                  Midden Holland
MJOP                 Meerjarig Onderhoudsplan
MKB                  Midden- en kleinbedrĳf
MO                   Maatschappelĳke opvang
NHG                  Nationale Hypotheek Garantie
OAB                  Onderwĳsachterstandenbeleid
OCW                  Onderwĳs, Cultuur en Wetenschap
ODIN                 Onderweg in Nederland
ODMH                 Omgevingsdienst Midden-Holland
OM                   Openbaar Ministerie
OR                   Ondernemingsraad
OSA                  Opgroeien en Start Arbeidsmarkt
OV                   Openbaar vervoer
OZB                  Onroerendezaakbelasting
P&C                  Planning & Control
PGA                  Persoonsgerichte aanpak
pgb                  Persoonsgebonden budget
PIA                  Private impact assessment
PLOOI                Platform open overheidsinformatie
PMM                  Programma Maatwerk Multiprobleemhuishoudens
po                   Primair onderwĳs
PW                   Participatiewet
PZH                  Provincie Zuid-Holland
RB                   Raadsbesluit
RDOG                 Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg
RDOG HM              Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden
RIEC                 Regionale informatie en expertise centra
RMT                  Regionaal Mobiliteitsteam
ROR                  Rĳksopleidingsinstituut tegengaan Radicalisering
RSIV                 Regionaal Samenwerkingsverband Integrale Veiligheid
RWO                  Regionale Werkorganisatie
RZG                  Rotterdam - Zuidplas - Gouda
SAMH                 Streekacrhief Midden-Holland




156         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>Afkorting   Betekenis
SBG         Samenwerkende Binnenstadondernemers Gouda
SBI         Startbouwimpuls
SEB         Servicepunt energiebesparing
SiSa        Single information Single audit
SocDo       Sociaal Domein
SPP         Strategische personeelsplanning
SPUK        Specifieke uitkering
SVB         Sociale verzekeringsbank
SVn         Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten
TISOLS      Tenth International Sympsium Subsidence
TOZO        Tĳdelĳke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers
UAV         Uniforme Administratieve Voorwaarden
UWV         Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen
VCP         Verkeerscirculatieplan
VFLO        Verordening fysieke leefomgeving
vGRP        Verbreed Gemeentelĳk Rioleringsplan
VIC         Verbĳzonderde interne controle
VN          Verenigde Naties
VNG         Vereniging van Nederlandse Gemeenten
VO          Vrouwenopvang
vo          Voortgezet onderwĳs
VON         Vrĳ op naam
VPB         Vennootschapsbelasting
VRHM        Veiligheidsregio Hollands-Midden
VRI         Verkeersregelinstallatie
VSV-ers     Voortĳdige school- verlaters
VTH         Vergunningverlening, toezicht en handhaving
vwo         Voorbereidend wetenschappelĳk onderwĳs
Vz          Voorziening
WEW         Waarborgfonds Eigen Woningen
Wgr         Wet gemeenschappelĳke regelingen
Wgr         Westergouwe
Wmebv       Wet modernisering electronisch bestuurlĳk verkeer
Wmo         Wet maatschappelĳke ondersteuning
WNT         Wet normering topinkomens
Wob         Wet openbaarheid van bestuur
Woo         Wet open overheid
WOZ         Waardering onroerende zaken
WSW         Wet sociale werkvoorziening
Wvr         Wet veiligheidsregio's
WWB         Wet werk en bĳstand
ZHEN        Zuid-Hollandse ecologennetwerk




                                                                       Jaarstukken 2023   157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>9.2 Wettelĳk voorgeschreven indicatoren
Programma                                     Indicator           Meeteenheid      Periode            Gouda               Nederland
Programma 1                                   Functiemenging %                                 2022               52,8                53,8
Programma 1                                   Vestigingen (van per 1.000 inw.15                2022                162              174,1
                                              bedrĳven)        t/m 64jr
Programma 1                                   Absoluut            per 1.000                    2018                 1,8                2,1
                                              verzuim             leerlingen
Programma 1                                   Relatief verzuim per 1.000                       2022                 65                  24
                                                               leerlingen
Programma 1                                   Voortĳdige          %                            2022                 2,1                2,4
                                              schoolverlaters
                                              zonder
                                              startkwalificatie
                                              (vsv-ers)

Indicator                           Toelichting
Functiemenging                      De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert
                                    tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bĳ een waarde van 50 zĳn er evenveel woningen
                                    als banen.
Vestigingen (van bedrĳven)          Het aantal vestigingen van bedrĳven, per 1.000 inwoners in de leeftĳd van 15-65 jaar.
Absoluut verzuim                    Het aantal leer- of kwalificatieplichtige jongeren dat absoluut verzuimer is (geweest) gedurende
                                    het schooljaar: de jongere is niet ingeschreven bĳ een onderwĳsinstelling en beschikt niet over
                                    een vrĳstelling.

                                    De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'.
Relatief verzuim                    Het aantal leer- of kwalificatieplichtige leerlingen (per 1.000 leerlingen) waarbĳ sprake is van meer
                                    dan 16 uur ongeoorloofd verzuim gedurende 4 opeenvolgende lesweken.

                                    De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'.
Voortĳdige schoolverlaters zonder   Vsv’ers zĳn jongeren van 12 tot 23 jaar die zonder startkwalificatie het onderwĳs verlaten. Een
startkwalificatie (vsv-ers)         startkwalificatie is een havo of vwo diploma of minimaal een mbo-2 diploma. Het vsv-percentage
                                    staat voor het aantal vsv’ers als percentage van het aantal onderwĳsdeelnemers die aan het begin
                                    van het schooljaar ingeschreven staan.

                                    De periodeaanduiding '2022' staat voor schooljaar '2021/2022'.

Programma                                     Indicator           Meeteenheid      Periode            Gouda               Nederland
Programma 2                                   Omvang              kg per inwoner               2022                114                 148
                                              huishoudelĳk
                                              restafval
Programma 2                                   Percentage          %                            2021                 7,8               33,1
                                              bekende
                                              hernieuwbare
                                              elektriciteit

Indicator                           Toelichting
Omvang huishoudelĳk restafval       Niet gescheiden ingezameld huishoudelĳk afval.
Percentage bekende                  Het CBS hanteert de volgende definitie: Hernieuwbare elektriciteit is opgewekt uit wind,
hernieuwbare elektriciteit          waterkracht, zon en biomassa. Hernieuwbare elektriciteit komt uit bronnen die steeds opnieuw
                                    worden aangevuld. Kernenergie valt niet onder hernieuwbare elektriciteit.

Programma                                     Indicator           Meeteenheid      Periode            Gouda               Nederland
Programma 3                                   Gemiddelde          x €1.000                     2023                323                 368
                                              WOZ-waarde
Programma 3                                   Nieuw               per 1.000                    2022               12,8                 9,3
                                              gebouwde            woningen
                                              woningen
Programma 3                                   Demografische       %                            2023                 71                70,3
                                              druk
Programma 3                                   Gemeentelĳke        €                            2023              1.148                 860
                                              woonlasten
                                              éénpersoons-
                                              huishouden
Programma 3                                   Gemeentelĳke        €                            2023              1.175                 942
                                              woonlasten
                                              meerpersoons-
                                              huishouden




158         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Indicator                            Toelichting
Gemiddelde WOZ-waarde                De WOZ-waarde van alle woningen. Alle verblĳfsobjecten in de Basisregistratie Adressen en
                                     Gebouwen (BAG)met minimaal een woonfunctie en eventueel een of meer andere gebruiksfuncties
                                     worden als woning aangemerkt
Nieuw gebouwde woningen              Nieuw gebouwde woningen, exclusief overige toevoegingen, zoals transformaties.
Demografische druk                   Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.
Gemeentelĳke                     Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de
woonlasten éénpersoonshuishouden gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting.
Gemeentelĳke woonlasten              Som van de gemiddeld betaalde ozb op basis van de gemiddelde woz-waarde van woningen in de
meerpersoonshuishouden               gemeente + reinigingsheffing + rioolheffing minus eventuele heffingskorting.

Programma                                     Indicator          Meeteenheid       Periode            Gouda              Nederland
Programma 4                                   Banen              per 1.000                     2022              799,5             825,4
                                                                 inwoners van
                                                                 15-64 jaar
Programma 4                                   Jongeren met       %                             2022                  1                    1
                                              een delict voor
                                              de rechter
Programma 4                                   Achterstand        %                             2022                  6                    6
                                              onder jeugd -
                                              Kinderen in
                                              uitkeringsgezin
Programma 4                                   Achterstand        %                             2022                  1                    1
                                              onder jeugd -
                                              Werkloze
                                              jongeren
Programma 4                                   Netto              %                             2022               72,3               72,2
                                              arbeidsparticipatie
Programma 4                                   Personen met      per 10.000                     2023                397             344,8
                                              een               inwoners
                                              bĳstandsuitkering
Programma 4                                   Lopende re-        per 10.000                    2023                157             191,5
                                              integratie-        inwoners van
                                              voorzieningen      15-64 jaar
Programma 4                                   Jongeren met       % van alle                    2023               12,8               11,1
                                              jeugdhulp          jongeren tot 18
                                                                 jaar
Programma 4                                   Jongeren met    %                                2023                1,5                    1
                                              jeugdbescherming
Programma 4                                   Jongeren met      %                              2023                0,3                0,3
                                              jeugdreclassering
Programma 4                                   Cliënten met een per 10.000                      2022                730               710
                                              maatwerk-        inwoners
                                              arrangement
                                              Wmo

Indicator                            Toelichting
Banen                                Onder een baan wordt een vervulde positie verstaan. Dit betreffen zowel fulltimers, parttimers als
                                     uitzendkrachten. De indicator betreft het aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftĳd van 15 tot
                                     en met 64 jaar.
Jongeren met een delict voor         Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen. Tot en
de rechter                           met 2015 zĳn de cĳfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in
                                     Tel. De cĳfers vanaf 2016 zĳn afkomstig van het CBS.
Achterstand onder jeugd - Kinderen   Percentage kinderen tot 18 jaar die in een gezin leven dat van een bĳstandsuitkering
in uitkeringsgezin                   moet rondkomen. Bĳstandshuishouden is een huishouden waarvan minimaal één lid een
                                     bĳstandsuitkering ontvangt. Onder bĳstand wordt hier uitkeringen aan huishoudens op grond van
                                     de Wet werk en bĳstand (WWB, tot 2015) en de Participatiewet (vanaf 2015) en het Besluit
                                     bĳstandsverlening zelfstandigen 2004 (Bbz) verstaan. Tot en met 2015 zĳn de cĳfers van deze
                                     indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut - Kinderen in Tel. De cĳfers vanaf 2016 zĳn
                                     afkomstig van het CBS.
Achterstand onder jeugd -            Personen van 16 t/m 22 jaar die als werkzoekende staan ingeschreven bĳ het UWV WERKbedrĳf
Werkloze jongeren                    en tegelĳkertĳd geen baan hebben als werknemer volgens de Polisadministratie. Tot en met 2015
                                     zĳn de cĳfers van deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker
Netto arbeidsparticipatie            Het aandeel van de werkzame beroepsbevolking in de bevolking (beroeps- en niet-
                                     beroepsbevolking). Deze definitie heeft betrekking op personen die in Nederland wonen (exclusief
                                     de institutionele bevolking).
Personen met een bĳstandsuitkering   Het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bĳstand (WWB, t/m 2014) en
                                     de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders
                                     verzorgden, zĳn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zĳn niet inbegrepen.
Lopende re-integratievoorzieningen   Het aantal reintegratievoorzieningen, per 10.000 inwoners in de leeftĳd van 15-64 jaar.




                                                                                                           Jaarstukken 2023           159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>Indicator                        Toelichting
Jongeren met jeugdhulp           In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari Hulp en zorg zoals deze bedoeld en
                                 beschreven is in de Jeugdwet (2014), en in natura door de zorgaanbieder is geleverd. PGB
                                 gefinancierde hulp en zorg valt hier dus buiten. Het betreft hulp en zorg aan jongeren en hun
                                 ouders bĳ psychische, psychosociale en of gedragsproblemen, een verstandelĳke beperking van
                                 de jongere, of opvoedingsproblemen van de ouders.
                                 Zorg in Natura wordt direct vergoed aan de zorgverlener zonder tussenkomst van de
                                 zorggebruiker. In het kader van de jeugdzorg betekent dit dat de hulp rechtstreeks door de
                                 gemeente wordt vergoed.
                                 Persoonsgebonden budget (PGB)is een geldbedrag waarmee de zorggebruiker zelf zorg,
                                 begeleiding, hulp, hulpmiddelen of voorzieningen in kan kopen. Deze wordt verstrekt via de Sociale
                                 verzekeringsbank (SVB) maar is ook afkomstig van de gemeente.
Jongeren met jeugdbescherming    In percentage van alle jongeren tot 18 jaar, per 1 januari Jeugdbescherming is een maatregel die
                                 de rechter dwingend oplegt. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of
                                 jeugdige wordt bedreigd en vrĳwillige hulp niet of niet voldoende helpt. Een kind of jongere wordt
                                 dan 'onder toezicht gesteld' of ‘onder voogdĳ geplaatst’.
Jongeren met jeugdreclassering   In percentage van alle jongeren in de leeftĳd van 12 tot 23 jaar, per 1 januari Jeugdreclassering
                                 is een combinatie van begeleiding en controle voor jongeren vanaf 12 jaar, die voor hun 18e
                                 verjaardag met de politie of leerplichtambtenaar in aanraking zĳn geweest en een proces-verbaal
                                 hebben gekregen. Indien de persoonlĳkheid van de dader of de omstandigheden waaronder de
                                 overtreding of het misdrĳf is begaan daartoe aanleiding geven, bĳvoorbeeld bĳ jongvolwassenen
                                 met een verstandelĳke beperking, kan het jeugdstrafrecht eveneens worden toegepast op
                                 jongvolwassenen in de leeftĳd 18 tot en met 22 jaar. De jongere krĳgt op maat gesneden
                                 begeleiding van een jeugdreclasseringswerker om te voorkomen dat hĳ of zĳ opnieuw de fout
                                 ingaat. Jeugdreclassering kan worden opgelegd door de kinderrechter of de officier van Justitie.
                                 Jeugdreclassering kan ook op initiatief van de Raad voor de Kinderbescherming in het vrĳwillige
                                 kader worden opgestart.
Cliënten met een                 Aantal per 10.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een
maatwerkarrangement Wmo          vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Voor de Wmo-gegevens
                                 geldt dat het referentiegemiddelde gebaseerd is op 327 deelnemende gemeen

Programma                                 Indicator          Meeteenheid       Periode            Gouda              Nederland
Programma 5                               Niet-sporters      %                             2022               44,8               46,4

Indicator                        Toelichting
Niet-sporters                    Het percentage niet-wekelĳkse sporters ten opzichte van de bevolking van 19 jaar en ouder.
                                 Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Programma                                 Indicator          Meeteenheid       Periode            Gouda              Nederland
Programma 6                               Verwĳzingen        per 1.000                     2018                 10                12
                                          Halt               jongeren
Programma 6                               Verwĳzingen        per 1.000                     2019                 13                13
                                          Halt               jongeren
Programma 6                               Verwĳzingen        per 1.000                     2020                 13                11
                                          Halt               jongeren
Programma 6                               Verwĳzingen        per 1.000                     2021                  7                    8
                                          Halt               jongeren
Programma 6                               Verwĳzingen        per 1.000                     2022                  6                    8
                                          Halt               jongeren
Programma 6                               Misdrĳven -     per 1.000                        2023                4,8                4,3
                                          Geweldsmisdrĳveninwoners
Programma 6                               Misdrĳven -     per 1.000                        2023                7,4                5,8
                                          Vernielingen en inwoners
                                          misdrĳven tegen
                                          openbare orde
                                          en gezag
Programma 6                               Misdrĳven -        per 1.000                     2023                1,4                1,3
                                          Diefstallen uit    inwoners
                                          woning
Programma 6                               Misdrĳven -       per 1.000                      2023                  4                2,5
                                          Winkeldiefstallen inwoners

Indicator                        Toelichting
Verwĳzingen Halt                 Het aantal verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar
                                 die een licht strafbaar vergrĳp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau
                                 Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zĳ krĳgen leeropdrachten en er volgen gesprekken
                                 met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zĳ fout hebben
                                 gedaan, zonder dat zĳ in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Verwĳzingen Halt                 Het aantal verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar
                                 die een licht strafbaar vergrĳp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau
                                 Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zĳ krĳgen leeropdrachten en er volgen gesprekken




160         Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Indicator                            Toelichting
                                     met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zĳ fout hebben
                                     gedaan, zonder dat zĳ in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Verwĳzingen Halt                     Het aantal verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar
                                     die een licht strafbaar vergrĳp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau
                                     Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zĳ krĳgen leeropdrachten en er volgen gesprekken
                                     met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zĳ fout hebben
                                     gedaan, zonder dat zĳ in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Verwĳzingen Halt                     Het aantal verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar
                                     die een licht strafbaar vergrĳp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau
                                     Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zĳ krĳgen leeropdrachten en er volgen gesprekken
                                     met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zĳ fout hebben
                                     gedaan, zonder dat zĳ in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Verwĳzingen Halt                     Het aantal verwĳzingen Halt per 1.000 inwoners van 12 t/m 17 jaar. Jongeren van 12 t/m 17 jaar
                                     die een licht strafbaar vergrĳp plegen, worden door de politie of leerplichtambtenaren naar Bureau
                                     Halt verwezen voor een passende Halt-straf. Zĳ krĳgen leeropdrachten en er volgen gesprekken
                                     met de jongere en de ouders. Op deze manier kunnen jongeren rechtzetten wat zĳ fout hebben
                                     gedaan, zonder dat zĳ in aanraking komen met het Openbaar Ministerie.
Misdrĳven - Geweldsmisdrĳven         Het aantal geweldsmisdrĳven. Voorbeelden van geweldsmisdrĳven zĳn seksuele misdrĳven,
                                     levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelĳk letsel door schuld (bedreiging,
                                     mishandeling, etc.).
Misdrĳven - Vernielingen en          Hieronder vallen brandstichting, alle vormen van vernieling en misdrĳven tegen de openbare
misdrĳven tegen openbare orde        orde en het openbaar gezag. Voorbeelden van misdrĳven tegen de openbare orde en tegen het
en gezag                             openbaar gezag zĳn opruiing, huis-, computer- en lokaalvredebreuk, deelneming aan een criminele
                                     of terroristische organisatie, openlĳke geweldpleging, godslastering, discriminatie en het doen van
                                     een valse aangifte. Omdat het delict mensenhandel vaak onder dezelfde feitcode geregistreerd
                                     wordt als het delict mensensmokkel worden deze twee delicten samengeteld en weergegeven bĳ
                                     de gewelds- en seksuele misdrĳven.
Misdrĳven - Diefstallen uit woning   Het aantal diefstallen uit woningen per 1.000 inwoners
Misdrĳven - Winkeldiefstallen        Het aantal winkeldiefstellan per 1.000 inwoners

Programma                                     Indicator         Meeteenheid        Periode           Gouda             Nederland
Programma 7                                   Formatie          Fte per 1.000                 2023               n.v.t. n.n.b.
                                                                inwoners
Programma 7                                   Bezetting         Fte per 1.000                 2023               n.v.t. n.n.b.
                                                                inwoners
Programma 7                                   Apparaatskosten Kosten per                      2023              € 151 n.n.b.
                                                              inwoner
Programma 7                                   Externe inhuur    Kosten als %                  2023            29,35% n.n.b.
                                                                van totale
                                                                loonsom + totale
                                                                kosten inhuur
                                                                externen
Programma 7                                   Overhead          % van totale                  2023             8,57% n.n.b.
                                                                lasten

Indicator                            Toelichting
Formatie                             De toegestane formatie in fte van het ambtelĳk apparaat van de gemeente voor het begrotingsjaar
                                     op peildatum 1 januari. In Gouda is dit niet van toepassing omdat de gemeente niet werkt met het
                                     principe van toegestane formatie.
Bezetting                            Het geraamde werkelĳk aantal fte's van het ambtelĳk apparaat van de gemeente dat werkzaam
                                     is op peildatum 1 januari van het begrotingsjaar. In Gouda wordt geen raming opgesteld van de
                                     werkelĳke bezetting voor een begrotingsjaar.
Apparaatskosten                      Alle personele en materiële kosten die verbonden zĳn aan het functioneren van de organisatie,
                                     exclusief griffie en bestuur.
Externe inhuur                       Het uitvoeren van werkzaamheden in opdracht van een bĳ de gemeente in dienst zĳnde
                                     opdrachtgever, door een private organisatie met winstoogmerk, door middel van het tegen betaling
                                     inzetten van personele capaciteit en deskundigheid, zonder dat daar een arbeidsovereenkomst of
                                     aanstelling tussen organisatie en de daarbĳ ingezette personen aan ten grondslag ligt.
Overhead                             Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire
                                     proces in verhouding tot het totaal saldo van de lasten (exclusief toevoegingen aan reserves)
                                     volgens de begroting.


9.3 Bĳlage risico's
Risico categorie      Sub            Toelichting
                      aanduiding
Grondexploitaties
Bouwplannen           Westergouwe    In september 2018 heeft de raad fase 3 toegevoegd aan fase 1 en 2 van de grondexploitatie
en projecten                         Westergouwe. Fase 1 is zo goed als gereed en bevat nagenoeg geen risico’s meer. Ook de risico’s




                                                                                                          Jaarstukken 2023           161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>Risico categorie    Sub             Toelichting
                    aanduiding
                                    bĳ fase 2 nemen steeds verder af omdat er stap voor stap meer zekerheid komt over kosten en
                                    opbrengsten. Fase 2 is in aanbouw en voor het merendeel van de te realiseren opbrengsten zĳn
                                    contracten gesloten of zĳn de opbrengsten al gerealiseerd. Voor fase 3 fase drie bestaat meer
                                    onzekerheid over kosten en opbrengsten. Het stedenbouwkundig plan is nagenoeg gereed, de
                                    voorbereidingen voor de gronduitgifte worden getroffen en de gronden worden op dit moment
                                    voorzien van de benodigde voorbelasting.
                    Spoorzone       Het risico is beperkt. De kavel tussen de Rabobank en de Bioscoop is grotendeels bouwrĳp en
                                    moet nog worden verkocht. Een Goudse woningcorporatie is voornemens het bouwkavel aan te
                                    kopen voor het realiseren van sociale huurwoningen. De wĳziging van het bestemmingsplan is
                                    in voorbereiding.
                    Materiele Vaste Gouda bezit een voorraad potentiele bouwgronden langs de spoorzone en rondom Westergouwe
                    Activa          fase 1 die in de toekomst geschikt zĳn voor bebouwing. Deze gronden worden
                                    gefaseerd in exploitatie genomen. De omvang van de ontwikkellocatie en daadwerkelĳke
                                    bestemming volgt de actuele marktvraag. De percelen langs de spoorzone hebben
                                    een kantoorbestemming.
                                    De vraag naar nieuwbouwwoningen is momenteel groot. De VON prĳzen van woningen stĳgen
                                    – helaas stĳgen ook de bouwkosten. Dit kan in combinatie met de beperkte bouwcapaciteit de
                                    grondwaardes onder druk zetten. De waarde van toekomstige bouwgronden hangt samen met het
                                    gekozen bouwprogramma. Ambities en aanvullende eisen bepalen de daadwerkelĳke grondprĳs.
                                    Dergelĳke eisen zĳn grotendeels gemeentelĳke keuzes. Marktrisico’s zĳn moeilĳker te beïnvloeden
                                    – wel kan door de gekozen fasering en kleinschalige deelgebieden snel worden ingespeeld op
                                    veranderingen in de vraag.

Naam                                  Omschrĳving                                               Risico-     Kansper-   Maximaal
                                                                                                gebied      centage    (*€1.000)
Top 10 risico´s
Haastrechtse brug                     De Haastrechtsebrug is een beweegbare brug (type    Beheer               40%         € 12.000
                                      basculebrug) en vormt de verbinding tussen Gouda en Openbare
                                      de Krimpenerwaard. De brug is gebouwd omstreeks     Ruimte
                                      1954 en kan door het treffen van levensduur
                                      verlengend onderhoud nog tot minimaal 2054 goed
                                      functioneren. Omdat er diverse problemen zĳn moet
                                      de brug gerenoveerd worden.

                                      Omwille van de zorgvuldigheid worden de eerder
                                      uitgevoerde onderzoeken geverifieerd en gevalideerd
                                      door een gespecialiseerd ingenieursbureau. Onder
                                      andere door het uitvoeren van bureauonderzoek,
                                      aanvullend gericht materiaalonderzoek en
                                      verificatieberekeningen. Het risico is dat dit kan
                                      leiden tot heroverweging van de renovatie waarbĳ de
                                      maatregelen worden opgewaardeerd naar volledige
                                      vervanging van de brug.

Open einde regeling Jeugd             De Wet Jeugdzorg is een open-einde regeling          Jeugdzorg           70%          € 3.500
                                      en kent daardoor geen bestedingsplafond. Hierdoor
                                      moet de gemeente ondersteuning blĳven leveren
                                      aan haar inwoners, ook als het budget voor het
                                      betreffende jaar niet toereikend is. De toegang tot
                                      jeugdhulp is belegd binnen de gemeente (afdeling
                                      OSA). Daarnaast hebben externe verwĳzers wettelĳke
                                      bevoegdheid. Er wordt met lokale en regionale
                                      partners samengewerkt, waarbĳ gemeente Gouda
                                      toegang tot maatwerkvoorzieningen levert en optreedt
                                      op als financier. De maatwerkvoorzieningen worden
                                      regionaal gecontracteerd in de regio Midden-Holland.
                                      Daar is ook het contractmanagement belegd. In
                                      verband met de nieuwe inkoop Jeugdzorg en Wmo
                                      per 2025 is er ook een risico op hogere kosten door
                                      een stĳging van de tarieven.

                                      Extra groei , bovenop de geraamde groei, van de
                                      jeugdzorguitgaven blĳft een risico. Als de zorgvraag
                                      hoger ligt dan geraamd is de gemeente wettelĳk
                                      verplicht deze te leveren.

Inflatie                              Door de onvoorspelbare inflatie kunnen de prĳzen          Financiën      70%          € 2.500
                                      voor afgenomen diensten en producten hoger
                                      uitpakken dan verwacht, en meer dan de uitkering
                                      uit het Gemeentefonds meestĳgt door de loon-
                                      prĳsindexatie.
Toename beroep op borgstellingen      Gemeenten staan borg voor de rente- en                    Treasury       20%          € 7.000
en garanties                          aflossingsverplichtingen van organisaties zoals
                                      culturele instellingen, voetbalclubs, bibliotheek, etc.




162        Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Naam                                Omschrĳving                                                Risico-      Kansper-   Maximaal
                                                                                               gebied       centage    (*€1.000)
                                    Als een partĳ niet kan voldoen aan de verplichting
                                    jegens de bank dan zal de bank de gemeente
                                    aanspreken de betalingsverplichting over te nemen
                                    of de schuld over te nemen bĳ een faillissement
                                    (afhankelĳk van de gevestigde zekerheden).
                                    Borgstellingen met het hoogste risicoprofiel zĳn de
                                    Schouwburg en de Cheese Experience.
Lagere uitkeringen vanuit het Rĳk   Rĳk en VNG zĳn in 2022 overeengekomen om het         Financiën             50%           € 2.500
                                    volumedeel van het accres in het gemeentefonds
                                    voor 2022-2025 vast te zetten. Dit betekent dat
                                    de accresstanden voor de jaren 2022 tot en met
                                    2025 voor gemeenten slechts nog zullen wĳzigen
                                    als gevolg van loon- en prĳsontwikkelingen. Hiermee
                                    wordt een eerste belangrĳke stap gezet richting een
                                    meer stabiele financiering voor gemeenten. Het biedt
                                    hen voor de komende jaren zekerheid over hun
                                    inkomsten en beschikbare vrĳe ruimte, ook wanneer
                                    de uitgaven van het Rĳk achterblĳven bĳ de ramingen.

                                    Het kabinet heeft besloten om vanaf 2026 de trap-op-
                                    trap-af-systematiek te beëindigen en het accres van
                                    het gemeentefonds vast te stellen op € 840 miljoen
                                    boven op de stand uit de Miljoenennota 2022. De
                                    inkomsten uit het gemeentefonds zullen vanaf dat
                                    jaar aanzienlĳk lager uitvallen, maar het risico op
                                    lagere rĳksuitkeringen neemt daardoor af. Hiermee
                                    samenhangend is het van belang om op te merken
                                    dat Rĳk, IPO en VNG in een gezamenlĳk proces
                                    werken aan een nieuwe financieringssystematiek van
                                    de medeoverheden vanaf 2026. Ten tĳde van het
                                    opstellen van de voorliggende jaarstukken ontbreekt
                                    een concreet beeld van de mogelĳke financiële
                                    effecten voor de gemeente.

Open einde regeling                 De gemeente ontvangt een BUIG uitkering voor             Werk en           70%           € 1.500
Participatiewet (Pw-budget)         het betalen van bĳstandsuitkeringen/uitkeringen          inkomen
                                    Levensonderhoud en voor Loonkostensubsidies. Het
                                    betreft een open einde regeling. Het deelbudget voor
                                    de uitkeringen wordt toegekend op basis van het
                                    zgn. objectieve verdeelmodel (en op basis van de
                                    aantallen dak- en thuislozen en instellingsbewoners
                                    in voorgaand jaar). Drie momenten van vaststelling
                                    budget door het Rĳk: voorlopige budget (september
                                    jaar t-1), nader voorlopig budget (mei in lopende
                                    jaar) en definitief budget (september in lopende jaar).
                                    Afhankelĳk van de ontwikkeling van de bĳstandsvraag
                                    en het definitieve budget bestaat een financieel risico.

                                    Er is een vangnetuitkering die gemeenten financiële
                                    compensatie biedt voor grote(re) tekorten op het
                                    budget. Het begrip “grote(re) tekorten” wordt bezien
                                    in meerjarig perspectief: er moet een tekort zĳn in
                                    het lopende jaar én een gecumuleerd tekort van meer
                                    dan 7,5% in het lopende jaar en de 2 voorgaande
                                    jaren. Gemeenten moeten een tekort tot 7,5% op hun
                                    budget voor de Participatiewet zelf opvangen (eigen
                                    risico) uit eigen middelen; van 7,5%-12,5% is het risico
                                    50% en bĳ een hoger tekort dan 12,5% wordt 100%
                                    gecompenseerd door het Rĳk.

                                    Het deelbudget voor loonkostensubsidies wordt (sinds
                                    2022) toegekend op basis van de realisaties in
                                    het voorgaande jaar. Financiele risico’s bĳ sterke
                                    schommelingen in de inzet van loonkostensubsidies.
                                    Ook dit is een open einde regeling, waarbĳ het
                                    macrobudget vooraf wordt vastgesteld/gemaximeerd

Integraal Huisvestingsplan (IHP)    De gemeente heeft de wettelĳke taak scholen van            Onderwĳs        40%           € 2.000
                                    adequate huisvesting te voorzien. Een deel van de
                                    schoolgebouwen is aan het eind van hun levensduur
                                    en voldoet zowel functioneel als technisch niet meer
                                    aan de eisen van deze tĳd. In 2020 is door de
                                    Raad het Uitvoeringsplan Onderwĳshuisvesting 2020
                                    - 2024 IHP 1e tranche vastgesteld. Dit is momenteel
                                    in uitvoering. In 2024 zĳn de nieuwe kaders voor de
                                    2e tranche vastgesteld, in de loop van dit jaar staat




                                                                                                          Jaarstukken 2023      163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>Naam                                    Omschrĳving                                              Risico-     Kansper-   Maximaal
                                                                                                 gebied      centage    (*€1.000)
                                        ook het Uitvoeringsplan Onderwĳshuisvesting IHP 2e
                                        tranche gepland.

                                        Het organiseren en bouwen van veel schoolgebouwen
                                        levert een aantal risico’s op. Belangrĳkste zĳn:
                                        • Het risico dat de implementatie van
                                        het IHP-vertraging oploopt als gevolg van
                                        onvoorziene omstandigheden.
                                        • Het risico van stĳgende bouw-, materiaal-, arbeid-
                                        en advieskosten door onvoorziene omstandigheden,
                                        zoals de oorlog in Oekraïne en de Covid pandemie.

                                        Afgelopen jaar heeft de raad daarom een extra
                                        bedrag van ruim €8.300.000 toegezegd, waardoor
                                        de risico’s op verdere overschrĳding binnen het 1e
                                        uitvoeringsplan klein zĳn geworden. Wel blĳft het zaak
                                        om goed te monitoren en te blĳven sturen op sober en
                                        doelmatige schoolgebouwen.

                                        De daadwerkelĳke realisatie van het Uitvoeringsplan
                                        1e tranche blĳft achter op de oorspronkelĳke planning,
                                        met name door de tĳd die in de voorbereiding
                                        is gaan zitten (inregelen van afspraken, processen
                                        en omgaan met prĳsstĳgingen). De verwachting is
                                        dat met de tĳdige voorbereiding van Uitvoeringsplan
                                        2e tranche (start najaar 2023) op basis van
                                        de ‘lessons learned’ van het Uitvoeringsplan 1e
                                        tranche, de uitvoering van de 2e tranche aansluitend
                                        plaatsvindt aan de 1e tranche waardoor het huidige
                                        realisatietempo doorgaat.

                                        • Het risico ten aanzien van de 2e tranche is dat
                                        uitstel uiteindelĳk zal leiden tot hogere kosten door
                                        stĳgende prĳzen en meer tussentĳdse claims door
                                        achterstallig onderhoud.

Stĳgende Materiaalkosten en krapte op   Risico dat prĳzen omhoog gaan voor aanbestedingen Beheer                40%         € 1.500
de markt                                of obv. UAV 47 afspraken na aanbesteding (ivm.        Openbare
                                        onvoorspelbaar hoge prĳsstĳgingen). Veel materialen Ruimte
                                        worden schaarser (en duurder) en veel aanbieders
                                        zitten vaak vol. Hier speelt ook de onzekerheid van
                                        de situatie in Oekraine en de stĳgende energieprĳzen.
                                        Prĳzen gaan dan omhoog voor lopende en nieuwe
                                        beheeraanbestedingen en projectaanbestedingen.
                                        Het GOVO is aangenomen met daarin een
                                        inflatiecorrectie. Hierdoor is de kans dat het risico
                                        optreedt afgenomen.
Verbonden Partĳen                       Verbonden partĳen zĳn gemeentelĳke                     Verbonden        50%         € 1.000
                                        samenwerkingsverbanden of deelnemingen die             partĳ/
                                        gevormd zĳn om bepaalde taken bĳvoorbeeld              subsidie
                                        efficiënter uit te voeren. De gemeente Gouda heeft in
                                        de rechtspersonen bestuurlĳke invloed en/of financiële
                                        belangen. De gemeentelĳke bĳdrage van Gouda aan
                                        de publiekrechterlĳke verbonden partĳen bedroeg in
                                        2023 € 26,4 miljoen.

                                        Bĳ samenwerkingsverbanden kunnen risico's ontstaan
                                        door: Uittredingen van deelnemers, het verminderen
                                        van bĳdragen aan regelingen door de overheid,
                                        daling van reserves waardoor tekorten binnen de
                                        verbonden partĳ niet meer opgevangen kunnen
                                        worden. Andere markteisen. Daarnaast kennen we
                                        ook het risico dat de gemeentelĳke indexering geen
                                        gelĳke tred houdt met de CAO ontwikkelingen van
                                        gemeenschappelĳke regelingen.
                                        Het college van gedeputeerde staten van de provincie
                                        Zuid Holland heeft besloten om per 1 januari 2018
                                        uit diverse recreatieschappen te treden, waaronder
                                        Groenalliantie. Het risico is dat de bĳdrage van Gouda
                                        op termĳn wordt verhoogd


Rampen en crises                        Dit risico is de verzameling van alle veiligheidsrisico Openbare        15%         € 3.000
                                        ´s: overstromingen, ordeverstoringen, treinongevallen, Orde en
                                        terrorisme. Hieronder worden per categorie de           Veiligheid
                                        belangrĳkste risicoś genoemd.




164      Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Naam                                     Omschrĳving                                                Risico-     Kansper-     Maximaal
                                                                                                    gebied      centage      (*€1.000)

                                         Natuur& Milieu:
                                         - Overstromingen (omdat Gouda een laaggelegen
                                         gebied is en aan een grote rivier ligt)
                                         - Extreme weersomstandigheden (droogte, extreme
                                         neerslag, windhozen)

                                         Voorzieningen:
                                         - Verstoring gasvoorziening
                                         - Verstoring elektriciteitsvoorziening
                                         - Verstoring drinkwatervoorziening

                                         Gebouwde omgeving:
                                         - Grote branden
                                         - Instorting

                                         Vervoer
                                         - Spoorvervoerincidenten (vervoer gevaarlĳke stoffen)
                                         - Wegvervoerincidenten

                                         Gezondheid:
                                         - Pandemie

                                         Publieke veiligheid:
                                         - Extreem geweld
                                         - Verstoring openbare orde

Risico categorie      Toelichting                                                        Risico-gebied Kansper-            Maximaal
                                                                                                       centage             (*€1.000)
Overige risico's
Aansprakelĳkheid en Niet of onvoldoende nakomen van contractuele afspraken en       Bestuur &                   30%               € 1.500
nadeelcompensatie toezeggingen, onzorgvuldig handelen of onjuiste toepassing van Management
                    regelgeving kan ertoe leiden dat de gemeente aansprakelĳk wordt
                    gesteld voor schade. Deze schade kan ontstaan in het openbaar
                    gebied (letselschade, materiële schade, evenementen etc.).
                    Meestal door handelen/nalaten gemeente (onterecht weigeren/
                    verlenen vergunning, werken in de openbare ruimte). Het
                    gaat hierbĳ om grotere schades die niet worden gedekt door
                    de verzekering (contractuele aansprakelĳkheid) of boven de
                    dekking uitgaan.

                      De gemeente kan ook aansprakelĳk worden gesteld voor
                      schade als gevolg van op zichzelf rechtmatig handelen, bv.
                      door werkzaamheden in het openbaar gebied doordat winkels
                      en of bedrĳven moeilĳk bereikbaar zĳn (gederfde winst). De
                      drempel om in aanmerking te komen voor nadeelcompensatie is
                      relatief hoog zodat de kans van optreden laag wordt ingeschat
                      en het risico niet wordt meegenomen in het berekenen van
                      de weerstandscapaciteit.

Bedrĳfscontinuiteit   Bedrĳfscontinuïteit is gericht op het waarborgen van de voortgang Faciltair               30%               € 1.500
                      van bedrĳfsprocessen naar aanleiding van een incident, ramp
                      of calamiteit. Dit zĳn traditionele rampen, zoals natuurrampen,
                      brand en diefstal. Zo kan bĳvoorbeeld langdurige stroomuitval
                      de continuïteit van de dienstverlening in gevaar brengen.
                      Daarnaast zĳn er nieuwe bedreigingen voor de continuiteit van
                      de bedrĳfsvoering. Dit zĳn criminaliteit, fysiek en cyber terrorisme,
                      bestuurlĳke crisis, sabotage, diefstal of verlies van informatie en
                      lekken. Ongeacht de aard en oorzaak van de verstoring of crisis
                      kunnen de gevolgen grote impact hebben en voor de organisatie
                      desastreus van aard zĳn.
Extra uitgaven voor Vanuit vele landen komen vluchtelingen en asielzoekers naar          Openbare Orde          40%               € 1.000
opvang vluchtelingen Nederland. Deze vluchtelingen en asielzoekers worden ook in         en Veiligheid
                     Gouda opgevangen. Met de opvang gaan veel kosten gepaard,
                     welke tot op heden vergoed worden door het rĳk. Risico is
                     dat de vergoeding naar beneden wordt bĳgesteld, waardoor
                     de kosten niet meer gedekt kunnen worden. Naarmate de
                     crisis langer aanhoudt kan dit leiden tot een grotere toestroom
                     van vluchtelingen.



Frauderisico          Fraude is het bevoordelen van jezelf of een ander middels          Risk &                 20%               € 1.500
                      opzettelĳk wederrechtelĳk handelen. Bepalend voor fraude zĳn       Compliance /
                      dus de elementen bevoordeling en opzettelĳke strĳdigheid met       Control




                                                                                                              Jaarstukken 2023         165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>Risico categorie      Toelichting                                                          Risico-gebied Kansper-   Maximaal
                                                                                                         centage    (*€1.000)
                      wet- en regelgeving. Iedere organisatie loopt het risico om
                      slachtoffer te worden van fraude. Om tegen dit risico te
                      wapenen worden beheersmaatregelen getroffen. In 2023 is een
                      frauderisicoanalyse uitgevoerd met de conclusie dat frauderisico's
                      in voldoende mate beheerst worden. Desondanks is het risico
                      op fraude niet uit te sluiten. Het frauderisico bestaat uit
                      drie elementen:
                      • incentive/druk: er is een druk ontstaan voor een individu of een
                      organisatie om te gaan frauderen.
                      • gelegenheid: onvoldoende beheersmaatregelen in de
                      organisatie kunnen zorgen dat het voor een persoon of een
                      organisatie(onderdeel) mogelĳk is om te frauderen;
                      • houding/rechtvaardiging: de frauderende persoon of organisatie
                      moet het voor zichzelf kunnen rechtvaardigen dat het plaatsvindt

                      Het risico op fraude is niet verzekerd en is daarom opgenomen in
                      de weerstandsparagraaf.
Invoering             De Omgevingswet is per 1 januari 2024 in werking                     Ruimtelĳk         70%                € 400
Omgevingswet          getreden. Vanuit het bestuursakkoord zĳn geen middelen               Beleid
                      beschikbaar gesteld voor 2023. Het bedrag dat via de
                      decembercirculaire 2023 ontvangen is (decentralisatie uitkering
                      Invoeringskosten Omgevingswet en decentralisatie uitkering)
                      is, conform afgesproken gedragslĳn, toegevoegd aan de
                      Reserve Omgevingswet. In 2024 en latere jaren zĳn nog
                      implementatiekosten te maken, daarnaast leert ervaring wat de
                      extra kosten zĳn voor het werken conform de Omgevingswet.
                      In de eerste Bestuursrapportage 2024 zullen we dit inzichtelĳk
                      maken waarbĳ dekking uit de reserve voor implementatiekosten
                      voor de hand ligt. Voor de structurele meerkosten volgt
                      een voorstel.

Verzakkingen          Risico is dat de gemeente extra kosten moet maken om         Beheer                    70%                € 400
woonwagenlocaties     verzakkingen van de woonwagenlocaties tegen te gaan. Aantal  Openbare
                      van de woonwagenlocaties in eigendom van de gemeente         Ruimte
                      hebben te maken met verzakkingen. Als verhuurder zĳn wĳ
                      verantwoordelĳk voor een goede woonplek en dus ook een goed
                      ondergrond. Om verzakkingen tegen te gaan worden betonplaten
                      geplaatst. Kosten hiervan zĳn circa €150.000 per plek.

                      De gemeente heeft vier woonwagenlocaties in bezit. Met name
                      de locaties aan de Tiendweg en de Goudkade zĳn het meest
                      urgent. De onderhoudsmiddelen zĳn mogelĳk niet toereikend.
Stĳgende Rente        Het risico is dat de rente, die wĳ eventueel straks in toekomst      Treasury          50%                € 500
                      moeten gaan betalen hoger gaat worden, dan waar in de
                      (huidige) begroting 2024 - 2027 rekening mee gehouden is.

Loonstĳgingen         Op 1 januari treedt een nieuwe cao voor gemeenteambtenaren in Financiën                30%                € 800
                      werking. Door de hoge inflatie is er een kans op grote stĳgingen
                      in deze lonen. Dit wordt In 2023, 2024 en 2025 deels opgevangen
                      door een hogere algemene uitkering van het Rĳk, omdat deze
                      in die jaren meeloopt met de uitgaven van het Rĳk, die stĳgen
                      doordat de lonen ook bĳ het Rĳk stĳgen. Desondanks is er een
                      risico dat de lonen bĳ gemeenten harder stĳgen dan bĳ het Rĳk
                      en dat deze stĳging van de algemene uitkering de extra kosten
                      niet geheel opvangt.
Vorderingen op        Het toepassen van bestuursdwang (artikel 5.3.1 Awb) is een         Financiën           30%                € 700
personen/ bedrĳven    van de handhavingsinstrumenten die gemeenten hebben tegen
zĳn niet te innen     overtredingen van de wet en illegale situaties. Het risico bestaat
                      dat de dwangsom vervolgens niet geïnd kan worden. Dit geldt
                      ook voor andere vorderingen die de gemeente heeft op personen
                      of bedrĳven.
Oninbaarheid huren, Als gevolg van de inflatie en stĳgende energieprĳzen is het risico     Financiën         40%                € 450
leges en belastingen aanwezig van oninbaarheid van huren als partĳen niet meer
                     aan hun financiële verplichtingen kunnen voldoen. Ook kan de
                     oninbaarheid van leges en belastingen dan toenemen.

Geheugen              Het Geheugen van Gouda is een groots opgezet programma         ICT                     50%                € 250
van Gouda             waarbĳ een centraal organisatiegeheugen wordt opgezet met een
                      focus op zaakgericht werken en centrale opslag van documenten.

                      Belangrĳkste risico´s zĳn:
                      De capaciteit/ bemensing van het programma. Digivaardigheid
                      van de organisatie, risico dat niet alle medewerkers mee
                      kunnen of willen. Samenhang/ afhankelĳkheden met andere
                      programma's (bĳv. omgevingswet) of projecten in de organisatie.




166       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Risico categorie       Toelichting                                                         Risico-gebied Kansper-    Maximaal
                                                                                                         centage     (*€1.000)
                       Verantwoordelĳkheid/ eigenaarschap van het management, bĳ
                       overdracht van de taken naar de lĳn. Afhankelĳkheid van
                       leveranciers met vertragingen als gevolg.

Niet voldoen           Gemeenten verwerken voor de uitvoering van hun taken              AVG-Privacy         10%             € 1.000
aan privacy            persoonsgegevens. Op grond van de Algemene Verordening
Wetgeving (AVG)        Persoonsgegevens zĳn gemeenten ertoe gehouden om
                       zorgvuldige verwerking van deze gegevens aantoonbaar te
                       waarborgen. De nieuwe wetgeving is stevig, onder andere
                       door het stellen van hoge boetes. Daarnaast zĳn de
                       inhoudelĳke eisen streng, zoals het aanstellen van een data
                       protection officer, het uitvoeren van risico-analyses, zogenoemde
                       privacy impact assessments (PIA’s) en het hebben van een
                       actueel verwerkingenregister. Het risico blĳft altĳd aanwezig
                       dat persoonsgegevens onzorgvuldig worden verwerkt, waaruit
                       datalekken kunnen ontstaan. Dit kan leiden tot financiële schade,
                       zoals opgelegde boetes door de Autoriteit Persoonsgegevens.
                       Ook kunnen datalekken of incidenten betrokkenen ernstig
                       schaden en kan imagoschade ontstaan voor de organisatie als
                       een lek of incident bĳvoorbeeld in de media veel aandacht krĳgt.
Saldo                  Betreft het taakveld treasury:                                      Treasury          90%                 € 100
financieringsfunctie   Volumerisico is het risico dat er een mismatch is tussen de
valt lager uit         werkelĳke en de begrote financieringsbehoefte. Als het werkelĳk
dan begroot            investeringsniveau lager uitvalt dan ingeschat leidt dit tot een
                       intern rentenadeel, doordat er minder doorbelast kan worden
                       aan het betreffende project. Voor het onttrekken van geld,
                       betaalt de gemeente een vergoeding (rente). De rente wordt
                       vervolgens intern doorbelast aan het betreffende project of
                       dienstonderdeel. Voor het doorbelasten wordt een omslagrente
                       gehanteerd en gefixeerd in de begroting. Dit brengt financiële-
                       en beheerstechnische risico's met zich mee. Omslagrente is als
                       gevolg van hetgeen het BBV voorschrĳft aangepast van 2,25%
                       naar 2,72% in 2023 en ingaande 2024 naar 1,9%.
Specifieke             De gemeente ontvangt allerlei specifieke uitkeringen welke           Control          5%              € 1.800
Uitkeringen (SiSa)     verantwoord dienen te worden via de systematiek van Single
                       Information Single Audit (SISA). Indien de verantwoording niet
                       of onvoldoende invulling krĳgt, loopt de gemeente het risico
                       dat de uitkering niet als een rechtmatige besteding wordt
                       aangemerkt en terugbetaald moet worden. Naast het risico van
                       terugbetaling, bestaat er een financieel risico als gevolg van extra
                       werkzaamheden door de accountant en/of ambtelĳke inzet.

                       Het aantal SiSa regelingen is in 2023 41 met een totale opbrengst
                       van ruim €22 miljoen

Open einde             De Wet Maatschappelĳke ondersteuning (WMO) is een open-             WMO               30%                 € 250
regeling WMO           einde regelingen en kent daardoor geen bestedingsplafond.
                       Hierdoor moet de gemeente ondersteuning blĳven leveren aan
                       haar inwoners, ook als het budget voor het betreffende jaar niet
                       toereikend is (bĳvoorbeeld door demografische ontwikkelingen).
                       WMO doet de gemeente zelf. In verband met de nieuwe inkoop
                       Jeugdzorg en Wmo per 2025 is er ook een risico op hogere
                       kosten door een stĳging van de tarieven.

Onderhoud              Onderhoud van de sportaccomodaties is opgenomen in het          Vastgoed              60%                 € 100
sportaccomodaties      meerjarig onderhoudsplan. Het risico is dat het budget niet
                       toereikend is. Terwĳl het onderhoud wel uitgevoerd moet worden.
Gladheidsbestrĳding Het risico op een extreme winter. Extra kosten voor de gemeente Beheer                   40%                 € 150
                    doordat er meer gladheidsbestrĳding moet worden uitgevoerd.     Openbare
                                                                                    Ruimte
Stormschade            Het risico van zeer zware stormen wat extra kosten voor de    Beheer                  70%                  € 75
                       gemeente betekent. Zoals het ruimen van bomen en vorstschade. Openbare
                                                                                     Ruimte
Kosten versnelde       In de jeugdhulpplus wordt al enkele jaren gewerkt aan de afbouw Sociaal Domein        40%                 € 120
transformatie          van gesloten plaatsingen. Deze ontwikkeling is echter versneld
jeugdhulp plus         door zowel een landelĳke maatschappelĳke beweging als een
                       motie in de Tweede Kamer voor de afbouw van Jeugdhulpplus.
                       Hierdoor gaat de afbouw van deze locatiegebonden zorg sneller
                       dan aanvankelĳk was ingeschat. Dit heeft gevolgen voor de
                       bedrĳfsvoering van de aanbieders. Midden-Holland is als kleine
                       regio hierin een kleine speler: accounthouders voor deze partĳen
                       zĳn Den Haag of Rotterdam.




                                                                                                          Jaarstukken 2023        167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>Risico categorie       Toelichting                                                         Risico-gebied Kansper-   Maximaal
                                                                                                         centage    (*€1.000)
Borgstelling via het   Dit risico betreft aan particulieren en aan woningcorporaties    Treasury             5%                 € 50
Waarborgfonds          verstrekte geldleningen waarvoor waarborgfondsen optreden als
Eigen Woningen         borg; de gemeente fungeert als achtervang (als secundaire of
(WEW) en WSW-          tertiaire zekerheid). De gemeente zal pas op deze borgstellingen
borgstellingen voor    worden aangesproken als het garantievermogen van de
woningcorporaties      waarborgfondsen onvoldoende is om de betalingsverplichtingen
                       voor rente en aflossing van de gewaarborgde geldleningen over
                       te nemen van de in gebreke blĳvende instelling.

                       De kans dat de gemeente op deze achtervangpositie wordt
                       aangesproken, wordt zeer klein geacht. Indien dat toch
                       gebeurt, zal de aanspraak eerst op basis van 50/50 worden
                       verdeeld tussen Rĳk en gemeenten waarna het deel dat
                       aan de gemeenten wordt toebedeeld op basis van een
                       bepaalde verdeelsleutel wordt omgeslagen naar de deelnemende
                       gemeenten. Het eventueel voor Gouda resterende deel zal nooit
                       meer zĳn dan globaal 5% van het garantiebedrag en bestaan
                       uit het verstrekken van een renteloze lening aan het betreffende
                       waarborgfonds. Het eventuele netto verlies voor de gemeente
                       bestaat derhalve uit derving van rentevergoeding op de verstrekte
                       renteloze geldlening.




168       Jaarstukken 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>uitgave: gemeente Gouda

fotoverantwoording: Gemeente Gouda

© gemeente Gouda, juni 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>            Accountants



                                                                                                    Baker Tilly (Netherlands) N.V.
                                                                                                    Churchillplein 5D, 6e etage
                                                                                                    Postbus 85745
                                                                                                    2508 CK Den Haag

                                                                                                    T: +31 (0)70 358 90 00
            Aan de gemeenteraad van de                                                              F: +31 (0)70 350 20 20
            Gemeente Gouda
                                                                                                    denhaag@bakertilly.nl
                                                                                                    www.bakertilly.nl

                                                                                                    KvK: 24425560




            CONTROLEVERKLARING VAN DE ONAFHANKELIJKE ACCOUNTANT


            A. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening 2023

            Ons oordeel
            Wij hebben de jaarrekening 2023 van Gemeente Gouda te Gouda gecontroleerd.

            Naar ons oordeel geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening een getrouw beeld van zowel de
            grootte en de samenstelling van de baten en lasten over 2023 alsmede van het vermogen van
            Gemeente Gouda op 31 december 2023 in overeenstemming met het Besluit begroting en
            verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

            De jaarrekening bestaat uit de volgende onderdelen van de jaarstukken:
            • Jaarrekening;
            • Balans en toelichting;
            • Taakvelden;
            • Single information Single audit.

            De basis voor ons oordeel
            Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht, waaronder ook de Nederlandse
            controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het controleprotocol
            dat is vastgesteld door de raad op 20 oktober 2023 en het Controleprotocol Wet normering topinkomens
            (WNT) 2023 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze
            verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

            Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Gouda zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties
            (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en
            andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan
            aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

            Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons
            oordeel.




                                                                                                    Alle diensten worden verricht op basis van een
                                                                                                    overeenkomst van opdracht, gesloten met
                                                                                                    Baker Tilly (Netherlands) N.V., waarop van toepassing
                                                                                                    zijn de algemene voorwaarden, gedeponeerd bij
Baker Tilly (Netherlands) N.V. trading as Baker Tilly is a member of the global network of          de Kamer van Koophandel onder nr. 24425560.
                                                                                                    In deze voorwaarden is een beperking van
Baker Tilly International Ltd., the members of which are separate and independent legal entities.   aansprakelijkheid opgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>Accountants




B. Informatie ter ondersteuning van ons oordeel
Wij hebben onze controlewerkzaamheden bepaald in het kader van de controle van de jaarrekening als
geheel en de rechtmatigheid van de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de
balansmutaties en bij het vormen van ons oordeel hierover. Onderstaande informatie ter ondersteuning
van ons oordeel en onze bevindingen moeten in dat kader worden bezien en niet als afzonderlijke
oordelen of conclusies.

Materialiteit
Op basis van onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als
geheel bepaald op € 3.850.000. De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie bedraagt voor
fouten 1% en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves, zoals
voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.

Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de
materialiteitsvoorschriften gehanteerd zoals vastgelegd in het Controleprotocol WNT 2023. Wij houden
ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers
van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Wij zijn met de raad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde
afwijkingen boven de € 193.000 rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar onze mening om
kwalitatieve, SiSa- of WNT-redenen relevant zijn.

Controleaanpak frauderisico's
Als onderdeel van onze controle hebben wij inzicht verkregen in de gemeente en haar interne
beheersingsomgeving. Wij hebben een frauderisicoanalyse uitgevoerd met als doelstelling het
identificeren en inschatten van mogelijke risico's op een afwijking van materieel belang als gevolg van
fraude. Wij hebben onze frauderisicoanalyse besproken met het college en de auditcommissie.
In onze frauderisicoanalyse hebben wij geconcludeerd dat wij geen frauderisico zien ten aanzien van de
opbrengstverantwoording. Dit vloeit voort uit het feit dat een opbrengststroom vast kan zijn, waarop de
gemeente geen invloed heeft (zoals de rijksbijdrage en specifieke uitkeringen vanuit het rijk) of dat een
opbrengststroom geen materiële omvang heeft of dat een opbrengstenstroom bestaat uit een grote
hoeveelheid kleine, routinematige, niet materiële transacties waardoor de kans op een materiële fraude
laag is.
In onze frauderisicoanalyse hebben wij de volgende frauderisico’s geïdentificeerd en geëvalueerd in het
kader van onze controle.

Het risico dat het management maatregelen van interne beheersing doorbreekt
Het college of management bevindt zich in een unieke positie om fraude te plegen, omdat het in staat is
de administratieve vastleggingen te manipuleren en frauduleuze financiële overzichten op te stellen door
interne beheersingsmaatregelen te doorbreken, die anderszins effectief lijken te werken. Een incentive
van het college of management zou hierbij kunnen zijn om op die wijze een betere financiële situatie of
prestatie te presenteren. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden
verricht:

•   Analyseren en beoordelen van op basis van risicocriteria geselecteerde journaalposten en hierop
    specifieke controlewerkzaamheden verricht om de nauwkeurigheid van de geselecteerde
    journaalposten te controleren;
•   Analyse van aanpassingen die tijdens het opstellen van de jaarrekening zijn gemaakt;
•   Beoordelen van belangrijke schattingen en de schattingsprocessen van het college of management
    zoals de waardering van de grondexploitaties, vaste activa, debiteuren en het toereikend zijn van
    voorzieningen. Hierbij hebben we in het bijzonder aandacht gehad voor het inherente risico van
    vooringenomenheid van het college bij deze posten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>Accountants




    Wij hebben onder meer de volgende werkzaamheden verricht:

    -   Met betrekking tot de grondexploitaties hebben wij de plausibiliteit van de uitgangspunten op
        projectniveau gecontroleerd aan de hand van de economische inputparameters alsook
        backtestingwerkzaamheden. Daarnaast hebben we de toereikendheid van de
        verliesvoorzieningen en de nauwkeurigheid en volledigheid van de tussentijdse winstneming
        gecontroleerd.
    -   Met betrekking tot de activa hebben wij vastgesteld of er sprake is van duurzame
        waardeverminderingen.
    -   Met betrekking tot vorderingen hebben wij de inschatting van het college van de inbaarheid van
        de vordering en dientengevolge de omvang van de voorziening dubieuze debiteuren
        gecontroleerd.
    -   Met betrekking tot de voorzieningen hebben we gecontroleerd of de uitgangspunten voor de
        voorziening wethouderspensioenen plausibel zijn.
    -   Met betrekking tot de onderhoudsvoorzieningen hebben wij gecontroleerd of de uitgangspunten
        voor deze voorzieningen plausibel zijn en de beheerplannen actueel zijn. Tevens hebben wij
        backtesting uitgevoerd op de onderhoudsvoorzieningen.

•   Beoordelen van significante transacties buiten het kader van de normale bedrijfsuitoefening om.
•   Beoordelen van transacties met verbonden partijen.
•   Doornemen van notulen van vergaderingen van het management, college en de raad.

Naast bovenstaande hebben wij, voor zover relevant voor onze controle, de opzet geëvalueerd en het
bestaan vastgesteld van de beheersingsmaatregelen op organisatieniveau zoals gedragscode,
klachtenregeling ongewenst gedrag en regeling melden vermoeden misstanden, alsmede de
maatregelen van interne beheersing in de processen voor het genereren en verwerken van
journaalposten, het maken van schattingen en het bewaken van projecten. Tevens hebben wij specifieke
aandacht gegeven aan de toegangsbeveiligingen in het IT-systeem en de mogelijkheid dat hierin
functiescheiding kan worden doorbroken.

Wij constateren dat de verbetering in de financiële processen en de interne beheersing waaronder ook op
het niveau van fraude en fraudepreventie een onderdeel is waar de gemeente actief mee bezig is. Dit
blijkt ook uit de paragraaf Bedrijfsvoering. Het college heeft een integriteitsbeleid en een
klokkenluidersregeling geïmplementeerd en beschikt over een interne frauderisicoanalyse waarin
frauderisico’s worden geïdentificeerd en relevante interne controlemaatregelen gedefinieerd om deze
frauderisico’s te mitigeren.

Onze werkzaamheden hebben niet geleid tot specifieke aanwijzingen voor fraude of vermoedens van
fraude die kunnen leiden tot een afwijking van materieel belang ten aanzien van het doorbreken van de
interne beheersing door het college of management.

Het risico dat opbrengsten uit grondverkopen niet nauwkeurig zijn verantwoord conform het
grondprijzen- en gemeentelijk beleid.
De bepaling van prijzen bij de verkopen van gronden is aan subjectiviteit onderhevig. Bij de realisatie van
omvangrijke grondtransacties ontstaat hierdoor het risico op fraude bij de bepaling van verkoopprijzen
van deze grondverkopen. Om dit frauderisico te ondervangen hebben wij de volgende werkzaamheden
verricht:
    • Door middel van het uitvoeren van een steekproef op de gerealiseerde grondverkopen en het
          vaststellen dat de gerealiseerde prijzen in overeenstemming zijn met het gemeentelijke
          grondbeleid.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>Accountants




Wij zijn gedurende de gehele controle alert geweest op indicaties van (mogelijke) fraude of corruptie.
Daarnaast hebben wij middels een schriftelijke bevestiging door het college laten bevestigen dat alle
gevallen van (mogelijke) fraude zijn gemeld aan ons. Wij hebben tijdens onze controle geen specifieke
aanwijzingen gekregen voor (een vermoeden van) fraude.

Controleaanpak veronderstellingen inzake financiële risico’s in relatie tot de financiële positie
Het college heeft in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing een beoordeling gemaakt van
de mogelijkheid van de gemeente om de door haar geïdentificeerde risico’s op te vangen en haar
bedrijfsvoering voort te zetten voor tenminste 12 maanden na het opstellen van de jaarrekening. De
jaarrekening is opgesteld op basis van de continuïteitsveronderstelling. Als onderdeel van onze controle
hebben wij deze veronderstelling met het college geëvalueerd aan de hand van de tot het moment van
het verstrekken van deze controleverklaring beschikbare informatie waaronder de begroting en de
financiële kengetallen inclusief de weerstandsratio. Wij hebben vastgesteld dat de gemeente een
sluitende meerjarenbegroting heeft.

Wij hebben, op basis van de verkregen controle-informatie, overwogen of er gebeurtenissen en
omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan of de gemeente haar activiteiten in
continuïteit kan voortzetten. Eventuele relevante gebeurtenissen na balansdatum die haar effect kunnen
hebben op de financiële positie van de gemeente zijn toereikend toegelicht in de toelichting op de balans.
Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht:
• Wij hebben kennisgenomen van de analyse in de paragraaf weerstandsvermogen en
    risicobeheersing van het college en overwogen of deze alle relevante informatie bevat waarvan wij
    als gevolg van de controle van de jaarrekening kennis hebben. Wij hebben met het college de
    belangrijkste veronderstellingen en uitgangspunten besproken.
• Wij hebben kennisgenomen van de meerjarenbegroting in relatie tot de ontwikkelingen in de sector
    decentrale overheden.
• Wij hebben kennisgenomen van de beoordeling van de (meerjaren)begroting van de gemeente door
    de Provincie.
• Wij hebben vastgesteld dat de volgens het BBV verplichte financiële kengetallen juist zijn berekend.
• Wij hebben inlichtingen ingewonnen bij het college over zijn kennis van het niet in staat kunnen zijn
    om financiële risico’s op te kunnen vangen vanuit de reguliere bedrijfsvoering.
• Wij hebben inlichtingen ingewonnen over gebeurtenissen of omstandigheden na de periode waarvoor
    het college een beoordeling heeft gemaakt.
Op basis van onze kennis en ons begrip van de organisatie, verkregen tijdens onze jaarrekeningcontrole,
en de financiële positie van de gemeente, zoals deze blijkt uit de jaarrekening, vinden wij het hanteren
van de continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-
informatie die verkregen is tot de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of
omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de gemeente niet langer in staat is om de risico’s vanuit
de reguliere bedrijfsvoering financieel op te vangen.

Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd
In overeenstemming met het Controleprotocol WNT 2022 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld
in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit
betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door
een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende
topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist
en volledig is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Accountants




C. Verklaring over de in de jaarstukken opgenomen andere informatie
De jaarstukken omvatten andere informatie, naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de
jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen
vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële afwijkingen
bevat. Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de
jaarrekening.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere
informatie waaronder het jaarverslag in overeenstemming met het BBV.

D. Verklaring betreffende overige door wet- of regelgeving gestelde vereisten
Ingevolge artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet hebben wij onderzocht of de baten en lasten, alsmede de
balansmutaties met betrekking tot specifieke uitkeringen als bedoeld in artikel 17 Financiële-
verhoudingswet (hierna: de specifieke uitkeringen) rechtmatig tot stand zijn gekomen. In de jaarrekening
is verantwoordingsinformatie opgenomen over deze specifieke uitkeringen (de SiSa-bijlage).

Naar ons oordeel zijn de baten en lasten, alsmede de balansmutaties over 2023 met betrekking tot de
specifieke uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de
Financiële-verhoudingswet - Regeling Informatieverstrekking SiSa.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het rechtmatig tot stand komen
van de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke uitkeringen, in
overeenstemming met de vereisten aan de specifieke uitkeringen bij en krachtens artikel 58a BBV en de
Financiële-verhoudingswet - de Regeling Informatieverstrekking SiSa. In dit kader is het college van
burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige interne beheersing die het
college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om de naleving van die relevante wet- en
regelgeving mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Het is onze verantwoordelijkheid een redelijke mate van zekerheid te krijgen voor ons oordeel ingevolge
artikel 213 lid 3 (b) Gemeentewet. Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens Nederlands recht,
waaronder de Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden
(Bado) en de Nota Verwachtingen Accountantscontrole 2023, zoals opgenomen in de Nota procedure
aanlevering SiSa-verantwoordingsinformatie 2023 in bijlage 2 van de Regeling Informatieverstrekking
SiSa. Wij hebben bij de controle van de baten en lasten, alsmede de balansmutaties met betrekking tot
specifieke uitkeringen dezelfde materialiteit toegepast als bij de controle van de jaarrekening. Onze
controle bestond onder andere uit:
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat baten en lasten alsmede de balansmutaties met
     betrekking tot de specifieke uitkeringen als gevolg van fouten of fraude niet in alle van materieel
     belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen, het in reactie op deze risico’s bepalen en
     uitvoeren van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en
     geschikt is als basis voor ons oordeel;
• het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
     controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
     werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
     interne beheersing van de gemeente;
• het evalueren of de baten en lasten alsmede de balansmutaties met betrekking tot de specifieke
     uitkeringen in alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>Accountants




E. Beschrijving van verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening

Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en wethouders en de raad voor de
jaarrekening
Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opmaken en getrouw
weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het BBV. Het college van burgemeester en
wethouders is ook verantwoordelijk voor de financiële rechtmatigheid van de in de jaarrekening
verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties, in overeenstemming met de begroting en met
de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals
opgenomen in het normenkader en voor het getrouw toelichten van de financiële rechtmatigheid in de
jaarrekening.

In dit kader is het college van burgemeester en wethouders tevens verantwoordelijk voor een zodanige
interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk acht om het opmaken
van de jaarrekening en de naleving van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid mogelijk te
maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van fouten of fraude.

Bij het opmaken van de jaarrekening moet het college van burgemeester en wethouders de
veronderstellingen inzake de financiële risico’s in relatie tot de financiële positie onderbouwen en
afwegen of de gemeente in staat is de financiële risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte
tegenvallers financieel op te vangen zonder tussenkomst van de toezichthouder. Het college van
burgemeester en wethouders moet gebeurtenissen en omstandigheden waardoor gerede twijfel zou
kunnen bestaan of de risico’s kunnen worden opgevangen toelichten in de jaarrekening.

De raad is verantwoordelijk voor het vaststellen van het normenkader voor de financiële rechtmatigheid
en voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiële verslaggeving van de gemeente.

Onze verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening
Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij daarmee
voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.

Onze controle is uitgevoerd met een hoge mate maar geen absolute mate van zekerheid waardoor het
mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle materiële fouten en fraude ontdekken.

Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel indien redelijkerwijs kan
worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische
beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard,
timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
afwijkingen op ons oordeel.

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse controlestandaarden,
het Bado, het controleprotocol dat is vastgesteld door de raad op 20 oktober 2023, het Controleprotocol
WNT 2023, ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze controle bestond onder andere
uit:
• het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel belang
     bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren van
     controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en geschikt is als
     basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel belang niet ontdekt
     wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning, valsheid in geschrifte, het
     opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd voorstellen van zaken of het
     doorbreken van de interne beheersing;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>Accountants




•   het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
    controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden. Deze
    werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van de
    interne beheersing van de gemeente;
•   het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiële verslaggeving en het
    evalueren van de redelijkheid van schattingen door het college van burgemeester en wethouders en
    de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan;
•   het vaststellen dat de door het college van burgemeester en wethouders gehanteerde
    veronderstellingen aanvaardbaar zijn inzake de afweging dat de gemeente in staat is de financiële
    risico’s vanuit de reguliere exploitatie en onverwachte tegenvallers financieel op te vangen zonder
    tussenkomst van de toezichthouder. Tevens het op basis van de verkregen controle-informatie
    vaststellen of er gebeurtenissen en omstandigheden zijn waardoor gerede twijfel zou kunnen bestaan
    omtrent de financiële positie. Als wij concluderen dat er een onzekerheid van materieel belang
    bestaat, zijn wij verplicht om aandacht in onze controleverklaring te vestigen op de relevante
    gerelateerde toelichtingen in de jaarrekening. Als de toelichtingen inadequaat zijn, moeten wij onze
    verklaring aanpassen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die verkregen is tot
    de datum van onze controleverklaring. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen
    echter van materiële betekenis zijn voor de financiële positie van de gemeente;
•   het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin opgenomen
    toelichtingen; en
•   het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de onderliggende transacties en
    gebeurtenissen.


Wij communiceren met de raad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele
significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Den Haag, 3 juli 2024


Baker Tilly (Netherlands) N.V.




drs. J.M.A. Drost RA
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>