<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Addendum Actualisatie
Beleidsnota Iedereen kan meedoen
Vastgesteld door de raad van de gemeente Gouda 12 april 2023
Aanleiding
Bij de vaststelling van de beleidsnota “Iedereen kan meedoen” Gouds sociaal domein 2020-2023 op 28
oktober 2020 is in de nota vastgelegd hoe de raad en het college samenwerken aan de doelen; ambities
en opgaven in deze nota. Daarbij is afgesproken dat na twee jaar op basis van een
totaalbeeld van de voortgang in de uitvoering van de opgaven en actuele ontwikkelingen, de nota kan
worden bijgesteld. Dit addendum is daar de weerslag van. Het maakt hiermee integraal onderdeel uit van
de beleidsnota ‘Iedereen kan meedoen’.
Inhoud van het addendum: actualiseren met nieuwe opgaven
De actualisatie is nodig op het niveau van de opgaven. De maatschappelijke doelen en beleidsthema’s
blijven gelijk. Dit past bij de aard van de beleidsnota als zgn. paraplunota.
De nieuwe opgaven of versterking van bestaande opgaven komen voort uit:
•        het Gouds bestuursakkoord ‘Geef Gouda door’.
•        de rapportage sturen op het sociaal domein (tot en met Q2 2022)
•        het regeerakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruitkijken naar de toekomst’ en de daaruit
         voortvloeiende prioriteiten/programma’s voor het lokaal sociaal domein.
De formulering van de beleidsthema’s is bij deze actualisatie aangepast zodat deze direct aansluiten bij
de programmabegroting 2023-2026. Hieronder zijn per beleidsthema de nieuwe of versterkte opgaven
weergegeven. Daarna volgt een beschrijving van de opgaven. Dit addendum sluit af met de actualisatie
van de sturing op en verantwoording van de resultaten van beleid (H5). In Bijlage 1 is een totaal overzicht
opgenomen van de thema’s en opgaven.
Bijlage 2 geeft een beeld van huidig beleid, programma’s en juridisch kader.
  Beleidsthema                          Nieuwe opgave of versterking van opgave
  Iedereen kan meedoen:                      Inclusief Werk en Participeren (versterkt)
  inclusieve en sociale stad
  Inzetten op kansengelijkheid en              Programma Buurtaanpak (nieuw)
  preventie                                    Brede preventieaanpak (IZA/GALA/SPUK) (versterkt)
                                               Huiswerkbegeleiding voor minima (nieuw)
                                               Ophogen inkomensgrenzen minimabeleid (nieuw)
                                               Aanpak laaggeletterdheid ( versterkt)
                                               Inburgering (versterkt)
  Passende zorg en                           Hervormingsagenda Jeugd (versterkt)
  ondersteuning: beschikbaar en              Realistisch begroten Wmo (versterkt)
  betaalbaar houden                          Wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen (WOZO)
                                                (versterkt)
                                             Mantelzorg (versterkt)
  Integrale dienstverlening en               Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie
  kwaliteit                                     (nieuw)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1.   Thema: iedereen kan meedoen
1.1. Inclusief werk en participeren
Het is belangrijk dat inwoners zoveel mogelijk meedoen in de Goudse samenleving, hetzij door te
werken, hetzij door vrijwilligerswerk of door op een andere manier sociaal actief te zijn. Om succesvol te
zijn is de aanpak om meedoen te bevorderen afgestemd op de doelgroep.
Een inwoner die bijstand aanvraagt en kan werken, wordt direct bemiddeld richting werk. Hierbij wordt
o.a. samengewerkt met uitzendbureaus. Voor inwoners die meer begeleiding nodig hebben, werken de
consulenten en de adviseurs van het Werkgevers Service Punt (WSP) intensiever samen. Ook aan de
kant van de werkgevers wordt extra ondersteuning ingezet, bijvoorbeeld via functiecreatie en open hiring.
De verdere samenwerking in het Werkcafé (van het WSP, het regionaal mobiliteitsteam en het
Leerwerkloket) staat voor 2023 op de agenda. Dit past binnen de landelijke uitbreiding van de
arbeidsmarktinfrastructuur, waarbij alle inwoners en werkgevers bij 1 loket terecht moeten kunnen met
vragen rondom werk en/of ontwikkeling.
Vanaf 2025 wordt de wettelijk taak van het RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie) om voortijdige
schoolverlater te begeleiden uitgebreid van 23 jaar naar 27 jaar. Door deze uitbreiding ontstaat een
doorlopende begeleidingslijn en blijven jongeren van 23-27 jaar die geen opleiding volgen of werk hebben
in beeld. Ook wordt de samenwerking tussen scholen, RMC en de Sociale Diensten versterkt.
Gemeenten krijgen namelijk vanaf 2025 de taak om jongeren in een kwetsbare positie, in samenwerking
met partners, al in hun laatste schooljaar te ondersteunen naar werk.
De grootste groep inwoners met een bijstandsuitkering heeft intensieve begeleiding op maat nodig,
waarbij er vaak meerdere stappen nodig zijn voordat de stap naar werk gemaakt kan worden.
Voor deze inwoners (zgn. klantgroep 3) wordt Promen eerder ingezet voor intensieve begeleiding (in de
vorm van het Talentenplein). Het WerkgeversServicePunt (WSP) richt zich ook meer op deze groep om
de meest passende route naar werk vorm te geven.
Steeds vaker wordt een inwoner die al aan het werk is alsnog onderzocht op toetreding tot het
doelgroepenregister, zodat men kan werken met loonkostensubsidie. Daarnaast wordt onderzocht hoe
het instrument loonkostensubsidie breder ingezet kan worden. Dit wordt meegenomen in de
aanpassingen van de Re-integratieverordening naar aanleiding van de wet Breed Offensief. .
Vanaf 2023 worden inwoners met een bijstandsuitkering met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt
(zgn. klantgroep 4) gedurende 18 maanden intensief ondersteund en begeleid, met evidence based
methodieken. Dit draagt eraan bij dat bijstandsgerechtigden die ver af staan van betaalde arbeid, actiever
kunnen worden in de samenleving en hun sociale netwerk groter kan worden.’
Juist in deze doelgroep komen de ondersteuning op grond van de Wmo en de Participatiewet samen met
(psychische en fysieke) gezondheidzorg en verslavingszorg. Samenwerking met sociaal ontwikkelbedrijf
Promen, andere maatschappelijke partners en de consulenten op de andere domeinen, is daarom
essentieel. Met deze werkwijze willen we steeds ca. 25% van de doelgroep bereiken. Na 18 maanden is
er weer een volgende groep aan de beurt voor de intensieve en frequente begeleiding. De overige
cliënten blijven in beeld bij de hercontroles.
2.   Thema: Inzetten op kansengelijkheid en preventie
2.1. Programma Buurtaanpak
Het is van belang dat elke Gouwenaar kan opgroeien en wonen in een leefbare, fijne en veilige buurt of
wijk. In de meeste buurten en wijken is het fijn wonen, maar in Gouda zijn ook een aantal kwetsbare
buurten en wijken waar verschillende problemen zich opstapelen en waar diverse maatschappelijke
opgaven samenkomen. Dit leidt tot kansenongelijkheid en gezondheidsverschillen.
De urgentie om met een vernieuwende domein overstijgende buurtaanpak aan de slag te gaan is groot.
De coronapandemie heeft verschillende problemen versterkt en zichtbaar gemaakt. Het gaat om straten
                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>en buurten waar de meest kwetsbare Gouwenaars wonen,de veerkracht laag is en er vaak sprake is van
multi-problematiek zoals armoede, slechte fysieke leefomgeving, sociale en psychische problemen,
criminaliteit en een hoge werkloosheid.
De levensverwachting is in deze kwetsbare wijken aanzienlijk lager – circa zes jaar –dan in andere delen
van de stad. Om de kansen in deze buurten te vergroten en om het welbevinden van buurtbewoners te
versterken, start in 2023 een langjarige en integrale buurtaanpak samen met bewoners en de
professionals in de stad. Gezien de omvang van deze opgave is hiervoor een programma opgezet. De
programmamanager is inmiddels begonnen. Deze opgave vervangt de eerdere opgave Gezonde wijk.
2.2. Brede preventieaanpak (GALA/IZA/SPUK)
Landelijk is het Integraal Zorgakkoord vanaf 2023 het kader om de zorg voor de toekomst goed,
toegankelijk en betaalbaar houden. Het ministerie van VWS, de VNG en een groot aantal partijen in de
zorg werken hierin samen.
Preventie is één van de onderwerpen in het Integraal Zorgakkoord waarvoor de gemeente aan de lat
staat. Het Gezond Actief Leven Akkoord (Gala) omvat een set afspraken om gezond leven voor inwoners
makkelijker te maken en die samenwerking over de domeinen heen stimuleert. In het GALA hebben het
rijk, gemeenten en verzekeraars afspraken gemaakt over hoe preventief gezondheidsbeleid kan worden
versterkt en duurzaam kan worden geborgd, zodat gemeenten ook in positie zijn om doelen uit het IZA
mede te realiseren. Er wordt een beweging gemaakt naar de voorkant.
De doelen van het GALA sluiten aan bij het Nationaal Preventieakkoord en de Landelijke Nota
Gezondheidsbeleid 2020-2024, het IZA en het programma WOZO.
1. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden;
2. Het bevorderen van de inrichting van een gezonde sociale en fysieke leefomgeving;
3. Het versterken van de sociale basis in wijken en buurten;
4. Het bevorderen van een gezonde leefstijl;
5. Het versterken van de mentale gezondheid van de inwoners;
6. Het ondersteunen van de inwoners bij het vitaal ouder worden.
Het GALA heeft een duidelijke link met het programma Wonen Ondersteuning en Zorg voor Ouderen
(WOZO). Dit heeft als doel om in te zetten dat ondersteuning en zorg zich aanpassen op de voorkeur van
ouderen om zo lang mogelijk regie op het eigen leven te houden en dat zware, complexe zorgvragen zo
lang mogelijk worden uitgesteld of zelfs worden voorkomen.
De financieringsvorm voor het GALA is de Brede SPUK (specifieke uitkering), hieronder vallen zestien
regelingen. In Gouda gebeurt binnen deze regelingen al veel. De kans die het GALA biedt om de huidige
inzet op preventie te verstevigen en meer samenhang te creëren tussen beleid op diverse terreinen en de
bijbehorende regelingen willen wij benutten. Dit komt samen in een integraal plan van aanpak dat najaar
2023 gereed moet zijn. Hierin moet een extra impuls gegeven worden aan de doelgroep ouderen, zodat
zij zo lang mogelijk vitaal zijn, minder snel vallen (valpreventie) en hierdoor langer thuis kunnen blijven
wonen.
2.3. Armoede en schulden: verhogen inkomensgrenzen minima en huiswerkbegeleiding
voor minima
Om armoede en schulden te voorkomen, dan wel de gevolgen te verzachten is extra inzet nodig op
huiswerkbegeleiding voor minima en ophogen van de norm voor inkomensondersteuning.
Huiswerkbegeleiding voor minima
Huiswerkbegeleiding wordt een vast onderdeel van het Goudse armoedebeleid. Daarmee moet
huiswerkbegeleiding, ongeacht het inkomen van de ouders, toegankelijk worden voor alle kinderen in
Gouda. Het inzetten van huiswerkbegeleiding is een populair middel om de schoolresultaten van kinderen
te verbeteren. Om er voor te zorgen dat juist ook de kwetsbare gezinnen dit middel in kunnen zetten, is
het van belang dat ook deze kinderen toegang hebben tot huiswerkbegeleiding.
Er zal in 2023 in kaart gebracht worden wat het huidige aanbod van huiswerkbegeleiding en aanverwante
ondersteuning in Gouda precies is en waar (zowel qua locatie als vorm van ondersteuning) behoefte aan
is vanuit de doelgroep.. Op basis van het aanbod en de behoefte van de doelgroep wordt een plan
                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>opgesteld hoe de huiswerkbegeleiding toegankelijk wordt gemaakt voor alle kinderen in Gouda, ongeacht
het inkomen van de ouders.
Ophogen inkomensondersteuning naar 130% van de bijstandsnorm
Uit de Minima Effect Rapportage van het Nibud, die ook in 2022 weer is uitgevoerd, blijkt dat het gebruik
kunnen maken van gemeentelijke minimaregelingen van grote invloed is op de bestaanszekerheid van de
Goudse huishoudens. In Gouda worden de verschillende minimaregelingen opgehoogd naar 130% van
de bijstandsnorm. Daarmee krijgen alle huishoudens die vallen binnen deze inkomenscategorie toegang
tot de Goudse minimaregelingen. Door de ongekende inflatie, waar sinds 2022 sprake van is, is het wordt
de uitvoering met voorrang opgepakt. In 2022 is daarom, deels gekoppeld aan het Winterplan, de
energietoeslag en de gemeentepolis reeds opgehoogd naar 130% van de bijstandsnorm. Per 1 januari
2023 geldt dit ook voor de bijzondere bijstand. In februari 2023 heeft de raad besloten over de ophoging
naar 130% van de Rotterdampas en het daaraan gekoppelde kindpakket. Met uitzondering van de
individuele inkomenstoeslag en de fietsregeling en het Kinderfonds van de Brede Schoo zijn daarmee
alle gemeentelijke minimaregelingen (uitgezonderd de individuele inkomenstoeslag) opgehoogd. Voor
deze minimaregelingen zal in 2023 onderzocht worden of het wenselijk en budgettair gezien haalbaar is
om ook deze regelingen op te hogen naar 130% van de bijstandsnorm.
2.4. Aanpak laaggeletterdheid
Het belang van de aanpak van laaggeletterdheid is onverminderd groot. De ambitie voor de komende
jaren is om de activiteiten uit te breiden en het bereik verder te vergroten.
Landelijk en regionaal kader aanpak laaggeletterdheid geeft richting
Gebrek aan basisvaardigheden vormt een obstakel om zelfstandig mee te doen in onze maatschappij. In
Nederland beheersen ongeveer 2,5 miljoen mensen deze basisvaardigheden niet, waarvan 60%
Nederlands als moedertaal heeft (NT1, bij NT2 is Nederlands de tweede taal). Het bieden van
volwasseneneducatie (taalcursussen voor volwassenen) is een wettelijke taak die is vastgelegd in de Wet
Educatie en Beroep (WEB). Daarnaast heeft het Rijk voor de periode 2021-2024 alle centrumgemeenten
(waaronder Gouda) taken opgelegd. Het gaat om het verhogen van het bereik van laaggeletterden met
Nederlands als eerste taal (NT1), meer inzicht krijgen in de kwaliteit en de effectiviteit van het non-
formele aanbod en meer de verbinding maken met gemeentelijk beleid sociaal domein, de
Onderwijsagenda en het beleid rond voortijdig schoolverlaten (taken RMC). Tot slot is opgelegd dat er
regionale kaders worden gesteld en is regionale samenwerking vereist.
Regionale kaders vastgelegd met daarin focus op het bereiken van NT1 en verbinding met het sociaal
domein
In het Regionale Plan een (basis)vaardige regio Midden-Holland 2020-2024 is vastgelegd dat het bereik
van laaggeletterden met Nederlands als eerste taal (NT1) moet worden vergroot. Focus ligt op NT1-ers
die bij het UWV, gemeenten, werkgevers en zorginstanties lopen. Daarom zijn er vier actielijnen
uitgewerkt die aansluiten op de focus op NT1: Arbeidsmarkt, Educatie, Onderwijs, Sociaal domein en
gezondheid. Ook de NT2 doelgroep kan via deze actielijnen worden bereikt. Om meer zicht te krijgen op
de kwaliteit van het formeel en informeel aanbod, is er in 2021/2022 gestart met het uitvoeren van een
periodieke impactmeting. Voortaan zal periodiek de effectiviteit van het beleid worden gemeten. De
impactmeting laat zien of deelnemers van cursussen een verbetering ervaren in het mee kunnen doen in
de samenleving. Gouda bewaakt als centrumgemeente de voortgang van de actielijnen uit het regionale
kader.
In Gouda hebben vele partijen het Taalakkoord 2021-2024 ondertekend Lokaal hebben we de
verantwoordelijkheid om de actielijnen uit het regionaal plan uit te voeren. Om dit kracht bij te zetten, is
opnieuw een Taalakkoord getekend in Gouda. De ambitie van het Taalakkoord is een geletterd en
inclusief Gouda. De missie van het Taalakkoord is om de laaggeletterdheid jaarlijks met 1% terug te
dringen. De ondertekenaars van het Taalakkoord hebben geconcretiseerd wat hiervoor wordt gedaan. Dit
wordt jaarlijks geëvalueerd. Het Taalhuis heeft hierin een coördinerende rol. De aanpak van taal is ook
één van de speerpunten van de onderwijsagenda.
Gouda vervult een voorbeeldfunctie als ‘direct duidelijk’ gemeente (en als doorwijzer)
In 2022 heeft de gemeente Gouda de ‘direct duidelijk’ deal afgesloten. Transparante en duidelijke brieven
en e-mails waarvan de ontvanger direct begrijpt wat er staat. Ook de komende jaren wordt de
communicatie van de gemeente onder de loep genomen en aangepast aan de direct duidelijk stijl. Er is
                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>de komende jaren extra aandacht nodig voor de doorverwijsfunctie aan de gemeentelijke balies, zoals
burgerzaken, schuldhulp, het WSP en het VvE-punt.
Vanaf 2023 breiden het Taalhuis en de gemeente Gouda de activiteiten verder uit
Er is in de begroting ruimte gemaakt om structureel te investeren in de lokale aanpak van
laaggeletterdheid. Alleen regionale middelen en een strak landelijk kader is niet genoeg om
laaggeletterden te bereiken. In de afgelopen jaren is ervaring opgedaan met het toeleiden van
laaggeletterden naar het taalaanbod. In de komende jaren wordt het toeleiden naar het aanbod nog
verder uitgebreid en het taalaanbod (NT1 en NT2) vergroot. De inzet van taalambassadeurs
(ervaringsdeskundigen) zal helpen om in te zetten op wat werkt.
2.5. Inburgering
Het is belangrijk dat ook nieuwe Gouwenaars zoveel mogelijk mee (kunnen) doen in de Goudse
samenleving. De Wet inburgering is van toepassing op iedereen die vanaf 1 januari 2022 moet
inburgeren. Dat zijn alle mensen tussen 16 en 67 jaar die zich vanuit een niet-Europees land vestigen in
Nederland. We onderscheiden de volgende groepen:
•        Statushouders: Vluchtelingen die op grond van asiel een tijdelijke verblijfsvergunning voor 5 jaar
hebben en de nareizende familieleden. Gemeenten hebben een jaarlijkse taakstelling voor huisvesten. In
2022 ging het om 99 personen. Voor 2023 wordt een taakstelling van 180 – 200 verwacht.
•        Gezinsmigranten: Mensen die voor gezinsvorming (meestal huwelijk) naar Nederland komen of
geestelijke bedienaren. Het gaat in Gouda om gemiddeld 50 personen per jaar. De gemeentelijke rol is
voor deze groep kleiner dan voor statushouders.
Vanuit het streven om mensen duurzaam uit te laten stromen naar (betaald) werk werken we met duale
trajecten, dit houdt in dat taalontwikkeling en (vrijwilligers-)werk worden gecombineerd. De inburgeraar
oefent taal in de praktijk en maakt kennis met de Nederlandse arbeidsmarkt. De opbouw van de duale
trajecten leidt idealiter tot (betaald) werk.
Om ervoor te zorgen dat de leerroutes/ duale trajecten een succes worden, hebben we in de regio
Midden Holland besloten eerst een zogenaamd Turbotaaltraject aan te bieden, waarbinnen gedurende 8
weken versneld kennis gemaakt kan worden met de taal en lokale voorzieningen.
Er zijn drie leerroutes:
•        B1-route: Goed leerbare mensen doen inburgering op B1 niveau. Dat is het niveau dat nodig is
om een MBO opleiding te kunnen volgen. Afschalen naar een lager taalniveau (A2) is mogelijk binnen de
B1 route. De taalscholing wordt verzorgd door NL Training.
In 2023 verwachten we de eerste inburgeraars uit deze groep naar werk te kunnen gaan leiden in
samenwerking met het WerkgeversServicepunt.
•        Onderwijsroute: Mensen die kunnen doorstromen naar regulier onderwijs krijgen een intensief
taalschakeltraject van 1,5 jaar en stromen daarna door naar Nederlands onderwijs. In de praktijk is er een
maximumleeftijd van 30 jaar zijn vanwege de DUO-studiefinanciering.
Goudse inburgeraars kunnen naar het Albeda college of de Erasmus Universiteit, met deze
onderwijsinstellingen zijn (op regionaal niveau) contracten afgesloten.
•        Z-route: Als B1-niveau niet realistisch is, is er de zogenaamde Z-route gericht op zelfstandige
participatie in de samenleving (zelfredzaamheidsroute). Op dit moment wordt invulling van de Z-route
uitgewerkt door Promen, in samenwerking met NL Training.
Er wordt door de gemeente uitvoering gegeven aan de nieuwe wet inburgering met een team inburgering.
Iedere inburgeraar start met een Persoonlijk Plan Inburgering en Participatie (PIP) met aandacht voor alle
leefgebieden. In het PIP worden afspraken vastgelegd o.a. over de leerroute, participatie, ontzorgen en
maatschappelijke begeleiding. Gouda gebruiktt daarnaast een ontwikkelplan waarin gedetailleerde
afspraken staan voor de ontwikkeling van de inburgeraar.
Waar nodig worden Goudse inburgeraars ook ondersteund voor financieel-administratieve zaken. Er is
ook een cursus financiële zelfredzaamheid beschikbaar.
Om ervoor te zorgen dat nieuwe Gouwenaars hun weg vinden in Gouda, is er maatschappelijke
begeleiding beschikbaar door Vluchtelingenwerk. Zij begeleiden ook het proces van gezinshereniging.
Er wordt momenteel ingezet op de opvang van Oekraïners, de boot voor asielzoekers van het COA, en
het opzetten van een nieuw AZC in de Molenwiek. De taallessen die aan asielzoekers op de COA-boot
worden gegeven dragen bij aan een snellere integratie. Een deel van de asielzoekers blijft na het
                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>verkrijgen van asielstatus in Gouda wonen. Doordat zij al eerder zijn gestart met het leren van de taal en
diverse participatie-activiteit kunnen zij naar verwachting sneller inburgeren in Gouda.
De inzet voor Oekraïners en asielzoekers heeft niet geleid tot minder inzet of minder aandacht voor de
statushouders. Er is regionale samenwerking met de buurgemeenten en een netwerk aan ketenpartners,
zoals de taalschool NLTraining, Vluchtelingenwerk en Promen. De begeleiding van statushouders wordt
steeds verder versterkt en uitgebreid met maatwerk-trajecten.
3. Thema: Passende zorg en ondersteuning: beschikbaar en betaalbaar houden
3.1. Hervormingsagenda Jeugd
Zeven jaar na de invoering van de Jeugdwet zijn de beloften van decentralisering - passende hulp,
dichtbij huis, gezinsbreed, efficiënter en met minder kosten – nog niet waargemaakt. Een aantal
hardnekkige knelpunten in de jeugdhulp doen zich voor die om – soms ook ingrijpende - hervormingen
vragen. Ook laat de kostenontwikkeling en het aantal jongeren in jeugdhulp zien dat dit stelsel voor de
toekomst niet houdbaar is. De jeugdzorg kan en moet veel beter. Dat vinden alle betrokken partijen. Het
Rijk, de gemeenten (VNG), aanbieders en cliëntenorganisaties hebben de handen ineen geslagen voor
een Landelijke Hervormingsagenda Jeugd. De agenda richt zich op acht actielijnen:
1.       reikwijdte van de Jeugdwet afbakenen en helder positioneren in de bredere context van het
         sociaal domein;
2.       de gemeentelijke toegang met stevige lokale teams versterken:
3.       verbeteren regionale samenwerking en landelijke contractering specialistische zorg:
4.       kwaliteitsverbetering en zicht op effectiviteit
5.       afbouw residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk
6.       eenvoudiger uitvoering en inkoop, minder administratieve lasten en aanpak negatieve effecten
         van marktwerking
7.       verbeteren inzicht in het jeugdstelsel met data en monitoring
8.       afspraken over financieel bestuurlijke verhoudingen en een meerjarig financieel kader.
De verwachting is dat de hervormingsagenda bij kan dragen aan het streven binnen het Gouds
programma Sturen op Kosten om de uitgaven voor Jeugdhulp te beheersen en het aantal kinderen dat
jeugdhulp ontvangt te verminderen naar 1:8 kinderen tot 18 jaar. Belangrijke voorwaarde is wel dat er
overeenstemming is met het Rijk over het meerjarig financieel kader. De ontwikkelingen van de
Landelijke Hervormingsagenda jeugd volgen elkaar snel op. Wij volgen en implementeren (zodra deze
van kracht is) de hervormingsagenda lokaal en regionaal. Hierbij maken we de afweging, daar waar
ruimte is voor een lokale eigen invulling, of de ontwikkelde maatregel bijdraagt aan de kwaliteit en/of
beheersing van de uitgaven aan jeugdhulp. Maar Gouda wacht niet af. We zetten al in op een sterke
(gemeentelijke) toegang; maken de grenzen van jeugdhulp bespreekbaar in het normaliseringsdebat en
vertalen de afbakening ook in het juridisch kader (lokale verordening jeugdhulp en Wmo). Bij de kaders
voor inkoop staan kwaliteit en effectiviteit centraal.
3.2. Realistisch begroten Wmo
Vanaf 2023 is de omslag gemaakt van taakstellingen op de Wmo-voorzieningen naar het realistisch
begroten van de toekomstige uitgaven voor Wmo. In programmabegroting 2023-2026 voor de Wmo een
realistische reeks opgenomen. Dit is een verbeterde prognose voor de uitgaven Wmo op grond van
demografische ontwikkelingen, de autonome groei door o.a. de aanzuigende werking van het
abonnementstarief en de herijkte tarieven voor gecontracteerde maatwerkproducten. Uitgangspunt is dat
de gemiddelde kosten per cliënt moeten stabiliseren.
Aan de bijgestelde begroting zijn de volgende inhoudelijke doelstellingen verbonden: :
     1. De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor begeleiding stabiliseren op het niveau van 2022
         (ex. index).
                                                         6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     2. De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor dagbesteding stabiliseren op het niveau van 2022
         (ex. index)
     3. De gemiddelde kosten per cliënt per jaar voor hulp bij het huishouden stabiliseren op het niveau
         van 2022 (ex. Index).
     4. Voor hulp bij het huishouden brengen we om de besparing van € 322.000 te realiseren het
         aandeel inwoners van 65 jaar en ouder met een indicatie voor hulp bij het huishouden terug van
         1 op 9,4 in 2021 naar 1 op 9,75 in 2025.
Binnen het programma sturen op kosten treffen we maatregelen om de gemiddelde kosten per cliënt per
jaar te stabiliseren. De focus is onder andere gericht op aanscherping van de toegang tot maatwerk Denk
daarbij aan de inzet van toetsers en een gedragswetenschapper in de toegang naar begeleiding en
dagbesteding, een aangescherpte werkinstructie, intervisie en (integrale) casuïstiekbespreking
Kansen voor de komende jaren die we willen benutten zijn vooral gericht op eerder inzetten van, of
afschalen naar een laagdrempelig preventief aanbod, een integrale vraagbenadering en net als bij de
Jeugdhulp het normaliseringsdebat.
3.3. Wonen, zorg en ondersteuning voor ouderen (WOZO)
In het advies dat de GASD in 2020 uitbracht naar aanleiding van de nota Iedereen kan meedoen, ging
één van de adviezen over vergrijzing: “Besteed veel meer aandacht aan de grijze golf die op ons afkomt.
Preventie, innovatie en experimenten zijn daarbij sleutelbegrippen. Kom met een concreet Aanvalsplan
Vergrijzing waarin op overzichtelijke wijze de acties in de verschillende beleidsdomeinen in hun
onderlinge samenhang worden gepresenteerd.” In de toelichting verwijst de GASD naar de dubbele
vergrijzing en geeft aan dat we de zorgvraag die deze met zich meebrengt niet aankunnen. De GASD
noemt als speciale opgaven de sociale cohesie, het huisvestingsvraagstuk en innovatieve ondersteuning.
Hoewel vergrijzing in de eerste plaats een demografisch gegeven is en niet op voorhand een probleem,
brengt de toename van het aantal inwoners met een ondersteuningsvraag natuurlijk wel uitdagingen met
zich mee. Dit is al langer zo en duurt ook nog wel even. Landelijk is daarom het programma Wonen, zorg
en ondersteuning voor ouderen (WOZO) medio 2022 gelanceerd. Daarmee wordt ingezet op het
aanpassen van ondersteuning en zorg op de voorkeur van ouderen om zo lang mogelijk regie op het
eigen leven te houden en dat zware, complexe zorgvragen zo lang mogelijk worden uitgesteld of zelfs
worden voorkomen. Het programma richt zich op samenwerking tussen verschillende partners om te
komen beter passende huisvesting en zorg voor ouderen met de insteek om zo lang mogelijk vitaal te
blijven, de zorg anders te organiseren en het naar elkaar omzien in de wijk te stimuleren. Dit alles vanuit
de nieuwe norm “zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan”..
We zien het programma WOZO als een goede impuls om in Gouda tot een samenhangend plan van
aanpak te komen. De verschillende actielijnen in het programma WOZO vormen een goede leidraad voor
alles dat we al doen rond ouderen en aanvullend nog willen ontwikkelen met elkaar te verbinden Dat
doen we samen met onze lokale en regionale partners en voor nieuwe initiatieven met inzet van budget
dat hier nog voor beschikbaar komt. Een eerste beeld van de inzet tot nu toe geeft een mooi basis voor
doorontwikkeling:
        Actielijn 1 Samen vitaal ouder worden: ouderenvoorlichting, huiskamers van de wijk,
         mantelzorgondersteuning, preventief aanbod (verbinding met GALA)
        Actielijn 2 Sterke basiszorg voor ouderen: inzet van het sociaal team in de wijk, respijtzorg, en
         aandacht voor gedeelde zorg waarbij partijen met elkaar samenwerken.
        Actielijn 3 Passende Wlz-zorg: rond de transitiemiddelen in gesprek met het zorgkantoor,
         zorgaanbieders, gemeenten en woningcorporaties over het scheiden van wonen en zorg en de
         inzet van volledig pakket thuis.
        Actielijn 4 “Wonen en zorg” voor ouderen: in 2022 is het onderzoek naar langer thuis wonen
         uitgevoerd. We hebben nu inzichtelijk hoeveel geclusterde woningen, verpleegzorg thuis en
         nultredewoningen er nodig zijn voor de langere termijn. We zijn onder andere in gesprek met de
         woningcorporaties over versnelling van woningbouw en doorstroommogelijkheden voor ouderen.
                                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>        Actielijn 5 Arbeidsmarkt en Innovatie: Inzet door Campus Gouda en daarbinnen de aansluiting bij
         The Living Lab. Hier is aandacht voor het aanleren van digitale vaardigheden voor vergelijkbare
         of verhoogde kwaliteit van zorg door de inzet van digitale hulpmiddelen.
Het samenhangend plan moet naast het bundelen van wat we al doen ook een analyse bevatten van de
vragen die op ons afkomen. O.a. . met behulp van beschikbare data van het gebruik van voorzieningen.
3.4. Mantelzorg
De knelpunten die we in de zorg ervaren en het streven om mensen met een zorgvraag zo lang mogelijk
thuis te laten wonen hebben hun weerslag op de belasting van mantelzorgers. Binnen de mogelijkheden
die er op gemeentelijk niveau zijn is het streven dat mantelzorgers in staat zijn de zorgtaken uit te voeren
op een wijze die bij hen past en waar zij zich prettig bij voelen. Waarbij ze voldoende ruimte voor zichzelf
overhouden, hun sociale netwerk kunnen onderhouden en blijven deelnemen aan de samenleving. Om
dit te bereiken zetten we in op ondersteuning via respijtzorg, individuele ondersteuning (door het Sociaal
Team), lotgenotencontact en themabijeenkomsten, Ook ondersteuning van vrijwilligers (respijtvrijwillgers)
en maatjes is mogelijk. Jaarlijks organiseren we de dag van de mantelzorg.
In de praktijk zien we dat het belangrijk is om alert te blijven op wat mantelzorgers nodig hebben. We zien
een kans om bij de nieuwe inkoop Jeugdhulp en Wmo de vormen van geïndiceerde respijtzorg onder de
loep te nemen. Op dit moment blijft het gebruik daarvan beperkt. Streven is het aanbod aan respijtzorg
goed te laten aansluiten bij de vraag.
Twee nieuwe initiatieven die we willen onderzoeken zijn het Odensehuis en het project Mockingbird . Een
Odensehuis is een informatie-, advies en ontmoetingsplek voor mensen met (beginnende) dementie,
mantelzorgers en hun familie en vrienden. Iedereen die te maken krijgt met een beginnende vorm van
dementie is welkom in een Odensehuis.
Mockingbird is een concept dat vanuit de Verenigde Staten nu ook Nederland bereikt heeft. Het gaat om
informele ondersteuning van pleegouders voor pleegouders: Een ervaren pleeggezin (zgn. Hubhome)
wordt getraind en begeleid om de andere gezinnen bij te staan met een luisterend oor, advies en
praktische ondersteuning. Midden- Holland is de eerste regio in Nederland waar Mockingbird van start is
gegaan, in Waddinxveen. Op basis van de ervaringen in Waddinxveen willen we vaststellen of uitbreiding
naar Gouda wenselijk is.
4.       Thema Integrale dienstverlening en kwaliteit
4.1. Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie
De Goudse integrale uitvoeringsorganisatie voor het sociaal domein (SD) heeft de ambitie om de inwoner
integraal te benaderen en om naast de inwoner te staan. De uitvoeringsorganisatie is per 1 januari 2021
van start gegaan. De uitvoerende afdelingen zijn ingericht op ‘levensfase van de inwoner’. Bestaande
taken en functies zijn herschikt, er is gestart met 1 integrale toegang voor de inwoners en de taken
onderzoek en advies en regie jeugd zijn vanuit het Sociaal Team (ST) verplaatst naar de gemeente. Door
deze veranderingen en het aansturen op integraal werken, is al veel bereikt. Uit de
cliënttevredenheidsonderzoeken blijkt dat inwoners de ondersteuning van de gemeente positiever
ervaren. Niettemin zien we ruimte voor verbetering en verdere versterking.
Hiervoor zetten we de landelijk beschikbaar gekomen extra middelen ter versterking van de
gemeentelijke dienstverlening in, de zogenaamde POK-middelen (Parlementaire
Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK)). Deze middelen zijn bedoeld voor versterking van
het rechtsbeschermingssysteem; de versterking van de toegang tot hulp en ondersteuning; een impuls
voor het integraal werken en het leren van andere gemeenten.
In 2023 start een meerjarig programma Doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie dat gericht is op
vier punten:
      Verbetering van de toegankelijkheid van de frontoffice;
      Meer tijd en meer resultaat voor de inwoner/klant;
                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>        Faciliteren van de uitvoering om de vraag integraal op te pakken.
        Versterking van de rechtsbescherming (het sociaal raadsliedenwerk)
De doorontwikkeling vindt plaats vanuit de oorspronkelijke visie op de integrale uitvoeringsorganisatie:
     Werken vanuit de menselijke maat
     Eigen kracht is de basis
     Inwoners staan centraal, naast de inwoner staan
     Integrale cliënt benadering; Eén huishouden; één plan; één regisseur
     De gemeente voert regie en stuurt op resultaat
De verbinding met de ambitie in het kader van ‘direct duidelijk’ kan hierbij versterkend werken.
    5. Sturing en verantwoording
De raad en het college maken afspraken over de gezamenlijke beeldvorming, zowel kwalitatief als
kwantitatief over de voortgang van de kadernota Iedereen kan meedoen (inclusief addendum). Daarbij
wordt aansluiting gezocht bij de PenC cylus. Dit geeft de raad de gelegenheid om tijdig bij te sturen. De
afgelopen twee jaar zijn daarbij een aantal instrumenten ingezet:
Raadsmemo voortgangsinformatie sociaal domein
Met deze raadsmemo informeert het college de raad ieder kwartaal over actuele nieuwsfeiten en
ontwikkelingen in het (Goudse) sociaal domein. Belangrijke mijlpalen en resultaten worden hier
beschreven.
Rapportage sturen op het sociaal domein
Deze rapportage per beleidsthema uit de nota laat zien aan welke opgaven en doelstellingen in de
rapportageperiode is gewerkt, welke resultaten zijn behaald en wat eventuele afwijkingen zijn van de
programmabegroting. Voor elk beleidsthema zijn de doelstellingen vertaald naar meetbare - en/of
kwalitatieve indicatoren, waarop ook gerapporteerd wordt. Ten slotte beschrijft de rapportage de
voortgang op de sturingsopgaven en kostenreductie voor maatwerkvoorzieningen Jeugd en Wmo
(Programma Sturen op kosten). De rapportage is aanvullend op verantwoording via de PenC-cyclus
Het gaat hier om monitoring van de voortgang en bereikte resultaten gedurende het lopende jaar. Dit
geeft de gelegenheid tot bijsturing als daar aanleiding toe is. Over de overige opgaven en financiën in het
sociaal domein wordt de gemeenteraad geïnformeerd via de reguliere Planning en Control cyclus.
Tussenevaluatie
Aan de hand van de rapportages sturen op het sociaal domein is de raad bij de tussenevaluatie in de
gelegenheid het beleid bij te sturen op het niveau van ambities; maatschappelijke doelen; beleidsthema’s
en opgaven. In Q 4 2022 is de eerste tussenevaluatie besproken.
5.1. Nieuwe afspraken monitoring en verantwoording
We zien dat de meeste indicatoren slechts eens per jaar beschikbaar zijn (b.v. meting via de jaarlijkse
stadspeiling). Daarnaast blijkt dat de inhoudelijke verantwoording over de opgaven per thema
grotendeels overlapt met de jaarstukken (1e ijkmoment). De raad ontvangt de raad vanaf 2023 de
rapportage Sturen op het sociaal domein één keer per jaar bij het 2e ijkmoment. De beleidsnota heeft
geen einddatum. Eens per twee jaar actualiseert de raad het beleid op basis van een tussenevaluatie.
In schema ziet de monitoring en verantwoording er als volgt uit:
                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>  Wat                     Inhoud                                 Planning         Rol van de raad
  Programmabegroting      Prioritering wat we gaan doen en       2e ijkmoment     Kaderstellend
                          willen bereiken
                                                                 Derde/vierde
                                                                 kwartaal
  Rapportage Sturen       Doelstellingen en Indicatoren per      Afgestemd op 2e  Controlerend:
  op het sociaal domein   thema;                                 ijkmoment        college legt
                          Toelichting op ontwikkeling van de                      verantwoording af
                          indicatoren;                           Derde kwartaal   Kaderstellend:
                          Beschrijving voortgang opgaven per                      mogelijkheid tot bijsturing
                          beleidsthema.                                           via de
                                                                                  programmabegroting
  Raadsmemo               Brede opvatting van actieve            Ieder kwartaal   Informerend
  voorgang sociaal        informatieplicht van college:
  domein                  Actuele nieuwsfeiten/mijlpalen
                          Informeren over landelijke/regionale
                          of lokale ontwikkelingen
  Jaarrekening en         Verantwoording financieel en           Eerste/tweede    Controlerend: college legt
  jaarverslag             inhoudelijk op de opgaven die voor     kwartaal         verantwoording af.
                          het verantwoordingsjaar van
                          toepassing zijn.
                          Hebben we gedaan wat we zouden
                          doen?
                          Hebben we bereikt wat we wilden
                          bereiken?
  Tussenevaluatie         Op basis van tussenrapportage          Eens per 2 jaar. Kaderstellend
                          gelegenheid voor actualiseren van
                          de beleidsnota op niveau van           Eerstvolgende Q1
                          maatschappelijke doelen;               2025
                          beleidsthema’s en opgaven.
De rapportage Sturen op het sociaal domein wordt geactualiseerd op basis van dit addendum. De
indeling van beleidsthema’s volgt de programmabegroting, nieuwe opgaven worden opgenomen en
gerealiseerde opgaven worden afgevoerd. Bij de indicatoren per beleidsthema wordt onderzocht welke
indicatoren die zijn vervallen bij de (nieuwe) programmabegroting aan de rapportage kunnen worden
toegevoegd. Daarnaast wordt bezien of voor nieuwe opgaven ook nieuwe indicatoren beschikbaar zijn.
In bijlage 1 staat een overzicht van de beleidsthema’s en opgaven die in de rapportage worden
opgenomen.
Naast deze cyclus van informeren en verantwoorden informeert het college de raad via specifieke
raadsmemo’s en kunnen periodiek bijeenkomsten of werkbezoeken georganiseerd worden om een
gezamenlijk beeld te vormen van ontwikkelingen of specifieke onderwerpen in het sociaal domein. Deze
bijeenkomsten bieden inzicht in het beeld achter de cijfers.
Voor specifieke onderwerpen waar de raad kaderstellend of controlerend is, ontvangt de raad voorstellen
van het college conform de gebruikelijke besluitvormingscyclus. Voor de komende periode zijn dat in
ieder geval:
  Kaderstelling inkoop Jeugdhulp en Wmo                       Q2/Q3
  Verordening Jeugdhulp en Wmo                                Q2/Q3
  Reïntegratieverordening                                     Q3
                                                          10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>  Lokale Inclusieagenda                                      Q4
  Beleidskader schuldhulpverlening                           Q1 (2024)
In bijlage 2 is ter informatie een overzicht opgenomen van vastgesteld beleid; programma’s; akkoorden
en juridisch kader.
5.2. Effectiviteit van beleid
Onderliggend aan de monitoring en verantwoording op het niveau van smart geformuleerde
doelstellingen en indicatoren ligt de vraag welke (beleids)interventies al dan niet effectief zijn. Welke inzet
heeft bijgedragen aan het behalen van de doelstellingen en welke niet?. Deze effectiviteit meet het
college op verschillende manieren.
Tevredenheid cliënten
Op cliëntniveau meten de integrale uitvoeringsorganisatie en het sociaal team of mensen vinden dat het
resultaat dat zij wensten is behaald en hoe de bejegening is ervaren. De nieuwe vorm van
cliënttevredenheidsonderzoeken geeft goede kwalitatieve en kwantitatieve informatie en inspiratie voor
verbetering van de uitvoering. Dit gaat in nauw overleg met de GASD en GCR
Werken met effectieve interventies
Effectiviteit en meten van resultaat is ook onderwerp van de nieuwe inkoop van maatwerkvoorzieningen.
Het werken met effectieve interventies is hier uitgangspunt. Dit geldt ook voor de inzet van preventieve
interventies. Deze zijn vaak al (landelijk) op effectiviteit onderzocht.
Evaluatie van pilots
Bij nieuwe projecten onderzoekt het college de effecten voordat besloten wordt tot het al dan niet
structureel inzetten. Goede voorbeelden zijn de huisartsenpilot (Jeugdhulp) en de pilot met de
gedragswetenschapper( Wmo) die beide succesvol zijn geëvalueerd (programma Sturen op kosten).
Vernieuwende vormen van impact meten
 Monitoring en evaluatie van beleid in sociaal domein is niet alleen in cijfers te vangen. Om recht te doen
aan de complexiteit willen we informatie halen uit ervaringen en gebeurtenissen in het dagelijkse
leven vanuit het perspectief (verhaal) van de doelgroep. Dit doen we al bij de cliëntervaringonderzoeken.
We gaan onderzoeken of we deze manier van monitoring en meten breder kunnen toepassen.
                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: beleidsthema’s en opgaven
 Overzicht thema’s en opgaven (geactualiseerd)
 Iedereen kan meedoen: inclusieve en sociale stad
 Programma lokale inclusieagenda Gouda
 Aanpak laaggeletterdheid en duidelijke taal
 Brede blik op statushouders/inburgering
 Duurzame inzetbaarheid
 Inclusief werk en participeren
 Passend Wonen
 Langer Thuis Wonen/WOZO
 Passende fysieke leefomgeving
 Investeren in kansengelijkheid en preventie
 Sluitende preventieve aanpak jeugd
 Programma Buurtaanpak
 Brede preventieve aanpak Gezond en Actief leven (GALA)
 Aanpak armoede en schulden: nieuw daarbinnen
 Huiswerkbegeleiding voor minima
 Verhogen inkomensgrenzen minimabeleid
 Aansluiten Jeugdhulp en onderwijs
 Integrale dienstverlening en kwaliteit
 Programma doorontwikkeling integrale uitvoeringsorganisatie
 In dialoog met cliënten
 Oog voor de mantelzorger
 Doorontwikkeling sociaal team
 Integraal gemeentelijk ondersteuningsaanbod
 Hervormingsagenda Jeugd
 Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
 Overgang 18-naar 18+
 Domeinoverstijgend samenwerken
 Samen veilig opgroeien
 Kwaliteit reïntegratietrajecten
 Maatschappelijke zorg
 Passende zorg en ondersteuning: betaalbaar en beschikbaar houden voor wie het het meest nodig heeft
 Afspraken gezamenlijke financiering maatschappelijke opgaven
 Programma Sturen op Kosten
 Vernieuwde sturing subsidiëring lokale(preventieve) basisinfrastructuur
 Gewoon Thuis volwassenen: transformatie Beschermd wonen
Op basis van dit overzicht wordt de rapportage Sturen op het sociaal domein geactualiseerd.
                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Overzicht beleid en juridisch kader sociaal domein
                                        Kadernota Iedereen kan meedoen
Programma’s                           Vastgesteld beleid (beleidsnota’s)                               Akkoorden
Programma Sturen op kosten            Lokale Inclusie Agenda gemeente Gouda 2022                       Preventieakkoord
                                      Nota SamenLeven
Programma lokale inclusieagenda       Actieplan dakloosheid                                            Sportakkoord
(domeinoverstijgend)                  Inclusief Jongerenperspectieffonds
Programma Buurtaanpak                 Regiovisie Jeugd en Wmo ‘Scherper aan de Wind’                   Taalakkoord
(domeinoverstijgend)
 Programma doorontwikkeling integrale Woonzorgvisie 2030 (domeinoverstijgend)                          Jaarplan Arbeidsmarktregio Midden-Holland
    uitvoeringsorganisatie
                                      Regionaal Plan een (basis)vaardigen regio Midden Holland 2020-   Goudse Onderwijsagenda
                                      2024
                                      Beleidskader Armoede en schulden Gouda                           Goudse Standaard bij schulden
                                      Samen mee(r) doen (verlengd bij nota SD)
                                      Omgevingsvisie (domeinoverstijgend)
                                      Social Return Arbeidsmarktregio Midden Holland
                                      Regionaal plan ‘een basisvaardige regio midden Holland 2020-2024
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                        Kadernota Iedereen kan meedoen
Juridisch kader
Vastgestelde verordeningen en regelingen: Verordeningen worden door de raad vastgesteld en regelingen worden vastgesteld door het college.
Jeugdhulp en Wmo:
     1. Verordening maatschappelijke ondersteuning en Jeugdhulp 2020 (op dit moment nieuwe verordening in ontwikkeling: planning Q2)
     2. Regeling maatschappelijke ondersteuning en jeugdhulp Gouda 2020(op dit moment nieuwe regeling in ontwikkeling: planning Q2)
     3. Verordening leerlingenvervoer Gouda 2015 en beleidsregels leerlingenvervoer
     4. Beleidsregels landelijke toegankelijkheid maatschappelijke opvang Midden-Holland
     5. Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang sociaal medische indicatie 2019
     6. Beleidsregels vervoer jeugdhulp Gouda 2018
Armoede en schulden:
     7. Verordening individuele inkomenstoeslag 2018
     8. Verordening bevordering maatschappelijke participatie Gouda 2023 en beleidsregels bevordering maatschappelijke participatie
     9. Beleidsregels Schuldhulpverlening Gouda
     10. Beleidsregels bijzondere bijstand Gouda 2023
     11. Beleidsregels bijstandsbesluit zelfstandigen
     12. Beleidsregels individuele inkomenstoeslag Participatiewet
     13. Tijdelijke beleidsregels eenmalige energietoeslag inkomens Gouda 2022
Participatiewet:
     14. Re-integratieverordening en Re-integratieregeling Gouda 2022
     15. Afstemmingsverordening Pw, Ioaw en Ioaz Gouda 2017
     16. Beleidsregels boete, terugvordering, invordering en verhaal Gouda 2013
     17. Beleidsregels studietoeslag gemeente Gouda 2023
     18. Beleidsregels verhuur en kostgangerschap Participatiewet
     19. Beleidsregels tegenprestatie Participatiewet
     20. Dienstverleningsovereenkomst Participatiewet - Promen
Subsidies
     21. Beleidsdoelstellingen subsidies 2022 (jaarlijkse update voorzien)‘
     22. Subsidieregeling onderwijsachterstandenbeleid 2020
     23. Subsidieregeling Participatie in de Buurt
     24. Tijdelijke subsidieregeling volwasseneducatie 2021-2024
     25. Subsidieregeling kindgebonden financiering peuteropvang en voorschoolse educatie Gouda
Diversen:
     26. Beleidsregels handhaving wet kinderopvang Gouda 2022
     27. Verordening burger- en cliëntparticipatie 2015
                                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>15</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>