<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gezond GeregelD
De nieuwe samenwerking tussen de 19 gemeenten Hollands Midden
en de
Gemeentelijke Gezondheidsdienst (GGD)
onderdeel van
de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM)
Oktober 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                2
Inhoudsopgave
Voorwoord ........................................................................................................................ 3
Samenvatting .................................................................................................................... 4
1.   Inleiding ..................................................................................................................... 6
2.   Visie: positieve gezondheid ......................................................................................... 8
3.   De agenda ................................................................................................................ 10
4.   Beoogde maatschappelijke effecten ........................................................................... 13
5.   Sturing ..................................................................................................................... 25
6.   Financiering .............................................................................................................. 30
7.   Realisatie .................................................................................................................. 33
Bijlage I    Maatschappelijke effecten en indicatoren ........................................................ 35
Bijlage II   Afkortingen en gebruikte begrippen ................................................................ 48
Bijlage III  Indeling producten GGD naar schil .................................................................. 51
Bijlage IV   Procesbeschrijving van output per product naar maatschappelijk effect ............ 53
‘Gezond GeregelD’                 De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                               3
Voorwoord
Het afgelopen jaar is door ambtenaren van zowel gemeenten als RDOG HM en leden van de
stuurgroep hard gewerkt aan het traject Agenda2020. Voor u ligt het resultaat van deze
inspanningen, het eindrapport dat de titel ‘Gezond GeregelD’ heeft meegekregen.
Met dit document wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de gewenste verbeteringen op
het gebied van financiële transparantie, kwaliteitsbeoordeling van GGD producten en
governance. Daarmee is de medio 2014 in het AB van de RDOG HM geformuleerde opdracht
vorm en inhoud gegeven.
Echter: het werk is nog niet klaar.
Het succes ligt in de uitvoering van de voorstellen in dit rapport. Dat vraagt als eerste
besluitvorming in de 19 colleges en gemeenteraden in Hollands Midden en in het bestuur
van de RDOG HM. Daarmee is de basis gelegd voor de nieuwe samenwerking tussen
gemeenten en RDOG HM.
Het nieuwe Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid Hollands Midden zal samen met
het bestuur RDOG HM en de betrokken medewerkers de nieuwe werkwijze in de praktijk
verankeren. De eerste stappen daarin zijn de bemensing van het portefeuillehoudersoverleg
en de omzetting van agenda naar actieplan.
Binnen dit nieuwe samenspel kan de aandacht beter uitgaan naar de inhoud. Gemeenten en
GGD realiseren zo een goede publieke gezondheidszorg in de regio die past binnen het
sociale domein.
Ik dank alle medewerkers van de gemeenten en de RDOG HM en mijn collega bestuurders
voor hun inzet om tot dit resultaat te komen!
Met vriendelijke groet,
Namens het bestuur van de RDOG Hollands Midden,
J.A. de Jager
Voorzitter
‘Gezond GeregelD’          De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                 4
Samenvatting
De overdracht van taken van Rijk naar gemeenten heeft de uitvoering in het sociale domein
in beweging gebracht. De verantwoordelijkheid van gemeenten voor het welzijn en de zorg
van inwoners is toegenomen. Gemeenten kiezen hierbij voor nieuwe sturingsmodellen en
nieuwe samenwerkingsverbanden. Dit heeft ook gevolgen voor de taken en positionering van
de Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Hollands Midden (GGD HM).
Daarnaast was sprake van een wankele vertrouwensbasis tussen gemeenten en GGD. Ook dit
was een belangrijke aanleiding om de samenwerking te vernieuwen.
In dit eindrapport met de titel ‘Gezond GeregelD’ is de vernieuwde samenwerking tussen de
19 gemeenten van Hollands Midden en de Regionale Dienst Openbare Gezondheid Hollands
Midden (RDOG HM) –de organisatie waar de GGD is ondergebracht- vastgelegd voor de
periode 2017 - 2020.
‘Gezond GeregelD’ geeft duidelijkheid over:
    -              afspraken tussen de 19 gemeenten onderling
    -              verwachtingen van- cq. opdrachten aan de GGD HM
    -              de wijze van sturing van de GGD HM door gemeenten
    -              de financieringssystematiek van de GGD HM.
Visie
Het concept ‘Positieve gezondheid’ sluit naadloos aan bij de veranderingen in de zorg en het
sociaal domein waarbij steeds meer nadruk wordt gelegd op eigen kracht en
zelfredzaamheid van burgers. De gemeenten en de GGD HM omarmen deze visie dan ook als
startpunt voor hun gezamenlijke agenda.
Het schillenmodel
Het huidige takenpakket van de GGD is divers. Het takenpakket omvat wettelijke GGD-taken,
gemeentetaken en niet-wettelijke taken. Een helder onderscheid tussen de diverse clusters
van taken geeft duidelijkheid voor de aansturing. We maken onderscheid tussen:
    1.             wettelijke taken verplicht onder te brengen bij de GGD
    2.             wettelijke taken waarbij de 19 aangesloten gemeenten gezamenlijk kiezen
         om deze onder te brengen bij de GGD en
    3.             vrijwillige taken die één of meer gemeenten laten uitvoeren door de GGD
Dit onderscheid is bekend komen te staan als ‘het schillenmodel’. In dit document ligt het
accent bij de 2e schil omdat alle gemeenten hierin samen optrekken. Daarnaast vormen deze
taken het overgrote deel van het werk en daarmee ook van de uitgaven van gemeenten aan
de GGD.
Maatschappelijke effecten en indicatoren
Vanuit goed opdrachtgeverschap hebben gemeenten geformuleerd wat zij van de GGD
verwachten voor de twee hoofdopgaven: jeugdgezondheidszorg en bestrijden huiselijk
geweld en kindermishandeling. In samenspraak zijn hiervoor indicatoren opgesteld. Deze
indicatoren geven - zoals het woord zegt- een indicatie over het behalen van de gewenste
effecten. De uitkomsten op de indicatoren voeden het gesprek tussen gemeenten en RDOG
over de opdracht en de uitvoering. Het behalen van de gewenste effecten is overigens niet
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                 5
een exclusieve taak voor de GGD: ook andere partners in het sociale domein dragen hieraan
bij.
Sturing
Gemeenten zijn niet alleen opdrachtgever van de GGD maar ook eigenaar en klant. Als deze
rollen bij gemeenten door elkaar lopen kunnen ook voor de GGD de verwachtingen niet
helder zijn en ontstaat over en weer gemakkelijk irritatie. Door rollen helder te
onderscheiden en te scheiden wordt dit voorkomen. Omdat de rol van gezamenlijk
opdrachtgever bij gemeenten niet belegd is, zal een Portefeuillehoudersoverleg Publieke
Gezondheid Hollands Midden van de 19 gemeenten ingericht worden. Door de instelling van
deze overlegtafel worden andere overleggen in Holland Rijnland en Midden Holland ontlast.
Tevens ontstaat een bestuurlijk platform waar diverse ambtelijke ‘wees’-werkgroepen aan
verbonden kunnen worden. Met een praktische koppeling van de vergadering van het
portefeuillehoudersoverleg aan het AB neemt in meerdere opzichten de effectiviteit en
efficiëntie toe.
Financiering
Ook in de financieringsvormen valt winst te behalen door meer eenduidigheid in
bekostigingsmodellen en financieringsvormen. De bekostiging zal zoveel als mogelijk gaan
lopen via een bijdrage per inwoner of een bijdrage per kind. Voor gemeenten die meer willen
dan het basispakket dat binnen de huidige budgetten uitgevoerd wordt worden
pluspakketten ontwikkeld. Vanzelfsprekend blijven ook maatwerkopdrachten van gemeenten
mogelijk.
Resultaat
Met het formuleren van duidelijke opdrachten, het inrichten van een heldere
overlegstructuur en een eenvoudig bekostigingsmodel weten gemeenten en RDOG beter wat
zij van elkaar kunnen verwachten. Vandaar de titel van dit eindrapport: ‘Gezond GeregelD’.
Die goede relatie leidt tot minder tijdverlies en ergernis. En dat is de basis voor een
gedeelde bijdrage aan de positieve gezondheid van en betere dienstverlening aan de
inwoners van Hollands Midden.
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                6
                                                                 Publieke gezondheidszorg:
                                                                 de gezondheidsbeschermende en
1.      Inleiding
                                                                 gezondheidsbevorderende
De Wet Publieke Gezondheid (WPG, 2008) legt elk College
                                                                 maatregelen voor de bevolking
van Burgemeester en Wethouders een aantal taken op met
                                                                 of specifieke groepen daaruit
betrekking tot de publieke gezondheidszorg.
                                                                 waaronder begrepen
Voor de uitvoering schrijft de wet voor dat colleges binnen      het voorkómen en vroegtijdig
een veiligheidsregio een regionale gezondheidsdienst in          opsporen van ziekten.
stand houden via een gemeenschappelijke regeling (GR)            (WPG artikel 1c)
voor de uitvoering van (een deel van) deze taken.
De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) is de
organisatie waarbinnen de GR van de 19 gemeenten van Hollands Midden is ondergebracht.
De RDOG HM voert voor de gemeenten meer taken uit dan alleen die in het kader van de
WPG.
   De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg
   Hollands Midden (RDOG HM)
   met daar in opgenomen de
   Gemeenschappelijke Regeling GGD
De overdracht van taken van Rijk naar gemeenten heeft de uitvoering in het sociale domein
in beweging gebracht. De verantwoordelijkheid van gemeenten voor het welzijn en de zorg
van inwoners is toegenomen. Gemeenten kiezen hierbij voor nieuwe sturingsmodellen en
nieuwe samenwerkingsverbanden. Dit alles heeft ook gevolgen voor de taken en
positionering van de GGD HM. In ‘Gezond GeregelD’ is voor de periode 2017-2020 de
vernieuwde samenwerking tussen de 19 gemeenten van Hollands Midden en de RDOG
vastgelegd.
‘Gezond GeregelD’ geeft duidelijkheid over:
    -               afspraken tussen de 19 gemeenten onderling,
    -               verwachtingen van- cq. opdrachten aan de GGD HM
    -               de wijze van sturing van de GGD HM door gemeenten
    -               de financieringssystematiek van de GGD HM.
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                               7
‘Gezond GeregelD’ is tot stand gekomen in een gezamenlijke projectaanpak van de 19
gemeenten en de RDOG HM -specifiek het onderdeel GGD- in de periode augustus 2015–
oktober 2016.
Besluitvorming over ‘Gezond GeregelD’ in de colleges en gemeenteraden en het bestuur van
de RDOG vindt plaats na goedkeuring van dit strategisch document door de gezamenlijke
portefeuillehouders op 6 oktober 2016. Vervolgens zijn de gezamenlijke gemeenten en de
RDOG HM verantwoordelijk voor implementatie en uitvoering. Deze strategische agenda is
daarmee de basis voor de nieuwe wijze van samenwerken.
Leeswijzer
Dit rapport start in hoofdstuk 2 met een beschrijving van de visie op publieke
gezondheidzorg. Hiervoor sluiten we aan bij het begrip ‘positieve gezondheid’: gezondheid
is zoveel meer dan ‘niet-ziek-zijn’. De notie van positieve gezondheid is de rode draad in dit
rapport.
Het derde hoofdstuk beschrijft de inhoud van de agenda. In de eerste paragraaf wordt een
toelichting gegeven op de verschillende taken en opdrachten van de GGD HM. Dit rapport
richt zich op een deel van die taken, namelijk de taken die de 19 gemeenten in Hollands
Midden gezamenlijk belegd hebben bij de GGD HM. In de agenda worden deze taken
benoemd en wordt aangegeven welke afspraken gemeenten over deze taak gemaakt hebben.
Dit is informeel gebeurd tijdens een werkbijeenkomst in januari 2016. Met dit document
worden deze keuzes vastgelegd.
In het vierde hoofdstuk zijn de maatschappelijke effecten en deeleffecten van de twee
grootste opdrachten van de GGD uitgewerkt, namelijk Jeugdgezondheidszorg en bestrijden
huiselijk geweld en kindermishandeling. Ook de indicatoren zijn hier opgenomen.
In hoofdstuk vijf komt de sturing aan de orde: op welke wijze kunnen de diverse rollen van
de gemeenten en die van de GGD goed ingevuld worden.
In het zesde hoofdstuk is de aanpak voor een vernieuwde wijze van bekostiging opgenomen.
Het succes van dit project ligt vanzelfsprekend in de realisatie. Het zevende en laatste
hoofdstuk geeft aan hoe dit er uit ziet.
‘Gezond GeregelD’          De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                        8
2.         Visie: positieve gezondheid
Publieke gezondheidszorg gaat over preventie: het verbeteren van de gezondheid en
voorkomen van ziekte. Sinds een aantal jaren zien we ‘gezondheid’ als meer dan
‘niet-ziek-zijn’. Om dat te benadrukken is in 2011 het begrip ‘positieve gezondheid’
geïntroduceerd. Positieve gezondheid laat zien dat gezond zijn gaat om het positief
functioneren op alle levensgebieden.
                                                                            Positieve gezondheid:
Het concept positieve gezondheid gaat uit van zes dimensies:                het vermogen van mensen
     1. lichaamsfuncties,                                                   om zich aan te passen
     2. mentaal welbevinden,
                                                                            en eigen regie te voeren
                                                                            in het licht van fysieke,
     3. zingeving,
                                                                            emotionele en sociale
     4. kwaliteit van leven,
                                                                            uitdagingen van het leven.
     5. sociaal-maatschappelijk participeren en                             (Machteld Huber 2011)
     6. dagelijks functioneren.
Deze zes hoofddimensies hebben een onderverdeling in 'aspecten'. De mate van positieve
gezondheid komt tot uitdrukking in onderstaand spinnenwebmodel1. Dit model laat zien wat
precies onder die zes dimensies verstaan wordt.
Het nieuwe concept sluit naadloos aan bij de veranderingen in de zorg en het sociaal domein
waarbij steeds meer uitgegaan wordt van eigen kracht en zelfredzaamheid van inwoners,
ook dit is gezondheid. Waar inwoners het niet op eigen kracht redden is de overheid er voor
hen. De gemeenten en de GGD HM omarmen deze visie dan ook als startpunt voor hun
gezamenlijke agenda.
               Spinnenwebmodel
               Positieve gezondheid
Gezondheid als middel heeft tal van directe relaties met andere domeinen. Zo heeft
gezondheid invloed op bijvoorbeeld het functioneren op werk of bij sport. Aan de andere
kant beïnvloedt de leefomgeving, zekerheid van inkomen en het hebben van een
1
  Institute for positive health www.ipositivehealth.com
‘Gezond GeregelD’                 De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                             9
dagbesteding de gezondheid. Met deze brede en positieve benadering van gezondheid gaan
we voor een samenleving waar de focus ligt op wat er wél mogelijk is en niet ligt op de
beperking van mensen of het probleem.
‘Gezond GeregelD’       De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                      10
3.       De agenda
Positieve gezondheid heeft betrekking op het hele leven. De bescherming en bevordering
daarvan is dan ook niet alleen aan gemeenten en in het verlengde daarvan aan de GGD, maar
is een verantwoordelijkheid en taak van verschillende organisaties. Dit rapport richt zich
specifiek op de taken van gemeenten en van de GGD met betrekking tot de publieke
gezondheid.
Dit hoofdstuk beschrijft de inhoud van de strategische agenda. De eerste paragraaf geeft
een toelichting op de verschillende taken en opdrachten van de GGD. Deze agenda richt zich
op een deel van die taken, namelijk de taken die de 19 gemeenten in Hollands Midden
gezamenlijk belegd hebben bij de GGD.
In de opgenomen agenda zijn deze taken benoemd en wordt aangegeven welke afspraken
gemeenten over deze taak gemaakt hebben. Dit is informeel gebeurd tijdens een
werkbijeenkomst in januari 2016. Met dit eindrapport ‘Goed GeregelD’ leggen we deze
keuzes vast.
Het schillenmodel
Het huidige takenpakket van de GGD is divers. Het takenpakket omvat wettelijke GGD-taken,
gemeentetaken en niet-wettelijke taken. De GGD is dan ook te beschouwen als een hybride
organisatie. In 2014 heeft Andersson, Elffers Felix (AEF), adviesbureau voor
maatschappelijke vraagstukken, in opdracht van het bestuur van de RDOG HM onderzoek
gedaan naar de gewenste toekomstige ontwikkeling van de RDOG HM. In het eindrapport2
worden de verschillende taken helder onderscheiden. Dit onderscheid is daarna bekend
komen te staan als ‘het schillenmodel’. Dit model wordt hieronder toegelicht.
In het ‘schillenmodel van de GGD’ is het takenpakket van de GGD geordend naar de basis: is
deze wettelijk opgelegd of hebben gemeenten beleidsruimte? Deze ordening is relevant voor
de aansturing: hoe wordt de opdrachtgeversrol ingevuld en waar is deze belegd. En
vervolgens voor de wijze van financiering.
    Stroomschema
    indeling van taken
    binnen de GGD
2
  AEF, GGD Hollands Midden Herpositionering 2020 Eindrapportage. Gepresenteerd tijdens een Bestuurlijk e
conferentie op 7 januari 2014
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                          11
Per opdracht of taak wordt gekeken naar:
      -    is het een wettelijke3 taak? en
      -    is het wettelijk verplicht deze taak bij de GGD onder te brengen
      -    of is dit naar keuze van de gemeente?
Daarnaast wordt onderscheid gemaakt of het collectief -dus alle 19 gemeenten- besloten
hebben deze taak bij de GGD onder te brengen of dat het enkele gemeenten zijn. Dit laatste
is van belang voor de aansturing.
Tot slot voert de GGD taken uit voor andere partners dan gemeenten, ook dit wordt in het
schillenmodel onderkend (schil 4).
Op basis van bovenstaand stroomschema kunnen alle taken van de GGD aan een schil
worden toegewezen.
                                                        Schil                    voorbeeld
     Schillenmodel GGD
     met per schil
     een voorbeeld
De agenda
De toegenomen verantwoordelijkheid van gemeenten voor welzijn en zorg en kijkend vanuit
de visie van positieve gezondheid leidt tot een herijking van het takenpakket dat bij de GGD
is ondergebracht: sluit dit nog voldoende op elkaar aan? Voor deze herijking zijn als eerste
alle taken/producten van de GGD ingedeeld conform het schillenmodel. Het complete
overzicht hiervan vindt u in de bijlage.
Voor de producten in schil 2 -dus de taken die gemeenten wettelijk verplicht zijn uit te
voeren en kunnen onderbrengen bij de GGD- hebben de gemeenten getoetst of zij voldoen
aan de huidige veranderde vraag van de gemeenten. Ook is bekeken welke consequenties er
zijn als de taak bij een andere partij belegd zou worden. Op basis hiervan is de agenda
3
  In welke wet is niet relevant. Dus bijvoorbeeld WPG, Wmo, Jeugdwet
‘Gezond GeregelD’                  De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                          12
opgesteld. De agenda benoemt de acties voor het eerste jaar van de nieuwe samenwerking,
dus de periode tot aan de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2018.
In dit document is een start gemaakt voor de nieuwe samenwerking van de twee grootste
opdrachten van de agenda, namelijk jeugdgezondheidszorg en bestrijden huiselijk geweld
en kindermishandeling met het vastleggen van beoogde maatschappelijke effecten en
indicatoren. In het hoofdstuk hierna is dit uitgewerkt. In hoofdstuk 5 komt vervolgens de
sturing op de agenda aan bod.
    Agenda 1e jaar
    periode 2016- 2020
    Van gemeenten en RDOG Hollands Midden
    nr      opdracht/taak/thema                                     actie
        1    Jeugdgezondheidszorg (inclusief                        -   Maatschappelijke effecten en
             Rijksvaccinatieprogramma extra zorg voor                   indicatoren vastgesteld in ‘Gezond
             risicokinderen, zorgcoördinatie, stevig                    GeregelD’
             ouderschap)                                            -   Monitoring starten
        2    Bestrijden huiselijk geweld en
             kindermishandeling
        3    CJG dienstverlening:                                   -   Evalueren huidige aanpak
             •   Prenatale voorlichting en zorg                     -   Maatschappelijke effecten en
             •   Virtueel CJG                                           indicatoren uitwerken conform de
             •   CJG Advies en CJG Telefonie                            aanpak in ‘Gezond GeregelD’
             •   Jeugdmatch                                         -   Monitoring starten
        4    Maatschappelijke Zorg 4                                -   Evalueren huidige aanpak
            •    Opvang verwarde personen                           -   (Zonodig) maatschappelijke effecten en
            •    OGGZ preventie en beleid                               indicatoren uitwerken conform de
            •    Basiszorg Kwetsbare Kinderen                           aanpak in ‘Gezond GeregelD’
            •    Monitor OGGZ                                       -   Bepalen waar taak belegd wordt: bij
                                                                        RDOG of elders
                                                                    -   Monitoring starten
        5    Regionale expertiseteam psychosociale zorg             -   Monitoring starten
             bij maatschappelijke onrust en zedenzaken              -   Evalueren voorjaar 2018
        6    Beleidsadvisering GGD5                                 -   Opdracht en werkproces vastleggen
        7   Lijkschouw                                              -   Evalueren huidige aanpak
                                                                    -   Maatschappelijke effecten en
                                                                        indicatoren uitwerken conform de
                                                                        aanpak in ‘Gezond GeregelD’ dan wel
                                                                        opdracht en werkproces vastleggen
4
  Voorheen Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ)
5
  Het product beleidsadvisering valt binnen schil 1 (wettelijk opgedragen aan de GGD). Voorgesteld wordt de inhoud
van het advies op te nemen in de agenda zodat gemeenten besluiten of zij gezamenlijk de uitvoering van het advies
willen oppakken.
‘Gezond GeregelD’                De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                13
                                                      -   Monitoring starten
4.      Beoogde maatschappelijke effecten
Gemeenten leggen in een raads- of collegeprogramma vast wat zij willen bereiken en
verwerken dit in de programmabegroting. De besluitvorming hierover is de bevoegdheid en
verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. Als een gemeente de uitvoering bij een partner
belegt zal de gemeente dus ook duidelijk moeten maken wat zij verwacht door de beoogde
maatschappelijke effecten te benoemen.
In deze paragraaf wordt het beoogde maatschappelijk effect voor de twee grootste opgaven
voor de GGD beschreven: de jeugdgezondheidszorg en bestrijden huiselijk geweld en
kindermishandeling. Elk van de 19 gemeenteraden zal deze beoogde effecten vaststellen.
Het beoogde maatschappelijke effect is onderverdeeld in enkele deeleffecten. Voor elk
deeleffect is vervolgens beschreven:
 - Wat gaan we daarvoor doen?
 - Wie doen dit? Dus: welke partners/organisaties hebben hierin een taak;
 - en tot slot: de taak van de GGD voor dit beoogde effect.
 Door deze aanpak laat de beschrijving zien wat expliciet de taak van de GGD is, maar dat dit
 geen exclusieve taak is.
 Indicatoren
 Per deeleffect zijn vervolgens één of meer indicatoren opgenomen. De indicator is relevant
 voor monitoring van het beschreven effect. Gemeenten kunnen deze indicatoren opnemen in
 hun programmabegroting. De GGD rapporteert in totaal en per gemeente over de uitvoering
 door informatie te verstrekken over de indicator. Deze informatie kunnen gemeenten
 opnemen in hun jaarverslag. Bij het bepalen van de indicatoren is het uitgangspunt
 gehanteerd dat de administratieve lasten niet mogen toenemen en dat (dus) de indicator bij
 de GGD beschikbaar is. De GGD haalt geen gegevens uit andere databestanden. Het is
 daarmee een indicator die op eenvoudige wijze door de GGD te monitoren is. Deze aanpak
 is een eerste stap om het model van positieve gezondheid te verbinden aan
 maatschappelijke effecten en indicatoren.
 Het mag duidelijk zijn dat de cijfers op zich onvoldoende antwoord geven op de vraag of de
 beoogde maatschappelijke effecten gerealiseerd zijn. Niet zozeer het ‘tellen’ is van belang
 maar het ‘vertellen’. Daarom is steeds toegevoegd: wat zegt deze indicator? In de
 rapportage gaat het vooral om deze toelichting. Op basis van de rapportage gaan
 gemeenten en GGD vervolgens in overleg of aanpassing van de opdracht dan wel van de
 uitvoering gewenst of noodzakelijk is.
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                               14
A.      Maatschappelijke effecten en indicatoren Jeugdgezondheidszorg
Voor het realiseren van het beoogde maatschappelijk effect in de jeugdgezondheidszorg kan
de rol en betekenis van ouders en verzorgers niet snel overschat worden! Zij zijn zeker bij
jonge kinderen de belangrijkste personen voor de positieve gezondheid.
  Beoogd maatschappelijk effect:
  Kinderen groeien gezond op.
  Deeleffecten:
  1.   Lichamelijk: kinderen functioneren lichamelijk goed.
  2.   Mentaal welbevinden: kinderen functioneren mentaal goed.
  3.   Zingeving: kinderen hebben een positief toekomstbeeld.
  4.   Kwaliteit van leven: kinderen zitten goed in hun vel.
  5.   Sociaal maatschappelijk participeren: kinderen doen mee.
  6.   Dagelijks functioneren: kinderen hebben de vaardigheden om voor
       zichzelf te zorgen.
De verbinding van deze deeleffecten met het spinnenwebmodel van positieve gezondheid
ziet er daarmee als volgt uit.
   Positieve gezondheid
   in de jeugdgezondheidszorg
In onderstaande tabel is per deeleffect concreet gemaakt welke acties ondernomen worden,
welke organisaties/partners hierin een rol hebben en wat de rol van de GGD voor dit
specifieke onderwerp is.
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                                                  15
Beoogd maatschappelijk effect:
Kinderen groeien gezond op.
Deeleffect 1             Kinderen functioneren lichamelijk goed
NB: omwille van de leesbaarheid zijn ouders/verzorgers niet steeds genoemd in de kolom:
‘wie doen dit?’, waar zij dus feitelijk steeds bovenaan staan.
   Wat gaan we daarvoor        Wie doen dit?              (Afbakening) rol JGZ
   doen?
   Geven van voorlichting      GGD: JGZ                   -
   over normale groei en
   ontwikkeling van
   kinderen.
   Screenen van de             GGD:                       -
   lichamelijke functies       Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
   (zintuigen, motoriek en     Huisartsen                 -
   (op indicatie) medisch      Paramedici
   onderzoek)                  Medisch specialisten       -
                                                          -
   Verwijzen na signaleren     GGD: JGZ                   -
                               Huisartsen
                                                          -
                                                          -
   Uitvoeren                   GGD: JGZ                   -
   rijksvaccinatieprogramma
   (RVP)                                                  -
                                                          -
   Extra zorg bij              GGD: JGZ                   -
   risicokinderen (diabetes,   Huisartsen
   overgewicht, motorische,                               -
   spraak/taal achterstand)
                                                          -
                                                          -
                                                          -
   Signaleren van collectieve  GGD: JGZ                   -
   toe- dan wel afname van     GGD:
   lichamelijke gezondheid     Gezondheidsbevorderaars    -
   en adviseren over beleid    (GB)
                               Onderwijs
                               Voor- en naschoolse
                               opvang
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                    16
Deeleffect 2               Kinderen functioneren mentaal goed
   Wat gaan we daarvoor doen?       Wie doen dit?           (Afbakening) rol JGZ
   Geven van voorlichting over      GGD: JGZ                 -
   normale mentale groei en
   ontwikkeling van kinderen.
                                                             -
   Screenen van de                  Ouders/ verzorgers       -
   psychosociale en emotionele      Onderwijs
   ontwikkeling van het kind        Voor- en naschoolse      -
                                    opvang
                                    Informele zorg
                                    Maatschappelijke
                                    organisaties
                                    GGD: JGZ / GB / VT
                                    Lokale wijkteams
   Verwijzen na signaleren          GGD: JGZ                 -
                                    Onderwijs
                                    Voor- en naschoolse      -
                                    opvang                   -
                                    Informele zorg
                                    Maatschappelijke
                                    organisaties
                                    Lokale wijkteams
   Extra zorg bij risicokinderen    GGD: JGZ / GB            -
   (depressie, druk gedrag,         Gemeenten
   pesten)
                                                             -
   Signaleren van collectieve       GGD: JGZ                 -
   toe- dan wel afname van          Onderwijs
   psychosociale gezondheid en Voor- en naschoolse
   adviseren over beleid            opvang
                                    Lokale wijkteams
Deeleffect 3               Kinderen hebben een positief toekomstbeeld
  Wat gaan we daarvoor          Wie doen dit?             (Afbakening) rol JGZ
  doen?
  Het bevorderen van een        Ouders / verzorgers       -
  gezonde en veilige            Informele zorg
  omgeving (thuis – wijk-       Onderwijs
  school)                       Voor- en naschoolse       -
                                opvang
                                GGD: JGZ / GB / VT
                                Maatschappelijke
                                organisaties
                                Gemeenten
                                Koepelorganisaties
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                    17
  Bevorderen van bewust        GGD: JGZ / GB              -
  ouderschap en opvoeding      Verloskundigen
                               Kraamorganisaties
                               Pedagogen
Deeleffect 4             Kinderen zitten goed in hun vel
    Wat gaan we daarvoor       Wie doen dit?             (Afbakening) rol JGZ
    doen?
    Bevorderen van een         Ouders / verzorgers       -
    sociaal-emotionele         GGD: JGZ / GB
    ontwikkeling in een        Onderwijs                 -
    veilige omgeving           Voor- en naschoolse
    (thuis – wijk- school)     opvang
                               Lokale wijkteams
                                                         -
    Versterken                 GGD: JGZ / GB             -
    opvoedingsvaardigheden Lokale wijkteams
    ouders                     Maatschappelijke
                               organisaties              -
    Signaleren of er sprake    GGD: GB                   -
    is van voldoende           Gemeenten
    vraaggerichte diensten                               -
    vanuit
    basisvoorzieningen
    Extra zorg voor            GGD: JGZ / VT             -
    risicokinderen             Lokale wijkteams
    waaronder het              Specialistische hulp
    toepassen van de           Onderwijs                 -
    meldcode bij               Voor- en naschoolse       -
    vermoedens van             opvang
    kindermishandeling
    Het verminderen van        GGD: JGZ,                 -
    risico’s in het opgroeien  Onderwijs
    van kinderen (zie          Voor- en naschoolse
    bijlage)                   opvang                    -
                               Huisartsen
                               Lokale wijkteams          -
                               Politie                   -
    Het verminderen van        GGD: JGZ / GB             -
    problemen van kinderen     Paramedici
    door roken, alcohol of     Lokale wijkteams
    drugsgebruik van           Maatschappelijke          -
    ouders                     organisaties
                               Huisartsen
                               Specialistische hulp      -
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                  18
Deeleffect 5            Kinderen doen mee
    Wat gaan we daarvoor     Wie doen dit?           (Afbakening) rol JGZ
    doen?
    Preventie van            GGD: JGZ                -    Begeleiding van jongeren en ouders
    schooluitval en          Onderwijs
                                                     -    Samenwerking met school, leerplicht ea
    schoolverzuim door       Voor- en naschoolse
    signaleren van           opvang                  -
    gezondheidsproblemen     Lokale wijkteams        -
    en belemmeringen voor    Leerplichtambtenaren
    schoolbezoek             Gemeenten
    Preventie van overmatig  GGD: JGZ / GB           -
    middelengebruik door     Huisarts
    jeugdigen                Lokale wijkteams        -
                             Maatschappelijke
                             organisaties
                             Politie
                             HALT
                             Ziekenhuizen
    Ondersteunen van         GGD: JGZ                -
    ouders bij de opvoeding Onderwijs
                             Voor- en naschoolse
                             opvang                  -
                             Informele zorg
                             Maatschappelijke
                             organisaties            -
                             Lokale wijkteams
    Jeugdigen motiveren tot  GGD: JGZ / GB           -
    sport of een andere      Informele zorg
    manier van participeren  Onderwijs               -
    in de samenleving        Voor- en naschoolse
                             opvang
                             Maatschappelijke
                             organisaties
                             Gemeenten
    Ondersteuning bieden     GGD: JGZ                -
    aan jeugdigen bij        Huisartsen
    emotionele en            Maatschappelijke        -
    gedragsproblemen         organisaties            -
                             Lokale wijkteams        -
                             Specialistische hulp
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                                                     19
Deeleffect 6              Kinderen hebben de vaardigheden om voor zichzelf te zorgen
    Wat gaan we daarvoor         Wie doen dit?             (Afbakening) rol JGZ
    doen?
    Bevorderen van de groei      GGD: JGZ / VT             -
    naar zelfredzaamheid         Informele zorg
                                 Maatschappelijke
                                 organisaties              -
                                 Lokale wijkteams
                                 Onderwijs, voor- en
                                 naschoolse opvang         -
                                 Specialistische hulp
    Jeugdigen motiveren tot      GGD: JGZ / GB             -
    sport of een andere wijze    Onderwijs, voor- en
    van sociale interactie       naschoolse opvang
                                 Maatschappelijke          -
                                 organisaties
                                 Informele zorg
                                 Gemeenten
    Versterken                   GGD: JGZ / GB             -
    opvoedingsvaardigheden       Lokale wijkteams
    ouders                       Maatschappelijke          -
    (o.a. rolmodel)              organisaties
B.       Maatschappelijke effecten en indicatoren bestrijden huiselijk geweld en
kindermishandeling
Vanuit de visie van positieve gezondheid is een stevige inzet op het bestrijden van huiselijk
geweld en kindermishandeling onmisbaar. Hieronder wordt deze inzet uitgewerkt. Duidelijk
is dat vele organisaties hier een rol in hebben. Het gaat om een ketenaanpak waarin het GGD
onderdeel Veilig Thuis een prominente rol speelt.
   Beoogd maatschappelijk effect en deeleffecten
   bestrijden huiselijk geweld en kindermishandeling
             Beoogd maatschappelijk effect:
             Huiselijk geweld en kindermishandeling komen niet voor
             Deeleffecten:
             1.   Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn bespreekbaar en
                  worden voorkomen
             2.   Huiselijk geweld en kindermishandeling worden direct
                  gesignaleerd en de signaleerder zet vervolgens de juiste stappen.
             3.   Huiselijk geweld en kindermishandeling worden snel en
                  duurzaam gestopt.
             4.   Er is geen overdracht van geweld van generatie op generatie.
‘Gezond GeregelD’              De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                  20
In onderstaande tabel is per deeleffect concreet gemaakt welke acties ondernomen worden,
welke organisaties/partners hierin een rol hebben en wat de rol van de GGD voor dit
specifieke onderwerp is.
Beoogd maatschappelijk effect:
Huiselijk geweld en kindermishandeling komen niet voor.
Deeleffect 1
Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn bespreekbaar en worden voorkomen
Wat gaan we daarvoor doen?      Wie doen dit?                 (Afbakening) rol VT
Publiekscampagnes               Landelijke overheid           -
                                Landelijke media
                                GGD
                                Lokale media                  -
                                Gemeenten
Aandacht voor de mogelijkheid GGD                             -
van huiselijk geweld en         Politie
kindermishandeling in           Onderwijs                     -
casuïstiekbesprekingen          Huisartsen/eerstelijnszorg
                                Lokale wijkteams
Bevorderen uitvoeren            Professionals in de           -
meldcode                        hulpverlening
                                Onderwijs                     -
                                Koepelorganisaties            -
                                Politie
                                Justitie
                                Gemeenten
                                Inkooporganisaties
                                GGD
Aandacht houden voor            Gemeenten                     -
huiselijk geweld en             Inkooporganisaties            -
kindermishandeling in de        GGD
politiek-bestuurlijke agenda                                  -
Opvoedingsvaardigheden          GGD/JGZ                       -
verbeteren                      Zorgaanbieders                -
                                Lokale wijkteams
                                                              -
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                   21
Omgangsvormen verbeteren         GGD/MZVT preventie en beleid   -
en grenzen stellen               Zorgaanbieders, waaronder      -
                                 Brijder
                                 Onderwijs
                                 Lokale wijkteams
Deeleffect 2
Huiselijk geweld en kindermishandeling worden direct gesignaleerd en de signaleerder zet
vervolgens de juiste stappen.
Wat gaan we daarvoor doen?      Wie doen dit?                 (Afbakening) rol VT
Signalen herkennen              Inwoners, professionals,      -
                                informele zorg
                                GGD/Veilig Thuis
                                Opleidingen in sociaal en
                                medisch domein
                                Begeleiders vrijwilligerswerk
                                (iom Veilig thuis)
Weten wat te doen bij huiselijk Inwoners, professionals,      -
geweld en kindermishandeling informele zorg
                                GGD/Veilig Thuis
                                Opleidingen in sociaal en
                                medisch domein
                                Begeleiders vrijwilligerswerk
                                (iom Veilig thuis)
Goede implementatie van de      Zorgaanbieders                -
Meldcode                        Maatschappelijke organisaties
                                Gemeenten (in                 -
                                toezichthoudende- en
                                opdrachtgevende rol)          -
                                GGD/Veilig Thuis
                                Lokale wijkteams
Goed en laagdrempelig advies    GGD/Veilig Thuis              -
geven                           Lokale wijkteams
Zorgen dat signalen over        GGD/Veilig Thuis              -
huiselijk geweld en             Politie
kindermishandeling              Veiligheidshuis
gemakkelijk op de juiste        Lokale wijkteams              -
plaats afgegeven kunnen                                       -
worden
                                                              -
                                                              -
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                    22
Zorgen dat inwoners voelen      GGD/Veilig Thuis                -
dat het zin heeft om signalen   Politie
van kindermishandeling en       Veiligheidshuis                 -
huiselijk gemeld af te geven    Lokale wijkteams
                                                                -
Deeleffect 3
Huiselijk geweld en kindermishandeling worden snel en duurzaam gestopt.
Wat gaan we daarvoor doen?          Wie doen dit?                 (Afbakening) rol VT
Burgers en professionals            GGD/Veilig Thuis              -
adviseren
Tijdig en juist reageren op         GGD/Veilig Thuis              -
meldingen                           Politie                       -
                                    Lokale wijkteams
Direct erop af                      GGD/Veilig Thuis              -
                                    Politie
                                    Integrale crisisdienst        -
                                                                  -
                                                                  -
Adequate procesregie voeren         GGD/Veilig Thuis              -
                                    Zorg- en veiligheidshuis      -
                                    Integrale crisisdienst
                                    Raad voor de                  -
                                    kinderbescherming
                                    Specialistische (Jeugd)hulp   -
                                    Lokale wijkteams
Adequate zorgcoördinatie            GGD/Veilig Thuis en MZ        -
uitvoeren                           Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Lokale wijkteams
                                    Vrouwenopvang
                                    Zorgaanbieders volwassenen    -
                                    GGZ/Brijder/MEE
Alle gezinsleden betrekken bij de   GGD/Veilig Thuis              -
oplossing                           Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Jeugdbeschermingstafel
                                    Raad voor de
                                    Kinderbescherming
                                                                  -
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                  23
Deskundigheidsbevordering bij       GGD/Veilig Thuis            -
alle betrokkenen                    Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Lokale wijkteams
                                                                -
                                                                -
Ingrijpen bij stagnerende hulp      GGD/Veilig Thuis en MZ      -
                                    Zorgaanbieders
                                    Raad voor de
                                    kinderbescherming
                                    Gecertificeerde instelling
Deeleffect 4
Er is geen overdracht van geweld van generatie op generatie.
Wat gaan we daarvoor doen?         Wie doen dit?                  (Afbakening) rol GGD
Hulp verlenen op basis van 1G1P    GGD (JGZ+MZVT)                 -
aan dader, slachtoffer en          Lokale wijkteams
(gezins)systeem na huiselijk       Zorgaanbieders, waaronder      -
geweld of kindermishandeling       vrouwenopvang
                                   Gecertificeerde Instellingen   -
                                   (GI’s)
Monitoring van dader, slachtoffer  GGD (JGZ + MZVT)               -
en (gezins)systeem)                Lokale wijkteams Onderwijs
                                   Zorgaanbieders                 -
                                   Informeel netwerk
                                   Gecertificeerde Instellingen
                                   (GI’s)
Zorgen dat alle hulpverleners op   GGD / Veilig Thuis             -
de hoogte zijn van de hulp die in  Hulpverleners
een bepaald gezin aanwezig is
                                                                  -
In Bijlage I is het complete overzicht van de beoogde maatschappelijk effecten opgenomen
van zowel jeugdgezondheidszorg als bestrijden huiselijk geweld en kindermishandeling.
Dit overzicht bestaat uit:
     - Beoogd maatschappelijk effect
     -   Deeleffect met de verschillende onderdelen daarvan inclusief de relevante actoren en
         de specifieke rol van de GGD
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                             24
    -  De indicatoren voorzien van een toelichting: ‘wat zegt deze indicator?’ en wat is de
       bron waaruit geput wordt.
‘Gezond GeregelD’        De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                      25
5.       Sturing
Naast de beweging in het sociale domein door decentralisaties was een wankele
vertrouwensbasis tussen gemeenten en GGD6 een andere belangrijke reden om de
samenwerking tussen gemeenten en de GGD te vernieuwen. Deze wankele basis wordt
hoofdzakelijk veroorzaakt doordat de verschillende rollen en taken onduidelijk zijn ingevuld:
wie is waarvan? Colleges en gemeenteraden hebben hierdoor onvoldoende scherp welke
invloed zij hebben op overgehevelde diensten en taken. Scherp gezegd: de GGD pakt taken
op waar de gemeenten het laten afweten en de gemeenten bemoeien zich met zaken waar ze
niet van zijn. Een belangrijke aanbeveling van AEF was dan ook om de governance te
verbeteren.
De gemeenten hebben verschillende rollen ten opzichte van de GGD. De meest relevante:
     •   Verantwoordelijk voor de taken die de wet rechtsreeks aan de afzonderlijke colleges
         opdraagt en waarbij de wet voorschrijft dat de GGD deze moet uitvoeren:
         doet de GGD de goede dingen en welk budget is hiervoor nodig?
     •   Eigenaar van de gemeenschappelijke Regeling RDOG HM:
         doet de GGD de goede dingen en binnen het budget?
     •   Opdrachtgever/beleidsbepaler voor taken die de gemeenten door de GGD laten
         uitvoeren:
         doet de GGD de dingen die gevraagd zijn en doet zij dit goed?
     •   Klant als afnemer van producten van de GGD
         Krijg ik zo goed mogelijke producten tegen zo laag mogelijke kosten?
Behalve dat de gemeenten dus zowel opdrachtgever, eigenaar en klant zijn –rollen die al in
een gespannen verhouding staan ten opzichte van elkaar- is dit ook nog eens verschillend
per taakveld of per schil, zie de toelichting hierover in paragraaf 3.1. Zetten we die
verschillen op een rij, dan ontstaat het volgende overzicht.
    Schema en plaatje waarin de
    verschillende rollen
    van gemeenten ten opzichte van de
    RDOG HM zijn weergegeven
6
  Conclusie in het AEF rapport, GGD Hollands Midden Herpositionering 2020, gepresenteerd tijdens een Bestuurlijke
conferentie op 7 januari 2014
‘Gezond GeregelD’                De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                               26
Door de rollen zuiverder te organiseren kunnen zowel de rollen van de gemeenten als van de
GGD beter uit de verf komen. De rol van eigenaar is goed belegd in het algemeen bestuur
van de RDOG. De rol van opdrachtgever is niet altijd duidelijk belegd. Daardoor wordt deze
rol òf op verschillende plekken opgepakt -in bestuurlijke overleggen en aan diverse
gesprekstafels- òf blijft achterwege. Het volgende plaatje laat dit zien.
        Huidige overlegstructuren
        opdrachtgeverschap en eigenaarschap
        publieke gezondheid:
        geen eenduidige en heldere aanpak
Vooral voor de 2e schil –dus wettelijke taken die (nagenoeg) alle 19 gemeenten beleggen bij
de GGD- is om te kunnen sturen behoefte aan een heldere opdrachtstructuur. Dit wordt
versterkt omdat de opdrachten/taken die in deze schil vallen verreweg de grootste uitgaven
van de GGD betreffen.
Met de inrichting van een Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid voor heel
Hollands Midden wordt in helder opdrachtgeverschap voorzien. Zowel het Bestuurlijk Overleg
Sociaal Domein in Midden Holland als het Portefeuillehoudersoverleg Maatschappij in
Holland Rijnland worden hiermee ontlast terwijl het risico dat in beide gremia verschillende
of zelfs tegenstrijdige conclusies worden getrokken opgeheven wordt. De nogal eens
gebruikte werkwijze om een beleidsmatig/opdrachtgevend onderwerp te bespreken in het
AB van de RDOG HM is hiermee niet meer nodig. Ook dat orgaan wordt dus ontlast. En tot
slot hebben de verschillende bestuurlijke overlegtafels een gremium waar zij de afstemming
met alle gemeenten kunnen verankeren, dat ontbreekt nu.
Het portefeuillehoudersoverleg kan ook benut worden voor terugkoppeling aan alle
gemeenten van bestuurlijke overlegtafels waarbij (ook) andere portefeuilles betrokken zijn.
Denk bijvoorbeeld aan openbare orde en veiligheid en de omgevingswet. En ook
ketenoverleggen waaraan niet alleen bestuurders maar ook partnerorganisaties deelnemen
kunnen het portefeuillehoudersoverleg inzetten voor gezamenlijke voorbereiding of
afstemming.
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                 27
Tot slot zal in het Portefeuillehoudersoverleg het gesprek met de GGD plaatsvinden over de
uitvoering van de opdrachten/taken, dus de rapportage op basis van de afgesproken
effecten met indicatoren.
    Nieuwe overlegstructuur
    opdrachtgeverschap en eigenaarschap
    publieke gezondheid:
    heldere verantwoordelijkheden en rollen
Door in praktische zin de vergadering van het portefeuillehoudersoverleg voorafgaand aan
de vergadering van het algemeen bestuur te plannen ontstaan een efficiënte
overlegstructuur.
Voor het complete takenpakket van de GGD ontstaat op deze wijze de volgende
opdrachtstructuur.
    Nieuwe opdrachtstructuur
    voor alle schillen van de GGD
Als een flink aantal gemeenten samen een opdracht willen verstrekken aan de GGD –dus
schil 2b- kan dit natuurlijk ook aan de orde komen in het portefeuillehoudersoverleg
Publieke Gezondheid Hollands Midden. Het overleg kan desgewenst ook dienen voor
bespreking van andere onderwerpen die de 19 gemeenten van Hollands Midden aangaan.
Rollen, profielen en taken
Om een goede start te maken met dit nieuwe Portefeuillehoudersoverleg Publieke
Gezondheid zijn de verschillende rollen, profielen en taken van de leden beschreven.
Voor elk van de zeven onderwerpen van de agenda –opgenomen in hoofdstuk 3- wordt een
inhoudelijk portefeuillehouder benoemd die verantwoordelijk is voor de realisatie van de
acties. Hierbij wordt rekening gehouden met voldoende spreiding over de regio’s Holland
Rijnland en Midden Holland. Hierdoor is grote betrokkenheid en breed draagvlak van de
deelnemers van het overleg verankerd. De portefeuillehouder kan voor de uitwerking
aansluiten bij een bestaand bestuurlijk- of ambtelijke overleg zodat geen onnodig nieuwe
gesprekstafels gecreëerd worden en de continuïteit geborgd is.
‘Gezond GeregelD’              De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                    28
Het eerste jaar hebben de voorzitter en de secretaris als belangrijkste taak om het overleg
vorm en inhoud te geven. De voorzitter kan worden aangewezen binnen de kring van
betrokken bestuurders, de rol van ambtelijk secretaris wordt belegd bij een
gemeentesecretaris.
Rollen, profielen en taken portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid Hollands Midden
           Rol                     Profiel                               Taken
   Voorzitter               •   Onafhankelijk (geen               •  Processturing op het bereiken
   (bestuurder)                 combinatiefunctie met                van de vooraf gestelde
                                voorzitter AB RDOG)                  doelstellingen van het overleg
                            •   In staat breed draagvlak voor     •  Voorzitten en organiseren van
                                het Portefeuillehouderoverleg        bijeenkomsten
                                Publieke Gezondheid in de regio   •  Samenstellen agenda in
                                te verwerven                         samenspraak met de
                            •   In staat bestuurlijke                portefeuillehouders
                                vraagstukken te herkennen en      •  Waar nodig vertegenwoordigen
                                verbindingen te leggen               van de regio
                            •   Affiniteit met regionale          •  Sturen op beschikbaarheid van
                                samenwerking                         voldoende capaciteit
                            •   Affiniteit met complexe           •  Zorgen voor draagvlak en
                                zorgvraagstukken en publieke         verbinding in de regio
                                gezondheid                        •  Voortgangsbewaking bij
                                                                     inhoudelijke
                                                                     portefeuillehouders
   Ambtelijk secretaris     •   Procesmatig sterk                 •  Ambtelijke ondersteuning
   (gemeentesecretaris)     •   Strategisch en analytisch            voorzitter
                            •   Affiniteit met regionale          •  voortgangsbewaking afspraken
                                samenwerking                         en termijnagenda
                            •   Affiniteit met complexe           •  Zorgdragen voor het
                                zorgvraagstukken en publieke         vergaderproces
                                gezondheid                           (opstellen agenda en
                                                                     afstemmen met agenda’s
                                                                     bestuur RDOG,
                                                                     Portefeuillehoudersoverleg
                                                                     Maatschappij (HR) en
                                                                     Bestuurlijk Overleg Sociaal
                                                                     Domein MH, uitnodigen,
                                                                     verslaglegging)
   Inhoudelijk              •   Affiniteit met / kennis van het   •  verantwoordelijk voor de
   portefeuillehouder           inhoudelijke onderwerp               voortgang, ontwikkeling en
   (bestuurder)             •   Verbinder                            agendering van inhoudelijk
                                                                     thema conform de agenda
                                                                  •  Organiseren verbindingen met
                                                                     maatschappelijke partners
                                                                  •  Zorgen voor regionaal
                                                                     bestuurlijk draagvlak
                                                                  •  Waar nodig vertegenwoordigen
                                                                     van de regio op thema
   Ambtelijke               •   Deskundig met kennis van het      •  Ambtelijke ondersteuning
   ondersteuning                inhoudelijke onderwerp               inhoudelijk portefeuillehouder
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                         29
   inhoudelijke   •   NB: Van belang dat voor deze    •  beleidsadviezen
   thema’s            rol voldoende capaciteit        •  regionale ambtelijke
                      beschikbaar blijft                 afstemming
‘Gezond GeregelD’   De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                               30
6.       Financiering
In aansluiting op de inhoudelijke wijzigingen in dit strategisch document zal ook de
bekostigingswijze van de GGD aangepast worden. Naast de overwegingen die voortkomen
uit dit rapport is er een andere onderliggende reden waarom dit gewenst is. Vanaf het begin
van het proces rondom de Agenda 2020 RDOG HM was duidelijk dat de bekostigingswijze
niet voor iedereen even transparant is. Dat is een belangrijk gegeven omdat transparantie en
vertrouwen hand in hand gaan. Wederzijds vertrouwen is dan ook essentieel om tot een
goed maatschappelijke resultaat te komen.
Overwegingen voor de vernieuwde bekostiging
De factoren die een ander bekostigingssysteem wenselijk maken zijn:
    A. De breed gedragen wens (zowel bij de gemeenten als bij de RDOG HM) tot
         transparantie van de financiering;
    B. Het voornemen om te sturen op outcome, concreet te maken in indicatoren;
    C. De verduidelijking in de diverse rollen van de stakeholders;
    D. Onderscheid in basispakket en aanvullende wensen;
    E. Behouden wat goed is.
Dit betekent dat niet alles op de schop gaat. Een belangrijke verworvenheid, namelijk een
gemeenschappelijk gefinancierde basis, blijft behouden.
A.       Een transparante financiering
De gemeentelijke bekostiging van de taken van de GGD vindt op dit moment in essentie
plaats langs twee sporen.
  - De belangrijkste is de bijdrage per inwoner (BPI) die de RDOG van de deelnemende
     gemeenten ontvangt. Voor jeugdgezondheidszorg 0-4 jaar spreken we overigens niet
     van BPI maar van bijdrage per kind (BPK).
  - Daarnaast worden taken op basis van inkoop of subsidiëring gefinancierd.
Hoe de bekostiging van alle taken precies loopt is divers en gecompliceerd en zelfs niet
eenduidig per schil. Verschillende taken worden op verschillende wijzen bekostigd en
verantwoord, zowel verschillend tussen gemeenten als binnen individuele gemeenten. Dat is
ongewenst, de bekostiging zou in de basis aan alle belanghebbenden redelijk eenvoudig uit
te leggen moeten zijn. Daarnaast is een ingewikkelde financieringsstructuur duur en vraagt
het veel tijd om te verantwoorden, uit te leggen en eventuele fouten te corrigeren. Dit geld
kan beter besteed worden aan de uitvoering van de taken van de GGD. En tot slot: een
transparante wijze van handelen past in een moderne bestuurscultuur.
B.       Sturen op outcome
Bij het sturen op outcome is -in tegenstelling tot wat de term suggereert- niet alleen het
beoogd maatschappelijke effect van belang. Sturen op outcome betekent ook koppeling van
het gewenste maatschappelijk effect aan de middelen die hiervoor nodig en/of beschikbaar
zijn. De outcome en de daarvoor benodigde middelen moeten op een realistische en
inzichtelijke manier aan elkaar gekoppeld zijn. Die realistische koppeling betekent dat
duidelijk nagegaan kan worden wat de RDOG HM heeft gedaan of geleverd bij het bereikte
maatschappelijke effect. Als die relatie niet duidelijk is kun je niet sturen omdat je dan niet
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                31
weet welke bijdrage bepaalde input levert aan het bereiken van het doel. Zeker als
verschillende gemeenten verschillende outcome wenselijk vinden moet de relatie tussen
outcome en financiën eenduidig zijn. Waarom zou je per slot van rekening meer betalen als
toch niet duidelijk is wat het effect is? De koppeling van beoogd effect aan bekostiging levert
bovendien een belangrijke bijdrage aan de transparantie.
C.       Verduidelijken van de rollen van de stakeholders
De gemeenten als klant willen op de eerste plaats een zo goed mogelijk product tegen zo
laag mogelijk kosten. De gemeenten als eigenaar willen de GGD financieel gezond houden.
Dat deze belangen niet altijd parallel lopen is een gezond gegeven, het dwingt tot het
duidelijk formuleren van de wederzijdse doelen en belangen. De financiële gevolgen van
keuzes moeten makkelijk zichtbaar te maken zijn. Zonder eenduidige informatie over de
gevolgen van bepaalde wensen en/of beslissingen zijn de rollen niet goed op te pakken. Dit
leidt niet alleen tot suboptimale keuzes, maar ook tot ruis op de lijn in de onderlinge
verhoudingen.
D.       Basis en aanvullend
Uitgangspunt is een basispakket aan zorg dat alle gemeenten afnemen. Daarnaast kunnen
gemeenten extra taken inkopen. Het prijskaartje van die extra diensten moet realistisch en
inzichtelijk zijn: de gemeenten moeten weten wat ze extra krijgen en de RDOG moet
realistisch in rekening brengen wat een extra taak kost. Het basispakket wordt bekostigd
door de BPI en BPK. Dat betreft de taken in schil 1 en schil 2a. Dat zijn de collectief aan de
RDOG HM opgedragen taken. Voor de overige taken, dus schil 2b en 3, moet een beperkt
aantal financieringsopties afgesproken worden zodat de administratieve kosten beperkt
blijven.
E.       Behouden wat goed is
Breed gedragen bij de gemeenten is de wens om een vorm van onderlinge solidariteit te
behouden zoals deze nu is vormgegeven met de BPI en BPK. Er is ook geen overtuigend
argument om deze wijze van financieren te verlaten. Wel is het noodzakelijk om deze op
enkele punten te moderniseren en aan te passen aan de nieuwe inzichten uit dit strategisch
document. Ook de bepaling van de hoogte van de indexering van de BPI en BPK verandert
niet. Hierin behouden we wat goed is: een breed gedragen eenduidige, eenvoudige,
efficiënte methode. De indexering wordt jaarlijks aan gemeenten geadviseerd door de
Bestuurlijke Werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen. Op basis
van de bepaalde indexering maken gemeenten en GGD afspraken over de consequenties
voor de opdrachten. Bij een verlaging van het budget kan er immers minder gepresteerd
worden. Vanuit de opdrachtgevende rol zullen de gemeenten in dat geval moeten bepalen
wat de aanpassing van de opdracht –dus de beoogde maatschappelijke effecten- is.
Aanpak vernieuwde bekostiging
Op grond van de overwegingen hierboven komen we tot de volgende aanpak. De gemeenten
bepalen samen het basispakket zoals zij die voor zich zien. De GGD speelt bij het bepalen
van die basis een belangrijke rol omdat zij over de inhoudelijke expertise beschikken. Dit
basispakket wordt gefinancierd met de bijdrage per inwoner of per kind. De financiering via
BPI en BPK blijft dus in stand. In de uitwerking zal aandacht geschonken worden aan de
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                               32
consequenties als de taken in schil 2a die nu bekostigd worden door de centrumgemeenten
en in het door de BPI en BPK gefinancierde basispakket zouden vallen.
    Nieuw model voor differentiatie
    in omvang,
    kwaliteit
    en kosten
Wat nieuw is, is de financiering van extra wensen bovenop het basispakket dat in schil 2 zit.
Hiervoor worden naar analogie van de zorgverzekering enkele aanvullende of pluspakketten
ontwikkeld. Om duidelijk de relatie te leggen tussen extra wensen en de kosten daarvan
wordt een eenduidig financierings- en verantwoordingsmodel voor alle gemeenten
ontwikkeld. De eerste aanzet daartoe wordt opgenomen in de kadernota en begroting RDOG
HM. Hiermee nemen we afscheid van de diversiteit en complexiteit van subsidies en de
daarbij behorende gemeentelijke verordeningen. De administratieve lasten van de RDOG HM
kunnen hiermee sterk afnemen.
Voor extra opdrachten/taken van individuele gemeenten (schil 2b of schil 3) blijven
maatwerk afspraken vanzelfsprekend mogelijk. De insteek is wel om ook voor deze
afspraken dezelfde financierings- en verantwoordingswijze te hanteren als voor de
aanvullende pakketten.
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                33
7.      Realisatie
Het succes van dit project ligt vanzelfsprekend in de realisatie!
In het project zelf is de nieuwe samenwerking werkenderwijs met veel enthousiasme tot
stand gekomen met oog voor ieders rol. Nu is het tijd om dit te verbreden naar alle
organisatieonderdelen binnen de 19 gemeenten en de RDOG HM. In dit hoofdstuk wordt
toegelicht hoe dit er uit ziet en wat dit betekent.
Besluitvorming
De besluitvorming over de Agenda2020 ligt bij de 19 colleges, de 19 gemeenteraden en het
bestuur (AB en DB) van de RDOG HM. Elk gremium heeft daarin een eigenstandige rol. De
WPG legt de taken omtrent publieke gezondheid bij het college, hij is dus het bevoegde
orgaan. Echter als het gaat om kaderstelling -dus wat willen we bereiken met de publieke
gezondheidzorg, wat zijn de beoogde maatschappelijke effecten?- is de gemeenteraad
bevoegd.
Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid Hollands Midden
Het Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid Hollands Midden (PPG HM) is een
belangrijke basis om de nieuwe samenwerking verder uit te rollen. Hiervoor is het nodig dat
snel de voorzitter en ambtelijks secretaris worden benoemd. Dit team is cruciaal om het
overleg op te starten. Vervolgens zijn het de deelnemers die het overleg tot een succes
maken. Elke gemeente zal dus moeten nagaan welke bestuurder(s) gaan deelnemen aan dit
overleg. Dezelfde bestuurder die lid is van het AB RDOG HM ligt wellicht voor de hand maar
is niet noodzakelijk. Een gemeente kan overwegen hierin een scheiding van rollen aan te
brengen.
De verschillende onderwerpen op de agenda zullen bij portefeuillehouders ondergebracht
worden. Voor een aantal onderwerpen is dat vanuit de huidige takenverdeling
vanzelfsprekend.
Ambtelijke ondersteuning
De rol van ambtelijk secretaris zal belegd worden bij een gemeentesecretaris. Zij of hij zal
een ambtelijk secretariaat van het overleg inrichten. Daarnaast is er ambtelijke
ondersteuning van de diverse portefeuillehouders. De indruk dat de inrichting van deze
nieuwe overlegstructuur daarmee een toename aan bestuurlijke en ambtelijke capaciteit zal
vragen moet snel rechtgezet worden. In feite is er nergens sprake van nieuwe
werkzaamheden maar worden de werkzaamheden slimmer georganiseerd. Ook nu zijn er
diverse gespreksplatforms op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau. Deze zullen waar dat
zinvol is intact blijven. Omdat de overlegstructuur transparanter wordt zal er vooral minder
ambtelijke capaciteit weglekken aan het zoeken van de juiste routes en het bijeen brengen
van de juiste stakeholders. Wel zal bij de opstartfase incidenteel meer capaciteit nodig zijn
om de structuur in te regelen en bestaande overlegstructuur aan te passen. Daarnaast zal
beperkt op onderdelen een verschuiving plaatsvinden van ambtelijke inzet. Zo wordt het
regionaal ambtelijk nu voorbereid door de RDOG, dit is in de nieuwe structuur niet logisch.
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                   34
In de huidige regionale ambtelijke overlegstructuur wordt nu geen onderscheid gemaakt
tussen voorbereiding vanuit de verschillende rollen. Hier zal een nieuwe vorm voor gevonden
moeten worden. Daarbij kunnen oude overlegstructuren verdwijnen of ten minste ontlast
worden. Het is immers niet de bedoeling dat overleg op niveau Hollands Midden ook nog
plaatsvindt op het niveau van Midden Holland of Holland Rijnland.
Binnen elke gemeente zal herijkt moeten worden of de ambtelijke ondersteuning goed
ingericht is zodat de bestuurder goed ondersteund wordt in de juiste rol. Dus bij deelname
aan het PPG HM: in de rol van inhoudelijk opdrachtgever, dit vraagt inhoudelijke kennis van
het onderwerp. En bij lid van het DB/AB RDOG HM in de rol van eigenaar, met een primaire
focus op uitvoering en bedrijfsvoering.
RDOG HM
Het bestuur en de organisatie RDOG HM staan aan de lat om de nieuwe afspraken te
verankeren in het programma en de begroting 2018. Daarin wordt een voorzet gedaan voor
de mogelijke nieuwe pakketten zoals beschreven in het hoofdstuk financiën. Daarnaast
zullen de rapportages aan gemeenten wijzigen zodat gerapporteerd kan worden op de
vastgestelde indicatoren. De nieuwe samenwerking kan tot slot ook doorwerken in de
formulering van de visie en missie van de RDOG HM en de gemeenschappelijke regeling.
Samenvattend: tijdpad en acties
wanneer         wat                                               wie
Oktober 2016    Vaststellen ‘Gezond GeregelD’                     Portefeuillehouders 19
                                                                  gemeenten
                Invulling rollen voorzitter, secretaris en        Stuurgroep Agenda2020
                portefeuillehouders PPG HM
                Starten besluitvormingstraject colleges en raden  Contactambtenaar RDOG HM
                                                                  per gemeente
                Voorbereiding Begroting 2018 RDOG HM inclusief    RDOG HM
                voorstellen ‘Gezond GeregelD’
                Herijken ambtelijke ondersteuning bestuurders in  Per gemeente
                verschillende rollen
November        Voorbereiding 1e PPG HM                           Voorzitter en secretaris PPG HM
                Herinrichtingsvoorstel ambtelijke                 Ambtelijk secretaris PPG HM
                overlegstructuren en werkgroepen                  ism directie RDOG HM
                Bespreken Begroting 2018 RDOG HM                  DB RDOG HM
December        1e PPG HM, werkwijze bepalen                      Voorzitter en secretaris PPG HM
                Bespreken kadernota Begroting 2018 RDOG HM        AB RDOG HM
Q1 2017         Concretiseren agenda                              PPG HM
                Planning aanpassing visie/missie/GR               RDOG HM
Oktober 2017    Evaluatie PPG HM                                  PPG HM
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                  35
Bijlage I        Maatschappelijke effecten en indicatoren
A.      Kinderen groeien gezond op.
     1. Lichamelijk: kinderen functioneren lichamelijk goed.
     2. Mentaal welbevinden: kinderen functioneren mentaal goed.
     3. Zingeving: kinderen hebben een positief toekomstbeeld.
     4. Kwaliteit van leven: kinderen zitten goed in hun vel.
     5. Sociaal maatschappelijk participeren: kinderen doen mee.
     6. Dagelijks functioneren: kinderen hebben de vaardigheden om voor zichzelf te
        zorgen.
        Positieve gezondheid in de
        jeugdgezondheidszorg
1. Lichamelijk functioneren: Kinderen functioneren lichamelijk goed
NB: omwille van de leesbaarheid zijn ouders/verzorgers niet steeds genoemd in de kolom:
‘wie doen dit?’, waar zij dus feitelijk steeds bovenaan staan.
   Wat gaan we daarvoor        Wie doen dit?              (Afbakening) rol JGZ
   doen?
   Geven van voorlichting      GGD: JGZ                   -
   over normale groei en
   ontwikkeling van
   kinderen.
   Screenen van de             GGD:                       -
   lichamelijke functies       Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
   (zintuigen, motoriek en     Huisartsen                 -
   (op indicatie) medisch      Paramedici
   onderzoek)                  Medisch specialisten       -
                                                          -
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                    36
   Verwijzen na signaleren     GGD: JGZ                       -
                               Huisartsen
                                                              -
                                                              -
   Uitvoeren                   GGD: JGZ                       -
   rijksvaccinatieprogramma
   (RVP)                                                      -
                                                              -
   Extra zorg bij              GGD: JGZ                       -
   risicokinderen (diabetes,   Huisartsen
   overgewicht, motorische,                                   -
   spraak/taal achterstand)
                                                              -
                                                              -
                                                              -
   Signaleren van collectieve  GGD: JGZ                       -
   toe- dan wel afname van     GGD:
   lichamelijke gezondheid     Gezondheidsbevorderaars        -
   en adviseren over beleid    (GB)
                               Onderwijs
                               Voor- en naschoolse
                               opvang
  Indicatoren                            Wat zegt deze indicator?                        Bron
     I.   % gebieden onder of boven      Op individueel niveau biedt vaccinatie          RIVM
          de vaccinatiegraad om          bescherming tegen ziekte (ook complicaties) en
          voldoende groepsimmuniteit     sterfte. Op groepsniveau voorkomt een
          te garanderen per gemeente     vaccinatiegraad van minimaal 95% dat
          of postcode                    infectieziekten weer terugkomen, waardoor
                                         kwetsbare (nog) niet gevaccineerde kinderen
                                         tegen ziekten worden beschermd
                                         (groepsimmuniteit). Een hoge vaccinatiegraad
                                         beschermt dus niet alleen de gevaccineerde
                                         kinderen, maar indirect de hele bevolking.
     II.  % kinderen met gezond          Kinderen met een gezond gewicht ondervinden DD JGZ
          gewicht in de peuterperiode,   minder lichamelijke en mentale problemen. van GGD
          groep 2, groep 7 primair       Daarmee is een gezond gewicht een indicator
          onderwijs en in de onderbouw   voor     lichamelijk   functioneren.   Op    de
          van het voortgezet onderwijs   achtergrond monitort de GGD ook de aard van
                                         ongezond gewicht (meer overgewicht of meer
                                         ondergewicht).
     III. % van het aantal kinderen dat  Verwijzingen geven een beeld           van   de DD JGZ
          gezien is en dat verwezen is   signalerende functie van de JGZ.                van GGD
          naar lichamelijke
          gezondheidszorg
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                  37
2. Mentaal welbevinden: Kinderen functioneren mentaal goed
   Wat gaan we daarvoor doen?     Wie doen dit?              (Afbakening) rol JGZ
   Geven van voorlichting over    GGD: JGZ                   -
   normale mentale groei en
   ontwikkeling van kinderen.
                                                             -
   Screenen van de                Ouders/ verzorgers         -
   psychosociale en emotionele    Onderwijs
   ontwikkeling van het kind      Voor- en naschoolse        -
                                  opvang
                                  Informele zorg
                                  Maatschappelijke
                                  organisaties
                                  GGD: JGZ / GB / VT
                                  Lokale wijkteams
   Verwijzen na signaleren        GGD: JGZ                   -
                                  Onderwijs
                                  Voor- en naschoolse        -
                                  opvang                     -
                                  Informele zorg
                                  Maatschappelijke
                                  organisaties
                                  Lokale wijkteams
   Extra zorg bij risicokinderen  GGD: JGZ / GB              -
   (depressie, druk gedrag,       Gemeenten
   pesten)
                                                             -
   Signaleren van collectieve     GGD: JGZ                   -
   toe- dan wel afname van        Onderwijs
   psychosociale gezondheid en Voor- en naschoolse
   adviseren over beleid          opvang
                                  Lokale wijkteams
                                    Wat zegt deze indicator?
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                                                  38
3. Zingeving: Kinderen hebben een positief toekomstbeeld
  Wat gaan we daarvoor       Wie doen dit?               (Afbakening) rol JGZ
  doen?
  Het bevorderen van een     Ouders / verzorgers         -
  gezonde en veilige         Informele zorg
  omgeving (thuis – wijk-    Onderwijs
  school)                    Voor- en naschoolse         -
                             opvang
                             GGD: JGZ / GB / VT
                             Maatschappelijke
                             organisaties
                             Gemeenten
                             Koepelorganisaties
  Bevorderen van bewust      GGD: JGZ / GB               -
  ouderschap en opvoeding    Verloskundigen
                             Kraamorganisaties
                             Pedagogen
Hier is nog geen goede indicator voor beschikbaar, dus moet nog doorontwikkeld worden in
dit groeimodel.
4. Kwaliteit van leven: kinderen zitten goed in hun vel
    Wat gaan we daarvoor     Wie doen dit?              (Afbakening) rol JGZ
    doen?
    Bevorderen van een       Ouders / verzorgers        -
    sociaal-emotionele       GGD: JGZ / GB
    ontwikkeling in een      Onderwijs                  -
    veilige omgeving         Voor- en naschoolse
    (thuis – wijk- school)   opvang
                             Lokale wijkteams
                                                        -
    Versterken               GGD: JGZ / GB              -
    opvoedingsvaardigheden Lokale wijkteams
    ouders                   Maatschappelijke
                             organisaties               -
    Signaleren of er sprake  GGD: GB                    -
    is van voldoende         Gemeenten
    vraaggerichte diensten                              -
    vanuit
    basisvoorzieningen
    Extra zorg voor          GGD: JGZ / VT              -
    risicokinderen           Lokale wijkteams
    waaronder het            Specialistische hulp
    toepassen van de         Onderwijs                  -
    meldcode bij             Voor- en naschoolse        -
    vermoedens van           opvang
    kindermishandeling
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                    39
    Het verminderen van        GGD: JGZ,                 -
    risico’s in het opgroeien  Onderwijs
    van kinderen (zie          Voor- en naschoolse
    bijlage)                   opvang                    -
                               Huisartsen
                               Lokale wijkteams          -
                               Politie                   -
    Het verminderen van        GGD: JGZ / GB             -
    problemen van kinderen     Paramedici
    door roken, alcohol of     Lokale wijkteams
    drugsgebruik van           Maatschappelijke          -
    ouders                     organisaties
                               Huisartsen
                               Specialistische hulp      -
                               Wat zegt deze indicator?
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                        40
5.       Sociaal maatschappelijk participeren: kinderen doen mee
     Wat gaan we daarvoor          Wie doen dit?            (Afbakening) rol JGZ
     doen?
     Preventie van                 GGD: JGZ                 -     Begeleiding van jongeren en ouders
     schooluitval en               Onderwijs
                                                            -     Samenwerking met school, leerplicht ea
     schoolverzuim door            Voor- en naschoolse
     signaleren van                opvang                   -
     gezondheidsproblemen          Lokale wijkteams         -
     en belemmeringen voor         Leerplichtambtenaren
     schoolbezoek                  Gemeenten
     Preventie van overmatig       GGD: JGZ / GB            -
     middelengebruik door          Huisarts
     jeugdigen                     Lokale wijkteams         -
                                   Maatschappelijke
                                   organisaties
                                   Politie
                                   HALT
                                   Ziekenhuizen
     Ondersteunen van              GGD: JGZ                 -
     ouders bij de opvoeding Onderwijs
                                   Voor- en naschoolse
                                   opvang                   -
                                   Informele zorg
                                   Maatschappelijke
                                   organisaties             -
                                   Lokale wijkteams
     Jeugdigen motiveren tot       GGD: JGZ / GB            -
     sport of een andere           Informele zorg
     manier van participeren       Onderwijs                -
     in de samenleving             Voor- en naschoolse
                                   opvang
                                   Maatschappelijke
                                   organisaties
                                   Gemeenten
     Ondersteuning bieden          GGD: JGZ                 -
     aan jeugdigen bij             Huisartsen
     emotionele en                 Maatschappelijke         -
     gedragsproblemen              organisaties             -
                                   Lokale wijkteams         -
                                   Specialistische hulp
                                         Wat zegt deze indicator?
7
  Hoewel dit geen directe bron is van de GGD wordt deze indicator toch gebruikt omdat deze r elevant is en
eenvoudig door de GGD te ontsluiten.
‘Gezond GeregelD’                 De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                        41
6. Dagelijks functioneren: kinderen hebben de vaardigheden om voor zichzelf te zorgen
    Wat gaan we daarvoor            Wie doen dit?                  (Afbakening) rol JGZ
    doen?
    Bevorderen van de groei         GGD: JGZ / VT                  -
    naar zelfredzaamheid            Informele zorg
                                    Maatschappelijke
                                    organisaties                   -
                                    Lokale wijkteams
                                    Onderwijs, voor- en
                                    naschoolse opvang              -
                                    Specialistische hulp
    Jeugdigen motiveren tot         GGD: JGZ / GB                  -
    sport of een andere wijze       Onderwijs, voor- en
    van sociale interactie          naschoolse opvang
                                    Maatschappelijke               -
                                    organisaties
                                    Informele zorg
                                    Gemeenten
    Versterken                      GGD: JGZ / GB                  -
    opvoedingsvaardigheden          Lokale wijkteams
    ouders                          Maatschappelijke               -
    (o.a. rolmodel)                 organisaties
                                 Wat zegt deze indicator?
                                                                               duurzaam
8
  Hoewel dit geen directe bron is van de GGD wordt deze indicator toch gebruikt omdat deze relevant is en
eenvoudig door de GGD te ontsluiten.
‘Gezond GeregelD’                 De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                            42
NB:
deeleffect 4. Kinderen zitten goed in hun vel: Zie art. 6 lid 1 en 2 Besluit publieke gezondheid (d.d. 5 nov. 2014);
Het verminderen van het aantal risico’s m.b.t. onder meer:
aan jeugdigen tot 14 jaar en hun ouders:
     •   gezonde (borst-)voeding
     •   overgewicht / ondergewicht
     •   voedselovergevoeligheid
     •   vitamine D en K
     •   veilig slapen
     •   veiligheid
     •   voorkeurshouding
     •   meeroken
     •   gebit en gebitsverzorging
     •   middelengebruik (alcohol, roken, cannabis en andere drugs)
     •   leefstijl
     •   sport en bewegen
     •   seksueel gedrag (waaronder seksueel overdraagbare aandoeningen en anticonceptie)
     •   internetgebruik en gameverslaving
     •   psychosociale problemen
     •   opvoedvragen, -problemen en kindermishandeling (waaronder
     •   vrouwelijke genitale verminking en shaken baby syndroom)
     •   weerbaarheid jeugdigen, waaronder pesten, discriminatie, geweld (waaronder seksuele dwang)
     •   depressie
     •   disbalans draagkracht/draaglast en ontvangen zorg/zorgbehoefte bij kind en gezin
     •   gezondheidsbedreigingen gezin en omgeving (sociaal, fysiek, psychisch, pedagogisch milieu)
     •   school-/ziekteverzuim/schooluitval.
aan jeugdigen vanaf 14 jaar:
     •   overgewicht / ondergewicht
     •   middelengebruik (alcohol, roken, cannabis en andere drugs)
     •   leefstijl
     •   sport en bewegen
     •   seksueel gedrag (waaronder seksueel overdraagbare aandoeningen en anticonceptie)
     •   internetgebruik en gameverslaving
     •   weerbaarheid jeugdigen, waaronder pesten, discriminatie, geweld (waaronder seksuele dwang)
‘Gezond GeregelD’                De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                  43
B.       Huiselijk geweld en kindermishandeling komen niet voor
         1. Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn bespreekbaar en worden voorkomen
         2. Huiselijk geweld en kindermishandeling worden direct gesignaleerd en de
             signaleerder zet vervolgens de juiste stappen.
         3. Huiselijk geweld en kindermishandeling worden snel en duurzaam gestopt.
         4. Er is geen overdracht van geweld van generatie op generatie.
1. Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn bespreekbaar en worden voorkomen
Wat gaan we daarvoor doen?      Wie doen dit?                 (Afbakening) rol VT
Publiekscampagnes               Landelijke overheid           -
                                Landelijke media
                                GGD
                                Lokale media                  -
                                Gemeenten
Aandacht voor de mogelijkheid GGD                             -
van huiselijk geweld en         Politie
kindermishandeling in           Onderwijs                     -
casuïstiekbesprekingen          Huisartsen/eerstelijnszorg
                                Lokale wijkteams
Bevorderen uitvoeren            Professionals in de           -
meldcode                        hulpverlening
                                Onderwijs                     -
                                Koepelorganisaties            -
                                Politie
                                Justitie
                                Gemeenten
                                Inkooporganisaties
                                GGD
Aandacht houden voor            Gemeenten                     -
huiselijk geweld en             Inkooporganisaties            -
kindermishandeling in de        GGD
politiek-bestuurlijke agenda                                  -
Opvoedingsvaardigheden          GGD/JGZ                       -
verbeteren                      Zorgaanbieders                -
                                Lokale wijkteams
                                                              -
Omgangsvormen verbeteren        GGD/MZVT preventie en beleid  -
en grenzen stellen              Zorgaanbieders, waaronder     -
                                Brijder
                                Onderwijs
                                Lokale wijkteams
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                   44
 Indicator                             Wat zegt deze indicator?                   Bron
 De verhouding tussen anonieme en      Als het percentage anonieme melders        Registratiesysteem
 niet-anonieme melders                 afneemt ten opzichte van alle meldingen    Veilig Thuis
                                       betekent dit dat de burger niet schroomt
                                       om het huiselijk geweld met de
                                       betrokkenen te bespreken.
2. Huiselijk geweld en kindermishandeling worden direct gesignaleerd en de signaleerder zet
vervolgens de juiste stappen.
Wat gaan we daarvoor doen?      Wie doen dit?                   (Afbakening) rol VT
Signalen herkennen              Inwoners, professionals,        -
                                informele zorg
                                GGD/Veilig Thuis
                                Opleidingen in sociaal en
                                medisch domein
                                Begeleiders vrijwilligerswerk
                                (iom Veilig thuis)
Weten wat te doen bij huiselijk Inwoners, professionals,        -
geweld en kindermishandeling informele zorg
                                GGD/Veilig Thuis
                                Opleidingen in sociaal en
                                medisch domein
                                Begeleiders vrijwilligerswerk
                                (iom Veilig thuis)
Goede implementatie van de      Zorgaanbieders                  -
Meldcode                        Maatschappelijke organisaties
                                Gemeenten (in                   -
                                toezichthoudende- en
                                opdrachtgevende rol)            -
                                GGD/Veilig Thuis
                                Lokale wijkteams
Goed en laagdrempelig advies    GGD/Veilig Thuis                -
geven                           Lokale wijkteams
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                                                    45
Zorgen dat signalen over        GGD/Veilig Thuis                  -
huiselijk geweld en             Politie
kindermishandeling              Veiligheidshuis
gemakkelijk op de juiste        Lokale wijkteams                  -
plaats afgegeven kunnen                                           -
worden
                                                                  -
                                                                  -
Zorgen dat inwoners voelen      GGD/Veilig Thuis                  -
dat het zin heeft om signalen   Politie
van kindermishandeling en       Veiligheidshuis                   -
huiselijk gemeld af te geven    Lokale wijkteams
                                                                  -
 De verhouding tussen aantal         Als het percentage adviezen toeneemt ten         Registratiesysteem
 adviezen en meldingen               opzichte van het aantal meldingen, ligt de       Veilig Thuis
                                     nadruk meer op preventie en aanpak in
                                     lokale veld. VT merkt dat de professionals       Nulmeting in 2015
                                     melden omdat ze de zaak te ingewikkeld           en minimaal
                                     vinden. Als er relatief meer adviezen            twee jaar volgen
                                     worden gegeven dan betekent dat, dat             voor een trend
                                     professionals meer handelingsbekwaam             gezien kan
                                     worden (professionalisering).                    worden
3. Huiselijk geweld en kindermishandeling worden snel en duurzaam gestopt.
Wat gaan we daarvoor doen?          Wie doen dit?                      (Afbakening) rol VT
Burgers en professionals            GGD/Veilig Thuis                   -
adviseren
Tijdig en juist reageren op         GGD/Veilig Thuis                   -
meldingen                           Politie                            -
                                    Lokale wijkteams
Direct erop af                      GGD/Veilig Thuis                   -
                                    Politie
                                    Integrale crisisdienst             -
                                                                       -
                                                                       -
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>                                                    46
Adequate procesregie voeren         GGD/Veilig Thuis            -
                                    Zorg- en veiligheidshuis    -
                                    Integrale crisisdienst
                                    Raad voor de
                                    kinderbescherming           -
                                    Specialistische (Jeugd)hulp
                                    Lokale wijkteams            -
Adequate zorgcoördinatie            GGD/Veilig Thuis en MZ      -
uitvoeren                           Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Lokale wijkteams
                                    Vrouwenopvang
                                    Zorgaanbieders volwassenen  -
                                    GGZ/Brijder/MEE
Alle gezinsleden betrekken bij de   GGD/Veilig Thuis            -
oplossing                           Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Jeugdbeschermingstafel
                                    Raad voor de
                                    Kinderbescherming
                                                                -
Deskundigheidsbevordering bij       GGD/Veilig Thuis            -
alle betrokkenen                    Zorgaanbieders jeugdhulp
                                    Lokale wijkteams
                                                                -
                                                                -
Ingrijpen bij stagnerende hulp      GGD/Veilig Thuis en MZ      -
                                    Zorgaanbieders
                                    Raad voor de
                                    kinderbescherming
                                    Gecertificeerde instelling
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                                                   47
4. Er is geen overdracht van geweld van generatie op generatie.
Wat gaan we daarvoor doen?          Wie doen dit?                   (Afbakening) rol GGD
Hulp verlenen op basis van 1G1P     GGD (JGZ+MZVT)                   -
aan dader, slachtoffer en           Lokale wijkteams
(gezins)systeem na huiselijk        Zorgaanbieders, waaronder        -
geweld of kindermishandeling        vrouwenopvang
                                    Gecertificeerde Instellingen     -
                                    (GI’s)
Monitoring van dader, slachtoffer   GGD (JGZ + MZVT)                 -
en (gezins)systeem)                 Lokale wijkteams Onderwijs
                                    Zorgaanbieders                   -
                                    Informeel netwerk
                                    Gecertificeerde Instellingen
                                    (GI’s)
Zorgen dat alle hulpverleners op    GGD / Veilig Thuis               -
de hoogte zijn van de hulp die in   Hulpverleners
een bepaald gezin aanwezig is
                                                                     -
Monitor voor gemeenten
Er is een landelijke Monitor Aanpak Kindermishandeling, deze is onlangs uitgebreid met de aanpak
van huiselijk geweld. De monitor is bedoeld als sturingsinstrument waarmee gemeenten
beleidsontwikkelingen kunnen volgen, hun beleid in kaart brengen en waar nodig bijsturen. De monitor
is nog volop in ontwikkeling en nog niet van voldoende kwaliteit om in te zetten. Eventueel op een later
moment besluiten om de monitor actief te benutten.
‘Gezond GeregelD’             De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                                                    48
Bijlage II Afkortingen en gebruikte begrippen
AB          Algemeen Bestuur
AEF         Andersson, Elffers en Felix, adviesbureau voor maatschappelijke vraagstukken
AGZ         Algemene gezondheidszorg (sectornaam binnen RDOG HM)
AIV         Advies, Instructie en Voorlichting
BPI         Bijdrage Per Inwoner
BPK         Bijdrage Per Kind
            Crisis interventie Team
CIT
            (onderdeel takenpakket RDOG HM sinds 01-01-2016)
CJG         Centrum voor Jeugd en Gezin
DB          Dagelijks Bestuur
DD JGZ      Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg
            Elektronische Monitor en Voorlichting. Digitale vragenlijst om de gezondheid en leefstijl
EMOVO
            van jongeren in het voortgezet onderwijs te volgen
HG          Huiselijk Geweld
HR          Holland Rijnland
GB          Gezondheidsbevordering
GGD         Gemeentelijke Gezondheidsdienst
GI          Gecertificeerde Instelling
GIZ         Gezamenlijk Inschatten Zorgbehoeften (methodiek)
GOM         Gezonde Ontwikkeling Matrix
HM          Hollands Midden
JGZ         Jeugdgezondheidszorg
KM          Kindermishandeling
1G1P        Eén gezin, één plan (methodiek)
MH          Midden Holland
MZ          Maatschappelijke Zorg
MZVT        Maatschappelijke Zorg en Veilig Thuis (sectornaam binnen RDOG HM)
OGGZ        Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
PPG HM      Portefeuillehoudersoverleg Publiek gezondheid Hollands Midden
PZJ         Publieke Zorg voor de Jeugd (sectornaam binnen RDOG HM)
RDOG HM     Regionale Dienst Openbare Gezondheid Hollands Midden
RVP         Rijksvaccinatieprogramma
SDQ         Strength and Difficulties Questionnaire Score
VOTS        Verzoek onder toezicht stelling
VT          Veilig Thuis
Wmo         Wet maatschappelijke ondersteuning
                              In geval van advies beperkt Veilig Thuis zich tot contact(en) met de
Advies (meldcode)             adviesvrager. Bij een advies legt VT geen gegevens vast van de leden van
                              het gezin of huishouden
‘Gezond GeregelD’              De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                                                   49
                           Geweld in huiselijke kring is ‘geweld dat door iemand uit de privékring
                           van het slachtoffer wordt gepleegd’ en omvat uit lichamelijk geweld,
                           psychisch of seksueel geweld en verwaarlozing. Met ‘huiselijke kring’
                           worden (ex-)partners, ouders of verzorgers, vriend(in), gezins- en
                           familieleden en (huis)vrienden bedoeld.
Geweld                     Vormen van geweld in huiselijke kring zijn:
                           •     kindermishandeling, waaronder verwaarlozing en het getuige zijn van
                                 huiselijk geweld
                           •     (ex-)partnergeweld in alle denkbare verschijningsvormen
                           •     mishandeling, uitbuiting en / of verwaarlozing van ouderen
                           •     Eergerelateerd geweld en vrouwelijke genitale verminking
                           Infectieziektebestrijding in de publieke gezondheidszorg richt zich op het
                           voorkomen van infectieziekten. De GGD voert daarvoor de volgende taken
                           uit:
                           •    Surveillance
                           •    taken in het kader van de meldingsplicht uit de WPG
                           •    Beleidsadvisering
                           •    (Primaire) preventie
Infectieziektenbestrijding •    Bron- en contactopsporing
                           •    Netwerk- en regiefunctie
                           •    Vangnetfunctie
                           •    Outbreak management
                           •          Onderzoek
                           Voor Tuberculose is sprake van uitgebreide screeningsactiviteiten en
                           behandeling van eventuele patiënten. Voor SOA-preventie zijn er diverse
                           aanvullende activiteiten gericht op diagnostiek en preventie
                           Zorg en ondersteuning binnen het eigen sociale netwerk zoals familie,
Informele Zorg
                           vrienden en/of buren
                           De publieke gezondheidszorg voor kinderen en jeugdigen tussen 0 en 19
Jeugdgezondheidszorg       jaar. De JGZ volgt de fysieke, sociale, psychische en cognitieve
                           ontwikkeling van jeugdigen op individueel- en populatieniveau
                           JeugdMATCH is in Hollands Midden de naam van de Verwijsindex.
JeugdMATCH                 JeugdMATCH zorgt ervoor dat hulpverleners elkaar sneller vinden,
                           waardoor zij betere hulp kunnen verlenen
                           Onder meer: ActiZ (organisatie van Zorgondernemers), GGD Nederland,
                           Nederlands Centrum Jeugdgezondheidszorg (NCJ), Nederlands Jeugd
Koepelorganisaties         Instituut (NJI), Nederlandse Organisatie voor toegepast-
                           natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO), Vereniging Nederlandse
                           Gemeenten (VNG)
                           Indien er mogelijk sprake is van een niet-natuurlijke doodsoorzaak (zoals
                           misdrijven en ongevallen) wordt zorgvuldig onderzoek verricht naar de
Lijkschouw
                           aard en wijze van overlijden om vast te kunnen stellen of verdere actie
                           nodig is
                           Hier gebruikte verzamelnaam voor onder meer Sociaal Team (Jeugd)
Lokale wijkteams
                           (ST(J)), Jeugd- en Gezinsteam (JGT), Wmo-team, sociaal wijkteam
Maatschappelijke           Onder meer: Kinder- en jongerenwerk, Homestart, jes Rijnland (Jeugd en
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                                                 50
organisaties              Samenleving Rijnland), buurtsportcoaches, sport- en recreatieclubs,
                          bibliotheken, welzijnswerkers
                          In geval van een melding onderneemt VT zelf stappen om de situatie van
Melding (meldcode)        huiselijk geweld of kindermishandeling in behandeling te nemen. VT legt
                          gegevens vast van de leden van het gezin/huishouden
                          Team dat aan de slag gaat met meldingen over zorgmijders, van overlast,
Meldpunt Zorg en
                          vervuiling, dreigende huisuitzetting of berichten waaruit blijkt dat
Overlast
                          inwoners zich zorgen maken over iemand
                          De Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ) richt zich op sociaal
Openbare Geestelijke      kwetsbare mensen die zorg en/of hulp nodig hebben, maar dit niet
Gezondheidszorg           krijgen. Het gaat om mensen die niet in staat zijn in hun eigen
                          bestaansvoorwaarden te voorzien en niet zelfredzaam zijn
Openbare Gezondheid       Zie Publieke Gezondheid
                          De opvoedingsopgave van ouders om hun kind emotioneel te kunnen
Opvoedingsvaardigheden    ondersteunen, zijn autonomie respecteren, structuur kunnen bieden,
                          grenzen stellen en uitleg kunnen geven (NCJ 8 juni 2012)
                          Omvat naast het opvoeddomein ook de partnerrelatie, de (geestelijke)
Ouderschap                gezondheid, het plannen en organiseren van zorg en werk en vrije tijd,
                          sociale contacten en financiële zaken. (Van der Pas, 2013)
                          Onder meer: fysiotherapeuten, logopedisten, thuisbegeleiding,
Paramedici
                          verloskundigen
                          Het vermogen van mensen om zich aan te passen en eigen regie te voeren
Positieve gezondheid      in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven
                          (Huber 2011)
                          De gezondheidsbeschermende en gezondheidsbevorderende maatregelen
Publieke Gezondheid       voor de bevolking of specifieke groepen daaruit waaronder begrepen het
                          voorkómen en vroegtijdig opsporen van ziekten (WPG)
                          Om ernstige ziekten en epidemieën te voorkomen, nodigt de overheid alle
Rijksvaccinatieprogramma  kinderen in Nederland uit om zich kosteloos te laten vaccineren tegen 12
                          infectieziekten
                          Model waarbij de verschillende taken van de GGD zijn ondergebracht in
Schillenmodel
                          zogenaamde schillen
                          De SDQ is een korte screeningslijst die de psychische problematiek en
Strenght and Difficulties vaardigheden bij kinderen van 3 tot en met 16 jaar globaal meet. Het
Questionnaire Score       eindresultaat is een cijfer op verschillende deelterreinen. Deze score is een
                          maat voor de omvang van de problematiek
                          Onder meer: Brijder, Cardea, Stek, GGZ Rivierduinen, Gemiva-SVG,
Specialistische hulp
                          medisch specialisten, kinderartsen
                          Als er meerdere zorgverleners bij een cliënt betrokken zijn, is het van
                          belang te regelen wie van hen de coördinatie heeft en start met
Zorgcoördinatie           1Gezin/1Plan. De zorgverlener met de coördinatiefunctie (de
                          zorgcoördinator) heeft het overzicht van de cliënt en kan zo nodig zelf in
                          actie komen of anderen verzoeken actie te ondernemen.
                          Plan met een beschrijving en het doel van de behandeling en de algemene
Zorgplan
                          gegevens van een patiënt
‘Gezond GeregelD’          De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                                                         51
Bijlage III Indeling producten GGD naar schil
 Schil    Naam Product                                                                 Financieringswijze 2016
       PM Bestuursondersteuning gemeenten                                              BPI
        1 Infectieziektebestrijding                                                    BPI
        1 Soa/Sense                                                                    BPI
        1 Tuberculosebestrijding (TBC)                                                 BPI
        1 Medische Milieukunde (MMK)                                                   BPI
        1 Technische hygiënezorg (THZ)                                                 BPI
        1 Gezondheidsbevordering jeugd                                                 BPI
        1 Beleidsadvisering jeugd (incl. gezondheidsbedreigingen en calamiteitenteam); BPI
        1 Inspectie kinderopvang                                                       BPI
        1 Epidemiologie: Groepsgerichte monitoring                                     BPI
        1 Advisering Gezondheidsbeleid en Gezondheidsbevordering                       BPI
        1 GGD Rampenopvangplan                                                         BPI
 Schil    Naam Product                                                                 Financieringswijze 2016
       2a BOPZ- online                                                                 BPI
       2a Huisverbod- online                                                           BPI
       2a Lijkschouw                                                                   BPI
       2a prenatale voorlichting en zorg                                               BPK
       2a Jeugdgezondheidszorg 0-19 jaar (inclusief RVP, extra zorg risicokinderen,    BPI & BPK en Rijk (RVP)
          zorgcoördinatie, stevig ouderschap)
       2a Maatschappelijke Zorg (bemoeizorg) – preventie en beleid                     BPI
       2a Meldpunt Zorg en Overlast                                                    BPI
       2a Basiszorgcoördinatie Kwetsbare Kinderen (BKK)                                BPI
       2a CJG dienstverlening (virtueel CJG, CJG advies en CJG telefonie, JeugdMATCH)  Subsidie gemeenten
       2a Verslavingspreventie; regionaal                                              subsidie centrumgemeenten
       2a Veilig Thuis (Advies en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling)     subsidie centrumgemeenten
       2a inzet van Meldpunt in het Veiligheidshuis Leiden                             Subsidie via Leiden
       2a inzet van Meldpunt in het Veiligheidshuis Gouda                              Subsidie via Leiden
       2a Jeugd Preventie team                                                         Subsidie 19 gemeenten
       2a                                                                              Subsidie via Holland Rijnland
          Crisis interventie team
                                                                                       en Gouda
       2b Opvoedingsondersteuning - Universele en selectieve preventie; servicebureau  subsidie gemeenten
          en pedagogen
       2b Toezicht Wmo                                                                 Inkoop gemeenten
‘Gezond GeregelD’                De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                                       52
 Schil   Naam Product                                                              Financieringswijze 2016
       3 Sociaal medische advisering                                               inkoop gemeenten
       3 GeZZond Check 2.0                                                         inkoop gemeenten
       3 Preventieve Logopedische Zorg                                             Subsidie gemeenten
       3 CJG Dienstverlening; coördinator CJG /frontoffice                         subsidie gemeenten
       3 Verslavingspreventie; Katwijk                                             subsidie gemeenten
       3 Overige producten PZJ; gezin in beeld                                     subsidie gemeenten
       3 Overige producten PZJ wijkgerichte gezondheidsbevordering                 inkoop gemeenten
       3 Overige producten PZJ weerbaarheid gekoppeld aan een leefstijlthema       inkoop gemeenten
       3 Overige producten PZJ; VVE                                                inkoop gemeenten
       3 Overige producten PZJ : Het Mamacafé                                      inkoop gemeenten
       3 Huisvestingskosten CJG                                                    inkoop gemeenten
       3 Meldpunt : Toeleidingsteam                                                Subsidie Leiden
       3 Overige producten MZVT Coördinatieteam MH                                 Subsidie Gouda
       3 Overige producten MZVTMPG overleg Leiden                                  Subsidie Leiden
       3 Overige producten MZVTMPG Overleg Alphen a/d Rijn                         Subsidie Alphen ad Rijn
       3 Overige producten MZVT Je Kunt Meer.nl                                    Subsidie Leiden
       3 Monitor Openbare Geestelijke Gezondheidszorg                              inkoop gemeenten
       3 Hara, Gezondheidsbevordering Leiden inclusief JOGG                        inkoop gemeenten
       3 Overige producten: onderzoek in opdracht van gemeenten                    inkoop gemeenten
 Schil   Naam Product                                                               Financieringswijze 2016
       4 Overige producten PZJ: publieke gezondheidszorg Asielzoekers (PGA)        COA
       4 THZ; vergunningverlening/inspectie tatoeëren, piercen, permanente make up Diverse organisaties
         aanbrengen
       4 THZ; inspectie hygiëne , gezondheid veiligheid                            Diverse organisaties
       4 Forensische Geneeskunde                                                   Politie
       4 Reizigerszorg                                                             particulieren
       4 Groepsvaccinaties                                                         Diverse organisaties
       4 Besmettingsaccidenten                                                     Diverse organisaties
       4 Overige producten AGZ; vergoeding lab kosten soa/ sense                   Rijk
       4 Overige producten AGZ ; meting binnenmilieu scholen                       Scholen
       4 Overige producten PZJ : JGZ aan Expats                                    Scholen
       4 Overige producten PZJ : adhd@ease                                         Scholen
       4 Overige producten PZJ : Inzet Academische werkplaats Jeugd                Subsidieregeling Rijk
       4 Overige producten PZJ : dienstverlening Heineken                          Heineken
       4 Overige producten PZJ externe vertrouwenspersoon onderwijs                Scholen
       4 Overige producten PZJ advisering leerplicht                               scholen
       4 Overige producten: inzet academische werkplaats publieke gezondheid       Subsidieregeling Rijk
       4 Levering facilitaire zaken aan JGT's Holland Rijnland                     Coöperatie JGT's
       4 Het leveren van sleutelfunctionarissen voor GHOR-functies                 GHOR/ VR
       4 Bijdrage opleiding sociaal geneeskundigen/stages coassistenten            Opleidingsorganisaties
       4 GB jeugd; jeugdimpuls, ondersteuningsaanbod onderwijs                     Subsidieregeling Rijk
       4 GB jeugd jeugdimpuls, producten screening groep 7                         Subsidieregeling Rijk
‘Gezond GeregelD’               De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                                               53
Bijlage IV Procesbeschrijving van output per product naar
maatschappelijk effect
In de afgelopen jaren heeft de sturing van de GGD plaatsgevonden op het niveau van
producten. Als onderdeel van dit project is onderzocht of het mogelijk is om te sturen op
maatschappelijke effecten. Als eerste casus zijn hiervoor Jeugdgezondheidszorg en
bestrijden huiselijk geweld en kindermishandeling uitgewerkt. Hier is een ambtelijke
werkgroep mee aan de slag gegaan, bestaand uit ambtenaren van gemeenten en de GGD. In
deze bijlage is omschreven welke stappen de werkgroep heeft ondernomen om te komen tot
maatschappelijke effecten en meetbare indicatoren. Deze werkwijze is ook bruikbaar voor
andere onderwerpen op de agenda.
Uitgangspunten
Gedurende het proces zijn de uitgangspunten voor de effecten en indicatoren steeds meer
aangescherpt. De uitgangspunten die uiteindelijk gehanteerd zijn, zijn:
     •  Positief en actief verwoorden in normale mensentaal. Bijvoorbeeld ‘aantal kinderen
        met gezond gewicht’ in plaats van ‘aantal kinderen met onder- of overgewicht’, en
        ‘wat gaan we daarvoor doen’ in plaats van ‘activiteiten’.
     •  Beperkt aantal deeleffecten en indicatoren, zodat het bouwwerk ook in de
        communicatie overzichtelijk blijft.
     •  Uitgaan van bestaande registraties en gegevens, zodat er geen toename van
        administratieve lasten is.
     •  Tellen en vertellen, dus het verhaal achter de cijfers moet altijd voldoende aandacht
        krijgen.
GGD als ketenpartner: wat betekent sturen op effecten?
Alle organisaties in het gezondheidsdomein werken samen met andere organisaties. Dit
geldt zeker voor de GGD, die vanuit de taak de publieke gezondheid te borgen juist die
onderwerpen oppakt die niet door andere organisaties gedaan worden. De GGD staat dus
zelden alleen aan de lat voor het bereiken van een maatschappelijk effect, maar is hierin
altijd ook afhankelijk van ketenpartners. Bovendien spelen externe factoren mee, zoals
beleid van het Rijk of de economische omstandigheden.
Daarmee is het niet zinvol om de GGD ‘af te rekenen’ op de geformuleerde maatschappelijke
effecten. Wel is het van belang het gesprek aan te gaan over de resultaten. De GGD kan daar
vanuit de wettelijke taak als beleidsadviseur ook een rol in vervullen door inzichtelijk te
maken welke ontwikkelingen bijgedragen hebben aan een positief of negatief resultaat. Het
sturen op maatschappelijke effecten moet dus gebeuren in de traditie van ‘tellen en
vertellen’, waarbij niet alleen gesproken wordt over de indicatoren, maar juist ook over de
achterliggende oorzaken en de mogelijkheden voor gemeenten om de hele keten (waar de
GGD maar één van de schakels van is) bij te sturen. De rapportage over de stand van zaken
van de indicator, inclusief duiding, moet gemeenten in staat stellen om te beoordelen of het
budget goed is ingezet.
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                                54
Het proces op hoofdlijnen
De denkstappen en het proces dat de werkgroep doorlopen heeft staan op hoofdlijnen in
onderstaand schema.
Deze denkstappen zijn onderstaand verder toegelicht.
Brainstorm
De eerste stap van de werkgroep was om via een brainstorm de relevante thema’s te
verzamelen. Voor een effectieve brainstorm is alle leden van de werkgroep eerst gevraagd
individueel thema’s en maatschappelijke effecten op een rij te zetten, waarna deze lijst als
tweede stap gemeenschappelijk is besproken en aangevuld. Inspiratiebronnen waren
beleidsstukken van gemeenten, landelijke bronnen, en natuurlijk de eigen kennis van de
werkgroepleden. Dit leidde tot een groslijst van relevante thema’s, maatschappelijke
effecten, indicatoren en acties.
Voorbeelden van elementen op de groslijst Veilig Thuis
•    Het taboe op huiselijk geweld en kindermishandeling doorbreken, waardoor geweld
     eerder herkend en erkend wordt.
•    Voorlichting en publiekscampagnes.
•    Goede samenwerking met ketenpartners.
•    Een efficiënte en effectieve uitvoering zorgt er voor dat het geweld snel en langdurig
     stopt.
•    Aantal meldingen Veilig Thuis.
•    Intergenerationele overdracht voorkomen.
Op de groslijst staat rijp en groen door elkaar. Ook zijn niet alle punten te classificeren als
maatschappelijk effect: er zitten ook indicatoren en werkafspraken tussen. Dit is ook de
bedoeling van de brainstorm. In de eerste fase van het project is het juist nuttig om te
divergeren. Op die manier komen alle relevante thema’s in beeld en krijgen alle
werkgroepleden hetzelfde beeld bij het onderwerp.
Wat willen gemeenten bereiken
Aan het eind van de brainstorm was er voor beide thema’s al overeenstemming over het
overkoepelende maatschappelijke effect, in geval van bestrijden huiselijk geweld en
kindermishandeling: “Huiselijk geweld en kindermishandeling komen zo min mogelijk voor”.
De onderdelen van de groslijst gaven echter wel aanknopingspunten om dit overkoepelende
effect verder te specificeren in deeleffecten, zodat het effect ook meetbaar gemaakt kon
worden. Als volgende stap heeft de werkgroep de groslijst daarom op een aantal manieren
geordend.
    •   Dubbelingen verwijderen of samenvoegen
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                                               55
    •   Herformuleren of verwijderen van punten die geen effect waren
    •   Aanscherpen van de formulering van de overgebleven deeleffecten
    •   Samenvoegen en opknippen van effecten, zodat alle deeleffecten op hetzelfde
        detailniveau zaten
Het uitgangspunt hierbij was dat de uiteindelijke set beperkt moest blijven. Het streven was
ongeveer vijf deeleffecten per onderwerp. Het resultaat van deze stap is schematisch
weergegeven in onderstaande figuur.
Welke actoren zijn betrokken?
Zoals eerder opgemerkt is de GGD niet de enige partner die betrokken is bij het bereiken van
het maatschappelijke effect of de deeleffecten. Om duidelijk te maken wat er nodig is om
bepaalde deeleffecten te bereiken, heeft de werkgroep per deeleffect inzichtelijk gemaakt:
     • wat voor acties er ingezet worden om het effect te bereiken (wat gaan we hiervoor
         doen?)
     • betrokken actoren (wie doen dit?)
     • rol van de GGD (vooral gericht op de afbakening van deze rol)
Bijvoorbeeld voor het deeleffect ‘Huiselijk geweld en kindermishandeling worden snel en
duurzaam gestopt’ ziet één van de acties er als volgt uit:
Wat gaan we daarvoor doen?     Wie doen dit?                   (Afbakening) rol GGD/VT
Tijdig en juist reageren op        •  GGD/Veilig Thuis         7/24 uur bereikbaar
meldingen
                                   •  Politie
Het resultaat van deze stap is een volledig gevuld overzicht voor ieder van de deeleffecten.
Indicatoren
De laatste stap in het proces was het formuleren van indicatoren om de resultaten op de
deeleffecten te meten. Daarvoor is binnen de GGD een werkgroep gevormd van deskundigen
(beleidsadviseurs en epidemiologen) die op zoek zijn gegaan naar mogelijke indicatoren om
het maatschappelijk effect meetbaar te maken. Vervolgens zijn de voorstellen voor
indicatoren in de brede werkgroep besproken en is een keuze gemaakt. In de keuzes voor
indicatoren heeft de werkgroep zich steeds de volgende vragen gesteld:
    •   Wordt de indicator al gemeten? Indicatoren waar extra registraties voor nodig waren,
        vielen af.
    •   Is de (combinatie van) indicator(en) dekkend? De indicatoren moeten een maat zijn
        voor het beoogde maatschappelijke effect.
‘Gezond GeregelD’           De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                                                  56
    •    Wat zegt de indicator? Indicatoren waarvan niet duidelijk was of een toename positief
         of negatief was, vielen af.
Deze stap resulteert in een overzicht van indicatoren, inclusief bron en betekenis, per
maatschappelijk effect. Een voorbeeld is onderstaand opgenomen.
  Maatschappelijk effect:
  Huiselijk geweld en kindermishandeling zijn bespreekbaar en worden voorkomen
  Indicator                    Wat zegt deze indicator?                        Bron
  De verhouding tussen         Als het percentage anonieme melders afneemt     Registratiesysteem
  anonieme en niet-anonieme ten opzichte van alle meldingen betekent dit dat   Veilig Thuis
  melders                      de burger niet schroomt om het huiselijk geweld
                               met betrokkenen te bepreken
                                                                                          161011RvO
‘Gezond GeregelD’            De nieuwe samenwerking tussen gemeenten Hollands Midden en de GGD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>