<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Voorlopig koersdocument
Zorglandschap Nieuwkoop 2021




               [1]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1     Inleiding, proces en leeswijzer..................................................................................................4
    1.1       Nieuwe keuzes.................................................................................................................4
    1.2       Proces tot nu toe en leeswijzer ........................................................................................4
    1.3       Scope...............................................................................................................................5
2     Visie op zorglandschap Nieuwkoop: ‘Zorg dichtbij’ ..................................................................6
    2.1       Uitgangspunten................................................................................................................6
      2.1.1      Eigen kracht: balans tussen draagkracht en draaglast ................................................6
      2.1.2      Inzet op preventie en vroegsignalering ........................................................................6
      2.1.3      Maatwerk en samenhang in de ondersteuning ............................................................6
      2.1.4      Lokaal tenzij .................................................................................................................7
      2.1.5      Herkenbare en laagdrempelige toegang......................................................................7
      2.1.6      Eenduidige aanpak complexe situaties........................................................................7
      2.1.7      Verantwoordelijk partnerschap ....................................................................................8
      2.1.8      Goede verbinding met verenigingen en vrijwilligersorganisaties .................................8
    2.2       Bundels ............................................................................................................................8
      2.2.1      Basisvoorzieningen preventie en welzijn .....................................................................8
      2.2.2      Jeugdhulp ....................................................................................................................9
      2.2.3      Gedwongen kader jeugd..............................................................................................9
      2.2.4      Zorg en ondersteuning.................................................................................................9
      2.2.5      Hulp bij het huishouden en hulpmiddelen ..................................................................10
      2.2.6      Inburgering.................................................................................................................10
      2.2.7      Werk en inkomen .......................................................................................................10
    2.3       De rollen van de gemeente............................................................................................10
      2.3.1      Inkoper en contractmanager ......................................................................................11
      2.3.2      Verbinder in de uitvoering ..........................................................................................11
    2.4       Onafhankelijke cliëntondersteuning ...............................................................................13
3     Heroriëntatie ...........................................................................................................................15
    3.1       Nieuwkoop Verbindt.......................................................................................................15
    3.2       Onderzoek complexe situaties Nieuwkoop ....................................................................16
    3.3       Raadsbijeenkomsten Jeugdhulp....................................................................................16
    3.4       Lokale participatiebijeenkomsten...................................................................................17
    3.5       Marktverkenning Jeugd Nieuwkoop...............................................................................18
    3.6       Marktverkenningen Zorg en Ondersteuning Rijnstreek .................................................18
    3.7       Bijeenkomst samenwerkingspartners Rijnstreek ...........................................................19
    3.8       Evaluatie Tom in de Buurt..............................................................................................21
4     Scenario’s voor de inkoop ......................................................................................................22
    4.1       Afwegingscriteria............................................................................................................22
    4.2       Voorkeursscenario: Focus op de Rijnstreek ..................................................................22


                                                                       [2]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>      4.2.1      Kostenbeheersing ......................................................................................................22
      4.2.2      Beschikbaarheid ........................................................................................................23
      4.2.3      Informatievoorziening.................................................................................................23
      4.2.4      Nabijheid ....................................................................................................................23
      4.2.5      Keuzevrijheid .............................................................................................................24
      4.2.6      Samenhangende hulp................................................................................................24
      4.2.7      Regionale congruentie ...............................................................................................24
    4.3       Andere onderzochte scenario’s .....................................................................................24
      4.3.1      Voortzetten van huidige schaal (terugvalscenario) ....................................................25
      4.3.2      Zelf doen ....................................................................................................................25
      4.3.3      Aansluiten andere regio .............................................................................................26
5     Planning..................................................................................................................................27




                                                                      [3]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1 Inleiding, proces en leeswijzer
Het afgelopen jaar zijn we bezig geweest om ons opnieuw te oriënteren op het lokale
zorglandschap. In dit koersdocument beschrijven we hoe we dat zorglandschap vanaf 2021 in
Nieuwkoop willen inrichten.

1.1 Nieuwe keuzes
Verschillende lopende contracten voor de uitvoering in het sociaal domein eindigen per januari
2021. Daarnaast krijgen we er een aantal nieuwe taken bij. Dat betekent dat we nieuwe
afspraken gaan maken met nieuwe en/of bestaande organisaties voor een groot deel van de
uitvoering in het sociale domein. Dat maakt het mogelijk om opnieuw te kijken naar een logische
inrichting van het lokale zorglandschap. Concreet hebben we het over de inkoop van Jeugdhulp,
de inkoop van Zorg en Ondersteuning, het uitvoeren van de Participatiewet en over het
onderbrengen van nieuwe taken op het gebied van Maatschappelijke Zorg en Inburgering.
Het zorglandschap is breder dan alleen de onderdelen waarop we in ieder geval inkoopkeuzes
moeten maken. Ook taken en activiteiten op het gebied van welzijn, begeleiding van
statushouders, culturele activiteiten en preventie maken deel uit van het zorglandschap. Er is een
grote onderlinge samenhang. In dit document beschrijven we ook op die onderdelen welke
ontwikkelingen we beogen voor 2021 en verder.

1.2 Proces tot nu toe en leeswijzer
We hebben de volgende stappen doorlopen:
    1. Herijken van de visie. Bij het maken van keuzes voor het ene of het andere
       toekomstscenario vertrekken we graag vanuit een gedeelde visie. We vinden veel
       elementen van deze visie in de Maatschappelijke Structuurvisie (MSV), lokaal
       vastgestelde beleidskaders (Jeugdhulp en Wmo-beleid) en in het collegeprogramma
       2018-2022. Een aantal gemeenschappelijke elementen komt hierbij bovendrijven. Denk
       daarbij aan het uitgaan van de eigen kracht van inwoners, inzetten op preventie en
       vroegsignalering en het streven naar maatwerk en samenhangende ondersteuning voor
       inwoners. Hierover hebben we op 19 oktober 2018 met de klankbordgroep Sociaal
       Domein gesproken. De meeste elementen van de visie zijn nog altijd houdbaar, maar
       nuancering is op een aantal punten op z’n plaats. Een voorbeeld hiervan is dat
       onderzoek en voortschrijdend inzicht laten zien dat de mogelijkheden om een beroep te
       doen op de eigen kracht en het eigen netwerk van inwoners waarschijnlijk minder zijn
       dan rond de decentralisaties de veronderstelling was. In hoofdstuk 2 werken we de
       Nieuwkoopse visie op het zorglandschap verder uit.
    2. Bekijken van eerder gemaakte keuzes. Bij de decentralisaties in 2015 hebben we
       gekozen voor het model ‘integraal in tweede instantie’. In dit model is per domein de
       toegang voor de inwoners georganiseerd. Een Wmo loket voor maatschappelijke
       ondersteuning, een jeugd- en gezinsteam (JGT) voor Jeugdhulp en het serviceplein in
       Alphen voor werk en inkomen. Uitgangspunt was dat de meeste mensen met een
       ondersteuningsvraag een enkelvoudige vraag hebben, doorgaans weten waar ze
       daarvoor moeten aankloppen en meestal snel en adequaat worden geholpen. Als in het
       eerste contact met de gemeente blijkt dat er meer aan de hand is wordt de situatie door
       een tweedelijns integraal team bekeken. Belangrijke vraag binnen onze heroriëntatie is of
       wij de gewenste verbeteringen binnen het huidige model kunnen realiseren, of dat we
       moeten overwegen om de toegang tot zorg, hulp of ondersteuning op een andere manier
       in te richten.
    3. In kaart brengen van randvoorwaarden. De ruimte om lokaal keuzes te maken met
       betrekking tot de inrichting van het zorglandschap is begrensd door verschillende kaders.
       Denk daarbij aan bepalingen in de verschillende wetten, lopende verplichtingen
       (contracten en subsidies), regionale afhankelijkheden, gemeentekenmerken en
       budgettaire kaders. Het Rijk verplicht gemeenten op sommige onderdelen om
       bovenlokaal samen te werken. De looptijd van contracten met aanbieders bepaalt het

                                               [4]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       moment waarop wij keuzes kunnen, maar ook moeten maken over de inkoop van
       ondersteuning.
       Een deel van deze randvoorwaarden is helder en voorspelbaar. Maar als het gaat over
       de regionale afhankelijkheden is dat het afgelopen jaar volop in beweging geweest,
       vooral op het terrein van de Jeugdhulp. Deze ontwikkelingen zijn voor een groot deel
       bepalend voor welke scenario’s realistische opties zijn voor Nieuwkoop. In hoofdstuk 4
       geven we een toelichting op de verschillende inkoopscenario’s die we hebben afgewogen
       en de mate waarin de randvoorwaarden hier van invloed op zijn geweest.
    4. Brede heroriëntatie. Belangrijk onderdeel van de heroriëntatie is het ophalen van inbreng
       uit verschillende bronnen. Dit begint feitelijk al met de brede bijeenkomst ‘Nieuwkoop
       Verbindt’ die we eind 2017 hebben georganiseerd en loopt nog altijd door met het
       organiseren van verkennende bijeenkomsten voor de raad, marktverkenningen, het laten
       meedenken van inwoners, professionals en vrijwilligersorganisaties en het doen van
       onderzoek onder cliënten. In hoofdstuk 3 beschrijven we de verschillende bronnen die we
       hebben betrokken bij onze heroriëntatie.
    5. Afwegen van verschillende inkoopscenario’s. Gedurende het jaar zijn we gekomen tot
       een voorkeursscenario voor de inkoop van jeugdhulp en zorg en ondersteuning. Onze
       afweging hebben we gemaakt aan de hand van een aantal criteria. In hoofdstuk 4 gaan
       we in op deze afwegingscriteria, werken we het voorkeursscenario uit en onderbouwen
       onze keuzes. We staan ook stil bij de scenario’s die we wel hebben overwogen, maar die
       volgens ons minder goede keuzes zijn voor de inwoners van Nieuwkoop.
Deze stappen zijn in de tijd niet volledig opeenvolgend te ordenen. Ze lopen in de praktijk soms
door elkaar heen.

1.3 Scope
Dit stuk gaat over het zorglandschap in brede zin, maar de focus ligt op Jeugd en Zorg en
ondersteuning. Het doel is om in de bredere context van het zorglandschap richting te geven aan
de inkoop van Jeugdhulp en Zorg en ondersteuning.




                                               [5]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2 Visie op zorglandschap Nieuwkoop: ‘Zorg dichtbij’
In dit hoofdstuk beschrijven we ons toekomstbeeld van het Nieuwkoopse zorglandschap vanaf
2021. Onder de noemer ‘Zorg dichtbij’ sluit dit toekomstbeeld mooi aan bij onze overkoepelende
visie op dienstverlening. We willen een gemeente zijn, die op een eenvoudige en toegankelijke
wijze haar inwoners, bedrijven en verenigingen/instellingen de producten en diensten verstrekt.
We zijn een gemeente die haar inwoners faciliteert bij het werken naar een actieve, veilige en
saamhorige samenleving.
De dienstverlening kent zeer veel facetten. Van collectieve dienstverlening door goed onderhoud
van de openbare ruimte en beschikbaarheid van zwembaden en sporthallen tot zeer individuele
dienstverlening door het (doen) verstrekken van voor die inwoner noodzakelijke voorzieningen.
Door gebruik te maken van nieuwe technieken en digitalisering neemt de beschikbaarheid en de
toegankelijkheid van de dienstverlening toe, maar ook voor degene die minder digivaardig of die
laaggeletterd is, zorgen we dat de dienstverlening toegankelijk blijft door ondersteuning te
organiseren. In complexe situaties blijft het persoonlijke gesprek de voorkeur hebben boven een
antwoord via een website. We willen dichtbij de inwoner staan. De zin “Ik kom naast je zitten”
geeft onze aanpak in deze situaties het beste weer.

2.1 Uitgangspunten
2.1.1 Eigen kracht: balans tussen draagkracht en draaglast
Uitgangspunt is dat mensen in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor hun
zelfredzaamheid en participatie en dat ouders in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor het
opvoeden van hun kinderen.
Met de decentralisaties is er meer nadruk komen te liggen op het optimaal benutten van de
mogelijkheden die inwoners zelf en in hun sociale netwerk hebben om hun problemen aan te
pakken. Dit blijft in Nieuwkoop het uitgangspunt. Er zijn echter grenzen aan wat je aan mensen
kunt vragen in dit opzicht. Mantelzorgers worden vaak al zwaar belast en mensen melden zich
niet voor niets voor ondersteuning bij de gemeente. Ook laat recent onderzoek zien dat de
nadruk op de eigen kracht en het sociale netwerk tegengestelde effecten kan hebben. Het is dus
van belang om de balans te zoeken tussen de draagkracht en de draaglast van inwoners met een
ondersteuningsbehoefte.
2.1.2 Inzet op preventie en vroegsignalering
We zetten in op het vroeg herkennen van mogelijke problemen en op het bieden van een stevige
sociale infrastructuur met voldoende, goede en toegankelijke voorzieningen voor alle inwoners.
Hoe eerder problemen gesignaleerd worden hoe eerder deze met lichte vormen van
ondersteuning en hulp kunnen worden aangepakt. Escalatie van problematiek en de inzet van
zwaardere zorg kan daarmee worden voorkomen.
2.1.3 Maatwerk en samenhang in de ondersteuning
Een belangrijk uitgangspunt dat met de Wmo in 2007 al is ingevoerd is dat het belangrijker is om
te kijken naar wat mensen nodig hebben dan waar ze recht op hebben. Er is ook veel
jurisprudentie waarin rechters gemeenten wijzen op hun plicht om onderzoek te doen naar de
individuele situatie van de inwoner met een ondersteuningsbehoefte en daar de ondersteuning op
te baseren. Met andere woorden, om maatwerk te leveren. In ieder contact met of namens de
gemeente moet dit het uitgangspunt zijn.
Inwoners denken niet in wettelijke kokers. Mensen die problemen hebben op meerdere
leefgebieden mogen er geen last van hebben dat wij de inkoop, toegang, toewijzing en uitvoering
van ondersteuning en zorg in verschillende domeinen hebben georganiseerd. Als er
ondersteuning nodig is uit meerdere domeinen of van meerdere aanbieders binnen hetzelfde
domein, dan moet er samenhang zijn in de geboden hulp. In ieder geval tussen de domeinen
waar wij als gemeente voor verantwoordelijk zijn, maar we streven ook naar zoveel mogelijk


                                                [6]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>afstemming met aanpalende wettelijke kaders zoals de Zorgverzekeringswet en de Wet
langdurige zorg.
2.1.4 Lokaal tenzij
Dit uitgangspunt heeft voor ons twee dimensies. De eerste is dat we uitgaan van de bestaande
lokale structuren, dat we zoveel mogelijk aansluiten bij de leefwereld van onze inwoners.
Veronderstelling bij de decentralisaties is dat gemeenten beter in staat zijn om te zien welke
ondersteuningsbehoefte inwoners hebben en dus beter maatwerk kunnen bieden. Daarnaast
hebben we in Nieuwkoop in veel kernen een actieve gemeenschap die voor veel mensen een
belangrijke rol kan vervullen bij het meedoen in de samenleving. Dit staat overigens wel onder
druk. Verenigingen hebben te maken met dalende ledenaantallen en het wordt steeds moeilijker
om vrijwilligers te vinden en vast te houden voor organisaties en initiatieven. We intensiveren
onze huidige inzet op het ondersteunen en stimuleren van de initiatieven en voorzieningen die er
in de verschillende kernen zijn. De professionele ondersteuning moet daar zo goed mogelijk op
aansluiten.
De tweede is dat ons uitgangspunt bij het inkopen en inzetten van zorg en ondersteuning is om
dat lokaal te doen. Tenzij er goede redenen zijn om dat bovenlokaal te organiseren. Goede
redenen zijn bijvoorbeeld omdat het wettelijk verplicht is om een bepaalde vorm van
ondersteuning regionaal in te kopen, dat het voor de kwaliteit van de ondersteuning beter is of
omdat het financieel veel voordeliger is. We hebben in onze gemeente verschillende (kleinere)
partijen met een belangrijke positie in de lokale samenleving en veel meerwaarde voor een deel
van onze inwoners. Het past binnen onze visie op dienstverlening van ‘Zorg dichtbij’ dat wij de
inkoopproces zo inrichten dat zij ook de kans krijgen om deze rol te blijven spelen.
2.1.5 Herkenbare en laagdrempelige toegang
Voor inwoners moet duidelijk zijn waar zij terecht kunnen met hun vragen op het gebied van
jeugdhulp, zorg, welzijn en werk en inkomen. We streven er niet naar om iedereen met een vraag
of ondersteuningsbehoefte via één loket te helpen, maar wel dat iedereen ongeacht de ingang
uiteindelijk terechtkomt bij passende ondersteuning. Zonder dat hij zijn verhaal vaker dan nodig
moet vertellen. Uitdaging daarbij is dat er binnen de jeugdhulp ook toegangskanalen zijn die
(deels) buiten de invloed van de gemeente liggen. Ook deze willen we zoveel mogelijk verbinden
om afgestemd te verwijzen.
Ook dit uitgangspunt sluit aan op onze bredere visie op dienstverlening, waarbinnen inwoners vrij
zijn om hun eigen (toegangs)kanalen te kiezen. Van opdrachtnemers en andere
maatschappelijke partners verwachten wij dat zij zich ook volgens het principe van
herkenbaarheid en laagdrempeligheid met de toegang bezighouden.
Als gemeente zetten we in op duidelijke afspraken met partijen en op duidelijke communicatie
over de toegang naar inwoners en professionals.
We bouwen voort op het toegangsmodel ‘integraal in tweede instantie’. Dit wil zeggen dat er voor
verschillende deelterreinen binnen het sociaal domein aparte loketten/ingangen zijn en blijven.
Als er sprake is van meervoudige problematiek gaat de situatie door naar een tweedelijns
integraal team.
2.1.6 Eenduidige aanpak complexe situaties
Bij complexe situaties brengen we het principe van 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur in de praktijk. Dit
wil zeggen dat duidelijk moet zijn welke professional het overzicht bewaart en de regie voert over
de casus, dat er prioriteiten gesteld worden bij het aanpakken van verschillende aspecten van de
problematiek en dat er geen tegenstrijdigheden zitten in de benadering van verschillende
betrokken professionals.
Er is één integraal tweedelijns team voor complexe situaties. Casusregie ligt in principe bij een
van de betrokken professionals. Als er desondanks onvoldoende voortgang wordt geboekt, of als
het niet voldoende lukt om tot een eenduidige aanpak van de situatie te komen tussen


                                                [7]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>professionals onderling nemen wij via een escalatiemodel onze gemeentelijke
verantwoordelijkheid om de situatie verder te brengen.
2.1.7 Verantwoordelijk partnerschap
Als gemeente hebben wij de wettelijke taak om jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning te
bieden aan onze inwoners die dat nodig hebben. Wij zijn hierop aanspreekbaar. Aanbieders van
deze vormen van ondersteuning hebben op deze taken de meeste inhoudelijke expertise. Bij het
inkopen (of subsidiëren) van ondersteuning en de uitvoering gaan we uit van het vertrouwen in de
opdrachtnemer en de betrokken professionals. We monitoren de uitvoering kritisch met behulp
van adequate indicatoren en voeren met onze opdrachtnemers periodiek gesprekken over
voortgang en doorontwikkeling.
Wij voelen ons verantwoordelijk voor de samenhang en goede samenwerking in het lokale
zorglandschap. Dat verwachten wij ook van aanbieders en professionals.
2.1.8 Goede verbinding met verenigingen en vrijwilligersorganisaties
In onze gemeente hebben we veel actieve vrijwilligers(organisaties) en verenigingen. We
verwachten van professionele aanbieders van zorg en ondersteuning dat zij met hen de
verbinding zoeken zodat de meerwaarde optimaal benut kan worden. Waar nodig zien wij het als
onze rol om dit blijvend te stimuleren, te faciliteren en te onderhouden.

2.2 Bundels
Bij onze heroriëntatie op het zorglandschap denken we in ‘bundels’. Hiermee bedoelen we een
groepering van taken en activiteiten in het sociaal domein die in aard bij elkaar passen, globaal
dezelfde doelstelling hebben en veelal een basis hebben in dezelfde wet. In sommige gevallen
denken we dat het meerwaarde heeft om een bundel als geheel ‘in de markt’ te zetten of via een
dienstverleningsovereenkomst te laten uitvoeren. Andere bundels bestaan uit meerdere
contracten en/of subsidies.




                                                                              Werk en
                    Gedwongen            Zorg en                HH en                         Inburgering
     Jeugd                                                                    inkomen
                    kader jeugd       ondersteuning         hulpmiddelen                         (Wet
  (Jeugdwet)                                                                (Participatie-
                    (Jeugdwet)           (Wmo)                 (Wmo)                         inburgering)
                                                                                wet)




                                  Basisvoorzieningen preventie en welzijn


Figuur 1 Bundels in het lokale zorglandschap

2.2.1 Basisvoorzieningen preventie en welzijn
In deze bundel zitten alle preventieve basisvoorzieningen. De preventieve activiteiten richten zich
niet alleen op verbetering van het welzijn en zelfredzaamheid, maar ook op het voorkomen van
escalatie in het kader van veiligheid, armoede, dakloosheid en/ of voortijdig schoolverlaten.
Binnen deze bundel gaat het om algemeen toegankelijke basisvoorzieningen waaronder
vrijwilligersondersteuning, ondersteuning van inwonersinitiatieven, buurtbemiddeling,
ondersteuning bij opvoeden en opgroeien, voor- en vroegschoolse educatie, welzijnsbezoeken,
jeugd- en jongerenwerk, sport en bewegen, cultuurbeleving en educatieve schoolprogramma’s.
Deze worden in de huidige situatie met verschillende contracten en subsidies gefinancierd.

                                                      [8]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>In het verlengde van ons uitgangspunt om in te zetten op versterking van preventie en
vroegsignalering streven we naar meer samenhang in de activiteiten en voorzieningen die binnen
deze bundel in onze gemeente beschikbaar zijn. Denk hierbij aan multifunctioneel gebruik van
(sport)accommodaties, en het breder benutten en onderling verbinden van welzijn-, cultuur-,
sport- en beweegactiviteiten.
We versterken de rol van de gemeente in de coördinatie van activiteiten en voorzieningen in de
deze bundel. Dat betekent onder meer dat wij meer regie gaan voeren op de samenwerking
tussen bijvoorbeeld jongerenwerkers, wijkagenten, buurtsportcoaches en gecontracteerde
professionals. Daarbij zetten we in op het versterken van de ondersteuning van vrijwilligers en
professionals in de basisvoorzieningen. Dit kan onder meer door het bieden van een duidelijk
aanspreekpunt voor advies en consulatie en door deskundigheidsbevordering en training. Doel is
om inwoners zo veel mogelijk iets te bieden in de reguliere voorzieningen.
We onderzoeken bovendien de mogelijkheden en meerwaarde om bestaande geldstromen
samen te voegen en het subsidiebeleid te herijken.
Daarbij is het van belang om op te merken dat een groot deel van de inzet die er in de andere
bundels gedaan wordt ook een preventief karakter heeft. Bijvoorbeeld minimaregelingen (werk en
inkomen), laagdrempelige dagbesteding (zorg en ondersteuning) en de inzet van een jeugd- en
gezinsteam (jeugdhulp) dragen allemaal bij aan het voorkomen dat problemen ontstaan of
verergeren. Preventie is met andere woorden niet met een schaartje te knippen.
2.2.2 Jeugdhulp
Alle jeugdhulp waar wij als gemeente wettelijk voor verantwoordelijk zijn zit in deze bundel, met
uitzondering van de taken die verplicht op het niveau van de jeugdhulpregio moeten worden
uitgevoerd (het gedwongen kader). Ook de gemeentelijke toegang tot de jeugdhulp en het
verstrekken van PGB’s voor jeugdhulp zijn onderdeel van deze bundel. Dat wil zeggen dat de
werkzaamheden van het huidige Jeugd en Gezinsteam (JGT) deel uitmaken van de opdracht. Bij
de aanbesteding van de bundel Jeugd leggen we bovendien vast dat de opdrachtnemer zich
bovenmatig inspant om de positie van het huidige JGT in stand te houden. Naast het
gemeentelijke toegangskanaal is er ook nog de toegang tot jeugdhulp via de huisarts of via
gecertificeerde instellingen.
Uitgangspunt in deze bundel is dat we hem als één integrale opdracht aanbesteden en
financieren met een jaarlijks lumpsum bedrag. We verwachten dat de transformatie van de
jeugdhulp wordt versneld en we de kosten beter beheersbaar houden door een groot deel van de
jeugdhulp bij één partij1 onder te brengen.
Binnen de opdracht jeugdhulp hebben wij speciale aandacht voor de verbinding met huisartsen
en met het onderwijs. Het inrichten van een goede consultatiefunctie voor huisartsen door de
gecontracteerde opdrachtnemer kan bijdragen aan het passend toewijzen van jeugdhulp. Een
vast aanspreekpunt bij de opdrachtnemer voor het onderwijs kan de verbinding tussen onderwijs
en jeugdhulp en de samenhang in de ondersteuning van jeugdigen versterken (bijvoorbeeld
vergelijkbaar met het schoolmaatschappelijk werk).
2.2.3 Gedwongen kader jeugd
Sommige taken op het gebied van jeugdhulp moeten volgens de jeugdwet regionaal of
bovenregionaal worden uitgevoerd. Het gaat dan om jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Deze taken worden vanwege het verplichtende karakter voor ouder en kind ook wel het
gedwongen kader genoemd. Alleen de kinderrechter kan besluiten tot een
kinderbeschermingsmaatregel na zorgvuldige beoordeling door de raad voor de
kinderbescherming en alleen daartoe gecertificeerde instellingen mogen deze maatregelen
uitvoeren.

1Hiermee bedoelen we dat we voor alle ondersteuning in deze bundel één contract sluiten. Omdat het een zeer brede
opdracht is kan dit in de praktijk betekenen dat de inschrijvende partij bestaat uit een consortium van aanbieders met
verschillende disciplines en specialismen die gezamenlijk de opdracht als geheel kunnen uitvoeren.


                                                           [9]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Uitgangspunt is dat we dit deel van de jeugdhulp via de tijdelijke werkorganisatie (TWO) Holland
Rijnland blijven inkopen.
2.2.4 Zorg en ondersteuning
In deze bundel zit alle hulp, ondersteuning en zorg waaraan inwoners behoefte hebben of een
beroep op doen in het kader van de Wmo, inclusief het indiceren van hulp bij het huishouden en
hulpmiddelen. Op deze manier is er voor inwoners straks één herkenbare aanbieder waar hij
terecht kan voor alle vormen van Wmo ondersteuning. Hieronder vallen in ieder geval informatie
en advies, dagbesteding, begeleiding, maatschappelijk werk, mantelzorgondersteuning,
respijtzorg en beschermd wonen. De nieuwe taken op het gebied van maatschappelijke zorg
maken er dus deel van uit2. In deze bundel zit ook een deel van de selectieve preventie waar het
gaat om advies en voorlichting gericht op verslaving en psychische aandoeningen.
Het daadwerkelijk bieden van hulp bij het huishouden en het leveren van hulpmiddelen zijn geen
onderdeel van deze bundel. De aard van deze voorzieningen verschilt dusdanig van de
dienstverlening in deze bundel dat het geen meerwaarde heeft om dit onderdeel te maken van
die integrale opdracht.
Uitgangspunt in deze bundel is dat we hem als één integrale opdracht aanbesteden en
financieren met een jaarlijks lumpsum bedrag. We trekken hierin samen op met buurgemeenten
Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem.
2.2.5 Hulp bij het huishouden en hulpmiddelen
De levering van de Wmo-voorzieningen hulp bij het huishouden en hulpmiddelen zien we samen
als een aparte bundel. De aard van deze voorzieningen verschilt dusdanig van de dienstverlening
die in de bundel zorg en ondersteuning geboden wordt dat het geen meerwaarde heeft om dat
onderdeel te maken van die integrale opdracht. Bovendien willen we de indicering van
voorzieningen niet bij een partij beleggen die deze voorzieningen ook levert in onze gemeente.
Uitgangspunt is om het indiceren van deze vormen van Wmo ondersteuning onderdeel te maken
van de bundel ‘Zorg en ondersteuning’. Voor inwoners is er op die manier één partij waar hij
terecht kan voor toegang tot alle vormen van Wmo ondersteuning.
Uitgangspunt is dan we de HH en de hulpmiddelen blijven inkopen via verschillende
raamovereenkomsten. Waar dat meerwaarde heeft werken we hierbij samen met de andere
Rijnstreekgemeenten.
2.2.6 Inburgering
In de bundel inburgering zitten de maatschappelijke begeleiding van statushouders en de
verplichte inburgering.
Op dit moment wordt de maatschappelijke begeleiding door de gemeente zelf uitgevoerd. We
hebben hier positieve ervaringen mee. De maatschappelijke begeleiding bestaat uit het regelen
van de praktische zaken bij huisvesting en het ondersteunen tijdens de eerste periode in
Nederland. Afhankelijk van de behoeften van de statushouder is deze begeleiding voor een half
jaar tot een jaar. Professionele krachten worden bijgestaan door (lokale) vrijwilligers. De
aansluiting van de maatschappelijke begeleiding op de ondersteuning in de bundel Zorg en
ondersteuning is een belangrijk aandachtspunt. Dit vraagt om duidelijke onderlinge afspraken en
duidelijke eisen in de opdracht voor Zorg en ondersteuning.
Vanaf 2021 wordt de gemeente verantwoordelijk voor de inburgering van statushouders in plaats
van de statushouder zelf. Dit betekent dat de gemeente een beschikking maakt met daarin een
Persoonlijk Inburgeringsplan (PIP). Hierin staan de afspraken die gemeente heeft gemaakt met

2Landelijk is besloten de decentralisatie van beschermd wonen uit te stellen tot 2022, en de maatschappelijke opvang tot
2027. In de regio Holland Rijnland wordt gesproken over het alsnog decentraliseren per 2021 door hier onderling en met
centrumgemeente (financiële) afspraken over te maken. Daarover is op z’n vroegst pas in december 2019 volledige
duidelijkheid. Of de maatschappelijke zorg onderdeel kan worden van een integrale opdracht Zorg en ondersteuning is
hiervan afhankelijk.


                                                          [10]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>de inburgeraar over onder meer de inburgeringsroute, (informele) activiteiten gericht op
bevordering van de Nederlandse taal, een plan richting werk en de intensiteit van
maatschappelijke begeleiding. De nieuwe Wet inburgering is nog niet definitief. Veel is nog
onduidelijk over de precieze taken en de middelen die gemeenten hiervoor krijgen.
2.2.7 Werk en inkomen
Voor de uitvoering van de Participatiewet hebben we een dienstverleningsovereenkomst met de
gemeente Alphen aan den Rijn. Vanuit het Serviceplein in Alphen aan den Rijn vindt de
dienstverlening ten aanzien van inkomensondersteuning en schuldhulpverlening plaats. Rijnvicus
doet de voormalige WSW taken en de re-integratie naar werk. De huidige
dienstverleningsovereenkomst heeft een looptijd van 3 jaar, tot 2021. Uitgangspunt is de
samenwerking vanaf 2021 voort te zetten en daarbij in te zetten op een versterking van de
verbinding met het lokale veld. Voor arbeidsparticipatie geven we dit nu al vorm met het project
‘Nieuwkoop werkt’. We zien kansen als dit verder verbreed wordt met lokale dienstverlening en
aansluiting van inkomensondersteuning en schuldhulpverlening.

2.3 De rollen van de gemeente
Een belangrijk vraagstuk in het lokale zorglandschap is de rolverdeling tussen gemeente en
derde partijen. Wat doe je zelf als gemeente en wat laat je over aan gecontracteerde aanbieders
of gesubsidieerde partners? Als gemeente hebben we zowel een rol als opdrachtgever (macro)
als een rol als samenwerkingspartner in de uitvoering (micro).
2.3.1 Inkoper en contractmanager
De gemeente is als enige verantwoordelijk voor het uitvoeren van de verschillende wetten in het
sociaal domein. Deze verantwoordelijkheid kunnen en willen we niet van ons af organiseren. Wij
zijn echter geen zorgprofessionals en willen dat ook niet worden. Professionele zorgaanbieders
hebben de schaal, de expertise en de kennisinfrastructuur om Nieuwkopers kwalitatief goed en
efficiënt ondersteuning en zorg te kunnen bieden. Ook in individuele gevallen is de professional
meestal het beste op de hoogte van de situatie van de inwoner en kan het beste beoordelen wat
er nodig is.
Onze rol hierin is om aanbieders op zo’n manier te contracteren dat zij de ruimte krijgen om
maatwerk te leveren en om tegelijkertijd kritisch te blijven sturen op resultaat. Dit vraagt om stevig
contractmanagement vanuit het uitgangspunt van ‘verantwoordelijk partnerschap’.
We denken hierbij in ieder geval aan de volgende instrumenten voor monitoring en sturing:
    -   Klachten, bezwaar en beroepsprocedures
    -   Onafhankelijke monitoring van cliëntervaringen en stakeholderservaringen
    -   Inzicht in resultaten en indicatoren. Hierover periodiek het gesprek voeren met onze
        contractpartners
    -   Bespreken van knelpunten in de casuïstiek met contractpartners, in verbinding met de
        uitvoering.
2.3.2 Verbinder in de uitvoering
De zorg (in brede zin) is het meest complexe onderdeel van de individuele dienstverlening van de
gemeente. Ook door de decentralisaties is de verantwoordelijkheid van de gemeenten op het
thema zorg sterk toegenomen. Mede door de noodzakelijke schaal wordt een deel van de
dienstverlening daadwerkelijk geleverd door anderen dan de gemeente zelf. Dat betreft zowel de
buurgemeente Alphen aan den Rijn (Participatiewet) als gecontracteerde partijen. Dat neemt niet
weg dat wij als gemeente verantwoordelijk blijven voor de kwaliteit en de dienstverlening en
bewaking van de samenhang van de activiteiten van de betrokken partners. In toenemende mate
wordt de gemeente aangesproken op haar rol als regievoerder in het totale zorglandschap. Deze
rol gaat ver en is heel breed en divers.
Juist de zorg willen we dichtbij organiseren. “Ik kom naast je zitten” geldt zeker voor dit onderdeel
van de gemeentelijke dienstverlening. We willen de inwoners goed voorlichten, wat al begint aan

                                                 [11]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>de balie of aan de telefoon en inwoners goed ondersteunen in de “reis” door de zorg. Dit alles om
te bereiken dat die inwoner op een maatschappelijk verantwoorde manier die zorg krijgt die nodig
is. De organisatiestructuur moet dit faciliteren.
Veel inwoners met een ondersteuningsbehoefte worden in Nieuwkoop goed geholpen. Vooral als
de ondersteuningsvraag enkelvoudig is, zich binnen één domein afspeelt, komen inwoners
meestal snel op de juiste plek terecht en krijgen zij de ondersteuning die zij nodig hebben. Toch
gaat er ook wel eens iets mis. Naarmate er ondersteuning vanuit meer domeinen nodig is en de
complexiteit van de problematiek toeneemt lukt het minder goed om samenhang in de aanpak te
bereiken en het ook voor de inwoner overzichtelijk te houden.
Wij willen niet op de stoel van de professional gaan zitten. Betrokken professionals zijn er in
eerste instantie zelf voor verantwoordelijk om afspraken te maken over casusregie bij complexe
situaties. Maar waar het hen niet lukt om een samenhangende aanpak af te spreken trekken wij
de verantwoordelijkheid naar ons toe om hier een doorbraak in te bereiken.
Meer in het algemeen zien we de grootste knelpunten in het sociaal domein vaak ‘tussen de
domeinen en wettelijke kaders in’. Dat is ook te verklaren. Professionals werken binnen de
verschillende domeinen volgens de wettelijke kaders en volgens de contractafspraken en
opdrachten die voor dat domein gelden. De ‘logica’ van het ene domein verhoudt zich niet altijd
goed tot de ‘logica’ van een ander domein. Er is in dit soort gevallen behoefte aan een
professional die los van de domeinen naar een situatie kan kijken. Ook hier zien wij een
verbindende rol voor een gemeentelijke professional.
Wij zien het ook als onze verantwoordelijkheid om de verbinding tussen de basisvoorzieningen
(welzijn, sport, cultuur, verenigingen en vrijwilligers) en het professionele veld te faciliteren. Via
inkoop en contractmanagement vragen wij van professionele organisaties om zich hier actief in
op te stellen. Maar wij kennen het lokale landschap en onze inwoners zelf het beste. Inzet van
gemeentelijke professionals kan op dit punt veel meerwaarde hebben.
Veel inwoners met een ondersteuningsvraag weten waar ze terecht kunnen voor de
ondersteuning die ze zoeken. Binnen de verschillende domeinen is er een herkenbare en
laagdrempelige toegang georganiseerd. Maar er is ook een groep mensen die niet goed weet
waar ze terecht kunnen met hun vraag. Juist op die momenten in het leven waarin ‘alles tegelijk
komt’ is het voor mensen lastig om door de bomen het bos te blijven zien. Het lukt dan niet altijd
om de juiste keuzes te maken (zie ook WRR rapport ‘Weten is nog geen doen’). Wij zien een
belangrijke rol voor de gemeente om inwoners in dit soort situaties te ondersteunen.
In onderstaande afbeelding geven we schematisch weer hoe wij de rol van de gemeente in de
uitvoering willen positioneren. De blauwe vakken vertegenwoordigen het deel van het
zorglandschap dat door derde partijen wordt uitgevoerd, via contracten, subsidies, vrijwillig of
anderszins. Het oranje deel vertegenwoordigt de gemeentelijke inzet.



            Gedwongen                HH en
            kader jeugd           hulpmiddelen




                                                           Werk en
            Jeugd                   Wmo                                        Inburgering
                                                           inkomen



                                       Team ‘De verbinding’

                             Basisvoorzieningen preventie en welzijn


Figuur 2 Rol van de gemeente in het lokale zorglandschap
                                                  [12]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Het team ‘De Verbinding’ bestaat voor een belangrijk deel uit professionals in gemeentelijke
dienst. De volgende taken en functies brengen we in ieder geval onder in het team:
    -   Informatie en advies (loketfunctie)
    -   Wegwijzer/vraaganalyse
    -   Coördinatie team complexe situaties (bemoeizorg)
    -   Escalatie bij vastlopen complexe situaties
    -   Begeleiding statushouders
    -   Uitvoerende taken op het gebied van de Wet op de lijkbezorging, de Wet verplichte ggz,
        nazorg ex-gedetineerden en de Wet tijdelijk huisverbod
    -   Verbinden van basisvoorzieningen met professioneel aanbod van zorg en ondersteuning
De vloeiende overgang tussen blauw en oranje geeft aan dat er geen harde scheiding is tussen
de professionals die in dienst zijn bij de gemeente en bij gecontracteerde aanbieders. We werken
in een netwerk met elkaar. Professionals in dienst van aanbieders kunnen dus deel uitmaken van
het team ‘De Verbinding’. Dit betekent bijvoorbeeld dat onafhankelijke cliëntondersteuning en het
indiceren van hulp bij het huishouden en hulpmiddelen wel onder de vlag van het team ‘De
Verbinding’ aangeboden kunnen worden, maar dat de betrokken medewerkers in dienst zijn van
een andere organisatie. Wij verwachten van hen dat zij volledig vanuit de lokale context en
kaders opereren zodat we recht kunnen doen aan onze visie van ‘zorg dichtbij’. Wij sturen hier
ook op via onze andere rol als opdrachtgever.
We bouwen zoals aangegeven voort op het toegangsmodel ‘integraal in tweede instantie’.
Mensen die weten waar ze moeten zijn kunnen zich blijven melden bij de verschillende ingangen
in de vier domeinen. Daarnaast positioneren we het team ‘De Verbinding’ nadrukkelijk als
herkenbaar en laagdrempelig loket voor iedereen die niet weet waar hij moet zijn met z’n vraag.
De oranje balk in het plaatje hebben we met opzet breder neergezet dan de blauwe blokken. De
informatie-, advies- en wegwijzerfunctie van het team ‘De Verbinding’ is daarmee breder dan
alleen het deel van het sociaal domein waar de gemeente voor verantwoordelijk is. Als een
inwoner zich bijvoorbeeld meldt met een vraag die betrekking heeft op het domein van de
langdurige zorg, of zorg in het kader van de zorgverzekeringswet, dan wordt hij ook op het goede
spoor gezet.
In onderstaand plaatje bekijken we de toegang vanuit het perspectief van de inwoner. Inwoners
die weten waar ze moeten zijn kunnen zich direct melden bij de betreffende ingang. Inwoners die
dat niet weten kunnen altijd terecht bij het gemeentelijk team ‘De Verbinding’. Ook vanuit het
Klant Contact Centrum van de gemeente zorgen we dat inwoners adequaat worden
doorverwezen. Als er sprake is van een complexe situatie kan deze vanuit ieder domein worden
doorgezet naar het tweedelijns integraal team. Het team ‘De verbinding’ wijst ook de weg als de
inwoner een vraag heeft die eigenlijk gaat over de gemeentelijke taken op het gebied van zorg en
ondersteuning.




                                               [13]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                             Niet-gemeentelijke
                                             zorg/ondersteuning



                                               “De verbinding”




                                                   Jeugd




                                                                            Integraal team
                                                    Wmo




                                             Werk en inkomen


Figuur 3 Toegang vanuit het perspectief van de inwoner


2.4 Onafhankelijke cliëntondersteuning
Uitgangspunt is dat wij vanuit het gemeentelijk team ‘De Verbinding’ zoveel mogelijk naast de
inwoner gaan staan in hun zoektocht naar de best passende ondersteuning. Die houding
verwachten wij ook van de door ons gecontracteerde zorgaanbieders. De realiteit is dat niet
iedere inwoner dat altijd zo ervaart. Soms is er behoefte aan iemand die de inwoner vanuit een
meer onafhankelijke rol bijstaat. Ook komt het voor dat het niet (meteen) lukt om samen met de
inwoner tot een aanpak of oplossing te komen waar iedereen zich in kan vinden.
Voor die situaties (en meer) kan een onafhankelijk cliëntondersteuner een belangrijke rol
vervullen. Het feit dat deze werkt vanuit een andere organisatie dan de gemeente of de
gecontracteerde zorgaanbieder kan de inwoner het vertrouwen geven dat er onafhankelijk naar
zijn situatie gekeken wordt. Het helpt ons bovendien om zelf scherp te blijven op onze intentie om
zoveel mogelijk naast de inwoner te gaan staan en samen naar oplossingen te zoeken. Om deze
redenen blijven we de cliëntondersteuning bij een externe partij subsidiëren.




                                                  [14]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3 Heroriëntatie
Vanuit verschillende bronnen hebben we inbreng opgehaald die mede bepalend is voor de
inhoud van dit koersdocument, hoe de bundels tot stand zijn gekomen en welke inkoopkeuzes we
willen maken. In dit hoofdstuk beschrijven we wat deze bronnen zijn, wat de opgehaalde
kernpunten zijn en hoe we dat hebben verwerkt in onze heroriëntatie. We beperken ons daarbij
tot de hoofdpunten.

3.1 Nieuwkoop Verbindt
Op 19 oktober 2017 hebben we een brede bijeenkomst gehad met veel samenwerkingspartners
in het sociaal domein. We spraken toen nog niet over een heroriëntatie op het zorglandschap,
maar de opbrengst van die bijeenkomst is alsnog waardevol. In de aanloop naar deze
bijeenkomst zijn er bovendien een groot aantal interviews geweest met partijen in het sociaal
domein. Dit heeft een aantal aandachts- en knelpunten opgeleverd. We vatten de belangrijkste
samen.
 Aandachtspunt                                        Wat doen we ermee?
 Inwoners en professionals weten niet altijd          Meer gemeentelijke inzet op heldere
 waar ze terecht kunnen met hun vraag of              communicatie naar inwoners en professionals
 probleem. Vindbaarheid en herkenbaarheid             over de Nieuwkoopse ‘sociale kaart’.
 van de toegang is een probleem.                      Duidelijker profileren van de verschillende
                                                      toegangen tot ondersteuning.
                                                      Via inkoop en subsidie met aanbieders goede
                                                      afspraken over warm overdragen en
                                                      eenduidige informatievoorziening naar
                                                      inwoners.
 Gegevensuitwisseling belemmert soms goede            Deze belemmering zit deels in de
 ondersteuning.                                       privacywetgeving, hoewel de beperkingen van
                                                      die regels in de praktijk vaak minder groot zijn
                                                      dan ze door professionals worden ervaren.
                                                      Het vastleggen van heldere afspraken kan
                                                      een deel van de (ervaren) belemmeringen
                                                      verminderen. Met een brede integrale
                                                      opdracht aan één aanbieder is het bovendien
                                                      makkelijker om gegevens te delen als er
                                                      binnen die aanbieder meerdere disciplines
                                                      betrokken zijn.
 De rol van Tom in de Buurt is niet altijd voor       In de bundel ‘Zorg en ondersteuning’ gaan we
 iedereen helder. Dit komt mede door het feit         uit van een verbreding van de opdracht ten
 dat het maatschappelijk werk en de                   opzichte van de huidige situatie.
 mantelzorgondersteuning apart worden                 Maatschappelijk werk,
 gesubsidieerd.                                       mantelzorgondersteuning en respijtzorg
                                                      worden onderdeel van een integrale opdracht.
 De aanpak van complexe situaties kan beter.          Begin 2019 is een pilot bemoeizorg gestart
 Het lukt vanuit het sociaal team niet altijd om      waarbij het sociaal team en het zorgnetwerk
 vooruitgang te boeken en het sociaal team is         met elkaar zijn samengevoegd onder de
 soms lastig te bereiken voor andere                  noemer ‘pilot bemoeizorg’. Daarnaast is een
 professionals.                                       onderzoek gestart naar de verbetering van de
                                                      aanpak van complexe situaties.




                                                   [15]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3.2 Onderzoek complexe situaties Nieuwkoop
Mede naar aanleiding van signalen die zijn opgehaald rond de bijeenkomst Nieuwkoop Verbindt
hebben we een onderzoek laten uitvoeren naar de verbetering van de aanpak van complexe
situaties in Nieuwkoop. Het onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau Reos.
De algemene conclusie is dat we met het starten van de pilot bemoeizorg al een groot aantal
verbeterpunten hebben doorgevoerd, maar dat het team zich nog kan doorontwikkelen in
slagkracht, kwaliteit en effectiviteit. We benoemen de belangrijkste aanbevelingen voor
doorontwikkeling.
 Aandachtspunt                                      Wat doen we ermee?
 Geef het bemoeizorgteam een belangrijke            Werkafspraken maken met betrokken
 taak in de casusregie bij complexe casuïstiek.     aanbieders en gemeentelijke betrokkenen
                                                    over casusregie. Betrokken aanbieders via
                                                    contractering laten committeren aan deze
                                                    werkafspraken.
 Werken met een methodiek zoals één gezin           Implementeren van de methodiek 1G1P.
 één plan (1G1P) waar in meer planmatig,            Waar nodig trainen van professionals en
 doelmatig en systemisch wordt gewerkt dicht        gemeentelijke medewerkers.
 bij het gezin.
 Advies is om het aantal uren per deelnemer         Bemoeizorg onderdeel maken van de
 aan het Bemoeizorgteam uit te breiden              integrale opdracht in de bundel Zorg en
 waardoor de slagkracht en daardoor impact          ondersteuning.
 groter kan worden.
 Ontwikkel criteria omtrent opschalen in            Opstellen van een ‘escalatieladder’. Deze
 samenwerking met de leden van het                  onderdeel maken van de werkafspraken rond
 Bemoeizorgteam, de politie, afdeling               het bemoeizorgteam.
 Openbare Orde en Veiligheid en Wmo.

3.3 Raadsbijeenkomsten Jeugdhulp
Op 9 en 28 mei 2019 zijn er bijeenkomsten geweest voor de gemeenteraad over Jeugdhulp. Op
de eerste bijeenkomst stond het huidige systeem centraal. Vanuit de tijdelijke werkorganisatie
(TWO) Holland Rijnland werden de recente en toekomstige ontwikkelingen toegelicht. Landelijk
stijgen de uitgaven aan Jeugdhulp. De regio Holland Rijnland is hierop geen uitzondering. Het is
bovendien moeilijk om de gewenste transformatie in de jeugdhulp te realiseren. Voor Nieuwkoop
is het loslaten van de regionale financiële solidariteit bovendien nadelig.
Op de tweede bijeenkomst stond het ‘Alphens model’ voor jeugdhulp centraal.
Rijnstreekgemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem werken sinds 2018 met een
integrale opdracht aan één aanbieder met één jaarlijks lumpsumbedrag. De gecontracteerde
aanbieder ‘Go! voor Jeugd’ gaf een uitleg van de basisprincipes en hun inhoudelijke visie op
jeugdhulp en we zijn in gesprek gegaan met verschillende partijen die met Go! voor Jeugd
samenwerken. Een belangrijke conclusie was dat het werken met dit model vraagt om een
fundamenteel andere manier van verantwoorden. Niet op output, maar op resultaat. Daarnaast
werd duidelijk dat het formuleren van één integrale opdracht, gecombineerd met het stellen van
kwaliteitseisen en financieren door middel van een lumpsumbedrag de aanbieder een prikkel
geeft om te transformeren. Tot slot blijkt dat door de integrale opdracht (verantwoordelijkheid ligt
bij één partij) het werken volgens de richtlijn 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur beter kan worden
gerealiseerd.




                                                [16]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3.4 Lokale participatiebijeenkomsten
Op 9 en 10 juli 2019 hebben we bijeenkomsten georganiseerd om input op te halen van
verenigingen en vrijwilligersorganisaties, professionals en inwoners. We vatten de belangrijkste
conclusies samen.
 Aandachtspunt                                      Wat doen we ermee?
 De vindbaarheid en herkenbaarheid van de           Meer gemeentelijke inzet op heldere
 toegang tot ondersteuning kan beter. Zowel         communicatie naar inwoners en professionals
 voor inwoners als voor professionals.              over de Nieuwkoopse ‘sociale kaart’.
                                                    Duidelijker profileren van de verschillende
                                                    toegangen tot ondersteuning.
                                                    Via inkoop en subsidie met aanbieders goede
                                                    afspraken over warm overdragen en
                                                    eenduidige informatievoorziening naar
                                                    inwoners.
 Er zijn inwoners die zelf om verschillende         In de contractering van aanbieders afspreken
 redenen niet actief op zoek gaan                   dat zij ook ‘outreachend’ werken. Daarnaast
 ondersteuning terwijl ze daar mogelijk wel         kan de inzet van het gemeentelijk team ‘ De
 mee geholpen zouden zijn.                          verbinding’ het zicht op de verborgen
                                                    zorgvraag mogelijk vergroten. Ook het actief
                                                    benaderen van inwoners met
                                                    ‘welzijnsbezoeken’ kan hieraan bijdragen.
 De werkwijze 1 gezin, 1 plan, 1 regisseur          Implementeren van de methodiek 1G1P.
 komt niet genoeg van de grond.                     Waar nodig trainen van professionals en
                                                    gemeentelijke medewerkers.
 De samenwerking met verschillende                  In de contractering in de bundels Jeugd en
 organisaties en domeinen rond de                   Zorg en ondersteuning afspraken maken met
 professionele zorgaanbieders in het sociaal        de aanbieders dat ze actief de samenwerking
 domein kan worden versterkt. Daarbij worden        met deze partijen zoeken en laten zien hoe zij
 onder meer genoemd: de GGZ, werk en                dat doen. Eventueel verlenging van
 inkomen (serviceplein Alphen), het onderwijs       contracten mede afhankelijk maken van de
 en de lokale vrijwilligersorganisaties.            mate waarin dit lukt.
 Er zijn voor- en nadelen van het hebben van        We kiezen vanwege de genoemde voordelen
 één aanbieder voor een breed palet van zorg        voor een integrale opdracht voor de bundels
 en ondersteuning. Aan de ene kant vergroot         Jeugd en Zorg en ondersteuning. Vanwege
 het de herkenbaarheid en de vindbaarheid           wens voor diversiteit in zorgaanbod nemen
 van de ondersteuning en vergroot het de            we een verplichting op voor de
 mogelijkheden om samenhangende                     hoofdaannemer om een bepaald percentage
 ondersteuning aan te bieden. Aan de andere         van het lumpsumbedrag te besteden aan het
 kant mag dat niet ten koste gaan van de            inzetten van kleine, lokale en/of
 kwaliteit van de ondersteuning en de               specialistische aanbieders van zorg en
 diversiteit van het aanbod.                        ondersteuning.
 Er moet ook ruimte zijn voor kleinere, lokale      In de integrale opdrachten in de bundels
 en/of specialistische aanbieders van zorg en       Jeugd en Zorg en ondersteuning nemen we
 ondersteuning.                                     de verplichting op voor de hoofdaannemer om
                                                    een bepaald percentage van het
                                                    lumpsumbedrag te besteden aan het inzetten
                                                    van kleine, lokale en/of specialistische
                                                    aanbieders van zorg en ondersteuning.
 Professionals ervaren veel meerwaarde aan          Gebouw De Verbinding handhaven als
 het werken vanuit één locatie (gebouw De           centrale locatie waar vanuit een groot deel


                                                 [17]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> Verbinding). Voor inwoners zou het fijn zijn      van de professionele ondersteuning in het
 als het gebouw ook een doorlopende                sociaal domein geboden wordt. De
 inloopfunctie zou hebben.                         mogelijkheid onderzoeken om ook de toegang
                                                   tot werk en inkomen in De Verbinding te
                                                   realiseren. Daarnaast de wenselijkheid en
                                                   haalbaarheid van een inloopfunctie voor
                                                   inwoners nader onderzoeken.


3.5 Marktverkenning Jeugd Nieuwkoop
De belangrijkste doelstelling van de marktverkenning Jeugd is om te verkennen of er bij
aanbieders interesse is om een inschrijving te doen op een opdracht zoals we die nu in grote
lijnen voorzien voor de inkoop van Jeugdhulp vanaf 2021. Daarnaast halen we aandachtspunten
op die zij ons willen meegeven voordat het formele deel van de inkoop van start gaat.
Het is op voorhand niet zeker dat er aanbieders zijn die willen inschrijven op een opdracht zo
breed als wij hem voorzien in een relatief klein werkgebied als onze gemeente. De opdracht
wordt dermate breed dat hij naar verwachting niet als geheel door één aanbieder is uit te voeren.
Uit de gesprekken die wij tot nu toe hebben gevoerd halen we voldoende vertrouwen om met
deze manier van aanbesteden door te gaan.

3.6 Marktverkenningen Zorg en Ondersteuning Rijnstreek
Samen met de andere Rijnstreekgemeenten hebben we op 29 mei en 19 juni 2019
marktverkenningen georganiseerd voor aanbieders. Doelstelling van de eerste bijeenkomst was
om een aantal scenario’s te toetsen voor de bundeling van taken en activiteiten in het kader van
de inkoop van Zorg en Ondersteuning in de Rijnstreek. Belangrijkste vraag aan de aanbieders
was in hoeverre zij de voorgelegde scenario’s uitvoerbaar achtten. De scenario’s met de grootste
bundels scoorden daarin duidelijk lager dan de scenario’s waarbij er meerdere kleinere bundels
voorzien waren. Daarnaast hebben we de aanbieders gevraagd om een toelichting op hun
scores. We zetten een aantal aandachtspunten op een rij.
De marktverkenningen waren gericht op de inkoop van zorg en ondersteuning. Maar de
conclusies zijn deels ook te vertalen naar het bredere zorglandschap (waaronder jeugdhulp).
 Aandachtspunt                                     Wat doen we ermee?
 Maak de bundels niet te groot. Voeg alleen        Bieden van hulp bij het huishouden en
 taken samen die logisch bij elkaar passen.        hulpmiddelen wordt geen onderdeel van een
                                                   brede integrale opdracht in de bundel Zorg en
                                                   ondersteuning.
 Hou ruimte voor specialistisch aanbod en          In de integrale opdrachten in de bundels
 voldoende diversiteit.                            Jeugd en Zorg en ondersteuning nemen we
                                                   de verplichting op voor de hoofdaannemer om
                                                   een bepaald percentage van het
                                                   lumpsumbedrag te besteden aan het inzetten
                                                   van kleine, lokale en/of specialistische
                                                   aanbieders van zorg en ondersteuning.
 Streef naar verlichten van administratieve        Het bieden van ondersteuning in de bundel
 lasten.                                           Zorg en ondersteuning gaat beschikkingsarm.
                                                   Dat wil zeggen dat er in principe geen
                                                   beschikkingen worden verstrekt. Alleen in de
                                                   situaties waar dat niet anders kan (PGB of het
                                                   afwijzen van een vraag om ondersteuning
                                                   zodat er bezwaar gemaakt kan worden).



                                                [18]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre> Zorg voor een doorgaande lijn van welzijn,         In de bundels Jeugd en Zorg en
 preventie, hulp en ondersteuning.                  ondersteuning brengen we een breed palet
                                                    van ondersteuning onder. Dat maakt het
                                                    makkelijk om de aard en intensiteit van de
                                                    ondersteuning te laten meebewegen met de
                                                    behoefte van de inwoner. Door het
                                                    beschikkingsarm werken hoeft er niet bij
                                                    iedere wijziging opnieuw een indicatie worden
                                                    gesteld.
                                                    Ten behoeve van een goede samenwerking
                                                    met de preventieve basisvoorzieningen en het
                                                    welzijnsaanbod maken we hierover afspraken
                                                    met de opdrachtnemers van de bundels
                                                    Jeugd en Zorg en ondersteuning.


In de tweede marktverkenning zijn we met aanbieders dieper ingegaan op een aantal
onderwerpen. De onderwerpen waren ‘Bundelen en splitsen’, ‘Preventie en welzijn’ en ’Hulpvraag
en zorgplan’. De opbrengst van deze bijeenkomst is zeer divers en niet altijd eenduidig. Als het
gaat over bundeling van taken en activiteiten zijn er veel voor- en nadelen bij verschillende
scenario’s benoemd, maar dit leidt niet tot een duidelijke conclusie. We benoemen een aantal
hoofdpunten.
 Aandachtspunt                                      Wat doen we ermee?
 Veel mensen vinden hun weg wel naar zorg           In de contractering van aanbieders afspreken
 en ondersteuning, maar er is ook een groep         dat zij ook ‘outreachend’ werken. Daarnaast
 die daar zelf niet actief naar op zoek gaat.       bijvoorbeeld ook actief inwoners te benaderen
                                                    met ‘welzijnsbezoeken’.
 Inwoners met een ondersteuningsbehoefte            In de contractering in de bundels Jeugd en
 kunnen soms uit beeld verdwijnen,                  Zorg en ondersteuning afspraken maken met
 bijvoorbeeld op de overgang van het                de aanbieders dat ze actief de samenwerking
 jeugddomein naar het volwassendomein.              zoeken met elkaar en andere
                                                    maatschappelijke partners en laten zien hoe
                                                    zij dat doen.
 Maak de bundels niet te groot. Te grote            Bieden van hulp bij het huishouden en
 bundels zijn onbeheersbaar en leiden               hulpmiddelen wordt geen onderdeel van een
 mogelijk tot een toename van ‘interne              brede integrale opdracht in de bundel Zorg en
 bureaucratie’.                                     ondersteuning.

3.7 Bijeenkomst samenwerkingspartners Rijnstreek
In Rijnstreekverband hebben we op 13 juni een bijeenkomst gehouden voor partijen die geen
(potentiele) aanbieders zijn van zorg en ondersteuning, maar die daar wel mee samenwerken.
Het gesprek ging met name over de huidige situatie. Daarbij ging uiteraard veel aandacht naar de
huidige aanbieder Tom in de Buurt. We geven een aantal aandachtspunten uit deze bijeenkomst.
 Aandachtspunt                                      Wat doen we ermee?
 Tom in de Buurt heeft zich in de afgelopen         We kiezen vanwege de genoemde voordelen
 jaren goed gepositioneerd als een herkenbare       voor een integrale opdracht voor de bundel
 en zichtbare partij, zowel voor inwoners als       Jeugd en voor een integrale opdracht voor de
 professionals. Vanwege de brede opdracht is        bundel Zorg en ondersteuning.
 duidelijk dat je daar terecht kunt als je moeite
 hebt met meedoen.



                                                [19]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>De samenwerking tussen Tom in de Buurt en              In de contractering in de bundels Jeugd en
vrijwilligersorganisaties en kleinere                  Zorg en ondersteuning afspraken maken met
aanbieders van zorg en ondersteuning kan               de aanbieders dat ze actief de samenwerking
beter.                                                 zoeken met elkaar en andere
                                                       maatschappelijke partners en laten zien hoe
                                                       zij dat doen.
Het werken met 1 gezin, 1 plan komt nog niet           Implementeren van de methodiek 1G1P.
goed genoeg van de grond.                              Waar nodig trainen van professionals en
                                                       gemeentelijke medewerkers.
Tom in de buurt neemt vraaggericht werken              In de contractering van aanbieders afspreken
soms iets te letterlijk, komt pas in actie als de      dat zij ook ‘outreachend’ werken.
inwoner zelf zijn vraag formuleert.
Binnen de huidige opdracht ‘sociale                    In de integrale opdrachten in de bundels
participatie’ (Tom in de Buurt) is te weinig           Jeugd en Zorg en ondersteuning nemen we
ruimte voor kleine aanbieders met                      de verplichting op voor de hoofdaannemer om
specialistisch aanbod.                                 een bepaald percentage van het
                                                       lumpsumbedrag te besteden aan het inzetten
                                                       van kleine, lokale en/of specialistische
                                                       aanbieders van zorg en ondersteuning.
Samenwerken van professionals op één                   Gebouw De Verbinding handhaven als
locatie heeft veel meerwaarde.                         centrale locatie waar vanuit een groot deel
                                                       van de professionele ondersteuning in het
                                                       sociaal domein geboden wordt.
Streef zoveel mogelijk naar continuïteit, zowel        Continuïteit van aanbieders is niet af te
voor inwoners als voor                                 dwingen. Wel proberen we de voordelen van
samenwerkingspartners. Gooi niet weg wat is            de huidige inkoopvorm te handhaven door
opgebouwd.                                             vast te houden aan een brede integrale
                                                       opdracht voor de bundel Zorg en
                                                       ondersteuning. Voor de bundel Jeugd vinden
                                                       we de voordelen van een integrale opdracht
                                                       en de transformatieprikkel vanuit
                                                       lumpsumfinanciering zwaarder wegen dan de
                                                       continuïteit van het huidige systeem. Bij de
                                                       aanbesteding van de bundel Jeugd leggen we
                                                       vast dat de opdrachtnemer zich bovenmatig
                                                       inspant om de positie van het huidige JGT in
                                                       stand te houden.
                                                       Daarnaast streven we naar een moment van
                                                       gunning van de opdrachten in de bundels
                                                       Jeugd en Zorg en ondersteuning die de
                                                       nieuwe opdrachtnemer voldoende tijd geeft
                                                       om een zorgvuldige overgang te realiseren.
                                                       Ook maken we in de contracten duidelijke
                                                       afspraken over cliënten die al (bij een andere
                                                       aanbieder) in zorg zijn en daar ook het beste
                                                       kunnen blijven.
Met name in Nieuwkoop is het aanbod te                 In de bundel ‘Zorg en ondersteuning’ gaan we
versnipperd.                                           uit van een verbreding van de opdracht ten
                                                       opzichte van de huidige situatie.
                                                       Maatschappelijk werk,




                                                    [20]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                       mantelzorgondersteuning en respijtzorg
                                                       worden onderdeel van een integrale opdracht.
                                                       Daarnaast brengen we meer samenhang in
                                                       de activiteiten die in de bundel
                                                       Basisvoorzieningen preventie en welzijn
                                                       worden uitgevoerd.




3.8 Evaluatie Tom in de Buurt
De drie opdrachtgevers van Tom in de buurt hebben de opdracht sociale participatie
geëvalueerd. Het algemene beeld dat daaruit naar voren komt is dat Tom in de buurt in de eerste
periode veel moeite heeft moeten doen om een goede plek te verwerven in de lokale
zorglandschap, maar dat er inmiddels een aanbod aan voorzieningen is gerealiseerd dat
laagdrempelig is en voor veel doelgroepen beschikbaar is. Het werken zonder indicaties wordt
door alle betrokkenen als positief ervaren. Ook het samenbrengen van uiteenlopende expertises
in één Tom in de buurt team heeft veel meerwaarde. Punt van aandacht is wel het gezamenlijk
zicht houden op ontwikkelingen in de zorgvraag.
Aanbevelingen uit de evaluatie die relevant voor de inkoop zijn:
 Aandachtspunt                                         Wat doen we ermee?
 Tom in de buurt biedt wel een divers aanbod           We nemen de verplichting op in de opdracht
 aan collectieve voorzieningen. Nadeel is dat          Zorg en ondersteuning om een deel van het
 het aanbod is versnipperd over diverse                lumpsumbedrag te gebruiken voor het
 dagdelen op verschillende locaties. Er is ook         contracteren van kleine lokale aanbieders.
 een grote doelgroep binnen de gemeente die            Daarnaast maken we het verstrekken van
 behoefte heeft aan dagbesteding op maat               PGB’s ook onderdeel van de integrale
 en/of dagbesteding met een vaste structuur            opdracht waardoor de gecontracteerde
 meerdere dagen in de week.                            aanbieder geprikkeld wordt om aanbod te
                                                       ontwikkelen dat aansluit bij de behoefte van
                                                       inwoners.
 De samenwerking met het verenigingsleven              Afspraken maken met aanbieders via de
 en aansluiting bij bestaande lokale initiatieven      eisen in de aanbesteding ‘Zorg en
 behoeven verbetering.                                 ondersteuning’. Daarnaast gemeentelijke
                                                       capaciteit inzetten om deze verbindingen te
                                                       faciliteren en aan te jagen.
 Op de randen van de opdracht ontstaat                 We verbreden de integrale opdracht ‘Zorg en
 schuring. Dit ontstaat met name bij                   ondersteuning’ met in ieder geval
 bemoeizorg. Dit vraagt om een betere regierol         maatschappelijk werk en
 binnen de partners in het sociaal domein en           mantelzorgondersteuning (in relatie tot de
 het maken van heldere afspraken.                      huidige opdracht sociale participatie).
                                                       Daarnaast streven we een scherpere
 Ook is het niet altijd even duidelijk wat wel en
                                                       afbakening van de opdrachtomschrijving na in
 niet onder de opdracht van Tom in de buurt
                                                       de aanbestedingsprocedure.
 valt. Een heldere afkadering van de opdracht,
 verwachtingen en maatschappelijke effecten
 is gewenst.




                                                    [21]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4 Scenario’s voor de inkoop
Op de inrichting van het zorglandschap als geheel zijn talloze keuzes te maken. Om het
enigszins overzichtelijk te houden richten we ons in dit hoofdstuk op de keuzes ten aanzien van
de inkoop en samenwerkingsmodel van verschillende vormen van ondersteuning. De focus ligt
hierbij op de bundels Zorg en ondersteuning en Jeugd.

4.1 Afwegingscriteria
Bij het afwegen van de scenario’s hebben we onder meer gekeken naar een aantal aspecten die
van belang kunnen zijn bij het maken van een keuze voor het ene of het andere scenario.
    1. Kostenbeheersing. In welke mate is het mogelijk om de gemeentelijke uitgaven aan
       jeugdhulp te beheersen?
    2. Beschikbaarheid. Op welke manier beïnvloedt het scenario de beschikbaarheid van
       jeugdhulp in Nieuwkoop? Het gaat zowel om de vraag of passende ondersteuning
       beschikbaar is als hoe snel je terecht kunt bij een aanbieder die die hulp kan bieden. Er
       is een belangrijke basis in de wettelijke taak van gemeenten om maatschappelijke
       ondersteuning en Jeugdhulp te bieden aan de inwoners die dat nodig hebben
       (leveringsplicht).
    3. Informatievoorziening. In hoeverre biedt het scenario mogelijkheid om inzicht te hebben
       in de cijfers (aantallen trajecten, gemiddelde trajectduur, wachttijden).
    4. Nabijheid. In welke mate sluit het scenario aan bij het uitgangspunt om ‘zo lokaal
       mogelijk’ te werken? Nabijheid heeft daarnaast ook betrekking op het uitgangspunt van
       de decentralisaties om ondersteuning en zorg zoveel mogelijk te verbinden met de
       bestaande lokale sociale infrastructuur.
    5. Keuzevrijheid. In hoeverre biedt het scenario de mogelijkheid voor cliënten om zelf
       invloed te hebben op de keuze voor de ene of de andere aanbieder?
    6. Samenhangende hulp. In hoeverre stimuleert/ondersteunt het scenario aanbieders om
       zich onderling met elkaar te verbinden? Zowel binnen de domeinen Jeugd of Wmo als
       met de domeinen daarbuiten.
    7. Regionale congruentie. We kijken hierbij naar de mate waarin het scenario leidt tot een
       logische samenhang met andere regionale verbanden.

4.2 Voorkeursscenario: Focus op de Rijnstreek
Op basis van deze afwegingcriteria is ons voorkeursscenario ‘Focus op de Rijnstreek’. Samen
met Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem hebben we de contractering van Tom in de Buurt
gedaan. Ook nu trekken we samen op om de inkoop van zorg en ondersteuning te doen en
werken we al samen op het gebied van de Participatiewet. Eerder kozen Alphen en Kaag ervoor
om op het gebied van Jeugdhulp een eigen koers te varen. Deze is meer in lijn met het de manier
van contracteren van Tom in de Buurt, waarbij een opdrachtnemers via één integrale opdracht
verantwoordelijk worden voor de gehele opgave vanuit de Jeugdwet. Met dit voorkeursscenario
kiezen we voor een nauwe samenwerking met Alphen en Kaag op alle drie de wetten.
We onderbouwen deze keuze aan de hand van de afwegingscriteria en lichten toe welke andere
factoren hierbij ook een rol spelen.
4.2.1 Kostenbeheersing
Binnen dit scenario kiezen we bij de inkoop van de bundels ‘Jeugd’ en ‘Zorg en ondersteuning’
voor een lumpsumfinanciering. Dit wil zeggen dat er vooraf één jaarlijkse totaalprijs word
afgesproken voor de integrale dienstverlening binnen de opdracht. Er is geen sprake van
afrekenen op basis van geleverde uren (p*q). Dit model prikkelt de gecontracteerde aanbieders
om passende ondersteuning te bieden en niet om meer of zwaardere ondersteuning te bieden
dan nodig is. Daarnaast prikkelt dit model aanbieders om preventief te werken. De aanbieder

                                               [22]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>heeft er zelf belang bij dat kleine problemen niet escaleren. Dit maakt dat de kosten beter te
beheersen zijn dan in een open-einde-financiering zoals we nu voor Jeugd via de TWO hebben.
Tegelijkertijd zijn er ook risico’s en onzekerheden met lumpsumfinanciering. De situatie kan
bijvoorbeeld ontstaan dat gecontracteerde aanbieders ondanks gedegen onderzoek en
onderbouwing van het lumpsumbedrag toch meer inzetten dan de financiering toelaat,
bijvoorbeeld omdat de vraag naar ondersteuning zich anders ontwikkelt dan verwacht.
4.2.2 Beschikbaarheid
De beschikbaarheid van jeugdhulp voor de inwoners van Nieuwkoop is in dit scenario naar
verwachting vergelijkbaar met wanneer we zouden blijven contracteren via de huidige vorm. De
beschikbaarheid van jeugdhulp wordt voornamelijk begrensd door de capaciteit van betrokken
aanbieders. De aanbieders die mogelijk gecontracteerd worden met een lumpsumbedrag hebben
in dat opzicht met dezelfde uitdagingen te maken als de aanbieders die via een meer traditionele
bekostigingssystematiek worden gecontracteerd. Het kan zelfs zijn dat het deels dezelfde
aanbieders zijn. Met andere woorden, het inkoopmodel op zich heeft nauwelijks invloed op de
beschikbaarheid van jeugdhulp. Hetzelfde geldt voor de inkoop van zorg en ondersteuning voor
volwassenen.
4.2.3 Informatievoorziening
In dit scenario kiezen we voor een fundamenteel andere vorm van informatievoorziening en
monitoring. Met p*q contracten en beschikkingen voor het toekennen van zorg en ondersteuning
is het in principe goed mogelijk om te monitoren op geleverde output. Het aantal geleverde uren
en/of trajecten is inzichtelijk te maken waardoor er een overzichtelijk beeld gegeven kan worden
van wat er nou eigenlijk precies wordt ingezet. Door de aard van de opdracht, de
bekostigingsvorm en het beschikkingsvrij werken is er in ons voorkeursscenario minder direct
zicht op wat er precies aan inzet gepleegd wordt. We kiezen ervoor om niet te focussen op
output, maar op resultaat. In lijn met onze visie op onze rol als opdrachtgever (‘verantwoordelijk
partnerschap’) voeren we doorlopend het gesprek met de opdrachtnemers aan de hand van
indicatoren die we gezamenlijk met hen bepalen. Belangrijk daarin is in ieder geval de
cliëntervaring die onafhankelijk wordt opgehaald.
We verwachten op deze manier meer inhoudelijke sturing te kunnen geven dan via de traditionele
vorm van inkopen en bekostigen. Onze ervaringen in de regio Holland Rijnland laten zien dat het
binnen die systematiek vooralsnog niet goed is gelukt om te sturen op transformatie en
kostenbeheersing.
4.2.4 Nabijheid
Tom in de Buurt biedt sinds 2015 in onze gemeente (grotendeels) de dienstverlening die we in dit
koersdocument ‘Zorg en ondersteuning’ noemen. Na een aanloopperiode waarin veel
geïnvesteerd moest worden in het leggen van contacten en het bouwen aan een netwerk wordt
Tom in de Buurt nu breed gezien als een zichtbare en laagdrempelig toegankelijke partij in de
gemeente. We willen dit ook op het gebied van jeugdhulp bewerkstelligen. De samenwerking met
de gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem op het niveau van de subregio
Rijnstreek biedt volgens ons meer kansen om opdrachtnemers op een vergelijkbare manier
lokaal te positioneren dan in het bredere verband van Holland Rijnland, of zelfs van een andere
jeugdhulpregio.
Het contracteren van (kleinere) lokale aanbieders van zorg, ondersteuning of jeugdhulp nemen
we als verplichting op in de opdrachten die we formuleren voor de bundels Jeugd en Zorg en
ondersteuning. Op deze manier zorgen we ervoor dat de verbinding tussen onze lokale
aanbieders en de hoofdaanbieder gelegd wordt en dat het lokale aanbod beschikbaar blijft voor
de inwoners die daarbij gebaat zijn.




                                               [23]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>4.2.5 Keuzevrijheid
Keuzevrijheid is in dit voorkeursscenario in principe beperkt. Uitgangspunt is dat de
ondersteuning geboden wordt door de gecontracteerde aanbieder voor de bundels Jeugd of Zorg
en ondersteuning. Wij verwachten van de gecontracteerde aanbieder dat de vraag leidend is voor
de ondersteuning die ze bieden en dat de aanbieder nieuw aanbod ontwikkelt als blijkt dat de
(collectieve) vraag verandert. Er zijn echter altijd inwoners met een ondersteuningsbehoefte voor
wie de gecontracteerde aanbieder geen passende ondersteuning kan leveren of ontwikkelen.
Denk bijvoorbeeld aan de mensen die erg op hun plek zijn bij een van de zorgboerderijen in onze
gemeente, maar bij Tom in de Buurt niet goed uit de voeten kunnen. Ook dit is voor ons een
reden om de gecontracteerde aanbieder te willen verplichten om kleinere lokale aanbieders als
onderaannemer te contracteren.
Daarnaast blijft het altijd mogelijk om een PGB aan te vragen. Wij zien het PGB als een
verstrekkingsvorm die zeer geschikt is voor mensen die zelf maximaal invloed willen hebben op
de ondersteuning die ze krijgen. Maar alleen voor de mensen die bereid en in staat zijn om aan
alle (administratieve) plichten te voldoen die daarbij horen en daar zelf een duidelijke keuze in
maken. We willen voorkomen dat inwoners met een ondersteuningsbehoefte noodgedwongen
een PGB aanvragen omdat het de enige manier is om de ondersteuning te krijgen die ze nodig
hebben.
Het verstrekken van PGB’s maken we onderdeel van de integrale opdrachten in de bundels
Jeugd en Zorg en ondersteuning. Het PGB budget is daarmee ook onderdeel van het
lumpsumbedrag. Op die manier leggen we een prikkel bij de aanbieder om aanbod te
ontwikkelen dat flexibel is en kan aansluiten op zo veel mogelijk vragen van inwoners.
Tegelijkertijd willen we voorkomen dat inwoners door de aanbieder worden ‘ontmoedigd’ om een
PGB aan te vragen. Daarom nemen we maatregelen om te waarborgen dat er een zorgvuldig
proces gelopen wordt bij PGB aanvragen. Denk bijvoorbeeld aan een vaste rol in dit proces voor
een onafhankelijk cliëntondersteuner of een andere professional die onafhankelijk van de
gecontracteerde aanbieder werkt.
4.2.6 Samenhangende hulp
Het formuleren van brede integrale opdrachten in de bundels Jeugd en Zorg en ondersteuning
stimuleert en faciliteert een grote samenhang in de dienstverlening die binnen die bundels
geboden wordt. Op zorg en ondersteuning hebben we die ervaring nu al met Tom in de Buurt,
wat feitelijk een consortium is van acht aanbieders met verschillende expertises. In de bundel
Zorg en ondersteuning kiezen we ervoor om ten opzichte van de huidige opdracht ‘sociale
participatie’ verder te verbreden. Het maatschappelijk werk, de mantelzorgondersteuning,
respijtzorg en beschermd wonen voegen we hieraan toe. In de bundel Jeugd kiezen we voor
maximale integraliteit. Alleen die vormen van jeugdhulp worden uitgezonderd die verplicht op het
niveau van de regio Holland Rijnland moeten worden ingekocht (het gedwongen kader).
4.2.7 Regionale congruentie
Een andere zwaarwegende reden om voor dit voorkeursscenario te kiezen is het feit dat regio-
indelingen in dit scenario goed op elkaar aansluiten. Op de Wmo en op de Participatiewet werken
we al nauw samen met Alphen en Kaag en de decentralisatie van de maatschappelijke zorg doen
we op de schaal van de Rijnstreek. Ook de samenwerkingsverbanden in het onderwijs en
leerplicht zijn op Rijnstreekniveau georganiseerd. Vanuit het perspectief van jeugdhulp en de
aansluiting daarvan op het onderwijs biedt dit scenario veel kansen.

4.3 Andere onderzochte scenario’s
In deze paragraaf geven we de belangrijkste redenen om niet voor de andere scenario’s te
kiezen.




                                               [24]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4.3.1 Voortzetten van huidige schaal (terugvalscenario)
In dit scenario zouden we ten aanzien van de jeugdhulp de samenwerking blijven zoeken op de
schaal van Holland Rijnland. Via de TWO wordt de jeugdhulp ingekocht. Daarnaast is het
denkbaar dat we na 2020 niet langer één contract voor de opdracht sociale participatie in de
markt zetten, maar dit ook via kleinere contracten inkopen. Mogelijkheden voor inkoop zijn
bestuurlijk contracteren, het open house model of inspanningsgericht contracteren. In dit scenario
is er meer zicht op wat we inkopen.
Een belangrijke reden om niet te kiezen voor het voortzetten van de huidige schaal is de
onlogische regionale indeling die dan zou blijven bestaan. Geografisch liggen onze
buurgemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem tussen de gemeente Nieuwkoop en
de rest van de regio Holland Rijnland in. Deze fysieke afstand kan alleen al vanwege de reistijd
voor aanbieders en voor onze inwoners een probleem zijn. Daarnaast zijn er verschillende
werkgebieden voor aan de ene kant aanbieders van jeugdhulp en aan de andere kant de
aanbieder van ondersteuning voor volwassenen. De aansluiting 18-/18+ wordt hiermee niet
makkelijker. Ook zijn de samenwerkingsverbanden in het onderwijs voor de Nieuwkoopse
scholen en de uitvoering van leerplicht georganiseerd op de schaal van de Rijnstreek. Een goede
samenwerking met onderwijs en leerplicht komt naar verwachting een stuk lastiger tot stand met
jeugdhulpaanbieders die hun werkzaamheden voor veruit het grootste deel in een ander gebied
verrichten dan met een jeugdhulpaanbieder die al zijn werkzaamheden in hetzelfde werkgebied
verricht.
Een andere reden om niet te kiezen voor dit scenario is de verwachting dat kostenbeheersing
moeilijk zal blijven. Ondanks voorziene kostendaling en een inhoudelijke transformatieagenda is
het in TWO verband de afgelopen jaren niet goed gelukt om de kostenstijging in de jeugdhulp om
te buigen. Wij denken dat dit mede veroorzaakt wordt door de prikkel in het systeem van p*q
financieren voor aanbieders om meer te leveren, ondanks het hanteren van budgetplafonds.
Als het om welke reden dan ook niet lukt om jeugdhulp volgens ‘het Alphense model’ in te kopen
is de enige realistische optie om alsnog via de TWO te blijven inkopen. Voor de bundel zorg en
ondersteuning bouwen we in dat geval wel voort op de bestaande contractering van sociale
participatie.
4.3.2 Zelf doen
De decentralisaties zijn mede gebaseerd op de overtuiging dat maatschappelijke ondersteuning
en jeugdhulp het beste zo lokaal mogelijk kan worden uitgevoerd. Dit zien we terug in de praktijk.
Teamleden voelen zich eerst en vooral betrokken bij de inwoners van Nieuwkoop. Vanuit dit
uitgangspunt is het denkbaar dat de meer generalistische kennis (denk aan sociaal juridische
dienstverleners, maatschappelijk werkers) in gemeentelijke dienst komen. Daarmee worden de
sturingsmogelijkheden van de gemeente veel directer en is er geen noodzaak deze taken aan te
besteden. Daar staat echter ook een aantal nadelen tegenover. Bijvoorbeeld de toegankelijkheid
van de specialistische zorg en het op peil houden van kennis en expertise van het team.
De voordelen van dit scenario zien wij vooral in de mogelijkheid om professionals direct te
kunnen aansturen en het feit dat professionals in principe voor onbepaalde tijd in dienst komen.
Daardoor kan de verbinding met andere (gemeentelijke) professionals in uitvoering en beleid
goed en duurzaam tot stand komen. Dit weegt wat ons betreft echter niet op tegen de nadelen en
risico’s die ook aan dit scenario kleven.
Het behoud van expertise, het onderhouden van kennisniveau en de verschillende specialismen
en het voldoen aan de Kwaliteitseisen Jeugd van de professionals wordt in dit scenario de
verantwoordelijkheid van de gemeente. Deze kennis en expertise is niet in huis dus zou moeten
worden ingekocht, voor alle in de teams aanwezige disciplines. Dit vraagt om doorlopende
investering in aandacht, training en bijscholing.
Daarnaast komt er in dit scenario een knip tussen de toegang en de daadwerkelijke jeugdhulp of
ondersteuning. Daardoor kunnen afschuifeffecten ontstaan. Er is geen inherente prikkel om zo


                                               [25]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>licht mogelijk en zo zwaar als nodig in te zetten. Op- en afschalen gaat minder makkelijk dan als
er integrale opdrachten voor jeugdhulp en ondersteuning worden ingezet.
4.3.3 Aansluiten andere regio
De gemeente Nieuwkoop grenst aan drie andere Jeugdhulpregio’s, namelijk Amsterdam-
Amstelland, Utrecht-West en Midden Holland. We hebben gesprekken gevoerd met gemeenten
in alle drie de regio’s (Uithoorn, De Ronde Venen en Gouda) onder meer om te verkennen of het
meerwaarde zou hebben om de aansluiting te zoeken bij een andere regio voor jeugdhulp.
Aansluiting zoeken bij een andere jeugdhulpregio is wat ons betreft alleen zinnig als op criteria
als kostenbeheersing, beschikbaarheid en samenhangende hulp duidelijk betere resultaten
gehaald zouden worden. Dat is niet het geval. Uit deze gesprekken is gebleken dat ‘het ideale
model’ voor jeugdhulp (of het sociaal domein in bredere zin) nog nergens is uitgevonden. Overal
lijken ongeveer dezelfde uitdagingen en dilemma’s te spelen. Voordelen lijken er dan ook niet of
nauwelijks te zijn in dit scenario. De nadelen zijn dat de regio-indeling nog onlogischer wordt, dat
er extra bestuurlijke en ambtelijke capaciteit nodig zou zijn om overleg en besluitvorming in de
nieuwe regio voor te bereiden en dat de samenhang met de andere onderdelen van het sociaal
domein moeilijker wordt. Bovendien liggen we geografisch gezien altijd ‘aan de buitenkant’, bij
welke regio we ook zouden aansluiten.




                                                [26]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5 Planning
Wanneer          Wat                      Product                Toelichting
Oktober 2019     Voorlopig                Voorlopig              Voorlopig koersdocument
                 koersdocument            koersdocument          wordt vastgesteld door
                 vaststellen, vrijgeven                          het college
                 voor inspraak en
                 consultatie van
                 gemeenteraad en
                 externe partijen
Oktober/         Raadpleging
November 2019    gemeenteraad en
                 andere partijen
December 2019    Koersdocument                                   Koersdocument wordt
                 vaststellen                                     vastgesteld door de
                                                                 gemeenteraad.
Januari / juni   Gemeentelijk             Doorontwikkeling van   Na vaststellen van de
                 verbindingsteam          de formatie            koers door de raad start
                 opstarten                                       een traject om het
                                                                 gemeentelijke
                                                                 verbindingsteam op te
                                                                 zetten. Primaat ligt bij het
                                                                 college en de ambtelijke
                                                                 organisatie. We willen
                                                                 het team bemenst
                                                                 hebben wanneer de
                                                                 aanbieders de
                                                                 implementatie starten
                                                                 (voor zomer 2020).
Februari/maart   Opdracht(en)             Aanbestedings-         Bestekken zijn definitief,
2020             opstellen, start         documenten met alle    aanbesteding formeel
                 aanbesteding             nodige bijlagen        van start voor bundels
                                                                 Jeugd en Zorg en
                                                                 ondersteuning
Juni 2020        Definitieve gunning                             Contracten met
                 van opdrachten                                  aanbieders worden
                 Jeugdhulp en Zorg                               gesloten voor Zorg en
                 en ondersteuning                                ondersteuning en voor
                                                                 Jeugdhulp
Juni 2020        DVO Werk en                                     Aangepaste afspraken
                 Inkomen 2021 en                                 met Alphen aan den Rijn
                 verder                                          om de dienstverlening
                                                                 meer lokaal te
                                                                 organiseren.




                                           [27]
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>