<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>gemeente Nieuwkoop Beheer Openbare Ruimte




Evaluatie Afvalbeleid gemeente Nieuwkoop 2020 - 2022

- 22 maart 2023 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina 2 van 29




Inhoud

1.  Inleiding                                                      3
2.  Inzamelresultaten                                              4
    2.1. Hoeveelheid huishoudelijk afval                           4
    2.2. Hergebruik en afvalsorteeranalyses                        6
    2.3. Realisatie doelstellingen en kwaliteit afvalstromen       7
3. Verwerking afvalstromen                                         8
4. Milieustraat                                                   11
5. Aanbiedgedrag restafval                                        13
6. Papierinzameling                                               15
7. Benchmark                                                      17
    7.1. In vergelijking: de gemeente Nieuwkoop                   17
    7.2. De best scorende gemeenten                               18
    7.3. Afvalstoffenheffing in de regio                          18
8. Hoe schoon is Nieuwkoop?                                       20
9. Communicatie en bewonersonderzoek                              22
    9.1. Communicatie                                             22
    9.2. Bewonersonderzoek                                        23
10. Ontwikkelingen afvalbeleid                                    25
    10.1. Kwaliteit grondstoffen                                  25
    10.2. Inzameling PMD bij instellingen en bedrijven            25
    10.3. Bron- en nascheiding PMD                                25
    10.4. Preventie en hergebruik luiers                          26
    10.5. Producentenverantwoordelijkheid                         26
    10.6. Circulaire economie                                     27
11. Conclusie, aanbevelingen en acties                            29

Bijlage 1: Inzamelresultaten en hergebruik 2018 tot en met 2022
Bijlage 2: Afvalstoffenheffing in de regio




                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina 3 van 29




1.      Inleiding
Deze evaluatie bevat de stand van zaken in Nieuwkoop na drie jaar tariefdifferentiatie
(diftar). Om de landelijke doelstellingen voor het hergebruik van huishoudelijk afval te
halen is op 1 januari 2020 diftar ingevoerd. Bij dit model bestaat de afvalstoffenheffing uit
een vast en een variabel deel. Het vaste deel is lager dan de oorspronkelijke heffing en
het variabele deel hangt af van de hoeveelheid (volume) restafval die een huishouden
aanbiedt. Het aanbieden van GFT-afval, papier en PMD wordt betaald uit het vaste deel.
De achterliggende gedachte is dat huishoudens die goed hun afval scheiden minder
afvalstoffenheffing betalen dan huishoudens die weinig tot niets scheiden. Een
toenemend aantal gemeenten in Nederland hanteert dit principe, in 2022 54 %1.

In het Collegeprogramma 2022 – 2026 is opgenomen dat we het diftar-systeem
monitoren en periodiek evalueren op kosten voor de inwoner, efficiëntie van het systeem,
effect op het milieu en een mogelijke overstap in relatie gemaakte kosten voor het diftar-
systeem.

In deze evaluatie worden de inzamelresultaten vergeleken met de landelijke
doelstellingen. Ook wordt een vergelijking gemaakt met andere Cyclus-gemeenten en
gemeenten in Nederland met een vergelijkbare stedelijkheid. Landelijke
beleidsontwikkeling worden geschetst en wordt gekeken naar gemeenten die beter
scoren wat betreft hergebruik. Met deze kennis kunnen in 2024 in Nieuwkoop keuzes
gemaakt worden voor volgende stappen op weg naar een circulaire economie.

Het afvalbeleid in Nederland komt voort uit de toenemende wereldwijde vraag naar
grondstoffen. Bovendien leidt een toename in recycling tot een CO2-reductie. Daarom
werkt de overheid samen met inwoners en het bedrijfsleven om zuiniger en slimmer met
grondstoffen om te gaan. In het Grondstoffenakkoord staan afspraken om de
Nederlandse economie in 2050 volledig te laten draaien op herbruikbare grondstoffen.

Voor huishoudelijk afval is dit landelijk vertaald naar het programma Van Afval Naar
Grondstof (VANG). De VANG-doelstelling voor 2020 was 100 kilogram restafval per
inwoner, 75 % hergebruik en in 2025 nog maar 30 kg restafval.

Tenslotte bevat de evaluatie al enkele aanbevelingen die in 2023 uitgevoerd kunnen
worden.




1    Afvalstoffenheffing 2022, Rijkswaterstaat in opdracht van het ministerie van
     Infrastructuur en Waterstaat, februari 2023.



                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina 4 van 29




2. Inzamelresultaten
2.1. Hoeveelheid huishoudelijk (rest-)afval
De totale hoeveelheid huishoudelijk afval is al het afval dat wordt ingezameld:
gescheiden en ongescheiden, met de huis-aan-huisinzameling en via de Milieustraat. In
2022 had elke inwoner in Nieuwkoop 469 kilogram huishoudelijk afval. Hiervan werd 29
% ingezameld op de Milieustraat. De hoeveelheid is in 2021 en 2022 afgenomen.
Restafval is het afval uit de grijze minicontainer, de verzamelcontainers voor restafval en
het grof restafval op de Milieustraat. Door de invoering van diftar is de hoeveelheid
restafval verminderd van 212 kilogram per inwoner per jaar in 2018 tot 112 kilogram in
2022. Dit is een afname met 47 %.




Verklaring
De totale hoeveelheid afval is afgenomen door:
• Het opschonen van het bestand minicontainers bij de invoering van diftar. Iedereen
    heeft weer één minicontainer voor restafval.
• De Invoering van het reserveringssysteem op de Milieustraat in augustus 2021.
    Hoewel er ook voor de invoering van het reserveringssysteem aan de poort werd
    gecontroleerd lijkt de hoeveelheid bedrijfsafval toch minder te zijn.
• De reorganisatie van de papierinzameling in 2022. Door het verwijderen van de
    zeecontainers en het verbeteren van de inzamelroutes is de hoeveelheid
    bedrijfspapier en -karton met ruim 20 kilogram per inwoner per jaar afgenomen.
Door Corona varieerde het aanbod van huishoudelijk afval wel sterk. In 2020 ruimde heel
Nederland, en ook Nieuwkoop, het huishouden op. De hoeveelheid op de Milieustraat
steeg in 2020 nog met 7 %. In 2021 nam dit weer af. In 2022 zien we dat zowel de
hoeveelheden fijn restafval (minicontainer en verzamelcontainer), GFT-afval, papier, glas



                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina 5 van 29




en PMD als ook de hoeveelheden op de Milieustraat verder afnemen. Mogelijk dat de
onzekere economische situatie hier aan bijdraagt. Ook is het thuiswerken afgenomen.
Bijlage 1 Hoeveelheden huishoudelijk afval 2018 – 2022 geeft een compleet overzicht
van alle hoeveelheden.

De onderstaande grafiek2 vergelijkt de hoeveelheid restafval van de gemeente
Nieuwkoop met de andere Cyclus-gemeenten (2021). Met uitzondering van de
gemeenten Alphen aan den Rijn en Krimpen aan den IJssel hebben alle gemeenten een
vergelijkbaar diftar-systeem. De gemeente Nieuwkoop behaalt een goede score, hoewel
de verschillen tussen de gemeenten met diftar niet groot zijn.




Hoeveelheid restafval in de Cyclus-regio (2021, kilogram per inwoner per jaar).




2   Factsheet Nieuwkoop 2021, Cyclus, 19 april 2021. Het jaar 2022 is in april 2023
    beschikbaar.



                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Pagina 6 van 29




2.2. Hergebruik en afvalsorteeranalyses
Het percentage hergebruik is gestegen van 60 % in 2018 naar 75 % in 2022.
Na de invoering van diftar is in 2020 een afvalsorteeranalyse uitgevoerd van het
restafval. De onderstaande figuur geeft de samenstelling van dit restafval weer in de
minicontainer (laagbouw) en de verzamelcontainers (gestapelde bouw)3.




GFT-afval is nog steeds veruit de grootste stroom in het restafval: 31 kilogram per
inwoner per jaar. Uit sub-analyses blijkt dat het GFT-afval in het restafval vooral bestaat
uit keukenafval. Dit geldt voor de laagbouw én de gestapelde bouw. Het tuinafval wordt


3   Verslag sorteeranalyses gemeente Nieuwkoop 2020, de Afvalspiegel, 18 januari 2021.



                                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Pagina 7 van 29




wel goed apart gehouden. De tweede fractie in het restafval is hygiënisch papier, 17 kilo
per inwoner per jaar. Hiervan is weer 11 kilo luiers en incontinentie materiaal.

2.3.    Realisatie doelstellingen en kwaliteit afvalstromen
Uit de paragrafen 2.1. en 2.2. blijkt dat met de invoering van diftar de doelstelling van 75
% hergebruik wordt gerealiseerd.
De doelstelling van 100 kilo restafval per inwoner in 2020 wordt nog niet gerealiseerd. In
2022 is de hoeveelheid wel verder gedaald naar 112 kilo. Tegelijkertijd moet vooruit
gekeken worden naar de doelstelling van 30 kilo restafval in 2025. Aan de ene kant wordt
nu de vraag gesteld of de doelstelling wel realistisch is, aan de andere kant laat de
afvalsorteeranalyse zien dat er nog heel veel bruikbare grondstoffen in het restafval
zitten.

Naast de hoeveelheden is ook de kwaliteit van de ingezamelde stromen van belang. Voor
een hoogwaardig hergebruik stellen afnemers steeds hogere eisen aan de grondstoffen.
De gemeente Nieuwkoop heeft in 2020 en 2021 te maken gehad met afkeur van oud
papier. Een deel hiervan werd veroorzaakt door vervuiling van de zeecontainers en het
ingezamelde bedrijfskarton. Door een verandering van de papierinzameling (zie
hoofdstuk 6) is de kwaliteit van het ingezamelde papier verbeterd. In 2022 heeft er geen
afkeur plaatsgevonden.
De kwaliteit van het ingezamelde GFT-afval en PMD (plastic en metalen verpakkingen en
drankenkartons) vraagt ook continu aandacht maar tot nu toe wordt al het GFT-afval en
PMD geaccepteerd.

Cyclus voert in opdracht van de gemeente Nieuwkoop kwaliteitscontroles uit. Naast de
controles door de inzamelploeg wordt periodiek een wijk extra gecontroleerd door een
kwaliteitscontroleur. Als een fractie verontreinigd is ontvangt de bewoner een gele kaart
(licht verontreinigd) of rode kaart (sterk verontreinigd). Bij een rode kaart wordt de
container niet geleegd en wordt aangebeld om tips te kunnen geven. Op de kaart staat
ook waarom de container niet is geleegd. Voor meer informatie kan men contact
opnemen met Cyclus of de scheidingswijzer nalezen.

In januari 2023 heeft Nedvang4 aangegeven dat de kwaliteit van het aangeleverde PMD
niet aan de kwaliteitseisen voldoet. Bijna 30 % van het PMD bevat zogenoemde
stoorstoffen als grote folies en verpakte etensresten. De gemeente Nieuwkoop, Cyclus
en Nedvang maken een plan van aanpak om deze verontreinigingen te verminderen.

Aanbeveling / Actie
1. Opstellen en uitvoeren plan van aanpak verbeteren kwaliteit PMD.



4   Nedvang voert namens de Stichting Afvalfonds Verpakkingen de inzameling en
    recycling van verpakkingen uit. Het Afvalfonds Verpakkingen is eindverantwoordelijk
    voor de uitvoering van de producentenverantwoordelijkheid.



                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>         Pagina 8 van 29




         3. Verwerking afvalstromen
         Onderstaand een overzicht geeft inzicht in de verwerking van alle huishoudelijk
         afvalstromen uit de gemeente Nieuwkoop. Tenzij anders vermeld loopt de verwerking via
         Cyclus. Cyclus brengt dit deels weer onder bij Midwaste. Midwaste is een coöperatieve
         vereniging van veertien regionale afval- en reinigingsbedrijven. Zowel Cyclus als
         Midwaste zijn aanbestedingsplichtig. Voor sommige afstromen geldt (gedeeltelijke)
         producentenverantwoordelijkheid (PV).



       Afvalsoort             Tarief per ton                                Verwerking
                             excl. transport,
                             - is opbrengst
Afgedankte                         - € 95,35 (PV)   Stichting Open
Electrische en                                      Na voorsorteren (verwijderen batterijen, accu’s, CFK’s en
elektronische                                       snoeren) worden de apparaten veelal geshredderd en
apparaten (AEEA),                                   vermalen. Daarna worden de verschillende (waardevolle)
inclusief (TL-)lampen                               materialen teruggewonnen.
                                                    https://www.stichting-open.org/ en
                                                    https://wecycle.nl/
Asbest                                  € 197,71    Renewi
                                                    Gestort op speciale stortplaats, Cyclus verstrekt nog verdere
                                                    informatie.
Banden (zonder                        geen (PV)     Granuband – Amsterdam
velg)                                               Shredderen tot staal, nylon en rubber. Gebruik in vloeren en
                                                    tegels voor verschillende toepassingen.
                                                    https://granuband.com/over-granuband/
Dakafval                                 € 268,61   Renewi, Cyclus verstrekt nog verdere informatie.
EPS (piepschuim)              Van € 65,00 tot - €   Van Nieuwpoort EPS Products B.V.
                               150,00 per vracht    Het EPS wordt verwerkt tot korrels. Deze worden gebruikt in
                                  afhankelijk van   baksteenproductie als lichtgewicht vulmateriaal en toegepast
                                    hoeveelheid,    als isolatie onder prefab betonvloeren.
                              ook PV-vergoeding
                           Afvalfonds: - € 776,00
GFT-afval                                 € 81,15   Indaver – Alphen aan den Rijn
                                                    Vergisten en composteren, producten: compost, groen gas
                                                    en vloeibaar CO2 (gebruik in kassen).
                                                    https://www.indaver.com/nl-nl/continu-innoveren/gft-vergister-
                                                    alphen-aan-den-rijn/
Gips                                     € 46,81    GipsNet – Lexmond
                                                    Gips wordt gesorteerd, ontdaan van verontreinigingen,
                                                    gemalen en gezeefd tot poeder. Het gipspoeder wordt
                                                    geleverd als grondstof aan de gips verwerkende industrie
                                                    https://koklexmond.nl/gips-recycling-gasbeton-recycling/



                                                                                                   8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>          Pagina 9 van 29




Glas                            € 0,74 tot - € 11,80   High 5 – Antwerpen
                             Afhankelijk van kleur     Sorteren op kleur, reinigen en verkleinen, vervolgens
                            wit hoogste opbrengst      productie nieuw verpakkingsglas.
                               ook PV-vergoeding        https://www.high5recycling.com/nl/onze-entiteiten/high-5-
                             Afvalfonds: - € 42,63     recycling-nv-2/
Harde kunststoffen                           € 32,82   Van Werven – Biddinghuizen
                                                       Sorteren, reinigen en vermalen, gebruik in leidingen en
                                                       dashboards van auto’s
                                                       https://www.recyclingplastics.nl/
Hout-B                                     € 29,30     Presswood – Ermelo
                                                       Verwerking tot pallets.
                                                       https://presswood.nl/
Hout-C,                                    € 84,58     Het C-hout gaat het naar Duitsland aangezien C-hout in
verduurzaamd (tuin-)                                   Nederland niet verwerkt mag worden.
hout                                                   In Duitsland zetten ze het C-hout in voor het opwekken van
                                                       energie in een Biomassa Energie Centrale (BEC).
Klein Chemisch Afval                    € 4.800,00     Renewi – Nieuwegein
(KCA)                                                  Een groot deel van de (schadelijke) stoffen in KCA kan
                                                       worden hergebruikt (metalen, oliën). Stoffen die niet geschikt
                                                       zijn voor recycling worden onder speciale omstandigheden
                                                       verbrand of gestort, zodat ze geen schade toebrengen aan
                                                       het milieu.
Matrassen                               € 351,96       Retourmatras – Alphen aan den Rijn
                                 60 % vergoeding       (Mechanische) scheiding van binnenvering (metaal), tijk
                                       vanuit PV       (textiel) en foam. Foam wordt toegepast als
                                                       isolatiemateriaal en ondertapijt voor sportvloeren, grasmatten
                                                       en speeltuinen.
                                                       https://www.retourmatras.nl/
Metalen                                - € 198,76      HKS Metals
                             gekoppeld aan markt       Het aangeleverd materiaal wordt geknipt geshredderd en
                                                       gesorteerd. Dit leidt tot verschillende schone stromen ijzer en
                                                       non-ferro die verwerkt kunnen worden tot nieuwe producten.
                                                       https://www.hksmetals.eu/
Oud papier en karton                    - € 84,26      Smurfit Kappa Parenco – Renkum
                             gekoppeld aan markt       Het papier wordt gesorteerd in karton en overig papier. De
                               ook PV-vergoeding       fabriek beschikt over twee papiermachines voor grafisch
                              Afvalfonds: - € 8,04     papier en verschillende soorten verpakkingspapier en -
                                                       karton.
                                                       https://www.smurfitkappa.com/nl/locations/netherlands/smurfi
                                                       t-kappa-parenco
PMD                                    - € 218,00      Nedvang (uitvoeringsorganisatie Stichting Afvalfonds
                                   PV-vergoeding       Verpakkingen).
                                       Afvalfonds




                                                                                                       9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>          Pagina 10 van 29




                                                        In 2021 is 49 % van het op de markt gebrachte plastic
                                                        verpakkingen gerecycled in producten en verpakkingen. 5
                                                        Drankenkartons worden gerecycled tot tissues en wc-papier.
                                                        https://www.nedvang.nl/
Puin                                          € 3,19    Kruiswijk – Bergambacht
                                                        Sorteren en breken.
                                                        Gebruik in nieuw beton (Goudse Betoncentrale)
                                                        https://kruiswijk.eu/
Restafval                                               PreZero Energy - Roosendaal
- fijn (minicontainer)                       € 129,35   Verbranden met terugwinning energie (elektriciteit en
- grof (milieustraat)                        € 186,19   warmte). Residu wordt ingezet als bouwstof.
                                   incl. transport en   https://prezero.nl/contact/locaties-overzicht/prezero-energy-
                             verbrandingsbelasting      roosendaal
                                (belasting € 28,76)
Textiel                                         Geen    Sympany – Utrecht
                              incl. textielcontainers   Ruim 70% van het ingezamelde textiel is nog opnieuw te
                                      en inzameling     dragen. Is het niet meer draagbaar, dan worden de
                                                        materialen gerecycled. Van linnengoed en versleten of
                                                        gescheurde kleding worden bijvoorbeeld poetslappen,
                                                        isolatiemateriaal of vulling van autostoelen gemaakt. En
                                                        steeds vaker worden gerecyclede vezels in nieuwe stoffen
                                                        verwerkt.
                              Donscontainer op de       https://www.sympany.nl/circulair-textiel/
                                      Milieustraat      https://duckydons.nl/dons-recycling/inzamelpunten-dons/
Tuinafval                                   € 31,96     Indaver Groencompostering – Rijpwetering
                                                        Compostering, productie van compost en biomassa.
Vlakglas                                 Geen (PV)      Vlakglas Recycling Nederland
                                                        Reinigen, verwijderen ijzeren delen met magneten. Brekers
                                                        brengen het glas op de juiste scherfgrootte. Met
                                                        lasertechniek worden keramiek, steen en porselein
                                                        verwijderd. De belangrijkste afnemers van het gerecyclede
                                                        glas bevinden zich in de floatglasindustrie (vensterglas),
                                                        verpakkingsglasindustrie (flessen en potten) en isolatie-
                                                        industrie (glaswol, glasfoam).
                                                        https://www.vlakglasrecycling.nl/

          Aanbeveling / Actie
          2. In Cyclus-verband is afgesproken dat Cyclus infografics maakt over de verwerking van
             de verschillende grondstoffen: Waar en hoe worden de grondstoffen hergebruikt.
             Deze kunnen wij dan gebruiken om onze inwoners te informeren.



          5   Nederland circulair, elke verpakking telt! Recycling verpakkingen Nederland 2021,
              Stichting Afvalfonds Verpakkingen.



                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Pagina 11 van 29




4. Milieustraat
De onderstaande grafiek geeft het aantal bezoekers van de Milieustraat. Na de piek in
het eerste Coranajaar 2020 is het aantal bezoekers weer afgenomen. Ook de invoering
van het reserveringssysteem in augustus 2021 was hierop van invloed.




98 % van de bezoekers maakt online de afspraak voor de Milieustraat. De overige
bezoekers maken telefonisch een afspraak.

Om de lange wachttijden aan te pakken zijn in 2021 de openingstijden verruimd van 27
naar 37 uur per week. Met ingang van 1 januari 2022 zijn de weer teruggebracht naar 26
uur:
• maandag, woensdag, vrijdag en zaterdag
• 9.00 – 12.30 uur en 13.00 – 16.00 uur
Er worden 7 bezoekers per kwartier toegelaten. De capaciteit is zo 182 bezoeker per
dag. In de praktijk voldoet dit goed. Door de spreiding van de bezoekers hebben de
medewerkers op de Milieustraat meer tijd om de inwoners te begeleiden bij een goede
afvalscheiding. Ook zijn de wachtrijen verleden tijd.




                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Pagina 12 van 29




Zoals in hoofdstuk 2 aangegeven wordt 29 % van het huishoudelijk afval aangeboden via
de Milieustraat. De hoeveelheden houden gelijke trend met het aantal bezoekers.




In bijlage 1 Hoeveelheden huishoudelijk afval 2018 – 2022 staan de afzonderlijke
afvalstromen.




                                                                                   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Pagina 13 van 29




5. Aanbiedgedrag restafval
Op 31 december 2022 stonden de voor restafval de volgende inzamelmiddelen uit:
• 7.965 minicontainers 140 liter
• 2.367 minicontainers 240 liter
• 1.897 afvalpassen voor het gebruik van een verzamelcontainer

Het aantal gemiddelde aantal aanbiedingen voor restafval ontwikkelt zich als volgt.

                                        2020             2022
 minicontainer 140 liter                11,2 x           10,1 x
 minicontainer 240 liter                12,2 x           12,3 x
 Inworpen verzamelcontainer             35,3 x           29,5 x

De spreiding bij de minicontainer voor restafval is:

  aantal aanbiedingen 2022           140 liter (%)     240 liter (%)
               0                          5,1               3,2
             1–5                         29,3              22,7
            6 – 10                       25,1              22,7
           11 – 15                       17,1              17,2
           16 – 20                        9,3              10,9
           21 – 26                       14,1              23,4

Bij de verzamelcontainer voor restafval is dit:

  aantal aanbiedingen 2022               (%)
                0                         5,7
             1 – 10                      26,9
            11 – 20                      21,6
            21 – 30                      13,2
            31 – 40                       9,5
            41 - 50                       7,1
            51 – 70                       7,1
           71 – 100                       4,6
         101 of meer                      4,3

Regeling medisch afval
Huishoudens met veel medisch afval (incontinentiemateriaal en materiaal voor het
toedienen van insuline) betalen maximaal 40 inworpen voor een verzamelcontainer of 13
aanbiedingen van een minicontainer. In 2022 maakten 99 adressen gebruik van de
regeling.




                                                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Pagina 14 van 29




Kwijtschelding
Gezinnen met kleine kinderen in de luiers kunnen geen gebruik maken van de regeling
medisch afval. Als men een laag inkomen heeft kan men wel kwijtschelding aanvragen
voor (een deel van) de afvalstoffenheffing.




                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Pagina 15 van 29




6. Papierinzameling
In overleg met de papierverenigingen, Cyclus en Kuijf Milieudiensten is de
papierinzameling op 1 januari 2022 aangepast.
De papierroutes zijn geoptimaliseerd. Elke route van een halve dag geeft een vol
inzamelvoertuig bij een maximale inzameltijd van drie uur. Dit betekent een verandering
voor enkele dorpen. Waar eerst drie auto’s een route van twee uur reden zijn dit nu twee
routes.
Ten tweede zijn de zeecontainers voor papier en karton verwijderd. De vulling van de
containers is de afgelopen jaren sterk afgenomen waardoor de kosten (per ton)
toenamen. Ook bevatte de zeecontainers veel bedrijfskarton en verontreiniging (vooral de
containers op de Hogendijk in Nieuwveen).
Ten slotte wordt in de routes geen bedrijfskarton meer ingezameld. Dit is geen
gemeentelijke taak die ten laste mag komen van de afvalstoffenheffing.

De onderstaande aanpassingen hebben het bovenstaande mogelijk gemaakt:
• De verenigingen die een zeecontainer beheerden draaien nu mee in de huis-aan-
   huisinzameling zodat ze inkomsten behouden.
• In plaats van een vaste vergoeding per ton ontvangen de verenigingen een vaste
   vergoeding per route van een halve dag, in 2022 € 310,84 voor de inzet van twee
   vrijwillige beladers. Men heeft er dan ook geen belang meer bij om bedrijfspapier in te
   zamelen en de administratie is sterk vereenvoudigd. Totaal ontvingen de
   verenigingen in 2022 € 74.601. De vergoeding wordt jaarlijks geïndexeerd met de
   consumentenprijsindex van het CBS.

De aanpassingen hebben een jaarlijkse besparing van € 75.000 opgeleverd.

De volgende verenigingen zijn nu actief bij de papierinzameling:
• Paardensportvereniging de Viergangruiters - Korteraar
• De Aarkerk - Ter Aar
• Voetbalvereniging TAVV - Ter Aar
• Nederlands Hervormde Gemeente Nieuwkoop - Nieuwkoop
• Voetbalvereniging NSV’46 - Noorden
• GJO Clubs en Nederlands Hervormde Gemeente Noorden - Woerdense Verlaat
• Drum- en Showband Dice Musica ’83 - Langeraar
• Basisschool de Diamant - Zevenhoven
• Protestantse Gemeente Zevenhoven - Zevenhoven
• Protestantse Gemeente Nieuwveen - Nieuwveen
• Basisschool de Veenvogel - Nieuwveen
• Muziekvereniging Aer en Amstel - Nieuwveen

In 2022 hebben 182 vrijwilligers van de verenigingen met succes een fysieke training
veilig werken gevolgd. Ook hebben ze de persoonlijke beschermingsmiddelen
ontvangen.




                                                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Pagina 16 van 29




Tegelijkertijd met de aanpassingen is gestimuleerd dat meer huishoudens een
minicontainer voor papier gaan gebruiken. Begin 2022 zijn bijna 1.000 extra
minicontainers uitgezet. Op dit moment gebruikt 60 % van de laagbouw een
minicontainer voor papier.

In oktober 2022 is de nieuwe opzet geëvalueerd. De verenigingen zijn positief. De
belangrijkste wens van de verenigingen is dat nog meer huishoudens een minicontainer
voor papier gaan gebruiken. Afgesproken is dat in 2023 een gezamenlijke actie gestart
wordt om meer minicontainers uit te zetten.

De hoeveelheid papier ingezameld door de verenigingen is in 2022 met 35 %
afgenomen. De belangrijkste reden is het niet meer inzamelen van bedrijfspapier en -
karton. Van tevoren was ingeschat dat dit 10 % zou zijn. De vermindering van de service
voor het wegbrengen van oud papier naar de zeecontainers heeft in elk geval niet geleid
tot een toename van de hoeveelheid restafval.

Vanuit de inwoners komen wel klachten, vooral uit Ter Aar. Veel inwoners in Ter Aar
maakten gebruik van de zeecontainers op de Ringdijk, beheerd door de Aarkerk. Zij
hadden ook geen minicontainer in gebruik. In Ter Aar is nu de enige brengmogelijk de
ondergrondse papiercontainer bij de Vomar. Deze wordt twee keer per week geleegd
maar er wordt ook veel papier en karton bijgeplaatst. Deels heeft dit te maken met de
capaciteit, andere oorzaken zijn het aanbieden van bedrijfspapier en het aandeel karton.
Het aandeel karton in het oud papier is de afgelopen jaren verdubbeld tot 50 %. De
papiercontainer heeft daarom al een aparte sleuf voor karton. Toch neemt niet iedereen
de moeite om het karton klein te maken. Hierdoor verstopt de inworpopening of het wordt
het gewoon naast de container geplaatst.
We staan hierdoor wel voor een dilemma. Niet elk huishouden heeft ruimte voor een
minicontainer voor papier of voldoende opslagruimte om het papier en karton een maand
te bewaren. Voor deze bewoners biedt een papierbak op een centrale plaats een goede
aanvulling. Aan de andere kant geven papierbakken ook overlast en willen we zoveel als
mogelijk de huis-aan-huisinzameling met de minicontainer promoten.
Zoals in het collegeprogramma 2022 – 2026 staat opgenomen wordt in 2023 de
mogelijkheden geïnventariseerd om extra papiercontainers op centrale plaatsen toe te
voegen.

Aanbeveling / Actie
3. In samenwerking met de papierverenigingen en Cyclus de minicontainer voor papier
   opnieuw promoten. Ook de mogelijkheid van een éénmalige omwisselactie van klein
   naar groot onderzoeken.
4. De mogelijkheden inventariseren om extra papiercontainers op centrale plaatsen toe
   te voegen.




                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Pagina 17 van 29




7.       Benchmark

De gemeente Nieuwkoop heeft is 2022 deelgenomen aan de benchmark Huishoudelijk
Afval van het Ministerie van Infrastructuur (Rijkswaterstaat) en de NVRD6. Voor het
peiljaar 2021 zijn de gemeenten in Nederland met eenzelfde stedelijkheid vergeleken op
milieuresultaat, kosten, dienstverleningsniveau en regievaardigheid. Ook is de
benchmark bedoeld om te leren van andere gemeenten.

7.1. In vergelijking: de gemeente Nieuwkoop
De gemeente Nieuwkoop valt binnen de benchmark in klasse D, de klasse met maximaal
15 % hoogbouw. In deze klasse namen 38 gemeenten en regio’s deel.

                                                Nieuwkoop             Klasse D
    Milieuresultaat
    - restafval (kg/inw/jaar)                      122                  128
    - hergebruik fijn huishoudelijk afval (%)       74                   72
    - hergebruik grof huishoudelijk afval (%)       87                   85
    Afvalbeheerskosten (€/aansluiting)             215                  185
    Dienstverleningsniveau (score)                 252                  243
    Regievaardigheid (score)                        17                   14

Toelichting
Het milieuresultaat is beter dan het gemiddelde in klasse D. Toch zijn er ook 14 van de
38 gemeenten die minder dan 100 kilo restafval scoren. Twee gemeenten realiseren
meer dan 90 % hergebruik.
De afvalbeheerskosten omvatten de kosten voor inzamelmiddelen, inzameling en
verwerking en zijn exclusief gemeentelijke overhead. De afvalbeheerskosten zijn
substantieel hoger dan het gemiddelde in klasse D. Dit geldt zowel voor de inzamel- als
verwerkingskosten van alle fracties en de Milieustraat. De verwerking van de
afvalstromen wordt door Cyclus en/of Midwaste Europees aanbesteed. In 2023 wordt als
onderdeel van de dienstverleningsovereenkomst een marktconformiteitsonderzoek
uitgevoerd. Hiermee wordt meer inzicht in de kosten verkregen.
Het dienstverleningsniveau en de regievaardigheid in Nieuwkoop is beter dan het
gemiddelde in klasse D. De dienstverlening betreft de inzamelfrequentie van de
afvalfracties, het aantal glasbakken, de openingstijden van de milieustraat e.d. Bij
regievaardigheid wordt gekeken naar sturing op het afvalbeleid (afvalsorteeranalyses,
bewonersonderzoek, communicatie).




6    Benchmark Huishoudelijk Afval, peiljaar 2021. 13 oktober 2022. De NVRD verenigt de
     Nederlandse gemeenten en hun publieke bedrijven die verantwoordelijk zijn voor het
     afvalbeheer en het beheer van de openbare ruimte. De gemeente Nieuwkoop is lid
     van de NVRD.



                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Pagina 18 van 29




Aanbeveling / Actie
5. Uitvoeren marktconformiteitsonderzoek kosten Cyclus. De gemeente Nieuwkoop
   neemt deel in de begeleidingscommissie.

7.2. De best scorende gemeenten
In de benchmark wordt vaak benadrukt dat het verminderen van de service op het
aanbieden van restafval de belangrijkste stap tot verdere verbetering van de
afvalscheiding:
• Het restafval wordt niet meer elke twee weken ingezameld maar nog maar eens in de
    drie of vier weken. Als achtervang kunnen huishoudens gebruik maken van enkele
    ondergrondse containers die in de gemeente staan.
• Met uitzondering van het buitengebied maken alle huishoudens gebruik van
    ondergrondse containers voor restafval. Deze kunnen dan ook op grotere afstand
    van de woning staan: tot 500 meter.
Het idee is dat als je meer moeite moet doen om je restafval kwijt te kunnen, je het afval
vanzelf beter gaat scheiden. Het kan echter, in combinatie met diftar, ook tot vervuiling
van de grondstoffen leiden. Het restafval belandt dan bij het GFT-afval, het PMD en
papier.

Een aantal gemeenten met weinig restafval heeft nog de ‘dure zak’ voor restafval. Hier
mag het restafval alleen aangeboden worden in speciale vuilniszakken die men moet
kopen, bijvoorbeeld € 1,50 per zak.

De best scorende gemeente in Nederland is Horst aan de Maas (42.000 inwoners). Deze
gemeente heeft 45 kilogram restafval per inwoner per jaar en realiseert 93 % hergebruik.
Horst aan de Maas heeft diftar met een dure zak: € 17 per rol van 10 zakken. Horst aan
de Maas heeft als bijzonderheid dat keukenafval apart wordt ingezameld. In de
bebouwde kom gebeurt dit 2 x per week met een emmer van 10 of 23 liter, in het
buitengebied wekelijks met een minicontainer 7. Het tuinafval kan gebracht worden naar
de bladkorven of de Milieustraat. PMD wordt net als in Nieuwkoop 1 x per 2 weken met
een minicontainer ingezameld. Papier wordt ‘los’ ingezameld. Voor luiers en
incontinentiemateriaal staan speciale verzamelcontainers.

Aanbeveling / Actie
6. Informatie uit de benchmark gebruiken voor de actualisatie van het afvalbeleid in de
   gemeente Nieuwkoop.

7.3. Afvalstoffenheffing in de regio
Bijlage 2 Afvalstoffenheffing regio geeft een overzicht van de tarieven in de regio. Hieruit
blijkt dat de tarieven in Nieuwkoop ‘gemiddeld’ zijn. Om het tarief ook te kunnen

7   https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/het-succesverhaal-van-horst-aan-de-
    maas-we-zijn-nederlands-kampioen-afval-
    scheiden~b8c78e78/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F




                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Pagina 19 van 29




vergelijken met gemeenten zonder diftar staan in de onderstaande tabel de tarieven
inclusief de gemiddelde variabele kosten. De tarieven zijn dan ook vergelijkbaar terwijl de
afvalscheiding in de gemeente Nieuwkoop substantieel beter is.

Inzamelmiddel restafval                  Verzamelcontainer   140 liter mc      240 liter mc

1-persoons
Vastrecht (€, 2023)                                 205,44            205,44          205,44
- gemiddeld aantal aanbiedingen (2022)                29,5              10,1            12,3
- tarief per aanbieding(€, 2023)                      1,61              4,26            7,48
Variabele kosten (€)                                 47,50             43,03           92,00
Totaal (€)                                          252,94            248,47          297,44

meerpersoons
vastrecht (€, 2023)                                 291,84            291,84          291,84
gemiddeld aantal aanbiedingen (2022)                  29,5              10,1            12,3
tarief per aanbieding(€, 2023)                        1,61              4,26            7,48
variabele kosten (€)                                 47,50             43,03           92,00
Totaal (€)                                          339,34            334,87          383,84

Voor de volledigheid moet opgemerkt worden dat huishoudens die goed afval scheiden
en minder vaak aanbieden ook minder betalen en omgekeerd uiteraard.




                                                                                          19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Pagina 20 van 29




8.     Hoe schoon is Nieuwkoop?
Bij de invoering van diftar wordt vaak de vraag gesteld of het systeem niet leidt tot
vervuiling van de openbare ruimte. Als onderdeel van het landelijke programma
Nederland Schoon wordt jaarlijks een schouw uitgevoerd. In 2022 is Nieuwkoop opnieuw
een schone gemeente8. De schouw is uitgevoerd bij beplantingen, grasvelden,
verhardingen en water.

Het merendeel van de gemeten beeldmeetlatten in Nieuwkoop liggen op de niveaus A en
B. Dit betekent dat er weinig of in beperkte mate zwerfafval aanwezig is. Alleen
zwerfafval op verharding scoort slechter in 2022, namelijk D. Dit komt vooral door de
(grote) hoeveelheid sigarettenpeuken op de parkeerplaatsen van een paar
sportverenigingen en bij winkels en supermarkten. Opvallend was ook de stijging van de
hoeveelheid gevonden blikjes.

Statiegeld
Met ingang van 1 januari 2022 is er statiegeld op kleine plastic flesjes. In 2022 lagen er
69,1 procent minder plastic flesjes in het zwerfafval dan in de jaren voor de invoering van
statiegeld9. Wanneer alleen gekeken wordt naar plastic flesjes waar wettelijk statiegeld
voor geldt, was de afname zelfs 76,4 procent.
Met ingang van 1 april 2023 geldt dit ook voor blikjes. De Nederlandse gemeenten
hebben via de VNG met succes bereikt dat de inname via supermarkten en dergelijke
loopt.

Opruimen zwerfafval
Naast onze buitendienst en de schoonmaakploeg van Ipse de Bruggen zijn er ook
bewoners die zwerfafval opruimen. Dit kan incidenteel, bijvoorbeeld op de Landelijke
Opschoondag, of structureel. De gemeente Nieuwkoop ondersteunt de vrijwilligers met
afvalknijpers, zakken en handschoenen. Bij inwoners die structureel zwerfafval opruimen
wordt het zwerfafval aan huis opgehaald. Een andere mogelijkheid is dat men een aantal
gratis aanbiedingen voor restafval krijgt.

Zwerfafvalsubsidie
De producenten hebben de afgelopen jaren aan de gemeenten een zwerfafvalsubsidie
beschikbaar gesteld. Tot en met 2022 is deze beschikbaar gesteld voor specifieke
projecten. De gemeente Nieuwkoop heeft de subsidie gebruikt voor de Afvalvrije school,
Sport Schoon, ondersteuning van vrijwilligers bij het opruimen van zwerfafval en de
kosten van Ipse de Bruggen.
Met ingang van 2023 verandert de regeling. De gemeente Nieuwkoop ontvangt dan een
vaste vergoeding voor het opruimen van het zwerfafval en voor de verwerking. De hoogte
van de vergoedingen wordt nog door het Afvalfonds, in overleg met de VNG, vastgesteld.

8    Monitoring zwerfafval Gemeente Nieuwkoop, Zwerfafvalschouw 2022, Antea Group,
     28 september 2022.
9    AfvalOnline, 1 februari 2023.



                                                                                         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Pagina 21 van 29




Meldingen
Na de invoering van diftar is het aantal meldingen over afval flink toegenomen, zie grafiek
op de volgende bladzijde. Wel is er na het eerste diftar-jaar een geleidelijke daling. Dit is
te danken aan de inzet van Toezicht en Handhaving in samenwerking met de
Buitendienst. De meldingen hebben met name betrekking op:
• Bijplaatsingen van zakken bij de verzamelcontainers voor restafval.
• Rommel bij de glas- en papierbakken.
• Volle papierbakken en GFT-boxen.
• Dumpingen van grof afval en bouw- en sloopafval.




                                                                                          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Pagina 22 van 29




9 Communicatie en bewonersonderzoek

9.1. Communicatie
Het belangrijkste communicatiemiddel is de digitale afvalkalender van Cyclus:
https://afvalkalender.cyclusnv.nl/. Hierin staat alle informatie over:
- Inzameldagen: de eerstvolgende dagen op een rij.
- De afvalkalender: per maand of per jaar, deze kan ook gedownload worden als PDF.
- Locatiekaart: overzicht van de containerlocaties.
- De Milieustraat: adresgegevens, openingstijden en regels.
- De verschillende soorten afval: wat is het en hoe levert u het in.
De informatie is ook beschikbaar in de afvalapp van Cyclus.

Verder kunnen de inwoners informatie vinden op de website van de gemeente
Nieuwkoop: https://www.nieuwkoop.nl/afval, Nieuwkoop Nieuws en de Nieuwsbrief ‘I love
afval scheiden’ van Cyclus.

Op de website van het SVHW kunnen inwoners met DigiD inloggen op de restafvalteller.
Zo kan men zien hoe vaak en wanneer de container voor restafval is aangeboden of afval
in de verzamelcontainer is geworpen.

Jaarlijks vindt de uitdeelactie compost plaats. Om onze inwoners te bedanken voor het
apart houden van het GFT-afval wordt 100 ton losse compost en 1.700 zakken compost
uitgedeeld.




                                                                                     22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Pagina 23 van 29




9.2. Bewonersonderzoek
In september en oktober 2021 is via portal Denk Mee een peiling uitgevoerd over de
mening en de tevredenheid over de afvalinzameling. In totaal hebben 428 inwoners aan
de enquête deelgenomen.
85 % van respondenten vindt afvalscheiding (heel) belangrijk. Slechts 5 % vindt het
onbelangrijk.




Ook is gevraagd naar de tevredenheid over de inzameling van de diverse afvalstromen.
deze varieerde van 3,6 tot 4,2 op een schaal van 2 tot 5.




                                                                                   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Pagina 24 van 29




Bij de tevredenheid kan het volgend worden opgemerkt. De enquête vond plaats net na
de invoering van het reserveringssysteem op de Milieustraat. Sommige inwoners waren
hierover op dat moment ontevreden. Aan de andere kant was men ook ontevreden over
wachttijden voor de invoering van het reserveringssysteem’. De aanpassingen van de
papierinzameling hebben na de enquête plaatsgevonden.

60 % van de respondenten geeft aan dat diftar hen stimuleert om afval te scheiden. 59 %
vindt het ook eerlijk. 23 % vindt dat het niet stimuleert, 20 % vindt het niet eerlijk. De
overige respondenten denken hier neutraal over of weten het niet.




                                                                                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Pagina 25 van 29




10. Ontwikkelingen afvalbeleid
In dit hoofdstuk staan een aantal ontwikkelingen die relevant zijn voor het toekomstige
afvalbeleid en -beheer.

10.1. Kwaliteit grondstoffen
Het Uitvoeringsprogramma VANG heeft in februari 2022 een herijking uitgebracht voor de
periode tot en met 202510. De kernboodschap van het programma is, naast meer
afvalscheiding, vooral het verbeteren van de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen.
het inzamelen van schone grondstoffen verhoogt de mogelijkheden voor recycling.
In Cyclus verband wordt nu onderzocht hoe de kwaliteit verder kan verbeteren.

10.2. Inzameling PMD bij instellingen en bedrijven
Tot voor kort was het voor instellingen en bedrijven nauwelijks mogelijk om tegen
redelijke kosten PMD apart te houden. Binnen de gemeente Nieuwkoop mogen scholen
(Afvalvrije school) en sportverenigingen (Sport Schoon) wel PMD aanbieden in de route
voor huishoudelijk afval.
Met ingang van 2023 wijzigt de wet en gaat het Afvalfonds naast huishoudelijke
inzameling ook gescheiden inzameling van drankenkartons en glazen en plastic
consumentenverpakkingen bij bedrijven, scholen en instellingen organiseren. Vanaf 1
januari 2023 wordt dit gescheiden verpakkingsmateriaal kosteloos ingezameld.

10.3. Bron- of nascheiding PMD
In Nederland komen bron- en nascheiding naast elkaar voor. In het algemeen hanteren
meer landelijke gemeenten (met diftar) bronscheding. Meer stedelijke gemeenten met
een lage respons voor PMD stappen over op nascheiding.
Binnen de Cyclus-regio wordt nu een beperkt onderzoek uitgevoerd naar de
mogelijkheden van nascheiding voor de gemeenten Alphen aan den Rijn, Krimpen aan
den IJssel (beiden geen diftar) en de gemeente Bodegraven-Reeuwijk. De resultaten
worden binnenkort bekend gemaakt.
Verschillende regio’s hebben al wel een uitgebreid onderzoek laten uitvoeren naar een
mogelijke overstap van bron- naar nascheiding, bijvoorbeeld de Milieusamenwerking
Afvalverwerking Regio Nijmegen (MARN)11. De MARN-gemeenten hebben een met
Nieuwkoop vergelijkbaar diftar-systeem. De conclusies zijn:
‘Een overgang van bron- naar nascheiding zou de effectiviteit en toepasbaarheid van de
huidige serviceprikkels, prijsprikkels en communicatie aantasten. Het heeft een negatief
effect op de huidige scheidingsresultaten van PMD en ook op de resultaten van andere
gescheiden afvalstromen. Bovendien is bronscheiding door de goede inzamelresultaten
in de Marn-regio kostentechnisch gunstiger dan nascheiding. Voor gemeenten waar de


10   Uitvoeringsprogramma VANG – Huishoudelijk afval, Herijking voor de periode tot en
     met 2025, februari 2022, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (Rijkswaterstaat),
     NVRD en VNG.
11   Onderzoek bron- en nascheiding Plastic+, Regio MARN, IPR Normag, 27 juli 2021.



                                                                                          25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Pagina 26 van 29




inzamelresultaten van gescheiden inzameling tegenvallen (5 – 10 kilo per inwoner) kan
nascheiding wel een goed alternatief zijn.’


10.4. Preventie en hergebruik luiers
De gemeenteraad van Nieuwkoop is 5 juli 2022 geïnformeerd over de mogelijkheden van
preventie en hergebruik van luiers. De brief beschrijft de mogelijkheden en kosten van
het apart inzamelen van luiers met als doel hergebruik ervan enerzijds en het stimuleren
van het gebruik van wasbare luiers in het kader van preventie anderzijds. De kosten voor
het apart inzamelen en verwerken van de luiers worden geschat op € 60.000 per jaar.
Een pilot voor het stimuleren van wasbare luiers bedraagt € 17.500 (éénmalig).
In het uitvoeringsprogramma VANG – Huishoudelijk Afval wordt ook aandacht besteed
aan de luierketen. Staatssecretaris Heijnen van I en W heeft in een kamerbrief van 1 juli
202212 onderzoek aangekondigd naar mogelijke instrumenten die ingezet kunnen worden
om de luierketen te sluiten en duurzamer te maken. Eén van de instrumenten is een
uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voor luiers en
incontinentiemateriaal. De verwachting is dat de UPV gaat gelden vanaf 2026.

10.5. Producentenverantwoordelijkheid
In hoofdstuk 3 over de verwerking van de afvalstromen staat aangegeven voor welke
stromen al de producentenverantwoordelijkheid geldt. Hierbij is het bedrijfsleven ook
verantwoordelijk voor de verwerking van het product in de afvalfase, inclusief de
bijbehorende kosten. De kosten verschuiven zo van de inwoner (via de
afvalstoffenheffing) naar de consument (aanschaf product).

Stromen als autobanden en vlakglas worden zonder kosten opgehaald bij de Milieustraat,
voor Afgedankte Elektrische en Elektronische Apparaten (AEEA) ontvangen we een
vergoeding. Soms loopt het echter anders. Als gemeente zijn we sinds 2016 op basis van
het Activiteitenbesluit Milieustraten verplicht om matrassen apart te accepteren. Er was
echter maar één verwerker in Nederland en geen producentenverantwoordelijkheid. De
kosten, € 20.000 per jaar, € 500 per ton, waren volledig voor rekening van de gemeente
Nieuwkoop. Vanaf 1 januari 2022 is er pas producentenverantwoordelijkheid voor
matrassen. Op dit moment krijgen we 60 % van de kosten vergoed, oplopend tot 100 %
in 2028.




12   Kamerbrief IENW/BSK-2022/160095, Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, 1 juli
     2022.



                                                                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Pagina 27 van 29




Een ander voorbeeld is de inzameling van PMD. De jaarlijkse kosten en opbrengsten
hiervoor bedragen (2021):

 Kosten (€):
 - inzamelmiddelen                         38.500
 - inzameling                             307.000
 Totaal                                   345.500
 Opbrengst (€)
 - vergoeding Afvalfonds                  243.240

Hieruit blijkt dat de vergoeding van de producenten niet toereikend is. Daarnaast lopen
wij als gemeente het risico op afkeur terwijl de scheidingsregel niet altijd duidelijk is. Over
de hoogte van de vergoeding voeren de VNG en de NVRD namens de gemeente de
onderhandelingen.

Als laatste is er wetgeving voor de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid voor
textiel in voorbereiding. De verwachting is dat deze in het eerste half jaar van 2023 in
werking moet treden.


10.6. Circulaire economie13
Eind januari 2023 concludeerde het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) dat
Nederland niet op koers ligt en dat er nieuwe maatregelen en inspanningen nodig zijn. In
het Nationaal Programma Circulaire Economie (NPCE) 2023 – 203014 dat
staatssecretaris Heijnen 3 februari 2023 naar de Tweede Kamer stuurde, staan daarom
diverse maatregelen die Nederland op koers moeten krijgen.
Zo wil het kabinet een verplicht percentage gerecycled materiaal invoeren en de
milieuschade verwerken in de prijzen van producten. Ook wil ze dat producten langer
meegaan, bijvoorbeeld door ze anders te ontwerpen en reparatie makkelijker te maken.
Hoe deze maatregelen er precies uit gaan zien, wordt nog verder uitgewerkt. Zo moet er
in 2024 uitsluitstel komen over een verplicht percentage gerecycled materiaal en
reductiepercentages van het grondstoffengebruik.
In het NPCE staat ook dat momenteel de (on)mogelijkheden voor een meer landelijke
standaardisatie van afvalscheiding worden verkend.

Voor het hergebruik van grof huishoudelijk restafval lopen er verschillende initiatieven. Er
zijn vier kringloopwinkels actief in de gemeente Nieuwkoop. In Ter Aar en Nieuwkoop is
een Repair Café geopend. Op de Milieustraat in Nieuwveen kunnen kringloopgoederen
apart worden ingeleverd. Een nieuwe ontwikkeling zijn de Circulaire Ambachtscentra. Dit


13   AfvalOnline, Meer ambitie nodig voor omslag naar circulaire economie, 6 februari
     2023.
14   https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2023/02/03/kamerbrief-
     nationaal-programma-circulaire-economie-2023-2030-npce-incl-kabinetsreactie-op-
     icer-en-ser-verkenning.



                                                                                            27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Pagina 28 van 29




is een verdergaande samenwerking tussen kringloopwinkels, reparatiewerkplaatsen,
Milieustraten en het beroepsonderwijs. Door het sorteren, repareren en slopen wordt
meer grof huisafval hergebruikt.

Aanbeveling / Actie
7. De mogelijkheden onderzoeken voor een verdergaande samenwerking tussen de
   Milieustraat, Repair Cafés en de kringloopinitiatieven zodat meer hergebruik van grof
   huishoudelijk afval mogelijk is




                                                                                       28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Pagina 29 van 29




11. Conclusie, aanbevelingen en acties

De conclusie voor de periode 2020 tot en met 2022 is dat de gemeente Nieuwkoop een
flinke stap gezet heeft naar het bereiken van de doelstellingen. Met diftar in combinatie
met bronscheiding van PMD wordt 75 % hergebruik gerealiseerd en is de hoeveelheid
restafval afgenomen tot 112 kilogram per inwoner per jaar. Uit de benchmark en
onderzoek blijkt dat dit voor een weinig stedelijke gemeente als Nieuwkoop een goed
functionerend systeem is. De kosten van het systeem zijn vergelijkbaar met andere
Cyclus-gemeenten en andere buurgemeenten. Ook is er voldoende draagvlak bij de
inwoners.


Uit deze evaluatie komen de volgende aanbevelingen en acties. Deze worden in het
lopende jaar (2023) uitgevoerd.
1. Opstellen en uitvoeren plan van aanpak verbeteren kwaliteit PMD.
2. In Cyclus-verband is afgesproken dat Cyclus infografics maakt over de verwerking van
   de verschillende grondstoffen: Waar en hoe worden de grondstoffen hergebruikt.
   Deze kunnen wij dan gebruiken om onze inwoners te informeren.
3. In samenwerking met de papierverenigingen en Cyclus de minicontainer voor papier
   opnieuw promoten.
4. De mogelijkheden inventariseren om extra papiercontainers op centrale plaatsen toe
   te voegen.
5. Uitvoeren marktconformiteitsonderzoek kosten Cyclus. De gemeente Nieuwkoop
   neemt deel in de begeleidingscommissie.
6. Informatie uit de benchmark gebruiken voor de actualisatie van het afvalbeleid in de
   gemeente Nieuwkoop.
7. De mogelijkheden onderzoeken voor een verdergaande samenwerking tussen de
   Milieustraat, Repair Cafés en de kringloopinitiatieven zodat meer hergebruik van grof
   huishoudelijk afval mogelijk is




                                                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>