<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>PAPER
Warmtenetten:
beter investeren
dan subsidiëren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>01             PAPER
               Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
                                                                                 Warmtetransitie heeft
                                                                 publieke investeringen nodig,
                                                                           geen miljarden subsidies
Inleiding
Het nieuwe kabinet gaat fors inzetten om de klimaatdoelen te     buurten van het aardgas worden afgekoppeld. Voor de             alternatieve doeleinden zoals industrie en mobiliteit.
halen en ziet graag dat vele woningen in Nederland worden        wijken of buurten die voor 2030 gepland staan, is tevens        Tegelijker tijd ontlasten zij de druk op elektriciteitsnetwerk.
aangesloten op toekomstgerichte warmtenetten die worden          aangegeven welke mogelijke warmte-alternatieven in
gevoed met duurzame warmte en koeling. In plaats van             aanmerking komen.
miljarden aan subsidies beschikbaar te stellen om dat te                                                                         Nederland in 2020 grootste investeerder
bereiken, is het effectiever om publieke bedrijven een grote     Warmtetransitie heeft snelle opbouw                             in zon en wind in Europa
rol te geven in de ontwikkeling van de warmtenetten. Dat kan     collectieve warmtesystemen nodig
door te kiezen voor een model gebaseerd op publiek eigendom      Als belangrijke alternatieven voor aardgas worden elektriciteit Als onderdeel van de energietransitie is de afgelopen jaren
van de warmte infrastructuur in combinatie met prikkels om ‘de   (in hoofdzaak opgewekt door zon en wind) en groen gas gezien.   zeer fors geïnvesteerd in de opwekking van hernieuwbare
markt’ zo innovatief mogelijk de uitvoering te laten realiseren. Maar het is een bijna onmogelijke opgave, met de in             elektriciteit met behulp van windmolens en zonnepanelen.
                                                                 Nederland beschikbare hernieuwbare energiebronnen,              Nergens in Europa zijn in 2020 meer windmolens geplaatst
Klimaatambitie                                                   voldoende energie op te wekken om te voorzien in de totale      dan in het kleine Nederland. Ook als het gaat om het plaatsen
Nederland heeft zich tot doel gesteld om in 2050 klimaat-        Nederlandse energiebehoefte. Zeker op de momenten               van zonnepanelen (PV) op daken en weides was ons land (na
neutraal te zijn. De gebouwde omgeving speelt daarin,            waarop de energievraag het grootste is (in de winter-           Duitsland) de grootste investeerder in PV. Om alle energie in
zoals verwoord in het regeerakkoord, een cruciale rol.           maanden). Daarom zal in Nederland als het gaat om de            Nederland met behulp van zonne-energie en windmolens op
In de Transitievisies Warmte hebben gemeenten, die in het        warmtetransitie, grootschalig ingezet moeten worden op          te wekken zijn echter 10 keer zoveel panelen en windmolens
Klimaatakkoord de rol hebben gekregen om de regie op de          collectieve warmtesystemen (=warmtenetten). Door te             nodig. De inzet van duurzame warmtebronnen die via
energietransitie in de gebouwde omgeving vorm te geven,          kiezen voor warmtenetten kan de opgewekte hernieuwbare          collectieve warmtesystemen een deel van de Nederlandse
het tijdspad inzichtelijk gemaakt wanneer welke wijken of        energie voor een belangrijk deel worden gebruikt voor           woningen kunnen verwarmen is daarom noodzakelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>02            PAPER
              Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Behoefte aan hoge- en lage-temperatuurwarmtenetten           Deze kosten voor de bewoners ondermijnen het
Bij warmtenetten kan grof gezegd onderscheid worden          draagvlak voor de overstap naar een warmtenet.        > Geen regie op de aanleg van warmtenetten
gemaakt tussen hoge- en lage-temperatuurnetten. Bij de       Daarnaast wordt een beroep gedaan op de (Rijks)         Gemeenten hebben de afgelopen jaren Transitievisies
uitrol van warmtenetten in Nederland zijn deze twee soorten  overheid om door middel van subsidies het gat           Warmte opgesteld waarin per wijk is aangegeven welke
netwerken complementair aan elkaar. Hoge-temperatuur-        te dichten. Er wordt vaak gesproken over kosten-        warmte variant het meest passend is. Voor vele wijken
netten, vooral xassend bij de minder goed geïsoleerde        dekkingsbijdrages variërend van € 5.000 tot € 10.000    komt een warmtenetten daarbij als meest passende
panden, transporteren warmte tussen de 70 en 90 graden       per woning.                                             optie naar voren. De instrumenten om invulling te geven
Celsius en worden gevoed met duurzaam opgewekte                                                                      aan de uitvoering ontbreken.
industriële restwarmte (groene waterstof), ‘afvalenergie’
of geothermische warmte. Lage-temperatuurnetten, bedoelt     Warmtenetten vergen kapitaalintensieve                > Warmtenetten hebben last van een slecht imago
voor goed geïsoleerde panden, zijn in de regel meer          investeringen                                           Bewoners hebben met aardgas een goed werkende en
kleinschalige warmtenetten die warmte (40-55 graden                                                                  (tot voor kort) betaalbare energiebron waarmee
Celsius) in lagere temperaturen distribueren en bijvoorbeeld Investeringen in warmtenetten zijn kapitaalintensief    verwarmd kan worden. Er is vanuit dat oogpunt gezien
gebruik maken van restwarmte van bedrijven (bijvoorbeeld     en vergen lange voorbereidingstijd. De aanleg van       weinig behoefte aan een alternatief. Veel particuliere en
datacenters) of vormen van aquathermie, zonthermie en        leidingen zijn werkzaamheden in de ondergrond en        zakelijke afnemers ervaren aansluiting op een warmtenet
warmte- en koude opslag in de grond.                         zullen op veel plekken gepaard gaan met hinder boven    als gedwongen winkelnering. Ze vinden de prijsvorming
                                                             de grond voor de omgeving (bijvoorbeeld ten gevolge     ondoorzichtig en betwijfelen of ze voldoende beschermd
Belemmeringen uitrol warmtenetten                            van wegafsluitingen, dan wel van de herinrichting).     worden tegen te hoge kosten. De positieve kant van een
De uitrol van warmtenetten als belangrijke pijler van        Er zijn waarschijnlijk kostbare kruisingen met andere   aansluiting op een warmtenet, dat het kan bijdragen aan
de warmtetransitie, komt maar moeizaam op gang.              infrastructuren zoals (water)wegen en er zal rekening   energiebesparing en een beter milieu, weegt niet genoeg
De realisatie van deze netten kent een aantal                gehouden moeten worden met mogelijke onvoorziene        op tegen de zorgen erover.
belemmeringen:                                               werkzaamheden die extra kosten en/of vertraging
                                                             met zich meebrengen. De kosten kunnen oplopen
>   Aanleg van netten is complex en kapitaalintensief, er    door prijsstijgingen van materialen of vertraging van
    zijn miljarden subsidies nodig                           werkzaamheden, door het niet tijdig op orde hebben
    De groei van collectieve warmtesystemen komt             van alle vergunningen of de niet-beschikbaarheid van
    nauwelijks op gang als gevolg van de hoge ‘onrendabele   voldoende gekwalificeerd personeel.
    top’. Dit maakt dat veel warmtesystemen niet
    financierbaar zijn op de kapitaalmarkt. Om deze
    onrendabele top te slechten worden in veel gevallen
    gebouweigenaren gevraagd een bijdrage te leveren
    in de vorm van een aansluitbijdrage (BAK = bijdrage
    aansluitkosten) variërend van € 2.000 tot € 5.000.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>03            PAPER
              Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Inspiratie
putten uit
Scandinavië
In Nederland is het huidige marktaandeel van warmtenetten    Land                           Marktaandeel warmtenetten Dominante eigendom warmtenetten
met 6% erg beperkt. De ruime beschikbaarheid van aardgas
                                                             IJsland                        90%                       Gemeenten
als alternatieve goedkope brandstof lag daar in belangrijke
mate aan ten grondslag. In veel Midden- en Noord-Europese    Denemarken                     66%                       Gemeenten of bewoners coöperaties
landen ligt het aandeel van warmtenetten in de warmte-
                                                             Letland                        65%                       Gemeenten
voorziening van de gebouwde omgeving (veel) hoger.
                                                             Litouwen                       57%                       Gemeenten
Dominante rol van publieke bedrijven in opbouw
                                                             Finland                        53%                       Gemeenten, Rijksoverheid
warmtenetten
In veel van deze landen spelen publieke bedrijven een        Zweden                         46%                       Gemeenten, Rijksoverheid, private bedrijven
dominante rol in de ontwikkeling van warmtenetten.
                                                             Tsjechië                       40%                       Gemeenten, Rijksoverheid, private bedrijven
In de Baltische en de Scandinavische landen zijn het
hoofdzakelijk publieke bedrijven die de warmtenetten         Polen                          24%                       Gemeenten, Rijksoverheid, private bedrijven
hebben opgezet en exploiteren. Alleen in Zweden is
                                                             Oostenrijk                     14%                       Gemeenten
sprake van een mix aan publiek en privaat. Het zijn daar
vooral grote internationale ondernemingen (inclusief         Noorwegen                      12%                       Gemeenten, Rijksoverheid
staatsbedrijven Fortum uit Finland en Vattenfall uit
                                                             Duitsland                      14%                       Gemeenten en private bedrijven
Zweden) die alleen, of samen met publieke bedrijven,
warmtenetten in de grootstedelijke gebieden runnen.          Nederland                      6%                        Private bedrijven en enkele gemeenten
                                                            Tabel 1   Bron: Country profiles Euroheat & Power
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>04            PAPER
              Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Focus op de laagste prijs voor de consument                 Nauwelijks prijsstijgingen als gevolg
In veel Europese gemeenten streven warmte                   van hoge gasprijs
netbedrijven naar een zo laag mogelijk prijs voor
de consument. Deense warmtebedrijven bijvoorbeeld           Het Deense Energie Agentschap heeft in januari 2022
hechten sterk aan transparante communicatie over            de balans opgemaakt inzake de tarieven voor warmte
hun kostprijs. Deze transparantie levert vertrouwen op,     in Denemarken. Voor 2022 blijven bij 90% van de 1,8
maar vooral ook een betere marktpositie ten opzichte        miljoenen Deense huishoudens met een aansluiting
van alternatieve verwarmingstechnieken. Vanwege de          op een warmtenet de tarieven minimaal gelijk. Dat
lage prijzen en de goede service sluiten klanten in         komt vooral doordat het net gevoed wordt door
Denemarken zich graag aan op een warmtenet.                 meerdere warmtebronnen en de transparantie over
                                                            de warmteprijs. De woonbond heeft berekent dat de
Focus op de laagste prijs                                   gemiddelde klant van een warmtenet in Nederland
voor de consument                                           met 27% tot 54% meer gaat betalen in 2022.
Vertrouwen door non-profit-model en transparantie
Opvallend is dat in Denemarken investeerders tegen
lage opslagen bereid zijn warmteprojecten te financieren.
Ook in de bestaande gebouwde omgeving! Ondanks,
of mede dankzij, de focus op de laagste prijs voor de
consument. Dat hangt samen met de regulering van
warmte in Denemarken. Plannen voor nieuwe
warmte- voorzieningen of aanpassingen in de
bestaande voorzieningen moeten op basis van een op
nationaal niveau vastgesteld format worden doorgerekend
op diverse aspecten. Uitgangspunt is dat er diverse
alternatieven voor de bewoners worden uitgewerkt.
De gemeente kiest vervolgens voor de oplossing die
voor de bewoners de laagste kosten met zich meebrengt.
Dat geeft de consumenten vertrouwen en leidt tot
een aanbod tegen de voor de bewoners laagste kosten.
Bovendien krijgen zij periodiek inzicht in de kostprijs van
hun warmte en zijn de warmtenetbedrijven verplicht
‘non-profit’ te werken. Zij werken op basis van een lage
(maatschappelijke) rendementseis.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>05             PAPER
               Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Rendementseis en groei van warmtenetten                       Figuur 2 Wijken die aantrekkelijk zijn voor privaat warmtebedrijf. Figuur 3 illustreert dat een publiek warmtebedrijf alle
In het Deense magazine ‘Hot Cool’ van januari 2019 is heel                                                                       wijken zal koppelen aan het warmtenet. Het publieke
eenvoudig beschreven welke rol de rendementseis speelt in                                                                        bedrijf zal weliswaar ook graag beginnen met de meest
de ontwikkeling van warmtenetten en het drukken van de                                                                           rendabele wijken, maar zal de overwinst gebruiken om ook
kostprijs van warmte. Lars Gullev en Morten Jordt Duedahl                                           14
                                                                                                                                 wijken met een lager gemiddeld rendement aan te kunnen
                                                                                          18
maken met een eenvoudig voorbeeld duidelijk wat de                                                                               sluiten. Het gevolg is dat een publiek warmtebedrijf een
(verschillende) effecten van verschillende rendementseisen                                                                       groter deel van een gemeente kan voorzien van duurzame
                                                                                                       15
zijn op het ontwikkelingstempo bij de uitrol van warmte-                                                                         warmte en aantrekkelijke warmteprijzen.
netten. In figuur 1 is voor negen wijken de Internal Rate of
Return (= IRR ofwel het rendement) van een business case voor
een warmtenet berekend. Daarbij is steeds uitgegaan van een
                                                              Bron: Hot Cool magazine
prijs van warmte die lager is dan de alternatieven voor een
warmtenet (‘all electric’ op basis van warmtepompen).
                                                              Figuur 2 toont het aantal welke wijken waarin het voor een
Figuur 1 IRR voor negen wijken in Dundee.                     privaat warmtebedrijf rendabel is om te investeren. In dit
              IRR for DH in the                               voorbeeld gaat het dan om een beperkt aantal van drie
              whole city: 4,0%
                                                              wijken met een IRR groter of gelijk aan 14%.
                                                        3
                                              10
                       18            14
                                           1                  Figuur 3 Schets van ontwikkeling publiek warmtenetwerk.
                                8                                          IRR for DH in the
                                        15
          12                                                               whole city: 4,0%
                                  12                                                                                 3
                                                                               5
                                                                                                              10
                                                                                     18           14
                                                                                                          1
Bron: Hot Cool magazine
                                                                                             8
                                                                                                      15
                                                                        12
Deze IRR varieert van 1% tot 18%. Op basis van                                                 12
literatuuronderzoek veronderstellen zij dat publieke
warmtebedrijven doorgaans een rendementseis van 4%
en private warmtebedrijven een rendementseis van 14%          Bron: Hot Cool magazine
hanteren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>06            PAPER
              Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Versnelling                                                  b. Publieke warmtebedrijven in gemeenten die open
                                                                warmtenetwerken willen realiseren.
                                                             c. Geleidelijke opbouw van relatief kleine warmtenetten
                                                                                                                        Inspiratie uit de drinkwatersector
                                                                                                                        De drinkwatersector in Nederland kent een regulering
van de warmte-
                                                                (publiek, privaat of coöperatief) in gemeenten waar     op basis van werkelijk gemaakte kosten, inclusief een
                                                                nog geen warmtenetten zijn en die een meer geleide-     vergoeding voor financieringskosten op basis van
                                                                lijke ontwikkeling voorstaan. Dankzij het publieke      non-profit bedrijfsvoering. Gevolg is dat er forse
transitie
                                                                eigendom van de warmte-infrastructuur is het op enig    verschillen zijn in de kostprijs van drinkwater tussen de
                                                                moment in de toekomst mogelijk de verschillende         verschillende regio’s (variërend van € 1,06 tot € 1,65 per
                                                                netwerken te koppelen.                                  100m3). Tegelijk hebben consumenten goed drinkwater
                                                                                                                        tegen de laagst mogelijke prijs tot hun beschikking. In de
Versnelling van de warmtetransitie                                   Zorg voor een focus op de laagste prijs voor de    drinkwatersector wordt gerekend met een door de ACM
De Scandinavische leerervaringen kunnen bijdragen                    consument in plaats van een redelijk rendement     periodiek vastgestelde gemiddelde vermogenskosten
aan een snellere en efficiëntere uitrol van warmtenetten             voor de ondernemer. Een goed voorbeeld hiervan     van 2,95% en een rendement op eigen vermogen van
in Nederland. Daarvoor is een aantal richtinggevende            vinden we dichter bij huis, bij de drinkwaterbedrijven, 3,24% (WACC). Doel van deze WACC is het voorkomen
keuzes noodzakelijk:                                            alwaar het bepalen van de drinkwaterprijs plaatsvindt   van overwinsten ter bescherming van gebonden klanten.
                                                                op basis van de werkelijk gemaakte kosten (zie kader).
         Geef publieke bedrijven een prominente rol in de       Transparantie in de kosten die de consumenten in
         ontwikkeling en exploitatie van warmtenetten.          rekening worden gebracht is gewenst om wantrouwen
         In het whitepaper “Samen voor de meest betaalbare      weg te nemen. Daarnaast is het belangrijk de rende-
    uitrol van warmtenetten” van BNG Bank is gepleit voor       mentseis op eigen vermogen te verlagen. De veronder-
    het opzetten van publieke warmtebeheerbedrijven die         stelling is dat overheden – naast financiële
    op regionaal niveau een leidende rol kunnen spelen in de    overwegingen - ook maatschappelijke effecten laten
    ontwikkeling van warmtenetten. Niet alleen, maar            meewegen in hun rendementseis. Het Rijk hanteert bij
    indien gewenst, in samenwerking met publieke, private       het bepalen van de rendementseis voor staatsdeelne-
    of coöperatieve partners. Gebaseerd op publiek eigen-       mingen als vuistregel dat het rendement (op eigen
    dom van de warmtenetten en samenwerking met private         vermogen) 3% boven het rendement op een staatsobli-
    bedrijven in de realisatie. De manier waarop de warmte-     gatie moet liggen (op dit moment circa 0%). Sinds 2013
    netten worden uitgerold zal verschillen op basis van de     weegt het Rijk ook de risico’s mee die de deelnemingen
    omstandigheden per gemeente. Te denken valt aan:            lopen in het normrendement, hetgeen als bandbreedte
                                                                wordt weergegeven. Het normrendement voor veel
a. Samenwerking tussen gemeenten en private warmte-             staatsdeelnemingen beweegt zich tussen de 4% en 6%.
    bedrijven in steden waar reeds grootschalige warmte-
    netwerken zijn (al dan niet via joint ventures).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>07             PAPER
               Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
          Publieke (of coöperatieve) investeringen maken       geen kostendekkingsbijdrage meer nodig en kan ook     De standaard business case van een
          een zakelijke non-profit-realisatie van warmte-      de door de bewoner te betalen aansluitbijdrage worden warmtenetwerk
          netten mogelijk (zonder winstmarge). Een             verlaagd. Anders geformuleerd: “hoe hoger de
    zakelijk non-profit-realisatie van warmte-infrastructuur   rendementseis van het warmtebedrijf, des te hoger     In vele steden wordt gewerkt aan business plannen
    maakt het mogelijk meer woningen sneller en kostenef-      de benodigde subsidie moet zijn”.                     voor nieuwe warmtenetwerken of de uitbreiding van
    ficiënter aan te sluiten op een warmtenetwerk. Het                                                               bestaande netten. In tabel 3 is – aan de hand van het
    betekent ook dat er minder tot geen subsidies (kosten-                                                           template van het Expertise Centrum Warmte (=ECW)
                                                             Rendements-     Internal     Aansluitings- Kosten-
    dekkingsbijdragen) nodig zijn.                                                                                   een voorbeeld business case van een project geschetst,
                                                             eis eigen       Rate         bijdrage        dekkings-
                                                             vermogen        of Return                    bijdrage   uitgaande van een rendement op eigen vermogen van
De kostendekkingsbijdrage (onrendabele top)                                                                          12%. De investering per aansluiting bedraagt circa
                                                             12%             4,7%         3.700           2.100
is in sterke mate gevoelig voor de redementseis                                                                      € 15.000. Deze moet worden opgebracht door middel
van het warmtebedrijf.                                       10%             4,1%         3.700           1.400      van een aansluitbijdrage van de bewoner (€ 3.800) en
                                                                                                                     een kostendekkingsbijdrage (= benodigde subsidie van
                                                             8%              3,5%         3.700           500
    In tabel 3 zijn effecten op de aansluitbijdrage en de                                                            € 2.100). De resterende investering (= netto investering)
    kostendekkingsbijdrage weergegeven wanneer de            6%              2,9%         3.300           0          wordt door het warmtebedrijf gerealiseerd en moet
    rendementseis op het eigen vermogen wordt verlaagd.                                                              worden terugverdiend uit de exploitatie.
                                                             4,5%            2,5%         2.500           0
    Bij een rendementseis op eigen vermogen van 6% is
                                                                                                                      Rendement eigen vermogen            ECW template
                                                                                                                      Investering per aansluiting         15.000
                                                                                                                      Aansluitbijdrage*                   3.800
                                                                                                                      Kostendekkingsbijdrage              2.100
                                                                                                                      6%                                  9.100
                                                                                                                      4,5%                                4,7%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>08           PAPER
             Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
       Optimaliseer de samenwerking tussen Rijk en          energiebelastingen) hebben veel invloed hebben op        Een andere manier waarom overheden gezamenlijk
       decentrale overheden. De samenwerking tussen         de afwegingen die consumenten maken om zich aan          de risico’s kunnen reduceren is via instrumenten als
       Rijk en decentrale overheden kan geoptimaliseerd     te sluiten op een warmtenetwerk. Juist daarom is het     belasting op fossiele energiebronnen en bevoegdheden
  worden waarbij er drie dimensies zijn:                    belangrijk dat de Rijksoverheid bijdraagt in het         zoals het daadwerkelijk kunnen stoppen met het
  1.     Partners in beleid                                 beheersen van de vollooprisico’s. Dat kan door           aanbieden van aardgas in wijken waar een kosten-
  2.     Partners in het reduceren van risico’s             middel van subsidies, maar kan effectiever door          efficiënt warmtealternatief beschikbaar is.
  3.     Partners in financieren en investeren              het afgeven van garanties.
                                                                                                                   > Ad 3. Partners in financiering en investeren
> Ad 1. Partners in beleid; ofwel een optimale afstem-                                                               Gezien de staat van de gemeentelijke financiën is het
  ming instrumenten als energiebelasting, subsidies,        Schets van een garantieregeling                          nodig dat de Rijksoverheid gemeenten in staat stelt de
  kapitaalinbreng en garanties                                                                                       publieke warmtenetbedrijven van eigen vermogen te
  De nationale overheid gaat over het subsidiebeleid,       Basisvoorwaarde voor een goede garantieregeling is       voorzien. Door de inbreng van eigen vermogen vanuit
  de energiebelastingen en het instrumentarium dat          de aanwezigheid van een goed investeringsplan. Een       gemeenten bij de warmtebeheerbedrijven kunnen die
  gemeenten ter beschikking staat in de warmtetransitie     warmtebedrijf kan vervolgens een aanvraag doen om        bedrijven zelfstandig financiering aantrekken voor de
  (bijvoorbeeld het wetsvoorstel Gemeentelijk Instru-       de inkomsten op basis van een te verwachten ‘volloop’    investeringen in de opbouw van warmtenetten.
  menten Warmtetransitie). Het subsidie- en belastingen-    van het warmtenet te garanderen. Om voor de
  beleid van het Rijk en de uitvoering van de gemeentelijke garanties in aanmerking te komen is een kritische
  Transitievisies Warmte moeten elkaar versterken. Door     toets randvoorwaardelijk en zal er ook een garan-
  de rijksinstrumenten zoals subsidies (ISDE, SDE++,        tie-premie betaald moeten worden. De garantie biedt
  SAH, Groeifonds) optimaal af te stemmen op de keuzes      vervolgens wel de zekerheid dat inkomsten uit
  in de gemeentelijke Transitievisies Warmte is veel te     levering van warmte redelijk voorzienbaar en stabiel
  winnen. Het is immers suboptimaal als er via de ISDE      zijn mits er daadwerkelijk warmte wordt geleverd
  bewoners een subsidie krijgen om een warmtepomp           conform vooraf overeengekomen voorwaarden. De
  aan te schaffen terwijl op basis van de transitievisie    garantie kan mogelijk ook bescherming bieden tegen
  blijkt dat een collectief warmtenet voor bewoners         prijsschommelingen op de energiemarkten en het
  het meest kostenefficiënt is.                             switchen van afnemers naar alternatieve bronnen als
                                                            gevolg van onvoorziene omstandigheden. Het
> Ad 2. Partners in het reduceren van risico’s              voordeel van een (goede) garantieregeling is dat
  Bij warmteprojecten is het belangrijk een minimale        slechts in een aantal gevallen een beroep gedaan zal
  afzet van warmte zeker te stellen. Dit wordt het          worden op de garantie terwijl een subsidieregeling
  vollooprisico genoemd ofwel de mate waarin de             altijd een bedrag overmaakt, terwijl ze hetzelfde doel
  capaciteit van het warmtenetwerk ook daadwerkelijk        hebben: zorg dragen voor een aantrekkelijke warmte-
  wordt benut. De hoogte en stabiliteit van de prijs van    bron voor de bewoners.
  warmte en belastingmaatregelen (aanpassingen in de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>09             PAPER
               Warmtenetten beter investeren dan subsidiëren
Samenvatting
Voor een succesvolle energietransitie in Nederland is         Op die manier is een meer systematische warmtetransitie
de ontwikkeling van zowel grootschalige (in de stedelijke     mogelijk gebaseerd op de laagste kosten (en dus draagvlak)
gebieden) als kleinschalige (in de minder stedelijke          voor de consument en kostenefficiency bezien vanuit
gebieden) duurzame warmtenetten gewenst. Op het               de rijksfinanciën. Dit zal bovendien het tempo van de
gebied van de ontwikkeling en financiering van warmte-        warmtetransitie een impuls geven.
netten zijn veel lessen en inspirerende voorbeelden op te
halen in met name de Scandinavische landen.
Een prominente rol voor publieke bedrijven in de warmte-
transitie in combinatie met prijstransparantie en een focus
op de laagste prijs voor de consument maken een zakelijke
non-profit realisatie van warmtenetten mogelijk (zonder
winstmarge). Dat betekent dat meer woningen sneller
kostenefficiënt zijn aan te sluiten en dat er minder tot geen
subsidies (kostendekkingsbijdragen) nodig zijn. Een goede
samenwerking tussen de nationale en decentrale overheden
maakt het mogelijk instrumenten als energiebelasting,
subsidies, kapitaalinbreng en garanties optimaal op elkaar
af te stemmen. Op die manier is daadwerkelijk regie op de
warmtetransitie mogelijk.
In plaats van het mobiliseren van miljarden subsidies voor
de ontwikkeling van warmtenetten is het verstandig te leren                                                              Dank
uit de lessen die zijn opgedaan in de Scandinavische landen                                                              Speciale dank aan Annelies Huijgen (TNO) voor het delen
en deze te implementeren in Nederland. De Rijksoverheid                                                                  van de vele inspireerde ervaringen uit andere, met name,
kan beter gemeenten in staat stellen publiek te investeren                                                               Scandinavische landen.
in de realisatie van warmtenetten. Daarnaast lijkt een
garantieregeling in combinatie met de afsluitbevoegdheid                                                                 Auteurs
van aardgas een efficiënte manier om de risico’s bij de                                                                  Marco Attema – Gemeente Groningen
realisatie van warmtenetten sterk te verminderen.                                                                        Caspar Boendermaker – BNG Bank
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Marco Attema – Gemeente Groningen
Caspar Boendermaker – BNG Bank
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>