<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders
Raadsvoorstel
                                                         Opgesteld door:
 Portefeuillehouder:
                                                         Bertus Mertens, ROG Economie &
 Antoinette Ingwersen
                                                         Duurzaamheid
 Besluitvormende vergadering:          Registratienummer                     Raadsnummer
 <6 juni 2024>                         collegebesluit:                       (niet invullen, dit vult de
                                       349376                                griffie in)
 Titel / onderwerp:
 Doorzetten voorbereidingen Warmtenet Langeraar
 Samenvatting:
 In Langeraar wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum (IKC De Poel) met
 20 appartementen. Deze ontwikkeling biedt een unieke kans om een kleinschalig warmtenet aan te
 leggen, waarmee ook 342 bestaande woningen kunnen worden voorzien van duurzame warmte. Dit
 gaat via een zeer lage temperatuur warmtenet op basis van Warmte-Koude Opslag (WKO) en
 Aquathermie uit de Langeraarse Plassen. In september 2023 gaf de raad opdracht om het
 warmtenet verder uit te werken en te starten met de aanleg van de WKO. Via dit raadsbesluit
 vragen wij u in te stemmen met de WKO als warmtevoorziening voor IKC de Poel, conform uw
 besluit in september 2023 en te starten met de aanleg. Opvolgend zal de raad in 2024 gevraagd
 worden om een besluit over de uitbreiding van een warmtenet naar omliggende bestaande bouw.
 Sinds uw besluit in 2023 zijn uiteenlopende onderwerpen rondom het beoogde warmtenet verder
 onderzocht en uitgewerkt. Via dit raadsvoorstel deelt het college de technische mogelijkheden en
 kansen van het warmtenet en de beoogde financiën. De Rijksoverheid werkt aan wetgeving die
 gemeenten een ondernemende rol geeft in de ontwikkeling van warmtenetten. Warmtebedrijven
 komen in publiek eigendom. Het ligt daarmee voor de hand dat de gemeente voor een belangrijk
 deel eigenaar van het warmtenet Langeraar wordt. Omdat nog niet alle wet- en regelgeving bekend
 is, in combinatie met ontwikkelingen rondom de voorjaarsnota (waarborgfonds), maakt dat het
 college na de zomer 2024 terugkomt over een besluit over de uitbreiding van het warmtenet naar
 omliggende bestaande bouw met bijbehorend financieel voorstel.
 Participatie is een belangrijk onderdeel van het ontwikkelen van een warmtenet. De afgelopen
 maanden waren er meerdere informatieavonden en peilingen in Parola. De stemming onder
 inwoners was over het algemeen positief maar zij stelden wel voorwaarden op het gebied van
 betaalbaarheid. Volgens de kostenberekeningen is een warmtenet in veel gevallen de oplossing
 met de laagste jaarlijkse energiekosten. Woondiensten Aarwoude heeft de intentie uitgesproken om
 162 woningen aan te sluiten op het warmtenet. Dit verhoogt de haalbaarheid van het warmtenet. De
 ontwikkeling van IKC de Poel zorgt voor de mogelijkheid om via een warmtenet bestaande bouw
 duurzaam van warmte te voorzien. Hiermee kan de gemeente Nieuwkoop een grote stap zetten in
 het aardgasvrij maken van wijken en ervaring op te doen met een publiek warmtenet. Vergelijkbaar
 met Schoterhoek II is hiervoor een pioniersrol van de gemeente nodig.
                                                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Pagina 2 van 12
 Voorgesteld besluit:
 De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten:
     1. Dat de warmte-koude opslag rondom het Kind Centrum de Poel zoals benoemd in het
         raadsvoorstel Warmtevoorziening IKC de Poel (2023-075) de toekomstbestendige
         warmtevoorziening wordt vanwege de grote kansrijkheid voor een warmtenet in
         Langeraar.
 burgemeester en wethouders van Nieuwkoop
                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Pagina 3 van 12
                                             TOELICHTING
Inleiding / aanleiding
Tijdens de raadvergadering van 28 september 2023 is besloten om in te zetten op Warmte Koude
Opslag (WKO) als warmtevoorziening voor Kind Centrum De Poel. Hiermee werd de mogelijkheid
open gehouden om deze bronnen uit te breiden naar een kleinschalig warmtenet voor bestaande
woningen in Langeraar. Sinds september is dit warmtenet financieel, organisatorisch en juridisch
uitgewerkt. We benutten dit voorstel om u mee te nemen in alles wat we tot nu heden hebben
uitgezocht. De raad zal later gevraagd worden om een besluit te nemen over de uitbreiding van een
warmtenet naar omliggende bestaande bouw. In verband met actuele ontwikkeling in o.a. wetgeving,
de voorjaarsnota en de financiële impact van een warmtenet zal besluitvorming hierover na de zomer
2024 plaatsvinden. Wij verwachten dan een haalbare businesscase aan u voor te leggen. Daarnaast
is er nog nadere uitwerking van de financiële en fiscale gevolgen van warmtebedrijf nodig. De
ontwikkeling van het IKC zit aan een strakke planning. Met dit raadsvoorstel besluit u voor een
warmtevoorziening voor het IKC en de nieuwe woningen en daarmee kan niet meer worden
teruggevallen op een individuele oplossing.
Dit raadsvoorstel geeft inzicht over de businesscase, de implicaties van het ontwikkelen van een
warmtenet en het opzetten van een warmtebedrijf. Tussen september 2023 en april 2024 is er gebruik
gemaakt van het in september gereserveerde investeringskrediet van € 662.000 voor de WKO en de
voorbereidingen op een warmtenet. Hierdoor is het verstandig nu al te bezien of de ontwikkeling van
een warmtenet wenselijk is. Als het warmtenet niet door gaat in juni zijn de kosten lager dan als het
warmtenet niet doorgaat in september. Daarom wordt in dit raadsvoorstel de systeemopzet van het
warmtenet en de aanpassingen t.o.v. van september 2023 toegelicht.
Systeem opzet warmtenet
Het systeem betreft een zeer lage-temperatuur warmtenet, waar warmte van 12-16 graden geleverd
wordt aan gebouwen. Elk gebouw zal deze warmte individueel opwaarderen naar bruikbare warmte
met een water-water warmtepomp. Door water van 12-16 graden te gebruiken als bron voor de
warmtepomp is de omzetting van elektriciteit naar warmte erg efficiënt. Daarnaast biedt de lage
temperatuur ook mogelijkheden om de woning te koelen. Via Thermische Energie uit
Oppervlaktewater (TEO) kan de warmte onttrokken worden uit de Langeraarse Plassen. De warmte
wordt met name in de zomer opgewekt en in de winter gebruikt. Daarom wordt de warmte opgeslagen
in twee WKO’s met elk een debiet van 120 m3/h. De locaties van de warme bronnen, de koude
bronnen en de aquathermie installatie zijn in de afbeelding hieronder weergegeven in figuur 1.
Figuur 1: Bronlocaties Warmte-Koude Opslag + Aquathermie
                                                                                                      3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Pagina 4 van 12
Ook zijn de straten rondom de installaties weergegeven. Roze is het gemeentelijk vastgoed
waaronder het IKC. In het geel zijn de VvE complexen weergegeven. In rood staan de particuliere
koopwoningen. De blauwe gebouwen zijn sociale huurwoningen. Verder zijn de beoogde leidingen
weergegeven.
Een leidingnet zal door de straten worden aangelegd om 363 gebouwen van warmte te voorzien. Dit
bestaat uit 342 bestaande woningen, 20 nieuwbouw appartementen en Kind Centrum De Poel. Eerder
was de hoeveelheid beoogde aansluitende bestaande woningen 250. Omdat er voldoende potentie in
de twee WKO bronnen zit zal er worden ingezet op 342 bestaande gebouwen. Meer aansluitingen
heeft een positief effect op de businesscase. Elke gebouweigenaar die wil aansluiten betaalt een
eenmalige aansluitbijdrage (BAK). Nadat deze is betaald zal vanaf het primaire leidingnetwerk een
aansluiting op de woning gemaakt worden. Het warmtenet kan dan warmte leveren aan de
warmtepomp van de woningeigenaar. Niet iedereen zal willen aansluiten op een warmtenet. Bij dit
warmtenet gaan we uit van een deelname van 80% over 30 jaar. Verdere toelichting over de opzet
van het warmtenet is te vinden in Bijlage A.
Figuur 2: schematische weergave leidingnetwerk
De belangrijkste afnemer van warmte is Woondiensten Aarwoude. Zij vertegenwoordigt de meeste
woningen in het gebied. Tijdens de voorbereidingen van het warmtenet heeft er meermaals overleg
plaatsgevonden. WDA is positief over een warmtenet als aardgasvrije oplossing. Woningcorporaties
hebben een opgave om hun bezit te verduurzamen en aardgasvrij te verwarmen. Een huidige
oplossing is het gebruik van individuele lucht-water warmtepompen. Bij rijwoningen heeft deze
oplossing geluidsoverlast tot gevolg. In de bijgevoegde intentieverklaring zegt de woningcorporatie toe
om 162 woningen aan te sluiten op het warmtenet. Daarnaast benoemen ze voorwaarden zoals
betaalbaarheid en leveringsgaranties voor hun huurders.
                                                                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Pagina 5 van 12
Van de overige woningen zijn er 121 in particulier eigendom en 58 appartementen behoren tot VVE’s.
Voor beide groepen en de huurders van WDA zijn verschillende informatieavonden georganiseerd.
Hierin werden inwoners geïnformeerd over de onderzoeken naar de haalbaarheid van een warmtenet,
de mogelijkheden om de woning te verduurzamen en de kosten van het aansluiten op een warmtenet.
De deelname van bewoners – de volloop – is de grootste bepalende factor voor een haalbaar
warmtenet.
In de vergelijking is te zien dat een gasketel zeer lage investeringskosten heeft. De kosten voor
vervanging zijn beperkt en er hoeft geen aansluitbijdragen betaald te worden. Bij een lucht-water
warmtepomp en het warmtenet zijn er hoge investeringskosten. Deze worden enigszins beperkt door
subsidies vanuit het Rijk. Het resultaat van de investeringen is een lagere jaarlijkse energierekening.
Figuur 3: Vergelijking jaarlijkse kosten verwarming per verbruikscategorie
In het onderzoek is rekening gehouden met een gasprijs van €1,21 per m³ en een elektriciteitsprijs van
€0,30 per kWh. De verwachting van TNO is dat de komende dertig jaar de energieprijzen - en met
name aardgas - sterk zullen stijgen. Een warmtenet heeft het laagste energieverbruik en daarmee de
beste papieren voor langdurig lage jaarlijkse kosten voor de afnemers. Daarnaast is er in de
berekeningen rekening gehouden met de maximaal toegestane tarieven die door de Autoriteit
Consument en Markt (ACM) zijn vastgesteld. Bij een verlaging van de kosten kunnen ook de tarieven
verlaagd worden. Natuurlijk blijft het onzeker wat de energieprijzen in de toekomst gaan doen. Een
uitgebreide uiteenzetting van de kosten van een warmtenet ten opzichte van alternatieven staat in
bijlage B.
Organisatie
Voor het exploiteren van een warmtenet is de oprichting van een warmtebedrijf noodzakelijk. Er zijn de
afgelopen jaren meerdere voorbeelden in de media geweest, waarbij inwoners waren aangesloten op
een commercieel warmtenet. Inwoners moesten daarbij onredelijk hoge prijzen betalen voor warmte.
Wetgeving gaf niet voldoende bescherming aan consumenten op de maximale tarieven die een
warmtebedrijf in rekening mag brengen. De Rijksoverheid is van mening dat warmtenetten weer in
publiek eigendom moeten komen net zoals een drinkwaterbedrijf of een netbeheerder. Daarom werkt
ze aan nieuwe wetgeving die dit verplicht. De maatschappelijke waarden zoals betaalbaarheid en
transparantie van de tarieven kunnen daardoor goed geborgd worden.
Privaat eigendom is niet meer wenselijk. Een commerciële partij kan in een monopolypositie tarieven
stellen die veel hoger zijn dan de kosten. Bij publiek eigendom is de norm kostendekkende tarieven
waarbij er geen rendement is op de investering. In de Herijking van de Transitievisie Warmte is
uitgebreid ingegaan op de gemeentelijke rolneming in de warmtetransitie en de verschillende
mogelijkheden van publiek en privaat eigendom. Bij de ontwikkeling van warmtenet Langeraar is een
publiek meerderheidsbelang in lijn met de toekomstige wetgeving.
                                                                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Pagina 6 van 12
Binnen dat meerderheidsbelang zijn veel samenwerkingen met andere publieke organisaties mogelijk.
De meest voor de hand liggende partners in publiek eigendom staan hieronder kort toegelicht. De
Rijksoverheid is mogelijke financiële deelname aan warmtenetten nog aan het uitwerken. Mogelijk
gaan ze vanaf 2025 financieel deelnemen aan warmtenetten. Daarnaast is er een waarborgfonds
aangekondigd voor de financiering van warmtenetten. In de regio is Holland Rijnland net gestart met
een verkennend onderzoek naar een regionaal warmtebedrijf waar gemeenten samen warmtenetten
exploiteren. De netbeheerders Stedin en Alliander hebben de aparte organisaties NetVerder en Fyran
met expertise over warmtenetten. Mogelijk kan Fyran in de toekomst deelnemen aan een warmtenet
in Langeraar. Hoogheemraadschap Rijnland heeft aangegeven op dit moment niet als mede-eigenaar
deel te nemen in warmtenetten in Nieuwkoop.
We zien dat de publieke organisaties waar mede-eigenaarschap mogelijk zou zijn, hun posities aan
het bepalen zijn. Men wacht relevante wetgeving af. Naar verwachting kunnen oriënterende
gesprekken zoals bij Holland Rijnland nog jaren duren voordat een regionaal warmtenet concreet
wordt. De bouw van het Kind Centrum is echter gebonden aan een strakke planning. In deze fase is
het te kort dag om publieke organisaties mede-eigenaar te laten worden. Om een warmtenet te
realiseren in Langeraar is een volledig gemeentelijk warmtebedrijf noodzakelijk. Hierin heeft de
gemeente regie en uitvoeringscapaciteit maar draagt ook het volledige financiële risico. Toch is het
verstandig om open te staan voor toekomstige (publieke) mede-eigenaren.
Een gemeentelijke warmtebedrijf heeft een impact op de gemeentelijke organisatie. Hoewel een
warmtebedrijf een aparte juridische onderneming is, ligt het voor de hand om bij het eerste warmtenet
geen grootschalige warmteorganisatie op te richten. Het warmtebedrijf zal in eerste instantie een “lege
huls” (een BV) die de taken voor het leveren van warmte en de instandhouding van het systeem
uitvoert. De werkzaamheden worden gedaan door medewerkers van de gemeente. Deze constructie
moet wel eerst fiscaal uitgezocht worden. Technisch onderhoud kan voorzien worden met
prestatiecontracten aan marktpartijen.
Daarnaast is er nog 1.0 fte niet ingevuld vanuit de uitvoeringsmiddelen klimaat en energiebeleid
(CDOKE). Deze middelen besloot de raad in te zetten op 13 april 2023 voor een uitbreiding bij team
Communicatie en team Economie & Duurzaamheid. Met deze uitbreiding is er voldoende capaciteit
voor het uitvoeren van wijkgerichte participatie richting aardgasvrij in Langeraar. Daarnaast kunnen
ook administratieve taken en procesmatige werkzaamheden van een warmtenet hiermee gedekt
worden. Specialistisch onderhoud en beheer zit al opgenomen in de businesscase. Wij voorzien
alleen op termijn een takenverzwaring bij Beheer Openbare Ruimte voor het beheer van het
warmtenet. Het is mogelijk om deze taken structureel in te vullen met de fte die nog niet is ingevuld uit
de CDOKE middelen. Een verdere toelichting is te vinden in bijlage D.
Planning
Het IKC wordt volgens de planning in het derde kwartaal van 2025 in gebruik genomen. Op dat
moment moet de warmtevoorziening gereed zijn. Dat is de deadline voor de WKO bronnen. Het
bredere warmtenet en de aquathermie installatie kunnen later ontwikkeld worden. Bij de bouw van een
WKO moet op tijd gestart worden met de vergunningprocedure. Bij een besluit tot realisatie van een
warmtenet zal er direct gestart worden met een vergunningsaanvraag en de oprichting van een
warmtebedrijf. Het vervolgproces zal er als volgt uitzien:
                                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Pagina 7 van 12
Figuur 3: Planning warmtenet Langeraar
Beoogd (maatschappelijk) effect
De gemeente Nieuwkoop onderschrijft de landelijke klimaatdoelstellingen om in 2050 volledig
aardgasvrij en energieneutraal te zijn en wil daaraan een bijdrage leveren. Door de ontwikkeling van
een warmtenet in Langeraar neemt de gemeente een actieve rol in de warmtetransitie en de
ontwikkeling van een warmtenet voor een bestaande woonwijk. Hierbij zet de gemeente in op de
laagste maatschappelijke kosten en leveringszekerheid voor de inwoners.
Kader / eerdere besluiten / voorgeschiedenis
Met de vaststelling van de transitievisie warmte op 16 december 2021 heeft de gemeente de
aanwezige warmtebronnen en kansrijke warmteclusters geïdentificeerd. Ook zijn de uitgangspunten
van de warmtetransitie geformuleerd en zijn er onderzoeken naar warmtenetten gestart. Daarna heeft
de gemeente op 13 april 2023 het raadsvoorstel Monitoring en Capaciteit Duurzaamheidsprogramma
vastgesteld met daarin een uitbreiding van de ambtelijke capaciteit om te warmtetransitie te
versnellen. Vervolgens is er op 28 september 2023 een investeringskrediet beschikbaar gesteld voor
de warmtevoorziening van het Kind Centrum De Poel en een mogelijke uitbreiding tot een warmtenet.
Op 25 april 2024 zal de herijking van de transitievisie warmte voorliggen waarbij de rolneming en het
eigenaarschap van warmtenetten voor ligt.
Participatie / betrokken partijen / personen
     - Woondiensten Aarwoude is betrokken vanuit hun rol als woningcorporatie met woningbezit in
         het plangebied. Er zijn periodieke overleggen met WDA over dit project.
     - Het Hoogheemraadschap Rijnland is de beheerder van de Langeraarse Plassen en
         vergunningverlener voor aquathermie projecten.
     - Liander is beheerder van de gas en elektriciteitsnetten in Langeraar. Ook zijn zij
         verantwoordelijk voor noodzakelijk netverzwaring bij elektrificatie van de warmtevoorziening.
     - Daarnaast is er een actieve werkgroep van acht inwoners, waaronder een vertegenwoordiging
         vanuit de Dorpsraad. Zij zetten zich in voor de verduurzaming van Langeraar en hebben
         samen met de gemeente meerdere informatieavonden georganiseerd. Op dit moment voeren
         zij een bewonerspeiling over deelname aan het warmtenet uit. De warmtetransitie en
         energiebesparing zijn breed gedragen onderwerpen.
     - Tot slot zijn ook de energiecoaches van de Gebiedscoöperatie Nieuwkoop betrokken. Zij
         spelen een cruciale rol in de vertaling van de warmtetransitie naar de inwoners. Ze voeren
         huisbezoeken uit en geven adviezen over de verduurzaming van de woning. Specifiek in
         Langeraar adviseren ze bewoners over het aardgasvrij maken van de woning en organiseren
         ze een collectieve inkoopactie.
Bij het besluit tot het ontwikkelen van een warmtenet zal er een participatieplan, conform het
participatiebeleid van de gemeente, worden opgesteld waarin beschreven staat hoe inwoners
meegenomen en ondersteund worden. In Bijlage B geeft een opzet hiervoor weer.
                                                                                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Pagina 8 van 12
Duurzaamheidsaspecten
Aardgasvrije verwarming vermindert de uitstoot van broeikasgassen. Een warmtenet heeft een lager
elektriciteitsverbruik dan individuele warmtepompen. Door de energie-efficiëntie kan de opwek van
elektriciteit verminderd worden ten opzichte van individuele warmtepompen.
Gezondheid
Het tegengaan van klimaatverwarming draagt bij aan een gezonde leefomgeving. Stabiele op kosten
gebaseerde tarieven voor de levering van warmte kan stress over prijsstijgingen voorkomen.
Varianten met argumenten voor en tegen
Variant: voorsorteren op warmtenet in gemeentelijk eigendom
Nu voorsorteren helpt de optie voor een warmtenet openhouden. Daarnaast is zeker met welke
warmte-installatie het IKC en de Nieuwbouw zal worden voorzien. De organisatie kan met zekerheid
toewerken naar het verdere ontwikkeling van een basis voor een warmtenet.
Het warmtenet maakt een snelle reductie van CO2-uitstoot mogelijk.
Het warmtenet maakt het mogelijk om de woningen in het gebied op vrijwillige basis en op korte
termijn af te sluiten van het aardgas. Hierdoor is directe besparing op uitstoot van CO2 binnen
handbereik. Bij toepassing van individuele warmtepompen is het tempo onzeker en vrijwel zeker lager.
Het warmtenet is een toekomst-bestendige optie voor aardgasvrij.
De duurzaamheidseisen voor warmtenetten worden steeds strenger. Andere varianten warmtenetten
maken gebruik van fossiele restwarmte. Deze zullen in de toekomst moeten overstappen op
duurzame alternatieven. Dit warmtenet maakt gebruik van lokale duurzame bronnen met een zeer
laag energieverlies.
Lage temperatuur geeft mogelijkheden voor koeling
Woningen, zeker nieuwbouw, worden steeds beter geïsoleerd. Dat betekent dat de vraag naar koeling
groter wordt. Bij een lage temperatuur warmtenet kun je de warmtevoorziening en koeling in één
systeem integreren. Deze opzet maakt het systeem juist efficiënter omdat er met koeling warmte terug
in de bron wordt gestopt.
Een warmtenet biedt betaalbare warmte
Hoewel bewoners voor het aansluiten op een warmtenet moeten investeren in een warmtepomp,
krijgen ze lagere jaarlijkse energielasten in vergelijking met aardgas. Bij een hoger verbruik kan dit
verschil flink oplopen. Dankzij de vele subsidieregelingen en 0% rente leningen vanuit het
warmtefonds is verduurzaming van de woning óók bereikbaar voor inwoners met minder financiële
draagkracht. Ook stijgt de woningwaarde met een beter energielabel. Daarnaast beschermt de ACM
de consument met het stellen van maximale tarieven. Met een warmtenet verbruikt men geen gas en
minder elektriciteit dan een individuele lucht-water warmtepomp. Zo worden inwoners minder
afhankelijk van stijgingen van de energieprijzen én zijn ze beschermd tegen excessen van de markt.
Met de ontwikkeling van een warmtenet doen we nuttige ervaring op
Als eigenaar van een warmtebedrijf doen we ervaring op met het ontwikkelen en exploiteren van een
warmtenet voor bestaande bouw. Deze ervaring zal zeer waardevol zijn omdat over 25 jaar alle wijken
van de gemeente Nieuwkoop aardgasvrij verwarmd moeten zijn. Nu starten voorkomt dat in 2045 alle
wijken tegelijk aangepakt moeten worden.
Een warmtenet heeft voordelen ten opzichte van individuele lucht-water warmtepompen
Een water-water warmtepomp heeft over het algemeen 0.5 tot 1 COP (Coefficient of Performance)
punt meer dan een lucht-water warmtepomp. Hierdoor zet hij elektriciteit efficiënter om in warmte. Dit
speelt met name op tijdens koude dagen in de winter wanneer het lastig is om warmte te onttrekken
aan de buitenlucht. Hierdoor is de belasting op het elektriciteitsnet in deze periode een stuk lager.
                                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Pagina 9 van 12
Variant: Niet voorsorteren op een warmtenet
Een besluit nu om geen WKO te ontwikkelen voorkomt een lock-in situatie waarbij er steeds meer
uitgaven gedaan worden om de mogelijk tot het ontwikkelen van een warmtenet open te houden.
Daarbij worden onnodige kosten geminimaliseerd en kan er duidelijkheid geschept worden over de
warmtevoorziening van het Kind Centrum de Poel.
Relevante wetgeving nog niet vastgesteld
De aangekondigde Wet Collectieve Warmte en de Wet Gemeentelijke Instrumenten Warmtetransitie
hebben grote impact op de taakstelling en de instrumenten voor gemeenten in de warmte transitie.
Door geen warmtenet te ontwikkelen kunnen de politieke en beleidsmatige ontwikkelingen worden
afgewacht. Ook kan er tijd genomen worden om samenwerkingen met andere publieke organisaties
aan te gaan. Een kanttekening hierbij is dat de koppelkans met het Kind Centrum de Poel gemist
wordt.
Natuurlijke momenten woningeigenaren benutten
Als alternatief voor een warmtenet kan er ingezet worden op individuele warmtepompen. Inwoners
kunnen op eigen initiatief isolatiemaatregelen en een warmtepomp nemen. Bijvoorbeeld als de CV-
ketel aan vervanging toe is. Als er veel inwoners op een individuele voorziening overstappen is een
warmtenet in de toekomst minder haalbaar.
Voorkomt complexe organisatie
De ontwikkeling van een warmtenet is een complexe organisatie met meerdere variabelen zoals de
deelnamegraad, wisselende energieprijzen, de technische uitvoering en vele stakeholders. Individuele
oplossingen zijn minder complex en vereisen geen vergunningen. Door te starten met een enkel
warmtenet kan er ervaring opgedaan worden zonder een enorm grote organisatie te hoeven optuigen.
Voorkomen financiële en juridische risico’s
De ontwikkeling van een warmtenet in gemeentelijk eigendom vereist een investering van rond de 3
miljoen euro. Daarnaast moeten er jaarlijkse onderhoudskosten gemaakt worden voor de komende 30
jaar. Als het warmtebedrijf zich committeert tot het levering van warmte moet het voldoen aan de
wettelijk gestelde leveringsplichten en storingsdiensten. Door niet in te zetten op een warmtenet
beperkt de gemeente deze risico’s.
Wat betekent de variant geen warmtenet voor het Kind Centrum De Poel?
Wanneer besloten wordt geen warmtenet in Langeraar te realiseren, betekent dit dat beide
nieuwbouw gebouwen op een andere wijze van warmte en koude dienen te worden voorzien.
Gezien de binnen apparatuur van beide gebouwen ligt het dan voor de hand dat er gesloten
bodemlussen worden gerealiseerd. Binnen de gebouwen kan dan vrijwel dezelfde techniek worden
toegepast (water-water warmtepomp). Dit betekent wel extra plankosten en kosten voor het realiseren
van bodemlussen. Voor het IKC is dit circa €250.000 tot €300.000 exclusief BTW aan meerkosten.
Gezien de planning van het project is het mogelijk dat dit ook niet binnen de vastgestelde planning
kan worden gerealiseerd. Vertraging in het bouwproces kan niet worden uitgesloten. De koppelkans
met het IKC betekent dat er vanuit de begroting van het IKC financieel bijgedragen wordt aan de
realisatie van het warmtenet. Deze bijdrage valt dan ook weg.
Er is ook nog een scenario waarbij er na de keuze voor een warmtenet blijkt dat het niet gerealiseerd
kan worden. Er moet dan worden geaccepteerd dat een desinvestering is gedaan en de
voorinvestering moet dan worden afgeschreven. Gezien het feit dat dit warmtenet bestaat uit
beproefde techniek waar al veel ervaring mee is, kan dit scenario vrijwel worden uitgesloten. Inmiddels
weten we als gemeente ook wat het betekent om een warmtenet te realiseren en te exploiteren. Op
Schoterhoek II hebben we een technisch zeer vergelijkbaar systeem gerealiseerd en dit functioneert
                                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Pagina 10 van 12
goed. Daarnaast weten we ook wat we kunnen verwachten als het gaat om het exploiteren van dit
netwerk en wat de kosten hiervan zijn.
Voorgesteld besluit
De raad wordt voorgesteld het volgende te besluiten:
     1. Dat de warmte-koude opslag rondom het Kind Centrum de Poel zoals benoemd in het
         raadsvoorstel Warmtevoorziening IKC de Poel (2023-075) de toekomstbestendige
         warmtevoorziening wordt vanwege de grote kansrijkheid voor een warmtenet in Langeraar.
Kanttekeningen / risico’s en beheersmaatregelen
Verzwaring elektriciteitsnet nodig
Netbeheerder Liander heeft aangegeven dat er voor de aansluiting van honderden woningen op een
warmtenet grootschalige verzwaring van het lokale elektriciteitsnet nodig is. Ze werken aan een
toekomstbestendige infrastructuur en houden daarbij ook rekening met de groei van het aantal
elektrische auto’s en zonnepanelen. Deze verzwaring kan pas in 2027/2028 gereed zijn. Een
beheersmaatregel is het gefaseerd aansluiten van woningen. Liander onderzoekt met een nettoets
hoeveel woningen ze kunnen aansluiten voordat deze verzwaring is gerealiseerd.
Relevante wetgeving nog niet vastgesteld
De Wgiw (Wet Gemeentelijk Instrumenten Warmtetransitie) regelt de gemeentelijke bevoegdheid om
een aardgasvrije warmteoplossing aan te wijzen en aan te geven vanaf wanneer de levering van
aardgas in een gebied wordt beëindigd. Hoewel de wet nog niet is vastgesteld is de verwachting dat
er voldoende politiek draagvlak is. Ook zal de besluitvorming over deze wet vóór de behandeling van
dit raadstuk plaatsvinden.
Volloop risico
Er is geen absolute zekerheid op voorhand dat de te verwachten 80% van de afnemers ook
daadwerkelijk aansluiten. Met het tekenen van een intentieovereenkomst met de WDA is er meer
zekerheid, maar het kan nog altijd zijn dat de WDA uiteindelijk niet aansluit. Daarom zal de
intentieovereenkomst met WDA uitgewerkt worden tot een contractuele samenwerking. In eerste
instantie zullen het IKC en de nieuwbouw worden aangesloten. Als de verdere deelname tegenvalt is
er een warmtenet met overcapaciteit gerealiseerd. Dit zal leiden tot hoge beheerskosten. Het is dan
wel mogelijk om een deel van de capaciteit van het warmtenet buiten operatie te stellen. Dit betekent
dat er minder pompen en overige apparatuur worden benut. Dit kan de exploitatiekosten drukken. De
capaciteit blijft dan beschikbaar om op een later moment te gebruiken. Een andere beheermaatregel is
het aanwijzen van het gebied als aardgasvrij. Dan worden bewoners verplicht om af te stappen van
verwarmen met aardgas.
Kostenstijging warmtenet
Een verliesmakend warmtenet kan niet volledig op de afnemers verhaald worden. Deze zijn immers
beschermd door de maximale tarieven van de ACM. Een kanttekening is dat hogere kosten in de
infrastructuur zullen leiden tot een hogere Warmtenetten Investeringssubsidie (WIS) waardoor verlies
deels gedekt zal worden.
Financiële en Juridische gevolgen
Financiële gevolgen van dit besluit zijn voorzetting van de besteding van de middelen zoals
vastgesteld in het raadsvoorstel warmtevoorziening IKC de Poel (toegelicht in bijlage D van dat
voorstel). Dit raadsvoorstel is een bevestiging van dat eerdere besluit met additionele informatie over
de financiële en juridische gevolgen van de ontwikkeling van een warmtenet. Er ligt een rendabele
businesscase voor het warmtenet waardoor de aanleg van een WKO een goede keuze is.
     1. Financiële gevolgen van een toekomstig warmtenet (Zie bijlage E voor de businesscase)
                                                                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Pagina 11 van 12
Waarborgfonds Rijk in voorbereiding.
In de voorjaarsnota 2024 zet het Rijk in op een landelijk waarborgfonds voor de financiering van
warmtenetten in Nederland. Dit fonds bestaat uit 250 miljoen voor de periode tot 2030. Dat zou
genoeg moeten zijn om 80 tot 90 procent van de kosten bij de aanlegfase van nieuwe warmtenetten te
dekken. Daarmee neemt de Rijksoverheid een belang in nieuwe warmtenetten en ondersteunt het
gemeenten. Verwacht wordt dat dit waarborgfonds in 2025 wordt ingesteld. Wij hopen dat er in het
najaar meer duidelijkheid is hierover. Om voor Langeraar de voortgang te kunnen behouden is nu
voorzien in een garantstelling door de gemeente. In overleg met de financier en de Rijksoverheid kan
de gemeentelijke garantstelling te zijner tijd worden overgezet naar het landelijke waarborgfonds,
waarna de bijbehorende reservering in het weerstandsvermogen van de gemeente teruggebracht kan
worden.
Bedrijfsfinanciering of projectfinanciering
Er zijn twee mogelijke manieren van financieren, namelijk: bedrijfsfinanciering (een warmtebedrijf
financiert haar assets) of projectfinanciering (per project wordt financiering gezocht). Het ligt in de rede
om de eerste warmtenetten op basis van projectfinanciering te financieren. Hiervoor wordt een
(project)entiteit opgericht (waarschijnlijk een BV). Naar mate er meer warmtenetten gerealiseerd
worden, kan gekozen worden de verschillende entiteiten onder te brengen in een warmtebedrijf en
over te gaan op bedrijfsfinanciering op de assets.
Financiering warmtenet
De gemeente kan geld lenen van een bank en vervolgens uitlenen aan een warmtebedrijf. Het
warmtebedrijf betaalt vervolgens rente aan de gemeente voor het lenen van het geld. De financiering
van het warmtenet kan gedaan worden met een combinatie van inbreng eigen vermogen en een
lening bij de BNG. Deze bank verstrekt een lening voor maatschappelijke doelen zoals een
warmtenet. Hierbij is een inbreng van 30% eigen vermogen een gebruikelijke eis. Mogelijk kan deze
worden teruggebracht tot 10% met het waarborgfonds.
Gemeentelijke begroting Nieuwkoop
Het is vooralsnog niet in de gemeentelijke begroting opgenomen dat de gemeente investeert in een
warmtenet. Voor Langeraar wordt ingezet op projectfinanciering, waarbij de investeringsbeslissing
rond de 3 miljoen uitkomt. Meer dan de helft hiervan zal, naar verwachting in de eerste jaren worden
terugverdiend met de WIS subsidie en de aansluitbijdragen. Het is de verwachting dat de jaarlijkse
kosten over een periode van 30 jaar vergelijkbaar zijn met de jaarlijkse opbrengsten. Na 30 jaar zal er
een onrendabele top resteren van rond de 1 miljoen. De infrastructurele werken zoals leidingen gaan
veel langer dan 30 jaar mee en hebben nog een significante restwaarde.
Subsidies
De eerste ronde van de WIS subsidie is per 1 juni 2023 opengesteld. In 2024 zal er een tweede ronde
worden opgesteld. Het is de verwachting dat de voorwaarden dit jaar gunstiger zullen zijn en er
voldoende budget is om elke goedgekeurde aanvraag te honoreren. In het eerdere voorstel werd
verwacht dat we ook aanspraak konden maken op de Stimulering Duurzame Energieproductie en
Klimaattransitie (SDE++) subsidie. Echter is in overleg met de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO) gebleken dat deze subsidie niet beschikbaar is voor het type warmtenet wat beoogd
is in Langeraar. Mogelijk liggen er kansen voor een subsidie in de Regionale Investeringsagenda
(RIA). Dit zal onderzocht worden.
     2. Juridische gevolgen
Vergunning warmtelevering
Voor de levering van warmte aan particulieren is er een vergunning van de ACM nodig. De eisen voor
het verkrijgen van deze vergunning zijn opgenomen in bijlage F. Het ligt in de lijn der verwachting dat
deze vergunning verleend zal worden. Gemeenten zijn namelijk een van de beoogde eigenaren van
                                                                                                          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Pagina 12 van 12
warmtenetten in de nieuwe wetgeving. Bij oprichten van een warmtenet zal de gemeente ook juridisch
verantwoordelijk worden de taken van het warmtebedrijf zoals de levering van warmte en het borgen
van de leveringszekerheid.
Aanvullende samenwerkingsovereenkomst met Woondiensten Aarwoude
Het is noodzakelijk om de getekende intentieverklaring met WDA uit te werken in een contractuele
samenwerkingsovereenkomst. Daarnaast hebben huurders een instemmingsrecht op grootschalige
renovatie van de woning. 70% moet akkoord zijn om de renovatie door te laten gaan.
Aanvragen vergunning WKO en Aquathermie
Voor het ontwikkelen en exploiteren van WKO bronnen is een vergunning vanuit de Provincie Zuid-
Holland nodig. Voor het ontwikkelen en exploiteren van aquathermie is een vergunning van
Hoogheemraadschap Rijnland nodig. Het ligt in de lijn der verwachting dat beide vergunningen
afgegeven zullen worden voor dit project.
Bijlagen
Bijlage A: Toelichting Systeemopzet Warmtenet
Bijlage B: Participatieplan & Bewonerspropositie
Bijlage C: *Geheim* Intentieverklaring WDA
Bijlage D: Juridische implicaties opzetten gemeentelijk warmtebedrijf
Bijlage E: *Geheim* Businesscase Warmtenet Langeraar d.d. april 2024
Bijlage F: Whitepaper Financiering warmtenetten BNG
* Bijlage C en E zijn aangemerkt voor geheimhouding op grond van artikel 87 van de Gemeentewet jo artikel 5.1, tweede lid,
onder b, van de Wet open overheid vanwege economische of financiële belangen van de gemeente.
Advies meningsvormende raad
                                                                                                                           12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>