<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijlage B: Participatieactiviteiten & Bewonerspropositie
Participatie activiteiten Langeraar
De ontwikkeling van het IKC De Poel biedt kansen om bestaande woningen in de buurt van
het IKC aan te sluiten op het beoogde warmtenet. Daarom is het van belang om de inwoners
van Langeraar goed te informeren over het proces. De bewoners zijn vanaf een vroeg
stadium betrokken bij het proces. Mocht het warmtenet er komen, dan krijgen Inwoners in de
buurt de mogelijkheid om aan te sluiten. We betrekken ze daarom in een vroeg stadium en
communiceren open en eerlijk over de mogelijkheden. In juli 2023 is er een samenwerking
met de Dorpsraad Rondom de Plassen aangegaan om actief mee te denken over het
verduurzamen van woningen in Langeraar, evenals de ontwikkeling van een warmtenet in
Langeraar. Als resultaat hiervan is een werkgroep gevormd, bestaande uit 7 inwoners,
waaronder een lid van dorpsraad Rondom de Plassen, een lid van de gebiedscoöperatie
Nieuwkoop en een vertegenwoordiger van de Verenigingen van Eigenaren (VvE's) in
Langeraar. Daarnaast zijn enkele leden uit de werkgroep energiecoach. Meer informatie is te
vinden op www.duurzaam-nieuwkoop.nl/langeraar.
Figuur 1: Stappen in participatie
Fase 1: Bewustwording en informatievoorziening
Op 18 september 2023 is de eerste informatieavond georganiseerd die in het teken stond
van duurzaamheidsmaatregelen die inwoners kunnen nemen in hun woning en de
subsidiemogelijkheden daarbij. Daarnaast kregen zij ook een introductie over het concept van
een warmtenet. Alle woningeigenaren van Langeraar en Papenveer waren hiervoor
uitgenodigd. Aan de hand van de eerste informatieavond is er een werkgroep gevormd
bestaande uit sleutelfiguren en inwoners.
Na de eerste informatieavond volgden er twee doelgroepgerichte informatieavonden. Zo
organiseerde de gemeente samen met Woondiensten Aarwoude (WDA) op 23 oktober 2023
een informatieavond voor de huurders van WDA uit de directe omgeving van IKC De Poel.
                                                                                           1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Vervolgens organiseerde de gemeente op 4 december 2023 samen met een VvE-beheerder
en de Dorpsraad Rondom de Plassen een informatieavond voor de bewoners van VvE-
complexen in Langeraar.
Fase 2: Interessepeiling en betrokkenheid vergroten
Op 27 februari 2024 werd er een informatieavond georganiseerd voor de woningeigenaren
van Langeraar om de wijkaanpak in te luiden. Deze avond stond in het teken van een
collectieve inkoopactie voor duurzaamheidsmaatregelen, verdere toelichting op het
warmtenet en de introductie van de nieuwe gemeentelijke isolatiesubsidie; het
Energiebesparingsfonds.
Voordat de inwonersavond plaatsvond zijn er leden uit de werkgroep langsgegaan met een
interesseformulier bij koopwoningen uit de directe omgeving van IKC De Poel. Bewoners
kunnen hierin aangeven of ze geïnteresseerd zijn in verschillende duurzaamheidsinitiatieven:
     1. Warmtenet: Bewoners geven aan of ze geïnteresseerd zijn om op een collectief
         warmtenet aan te sluiten. Ook wordt gevraagd naar redenen voor eventuele twijfels.
     2. Collectieve inkoopactie duurzaamheidsmaatregelen: Bewoners kunnen zich
         aanmelden voor gezamenlijke inkoop van isolatiemaatregelen, warmtepompen en
         zonnepanelen, wat financiële voordelen met zich meebrengt. Op het
         interesseformulier kunnen zij aangeven welke maatregelen zij overwegen.
     3. Energiecoachgesprek: Energiecoaches bieden vrijblijvend advies over
         energiebesparing in woningen, inclusief informatie over subsidies en collectieve
         inkoopacties. Bewoners kunnen aangeven of ze interesse hebben in een gesprek
         met een energiecoach.
Fase 3: Persoonlijke ondersteuning en oriëntatie
Bewoners die interesse hebben in een energiecoachgesprek ontvangen vrijblijvend advies
over energiebesparing, inclusief informatie over het warmtenet en de collectieve inkoopactie.
De energiecoach spreekt aan de hand van de ‘Energiebesparingsgids’ informatie door met de
inwoner. Als eerst wordt er uitleg gegeven over het warmtenet en de technische aspecten van
een lage temperatuur warmtenet. Vervolgens worden de kosten van aansluiting op het
warmtenet besproken.
Hierna zal de energiecoach de verschillende duurzaamheidsmaatregelen doorlopen met de
bewoner en voorbeeldoffertes met collectieve kortingen laten zien. Wanneer een inwoner
geïnteresseerd is in één of meerdere maatregelen, wordt hij/zij vrijblijvend meegenomen in de
collectieve inkoopactie.
Fase 4: Besluitvorming
De inwoner wordt geïnformeerd over het verdere verloop van de collectieve inkoopactie. Er
wordt contact gelegd door een installateur en er wordt een offerte met de collectieve korting
opgesteld.
De inwoner moet besluiten welke maatregelen hij/zij wil treffen en welke maatregelen er
eventueel nodig zijn om aan te sluiten op een lage temperatuur warmtenet. Hierbij kan hij/zij
ondersteuning krijgen.
In deze fase wordt er besloten voor welke inwoners het mogelijk is om aan te sluiten op een
warmtenet. Hierna moet de inwoner een keuze maken om wel/niet aan te sluiten.
Fase 5: Uitvoering en aansluiting
Bewoners mogen meedenken in de organisatie van de werkzaamheden in de straat.
Bewoners die besluiten om deel te nemen aan het warmtenet worden aangesloten met een
                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>afleverset. Ook zijn er wellicht nog aanpassingen nodig in de woning. Zodra zij aangesloten
zijn, kunnen zij wonen in een aardgasvrije woning en gebruik maken van het warmtenet.
Bij besluit voor de aanleg van een warmtenet zal er een uitgebreider programma opgesteld
worden conform het gemeentelijke participatieplan.
Bewonerspropositie
Om een beeld te krijgen van de kosten voor bewoners die aansluiten op een warmtenet zijn
er inschattingen van de kosten opgesteld. Deze propositie vergelijkt de jaarlijkse
energiekosten en de eenmalige aanschafkosten voor verwarmingsinstallaties voor
verschillende woningtypes (appartementen, koopwoning en huurwoning).
Als eerste stap is het huidig energieverbruik van de straten rondom het KC de Poel
geanalyseerd. De geaggregeerde verbruiksgegevens van alle Kleinverbruiksaansluitingen
(KV) in het verzorgingsgebied van Liander voor het jaar 2023 hiervoor gebruikt. Hiermee zijn
voor specifieke groepen woningen de gemiddelde jaarlijkse elektra en gaskosten inzichtelijk.
Door privacy regelgeving is het energieverbruik niet per woning in te zien. Dit maakt het
onderzoeken van het gebied moeilijker. De geaggregeerde verbruiksgegevens zijn namelijk
niet altijd netjes per straat geclusterd. Een set van 20 woningen kan een deel appartementen
en een deel vrijstaande woningen bevatten. Ook zijn er 6 groepen woningen waar geen
gegevens inzichtelijk zijn voor het gasverbruik. De onderstaande data geeft dus een
benadering van het energieverbruik over het jaar 2023 maar is niet volledig.
Tabel 1: Verbruiksgegevens Liander 2023.
In de data zien we grote verschillen tussen de groepen woningen. Bij vrijstaande of grotere
woningen kan het verbruik boven de 2000 kuub aardgas liggen terwijl goed geïsoleerde
woningen van WDA of kleine appartementen in een VvE gemiddeld maar 700 kuub
                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>verbruiken. Het gemiddelde van 1423 m3 per woning ligt hoger dan het landelijke gemiddelde
van 1200 m3. Een gemiddelde per woning type is niet precies te berekenen door de
gecombineerde gegevens. We schatten in dat woningen van WA gemiddeld 1000 m3
verbruiken, woningen in een VvE gemiddeld 800 m3 verbruiken en particuliere woningen
gemiddeld 1650 verbruiken.
Deze gegevens gebruiken we voor het berekenen voor de vergelijking van de jaarlijkse
kosten van warmte installaties. Adviesbureau WDA heeft hierin ondersteuning geboden.
Daarnaast zijn offertes van lokale installateurs gebruikt voor het inschatten van de
aanschafkosten. Daarbij is rekening gehouden met de actuele ISDE subsidie bedragen over
het jaar 2024.
Figuur 2: aanschafkosten warmtepomp en warmtenet
Voor de berekening van de jaarlijkse energielasten is er rekening gehouden met de volgende
prijzen: €1,21 per m³ gas en €0,30 per kWh elektra. Daarnaast zijn de maximale tarieven voor
de levering van warmte en koude niet direct geschikt voor gebruik, opgenomen. Deze zijn
door de ACM vastgesteld voor het jaar 2024
Figuur 3: uitgangspunten kostenberekening
Hiermee is de onderstaande berekening gemaakt.
                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Figuur 4: Inschatting jaarlijkse energiekosten bij een verbruik van 1200m3
Deze uitgebreide analyse is uitgevoerd voor verschillende verbruikscategorieën.
Figuur 5: Inschatting jaarlijkse energiekosten bij verschillende verbruiken
Korte toelichting per doelgroep:
Bewoner huurwoning WDA:
Huurders hoeven geen verwarmingsinstallatie aan te schaffen of een aansluiting op het
warmtenet te betalen. Zij betalen dus alleen de jaarlijkse energiekosten. Vaak hoeven ze ook
het onderhoud van de installatie niet te betalen. Vergeleken met een gasketel gaat de
huurder er bij een verbruik boven de 400m3 per jaar naar verwachting op vooruit qua
energierekening. Dit zijn naar verwachting bijna alle huurders. Een lucht-water warmtepomp
zal iets goedkoper zijn bij laag verbruik en een warmtenet goedkoper bij een hoog verbruik.
Bewoner VvE:
De vergelijking van figuur 5 klopt niet helemaal voor bewoners van een appartement. In de
berekening is rekening gehouden met een warmtepomp met een vermogen van 6 kW.
Bewoners van een (klein) appartement kunnen waarschijnlijk af met een kleiner vermogen.
Dan betalen ze minder jaarlijks vastrecht bij een warmtenet. De jaarlijkse kosten van een
warmtenet zijn goedkoper dan de gasketel en vergelijkbaar met een lucht-water warmtepomp.
De marges zijn echter niet heel groot en de bewoners moeten wel investeren in een
warmtepomp.
Bewoner koopwoning:
Net als de bewoner van een VvE zal de bewoner van een koopwoning moeten investeren in
een warmtepomp. Daarnaast zijn mogelijk ook nog isolatiemaatregelen en een ander
warmteafgifte systeem nodig. Daar tegenover staat dat woningen met een hoger verbruik een
significant verschil in de jaarlijkse kosten zien.
                                                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Figuur 6: Voorspelling TNO energieprijzen 2023-2051
De berekeningen gaan uit van de situatie van het jaar 2024. Daar in zijn de energieprijzen erg
belangrijk. Bij een stijging van de energieprijzen zal een warmtenet relatief goedkoper worden
ten opzichte van de andere alternatieven. Bij een daling van de gasprijs zal de gasketel
steeds goedkoper worden. Bij een daling van de elektriciteitsprijs zullen de alternatieven met
warmtepompen goedkoper worden. De TNO heeft een voorspelling gedaan voor de komende
30 jaar. Zij verwachten zowel stijging van de elektriciteitsprijs als de gasprijs. Het is de
verwachting dat energie duurder wordt en het over de lange termijn loont het om zo weinig
mogelijk energie te verbruiken. Met een warmtenet zijn bewoners voorbereid op de toekomst
en daarnaast beschermt door maximale tarieven vastgesteld door de ACM.
Het blijft wel dat de betaalbaarheid van een alternatief zeer afhankelijk is van de
energieprijzen. Daarom is het onmogelijk om te garanderen dat een warmtenet over de
looptijd van 30 jaar in elk geval goedkoper is dan de alternatieven. Zeker bij een laag verbruik
is dat erg lastig door het vastrecht warmte en de hoge investeringskosten. Wel zijn bewoners
deels beschermd tegen excessen van de markt door de maximale tarieven van de ACM. Al
kan het voorkomen dat de ACM andere tarieven stelt. Bij een winstgevend warmtenet kunnen
de tarieven omlaag.
                                                                                               6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>