<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre> rotterdam.nl/onderzoek
Monitor
EU Arbeidsmigratie
2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>© Onderzoek en Business Intelligence (OBI)
April 2017
In opdracht van:
Gemeente Rotterdam, Programma EU Arbeidsmigratie
Adres: Wilhelminakade 179, 3072 AP Rotterdam
Postbus 21323, 3001 AH Rotterdam
Telefoon: (010) 267 15 00
E-mail: onderzoek@rotterdam.nl
Website: http://www.rotterdam.nl/onderzoek
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding & Leeswijzer
In 2007 zijn de Europese regels voor arbeidsmigranten uit veel Midden- en Oost-Europese landen
versoepeld. Migranten uit landen die per mei 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden, mogen zich
vrij bewegen op de arbeidsmarkt. Sinds 2014 geldt dit ook voor Roemenen en Bulgaren. Als gevolg
hiervan zijn, sinds het openstellen van de grenzen, een groot aantal arbeidsmigranten uit deze landen
naar Rotterdam gekomen.
Voor Rotterdam is arbeidsmigratie, als havenstad, niet nieuw. Al decennialang komen mensen van
heinde en verre om hier te wonen, werken, leven of al dan niet tijdelijk, een nieuw leven op te
bouwen. Het vrij verkeer binnen de Europese Unie staat niet ter discussie. Dit is een gegeven. Maar
vrij verkeer is echter geen vrijblijvend verkeer. Ook zien we dat het openstellen van de Europese
grenzen gepaard gaat met schaduweffecten die misstanden, uitbuiting en verdringing mogelijk maken.
De uitvoeringsagenda EU-arbeidsmigratie 2015-2018 is erop gericht deze schaduwzijden te
bestrijden.
De monitor is onderdeel van deze uitvoeringsagenda en bevat cijfers over de groep EU-
arbeidsmigranten in Rotterdam op de verschillende thema’s van de uitvoeringsagenda EU-
arbeidsmigratie 2015-2018. Deze thema’s zijn:
        1. Arriveren
        2. Participeren
        3. Terugkeren
In elk hoofdstuk wordt gerapporteerd voor groepen arbeidsmigranten uit de volgende landen:
      • Midden en Oost Europa (MOE) : Polen, Bulgarije, Hongarije, Roemenië, Litouwen, Letland,
                                           Slowakije, Tsjechië, Slovenië, Estland en Kroatië
      • Zuid Europa (ZE)                 : Griekenland, Italië, Portugal en Spanje
      • Overig EU                        : België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk,
                                           Ierland, Luxemburg, Malta, Oostenrijk, Verenigd Koninkrijk en
                                           Zweden.
Registratie nationaliteit
Tot 2014 registreerde de gemeentelijke basisadministratie (GBA) naar 1e, 2e of 3e nationaliteit. Als
gevolg daarvan rapporteerde de monitor EU-arbeidsmigranten tot en met 2014 over het aantal
geregistreerde personen met een Europese achtergrond, ongeacht of naast de vreemde EU-
nationaliteit ook de Nederlandse nationaliteit aanwezig was. Door een systeemwijziging in het kader
van de wet Basis Registratie Personen (BRP) is het sinds januari 2015 niet meer mogelijk om cijfers
te genereren over andere nationaliteiten als personen ook de Nederlandse nationaliteit hebben of
krijgen. Zij worden door het systeem dan gezien als Nederlander en niet als migrant.
Sinds de vorige monitor EU-Arbeidsmigratie (2015) wordt met deze systeemwijziging rekening
gehouden: vanaf 2015 zijn de getoonde registraties alleen van EU-arbeidsmigranten zonder
Nederlandse nationaliteit. Om de cijfers vanaf 2015 te kunnen vergelijken met voortgaande jaren zijn
(voor zover mogelijk en van toepassing) de cijfers per 1 januari 2015 op zowel de “oude” (ingezetenen
naar 1e, 2e of 3e nationaliteit) als op de “nieuwe” manier (ingezetenen naar 1e nationaliteit)
weergegeven. Dit is in de voorliggende monitor EU-arbeidsmigratie voortgezet.
                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Arriveren
Als gemeente werken we hard aan het creëren van zoveel mogelijk kansen. Kansen voor
iedereen in Rotterdam om de mouwen op te stropen en iets te maken van het leven. Zowel op
werkgebied als in de wijk en buurt en vooral; met elkaar. Voorwaarde is dat we elkaar letterlijk
(taal) en figuurlijk (gedeelde gangbare normen en waarden) verstaan. We verwachten
nadrukkelijk dat iedereen, ook EU-arbeidsmigranten, daar zoveel mogelijk zelf de schouders
onder zet. Dat begint al bij aankomst in deze stad. Zo willen we dat elke EU-arbeidsmigrant
zich direct na vestiging in Rotterdam in de gemeentelijke administratie inschrijft, waarbij en
waarna we het actueel verblijfsadres bijhouden.
Sturen op instroom
In Rotterdam staat een aantal gebieden sociaal-economisch en qua leefbaarheid, onder druk. In deze
kwetsbare gebieden stelt de gemeente door middel van de Rotterdamwet aanvullende eisen aan de
instroom van nieuwe bewoners. Om in deze wijken een huis (zowel particulier, antikraak als via de
woningcorporaties) te mogen huren, is een huisvestingsvergunning (HVV) verplicht. Voor het krijgen
van een HVV moet de aanvrager aan kunnen tonen dat er inkomen uit werk is. Op deze manier
krijgen deze wijken meer lucht en wordt de leefbaarheid in deze wijken vergroot. Doordat inschrijven
vanaf de eerste dag van aankomst niet verplicht is, wordt de handhaving op de HVV bemoeilijkt.
Momenteel is inschrijving pas na vier maanden verplicht.
Aantal HVV aanvragen in de gebieden Charlois, Feijenoord en Delfshaven
In 2016 zijn er in totaal 4.278 (deel)aanvragen HVV gedaan, waarvan 19% uit Midden-en Oost
Europese landen, 5% uit Zuid- Europa en 3% uit de overige EU landen. In 2015 waren er in totaal
4.130 (deel)aanvragen HVV gedaan, waarvan 18 % uit Midden-en Oost Europese landen, 5% uit
Zuid- Europa en 2% uit de overige EU landen.
Bij een weigering van de HVV wordt de zaak overgedragen naar Stadsbeheer voor handhaving.
Stadsbeheer medewerkers van het Stedelijk interventieteam (SIT) of het Gebied Interventie Team
(GIT) leggen vervolgens een huisbezoek af om te onderzoeken of de betrokkene er toch woont. In
2016 waren er in relatie tot EU- arbeidsmigranten 118 geconstateerde overtredingen.
Nauwgezet registreren
Om te kunnen anticiperen op de verdere ontwikkeling van Rotterdam, is het belangrijk om te weten
hoeveel mensen hier wonen en leven. De Basisregistratie Personen (BRP) is daarvoor het
belangrijkste instrument. Voor de gemeente is het belangrijk dat deze registratie volledig is. Niet
alleen om als stad het voorzieningenniveau goed te kunnen regelen, maar ook om te kunnen
handhaven op de Rotterdamwet en als instrument om schijnconstructies, overbewoning en andere
vormen van uitbuiting of fraude te kunnen signaleren. Een nauwkeurige registratie is dus een
randvoorwaarde om de schaduwkanten van arbeidsmigratie in goede banen te kunnen leiden. Toch
kunnen door de huidige wetgeving veel migranten onder de radar blijven door zich niet in te schrijven
met een actueel verblijfsadres.
Om de sturing- en handhavingsmogelijkheden op de schaduwzijn te ondersteunen, dringt de gemeente
Rotterdam al langere tijd aan op een wetswijziging, waardoor iedereen die in Rotterdam komt wonen
verplicht zou worden om zich vanaf de eerste dag te registreren in de BRP met een actueel
verblijfsadres. Momenteel is dat pas na vier maanden wettelijk verplicht. Mogelijk biedt het recente
stopzetten van de brede aanpak van de landelijke Operatie BRP weer mogelijkheden om kleinere
wetswijzigingen door te voeren.
                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>RNI/ REVA
EU-arbeidsmigranten die korter dan vier maanden in Rotterdam verblijven, zijn niet verplicht zich in te
schrijven in de gemeentelijke basisadministratie. Daarom worden migranten die korter dan vier
maanden in Rotterdam blijven, geregistreerd in de Registratie Niet-Ingezetenen (RNI) met een eerste
verblijfsadres in de Registratie Eerste Verblijfsadres (REVA). Er zijn inmiddels 19 RNI-gemeenten in
Nederland. Bij een RNI-inschrijving in Rotterdam controleren we of het eerste verblijfsadres een
‘terecht’ adres is. Met andere woorden, er wordt gecontroleerd of het adres überhaupt bestaat, het
geen leegstaand pand betreft en er niet te veel mensen wonen. En belangrijk: of het adres niet binnen
de Rotterdamwet als kwetsbaar aangewezen gebieden ligt. Via het project Informatie Gestuurd
Handhaven binnen het programma EU-arbeidsmigratie (zie hoofdstuk Participeren) analyseren we dit
REVA-adressenbestand op opvallende mutaties, waarna mogelijk ook een extra huisbezoek door het
GIT volgt.
De gegevens uit de Basisregistratie Personen laten zien dat het aantal EU-arbeidsmigranten blijft
groeien (tabel 1). Het aantal (geregistreerde) migranten uit Midden- of Oost-Europa steeg in 2016 in
totaal met 1.082 personen. De Polen zijn en blijven daarbij de grootste bevolkingsgroep.
Tabel 1. Aantal EU-arbeidsmigranten in de Basisregistratie Personen (BRP)
                                                                      Ingezetenen naar 1e nationaliteit
                          2011     2012    2013    2014     2015   2015           2016          Ontwikkeling
                                                                               1 jan   31 dec*           2016
 nationaliteit Midden of Oost Europa*
 Polen                   4.097    4.934   5.547   6.200    7.025  6.152       7.008      7.711            703
 Bulgaren                1.927    2.593   2.583   2.473    2.610  2.415       2.577      2.758            181
 Hongaren                  830      939   1.069   1.165    1.283    989       1.102      1.126             24
 Roemenen                  772      894     932     932    1.000    702         825        919             94
 Litouwers                 377      450     509     560      586    538         587        591              4
 Slowaken                  244      280     296     301      332    273         302        336             34
 Tsjechen                  178      213     223     226      220    168         186        199             13
 Letten                    223      343     395     427      452    442         447        453              6
 Slovenen                  116      128     139     131      136    117         135        127             -8
 Esten                      60       77      90      92      101     94           94       117             23
 Kroaten                 1.050    1.042   1.027   1.023    1.051    408         432        440              8
 subtotaal               9.874   11.893  12.810  13.530   14.796 12.298      13.695     14.777          1.082
 nationaliteit Zuid     Europa*
 Grieken                 1.152    1.401   1.673   1.750    1.831  1.237       1.325      1.464            139
 Italianen               2.076    2.286   2.314   2.438    2.651  1.643       1.814      2.042            228
 Portugezen              4.691    5.219   5.284   5.415    5.515  3.816       3.898      4.025            127
 Spanjaarden             2.758    3.006   3.092   3.322    3.479  2.337       2.412      2.543            131
 subtotaal              10.677   11.912  12.363  12.925   13.476  9.033       9.449     10.074            625
 totaal
 Rotterdam             610.412  616.456 616.319 618.109 623.967 623.967     629.148    635.305          6.157
 *) voorlopige cijfers
Uit de registratiegegevens blijkt dat arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa in de afgelopen
jaren vooral in de gebieden Charlois, Delfshaven en Feijenoord zijn gaan wonen (tabel 2). In 2016 zijn
                                                        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>de meeste in Charlois, Feijenoord en IJsselmonde gaan wonen. De meeste arbeidsmigranten uit
Zuid-Europa wonen in Delfshaven, Charlois en Kralingen/Crooswijk.
Tabel 2. Aantal EU-migranten per gebied in 2016
Gebieden                      1 januari                      31 december*                 ontwikkeling
                     MOE       ZE OVERIG TOTAAL     MOE         ZE OVERIG   TOTAAL  MOE     ZE OVERIG TOTAAL
Stadscentrum          540   1.004       800  2.344    553    1.134     893    2.580    13  130       93    236
Delfshaven          2.482   1.929    1.108   5.519  2.548    2.011   1.156    5.715    66   82       48    196
Overschie             222     133       105    460    233      136     115      484    11     3      10     24
Noord                 750     943       806  2.499    731      997     827    2.555   -19   54       21     56
Hillegersberg /       250     343       521  1.114    269      359     520    1.148    19   16        -1    34
Schiebroek
Kralingen /           807   1.240    1.372   3.419    876    1.370   1.509    3.755    69  130      137    336
Crooswijk
Prins Alexander       566     630       598  1.794    614      643     632    1.889    48   13       34     95
Feijenoord          1.843     991       642  3.476  1.995    1.080     683    3.758   152   89       41    282
IJsselmonde           980     487       294  1.761  1.072      542     298    1.912    92   55         4   151
Charlois            4.577   1.420       523  6.520  5.082    1.436     553    7.071   505   16       30    551
Pernis                 65      27        30    122     69       22      33      124     4    -5        3     2
Hoogvliet             327     216       170    713    394      259     171      824    67   43         1   111
Hoek van Holland      155      35        82    272    185       31      87      303    30    -4        5    31
Rozenburg             126      51       114    291    148       54     111      313    22     3       -3    22
Haven- en
                        5       0         4      9      8        0        2      10     3     0       -2     1
Industriegebieden
totaal             13.695   9.449    7.169  30.313 14.777   10.074   7.590   32.441 1.082  625      421  2.128
Uit figuur 1 blijkt dat de verblijfsduur in Rotterdam onder Zuid-Europeanen aanzienlijk langer is dan
onder Midden- en Oost-Europeanen. Bijna zeventig procent van de huidige geregistreerde EU-
arbeidsmigranten uit Midden- of Oost-Europa staat minder dan vijf jaar in Rotterdam geregistreerd. Bij
de Zuid-Europese arbeidsmigranten is dat met 55 procent iets meer dan de helft.
Figuur 1. Inschrijvingsduur van Midden, Oost en Zuid Europeanen in Rotterdam op 1 januari
2017
Uit deze figuur blijkt dat van alle Midden- en Oost-Europeanen die op 1 januari 2017 in Rotterdam
geregistreerd waren, 22 procent korter dan een jaar hier was ingeschreven in de BRP. Gezien de
discussies over het moment van inschrijven in de BRP (pas na 4 maanden verplicht) zijn op basis
hiervan geen uitspraken te doen over hun feitelijke verblijfsduur in Rotterdam of in Nederland, ook
                                                          6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>omdat mensen soms tijdelijk in Rotterdam verblijven, dan weer naar het land van herkomst gaan, en
weer terugkomen voor (seizoens)werk.
De gegevens uit de RNI/REVA laten, net als in de BRP, zien we dat de meeste arbeidsmigranten uit
Polen komen. Op de tweede en derde plaats staan inschrijvingen van Roemenen en Hongaren (tabel
3).
Tabel 3. Aantal REVA inschrijvingen naar 1e nationaliteit t/m 31 december 20161
                                                2014            2015               2016           totaal
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                                           786             603              1.237            2.626
 Bulgaren                                         81              79                160              320
 Roemenen                                         79             122                380              581
 Hongaren                                        121             112                163              396
 Litouwers                                        38              45                 80              163
 Slowaken                                         48              31                 91              170
 Tsjechen                                         14               7                 18               39
 Letten                                           27              14                150              191
 Slovenen                                          8              14                  0               22
 Kroaten                                          48              29                 26              103
 subtotaal                                     1.250           1.056              2.305            4.611
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                                          55              39                 48              142
 Italianen                                       100              80                100              280
 Portugezen                                      107             127                 92              326
 Spanjaarden                                      85              80                 83              248
 subtotaal                                       347             326                323              996
 nationaliteit overig                            419             447                557             1423
 nationaliteit onbekend                           63              78                106              247
 totaal                                        2.079           1.907              3.291            7.277
Dezelfde taal spreken
Als hulpmiddel voor recent aangekomen EU-arbeidsmigranten is een eerste brochure ‘Nieuw in
Rotterdam’ ontwikkeld. Naast het Nederlands, is deze brochure ook in het Engels, Bulgaars, Pools,
Roemeens, Hongaars, Spaans, Portugees, Italiaans en Grieks beschikbaar. Dit omdat we er
redelijkerwijs vanuit gaan dat migranten op het moment van arriveren de Nederlandse taal nog niet
goed genoeg beheersen. Daarna gaan we er vanuit dat arbeidsmigranten zelf de taal leren en/of zelf
zorgen voor de faciliteiten om de informatie te vertalen. De brochure is in een totale oplage van 7.165
stuks verspreid en is te downloaden via rotterdam.nl.
Daarnaast richten ook de twee gemeentelijke voorlichters, die gekoppeld zijn aan de VraagWijzer,
zich binnen deze kaders op het informeren van EU-arbeidsmigranten over plichten en
1 REVA inschrijvingen in Nederland met een Rotterdams adres
                                                     7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>verantwoordelijkheden. Verder signaleren ze vroegtijdig misstanden, zoals arbeidsuitbuiting,
overbewoning en mensenhandel, welke signalen kunnen worden doorgezet aan de handhavende
instanties.
                                                 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Participeren
Iedereen moet in Rotterdam veilig en prettig en op gelijkwaardige basis kunnen wonen én
werken. Om van Rotterdam een stad te maken waar iedereen zich veilig en thuis voelt, en
waarin iedereen zich gerespecteerd en erkend weet, is een gedeeld normbesef nodig. Van elke
Rotterdammer verwachten wij dat hij of zij zich inspant om sociaal en economisch deel te
kunnen nemen (participeren) aan de Rotterdamse samenleving door zich de taal eigen te
maken en de gangbare normen en waarden te respecteren en na te leven. Ongeacht herkomst,
dus verwachten wij dit ook van EU-arbeidsmigranten
Informatie gestuurd handhaven
In 2015 is begonnen met de gebiedsinterventieteams (GIT). Het GIT is samenwerking tussen de
clusters SB, SO en DV. De teams worden ingezet bij de aanpak van woonoverlast en op basis van
gecombineerde gegevens, signalen of meldingen wordt besloten waar en in welke samenstelling zij
op huisbezoek gaan. Eenmaal achter de voordeur nemen zij zoveel mogelijk informatie over
(mogelijke) misstanden op. Ook over EU- arbeidsmigratie. Deze aanpak is in ontwikkeling: de GIT
hebben vooral een signalerende taak en in het kader van de handhaving op de schaduwzijden van
het vrij verkeer brengen we momenteel de follow-up van de huisbezoeken (ook door onze
ketenpartners) in beeld, zodat er een efficiënte praktijk van informatie gestuurd handhaven ontstaat.
Begin 2016 is het GIT uitgebreid van 5 naar 11 teams, hiermee is ook het aantal gebieden waar het
GIT actief is gestegen. De GIT teams zijn actief in gebieden, Feyenoord (twee teams), Charlois (twee
teams, Delfshaven (twee teams), IJsselmonde, Hoogvliet, Centrum, Noord en Kralingen/Crooswijk. In
2016 heeft het GIT (als onderdeel van Stadsbeheer) 2.379 dossiers in behandeling genomen en
4.069 huisbezoeken afgelegd. Deze dossiers en huisbezoeken betreffen overigens niet enkel EU-
arbeidsmigranten: het aantal afgelegde huisbezoeken wordt niet per nationaliteit geregistreerd.
Daarnaast moet ook worden opgemerkt dat voor elke melding een dossier wordt aangemaakt. Per
dossier kunnen meerdere huisbezoeken nodig zijn. Bijvoorbeeld omdat ook de melder wordt bezocht,
de betrokkene bij het eerste bezoek niet aanwezig is of omdat een tweede bezoek noodzakelijk bleek.
In de aanpak tegen woonoverlast wordt o.a. opgetreden tegen illegale kamerhuur en overbewoning
(Irreguliere Verblijfsinrichtingen, ook wel IVI’s genoemd). Uit onderstaande tabellen (tabel 4 en 5) is te
zien dat het aantal IVI’s waarbij een EU-arbeidsmigrant bij betrokken is, is gestegen. De Polen zijn in
2016 de grootste groep aangetroffen EU-arbeidsmigranten, gevolgd door Roemenen. In 2016 zijn
Feijenoord en Delfshaven de gebieden zijn waar de meeste IVI’s zijn aangetroffen. In gebieden waar
andere jaren de meeste IVI’s werden aangetroffen, zoals delen van Charlois, zijn dit jaar minder
constateringen gedaan.
                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Tabel 4. Aantal Irreguliere Verblijfsinrichtingen (IVI)
                                                2012                         2013                      2014               2015                      2016
                                        IVI             pers           IVI         pers          IVI        pers           IVI          pers   IVI        pers
 nationaliteit Midden
 Polen                                  32               113            16           56           10          39            6            29     13         61
 Bulgaren                               22               101            8            38           7           27            1             7     5          20
 Hongaren                                 8               39            3            8             -           -            1             1     2          11
 Roemenen                                 3               14            3            21           2           6             2            11     11         50
 Litouwers                                7               28            1            1            1           2              -            -     3          13
 Letten                                   3               9             1            1            1           1              -            -     1           2
 Slowaken                                 -                -            1            3             -           -            1             1      -          -
 Tsjechen                                 2               2              -            -            -           -            1             1      -          -
 Slovenen                                 1               5             2            9             -           -            1             4     1           1
 Esten                                    -                -            1            6             -           -             -            -      -          -
 subtotaal*                             74               311            34          143           19          75            13           54     36        158
 nationaliteit Zuid
 Griekenland                                                            6            30           5           8             1             1      -          -
 Portugal                                                               5            14           2           10            2             3      -          -
 Spanje                                                                 3            4             -           -             -            -     3           3
 subtotaal*                                                             14           48           7           18            3             4     3           3
 nationaliteit Midden,                                                  44          191           26          93            13           58     36        161
 totaal
 aantal                                151               692           109          517           57         270            50          264     76        383
 spreiding                                              3-11                       3-10                     3-15                        3-11              4-13
 gemiddelde                                              4,6                        4,7                      4,7                         5,3               5,0
 * totalen tellen bij aantallen IVI's niet altijd juist op omdat bij sommige IVI's personen van meerdere nationaliteiten betrokken zijn
Tabel 5. Aantal IVI's naar gebied
 gebieden                                          2012                       2013                      2014                     2015                2016
                                         totaal           MOE          totaal      MOE-ZE       totaal     MOE-ZE         totaal       MOE-ZE totaal    MOE-ZE
 Charlois                                   29               19           13            9          14          10             3           1      6          3
 Delfshaven                                 70               35           38           18            6          2             5           2     13          6
 Feijenoord                                 5                3            15            7            9          2            11           4     21         11
 Hillegersberg / Schiebroek                 6                5             4            -            4          2             1           1      -          -
 Hoek van Holland                            -                -            -            -            -           -            -            -     6          4
 Hoogvliet                                   -                -            -            -            -           -            -            -     3          3
 Kralingen / Crooswijk                      15                -           10            -            6           -            5            -     4          -
 Noord                                      9                4            13            2            4           -            8           2      5          -
 Overschie                                  1                1             1            -            2          2             2           1      -          -
 Pernis                                     1                 -            -            -            -           -            2            -     1          1
 Prins Alexander                             -                -            2            -            2          2             5            -     -          -
 Rozenburg                                  3                3             7            5            1           -            2           1      2          2
 Stadscentrum                               10               2             4            1            5          1             2            -     6          1
 IJsselmonde                                2                2             2            2            4          3             4           1      9          5
 totaal                                    151               74          109           44          57          24            50           13    76         36
Onderwijs als sleutel
Ook al zijn EU-arbeidsmigranten niet inburgering plichtig, voor het verkrijgen van voldoende
informatie, gebruikmaken van dienstverlening en om het algemene reilen en zeilen in de stad goed te
kunnen vatten, is Nederlands schrijven en spreken onontbeerlijk.
                                                                                          10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Taal
Sinds enkele jaren neemt de gemeente Rotterdam initiatieven om deelname aan taaltrajecten door
EU-arbeidsmigranten te bevorderen. Ook wordt tijdens bijeenkomsten in de gebieden voor
professionals in de wijk én voor de doelgroep regelmatig stil gestaan bij het belang van het spreken
van de Nederlandse taal.
Hoewel beheersing van de Nederlandse taal een randvoorwaarde is om mee te kunnen doen in de
Rotterdamse samenleving, zien we de taalontwikkeling van EU-arbeidsmigranten vooral als een
gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van migrant en werkgever.
         • Met ingang van 2013 is de Wet Inburgering gewijzigd. Als gevolg hiervan biedt de
             gemeente geen taaltrajecten meer aan in het kader van inburgering.
         • Wel kunnen sinds 1 januari 2013 bepaalde groepen niet inburgering plichtige
             Rotterdammers (waaronder de EU-arbeidsmigranten uit Midden-, Oost- en Zuid-Europa),
             die op eigen initiatief een inburgeringscursus willen volgen voor de bekostiging hiervan
             een lening afsluiten bij Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO).
         • In de regio Rotterdam zijn diverse particuliere taalaanbieders actief. Er is daardoor geen
             totaaloverzicht van het totale aantal deelnemers aan taaltrajecten te geven.
Onderwijs
Inschrijving
Kinderen en jongeren die onderwijs volgen staan ingeschreven in het leerlingvolgsysteem; LBA
(Leerling Basis Administratie). In tabel 6 staat een overzicht van de aantallen kinderen van 4 t/m 22
jaar die per 1 oktober van een jaar ingeschreven staan in de LBA. Hieruit blijkt:
         • Dat op 1 oktober 2016 in Rotterdam 2.020 kinderen van EU arbeidsmigranten uit Midden-
             en Oost Europa in de leeftijd van 4 t/m 22 jaar waren ingeschreven in de LBA. Dit is 1,9%
             van alle in de LBA ingeschreven Rotterdamse kinderen.
         • Dat er op 1 oktober 2015 in Rotterdam 1.146 kinderen van EU arbeidsmigranten uit Zuid
             Europa in de leeftijd van 4 t/m 22 jaar waren ingeschreven in de LBA. Dit is 1,1% van alle
             in de LBA ingeschreven kinderen.
                                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Tabel 6. Aantal leerlingen 4-22 jaar naar Europese regio, leeftijd en schooljaar
                                     Ingezetenen
                                  naar 1e, 2e of 3e             Ingezetenen naar 1e nationaliteit
                                     nationaliteit
                                       2013/2014     2013/2014        2014/2015     2015/2016     2016/2017
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 4-11 jaar                                     1.094            808            967         1.045         1.212
 12-16 jaar                                      572            421            452           536           571
 17-18 jaar                                      158            122            119           130           146
 19-22 jaar                                      100             61             65            72            91
 4-22 jaar                                     1.924          1.412          1.603         1.783         2.020
 nationaliteit Zuid Europa
 4-11 jaar                                     1.053            515            563           574           600
 12-16 jaar                                      589            284            278           302           327
 17-18 jaar                                      172            103            104           102           107
 19-22 jaar                                      146             80             74           102           112
 4-22 jaar                                     1.960            982          1.019         1.080         1.146
 nationaliteit EU overig
 4-11 jaar                                     1.056            234            242           237           233
 12-16 jaar                                      564             79             87            92            95
 17-18 jaar                                      152             26             17            17            19
 19-22 jaar                                      118             21             21            19            20
 4-22 jaar                                     1.890            360            367           365           367
 Rotterdam totaal
 4-11 jaar                                    51.897         51.897         52.375        52.966        53.336
 12-16 jaar                                   32.602         32.602         31.902        31.710        31.676
 17-18 jaar                                   10.223         10.223         10.226        10.101        10.206
 19-22 jaar                                    9.164          9.164          9.398         8.833         8.693
 4-22 jaar                                   103.886       103.886        103.901        103.610      103.911
Speciaal Basis Onderwijs
In het schooljaar 2016/2017 neemt van alle kinderen op de basisschool 4,4% deel aan het speciaal
basis onderwijs (2.368 kinderen). Van alle kinderen uit Midden en Oost Europa in de
basisschoolleeftijd neemt 3,5% deel aan het speciaal basis onderwijs. Zie tabel 7 voor een overzicht.
                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Tabel 7. Aantal basisschoolleerlingen en percentage daarvan op speciaal onderwijs, per
schooljaar en nationaliteit
                                 Ingezetenen naar
                                     1e, 2e of 3e                       Ingezetenen naar 1e nationaliteit
                                    nationaliteit
                                      2013/2014          2013/2014         2014/2015         2015/2016          2016/2017
                                    totaal       SBO   totaal      SBO   totaal      SBO   totaal      SBO    totaal      SBO
                                    aantal          %   aantal       %   aantal        %    aantal         %   aantal       %
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                                 512         2,9    433       2,1     546       2,2     614         3,7    711       3,2
 Bulgaren                              277         6,1    234       6,0     264       6,4     271         6,3    311       4,5
 Roemenen                               76         2,6     25         -      37       5,4      40         7,5     46       4,3
 Hongaren                               99           1     53         -      55         -      66         3,0     66       4,5
 Litouwers                              38           -     32         -      33         -      39           -     44       2,3
 Slowaken                               34         2,9     16         -      17         -      18           -     17         -
 Tsjechen                               20           5      5         -       8         -       9           -      9         -
 Letten                                 37         5,4     36       5,6      32       3,1      30         3,3     25       4,0
 Slovenen                                 3          -      3         -       7         -       6           -      4         -
 Esten                                    9       11,1      7      14,3       8      12,5       8       12,5       8         -
 Kroaten                                38           -      6         -       8         -       8           -     13         -
 subtotaal                           1.143         3,5    850       3,1   1.015       3,3   1.109         4,2  1.254       3,5
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                                89         1,1     24         -      25         -      25         8,0     29       6,9
 Italianen                             179         4,5     36       2,8      45       4,4      49       10,2      57       5,3
 Portugezen                            457         3,9    371       3,8     378       6,1     368         7,3    377       6,4
 Spanjaarden                           370         3,8    108       2,8     136       2,2     161         3,7    172       4,1
 subtotaal                           1.095         3,7    539       3,3     584       4,8     603         6,6    635       5,7
 nationaliteit EU overig
 subtotaal                           1.065         3,7    236       2,1     242       2,9     238         5,0    235       3,4
 totaal                            53.196          4,9 53.196       4,9 53.532        4,8  53.944         5,1 54.053       4,4
Voortgezet Onderwijs
Het aandeel leerlingen uit Zuid Europa en Midden- en Oost Europa dat speciaal voortgezet onderwijs
volgt in het schooljaar 2016/2017 (2,5% en 2,5%) ligt lager dan het gemiddelde onder de totale
populatie Rotterdamse leerlingen op het voortgezet onderwijs (4,4%). Het aandeel leerlingen uit Zuid
Europa en Midden en Oost Europa dat praktijkonderwijs (8,8% en 12,3%) volgt ligt in het schooljaar
2015/2016 hoger dan het gemiddelde onder de totale populatie Rotterdamse jongeren op het
voortgezet onderwijs (5,0%).
Leerlingen uit Midden- en Oost Europa volgen vaker praktijkonderwijs dan speciaal onderwijs (12,3%
tegenover 2,5%). Bij de Bulgaren valt op dat er verhoudingsgewijs meer leerlingen op het
praktijkonderwijs zitten; 36,4% tegenover 4,0% speciaal onderwijs. De Litouwers, Tsjechen, Esten en
Kroaten volgen geen speciaal of praktijkonderwijs in het jaar 2016/2017. Van de Zuid Europeanen
volgen vooral de Portugezen (1,5% en 11,4%) en Spanjaarden (6,5% en 3,9%) vaker speciaal en
praktijkonderwijs (zie voor een overzicht tabel 8). Dat geldt ook voor Grieken, maar in absolute zin is
hun aantal klein.
                                                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Tabel 8. Aantal leerlingen op het voortgezet onderwijs en percentages daarvan op speciaal en
praktijkonderwijs, per schooljaar en nationaliteit
                              Ingezetenen naar 1e,
                                                                                 Ingezetenen naar 1e nationaliteit
                               2e of 3e nationaliteit
                                     2013/2014               2013/2014             2014/2015            2015/2016            2016/2017
                                totaal   SVO     PRO    totaal   SVO    PRO    totaal  SVO   PRO    totaal  SVO    PRO totaal    SVO   PRO
                               aantal      %        %   aantal      %      %  aantal      %    %   aantal      %     % aantal       %    %
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                            236       3     3,8     180     1,7     3,9     202    1,0  4,0     246     2,0   3,3    292    2,1   3,1
 Bulgaren                         147     5,4    20,4     129     5,4   23,3      133    6,8 29,3     140     5,7  35,7    151    4,0  36,4
 Roemenen                          26     3,8         -    11       -       -      14      -    -      14       -   7,1     13      -   7,7
 Hongaren                          61       -     1,6      34       -     2,9      37      -  5,4      38     2,6   7,9     48      -   8,3
 Litouwers                         21       -         -    17       -       -      18      -    -      14       -     -     17      -     -
 Slowaken                          24     4,2    12,5      14       -   21,4       10      -    -        9  11,1      -      7   14,3     -
 Tsjechen                           8       -         -     3       -       -       2      -    -        3      -     -      -      -     -
 Letten                            19       -     5,3      19       -     5,3      17      -    -      18       -   5,6     22    4,5     -
 Slovenen                           4       -         -     4       -       -       3      -    -        5      -  20,0      5      -  20,0
 Esten                              4       -         -     2       -       -       4      -    -        3      -     -      5      -     -
 Kroaten                           27       -     3,7      11       -     9,1       9      -    -        7      -     -      7      -     -
 subtotaal                        577     2,9     7,8     424     2,4   10,1      449    2,4 10,9     497     3,0  12,9    567    2,5  12,3
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                           70     2,9      1,4     22     4,5       -      18    5,6 16,7      13       -   7,7     16      -  12,5
 Italianen                        121     1,7     0,8       8       -       -      15      -    -      16       -     -     23      -     -
 Portugezen                       266       3     7,5     225     2,2     8,4     197    2,0  8,6     198     2,0   8,6    201    1,5  11,4
 Spanjaarden                      147     6,8     4,1      42     2,4     4,8      52    3,8  5,8      65     4,6   4,6     77    6,5   3,9
 subtotaal                        604     3,6     4,6     297     2,4     7,1     282    2,5  8,2     292     2,4   7,2    317    2,5   8,8
 nationaliteit EU overig
 subtotaal                        607     3,3        2     97     3,1       -      97    2,1  1,0      97     2,1   1,0    102    2,9   3,9
 totaal                        33.245     4,3      4,6 33.245     4,3     4,6 32.544     4,8  4,7  32.357     4,5   4,9 32.640    4,4   5,0
Verzuim
In Rotterdam wordt al het verzuim van leerlingen geregistreerd, omdat het veelal een voorbode is voor
voortijdig schoolverlaten en dus aangrijpingspunten biedt om preventief in te grijpen. Van alle 5 t/m
17-jarige leerlingen heeft in het schooljaar 2015-2016 4,0% minimaal één keer verzuimd (zie tabel 9).
Tussen de diverse onderscheiden leerlingen uit Midden- en Oost-Europa zien we grote verschillen.
Het schoolverzuim onder Slowaakse, Bulgaarse, Roemeense en Letse leerlingen is hoger dan
gemiddeld en hoger dan onder de leerlingen van overige nationaliteiten uit Midden- en Oost-Europa.
                                                                       14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Tabel 9. Aantal 5 t/m 17 jarige leerlingen en het percentage leerlingen dat minimaal één keer
heeft verzuimd, per nationaliteit
                                                                       2015/2016
                                                                totaal                           verzuim
                                                               aantal                                  %
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                                                             788                                8,1
 Bulgaren                                                          383                               18,0
 Roemenen                                                           51                               15,7
 Hongaren                                                          100                               11,0
 Litouwers                                                          50                                4,0
 Slowaken                                                           27                               18,5
 Tsjechen                                                           10                                0,0
 Letten                                                             47                               14,9
 Slovenen                                                           12                                8,3
 Esten                                                              11                                0,0
 Kroaten                                                            16                               12,5
 subtotaal                                                       1.495                               11,3
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                                                            38                               18,4
 Italianen                                                          56                                7,1
 Portugezen                                                        556                               11,2
 Spanjaarden                                                       202                               14,4
 subtotaal                                                         852                               12,0
 nationaliteit EU overig
 subtotaal                                                         312                                4,5
 totaal                                                         83.194                                4,0
Vroegtijdig Schoolverlater
Een voortijdig schoolverlater (VSV’er) is een jongere die op 1 oktober van het jaar jonger is dan 22,
staat ingeschreven in het bekostigd VO, MBO of VAVO en die een jaar later niet meer in het onderwijs
staat ingeschreven en geen startkwalificatie heeft. Van alle op 1 oktober ingeschreven Rotterdamse
jongeren is 3,1 procent nieuw VSV’er (zie tabel 10). Het percentage nieuwe VSV’ers onder leerlingen
uit Midden en Oost Europa is met 6,2% hoger dan gemiddeld. Ook het percentage leerlingen uit Zuid
Europa dat VSS’er is, is met 4,1% hoger dan het Rotterdamse gemiddelde.
Deze percentages zijn voorlopige cijfers, de definitieve cijfers zullen hoogstwaarschijnlijk naar
beneden worden aangepast. De definitieve cijfers over het schooljaar 2015/2016 komen negen
maanden na de voorlopige cijfers (oktober 2017) beschikbaar.
                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Tabel 10. Aantal ingeschreven leerlingen op 1 oktober (deelnemers) en het percentage nieuwe
voortijdig schoolverlaters, per schooljaar en nationaliteit
                                                                           2015-2016
                                                          deelnemers                                       VSV
                                                                aantal                                       %*
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                                                              303                                      4,3
 Bulgaren                                                           121                                     10,7
 Roemenen                                                            14                                     21,4
 Hongaren                                                            49                                      2,0
 Litouwers                                                           24                                      8,3
 Slowaken                                                            15                                        -
 Tsjechen                                                             2                                        -
 Letten                                                              20                                     15,0
 Slovenen                                                             5                                        -
 Esten                                                                2                                        -
 Kroaten                                                             10                                        -
 subtotaal                                                          565                                      6,2
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                                                             22                                      4,5
 Italianen                                                           10                                        -
 Portugezen                                                         308                                      4,5
 Spanjaarden                                                         79                                      2,5
 subtotaal                                                          419                                      4,1
 nationaliteit EU overig
 subtotaal                                                          105                                      2,9
 totaal                                                         44.177                                       3,1
 * Voorlopige cijfers; de definitieve cijfers w orden negen maanden na de voorlopige cijfers beschikbaar (in
 oktober) w anneer over de in- en uitschrijvingsgegevens van de instelling een accountantsverklaring is
 afgegeven.
Werkzoekenden; een eerlijk speelveld
Ondanks de invoering van de wet Aanpak Schijnconstructies krijgen we signalen dat rond het in
dienst nemen van EU-arbeidsmigranten is nog steeds sprake is van dwang- en schijnconstructies,
omzeilen van cao-afspraken en ontduiken van sociale premies. Deze groep arbeidsmigranten wordt
niet alleen extra kwetsbaar door dit soort vormen van illegale en legale uitbuiting. Er ontstaat
tegelijkertijd oneerlijke concurrentie ten opzichte van bijvoorbeeld Rotterdamse werkzoekenden die
volgens de geldende regels aan de slag willen, maar hierdoor relatief duurder en minder flexibel
inzetbaar zijn dan de arbeidsmigranten die op deze manier bewust of onbewust worden uitgebuit. Met
het Ministerie van SZW en de landelijke arbeidsinspectie bouwen we een stevige relatie op, om
misstanden hierin zo adequaat mogelijk te bestrijden.
Aantal werkzoekenden
Goede huisvesting en leefbaarheid in de wijken, gaat vaak hand in hand met een stabiel inkomen. In
2018 willen we als gemeente in totaal minimaal 12.000 werkzoekende Rotterdammers aan een baan
                                                               16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>hebben geholpen. Met de koers van de Uitvoeringsagenda EU-arbeidsmigranten 2015-2018 draagt
het programma zo goed mogelijk aan dat totaal bij. Voorwaarde voor het aan de slag helpen van
zoveel mogelijk Rotterdammers is een eerlijk speelveld, waar elke werkzoekende evenveel kans
maakt om aan de slag te kunnen.
Wet Aanpak Schijnconstructies
Sinds juli 2015 is de Wet Aanpak Schijnconstructies (WAS) van kracht. Met deze wet worden
werknemers beter beschermd tegen onderbetaling en worden schijnconstructies aangepakt.
Werkgevers gebruikten bijvoorbeeld constructies om de regels voor het minimumloon of CAO-loon te
ontduiken. Deze praktijken zijn met de Wet Aanpak Schijnconstructies grotendeels verboden. Met een
AMvB is per 1 januari 2017 hierop een nuancering aangebracht: gecertificeerde uitzendbureaus
mogen onder bepaalde voorwaarden ook op het minimum loon kosten voor huisvesting inhouden.
Een van die voorwaarden is dat het gaat ook gaat om gecertificeerde huisvesting.
Maatregelen sinds 1 juli 2015, 1 januari 2016 en 1 juli 2016
    • Ketenaansprakelijkheid voor loon: werkgever én opdrachtgever aansprakelijk
        De werknemer kan de opdrachtgever van de werkgever aansprakelijk stellen voor betaling
        van loon waarop hij recht heeft. Dit heet ketenaansprakelijkheid voor loon. Eerder was alleen
        de werkgever hiervoor aansprakelijk. Zo heeft de werknemer meer mogelijkheden om
        achterstallig loon op te eisen.
    • Uitwisseling informatie over werkgevers
        Vermoedt de Inspectie SZW dat een werkgever een cao niet naleeft? Dan geeft zij dit door
        aan organisaties van werkgevers en werknemers. Deze organisaties kunnen dan actie
        ondernemen.
    • Vaststellen identiteit niet-EU werknemer
        In de Wet arbeid vreemdelingen staat hoe de werkgever identiteitsbewijzen van buitenlandse
        werknemers moet controleren en bewaren. Het gaat om ID-bewijzen van vreemdelingen van
        buiten de EU (en Kroatië) die worden in- en uitgeleend. De Inspectie SZW kan van de
        werkgever eisen binnen 48 uur hen de vastgestelde identiteit door te geven.
    •   Duidelijke loonstrook
        Werkgevers moeten zorgen dat de loonstroken begrijpelijk zijn voor het personeel. Ook
        moeten zij alle bedragen op de loonstrook duidelijk toelichten. De Inspectie SZW kan
        werkgevers een boete geven als de loonstrook niet klopt.
    •   Minimumloon via bank betalen
        Werkgevers mogen het minimumloon niet meer contant uitbetalen. Wat een werknemer meer
        dan het minimumloon verdient, mag de werkgever wel contant betalen. De werknemer kan de
        werkgever wel machtigen om het volledige loon over maken naar een andere bankrekening,
        zoals bijvoorbeeld naar een rekening van een schuldhulpverlener.
    •   Inspectie SZW controleert en maakt namen bedrijven openbaar
        De Inspectie SZW controleert of werkgevers zich aan de regels voor minimumloon houden.
        Bij overtreding legt de Inspectie een boete of een dwangsom op. Ook maakt de Inspectie de
        namen bekend van alle bedrijven die zijn gecontroleerd. Dus van bedrijven die de regels
        ontduiken, maar ook van gecontroleerde bedrijven die de regels naleven.
    •   Werkgevers betalen het minimumloon
                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>         Constructies waarbij minder dan het hele minimumloon wordt uitbetaald zijn verboden.
         Bijvoorbeeld als ten onrechte maaltijdkosten of verzekeringspremies worden inhouden op het
         loon. Op het minimumloon mogen alleen volgens de wet verplichte of toegestane bedragen
         worden ingehouden. Voorbeelden hiervan zijn belastingen en premies en sinds 1 januari 2017
         mogen onder voorwaarden ook kosten voor huisvesting verrekend worden.
Gemeentelijke inzet
Met de Wet Aanpak Schijnconstructies is er een landelijk instrument in de aanpak van
schijnconstructies op de arbeidsmarkt. De Inspectie SZW houdt hier toezicht op. Tegelijkertijd heeft de
gemeente Rotterdam in de afgelopen jaren geleerd om alert te zijn op signalen over mogelijk malafide
handelen van uitzendbureaus. Deze signalen zijn bijvangst in de uitoefening van gemeentelijke taken.
Bij inspecties van woningen, BRP controles en bij de werkzaamheden van de voorlichters van het
programma EU-arbeidsmigratie bij de VraagWijzer wordt extra gelet op de betrokkenheid van
uitzendbureaus als werkgever en/of als huisvester van arbeidsmigranten. Bij dit meervoudig kijken
door inspecteurs wordt (waar nodig) bij arbeidsmigranten doorgevraagd op de inhoudingen op het
loon voor huur van de woning e.d. en worden zo mogelijk foto’s genomen van loonstroken ten
behoeve van controle door Inspectie SZW en Belastingdienst.
Participatiewet
Per 1 januari 2015 is de Wet Werk en Bijstand (WWB) opgegaan in de Participatiewet. In
onderstaande toelichting en tabellen is uitgegaan van de terminologie van voor 1 januari 2015. In
tabel 11 staat o.a. het aantal arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa dat op 1 januari 2015 en
op 1 januari van voortgaande jaren in Rotterdam een uitkering had op basis van de WWB. Vanaf 2016
wordt informatie bijgehouden over de Participatiewet.
                                                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Tabel 11. Aantal WWB-uitkeringen gemeente Rotterdam naar nationaliteit per 1 januari
                                                    2011  2012     2013   2014   2015   2016      2017
nationaliteit Midden of Oost
Europa
Polen                                                38    41       35     52     84     110       133
Bulgaren                                             19    18       21     35     70     97        120
Roemenen                                              7     8       10     12     14     15        21
Hongaren                                              5     7       10     12     14     20        16
Kroaten1                                             16    10       15     17     13     17        17
Litouwers                                             8    12       11     18     28     26        25
Slowaken                                             13    13       14     14     16     18        21
Tsjechen                                              -     -        0      1      2      4         3
Letten                                                1     3        4      6     10     14        13
Slovenen                                              1     2        3      2      3      4         1
Esten                                                 -     2        1      2      5      4         4
subtotaal                                            108   116      124    171    259    329       374
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden              0,32%  0,34%    0,36%  0,47%  0,68%  0,86%     0,97%
nationaliteit Zuid Europa
Grieken                                              16    14       13     17     18     19        20
Italianen                                            39    39       29     27     27     26        30
Portugezen                                           129   147      162    199    228    220       224
Spanjaarden                                          80    71       60     63     85     101       104
subtotaal                                            264   271      264    306    358    366       378
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden              0,78%  0,80%    0,76%  0,84%  0,94%  0,95%     0,98%
nationaliteit EU overig
subtotaal                                            143   135      132    154    154    175       116
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden              0,42%  0,40%    0,38%  0,42%  0,40%  0,46%     0,30%
totaal                                            33.723 33.831   34.625 36.643 38.143 38.361    38.755
1
  Kroatië, is sinds 1 juli 2013 toegetreden tot de EU
Uit de gegevens blijkt dat het aantal EU-arbeidsmigranten met een WWB-uitkering beperkt is: 0,97
procent van het totale aantal bijstandsgerechtigden is afkomstig uit Midden- of Oost-Europa en 0,98
procent komt uit Zuid Europa (zie tabel 11). In deze cijfers zijn de eventuele effecten van het arrest
Alimanovic (op grond waarvan de duur van de WWB-uitkering beperkt kan worden tot een half jaar,
als er sprake is van een arbeidsverleden van minder dan 1 jaar) nog niet verwerkt. Dat arrest is pas
2017 verwerkt in de regelgeving.
                                                               19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Tabel 12. Aantal EU-arbeidsmigranten in de Basisregistratie Personen (BRP) en met een WWB-
uitkering, en het percentage EU-arbeidsmigranten met een uitkering, 1 jan. 2017, gemeente
Rotterdam
                                                        BRP           WWB            % WWB tov BRP
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Polen                                                  7.711           133               1,72
 Bulgaren                                               2.758           120               4,35
 Roemenen                                                919            21                2,29
 Hongaren                                               1.126           16                1,42
 Kroaten1                                                440            17                3,86
 Litouwers                                               591            25                4,23
 Slowaken                                                336            21                6,25
 Tsjechen                                                199             3                1,51
 Letten                                                  453            13                2,87
 Slovenen                                                127             1                0,79
 Esten                                                   117             4                3,42
 subtotaal                                             14.777           374               2,53
 t.o.v. totaal                                         2,33%          0,97%
 nationaliteit Zuid Europa
 Grieken                                                1.464           20                1,37
 Italianen                                              2.042           30                1,47
 Portugezen                                             4.025           224               5,57
 Spanjaarden                                            2.543           104               4,09
 subtotaal                                             10.074           378               3,75
 t.o.v. totaal                                         1,59%          0,98%
 nationaliteit EU overig
 subtotaal                                              7.590           116               1,53
 t.o.v. totaal                                         1,19%          0,30%
 totaal                                                635.305        38.755              6,10
 1
   Kroatië, is sinds 1 juli 2013 toegetreden tot de EU
Uit tabel 12 blijkt dat 2,53 procent van de arbeidsmigranten uit Midden- en Oost-Europa en 3,75
procent van de arbeidsmigranten uit Zuid Europa een WWB-uitkering heeft; het percentage
Rotterdamse inwoners met een WWB-uitkering met een uitkering bedraagt 6,10 procent.
Werkloosheidswet: aantal EU-arbeidsmigranten in WW
Als we kijken naar het aantal EU-arbeidsmigranten met een WW-uitkering (tabel 13), dan zien we dat
het aantal arbeidsmigranten uit Midden- of Oost-Europa met 5,7 procent beperkt is. Wel zien we een
stijging ten opzichte van 2015. Ook het aantal arbeidsmigranten uit Zuid-Europa met een WW-
uitkering is met 2,5 procent beperkt. Het aantal WW-uitkeringen aan arbeidsmigranten uit Zuid-Europa
is iets gestegen ten opzichte van 2015.
                                                          20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Tabel 13. Lopende WW-uitkeringen naar nationaliteit gemeente Rotterdam per 31 december
                                                               Ingezetenen naar nationaliteit *        Ingezetenen naar 1e nationaliteit **
                                                         2011         2012        2013           2014     2014       2015        2016
totaal                                                  11.301       13.858      17.494         16.879   16.870     16.930      15.390
nationaliteit Midden of Oost Europa
Polen                                                      95          262         391            367       480        600         640
Bulgaren                                                    -           -            -              -       10         30           30
Roemenen                                                    -           -            -             11       -          -            20
Hongaren                                                   13          44           55             53       80         90           90
Kroaten ***                                                31          35           32             26       -          -            10
Litouwers                                                   -          12            *             11       20         20           20
Slowaken                                                    -          12           15             12       10         10           20
Tsjechen                                                    -           -            -              -       10         10           10
Letten                                                      -           -            -              -       20         30           20
Slovenen                                                    -           -            -              -       -          -           -
Esten                                                       -           -            -              -       -          -           -
subtotaal                                                 164          402         538            516       660        820         870
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden                    1,45%        2,90%       3,08%          3,06%    3,91%      4,84%       5,65%
nationaliteit Zuid Europa
Grieken                                                    43          58           89             69       60         60           50
Italianen                                                  33          38           44             50       40         50           50
Portugezen                                                195          267         323            272       220        210         210
Spanjaarden                                                40          52           61             59       60         70           70
subtotaal                                                 311          415         517            450       380        380         380
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden                    2,75%        2,99%       2,96%          2,67%    2,25%      2,24%       2,47%
nationaliteit EU overig
subtotaal                                                 196          232         282            263       170        170         160
t.o.v. totaal uitkeringsgerechtigden                    1,73%        1,67%       1,61%          1,56%    1,01%      1,00%       1,04%
* Bron: UWV
** Bron CBS, aantallen afgerond naar 10-tallen
*** Kroatië, is sinds 1 juli 2013 toegetreden tot de EU
Werklocatie EU arbeidsmigranten woonachtig in Rotterdam
Uit tabel 14 blijkt dat van de bij de BRP in Rotterdam ingeschreven EU-arbeidsmigranten bijna 60%
ook in Rotterdam werkt, nog eens bijna een kwart in de omliggende regio’s Rotterdam, Den Haag en
Dordrecht. De rest werkt elders in Nederland.
De CBS microbestanden bevatten veel gegevens, maar hebben een belangrijke beperking die juist
voor de groep EU-migranten uit Midden en Oost Europa het beeld vertroebelen. Van personen die via
de uitzendbranche werken is namelijk niet bekend
a) in welke economische sector ze daadwerkelijk werkzaam zijn
b) in welke gemeente ze hun werkzaamheden daadwerkelijk uitvoeren, als het uitzendbureau in
Rotterdam gevestigd is.
                                                                            21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Tabel 14. Europeanen woonachtig in de gemeente Rotterdam naar werklocatie per 31-12-2015*
                                     totaal          nationaliteit     nationaliteit         nationaliteit
                                                      Midden en        Zuid Europa              EU overig
                                                    Oost Europa
                               aantal     %        aantal       %      aantal      %          aantal    %
      totaal woonachtig        29.916              13.497                9.346                 7.073
    18-67 jr woonachtig        24.303    81        10.686      79        7.495    80           6.122   87
    18-67 jr werkzaam          14.692    60         6.471      61        4.736    63           3.485   57
   werklocatie
  gemeente Rotterdam            7.798    53         3.032      47        2.655    56           2.111   61
    (overig) regio Rdam         2.205    15         1.132      17          685    14             388   11
  gemeente Den Haag               541     4           252       4          164     3             125    4
  gemeente Westland               496     3           418       6           49     1              29    1
    (overig) regio Haagl          489     3           175       3          187     4             127    4
  gemeente Dordrecht              103     1            42       1           29     1              32    1
    (overig) regio Drechtst       230     2            99       2           82     2              49    1
  gemeente Utrecht                117     1            36       1           40     1              41    1
    (overig) regio Utrecht         46     0            10       0           18     0              18    1
  gemeente Amsterdam              511     3           163       3          198     4             150    4
    (overig) regio Adam           253     2           110       2           91     2              52    1
     elders                     1.903    13         1.002      15          538    11             363   10
* Koppeling van CBS microbestanden (Sociaal Statisch Bestand) met BRP en Belastingdienst, peildatum 31
december 2015
                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Criminaliteit
Om een beeld te krijgen van de veiligheid in Rotterdam op het gebied van overlast en criminaliteit,
wordt gebruik gemaakt van gegevens van de politie (Eenheid Rotterdam, DRIO). De tabellen uit deze
paragraaf zijn tot stand gekomen met gegevens uit het Basis Voorzienings- en Handhavingssysteem
(BVH) van de politie.
In tabel 15 staat het aantal registraties en unieke verdachten uit Midden, Oost en Zuid Europa per
geboorteland. Sommige personen hebben meerdere overtredingen in een jaar gepleegd, waardoor ze
meerdere registraties op naam hebben staan. Vergeleken met 2015 is het aantal overtredingen /
misdrijven voor de gehele groep in 2016 toegenomen. In het bijzonder is er sprake van een forse
stijging van het aantal registraties met een verdachte uit Polen (van 722 in 2015 naar 873 in 2016).
Terwijl het aantal registraties met een verdachte uit Polen, Bulgarije en Roemenië is toegenomen, is
het aantal registratie met een verdachte uit Litouwen afgenomen (van 128 in 2015 naar 87 in 2016).
Van verdachten uit Zuid Europa komen de meeste verdachten uit Portugal (142 van de 262
verdachten uit Zuid Europa).
Tabel 15. Aantal registraties en unieke verdachten per geboorteland (bron: BVH)
                                                  2014                     2015                       2016
                                       registraties       unieke registraties       unieke registraties       unieke
                                                      verdachten                verdachten                verdachten
 geboorteland Midden en Oost Europa
 Polen                                         690           490         722           476         873           516
 Bulgaren                                      258           230         176           144         185           152
 Roemenen                                      285           248         336           269         346           279
 Litouwers                                     138            89         128            68           87           44
 subtotaal                                   1.371         1.057       1.362           957       1.491           991
 geboorteland Zuid Europa
 Grieken                                         32           30           23           17           29           24
 Italianen                                       48           44           64           55           53           47
 Portugezen                                    234           153         173           122         210           142
 Spanjaarden                                     68           53           60           40           67           49
 subtotaal                                     382           280         320           234         359           262
 totaal geboorteland Midden, Oost en
 Zuid Europa                                 1.753         1.337       1.682         1.191       1.850         1.253
In tabel 16 wordt ingezoomd op het type criminaliteit dat is gepleegd door verdachten uit Midden en
Oost Europa voor een selectie van de meest voorkomende overtredingen / misdrijven. In 2016
betreffen de meeste registraties van voorkomende overtredingen / misdrijven door verdachten uit
Midden en Oost Europa: (1) Winkeldiefstal (377 incidenten), (2) Overtreding APV (182 incidenten) en
(3) Openbare dronkenschap (125 incidenten).
Specifiek ingezoomd op de overtredingen en misdrijven per herkomstland is in 2016 de top 3 als volgt:
       • Polen: 1. Winkeldiefstal, 2. Overtreding APV, 3. Openbare dronkenschap
       • Bulgaren: 1. Rijden onder invloed, 2. Vervaardigen softdrugs, 3. Winkeldiefstal
       • Roemenen: 1. Winkeldiefstal, 2. Overtreding APV, 3. Overige gekwalificeerde diefstal
       • Litouwers: 1. Winkeldiefstal, 2. Openbare dronkenschap, 3. Diefstal uit/vanaf personen auto
                                                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Tabel 16. Verdachte/feiten registraties naar type criminaliteit gepleegd door verdachten uit
Midden en Oost Europa (bron: BVH)
 Categorie        Maatschappelijke klasse                        2011 2012 2013     2014      2015     2016
 Vermogens-       Winkeldiefstal                                  331  328  307      286       362      377
 criminaliteit    Heling                                           37   27   38       37        33       32
                  Zakkenrollerij/tassenrollerij                    30   32   48       27        27       15
                  Diefstal uit/vanaf personenauto                  33   16   24       22        23       13
                  Overige (eenvoudige) diefstal                    64   35   33       22        58       32
                  Oplichting                                       22   18   31       19         4       37
                  Overige gekw al. Diefstal                        12    4   40       12        65       15
                  Diefstal fiets                                   10   12   14       11        21       24
                  subtotaal                                       539  472  535      436       593      545
 Overlast /       Overtreding apv                                 382  340  222      146       190      182
 openbare orde    Overtreding overig (w etboek van strafrecht)    208  192   97      104        79      115
                  Openbare dronkenschap                             -   40   74       64        63      125
                  Overige delicten openbare orde                   21    2    3        2         4        3
                  subtotaal                                       611  574  396      316       336      425
 Verkeersmisdrijf Rijden onder invloed alcohol                    348  204  158       94        59       78
                  Rijden zonder rijbew ijs                         58   51   40       51        22       32
                  Verlaten plaats na verkeersongeval               20   14   18       15        18       17
                  subtotaal                                       426  269  216      160        99      127
 Gew eldsmisdrijf Eenvoudige mishandeling                          38   63   37       47        54       50
                  Openlijke gew eldpleging tegen personen          14    9    5       18         8        6
                  Vernieling overige objecten                      14   14   12       14        13       16
                  subtotaal                                        66   86   54       79        75       72
 Drugsmisdrijf    Vervaardigen softdrugs (lijst 2)                 35   50   32       45        44       28
 Overig           Bedreiging                                       14   13   10       15        12       14
                  Overig                                          418  413  331      320       203      280
                  subtotaal                                       432  426  341      335       215      294
 Totaal                                                          2109 1877 1574     1371      1362     1491
In tabel 17 wordt ingezoomd op het type criminaliteit dat is gepleegd door verdachten uit Zuid Europa
voor een selectie van de meest voorkomende overtredingen / misdrijven. Het aantal overtredingen /
misdrijven gepleegd door personen uit Griekenland, Italië en Spanje is erg klein. Er zijn geen grote
uitschieters. In 2016 betreffen de meeste registraties (1) Winkeldiefstal (52 incidenten), (2) Rijden onder
invloed alcohol (28 incidenten), (3) Overtreding APV (27 incidenten).
                                                               24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Tabel 17. Verdachte/feiten registraties naar type criminaliteit gepleegd door verdachten uit Zuid
Europa (bron: BVH)
 Categorie        Maatschappelijke klasse                        2011 2012 2013 2014  2015     2016
 Vermogens-       Winkeldiefstal                                   74   55   51   59    56       52
 criminaliteit    Heling                                           15    4    6    8     3        2
                  Overige (eenvoudige) diefstal                    13    6   10   11    25       23
                  Gekw al. Diefstal in/uit w oning                  4    3    4    7     5        6
                  subtotaal                                       106   68   71   85    89       83
 Overlast /       Overtreding apv                                  59   77   46   37    43       27
 openbare orde    Overtreding overig (w etboek van strafrecht)     41   41   29   24    14       23
                  Openbare dronkenschap                             -    6   13   16     9       21
                  subtotaal                                       100  124   88   77    66       71
 Verkeersmisdrijf Rijden onder invloed alcohol                    201  113   64   43    33       28
                  Rijden zonder rijbew ijs                         14   13   22   11     9       12
                  Verlaten plaats na verkeersongeval                3    9    7    5     9        9
                  subtotaal                                       218  135   93   59    51       49
 Gew eldsmisdrijf Eenvoudige mishandeling                          29   30   25   24    19       23
                  Openlijke gew eldpleging tegen personen           3    1    -    2     2       10
                  subtotaal                                        32   31   25   26    21       33
 Drugsmisdrijf    Bezit hard-drugs (lijst 1)                       12   13    9    4     2        4
                  Handel e.d. hard-drugs (lijst 1)                  2    4    6    2     1        1
                  subtotaal                                        14   17   15    6     3        5
 Overig           Bedreiging                                       17    7   10   19    10       12
                  Overig                                          185  179  138  122    80      106
                  subtotaal                                       202  186  148  141    90      118
 Totaal                                                           672  561  440  394   320      359
In tabel 18 wordt aangegeven in welke gebieden in 2016 incidenten hebben plaatsgevonden. Daaruit
blijkt dat in de gebieden Stadscentrum (32%), Charlois (22%) en Delfshaven en Feijenoord (10%) de
meeste overtredingen / misdrijven gepleegd zijn. Het betreft hier voornamelijk incidenten die zijn
gepleegd door verdachten uit Midden- en Oost-Europa (resp. 80%, 88% en 80% en 85% voor deze
gebieden) en vallen in de categorie vermogenscriminaliteit (resp. 39%, 33% en 28% en 30% voor deze
gebieden), en dan vooral winkeldiefstal. Daarna na kwam de overtreding AVP het vaakst voor in deze
gebieden.
                                                               25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Tabel 18. Incidenten gepleegd door verdachten in 2016 per gebied (bron: BVH)
                                Totaal      Geboortegebied verdachten               Type criminaliteit
                                          Midden en Oost  Zuid Europa Vermogens         Overlast /       Overige
                                              Europa                  criminaliteit  openbare orde     criminaliteit
                              N        %     N       %      N      %    N       %      N         %      N        %
Stadscentrum                 600       32   482     80     118     20  234     39     222       37     144      24
Delfshaven                   188       10   151     80     37      20   52     28      51       27      85      45
Overschie                    16         -    7      44      9      56   1       6      2        13      13      81
Noord                        109        6   84      77     25      23   43     39      40       37      26      24
Hillegersberg / Schiebroek   25         1   18      72      7      28   12     48      2         8      11      44
Kralingen / Crooswijk        51         3   29      57     22      43   24     47      12       24      15      29
Prins Alexander              53         3   33      62     20      38   26     49      9        17      18      34
Feijenoord                   180       10   153     85     27      15   54     30      38       21      88      49
IJsselmonde                  55         3   38      69     17      31   13     24      7        13      35      64
Charlois                     403       22   355     88     48      12  134     33     104       26     165      41
Pernis                        5         0    4      80      1      20   1      20      0         0      4       80
Hoogvliet                    22         1   16      73      6      27   4      18      2         9      16      73
Hoek van Holland             22         1   22     100      0       0   14     64      0         0      8       36
Rozenburg                     6         -    5      83      1      17   3      50      0         0      3       50
Haven- en Industriegebieden  115        6   94      82     21      18   13     11      7         6      95      83
Totaal                      1.850     100  1.491    81     359     19  628     34     496       27     726      39
                                                         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Terugkeren
In Rotterdam willen we dat iedereen het beste uit zichzelf haalt. Dat houdt in: zelf
mogelijkheden scheppen en kansen benutten om te bouwen aan een zo goed mogelijk
toekomstperspectief. Voor iedereen die dit dagelijks nastreeft, ook EU-arbeidsmigranten, geldt
dat zij passend gebruik kunnen maken van medische zorg, maatschappelijke opvang en
uitkeringen. Voor arbeidsmigranten die weinig of nooit gewerkt hebben en hier geen of weinig
toekomstperspectief hebben, werken we met betrouwbare partners aan een vrijwillige terug
geleiding naar zorg en opvang in het land van herkomst.
Dakloze en thuisloze EU-arbeidsmigranten kunnen zich in Rotterdam melden bij het Loket Centraal
Onthaal. Dit is hét centrale ‘loket’ van waaruit alle opvang en begeleiding van dak- en thuislozen wordt
georganiseerd.
Tabel 19. Aantal Centraal Onthaal passen in 2013-2016, naar nationaliteit
                                                         2014     2015       2016
 nationaliteit Midden of Oost Europa
 Bulgarije                                                 -       5           1
 Estland                                                   -       1           -
 Hongarije                                                1         -          1
 Kroatie                                                   -        -          -
 Letland                                                   -        -          -
 Litouwen                                                 1         -          2
 Polen                                                    2        6           6
 Roemenie                                                 1        3           2
 Slovenie                                                  -        -          -
 Slowakije                                                1         -          -
 Tsjechie                                                  -        -          -
 subtotaal                                                6        15         12
 nationaliteit Zuid Europa
 Portugal                                                 5        9          17
 Spanje                                                    -       1           4
 Italie                                                    -       1           3
 Griekenland                                               -       1           1
 subtotaal                                                5        12         25
 nationaliteit Midden, Oost of Zuid Europa                11       27         37
 totaal aantal EU-burgers                                 22       36         45
Tabel 19 laat zien dat in 2016 twaalf Centraal Onthaalpassen zijn verleend aan arbeidsmigranten uit
Midden- of Oost-Europa en vijfentwintig uit Zuid-Europa. In 2015 waren dit resp. vijftien en twaalf.
                                                      27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Om de terugkeer van kwetsbare en/of overlastgevende of criminele EU-migranten te bewerkstelligen
zijn vier werkwijzen beschikbaar (zie tabel 20):
      1. Vrijwillige terugkeer met behulp van de Poolse organisatie Barka naar (zorg en opvang in)
            herkomstland.
      2. Vrijwillige terugkeer naar zorg in herkomstland op basis van de samenwerkingsafspraken
            tussen Publieke Gezondheid en Zorg en de dienst Terugkeer en Vertrek. De doelgroep van
            deze aanpak is niet-rechthebbende EU migranten met ernstige medische problematiek.
      3. Gedwongen terugkeer met behulp van verblijfsontzegging voor veelplegers. Deze aanpak
            wordt uitgevoerd in samenwerking met de Vreemdelingenpolitie, de IND en de dienst
            Terugkeer en Vertrek. De werkwijze is dat het verblijfsrecht van de veelpleger wordt ontzegd.
      4. Gedwongen terugkeer van criminele vreemdelingen met behulp van ongewenst verklaring. De
            mogelijkheid om iemand ongewenst te verklaren is niet specifiek voor EU migranten
            ontwikkeld. Het gebruik van de mogelijkheid om ongewenst te verklaren is in het kader van
            deze aanpak wel geoptimaliseerd.
   Tabel 20. Verblijfsbeëindiging & Terugkeer* voor de periode 2014-2016
                                          Barka             Medische terugkeer       Drangbeschikking       Ongewenstverklaring
                                    2014     2015   2016    2014    2015    2016    2014    2015     2016     2014    2015 2016
   nationaliteit Midden of Oost Europa
   Bulgarije                          6        7       1     3        2       3       -       2        1        -      1       1
   Estland                            -        1       1      -       1       1       -       1         -       -       -      -
   Hongarije                          -        9      15     2        -        -      -       -         -      2        -      1
   Kroatie                            -        -       2      -       -        -      -       -         -       -       -      -
   Letland                            3       14      13      -       1        -      4       -         -      1        -      1
   Litouwen                           1        1       1     1        -        -      -       3         -      3        -      3
   Polen                             50       56      49     7        5       2       6      10        3       6       2       5
   Roemenië                          17       16       8      -       1       1       1       1        1       4       2       3
   Slovenië                           1        -       -      -       -        -      -       -         -       -       -      -
   Slowakije                          5        2       -      -       -        -      -       -         -       -       -      -
   Tjechië                            2        2       1     1        -        -      -       -         -       -       -      -
   subtotaal                         85       108     91     14      10       7      11      17        5       16      5      14
   nationaliteit Zuid Europa
   Portugal                           2        2       5     2        -        -      -       -         -      4        -      -
   Spanje                             8        1       3     8        3        -      -       -         -      2       1       1
   Italië                             1        2       1     3        -        -      -       -         -      2       1       -
   Griekenland                        -        2       -     1        -        -      -       -         -       -       -      1
   subtotaal                         11        7       9     14       3        -      -       -         -      8       2       2
   nationaliteit Midden, Oost of Zuid Europa
   totaal                            96       115    100     28      13       7      11      17        5       24      7      16
   totaal aantal EU-burgers          99       123    110     42      17       8      11      18        6       31      9      25
   * De cijfers Barka en Medische terugkeer hebben betrekking op de gemeente Rotterdam, de cijfers drangbeschikking en
   ongewenstverklaring hebben betrekking op de politieregio Rotterdam. Per kolom staan de aantallen unieke personen, maar een
   persoon kan in meerdere kolommen voorkomen.
In de tabel is te zien dat in 2015 140 migranten uit Midden- of Oost-Europa zijn teruggekeerd via ofwel
Barka, medische terugkeer, drangbeschikking of een ongewenst verklaring. In 2014 waren dit er 126.
In 2016 zijn dit er 91 + 5 + 14 + 7 = 117.
Het aantal Zuid-Europese migranten dat is teruggekeerd ligt een stuk lager dan het aantal migranten
uit Midden- of Oost-Europa: in 2016 zijn 11 migranten uit Zuid-Europa teruggekeerd via ofwel Barka,
medische terugkeer, drangbeschikking of een ongewenst verklaring. In 2014 en 2015 waren dit er resp.
33 en 12.
                                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage 1
Schematisch overzicht WWB - EU migranten
     Wonen         in                    Recht    op Opmerkingen
     Nederland                           WWB
                   Ja                    Ja, mits    Rechtmatig     in   NL    +   voldaan    aan
                                                     voorwaarden
                 Nee                     Nee
     Verblijfsduur    Status             Recht    op Opmerkingen
                                         WWB
     3 maanden        Werkzoekend, nooit Nee         Op grond van EU-richtlijn en WWB
                      gewerkt                        uitgesloten van recht op bijstand.
                      Werknemer          Nee
                      Werkloos           Nee
                      Zelfstandige       Nee
                      Niet-economisch    Nee
                      actief
                      Studerend          Nee
     > 3 maanden – 5  Werkzoekend, nooit Nee         Op grond van EU-richtlijn en WWB
     jaar             gewerkt                        uitgesloten. Vaak ook geen rechtmatig
                                                     verblijf meer (geen reëel uitzicht op werk).
                      Werknemer          Ja, mits    Hooguit     aanvullend.    Minimum     eigen
                                                     inkomen:     50%     bijstandsnorm.     Voor
                      Zelfstandige                   zelfstandigen gelden ook de eisen van het
                                                     Besluit bijstandsverlening zelfstandigen.
                      Werkeloos          Ja, mits    Werkloosheid       onvrijwillig    is.    Bij
                                                     werkloosheid binnen 1 jaar is duur WWB
                                                     beperkt (meestal max. ½ jaar)
                                          29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                         Niet-economisch        Nee, tenzij    Betrokkene wordt geacht over voldoende
•                        actief                                middelen van bestaan te beschikken.
                                                               WWB hooguit als ontbreken daarvan niet
                                                               verwijtbaar is. Bijstand kan leiden tot
                                                               verval verblijfsrecht (melding IND).
                         Studerend              Nee            Betrokkene wordt geacht over voldoende
                                                               middelen van bestaan te beschikken.
      > 5 jaar           Werkzoekend, nooit     Nee            Op grond van EU-richtlijn en WWB
                         gewerkt                               uitgesloten. Vaak ook geen rechtmatig
                                                               verblijf meer (geen reëel uitzicht op werk).
                         Werknemer              Ja             Volledige gelijkstelling met Nederlanders.
                                                               Algemene eisen WWB gelden. Zo komen
                         Werkloos                              studerenden meestal niet in aanmerking
                                                               voor WWB omdat ze niet beschikbaar zijn
                         Zelfstandige
                                                               voor de arbeidsmarkt.
                         Niet-economisch
                         actief
                         Studerend
• Indien een EU-burger bijstand aanvraagt bij de gemeente, bestaat het risico dat het verblijfsrecht vervalt.
  De beoordeling van de bijstandsaanvraag doet de gemeente, de beoordeling van het verblijfsrecht doet de
  IND.
                                                  30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>