<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>  Gemeente Rotterdam                                          S. de Langen
  College van Burgemeester en Wethouders                      Wethouder Onderwijs, Jeugd en Zorg
                                                              Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40
                                                              Postadres: Postbus 70012
                                                              3000 KP Rotterdam
                                                              Website: www.rotterdam.nl
                                                              E-mail: bbo@rotterdam.nl
Aan commissie Sociaal                                         Inlichtingen: C Krul
                                                              Telefoon: 06-20038550
                                                              Ons kenmerk: 18mo02986 - 18bb5296
                                                              Uw kenmerk: 18bb2904 en 18bb3119
                                                              Betreft: Tweedeling arm-rijk in het Rotterdamse
                                                              onderwijs
                                                              Datum: 26 juni 2018
 Geachte commissieleden,
 Tijdens de Regeling van Werkzaamheden van 12 april 2018 hebben de raadsleden S. van
 Baarle (DENK Rotterdam) en C. Engberts (PvdA) een aanvraag gedaan voor de bespreking
 van de Tweedeling arm-rijk in het Rotterdamse onderwijs (18bb2904). Tijdens deze
 bespreking heb ik u de volgende toezegging gedaan:
 De wethouder stuurt ter voorbereiding op de bespreking in de commissie Sociaal een brief met
 daarin:
     « de uitkomsten van het onderzoek naar minder bereik WE (bureaucratie, kosten,
         effecten etc);
     « aandacht voor lerarentekort in relatie tot kansenongelijkheid;
     » de wijze waarop burgerschap vanuit het perspectief van de lokale democratie kan
         worden uitgebreid van VMBO naar alle onderwijsniveaus;
     » beleid omtrent schaduwonderwijs: manieren waarop initiatieven zoals
         huiswerkbegeleiding ondersteund kunnen worden;
     « mogelijkheden om de samenwerking tussen onderwijsbesturen en de gemeente te
         versterken (18bb3119).
 In deze brief verwoord ik mijn reactie zoals ik die tijdens de bespreking van 12 april 2018 heb
 gegeven en ga verder in op de gedane toezegging.
 Tweedeling arm rijk in het Rotterdamse Onderwijs
 Aanleiding voor aanvraag was het hoofdstuk over onderwijssegregatie in de Staat van het
 Onderwijs 2016-2017. De Inspectie van het Onderwijs constateert dat de segregatie naar
 opleiding en inkomen toeneemt in Nederland. Segregatie is een belangrijk onderwerp voor een
 diverse stad als Rotterdam en het is daarom goed dat dit onderwerp geagendeerd wordt. In
 het rapport van de Inspectie wordt voor het onderwerp segregatie vooral ingezoomd op
 steden, waaronder Rotterdam. Hieronder bekijken we de situatie in Rotterdam nader.
 De onderwijsinspectie heeft op drie aspecten segregatie in het primaire onderwijs in steden
 onderzocht over de periode van 2008-2016, namelijk
     « segregatie naar opleidingsniveau van de ouders;
    » segregatie naar migratieachtergrond ouders;
    » segregatie naar inkomen ouders.
  De Inspectie voor het Onderwijs gebruikt percentages om segregatie te duiden. Deze zijn voor
  Rotterdam respectievelijk (in 2016) 66070 segregatie naar opleidingsniveau, 470Zo segregatie
  naar migratie achtergrond en 6007o segregatie naar inkomen ouders.
                                                                                                                BD-B-01-B&W
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Deze percentages geven het aantal leerlingen aan dat niet op een school zit die een
afspiegeling is van de verhoudingen van de gehele stad. Nu zijn er in Rotterdam weinig wijken
met een populatie die een (precieze) afspiegeling zijn van de stadpopulatie. Aangezien de
meeste kínderen in hun buurt op school gaan is een groot deel van deze
segregatiepercentages toe te schrijven aan woonsegregatie, schrijft ook de inspectie De
daadwerkelijke segregatie (kinderen die buiten hun wijk een basisschool bezoeken) in
Rotterdam wordt door de Onderwijsinspectie op MX van de totale basisschoolpopulatie
becijferd. De belangrijkste redenen voor ouders om een school buiten de eigen buurt te kiezen
zijn een specifieke denominatie of een didactisch concept (bijvoorbeeld Jenaplan of Dalton
onderwijs).
Opvallend voor Rotterdam is dat de segregatie naar opleidingsniveau van de ouders daalt van
71X in 2008 tot 6607o in 2016, de sterkste daling in de vier grote steden (G4), en op Utrecht na
het laagste percentage. De segregatie naar migratie achtergrond daalt nog sterker, van 57X in
2008 tot 47X in 2016, de sterkste daling van de G4 en het laagste percentage in de G4. Een
toename is te zien in de segregatie naar inkomen, van 57X in 2008 tot 6007o in 2016 in
Rotterdam. De stijgingen en hoogte van percentages in de andere G4 zijn vergelijkbaar Ook
dit percentage is grotendeels verklaarbaar door woonsegregatie.
Een belangrijke doelstelling van het Rotterdamse onderwijsbeleid voor het primair onderwijs is
het beste onderwijs voor elk kind ín de buurt, oftewel de ‘beste kansen voor alle Rotterdamse
leerlingen’. Dit vertaalt zich in het Masterplan Onderwijs o.m. in de bouwstenen 'De beste
basisschool is altijd in de buurt’ en ‘Mogelijkheden leerling leidend voor onderwijscarrière’. Het
is in het algemeen de wens van ouders om hun kind in de buurt op school te laten gaan. Door
het stimuleren van een kwalitatief sterk onderwijsaanbod in elke wijk is de verwachting dat
ouders (nog) meer voor een buurtschool kiezen.
Toezeggingen
Tijdens de Regeling van Werkzaamheden heb ik u de voornoemde toezegging gedaan
(18bb3119). De verschillende onderdelen hiervan komen hieronder afzonderlijk aan bod.
De uitkomsten van het onderzoek naar minder bereik WE (bureaucratie, kosten, effecten etc)
Bereikbaarheid en betaalbaarheid van de voorschool is één van de gemeentelijke speerpunten
in het voorschoolse beleid. Eén van de instellingen heeft bij ons zorgen geúit over afname het
aantal aanmeldingen voor voorschoolse educatie in een aantal wijken en het daaruit
voortvloeiende risico op afname van het bereik van doelgroeppeuters in de geharmoniseerde
voorschoolse voorziening. Die afname blijkt niet uit de voorlopige cijfers van de
tussenrapportage van de instellingen in april 2018. Daaruit blijkt dat de deelname aan de
voorschool gelijk zou blijven en dat de deelname onder doelgroeppeuters juist toeneemt. Wij
zijn met de instelling in gesprek om te onderzoeken hoe de verschillen in de cijfers kunnen
worden verklaard en of er verder onderzoek, ook bij andere instellingen noodzakelijk is. Het is
van belang de cijfers op de juiste manier te interpreteren, zodat eventuele
beleidsaanpassingen op maat worden gemaakt Wij informeren u na de zomer 2018 over de
stand van zaken
Aandacht voor lerarentekort in relatie tot kansenongelijkheid
 Hier wordt terecht een relatie gelegd tussen het lerarentekort en kansenongelijkheid.
 Lerarentekort kan leiden tot uitval van lesuren voor kinderen die dat juist het hardst nodig
hebben. De onderwijsinspectie stelt in de Staat van het onderwijs 2018 dat landelijk het risico
op het lerarentekort het grootst is op scholen met de minst kansrijke leerlingen. De inspectie
stelt tevens vast dat dit vooralsnog niet ten koste gaat van de onderwijskwaliteit. Het hebben
van voldoende en kwalitatieve goede leraren is een voorwaarde om kansenongelijkheid aan te
pakken. Alle kinderen in Rotterdam verdienen namelijk goed onderwijs. In Rotterdam is sprake
van een lerarentekort. We herkennen echter niet het beeld dat het lerarentekort groter zou zijn
op scholen met veel kansarme kinderen.
 De gemeente Rotterdam beschikt ook niet over data waarmee we het verband kunnen leggen
tussen gewíchtenleerlingen en openstaande vacatures.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Wel constateren we dat op het moment dat er vacatures ontstaan, sommige scholen meer
moeite hebben deze vacatures te vervullen dan andere scholen. Niet alle scholen zijn even
populair bij docenten die op zoek zijn naar een (nieuwe) baan. Scholen die de reputatie
hebben dat er een goed ingespeeld team van leerkrachten werkt met een capabele
schoolleiding hebben keuze uit meer potentiële kandidaten dan scholen die een minder goede
reputatie hebben op dit gebied. Uiteraard kunnen scholen waar veel kandidaten op vacatures
reageren makkelijker kiezen voor een leraar van goede kwaliteit. Omdat we weten dat er
gebieden en wijken zijn in Rotterdam waar de kans op onderwijsongelijkheid groter is kijken
we, samen met de schoolbesturen en de opleidingen, of er specifieke maatregelen nodig zijn,
bijvoorbeeld in het kader van NPRZ
De wijze waarop burgerschap vanuit het perspectief van de lokale democratie kan worden
uitgebreid van VMBO naar alle onderwijsniveaus
Op dit moment werkt de gemeente samen met het gehele scholenveld aan een zogenoemde
Rotterdamse werkwijze democratisch burgerschap. Het uitgangspunt is daarbij te komen tot
een gedeeld kader dat duidelijk invulling geeft aan het thema democratisch burgerschap in de
specifieke Rotterdamse context, zonder dat er een te strak keurslijf ontstaat. De Rotterdamse
werkwijze wordt samen met vertegenwoordigers uit het scholenveld nader uitgewerkt maar
omvat in ieder geval het expliciet benoemen en onderschrijven van het belang van de basale
democratische waarden en het voeren van het goede gesprek over lastige onderwerpen
rondom het thema burgerschap. De werkwijze gaat evenwel verder dan het goede gesprek
alleen. Het omvat tevens een activerend element Activerend burgerschap’. Burgerschap
moetje doen; in de wijk of in de buurt. De Rotterdamse werkwijze burgerschap wordt
onderdeel van het nieuwe onderwijsbeleid.
Beleid omtrent schaduwonderwijs: manieren waarop initiatieven zoals huiswerkbegeleiding
ondersteund kunnen worden
Het beleid van de gemeente in de afgelopen járen is dat het organiseren van
huiswerkbegeleiding primair de verantwoordelijkheid van de scholen is. Een aantal scholen
gebruikt het door de gemeente beschikbaar gestelde schoolontwikkelingsbudget om
huiswerkklassen te organiseren. In schooljaar 2017-2018 voeren 14 scholen in het primair
onderwijs huiswerkklassen uit, die worden betaald vanuit schoolontwikkelingsbudget. In het
voorgezet onderwijs voeren 34 scholen huiswerkklassen uit, betaald uit het
schoolontwikkelingsbudget. In welke mate scholen huiswerkklassen of huiswerkbegeleiding
aanbieden vanuit andere middelen is niet bekend. Wel weten wij dat enkele Rotterdamse
scholen voor voortgezet onderwijs zich profileren als (deels) huiswerkvrije school. Bijvoorbeeld
Laurens Lyceum, Hildegardis Mavo, Montfort College en Juliana Mavo.
Naast het aanbod op scholen is er vooral in kansarme gebieden zoals Feijenoord een
(zelf)organisatie die huiswerkbegeleiding aanbiedt. Deze organisaties worden niet door de
gemeente gefinancierd (maar via de gebiedscommissie i bewonersinitiatieven). In enkele
gebieden worden er door welzijn I de welzijnsaanbieder zaken georganiseerd. In Noord en
Charlois wordt huiswerkbegeleiding aangeboden in combinatie met bewegen. De
huiswerkbegeleiding is vooral gericht op het bieden van een rustige plek aan jongeren om hun
huiswerk te kunnen maken, omdat dit thuis vaak ontbreekt. Naast huiswerkklassen worden er
in de wijken ook andere activiteiten, zoals leesgroepen, voor kinderen georganiseerd
Er is besloten dat ook kleinschalige initiatieven gericht op huiswerkbegeleiding een beperkte
bijdrage kunnen krijgen via Couleure Locale. Het budget hiervoor is beperkt. Om wildgroei te
voorkomen en de kwaliteit van het huiswerkaanbod in de wijken te borgen, zullen ter toetsing
criteria opgesteld worden. Deze criteria worden nog verder uitgewerkt. Het gaat om de
volgende voorwaarden:
*         de leerling wordt een rustige werkplek geboden,
*         de huiswerkbegeleiding sluit aan bij de werkwijze op school, dit wordt geborgd in het
bestaan van contacten met de school van betreffende leerling,
*        er is een begeleider aanwezig die beschikt over pedagogisch-didactische
vaardigheden (professionaliteit, beheersing van de lesstof),
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>*         de huiswerkbegeleiding is goed georganiseerd, d.w.z. er is continuïteit (minimaal de
borging van inzet voor een heel schooljaar), er zijn vaste momenten, er zijn vaste begeleiders
die een band hebben met de leerlingen,
*         Ouders volgen de ontwikkeling van hun kinderen middels rapport en 10 minituten
gesprekken op school en de gesprekken met de huiswerkbegeleider,
*         de huiswerkbegeleiding moet betaalbaar zijn (iets dat per wijk kan verschillen),
*         de locatie van de huiswerkbegeleiding moet goed bereikbaar zijn, en de aanbieder
stelt zijn aanbod open voor Rotterdamse ingezetenen (conform svr)
Mogelijkheden om de samenwerking tussen onderwijsbesturen en de gemeente te versterken
In het nog lopende gezamenlijke onderwijsprogramma Leren Loont! werken schoolbesturen en
gemeenten al intensief samen met mooie onderwijsresultaten als gevolg. Ook voor de
komende beleidsperiode is er de wederzijdse intentie om gezamenlijk op trekken. In de
sectorkamer primair onderwijs en voortgezet onderwijs van 20 april 2018 is bijvoorbeeld
afgesproken om gemeenschappelijk sessies te houden met deskundigen van schoolbesturen
en gemeente met als doel een inventarisatie en uitwerking van de kansen en mogelijkheden
voor de komende beleidsperiode de kwaliteit en resultaten van het Rotterdamse onderwijs nog
verder te verbeteren.
Hiermee wil ik u voorstellen om toezegging 18bb3119 als afgedaan te beschouwen.
Met vriendelijke groet,
S de Langen
Wethouder Onderwijs, Jeugd en Zorg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>