<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                          Concern Auditing Middelen en Control
                                                          Financiën en Organisatie, Dienstverlening, Grote
                                                          Projecten
                                                          Maarten Struijvenberg
                                                          Postadres: Postbus 70012
                                                          3000 KP Rotterdam
                                                          Website: www.rotterdam.nl
                                                          Van: Elly Kamp en Patrick de Prouw
                                                          E-mail: bbo@rotterdam.nl
                                                          Ons kenmerk: 24bo004472
Aan de gemeenteraad
                                                          Onderwerp: Jaarstukken 2023
                                                          Datum: B&W 23 april 2024
                                                          Verzonden: 30 april 2024
Op welke gronden deze brief?/Waarom nu voorgelegd?
Hierbij bieden wij u de Jaarstukken 2023 aan. Deze stukken zijn in overeenstemming met
de eisen van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en
bestaan uit het jaarverslag en de jaarrekening. Onderdeel van het jaarverslag zijn de
programmaverantwoording en de volgens het BBV voorgeschreven paragrafen. De
jaarrekening bestaat uit de programmarekening en de balans, de toelichtingen hierbij en
de verantwoording Wet normering topinkomens (WNT) en Single information, Single audit
(SISA). Vanwege de invoering van de Rechtmatigheidsverantwoording wordt er in de
jaarstukken 2023 voor het eerst een rechtmatigheidsverantwoording opgenomen in de
jaarrekening en een toelichting in de paragraaf Bedrijfsvoering van het jaarverslag.
Met de Jaarstukken legt het college verantwoording af over het gevoerde beleid in 2023
en over de besteding van de middelen, zoals bij de Begroting 2023 en herzieningen 2023
vastgesteld.
De Jaarstukken worden vandaag 30 april 2024 online gepubliceerd. Via de website
www.watdoetdegemeente.rotterdam.nl wordt de mogelijkheid geboden om zelf een
boekwerk samen te stellen en naar behoefte te printen.
Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties
en gedane toezeggingen:
Met de Jaarstukken legt het college verantwoording af over het jaar 2023. De Begroting
2023, inclusief de bijstellingen die hier gedurende het jaar op hebben plaatsgevonden, is
de basis voor deze verantwoording.
In de Jaarstukken wordt ingegaan op de ontwikkelingen in 2023, de voortgang op de
collegetargets, de realisatie van beleid en op de afwijkingen - waaronder ook
onderbestedingen - ten opzichte van de bijgestelde begroting 2023. In de jaarstukken - bij
het onderdeel totaalbeeld - is de Voortgang 2023 te vinden. De Voortgang geeft inzicht in
de belangrijkste beleidsmatige en financiële bijstellingen per programma in het jaar 2023.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>        Blad: 2/5
      Datum:
Ons kenmerk:
              Toelichting:
              De jaarstukken 2023 zijn afgerond, echter onder voorbehoud van de uitkomsten uit het
              externe onderzoek naar mogelijke fraude. Indien er naar aanleiding van het onderzoek
              aanpassingen in de jaarstukken benodigd zijn, zullen deze later worden doorgevoerd.
              Dat geldt eveneens als er voor de vaststelling van de jaarstukken nog zaken naar voren
              komen die in de jaarstukken moeten worden meegenomen (gebeurtenissen na
              balansdatum en eventueel benodigde rechtmatigheidstoelichtingen vanuit de controle,
              bijvoorbeeld op de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond (GRJR)). Indien er
              aanpassingen in de jaarstukken worden doorgevoerd, zult u hierover worden
              geïnformeerd.
              Controleverklaring
              De externe accountant, PricewaterhouseCoopers (PwC), heeft dit jaar vanwege het
              lopende onderzoek naar mogelijke fraude en corruptie nog geen definitief verslag van
              bevindingen en een controleverklaring kunnen afgeven. Wel verwacht PwC op 14 mei
              2024 een tussentijds rapport van bevindingen aan de raad te verstrekken, opdat het
              reguliere proces van het behandelen van de jaarstukken in de raad zoveel als mogelijk
              doorgang kan vinden.
              Het vaststellen van de jaarstukken door de raad kan echter pas plaatsvinden nadat de
              controleverklaring van de accountant ontvangen is. Dit zal naar verwachting aan het eind
              van het zomerreces zijn. Met collegebrief (kenmerk 24bb002349) bent u hierover
              geïnformeerd.
              Rekeningproces
              Zoals gebruikelijk is er een centrale regie op het jaarrekeningproces. Uw raad is via de
              Startnotitie Jaarrekeningproces 2023 (23bb004243) geïnformeerd over de aanpak van de
              controle, de samenwerking tussen de externe accountant PwC en de gemeente en de
              rapportages. Gedurende het jaarrekeningproces heeft er frequent afstemming
              plaatsgevonden tussen PwC en de organisatie waarin planning, aanpak en verwachtingen
              op elkaar werden afgestemd. PwC en Financial Audit hebben dit jaar vier gezamenlijke
              rapportages over de voortgang van het proces opgesteld voor uw COR. Daarnaast is er
              door PwC een Boardletter en door Financial Audit een Interim rapportage opgesteld. Deze
              zijn met u gedeeld. Zoals met u afgestemd, verstrekt PwC uiterlijk 14 mei een tussentijds
              rapport van bevindingen en Financial Audit een Eindrapport. De jaarrekening 2023 is,
              ondanks de forse tijdsdruk weer in goede samenwerking met alle partijen tot stand
              gekomen.
              Rechtmatigheidsverantwoording
              Met ingang van het verslagjaar 2023 is de rechtmatigheidsverantwoording een verplicht
              onderdeel van de jaarstukken geworden. De verantwoording bestaat uit 2 delen:
                  1. In de jaarrekening heeft het college de rechtmatigheidsverantwoording
                      opgenomen waarin wordt aangegeven in hoeverre de in de jaarrekening
                      verantwoorde baten en lasten, alsmede balansmutaties, rechtmatig (binnen de
                      door de raad vastgestelde goedkeuringsgrens van 1%) tot stand zijn gekomen.
                  2. In de paragraaf bedrijfsvoering is een toelichting opgenomen op de (niet
                      geaccepteerde) fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording,
                      waaronder maatregelen om de fouten in de toekomst te voorkomen.
              Doordat het college met de rechtmatigheidsverantwoording zelf een verantwoording
              aflegt over de naleving van geldende wet- en regelgeving verandert het oordeel van de
              externe accountant. De accountant geeft geen oordeel meer af over rechtmatigheid. Wel
              kijkt de accountant naar de getrouwheid van de jaarstukken. Aangezien de
              rechtmatigheids-verantwoording onderdeel is van de jaarrekening, controleert de
              accountant ook of de door het college opgestelde verantwoording getrouw is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        Blad: 3/5
      Datum:
Ons kenmerk:
              Hierbij toetst de accountant of de verantwoording juist, toereikend en volledig is en
              geschikt voor het doel waarvoor deze wordt verstrekt. PwC zal in haar tussentijds rapport
              van bevindingen (14 mei 2024) het oordeel geven over de rechtmatigheidsverantwoording
              2023.
              Het college geeft in de rechtmatigheidsverantwoording aan dat de in de jaarrekening
              verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties in 2023 niet rechtmatig tot
              stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De door de raad vastgestelde
              grens van 1% (€ 48,7 miljoen) is in 2023 overschreden. De overschrijding in 2023 wordt
              met name veroorzaakt door de onrechtmatigheid bij de inkoop van de ondersteuning
              wijkteams van € 63,1 miljoen. Deze was benodigd om de zorgcontinuïteit voor de
              wijkteams in 2023 te kunnen waarborgen.
              Zonder deze individuele casus waren de onrechtmatigheden onder de door de raad
              gestelde grens van 1% gebleven.
              Rekeningresultaat
              Met onze brief Voorlopig rekeningresultaat 2023 van 13 maart jl (kenmerk 24bb001513),
              hebben wij uw raad geïnformeerd over het voorlopige rekeningresultaat 2023: - € 22,4 mln
              negatief, vóór verplichte bestemmingen.
              Naar aanleiding van de interne controle, de door Financial Audit uitgevoerde controle en
              afstemming met de accountant zijn correcties verwerkt in de administratie en zijn de
              jaarstukken aangepast op het nieuwe financiële beeld.
              Na correctie is het resultaat 2023 - € 41,3 mln negatief (vóór bestemming van het
              resultaat). Het resultaat na bestemmingen bedraagt - € 62,9 mln negatief.
              De correcties ten opzichte van het voorlopig rekeningresultaat met het grootste effect
              voor het rekeningresultaat betreffen:
                  •   Gemeentefonds € 4,1 mln (positief)
                      Dit betreft taakmutaties uit de december circulaire 2023 (excl. Energietoeslag).
                      Deze waren per abuis als negatieve baten geboekt.
                  •   GREX-en € 15,5 mln (positief)
                      Dit betreft correcties naar aanleiding van de in december 2023 vastgestelde
                      nieuwe grondprijzen*.
                  •   Voorlopige jaarrekening 2023 GRJR - € 37,4 mln (negatief)
                      Op basis van de voorlopige jaarrekening 2023 van de GRJR is op voorspraak van
                      de accountant van de GRJR een aanvullende overschrijding op de lasten
                      Jeugdzorg voor de gemeente Rotterdam van € 42,7 mln (negatief) in de realisatie
                      opgenomen. Dit is het gevolg van een nieuwe systematiek waarbij er een directere
                      relatie is tussen de afgenomen zorg en betaling door gemeenten. Hier staat een
                      aanvullende onttrekking uit de bestemmingsreserve 2e lijn WMO en Jeugdhulp
                      van € 5,2 mln (positief) tegenover.
              *In december 2023 heeft de raad de grondprijzenbrief gemeente Rotterdam 2024
              vastgesteld. De nieuwe grondprijzen hebben effect op de waardering van de
              grondexploitaties. Dit effect is verwerkt in deze Jaarstukken. Het resultaatseffect
              bedraagt € 15,7 mln positief en is onderdeel van het totale resultaat op de
              grondexploitaties.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>        Blad: 4/5
      Datum:
Ons kenmerk:
              Voor 4 grondexploitaties geldt dat de minimale grondprijs volgens de grondprijzenbrief
              niet is verwerkt, aangezien het programma met uitgangspunten dan niet meer
              gerealiseerd kan worden. Het gaat hier om de grondexploitaties Merwehaven,
              Katendrecht, Rijnhaven en Sportcampus. Wel zijn voor deze grondexploitaties de sociale
              grondprijs en de grondprijs voor maatschappelijke voorzieningen toegepast.
              Financiële kengetallen
              In het coalitieakkoord is vastgelegd dat het college streeft naar een weerstandsvermogen
              minimaal 1,0 in alle jaren. Eind 2023 is het weerstandsvermogen 0,6 en daarmee onder de
              norm gekomen. Dit komt voornamelijk door het tegenvallende rekeningresultaat,
              waardoor de algemene reserve is afgenomen.
              Financiële en juridische consequenties/aspecten:
              Na correctie is het resultaat 2023 - € 41,3 mln negatief (vóór bestemming van het
              resultaat).
              De bestemmingsvoorstellen op grond van aangegane juridische verplichtingen of
              afspraken met derden (zoals cofinanciering en samenwerkingsovereenkomsten) komen in
              totaal uit op € 21,6 mln. Het rekeningresultaat na bestemming komt uit op - € 62,9 mln
              negatief.
              Onderstaand overzicht geeft inzicht in de bestemmingsvoorstellen.
               Bestemmingsreserve                                                     Bedrag (€ * 1.000)
               Rekeningresultaat                                                             - 41.280
               Bestemmingsreserve Winkelstratenaanpak                                                142
               Bestemmingsreserve Folkert Elzingastraat                                              700
               Bestemmingsreserve Programma Koloniaal en Slavernijverleden                           396
               Bestemmingsreserve Actieplan Samenleven                                             1.004
               Bestemmingsreserve Koers van de Stad                                                  500
               Bestemmingsreserve Cloudkosten                                                      2.500
               Bestemmingsreserve Huurdersonderhoud CHV                                            1.100
               Bestemmingsreserve Herstelprogramma Functiewaardering SW                            3.817
               Bestemmingsreserve Toeslagenaffaire Belastingen                                       131
               Bestemmingsreserve Economie subsidies                                                 810
               Bestemmingsreserve Funderingen                                                        290
               Bestemmingsreserve ICT (Digitale ondersteuning voor                                   250
               vergunningscontroleurs)
               Bestemmingsreserve WABO-leges                                                       4.415
               Bestemmingsreserve groot onderhoud (MJOP)                                           5.417
               Bestemmingsreserve Community Led Local Development in                                 106
               Bospolder - Tussendijken
               Totaal Bestemmingen                                                               21.579
               Onttrekking Algemene Reserve                                                  -   62.859
              Een uitgebreidere omschrijving per bestemmingsvoorstel is te vinden in de bijlage.
              Omwille van de continuïteit en het onvermijdelijke karakter van deze posten worden de
              bestemmingsvoorstellen – in tegenstelling tot de jaarstukken – wel alvast ter vaststelling
              aan u voorgelegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>        Blad: 5/5
      Datum:
Ons kenmerk:
              Voorts stellen wij voor het doel van een bestaande bestemmingsreserve te wijzigen. Het
              doel van de bestemmingsreserve Programma Koloniaal en Slavernijverleden was;
              ‘Koloniaal en Slavernij Verleden - Verplichtingen in het kader van subsidieverlening’
              Er wordt voorgesteld dit te wijzigen naar;
              ‘Financiering van een gezamenlijk kunstwerk of gedenkteken in de buitenruimte en het
              voortzetten van het programma koloniaal en slavernijverleden.’
              Aanleiding hiertoe is dat in april 2023 een aantal Rotterdammers uit verschillende
              gemeenschappen gezamenlijk het initiatief heeft genomen voor het ontwikkelen van een
              kunstwerk of gedenkteken dat het verleden verbindt met het heden. Dit project loopt
              langer door dan waarvoor deze reserve in eerste instantie was bedoeld. Daarnaast wordt
              het doel hiermee meer geconcretiseerd.
              Tot slot
              Bij de jaarstukken worden ook de wijkverslagen aangeboden. Deze vindt u op de website
              bij het onderdeel Wijken.
              Bij de Eindejaarsbrief 2023 heeft u besloten om met ingang van de jaarstukken 2023 het
              saldo van de middelen uit de decembercirculaire uitsluitend voor zover dit het lopende
              jaar betreft en de middelen geen betrekking hebben op de algemene uitkering voortaan
              rechtstreeks toe te voegen aan de reserve Taakmutaties Gemeentefonds. In 2023 is
              uitvoering gegeven aan dit besluit waardoor de betreffende middelen in 2023 zijn
              toegevoegd aan de reserve en het rekeningresultaat een reëler beeld geeft. Wij stellen u
              voor hiermee de openstaande toezeggingen 23bb003910 en 23bb008602 als afgedaan te
              beschouwen.
                                Burgemeester en wethouders van Rotterdam,
              De secretaris,                                                   De burgemeester,
              J.H. Meijer, L.s.                                                A. Aboutaleb
              Bijlagen:
              -Totaaloverzicht bestemmingsvoorstellen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>