<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>2015   SCENARIO’S VOOR AFVAL IN VOORSCHOTEN
  -                                      “Scheiden dicht bij huis”
2020
                                                                                TIT
                                                                                Ruim
     Versie 1.0 | 9 maart 2015| Marcel Havenaar, René Klavers, Marcel Solleveld
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1   Inleiding ........................................................................................................................................... 3
  1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 3
  1.2 Beoogd resultaat ........................................................................................................................... 4
  1.3 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 4
2   Context en kaders............................................................................................................................ 5
  2.1     Wettelijk kader ........................................................................................................................ 5
  2.2     Context van de scenario analyse ............................................................................................. 5
  2.3     Toekomstbeeld 2030: Van Afval naar Grondstof .................................................................... 5
3   Scenario's van afval naar grondstof ................................................................................................ 6
  3.1     Inleiding op de onderzochte scenario's................................................................................... 6
  3.2     Nascheiding, bronscheiding of een combinatie .................................................................... 12
  3.3     De afvaldriehoek ................................................................................................................... 13
4   Uitkomsten scenario analyse ........................................................................................................ 14
  4.1     Inleiding ................................................................................................................................. 14
  4.2     Uitgangspunten ..................................................................................................................... 14
  4.3     Analyse van de scenario's ..................................................................................................... 16
  4.4     Risico's ................................................................................................................................... 20
  4.5     Toetsing scenario's aan de afvaldriehoek ............................................................................. 21
  4.6     Conclusie ............................................................................................................................... 21
5   Vervolgstappen.............................................................................................................................. 22
  5.1     Uitwerking scenario in een business case ............................................................................. 22
  5.2     Burgerparticipatie ................................................................................................................. 22
                                                                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Op 6 februari 2014 heeft de Raad van Voorschoten de volgende kaders vastgesteld zoals verwoord in
de afvalvisie;
    a) In 2030 worden in Voorschoten alleen grondstoffen ingezameld. De Voorschotense
        samenleving weet afval op waarde te schatten en levert een positieve bijdrage aan de
        duurzaamheidsdoelstellingen van het dorp. Samen met partners en inwoners is een optimale
        vorm van grondstoffenbeheer gerealiseerd, waarbij ingespeeld is op innovatieve
        ontwikkelingen. Hierbij wordt rekening gehouden met de verschillende
        bebouwingstypologieën zoals laagbouw en hoogbouw. Er worden specifieke oplossingen
        gezocht die passen bij de verschillende typologieën. Voorschoten is hiermee een opgeruimd
        en leefbaar dorp!;
    b) Doelstelling voor 2018 is om het scheidingspercentage naar 65% te brengen. In Voorschoten
        ligt het huidige scheidingspercentage van ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen rond de
        55% (inclusief afvalbrengstation). In de brief “Meer waarde uit afval” van staatssecretaris
        Atsma wordt aangegeven dat in 2015 het scheidingspercentage op 60-65% moet liggen. Om
        dit scheidingspercentage te halen zijn er wijzigingen in het afvalbeleid nodig en het
        doorvoeren van wijzigingen kost tijd en geld. Daarom is als tussenstap naar het
        toekomstbeeld in 2030 gesteld dat Voorschoten in 2018 een scheidingspercentage van 65%
        wil halen.
    c) De afvalvisie geeft verder de volgende uitgangspunten mee:
             a. Optimaal rekening houden met de voorkeursvolgorde van afvalbeheer zoals
                 benoemd in artikel 10.4 van de wet Milieubeheer: preventie, hergebruik, recycling,
                 verbranden, storten (Ladder van Lansink).
             b. Betrek duurzaamheid in het beleid
             c. Betrek social return bij de inzameling, bij inkoop- en aanbestedingsbeleid en bij op
                 afvalbeheer gerichte organisaties
             d. Toets het nieuw vorm te geven afvalbeleid aan de prestatiegebieden milieu, kosten
                 en service; de afvaldriehoek
             e. Betrek in een vroeg stadium van beleidsvorming de inwoners van Voorschoten bij de
                 plannen.
                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De afvalvisie is destijds voorgelegd aan het Platform Duurzaam Voorschoten (PDV). Het platform
geeft aan dat het een abstracte visie is en dat het stuk op punten geconcretiseerd moet worden. Het
PDV stelt dat de volgende vragen beantwoord moeten worden:
    1. Wat is het systeem dat de burger er toe brengt maximaal bij de bron te scheiden.
    2. Welke zijn de beste financiële prikkels daartoe.
    3. Hoe kan de gemeente een effectieve communicatie met de middenstand opzetten.
    4. Welke milieu- en klimaat eisen zal de gemeente aan de verwerkers stellen.
Deze vragen komen inderdaad niet aan de orde in de afvalvisie. Vraag 1 en 2 komen in dit rapport
aan de orde. De vragen 3 en 4 worden meegenomen in het afvalbeleidsplan.
1.2 Beoogd resultaat
Een actueel afvalbeleidsplan voor de gemeente Voorschoten, met als tussenstap deze scenario
analyse, waarmee we voor de komende jaren uitwerking kunnen geven aan de transitie van de
huidige traditionele afvalverwijdering naar een duurzaam grondstoffenbeheer in 2030.
1.3 Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het wettelijk kader voor afvalbeheer, de huidige situatie als
vertrekpunt, het toekomstbeeld 2030 en de afbakening van deze scenario analyse. In hoofdstuk 3
worden negen scenario’s beschreven die zijn uitgewerkt en beoordeeld op
toepassingsmogelijkheden in de Voorschotense praktijk. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de
scenario analyse beschreven en de scenario’s zijn getoetst aan de prestaties van de afvaldriehoek.
Hoofdstuk 5 beschrijft de vervolgstappen die nodig zijn om eind 2015 een nieuw afvalbeleidsplan
voor Voorschoten gereed te hebben.
                                                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Context en kaders
2.1    Wettelijk kader
In hoofdstuk 2 van de afvalvisie is het wettelijk kader beschreven. Basis daarvoor is hoofdstuk 10 van
de wet Milieubeheer. Uit artikel 10.14 vloeit ook voort de verplichting dat overheden rekening
moeten houden met het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP2). Het LAP2 bevat het beleid voor
afvalbeheer in Nederland.
                 Afbeelding 1: Wettelijke kader en flankerend beleid (Bron: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken)
2.2    Context van de scenario analyse
De scenario analyse richt zicht op de inzameling van fijn huishoudelijk afval bij huishoudens.
Bedrijfsafval valt buiten de context van dit onderzoek. Ook de inzameling van grof huishoudelijk
afval, KCA, kringloopgoederen, de inzameling van oud papier en textiel door stichtingen en
verenigingen en de brengvoorziening op een milieustraat valt buiten de scope van dit onderzoek. Al
deze aspecten van afvalbeheer komen aan de orde bij het opstellen van het afvalbeleidsplan.
Het referentiepunt voor dit onderzoek is de huidige situatie in Voorschoten. Voor de kwantitatieve
analyse zijn gegevens van de huidige inzamelingssystematiek, het containerbeheer, het wagenpark,
de huidige contracten en marktconforme tarieven ingevoerd. Dit is de 0-situatie.
2.3    Toekomstbeeld 2030: Van Afval naar Grondstof
In hoofdstuk 4 van de afvalvisie is het toekomstbeeld 2030 beschreven. Bij elk scenario’s is het
belangrijk om dit toekomstbeeld voor ogen te nemen en af te vragen of dit toekomstbeeld met dat
specifieke scenario kan worden gerealiseerd. Kunnen we de kringloop in de toekomst sluiten met
het te kiezen scenario of is het te kiezen scenario een tussenstap?
                          Afbeelding 2: Transitie naar een circulaire economie (Bron: www.overheid.nl)
                                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   3 Scenario’s van afval naar grondstof
   3.1     Inleiding op de onderzochte scenario’s
   In samenwerking met het bureau Ocelot uit Rijswijk, onder andere gespecialiseerd in kwantitatieve
   analyses van afvalinzamelingssystemen, zijn negen scenario’s uitgewerkt en beoordeeld op de
   toepassingsmogelijkheden voor Voorschoten. De huidige situatie geldt daarbij als referentiepunt.
   Deze scenario’s zijn weergegeven in tabel 1:
   Tabel 1: De in dit onderzoek betrokken scenario’s
                                                  Negen afvalscenario’s
     0 Huidige situatie berekend                            5 Nascheiding Renescience en geen
                                                            Groente/Fruit
     1 Verbeteren van de huidige situatie
                                                            6 Omgekeerd inzamelen + Renescience + PMD
     2 Omgekeerd inzamelen in combinatie met
     PMD                                                    7 Nascheiding mechanisch
     3 Afval Loont                                          8 BAS + Afval Loont
     4 BAS                                                  9 Omgekeerd inzamelen + BAS + PMD*
                                                            *PMD staat voor Plastic, Metaal en Drinkpakken
   In dit hoofdstuk zijn de karakteristieken van bovengenoemde scenario’s globaal beschreven.
3.1.1 Verbeteren van de huidige situatie (scenario1)
   Dit scenario kenmerkt zich door het optimaliseren van de huidige situatie en heeft twee
   onderscheidende kenmerken.
a) Er wordt gewerkt naar een eenduidige inzamelmethodiek per afvalstroom per bebouwingstype in
    Voorschoten. Deze harmonisatie heeft als voordeel dat er uiteindelijk sprake is van een efficiëntere
    inzameling.
b) Er wordt gezocht naar de meest optimale vorm van dienstverlening voor de gekozen
    inzamelsystematiek voor wat betreft aantal, soort en locatiekeuze.
3.1.2 Omgekeerd inzamelen met PMD (plastic, metaal, drinkkartons) (scenario 2)
   Bij omgekeerd inzamelen ligt de nadruk op herbruikbare grondstoffen bij de inzameling van
   huishoudelijk afval en minder op de frequentie van de gemeentelijke afvalinzameling. PMD is een
   afkorting voor Plastic verpakkingen (zoals plastic flessen, flacons, folies en zakken), Metalen
   verpakkingen (zoals drinkblikjes, conservenblikken en deksels) en Drinkkartons (zoals van sappen en
   zuivel). Een aanzienlijk deel van het dagelijks weggegooide huishoudelijk afval (restafval) wordt
   gevormd door deze PMD terwijl ze hoogwaardige grondstoffen bevatten die kunnen worden
   hergebruikt. PMD wordt sinds 2009 beproefd in onder andere Alphen aan den Rijn en sinds 2014
   kunnen de bewoners daar ook metalen verpakkingen en drinkpakker bij de plastic fractie toevoegen.
                                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>  Bewoners van laagbouw krijgen minicontainers ten behoeve van de afvalstromen: GFT, Papier,
  Plastic verpakkingsafval, blik en drinkkartons. Voor gestapelde bouw wordt geïntensiveerd op
  milieuparken voor de complexen bestaande uit restafval, GFT, papier en plastic verpakkingen.
  De gemeente haalt veel verschillende fracties dicht bij huis op. Daardoor blijft er een heel kleine
  fractie restafval over. Dit restafval dient weggebracht te worden naar verzamelcontainers in de wijk.
  Het idee is dat als consumenten het restafval niet meer dicht bij huis kwijt kunnen ze eerder
  besluiten om optimaal aan huis te scheiden. De gemeente Horst aan de Maas heeft dit systeem enige
  jaren. In 2013 werd een resultaat behaald van 21 kg restafval per inwoner per jaar, het laagste
  aantal kg restafval in Nederland.
                                     Afbeelding 3: Omgekeerd Inzamelen (Bron: ROVA)
  3.1.3 Afval Loont (scenario 3)
  Afval Loont is een innovatieve inzamelmethode voor gescheiden huishoudelijk afval. Bij Afval loont
  krijgen mensen een geldbedrag per kilogram huishoudelijk afval dat gescheiden wordt ingeleverd bij
  de zogenaamde Afval Loont filialen.
  Doelen van Afval Loont zijn:
  Afval veranderen van iets waardeloos in iets waardevols
  Burgers meer betrekken bij en bewust maken van de rol van afval
  Belonen burgers door geld te geven per kg. gescheiden (gebracht) afval
  Koppeling van duurzaamheid aan de portemonnee
  Minder herbruikbaar afval in het huishoudelijk restafval
  Het herbruikbare afval niet verbranden, maar daadwerkelijk hergebruiken!
                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                 Afbeelding 4: Afval Loont in de praktijk (Bron: www.afvalloont.nl)
   Om dit concept uit te rollen is Afval Loont een samenwerking aangegaan met RebelGroup en Van
   Gansewinkel. De betrokken partijen geloven dat Afval Loont een substantiële bijdrage kan leveren
   om de landelijke doelstelling van 75% hergebruik van huishoudelijk afval in 2020 te realiseren en
   willen het inzamelingsconcept daarom gezamenlijk doorontwikkelen. Afval Loont gaat uit van 1
   filiaal op 5.000 aansluitingen. Inwoners kunnen de volgende afvalstromen komen brengen tegen de
   vergoedingstarieven: papier, glas, metaal, frituurvet, plastic verpakkingen, textiel en alle elektrische
   apparatuur.
3.1.4    BAS (Bewust Afval Scheiden) (scenario 4)
                      Bewust Afval Scheiden is een manier om de afvalberg af te laten nemen. Het is een
                      relatief nieuwe term die met name in de Goudse regio wordt gebruikt.
                      Voorbeelden zijn de ondergrondse afvalcontainers en het ‘chippen’ ervan: een
                      afrekensysteem. Bij toepassing van het systeem van geïndividualiseerde tarieven
                      wordt het solidariteitsprincipe losgelaten. Waar in de traditionele
                      afrekensystematiek het totaal van de inzamel- en verwerkingskosten wordt gedeeld
                      door het aantal huishoudens in een gemeente en elk huishouden zo hetzelfde
   bedrag betaalt, wordt bij dit systeem afgerekend vanuit de eerlijkheidsgedachte, het principe “de
   vervuiler betaald”. Bovendien is dit de meest effectieve manier gebleken om mensen in hun
   aankoopgedrag te beïnvloeden. In gemeenten waar dit is ingevoerd en al enige tijd loopt, wordt
   gemiddeld een afname van 20%-25% restafval gerealiseerd. Tegenstanders werpen vaak het risico op
   ontwijkgedrag tegen. Geïndividualiseerde tarieven worden voornamelijk in het Oosten en Zuid-
   Oosten van Nederland met veel succes toegepast. Binnen het concept geïndividualiseerde tarieven
   zijn meerdere systematieken denkbaar. Men betaalt al naar gelang:
   Het gewicht dat men aanbiedt;
   Het aantal keer dat men afval aanbiedt (frequentie);
   Het volume van de container;
   Een combinatie van volume en frequentie;
   Het volume van een afvalzak dat men vooraf koopt.
                                                                                                            8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                  Afbeelding 5: Overzicht tariefsystemen per gemeente (Bron:
                                                                  Rijkswaterstaat, 2013)
                                                                  Daarnaast kan ook een tarief gebaseerd op
                                                                  het aantal personen in een huishouden (1,
                                                                  2, 3 of 4 persoonshuishouden) als
                                                                  geïndividualiseerd tarief systeem
                                                                  aangemerkt kunnen worden. Het effect
                                                                  hiervan op afvalpreventie is echter minimaal
                                                                  (men heeft immers al vooruit betaald en
                                                                  heeft zelf geen mogelijkheden meer tot
                                                                  sturing in het aanbiedgedrag). Van
                                                                  bovenstaande methoden is volume/
                                                                  frequentie de meest beproefde en
                                                                  toegepaste methode in Nederland. Het
                                                                  laten betalen naar gewicht blijkt vooral in
                                                                  administratief technische zin voor
                                                                  problemen te zorgen door de
                                                                  betrouwbaarheid van de mate van
   nauwkeurigheid bij het wegen. Recent is in Tiel “Goed scheiden loont” ingevoerd. Al in het eerste
   half jaar is een afname van 30% van restafval waarneembaar. Dat betekent dat de herbruikbare
   afvalstromen in percentage zijn toegenomen.
3.1.5 Renescience (scenario 5 en 6)
   Een nieuwe methode in ontwikkeling is de Renescience technologie van DONG (Deens bedrijf).
   Renescience is in tegenstelling tot scenario 2, 3 en 4 een nascheidingsmethode. Deze methode
   kenmerkt zich namelijk door de nog in het restafval aanwezigen afvalstromen plastic, glas en metalen
   na te scheiden en het organisch afval (keukenafval, papier, textiel, etc.) om te zetten in biogas. Dit
   laatste procedé, het omzetten van organisch afval tot biogas, mag volgens de definities van recycling
   op dit moment niet tot de doelstelling van 75% afvalscheiding gerekend worden. Immers betreft dit
   strikt genomen een vorm van nuttige toepassing en niet een vorm van recycling, zoals ook
   onderstaande passage uit het Adviesrapport Huishoudelijk Afval vermeld:
   “Voor een belangrijke stroom als GFT bepaalt de verwerkingsmethode of er sprake is van nuttige toepassing of
   recycling. Wanneer GFT door nascheiding bijvoorbeeld uit het restafval wordt gewonnen, kan het na vergisting
   enkel nog worden verbrand. Dit is als nuttige toepassing gedefinieerd. GFT uit bronscheiding wordt vergist, en
   daarna gecomposteerd. Dit wordt wel als recycling gedefinieerd.” (pagina 13 Adviesrapport Huishoudelijk Afval,
   Hoe kunnen we 2/3 van het huishoudelijk afval recyclen? Advies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en
   Milieu, Mei 2012)
   Door bijvoorbeeld de bij Avalex aangesloten gemeenten wordt voorzichtig geconcludeerd dat de
   Renescience methodiek niet als een afzonderlijk scenario gezien dient te worden maar als een
   optimalisatie in de afvalbeheerketen en als mogelijke aanvulling op bronscheiding en als voorstadium
   van het verbranden van restafval. Op deze wijze wordt namelijk de grondstofterugwinning in de
   afvalbeheerketen ten volste benut; een optimale bron- en nascheiding voor hergebruik, nuttige
   toepassing in de vorm van biogas van stoffen die anders verbrand zouden worden en tenslotte een
                                                                                                                           9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   geminimaliseerde hoeveelheid restafval dat nog wordt aangeboden voor verbranding met
   energieterugwinning.
   De definiëring door de afvalbranche om deze nascheidingstechniek als een nuttige toepassing te
   beschouwen is begrijpelijk. Er ligt ook een gevaar op de loer dat een te enge definiëring er voor zorgt
   dat nieuwe technieken door een in de kiem gesmoord worden. Er is overigens een reële kans dat
   bovenstaande zienswijze in de toekomst wijzigt en dat er een verruiming van de definitie plaats vindt
   in het Landelijk Afvalbeheerplan 3. Overigens worden de termen recycling en Afvalscheiding vaak
   onterecht in één adem genoemd. Bij bronscheiding is namelijk vaak sprake van een zekere mate van
   vervuiling van afvalstromen wat oneigenlijk tot afvalscheiding wordt gerekend maar na sortering
   wordt verbrand en feitelijk restafval is.
                                                                                Afbeelding 6: Plantconcept
                                                                                Renescience technologie (bron:
                                                                                www.renescience.com)
                                                                                Terug naar de techniek
                                                                                van renescience: de
                                                                                Renescience installatie
                                                                                bestaat grofweg uit twee
                                                                                componenten: een
                                                                                enzymenreactor en een
                                                                                sorteermachine. Het
                                                                                restafval wordt ingevoerd
   in een ‘tank’, waarin organisch materiaal inclusief papier, door enzymen wordt omgezet in energie
   (gas) en groengas. De droge output van de enzymenreactor wordt ingevoerd in een sorteermachine.
   Hierin worden onder andere schone 2D en 3D plastics gescheiden. De installatie van DONG staat in
   Denemarken en is in gebruik voor de gemeente Kopenhagen. In Nederland staat op dit moment nog
   geen installatie. De Renescience methode is onderzocht door de Wageningen Universiteit op
   kwaliteit en opbrengst van plastic.
3.1.6 Nascheiding mechanisch (scenario 7)
   Nederland heeft een aantal mechanische nascheidingsinstallaties voor restafval waar het aanwezige
   plastic verpakkingsafval en metalen uit het restafval wordt teruggewonnen om gerecycled te
   worden. Deze installaties zijn eigendom van Omrin en Attero. Mechanische nascheiding onderscheidt
   zich met de Renescience methode doordat er geen groen gas uit de organische fractie wordt
   gewonnen en de plastic fractie niet vooraf door de “wasmaschine”gaat.
   Mechanische nascheiding is in tegenstelling tot de Renescience een methode met bestaande
   nascheidingsinstallaties in Nederland; bij Omrin en een nascheidingsinstallatie bij Attero. De
   verwachting is dat de resultaten van een scenario waar bronscheiding in combinatie met
   mechanische nascheiding wordt toegepast iets minder hoog zal scoren dan Renescience omdat bij
                                                                                                               10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   Renescience het aanhangend vuil als organische fractie een nuttige toepassing kent in de vorm van
   biogas en de plastic stromen in een schonere vorm uit het nascheidingsproces komen.
   De gemeenten die aangesloten zijn bij de nascheidingsinstallaties in Nederland (Omrin en Attero)
   combineren bronscheiding met nascheiding uit kostenoverwegingen en voor een optimaal
   milieurendement. Onderstaande afbeelding illustreert het nascheidingsproces in de installatie van
   OMRIN:
                                Afbeelding 7 Het nascheidingsproces van OMRIN (Bron: Omrin)
3.1.7 BAS in combinatie met Afval Loont (scenario 8)
   In dit scenario wordt eerst BAS ingevoerd en daarna Afval Loont. Het betreft een combinatie van
   scenario 3 en 4. De gedachte is dat met deze beleidsmaatregelen bewoners enerzijds bewust worden
   van hun consumptiepatroon en afdankgedrag door de invoering van een individuele
   kostentoerekening (waar een preventieve werking van uitgaat). Anderzijds worden ze ook
   gestimuleerd om de waardevolle grondstoffen die zij hebben apart te houden en gescheiden in te
   leveren.
3.1.8 Omgekeerd inzamelen in combinatie met BAS en PMD (scenario 9)
   Dit scenario betreft een combinatie van scenario 2 en 4. Net als in scenario 2 wordt het restafval voor
   laagbouw bewoners op afstand met het systeem van verzamelcontainers. Inwoners hebben toegang
   tot deze containers via pascontrole en betalen naar het aantal keer dat zij afval in de
   verzamelcontainer inwerpen. Dit geldt ook voor bewoners van hoogbouw en centrumgebieden die
   zijn aangewezen op verzamelcontainers. Bewoners in centrumgebieden die zijn aangewezen op
   zakkeninzameling maken in dat geval gebruik van de “betaalde plastic zak”.
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3.2 Nascheiding, bronscheiding of een combinatie?
Nascheiding kan een goede aanvullende methode zijn voor het terugwinnen van nog aanwezige
stromen plastic, metalen en GFT in het restafval, maar is geen methode dat bronscheiding volledig
kan vervangen. Voor de afvalstromen papier, textiel, glas en recentelijk ook kunststof geldt
bronscheiding als de meest geëigende methode. Voorstanders benadrukken het gemak voor
inwoners (minder afvalstromen te scheiden) en de milieuwinst van afvalstromen die anders toch
verbrand zouden worden. Bovendien is men verzekerd van het terugwinnen van de totale stroom
aan verpakkingsafval, zoals onderstaand afbeelding illustreert.
  Afbeelding 8 Overzicht van de keten voor nascheiden in aanvulling op bronscheiden (Bron: Openbare samenvatting Wageningen UR Food
                                                          & Biobased Research)
 Met het oog de veranderende regelgeving over verpakkingsafval waarbij vergoedingen alleen nog
 worden uitgekeerd op basis van de netto ingezamelde gewichten is dit een aspect om rekening mee
 te houden. Het blijkt namelijk dat gemiddeld 25% van het brongescheiden ingezameld plastic
 verpakkingsafval vervuild is.
 Tegenstanders van nascheiding werpen tegen dat nascheiding naast bronscheiding lastig uitlegbaar
 is aan inwoners. Dat dit een serieus probleem is mag duidelijk zijn. De Nederlanders zijn inmiddels
 tientallen jaren opgevoed met de boodschap om afval te scheiden. Een beleidswijziging op dit
 dossier zal niet zomaar begrepen worden.
                                                                                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>3.3 De afvaldriehoek
De afvaldriehoek is een instrument die de gemeente helpt om een complete afweging op milieu,
kosten en service te maken. De prestatiegebieden uit de afvaldriehoek zijn in hoofdstuk 5 van de
afvalvisie nader beschreven.
De keuze voor een scenario wordt uiteindelijk langs twee sporen gemaakt:
Inhoudelijk spoor
De afvaldriehoek toont in één oogopslag de aspecten van het afvalbeleid: dienstverlening, milieu en
kosten. In de zoektocht naar balans wordt gezocht naar een op duurzaamheid gericht afvalsysteem
met een hoog serviceniveau voor de burger en tegen een acceptabel en stabiel tarief
Politiek spoor
De gemeente voert op al die aspecten de regie. De uitkomst van het politiek debat dat de
gemeenteraad voert bepaalt uiteindelijk welke scenario in het afvalbeleidsplan als centrale
instrument komt. Zo ontstaat een evenwicht tussen wensen van burgers, financiële middelen en
milieurendement.
                   Afbeelding 8 De afvaldriehoek als toetsingsintrument voor de afvalscenario’s (Bron: VNG)
Onderstaand voorbeeld laat zien hoe een afweging kan plaatsvinden langs deze drie prestatievelden.
Per prestatieveld zijn beoordelingsaspecten te noemen om de keuze voor een scenario beter te
kunnen maken. Voor dit onderzoek zijn deze aspecten in Hoofdstuk 4, paragraaf 4.5 uitgewerkt.
                       Afbeelding 9 Voorbeeld van een afweging (Bron swww.site.no-waste-in-time.nl)
                                                                                                            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4 Uitkomsten scenario analyse
4.1    Inleiding
   In het voorgaande hoofdstuk zijn de in dit rapport onderzochte scenario’s inhoudelijk toegelicht
   zodat de lezer goed begrijpt wat de verschillen tussen de scenario’s zijn. Ook is uitgelegd op welke
   wijze deze scenario’s aan de hand van de afvaldriehoek beoordeeld kunnen worden.
   Om dit goed te kunnen doen moeten deze scenario’s worden vertaald naar de Voorschotense
   situatie. Om de onderlinge vergelijkbaarheid van de scenario’s te waarborgen zijn Voorschotense
   uitgangspunten opgesteld. Deze worden besproken in paragraaf 4.2. De analyse van scenario’s wordt
   beschreven in paragraaf 4.3 en tot slot worden in paragraaf 4.4 de resultaten gepresenteerd van de
   toetsing van de scenario’s aan de aspecten kosten, milieu en service uit de afvaldriehoek.
4.2    Uitgangspunten
   4.2.1 Toetsen ten opzichte van de huidige situatie
   Om de scenario’s in een perspectief te plaatsen is de huidige situatie (scenario 0) het referentiepunt.
   In he t rekenmodel zijn de situationele gegevens verwerkt.
   4.2.2 Tarieven
   De tarieven voor de verwerking van afvalstoffen zijn gebaseerd op de huidige tarieven van papier,
   glas, textiel en kunststof. Voor de verwerkingstarieven van restafval is als uitgangspunt een
   gemiddeld marktconform tarief gehanteerd, inclusief de in 2015 door het Rijk opgelegde
   afvalstoffenbelasting.
   Het huidige verwerkingstarief van de verwerkingskosten restafval en grof huishoudelijk afval is
   relatief gezien hoog en in 2015 vindt er een aanbestedingsprocedure plaats van het huishoudelijk
   afval. De verwachting is dat het tarief gemiddeld op een bedrag van €95 per ton zal uitkomen.
   De kosten besparingen op afval en de opbrengsten uit herbruikbare stoffen zijn berekend op basis
   van de sorteeranalyse van oktober 2014. Deze percentages zijn door middel van een aanname
   (analyse is model voor gehele gemeente) en verwachting in het model doorgerekend.
                                                                                                        14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4.2.3 Operationeel
Ook voor de uitvoering van de scenario’s zijn vanuit operationeel oogpunt een aantal uitganspunten
geformuleerd die zijn doorgerekend in de scenario’s.
 Deze zijn:
      Geen tuinafval inzameling hoogbouw bij scenario's 6 en 7 (nascheiding zonder GF inzameling);
        Legen minicontainers PMD (papier, metaal en drankkartons) 1x per 4 weken;
        Verzamel minicontainer voor GFT bij hoogbouw;
        Maximaal 1 restafval minicontainer per huishouden;
        Bij alle scenario’s is uitgegaan van een aparte minicontainer voor papier;
        Ondergrondse containers worden in afzetcontainers geleegd die apart getransporteerd worden.
4.2.4 Aannames
Als uitgangspunt voor de doorberekening zijn voor het personeel en tractie de tarieven van het
voormalige Uitvoerend bedrijf gehanteerd. Dit zijn marktconforme tarieven.
Niet meegenomen zijn de doorbelastingen en andere kosten vanuit de Werkorganisatie die de totale
kosten beïnvloeden. De huidige wijze van financiële administratie maakt het niet mogelijkheid om
individuele tarieven (inclusief de diverse doorbelastingen) vast te stellen voor personeel en tractie
zodat een exacte doorberekening nog niet heeft plaatsgevonden.
De verhouding tussen de scenario’s blijft in totale kosten wel hetzelfde!
                                                                                                      15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4.3   Analyse van de scenario’s
  4.3.1 scenariovergelijking op kosten
  In onderstaande afbeelding 10 worden de verschillende scenario’s met elkaar vergeleken ten
  opzichte van de huidige situatie en heeft enkel betrekking op fijn huishoudelijk afval.
                                  90%
                                  85%            Scenario 6
                                  80%                       Scenario 5
                                  75%
      Afvalscheidingspercentage
                                  70%       Scenario 9
                                  65%                                    Scenario 8
                                  60%                    Scenario 2           Scenario 7
                                                                                                   Scenario 3
                                  55%                                         Scenario 4
                                                                                          Scenario 1
                                  50%
                                                                                                                Scenario 0
                                  45%
                                  40%
                                     -30%      -25%           -20%        -15%            -10%         -5%         0%        5%
                                                                                 Kosten
  De grafiek geeft aan waar de gemeente in 2020 zou kunnen staan. Zowel op het gebied van de
  afvalstoffenscheiding als op het gebied van de kostenreductie. Dit is de optimale situatie waar de
  gemeente naar toe groeit.
  De service, onderdeel van de afvaldriehoek, is niet meegenomen in deze grafiek omdat dit niet in
  harde getallen is uit te drukken.
  Combinaties van bron- en nascheiding zullen toch in de nabije toekomst een reële mogelijk gaan zijn,
  omdat juist die combinatie tot hoge scheidingsresultaten zullen leiden in met name de sterk
  verstedelijkte randstad. Daarbij valt te denken aan de optie renescience zonder groente- en fruitafval
  en een combinatie van omgekeerd inzamelen + renescience + PMD. Deze opties zijn meegenomen in
  de scenario analyse.
                                                                                                                              16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> 4.3.2   Analyse op basis van afvalscheidingspercentage
                           Afvalscheidingspercentage
  90%
  80%
  70%
  60%
  50%
  40%
  30%
  20%
          2014      2015      2016        2017        2018    2019        2020  2021      2022
                           Scenario 0: Huidige situatie
                           Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                           Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                           Scenario 3: Afval Loont
                           Scenario 4: Diftar
                           Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                           Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                           Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                           Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                           Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
Slechts twee scenario’s (5 en 6) voldoen aan de landelijke norm van 75% in 2020. Opvallend is dat
deze scenario’s ( Renescience) door het Ministerie niet worden gezien als afvalscheiding/nuttig
hergebruik. Het scenario wat het dichtst in de buurt komt van de doelstelling is scenario 9.
                                                                                                  17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.3.3 Terugverdieneffect
                             Terugverdieneffect (x1.000)
   € 1.000
     € 500
       €-
              2014    2015   2016    2017    2018    2019     2020 2021     2022 2023 2024  2025
     € 500-
   € 1.000-
   € 1.500-
   € 2.000-
   € 2.500-
   € 3.000-
                             Scenario 0: Huidige situatie
                             Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                             Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                             Scenario 3: Afval Loont
                             Scenario 4: Diftar
                             Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                             Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                             Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                             Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                             Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
De grafiek met het terugverdieneffect geeft aan de totale besparingen ten opzichte van de huidige
situatie. De besparingen worden elk jaar gecumuleerd. De besparing wordt gerealiseerd door minder
verwerkingskosten van restafval door afname van de tonnages en de opbrengsten van de fracties
papier, glas, textiel en kunststof die omhoog gaan door meer tonnages.
Zo levert bijvoorbeeld scenario 1 vanaf 2018 een terugverdieneffect op van ongeveer € 152.000 euro
per jaar. In 2025 is het totale terugverdieneffect zelfs € 1.066.000 euro.
Scenario 5 geeft het hoogst terugverdieneffect in kosten (€ 2.447.000), terwijl scenario 3 het minste
terugverdieneffect (€ 378.000) oplevert.
                                                                                                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.3.4 Totale kosten
                                    Totale kosten (x1.000)
  € 1.800
  € 1.700
  € 1.600
  € 1.500
  € 1.400
  € 1.300
  € 1.200
  € 1.100
  € 1.000
    € 900
               2014       2015      2016        2017         2018     2019      2020    2021      2022
                                Scenario 0: Huidige situatie
                                Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                                Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                                Scenario 3: Afval Loont
                                Scenario 4: Diftar
                                Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                                Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                                Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                                Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                                Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
De transitie van huidig scenario naar een gekozen scenario zal de eerste jaren tot een
kostenverhoging leiden. Dit varieert per scenario van 2 jaar tot 3 jaar. Daarna worden de kosten lager
door minder verwerkingskosten, afnemende opstartkosten en meer opbrengsten vanuit de
herbruikbare afvalstromen. De totale kosten voor scenario 8 en 9 zijn het hoogst in het eerste jaar,
respectievelijk € 1.765.000 en € 1.733.000. Dit is aanmerkelijk hoger dan het de huidige totale kosten
van de inzameling van € 1.292.000.
                                                                                                     19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   4.3.5 Investeringen
   Om bij een keuze van een scenario ook financiële dekking te hebben is in onderstaand tabel te zien
   welke investeringen voor de gemeente Voorschoten nodig zijn om uiteindelijk het gekozen scenario
   ook daadwerkelijk uit te kunnen gaan voeren.
   Investeringskosten      S1            S2            S3           S4           S5            S6            S7            S8             S9
   Minicontainer      € 269.718,40 € 275.817,58 € 269.718,40 € 269.718,40   € 269.718,40 € 275.817,58 € 269.718,40 € 269.718,40     € 275.817,58
   Ondergronds        € 379.884,12 € 1.342.072,35 € 259.093,15 € 493.410,14 € 306.562,02 € 1.347.398,96 € 306.562,02 € 403.698,22   € 1.021.579,93
   IRDC               €  53.618,55 € 208.710,41 € 44.908,00 € 44.908,00     €  66.200,44 € 208.710,41 € 66.200,44 €       38.520,27 € 148.221,72
   Communicatie       € 100.000,00 € 150.000,00 € 200.000,00 € 100.000,00   €  50.000,00 € 150.000,00 € 50.000,00 € 250.000,00      € 250.000,00
   Projectkosten      €  75.000,00 € 175.000,00 € 25.000,00 € 50.000,00     €  50.000,00 € 225.000,00 € 50.000,00 € 100.000,00      € 225.000,00
   Desinvestering     €        -   €          -   €        -   €        -   €        -   €          -   €        -   €          -   €          -
   Totaal             € 878.221,06 € 2.151.600,34 € 798.719,55 € 958.036,54 € 742.480,86 € 2.206.926,95 € 742.480,86 € 1.061.936,88 € 1.920.619,24
4.4 Risico’s
1. Elk scenario vraagt een investering of geeft een desinvestering die anders ingezet kan worden. Het is
    erg belangrijk om bij de afweging van een scenario mee te nemen dat de te maken investeringen
    toekomstbestendig zijn.
2. Scenario’s kunnen invloed hebben op de personele en tractie bezetting. Uitbreiding van
    werkzaamheden kunnen misschien vanuit de huidige bezetting niet toereikend zijn zowel op het
    gebied van personeel en als op de tractie
3. De berekende scenario’s zijn gebaseerd op een aantal aannames zoals de verwachtte vermindering
    van het restafval en de toename van gescheiden afvalstromen met een nuttige toepassing. Worden
    de aannames niet gerealiseerd dan heeft dat consequenties voor de afvalscheidingspercentages en
    op de totale kosten/opbrengsten uit de herbruikbare afvalstoffen.
                                                                                                                                               20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.5 Toetsing scenario’s aan de afvaldriehoek
  Om tot een afweging te kunnen komen is gebruik gemaakt van een matrix, met beoordelingscriteria
  en per onderdeel een aantal items. De matrix geeft per scenario inzicht op welke wijze het scoort op
  kosten, milieu en dienstverlening. De beoordeling is afgezet ten opzichte van de huidige situatie.
                                                                                                                                                                                              d
                                                                                                                                                                                            m
                                                                                                                                                                      GF               ce+p                                            d
                                                                                                                                                                 ge              sc                                                   pm
                                                                                                                 D                                                  en             ie n                                           +
                                                                                             at               PM                                               en           re                                                  BAS
                                                                                                ie                                                                            ne                                 t
                                                                                                            +                                               ce                              sc               on             +
                                                                                          sit u      am                                               sc              am                      h                        am
                                                                                                       el                                               ie              el            ec                 al lo           el
                                                                                    ge                   en                                                n              en            hani                               en
                                                            at
                                                                                   id i                                                          rene                        +                      af v
                                                               ie             hu                  in z                                                              in z          m                                  in z
                                                           itu                                                            (D                id                              id              (D
                                                                          tere               eerd           on   t
                                                                                                                            ift                in              eerd            in             ift ar
                                                                                                                                                                                                             eerd
                                                     ge                        n                                                ar                g                               g                 )+
                                                        s
                                                                     ve             om                Afva                        )    na              om              na                                om
                                                    id i               rb             ge                  l lo       BA                  sche            ge              sche          BA                  ge
                                                hu                        e             k                               S                                  k                              S                  k
                                            scenario 0 scenario 1 scenario 2 scenario 3 scenario 4 scenario 5                                   scenario 6 scenario 7 scenario 8 scenario 9
                                  kosten
   kostenreductie 2020                          0                     +             +                 +              +                +++             +++             ++              ++            +++                                    0 neutraal
   terugverdien effect                          0                     +             -                 -               -               +++              +              ++               -              -
   te dekken uit egalisatiereserve              0                     +             -                 -              --               ++               -              +++             --            ---                     +               licht positief
   financieel risico                            0                    ++             -                 -               -               +++              -              +++             --             --                     ++              positief
   kans op desinvesteringen                     0                     +             -                 +               -               ++               0              +++             --             --                     +++             zeer positief
                                   milieu
   mate van afvalscheiding                      -                    +              ++               ++              ++               +++             +++              +              ++            ++
   preventie                                    -                    0               +                +              ++                -              ++              --              ++            ++                      ‒               licht negatief
   bronscheiding                                0                    +              ++                +              ++               ---             ++              ---             +++           +++                     ‒‒              negatief
   dumpen afval                                 0                    0               0                0              --               ++              ++               0               -              -                     ‒‒‒             zeer negatief
   hygiene                                      +                    0               -                0              ++               +++              0              ++               0              -
   geluidsbelasting                             0                    0              --                +               +               +++              -              ++               +             --                     Beoordeling ten opzichte van huidige situatie bekeken
                         dienstverlening
   ben. mate van betrokkenheid burger           -                    +              +                ++              ++                --             ++              ---             ++             ++
   ruimtebeslag bij burger                      +                    --             --                -               0               +++              -              ++               0              -
   complexiteit instructie burger               +                    0               -                -               -               +++              -              ++               -              -
   inzamelstructuur                             +                0                  --               ++               +               ++              --              ++               +              -
   ruimtebeslag openbare ruimte                 +                    +              +                ++               -               +++              +               +               0              0
   eind kosten                                  0                    +              -                  -              -               +++              +              +++             --             --
   eind milieu                                  0                    0              +                 +              ++               ++              ++               +              +              +
   eind dienstverlening                         +                    0              -                ++[+             +               ++               -               +              0               -
   Eindbeoordeling                              0                    0              -                 +              +                ++              +                +              0                  -
  Het eindoordeel geeft aan dat de scenario’s 3, 4, 5,6 en 7 positief scoren, echter op basis van alleen
  kosten, milieu of dienstverlening zijn de eindoordelen zeer verschillend.
  De uitkomst is dat scenario 5 het meest positieve op het gebied van kosten, milieu en dienstverlening
  is, vanuit het middelpunt van de afvaldriehoek. Echter deze manier van afvalscheiding wordt door
  het ministerie nog niet gezien als erkend verwerkingsmethode.
  Kijken we naar de haalbaarheid van erkende afvalscheidingsmethodes en het maximale
  scheidingspercentage, dan zijn scenario’s 2, 4, 6, 8 en 9 het meest positief
  Als er gekeken wordt naar alleen kosten dan scoort scenario 5 en 7 het meest positief.
  4.6 Conclusie.
  Er is geen scenario aan te wijzen die op basis van de afvaldriehoek als ideaal naar voren komt.
  De keuze van een scenario is afhankelijk van waar het zwaartepunt binnen de afvaldriehoek komt te
  liggen. Is het milieu (bronscheiding) het belangrijkst, dan zijn de kosten hoogst. Kiest men voor de
  laagste kosten dan is het milieu (bronscheiding) buiten beeld.
  Uiteindelijk zal een mogelijke combinatie van een aantal scenario’s de richting gaan bepalen.
                                                                                                                                                                                                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre> 5. Vervolgstappen
5.1 Uitwerking scenario in een business case
In de business case wordt het door de raad gekozen scenario verder uitgewerkt:
1. De aanleiding.
     Wat is de reden voor een business case en wie zijn de belanghebbenden? Wat is de relatie tot
     huidige strategie en doelstellingen
2. De risico’s analyse. Welke beslissingscriteria zullen worden gehanteerd.
3. De kosten-batenanalyse.
     Wat zijn de baten en welke kosten kunnen worden geraamd Hoe ziet de investering er uit en wat
     is er begroot? Welke netto opbrengsten, risico's en scenario's zijn te verwachten?
4. De investeringsbeslissing.
     Wat is de financiering (eigen vermogen, vreemd vermogen, egalisatiereserve).
5. Communicatieplan.
5.2 Burgerparticipatie
Een succesfactor is de bereidwilligheid van de burger om mee te werken aan het halen van de
opgelegde doelstelling. Namelijk in 2020 75% van het huishoudelijk afval een nuttige toepassing
geven.
Ook de bewustwording van de burger in het kader van de afname van de grondstoffen in de wereld
zal bijdragen aan vermindering en betere scheiding van het afval. Dit is niet iets waar de gemeente
direct invloed op heeft, maar landelijk aangepakt zal moeten worden.
Juiste voorlichting en communicatie zijn factoren die het afval scheiden tot een succes kunnen
maken
                                                                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>