<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>2015 SCENARIO’S VOOR AFVAL IN VOORSCHOTEN
  -                                 “Scheiden dicht bij huis”
2020
                                                                    TIT
                                                                    Ruim
      Versie 2.0 | 11 mei 2015| Marcel Havenaar en Marcel Solleveld
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1    Inleiding ........................................................................................................................................... 3
  1.1 Aanleiding ...................................................................................................................................... 3
  1.2 Beoogd resultaat ........................................................................................................................... 4
  1.3 Leeswijzer ...................................................................................................................................... 4
2    Context en kaders............................................................................................................................ 5
  2.1      Wettelijk kader ........................................................................................................................ 5
  2.2      Context van de scenario analyse ............................................................................................. 5
  2.3      Toekomstbeeld 2030: Van Afval naar Grondstof .................................................................... 5
3    Scenario's van afval naar grondstof ................................................................................................ 6
  3.1      Inleiding op de onderzochte scenario's................................................................................... 6
  3.2      Nascheiding, bronscheiding of een combinatie .................................................................... 12
  3.3      De afvaldriehoek ................................................................................................................... 12
4    Uitkomsten scenario analyse ........................................................................................................ 14
  4.1      Inleiding ................................................................................................................................. 14
  4.2      Aannames .............................................................................................................................. 14
  4.3      Analyse van de scenario's ..................................................................................................... 15
  4.4      Risico's ................................................................................................................................... 21
  4.5      Toetsing scenario's aan de afvaldriehoek ............................................................................. 21
  4.6      Samenvatting......................................................................................................................... 23
5    Vervolgstappen.............................................................................................................................. 26
  5.1      Uitwerking scenario in een business case ............................................................................. 26
  5.2      Burgerparticipatie ................................................................................................................. 27
  Bijlage 1 Gehanteerde tarieven bij doorrekening scenario's ............................................................ 28
                                                                                                                                                           2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
1.1 Aanleiding
Op 6 februari 2014 heeft de Raad van Voorschoten de volgende kaders vastgesteld zoals verwoord in
de afvalvisie;
a) In 2030 worden in Voorschoten alleen grondstoffen ingezameld. De Voorschotense samenleving
    weet afval op waarde te schatten en levert een positieve bijdrage aan de
    duurzaamheidsdoelstellingen van het dorp. Samen met partners en inwoners is een optimale
    vorm van grondstoffenbeheer gerealiseerd, waarbij ingespeeld is op innovatieve ontwikkelingen.
    Hierbij wordt rekening gehouden met de verschillende bebouwingstypologieën zoals laagbouw
    en hoogbouw. Er worden specifieke oplossingen gezocht die passen bij de verschillende
    typologieën. Voorschoten is hiermee een opgeruimd en leefbaar dorp!;
b) Doelstelling voor 2018 is om het scheidingspercentage naar 65% te brengen. In Voorschoten ligt
    het huidige scheidingspercentage van ingezamelde huishoudelijke afvalstoffen rond de 55%
    (inclusief afvalbrengstation). In de brief “Meer waarde uit afval” van staatssecretaris Atsma
    wordt aangegeven dat in 2015 het scheidingspercentage op 60-65% moet liggen. Om dit
    scheidingspercentage te halen zijn er wijzigingen in het afvalbeleid nodig en het doorvoeren van
    wijzigingen kost tijd en geld. Daarom is als tussenstap naar het toekomstbeeld in 2030 gesteld
    dat Voorschoten in 2018 een scheidingspercentage van 65% wil halen.
c) De afvalvisie geeft verder de volgende uitgangspunten mee:
         Optimaal rekening houden met de voorkeursvolgorde van afvalbeheer zoals benoemd in
         artikel 10.4 van de wet Milieubeheer: preventie, hergebruik, recycling, verbranden, storten
         (Ladder van Lansink).
         Betrek duurzaamheid in het beleid
         Betrek social return bij de inzameling, bij inkoop- en aanbestedingsbeleid en bij op
         afvalbeheer gerichte organisaties
         Toets het nieuw vorm te geven afvalbeleid aan de prestatiegebieden milieu, kosten en
         service; de afvaldriehoek
         Betrek in een vroeg stadium van beleidsvorming de inwoners van Voorschoten bij de
         plannen.
                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De afvalvisie is destijds voorgelegd aan het Platform Duurzaam Voorschoten (PDV). Het platform
geeft aan dat het een abstracte visie is en dat het stuk op punten geconcretiseerd moet worden. Het
PDV stelt dat de volgende vragen beantwoord moeten worden:
    1. Wat is het systeem dat de burger er toe brengt maximaal bij de bron te scheiden.
    2. Welke zijn de beste financiële prikkels daartoe.
    3. Hoe kan de gemeente een effectieve communicatie met de middenstand opzetten.
    4. Welke milieu- en klimaat eisen zal de gemeente aan de verwerkers stellen.
Deze vragen komen inderdaad niet aan de orde in de afvalvisie. Vraag 1 en 2 komen in dit rapport
aan de orde. De vragen 3 en 4 worden meegenomen in het afvalbeleidsplan.
1.2 Beoogd resultaat
Een actueel afvalbeleidsplan voor de gemeente Voorschoten, met als tussenstap deze scenario
analyse, waarmee we voor de komende jaren uitwerking kunnen geven aan de transitie van de
huidige traditionele afvalverwijdering naar een duurzaam grondstoffenbeheer in 2030.
1.3 Leeswijzer
In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het wettelijk kader voor afvalbeheer, de huidige situatie als
vertrekpunt, het toekomstbeeld 2030 en de afbakening van deze scenario analyse. In hoofdstuk 3
worden negen scenario’s beschreven die zijn uitgewerkt en beoordeeld op
toepassingsmogelijkheden in de Voorschotense praktijk. In hoofdstuk 4 worden de resultaten van de
scenario analyse beschreven en de scenario’s zijn getoetst aan de prestaties van de afvaldriehoek.
Hoofdstuk 5 beschrijft de vervolgstappen die nodig zijn om eind 2015 een nieuw afvalbeleidsplan
voor Voorschoten gereed te hebben.
                                                                                                   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Context en kaders
2.1    Wettelijk kader
In hoofdstuk 2 van de afvalvisie is het wettelijk kader beschreven. Basis daarvoor is hoofdstuk 10 van
de wet Milieubeheer. Uit artikel 10.14 vloeit ook voort de verplichting dat overheden rekening
moeten houden met het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP2). Het LAP2 bevat het beleid voor
afvalbeheer in Nederland.
                 Afbeelding 1: Wettelijke kader en flankerend beleid (Bron: Kennisinstituut Duurzaam Verpakken)
2.2    Context van de scenario analyse
De scenario analyse richt zicht op de inzameling van fijn huishoudelijk afval bij huishoudens.
Bedrijfsafval valt buiten de context van dit onderzoek. Ook de inzameling van grof huishoudelijk
afval, KCA, kringloopgoederen, de inzameling van oud papier en textiel door stichtingen en
verenigingen en de brengvoorziening op een milieustraat valt buiten de scope van dit onderzoek. Al
deze aspecten van afvalbeheer komen aan de orde bij het opstellen van het afvalbeleidsplan.
Het referentiepunt voor dit onderzoek is de huidige situatie in Voorschoten. Voor de kwantitatieve
analyse zijn gegevens van de huidige inzamelingssystematiek, het containerbeheer, het wagenpark,
de huidige contracten en marktconforme tarieven ingevoerd. Dit is de 0-situatie.
2.3    Toekomstbeeld 2030: Van Afval naar Grondstof
In hoofdstuk 4 van de afvalvisie is het toekomstbeeld 2030 beschreven. Bij elk scenario’s is het
belangrijk om dit toekomstbeeld voor ogen te nemen en af te vragen of dit toekomstbeeld met dat
specifieke scenario kan worden gerealiseerd. Kunnen we de kringloop in de toekomst sluiten met
het te kiezen scenario of is het te kiezen scenario een tussenstap?
                          Afbeelding 2: Transitie naar een circulaire economie (Bron: www.overheid.nl)
                                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3 Scenario’s van afval naar grondstof
3.1 Inleiding op de onderzochte scenario’s
Voor de financiële doorrekening van alle scenario’s is Ocelot advies & projecten ingeschakeld. Dit
bureau is zeer goed op de hoogte van de afval- en reinigingsbranche en onder andere gespecialiseerd in
het in kaart brengen van de transitiekosten om te komen van de huidige situatie naar het beoogde
scenario. Daar waar het nodig was heeft Ocelot bij marktpartijen aanvullende informatie opgevraagd
om de aannames zo precies mogelijk te maken. Voor de effecten op milieu- en dienstverlening is gebruik
gemaakt van de onderzoeken en analyses die voortkomen uit het gemeenschappelijke
afvalbeleidsproject van de zes gemeenten, waaronder Wassenaar, met de gemeenschappelijke Regeling
Avalex. De onderzochte scenario’s zijn namelijk identiek aan elkaar. Ocelot heeft negen scenario’s
uitgewerkt en beoordeeld op de toepassingsmogelijkheden voor Voorschoten. Deze scenario’s zijn
weergegeven in tabel 1:
Tabel 1: De in dit onderzoek betrokken scenario’s
                                                  Negen afvalscenario’s
 0 Huidige situatie berekend                                  5 Nascheiding Renescience en geen
                                                              Groente/Fruit
 1 Verbeteren van de huidige situatie
                                                              6 Omgekeerd inzamelen + Renescience + PMD
 2 Omgekeerd inzamelen in combinatie met PMD
                                                              7 Nascheiding mechanisch
 3 Afval Loont
                                                              8 BAS + Afval Loont
 4 BAS
                                                              9 Omgekeerd inzamelen + BAS + PMD*
                                                              *PMD staat voor Plastic, Metaal en Drinkkartons
De huidige situatie 0 geldt daarbij als referentiepunt. In dit hoofdstuk zijn de karakteristieken van
bovengenoemde scenario’s globaal beschreven.
3.1.1 Verbeteren van de huidige situatie (scenario1)
Dit scenario kenmerkt zich door het optimaliseren van de huidige situatie en heeft twee
onderscheidende kenmerken.
a) Er wordt gewerkt naar een eenduidige inzamelmethodiek per afvalstroom per bebouwingstype in
     Voorschoten. Deze harmonisatie heeft als voordeel dat er uiteindelijk sprake is van een efficiëntere
     inzameling.
b) Er wordt gezocht naar de meest optimale vorm van dienstverlening voor de gekozen
     inzamelsystematiek voor wat betreft aantal, soort en locatiekeuze.
                                                                                                              6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>3.1.2 Omgekeerd inzamelen met PMD (plastic, metaal, drinkkartons) (scenario 2)
Bij omgekeerd inzamelen ligt de nadruk op herbruikbare grondstoffen bij de inzameling van
huishoudelijk afval en minder op de frequentie van de gemeentelijke afvalinzameling. PMD is een
afkorting voor Plastic verpakkingen (zoals plastic flessen, flacons, folies en zakken), Metalen
verpakkingen (zoals drinkblikjes, conservenblikken en deksels) en Drinkkartons (zoals van sappen en
zuivel). Een aanzienlijk deel van het dagelijks weggegooide huishoudelijk afval (restafval) wordt gevormd
door deze PMD terwijl ze hoogwaardige grondstoffen bevatten die kunnen worden hergebruikt.
PMD wordt sinds 2009 beproefd in onder andere Alphen aan den Rijn en sinds 2014 kunnen de
bewoners daar ook metalen verpakkingen en drinkkartons bij de plastic fractie toevoegen. Bewoners
van laagbouw krijgen minicontainers ten behoeve van de afvalstromen: GFT, Papier, Plastic
verpakkingsafval, blik en drinkkartons. Voor gestapelde bouw wordt geïntensiveerd op milieuparken
voor de complexen bestaande uit restafval, GFT, papier en plastic verpakkingen.
De gemeente haalt veel verschillende fracties dicht bij huis op. Daardoor blijft er een heel kleine fractie
restafval over. Dit restafval dient weggebracht te worden naar verzamelcontainers in de wijk. Het idee is
dat als consumenten het restafval niet meer dicht bij huis kwijt kunnen ze eerder besluiten om optimaal
                                                                   aan huis te scheiden. De gemeente
                                                                   Horst aan de Maas heeft dit systeem
                                                                   enige jaren. In 2013 werd een
                                                                   resultaat behaald van 21 kg restafval
                                                                   per inwoner per jaar, het laagste
                                                                   aantal kg restafval in Nederland.
                                                                   Afbeelding 3: Omgekeerd Inzamelen
                                                                   (Bron: ROVA)
3.1.3 Afval Loont (scenario 3)
Afval Loont is een innovatieve inzamelmethode voor gescheiden huishoudelijk afval. Bij Afval loont
krijgen mensen een geldbedrag per kilogram huishoudelijk afval dat gescheiden wordt ingeleverd bij de
zogenaamde Afval Loont filialen.
Doelen van Afval Loont zijn:
• Afval veranderen van iets waardeloos in iets waardevols
•    Burgers meer betrekken bij en bewust maken van de rol van afval
•    Belonen burgers door geld te geven per kg. gescheiden (gebracht) afval
•    Koppeling van duurzaamheid aan de portemonnee
•    Minder herbruikbaar afval in het huishoudelijk restafval
•    Het herbruikbare afval niet verbranden, maar daadwerkelijk hergebruiken!
Om dit concept uit te rollen is Afval Loont een samenwerking aangegaan met RebelGroup en Van
Gansewinkel. De betrokken partijen geloven dat Afval Loont een substantiële bijdrage kan leveren om
de landelijke doelstelling van 75% hergebruik van huishoudelijk afval in 2020 te realiseren en willen het
                                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>inzamelingsconcept daarom gezamenlijk doorontwikkelen. Afval Loont gaat uit van 1 filiaal op 5.000
aansluitingen. Inwoners kunnen de volgende afvalstromen komen brengen tegen de
vergoedingstarieven: papier, glas, metaal, frituurvet, plastic verpakkingen, textiel en alle elektrische
apparatuur. Dit scenario kan een oplossing bieden voor wijken waar veel hoogbouw is, waar bewoners
nu al weinig aan bronscheiding doen en gezien hun woonsituatie ook in de toekomst niet veel
mogelijkheden hebben om thuis afval te scheiden.
                   Afbeelding 4: Afval Loont in de praktijk (Bron: www.afvalloont.nl)
3.1.4 BAS (Bewust Afval Scheiden) (scenario 4)
Bewust Afval Scheiden is een manier om de afvalberg af te laten nemen. Het is een relatief nieuwe term
die met name in de Goudse regio wordt gebruikt. Voorbeelden zijn de ondergrondse afvalcontainers en
                    het ‘chippen’ ervan: een afrekensysteem. Bij toepassing van het systeem van
                    geïndividualiseerde tarieven wordt het solidariteitsprincipe losgelaten. Waar in de
                    traditionele afrekensystematiek het totaal van de inzamel- en verwerkingskosten
                    wordt gedeeld door het aantal huishoudens in een gemeente en elk huishouden zo
                    hetzelfde bedrag betaalt, wordt bij dit systeem afgerekend vanuit de
                    eerlijkheidsgedachte, het principe “de vervuiler betaald”. Bovendien is dit de meest
                    effectieve manier gebleken om mensen in hun aankoopgedrag te beïnvloeden. In
                    gemeenten waar dit is ingevoerd en al enige tijd loopt, wordt gemiddeld een
afname van 20%-25% restafval gerealiseerd. Tegenstanders werpen vaak het risico op van
ontwijkgedrag. Geïndividualiseerde tarieven worden voornamelijk in het Oosten en Zuid-Oosten van
Nederland met veel succes toegepast. Binnen het concept geïndividualiseerde tarieven zijn meerdere
systematieken denkbaar. Men betaalt al naar gelang:
       Het gewicht dat men aanbiedt;
       Het aantal keer dat men afval aanbiedt (frequentie);
       Het volume van de container;
       Een combinatie van volume en frequentie;
       Het volume van een afvalzak dat men vooraf koopt.
                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                               Afbeelding 5: Overzicht tariefsystemen per gemeente (Bron:
                                                               Rijkswaterstaat, 2013)
                                                               Daarnaast kan ook een tarief gebaseerd op het
                                                               aantal personen in een huishouden (1, 2, 3 of 4
                                                               persoonshuishouden) als geïndividualiseerd
                                                               tarief systeem aangemerkt kunnen worden.
                                                               Het effect hiervan op afvalpreventie is echter
                                                               minimaal (men heeft immers al vooruit betaald
                                                               en heeft zelf geen mogelijkheden meer tot
                                                               sturing in het aanbiedgedrag). Van
                                                               bovenstaande methoden is volume/ frequentie
                                                               de meest beproefde en toegepaste methode in
                                                               Nederland. Het laten betalen naar gewicht
                                                               blijkt vooral in administratief technische zin
                                                               voor problemen te zorgen door de
                                                               betrouwbaarheid van de mate van
                                                               nauwkeurigheid bij het wegen. Recent is in Tiel
                                                               “Goed scheiden loont” ingevoerd. Al in het
                                                               eerste half jaar is een afname van 30% van
restafval waarneembaar. Dat betekent dat de herbruikbare afvalstromen in percentage zijn
toegenomen.
3.1.5 Renescience (scenario 5 en 6)
Een nieuwe methode in ontwikkeling is de Renescience technologie van DONG (Deens bedrijf).
Renescience is in tegenstelling tot scenario 2, 3 en 4 een nascheidingsmethode. Deze methode
kenmerkt zich namelijk door de nog in het restafval aanwezigen afvalstromen plastic, glas en metalen na
te scheiden en het organisch afval (keukenafval, papier, textiel, etc.) om te zetten in biogas. Dit laatste
procedé, het omzetten van organisch afval tot biogas, mag volgens de definities van recycling op dit
moment niet tot de doelstelling van 75% afvalscheiding gerekend worden. Immers betreft dit strikt
genomen een vorm van nuttige toepassing en niet een vorm van recycling, <in de voorkeursvolgorde
vallen preventie, hergebruik, recycling en energie onder nuttige toepassing. Verbranden en storten zijn
vormen van verwijdering. Het maken van energie uit afval wordt niet erkend als recycling omdat na
gebruikt te zijn als nuttige toepassing deze stroom de kringloop verlaat >, zoals ook onderstaande
passage uit het Adviesrapport Huishoudelijk Afval vermeld: “Voor een belangrijke stroom als GFT bepaalt de
verwerkingsmethode of er sprake is van nuttige toepassing of recycling. Wanneer GFT door nascheiding
bijvoorbeeld uit het restafval wordt gewonnen, kan het na vergisting enkel nog worden verbrand. Dit is als nuttige
toepassing gedefinieerd. GFT uit bronscheiding wordt vergist, en daarna gecomposteerd. Dit wordt wel als
recycling gedefinieerd.” (pagina 13 Adviesrapport Huishoudelijk Afval, Hoe kunnen we 2/3 van het huishoudelijk
afval recyclen? Advies aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu, Mei 2012).
Om deze reden staat het Ministerie van I&M het nu (nog) niet toe dat deze nuttige toepassing bij de
afvalscheidingsdoelstellingen wordt opgeteld.Door bijvoorbeeld de bij Avalex aangesloten gemeenten
wordt voorzichtig geconcludeerd dat de Renescience methodiek niet als een afzonderlijk scenario gezien
dient te worden maar als een optimalisatie in de afvalbeheerketen en als mogelijke aanvulling op
bronscheiding en als voorstadium van het verbranden van restafval. Op deze wijze wordt namelijk de
grondstofterugwinning in de afvalbeheerketen ten volste benut; een optimale bron- en nascheiding
voor hergebruik, nuttige toepassing in de vorm van biogas van stoffen die anders verbrand zouden
worden en tenslotte een geminimaliseerde hoeveelheid restafval dat nog wordt aangeboden voor
verbranding met energieterugwinning. e definiëring door de afvalbranche om deze
                                                                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>nascheidingstechniek als een nuttige toepassing te beschouwen is begrijpelijk. Er ligt ook een gevaar op
de loer dat een te enge definiëring er voor zorgt dat nieuwe technieken door een in de kiem gesmoord
worden. Er is overigens een reële kans dat bovenstaande zienswijze in de toekomst wijzigt en dat er een
verruiming van de definitie plaats vindt in het Landelijk Afvalbeheerplan 3. Overigens worden de termen
recycling en Afvalscheiding vaak onterecht in één adem genoemd. Bij bronscheiding is namelijk vaak
sprake van een zekere mate van vervuiling van afvalstromen wat oneigenlijk tot afvalscheiding wordt
gerekend maar na sortering wordt verbrand en feitelijk restafval is.
                                                                             Afbeelding 6: Plantconcept Renescience
                                                                             technologie (bron:
                                                                             www.renescience.com)
                                                                             Terug naar de techniek van
                                                                             renescience: de Renescience
                                                                             installatie bestaat grofweg uit
                                                                             twee componenten: een
                                                                             enzymenreactor en een
                                                                             sorteermachine. Het restafval
                                                                             wordt ingevoerd in een ‘tank’,
                                                                             waarin organisch materiaal
                                                                             inclusief papier, door
                                                                             enzymen wordt omgezet in
                                                                             energie (gas) en groengas. De
                                                                             droge output van de
enzymenreactor wordt ingevoerd in een sorteermachine. Hierin worden onder andere schone 2D en 3D
plastics gescheiden. De installatie van DONG staat in Denemarken en is in gebruik voor de gemeente
Kopenhagen. In Nederland staat op dit moment nog geen installatie. De vertegenwoordigende partner
van DONG Energy op onder andere de Nederlandse markt is NoWit uit Oud-Beijerland. Recentelijk is
DONG Energy ook een partnerschap aangegaan met de VDL Groep uit Eindhoven. VDL gaat de
REnescience installaties ontwerpen en bouwen.
3.1.6 Nascheiding mechanisch (scenario 7)
Nederland heeft een aantal mechanische nascheidingsinstallaties voor restafval waar het aanwezige
plastic verpakkingsafval en metalen uit het restafval wordt teruggewonnen om gerecycled te worden.
Deze installaties zijn eigendom van Omrin en Attero. OMRIN heeft in Oudehaske een volledig
operationele scheidings- en bewerkingsinstallatie met een capaciteit van meer dan 230.000 ton per jaar.
De installatie in Oudehaske wint papier en plastic, metaal , steen, glas, zand en organisch materiaal uit
het restafval. Uit het organische materiaal wordt biogas gewonnen, dat samen met het stortgas in
energie wordt omgezet voor in totaal 11.000 huishoudens (10 miljoen m3 biogas). In totaal wordt zo
ruim 60% van het huishoudelijk afval en daarmee vergelijkbaar bedrijfsafval hergebruikt. Het restant
wordt al alternatieve brandstof gebruikt, of gestort, of afgevoerd naar een verbrandingsinstallatie.
Mechanische nascheiding is in tegenstelling tot de Renescience een methode met bestaande
nascheidingsinstallaties in Nederland; bij Omrin en een nascheidingsinstallatie bij Attero. De
verwachting is dat de resultaten van een scenario waar bronscheiding in combinatie met mechanische
nascheiding wordt toegepast iets minder hoog zal scoren dan Renescience omdat bij Renescience het
aanhangend vuil als organische fractie een nuttige toepassing kent in de vorm van biogas en de plastic
stromen in een schonere vorm uit het nascheidingsproces komen. Scenario 5 en 7 zijn beide gericht op
nascheiding waarbij het essentiële verschil zit in de voorbewerking van de biomassa. Bij Renescience
                                                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>wordt door enzymatische behandeling van de biomassa een tussenproduct gemaakt. Dit tussenproduct
heeft een hogere biogasopbrengst volgens Dong Energy. Daarna pas wordt het tussenproduct vergist.
                                                                          Afbeelding 7: Het nascheidingsproces van
                                                                          OMRIN (Bron: Omrin)
                                                                          OMRIN verzorgt de
                                                                          afvalinzameling voor veel Friese
                                                                          gemeenten, waaronder
                                                                          Harlingen, Heerenveen en
                                                                          Leeuwarden en gemeenten uit
                                                                          de Regio Noord Veluwe. In 2014
                                                                          heeft de gemeente Schiedam
                                                                          besloten om als proef haar
                                                                          ingezamelde huishoudelijk afval
                                                                          na te scheiden in de scheidings-
                                                                          en bewerkingsinstallatie. De
                                                                          gemeenten die aangesloten zijn
                                                                          bij de nascheidingsinstallaties in
                                                                          Nederland (Omrin en Attero)
                                                                          combineren bronscheiding met
                                                                          nascheiding uit
kostenoverwegingen en voor een optimaal milieurendement. Afbeelding 7 illustreert het
nascheidingsproces in de installatie van OMRIN.
3.1.7 BAS in combinatie met Afval Loont (scenario 8)
In dit scenario wordt eerst BAS ingevoerd en daarna Afval Loont. Het betreft een combinatie van
scenario 3 en 4. De gedachte is dat met deze beleidsmaatregelen bewoners enerzijds bewust worden
van hun consumptiepatroon en afdankgedrag door de invoering van een individuele kostentoerekening
(waar een preventieve werking van uitgaat). Anderzijds worden ze ook gestimuleerd om de waardevolle
grondstoffen die zij hebben apart te houden en gescheiden in te leveren.
3.1.8 Omgekeerd inzamelen in combinatie met BAS en PMD (scenario 9)
Dit scenario betreft een combinatie van scenario 2 en 4. Net als in scenario 2 wordt het restafval voor
laagbouw bewoners op afstand met het systeem van verzamelcontainers. Inwoners hebben toegang tot
deze containers via pascontrole en betalen naar het aantal keer dat zij afval in de verzamelcontainer
inwerpen. Dit geldt ook voor bewoners van hoogbouw en centrumgebieden die zijn aangewezen op
verzamelcontainers. Bewoners in centrumgebieden die zijn aangewezen op zakkeninzameling maken in
dat geval gebruik van de “betaalde plastic zak”.
                                                                                                                 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3.2 Nascheiding, bronscheiding of een combinatie?
Nascheiding kan een goede aanvullende methode zijn voor het terugwinnen van nog aanwezige
stromen plastic, metalen en GFT in het restafval, maar is geen methode dat bronscheiding volledig kan
vervangen. Voor de afvalstromen papier, textiel, glas en recentelijk ook kunststof geldt bronscheiding
als de meest geëigende methode. Voorstanders benadrukken het gemak voor inwoners (minder
afvalstromen te scheiden) en de milieuwinst van afvalstromen die anders toch verbrand zouden
worden. Bovendien is men verzekerd van het terugwinnen van de totale stroom aan verpakkingsafval,
zoals onderstaand afbeelding illustreert.
  Afbeelding 8 Overzicht van de keten voor nascheiden in aanvulling op bronscheiden (Bron: Openbare samenvatting Wageningen UR Food &
                                                             Biobased Research)
Met het oog de veranderende regelgeving over verpakkingsafval waarbij vergoedingen alleen nog
worden uitgekeerd op basis van de netto ingezamelde gewichten is dit een aspect om rekening mee te
houden. Het blijkt namelijk dat gemiddeld 25% van het brongescheiden ingezameld plastic
verpakkingsafval vervuild is.
Tegenstanders van nascheiding werpen tegen dat nascheiding naast bronscheiding lastig uitlegbaar is
aan inwoners. Dat dit een serieus probleem is mag duidelijk zijn. De Nederlanders zijn inmiddels
tientallen jaren opgevoed met de boodschap om afval te scheiden. Een beleidswijziging op dit dossier
zal niet zomaar begrepen worden.
Bron- en nascheiding zijn in de praktijk complementair aan elkaar. Uiteindelijk gaat het om betaalbare
milieuwinst. Bij de keuze voor bron- of nascheiding (nu of in de toekomst) moet de gemeente goed
kijken met welke methode het beste resultaat kan worden gerealiseerd. Er is niet één beste oplossing
voor alle gevallen.
3.3 De afvaldriehoek
De afvaldriehoek in afbeelding 9 is een instrument dat de gemeente helpt om een complete afweging
op milieu, kosten en service te maken. De prestatiegebieden uit de afvaldriehoek zijn in hoofdstuk 5 van
de afvalvisie nader beschreven.
                                                                                                                                    12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De keuze voor een scenario wordt langs twee sporen gemaakt:
Inhoudelijk spoor
De afvaldriehoek toont in één oogopslag de aspecten van het afvalbeleid: service, milieu en kosten. In
de zoektocht naar balans wordt gezocht naar een op duurzaamheid gericht afvalsysteem met een hoog
serviceniveau voor de burger en tegen een acceptabel en stabiel tarief.
Politiek spoor
De gemeente voert op al die aspecten de regie. De uitkomst van het politiek debat dat de gemeenteraad
voert bepaalt uiteindelijk welke scenario in het afvalbeleidsplan als centrale instrument komt. Zo
ontstaat een evenwicht tussen wensen van burgers, financiële middelen en milieurendement.
                       Afbeelding 9 De afvaldriehoek als toetsingsintrument voor de afvalscenario’s (Bron: VNG)
Onderstaand voorbeeld laat zien hoe een afweging kan plaatsvinden langs deze drie prestatievelden.
Per prestatieveld zijn beoordelingsaspecten te noemen om de keuze voor een scenario beter te kunnen
maken. Voor dit onderzoek zijn deze aspecten in Hoofdstuk 4, paragraaf 4.5 uitgewerkt.
                          Afbeelding 10 Voorbeeld van een afweging (Bron swww.site.no-waste-in-time.nl)
                                                                                                                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>4 Uitkomsten scenario analyse
4.1 Inleiding
In het voorgaande hoofdstuk zijn de in dit rapport onderzochte scenario’s inhoudelijk toegelicht
zodat de lezer goed begrijpt wat de verschillen tussen de scenario’s zijn. Ook is uitgelegd op welke
wijze deze scenario’s aan de hand van de afvaldriehoek beoordeeld kunnen worden.
Om dit goed te kunnen doen moeten deze scenario’s worden vertaald naar de Voorschotense
situatie. Om de onderlinge vergelijkbaarheid van de scenario’s te waarborgen zijn in paragraaf 4.2.
aannames opgenomen die in elk onderzocht scenario zijn doorgerekend. De analyse van scenario’s
wordt beschreven in paragraaf 4.3 en tot slot worden in paragraaf 4.4 de resultaten gepresenteerd
van de toetsing van de scenario’s aan de aspecten kosten, milieu en service uit de afvaldriehoek.
4.2.     Aannames
4.2.1 Toetsen ten opzichte van de huidige situatie
Om de scenario’s in een perspectief te plaatsen is de huidige situatie (scenario 0) het referentiepunt.
In het rekenmodel zijn de situationele gegevens verwerkt.
4.2.2 Tarieven
De kostenbesparingen op afval en de opbrengsten uit herbruikbare stoffen zijn berekend op basis
van de sorteeranalyse van oktober 2014. Deze percentages zijn door middel van een aanname
(analyse is model voor gehele gemeente) en verwachting in het model doorgerekend.
De tarieven voor de verwerking van en de opbrengsten voor de afvalstoffen zijn gebaseerd op de
huidige tarieven inclusief de in 2015 door het Rijk opgelegde afvalstoffenbelasting van € 13,- per ton
restafval.
Als uitgangspunt voor de doorberekening zijn voor het personeel en tractie de tarieven van de
buitendienst medewerkers gehanteerd. Deze zijn afgeleid van de tarieven welke in het verleden
door de gemeente Voorschoten gehanteerd werden.
Nieuwe tarieven vanuit de Werkorganisatie Duivenvoorde kunnen op dit moment nog niet geheel
juist bepaald worden. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de tarieven die zijn gehanteerd
bij de doorrekening van de scenario’s. De gekozen tarieven zijn voor elk scenario hetzelfde.
Het huidige verwerkingstarief van het restafval en grof huishoudelijk afval is verbonden aan het
huidige verwerkingscontract van Gevulei. In het 4e kwartaal van 2015 zal de aanbesteding voor het
restafval en grof huishoudelijk afval zijn afgerond. De verwachting is dat de verwerkingstarieven
uitkomen rond de € 95,-. Dit tarief is gelijk aan het tarief van de gemeente Wassenaar binnen Avalex.
                                                                                                     14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Om de uitkomsten van de doorrekeningen van de scenario’s realistisch te maken is gerekend met het
nieuwe tarief van € 95,-. Bij de aanbesteding zal rekening gehouden worden met de ontwikkelingen
in het afvalbeleid . Er zal bijvoorbeeld geen minimale aanleververplichting afgesproken worden in het
contract. Verder zullen de Economisch Meest Voordelige Criteria bij de gunning van toepassing zijn.
4.2.3 Operationeel
Ook voor de uitvoering van de scenario’s zijn vanuit operationeel oogpunt een aantal aannames
gemaakt die zijn doorgerekend in de scenario’s.
 Deze zijn:
 • Geen tuinafval inzameling hoogbouw bij scenario's 6 en 7 (nascheiding zonder GF inzameling);
 •   Legen minicontainers PMD (papier, metaal en drankkartons) 1x per 4 weken;
 •   Verzamel minicontainer voor GFT bij hoogbouw;
 •   Maximaal 1 restafval minicontainer per huishouden;
 •   Bij alle scenario’s is uitgegaan van een aparte minicontainer voor papier;
 •   Ondergrondse containers worden in afzetcontainers geleegd die apart getransporteerd worden.
                                                                                                   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4.3. Analyse van de scenario’s
4.3.1 scenariovergelijking op kosten
In onderstaande afbeelding 10 worden de verschillende scenario’s met elkaar vergeleken ten
opzichte van de huidige situatie en heeft enkel betrekking op fijn huishoudelijk afval.
                               90%
                               85%            Scenario 6
                               80%                       Scenario 5
                               75%
   Afvalscheidingspercentage
                               70%       Scenario 9
                               65%                                    Scenario 8
                               60%                    Scenario 2           Scenario 7
                                                                                                Scenario 3
                               55%                                         Scenario 4
                                                                                       Scenario 1
                               50%
                                                                                                             Scenario 0
                               45%
                               40%
                                  -30%      -25%           -20%        -15%            -10%         -5%         0%        5%
                                                                              Kosten
                                           Grafiek 1: kosten en afvalscheidingspercentages vergeleken
Grafiek 1 geeft aan waar de gemeente in 2020 zou kunnen staan. Zowel op het gebied van de
afvalstoffenscheiding als op het gebied van de kostenreductie. Dit is de optimale situatie waar de
gemeente naar toe groeit.
De service, onderdeel van de afvaldriehoek, is niet meegenomen in deze grafiek omdat dit niet in
harde getallen is uit te drukken. Combinaties van bron- en nascheiding zullen toch in de nabije
toekomst een reële mogelijk zijn, omdat juist die combinatie tot hoge scheidingsresultaten zal leiden
in met name de sterk verstedelijkte randstad. Daarbij valt te denken aan de optie renescience zonder
groente- en fruitafval en een combinatie van omgekeerd inzamelen + renescience + PMD. Deze
opties zijn meegenomen in de scenario analyse.
                                                                                                                           16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre> 4.3.2   Analyse op basis van afvalscheidingspercentage
  90%
  80%
  70%
  60%
  50%
  40%
  30%
  20%
          2014      2015      2016        2017        2018    2019        2020  2021      2022
                           Scenario 0: Huidige situatie
                           Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                           Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                           Scenario 3: Afval Loont
                           Scenario 4: Diftar
                           Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                           Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                           Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                           Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                           Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
                       Grafiek 2: Percentuele toename afvalscheiding tot 2022
Slechts twee scenario’s (5 en 6) ‘voldoen’ aan de landelijke norm van 75% in 2020. Opvallend is dat
deze scenario’s ( Renescience) door het Ministerie niet worden gezien als afvalscheiding/nuttig
hergebruik. Het scenario wat het dichtst in de buurt komt van de doelstelling is scenario 9.
                                                                                                    17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.3.3    Terugverdieneffect
  € 1.000
    € 500
      €-
              2014    2015   2016   2017     2018    2019     2020 2021     2022 2023 2024  2025
    € 500-
  € 1.000-
  € 1.500-
  € 2.000-
  € 2.500-
  € 3.000-
                             Scenario 0: Huidige situatie
                             Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                             Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                             Scenario 3: Afval Loont
                             Scenario 4: Diftar
                             Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                             Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                             Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                             Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                             Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
                      Grafiek 3: Berekend terugverdieneffect per scenario (x 1000)
Grafiek 3 geeft aan de totale besparingen ten opzichte van de huidige situatie. De besparingen
worden elk jaar gecumuleerd. De besparing wordt gerealiseerd door minder verwerkingskosten van
restafval door afname van de tonnages en de opbrengsten van de fracties papier, glas, textiel en
kunststof die omhoog gaan door meer tonnages.
Zo levert bijvoorbeeld scenario 1 vanaf 2018 een terugverdieneffect op van ongeveer € 152.000 euro
per jaar. In 2025 is het totale terugverdieneffect zelfs € 1.066.000 euro.
Scenario 5 geeft het hoogst terugverdieneffect in kosten (€ 2.447.000), terwijl scenario 3 het minste
terugverdieneffect (€ 378.000) oplevert.
                                                                                                    18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.3.4 Berekening van de totale kosten
  € 1.800
  € 1.700
  € 1.600
  € 1.500
  € 1.400
  € 1.300
  € 1.200
  € 1.100
  € 1.000
    € 900
               2014       2015      2016        2017         2018     2019      2020    2021      2022
                                Scenario 0: Huidige situatie
                                Scenairo 1: Verbeteren van de huidige situtatie
                                Scenario 2: Omgekeerd inzamelen + pmd
                                Scenario 3: Afval Loont
                                Scenario 4: Diftar
                                Scenario 5: Nascheiding Renescience en geen GF
                                Scenario 6: Omgekeerd inzamelen + Renescience + pmd
                                Scenario 7: Nascheiding mechanisch
                                Scenario 8: Diftar + Afval Loont
                                Scenario 9: Omgekeerd inzamelen + Diftar + pmd
                       Grafiek 4: Berekende totale kosten per scenario (x 1000)
De transitie van huidig scenario naar een gekozen scenario zal de eerste jaren tot een
kostenverhoging leiden. Dit varieert per scenario van 2 jaar tot 3 jaar. Daarna worden de kosten lager
door minder verwerkingskosten, afnemende opstartkosten en meer opbrengsten vanuit de
herbruikbare afvalstromen. De totale kosten voor scenario 8 en 9 zijn het hoogst in het eerste jaar,
respectievelijk € 1.765.000 en € 1.733.000. Dit is aanmerkelijk hoger dan het de huidige totale kosten
van de inzameling van € 1.292.000.
                                                                                                     19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>4.3.5 Investeringen
Om bij een keuze van een scenario ook financiële dekking te hebben is in onderstaand tabel te zien
welke investeringen voor de gemeente Voorschoten nodig zijn om uiteindelijk het gekozen scenario
ook daadwerkelijk uit te kunnen gaan voeren.
                     Grafiek 5: De totale investeringen in beeld per scenario (x 1000)
Bij het bepalen van het aantal containers is uitgegaan van het huidige containerbestand en het
gebruiken van containers voor bijvoorbeeld een andere afvalstroom. Het gaat om zowel mini
containers en om ondergrondse containers. Door efficiënt hergebruik van containers en door de
benodigde investeringen goed in de tijd uit te zetten, kunnen de desinvesteringen geminimaliseerd
worden. Te overwegen valt om de minicontainers direct van een chip te voorzien. Zo kan direct
inzicht in het containerbestand worden verkregen en is het ook minder ingrijpend om in de toekomst
BAS in te voeren. De benodigde investeringen zijn in de berekeningen meegenomen in
afschrijvingstermijnen. Voor de project- en communicatiekosten is de afschrijving kort (maximaal 2
jaar), waardoor de 1e twee jaren de totale kosten hoger zijn. De huidige collectors voor het
inzamelen van het restafval bij gestapelde bouw zijn reeds afgeschreven. Het overgaan naar een
andere inzamelmethodiek levert zo geen desinvesteringen op. Als eerste dekking kunnen de
opgenomen bedragen in de begroting voor het vervangen van de containers aangewend worden om
de nieuwe inzamelmiddelen te bekostigen. Dit zijn meerjarige investeringen gebaseerd op het
afvalbeleidsplan 2009-2014 en staan er voor een aantal jaren in. Vanuit het afvalbeleidsplan 2009 –
2014 zijn niet alle investeringen uitgevoerd. Hierdoor is er een deel van de opgenomen investering
volgens het activa beleid afgeschreven. Helaas is voor de totale investering van ongeveer € 800.000,-
een gedeelte, €315.000- afgeboekt en zal daarom opnieuw aangevraagd moeten worden. In de
scenario’s is met deze vervanging geen rekening gehouden en afhankelijk van de scenariokeuze zal
deze investering afgaan van het totaal te investeren bedrag.
                                                                                                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>4.4 Risico’s
1. Elk scenario vraagt een investering of geeft een desinvestering die anders ingezet kan worden. Het is
    erg belangrijk om bij de afweging van een scenario mee te nemen dat de te maken investeringen
    toekomstbestendig zijn.
2. Scenario’s kunnen invloed hebben op de personele en tractie bezetting. Uitbreiding van
    werkzaamheden kunnen misschien vanuit de huidige bezetting niet toereikend zijn zowel op het
    gebied van personeel en als op de tractie
3. De berekende scenario’s zijn gebaseerd op een aantal aannames zoals de verwachtte vermindering
    van het restafval en de toename van gescheiden afvalstromen met een nuttige toepassing. Worden
    de aannames niet gerealiseerd dan heeft dat consequenties voor de afvalscheidingspercentages en
    op de totale kosten/opbrengsten uit de herbruikbare afvalstoffen.
4.5 Toetsing scenario’s aan de afvaldriehoek
Om tot een afweging te kunnen komen is gebruik gemaakt van een matrix, met beoordelingscriteria en
per onderdeel een aantal items. De matrix geeft per scenario inzicht op welke wijze het scoort op
kosten, milieu en dienstverlening. De beoordeling is afgezet ten opzichte van de huidige situatie.
                                                                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    d
                                                                                                                                                                                  m
                                                                                                                                                         GF                  ce+p                                          pm
                                                                                                                                                       en              scie                                                  d
                                                                                                              D                                     ge                      n                                           +
                                                                                           at              PM                                     en              re                                                 BAS
                                                                                             ie                                                                     ne
                                                                                        si t            +                                      ce        am                       sch                             +
                                                                                            u     am                                     scie              el                     ni                        am
                                                                                   ge               elen                                      n              en         m                                     elen
                                                                                 id i                                               re                          +        echa              on   t
                                                             atie            hu                 in z                                  ne               in z                                               in z
                                                           i tu                                                                id                                 id                   val lo
                                                                        tere               ee            on                       in              ee                 in                             ee
                                                      ge                     n               rd            t                         g              rd                  g           af                rd
                                                         s          ve            om               Afva                   na              om                  na                  +             om
                                                  huid                rb            ge                 l lo       BA        sche            ge                  sche         BA                   ge
                                                       i                 e            k                              S                        k                                 S                   k
                                              scenario 0 scenario 1 scenario 2 scenario 3 scenario 4 scenario 5                    scenario 6 scenario 7 scenario 8 scenario 9
                                   kosten
     kostenreductie 2020                          0                +              +               +               +      +++             +++             ++                 +              +++                               0 neutraal
     terugverdien effect                          0               ++               -              -                -     +++              +              ++                  -               -                    +            licht positief
     financieel risico                            0               ++              --              -               --     +++              --             +++                --             ---                    ++           positief
     kans op desinvesteringen                     0                +              --              +                -     +++              --             +++                --              --                    +++          zeer positief
                                    milieu
     mate van afvalscheiding                      0               0              ++               ++            ++       ---             ++              ---                ++             +++
     preventie                                    0               0              ++               ++            ++        -              ++              --                 ++             ++                     ‒              licht negatief
     bronscheiding                                0               +              ++                +            ++       ---             ++              ---                +++                                   ‒‒             negatief
     dumpen afval                                 0               0               0                0            --       ++              ++               0                  -             +++                    ‒‒‒            zeer negatief
     hygiene                                      0               0               -                0            ++       +++              0              ++                  0               -
     geluidsbelasting                             0               -              --                +             +       +++             --              ++                  +              --                    Beoordeling ten opzichte van huidige situatie bekeken
                                    service
     ben. mate van betrokkenheid burger           0               +               +               ++            ++       ++              ++              ---                ++              ++          bij + groter, bij - kleinere betrokkenheid nodig
     ruimtebeslag bij burger                      0               --              --               -             -       +++              -              ++                  0               -
     complexiteit instructie burger               0               0                -               -             -       +++             --              ++                  -               -
     inzamelstructuur                             0               0               --              ++             +       ++              --              ++                  +               -
     ruimtebeslag openbare ruimte                 0               +               +               ++             -       +++              +               +                  0               0
     eind kosten                                  0               +               -                0             -       +++             +               +++                --              --
     eind milieu                                  0               0              ++                +            ++       ++              +                +                 +               ++
     eind service                                 0               0               -               ++             0        +              -                +                 0                -
     Eindbeoordeling                              0               0               +               +               +      ++              0                +                 0                   -
     Tabel 2: De scenario’s getoetst aan de afvaldriehoek
22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Het eindoordeel geeft aan dat de scenario’s 3, 4, 5,6 en 7 positief scoren, echter op basis van alleen
kosten, milieu of service zijn de eindoordelen zeer verschillend.
De uitkomst is dat scenario 5 het meest positieve op het gebied van kosten, milieu en service is, vanuit
het middelpunt van de afvaldriehoek. Echter deze manier van afvalscheiding wordt door het ministerie
nog niet gezien als erkend verwerkingsmethode. Kijken we naar de haalbaarheid van erkende
afvalscheidingsmethodes en het maximale scheidingspercentage, dan zijn scenario’s 2, 4, 6, 8 en 9 het
meest positief. Als er gekeken wordt naar alleen kosten dan scoort scenario 5 en 7 het meest positief.
4.6 Samenvatting
Door de scenario’s in te delen op de verschillende aspecten binnen de afvaldriehoek krijgen we het
volgende overzicht:
                                                                                                       23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   Tabel 3: Uitwerking scenario’s in de praktijk
     Overzicht verschillende afval scenario's
                                                                 0              1                        2                            3                      4                           5                      6                    7                        8                                    9
                                      Huidige situatie               verbeteren huidige                                 Afval Loont                BAS (bewust afval          Nascheiding            Omgekeerd inzamelen + Nascheiding mechanisch BAS + Afval Loont                      Omgekeerd inzamelen +
                                                                     situatie                 Omgekeerd inzamelen +                                scheiden)                  Renescience en geen GF Renescience + PMD                                                                   BAS + PMD
                                                                                              PMD                                                                             **
     Wat betekent dit                 Inzamelen rest en GFT          uitbreiding containers   inzamelen van             zelf wegbrengen van        het principe is dat de     Hierbij wordt het         inzamelen van             dit is het nascheiden      Inwoners worden             het principe is dat de
                                                                     bij de burgers en        grondstoffen              verschillende              vervuiler betaald. Er      restafval door een        grondstoffen het          van het restafval wat      bewust van consumptie       vervuiler betaald. Er
                                                                     verlaging                wegbrengen restafval      afvalstromen naar een      wordt betaald op het       systeem gehaald waarbij   restafval wordt dan nog   overblijft na              gedrag, het principe is     wordt betaald op het
                                                                     inzamelfrequentie                                  "winkel", hiervoor         aantal malen dat de        alle organische stoffen   eens door het systeem     bronscheiding. Er wordt    dat de vervuiler betaald.   aantal malen dat de
                                                                                                                        ontvangt men een           restafvalcontainer         worden verwijderd.        gehaald waarbij extra     geen biogas verkregen      Er wordt betaald op het     restafvalcontainer
                                                                                                                        vergoeding                 wordt aangeboden           Hierdoor komen er         schone stromen            en de stromen zijn niet    aantal malen dat de         wordt aangeboden
                                                                                                                                                                              schone afvalstromen en    ontstaan                  geheel schoon              restafvalcontainer
                                                                                                                                                                              biogas uit                                                                     wordt aangeboden,
                                                                                                                                                                                                                                                             afval aangeboden bij de
                                                                                                                                                                                                                                                             winkel levert geld op
     inzamelmiddelen laagbouw         Rest en GFT                    rest, GFT en papier      GFT, PMD*,Papier          Rest en GFT                Rest en GFT                GFT, Papier en restafval GFT, PMD*,Papier ook       Rest, papier en tuinafval Rest en GFT                  GFT, PMD*
                                                                                                                                                                                                       restafvalbak?
     inzamelfrequentie                beide fracties wekelijks GFT en rest 1x per 14          1 keer per 14 dagen       1 x per 14 dagen           1x per 14 dagen de         1 x per 14 dagen         1 x per 14 dagen           1 x per 14 dagen           1x per 14 dagen de          1x per 14 dagen
                                                               dagen                                                                               mogelijkheid aan te                                                                                       mogelijkheid aan te
                                                                                                                                                   bieden                                                                                                    bieden
                                                              papier 1x per 4 weken           papier 1 x per 4 weken                                                          papier 1 x per 4 weken                          papier 1 x per 4 weken
     Inzameling Hoogbouw              verzamelcontainers Rest plaatsen GFT                    meerdere                geen verandering             restafvalbak met           geen verandering        meerdere                geen verandering               restafvalbak met            meerdere
                                      en geen GFT             inzamelmiddel                   verzamelcontainers voor                              elektronische                                      verzamelcontainers voor                                elektronische               verzamelcontainers voor
                                                                                              de complexen                                         toegangscontrole                                   de complexen                                           toegangscontrole            de complexen
     Wijk voorziening                 Glas, papier, textiel en       uitbreiden huidige       uitbreiden huidige      Inzamelpunten allen          Uitbreiden                 Uitbreiden              uitbreiden huidige      Uitbreiden                     Inzamelpunten allen         uitbreiden huidige
                                      kunststof                      inzamelpunten glas,      inzamelpunten glas,     voor glas. Huidige           inzamelpunten voor         inzamelpunten voor glas inzamelpunten glas,     inzamelpunten voor glas        voor glas. Huidige          inzamelpunten glas,
                                                                     textiel en kunststof     textiel en restafval    locaties verkleinen.         glas, papier, textiel en   en textiel              textiel en restafval?   en textiel. Voor               locaties verkleinen.        textiel en restafval
                                                                                                                      Winkelruimte op              kunststof                                                                  kunststof kunnen de            Winkelruimte op
                                                                                                                      strategische plaatsen                                                                                   bakken verdwijnen              strategische plaasten
                                                                                                                      creëren                                                                                                                                creëren
     effect op de burgers             geen                           verlaging van de         Goede voorlichting        veel afvalstromen          verlaging                  Kunststof,                Kunststof,                Burgers zullen een extra   veel afvalstromen
                                                                     inzamelfrequentie        geven. Weerstand          brengen tegen een          inzamelfrequentie,         drankenkartons en         drankenkartons en         container krijgen. Bij     brengen tegen een
                                                                                              wegbrengen restafval      vergoeding (€ 10,- tot €   bewust worden van de       metaal kan in de          metaal kunnen in de       niet iedereen is daar      vergoeding (€ 10,- tot €
                                                                                                                        15,- per jaar).            kosten                     restafvalbak              PMD bak maar wat er in    ruimte voor.               15,- per jaar).
                                                                                                                                                                                                        de restafvalbak gaat
                                                                                                                                                                                                        komt er met
                                                                                                                                                                                                        Renescience weer uit
                                                                     ruimtebeslag extra       ruimtebeslag extra PMD Winkelpanden lastig ivm                                                                                      ruimtebeslag extra         Winkelpanden lastig ivm ruimtebeslag extra PMD
                                                                     papier container         container              logistieke eisen                                                                                             Papier container           logistieke eisen        en papiercontainer
                                                                     weer invoeren GFT                                                        Goede elektronische
                                                                     hoogbouw tegenstrijdig                                                   registratie gekoppeld
                                                                                                                                              aan bedrag
     effect openbare ruimte           geen                           aanleg extra             aanleg extra              huidige inzamelpunten aanleg extra                    Voor de fractie glas en minder extra containers huidige inzamelpunten huidige inzamelpunten Alleen nog maar Glas en
                                                                     inzamelpunten, lastig    inzamelpunten Lastig      terug brengen in      inzamelpunten Lastig            textiel brengvoorziening als brengvoorziening    terug brengen in     terug brengen in      Textiel containers
                                                                     i.v.m. weerstand en      ivm weerstand en          omvang                ivm weerstand en                uitbreiden               nodig als in scenario 2 omvang               omvang
                                                                     geschikte locaties       geschikte locaties                              geschikte locaties
     milieurendement
     afvalscheiding                   49%                            49%                      57%                       51%                        54%                        76%                       81%                       52%                        61%                         67%
     extra afvalscheiding             0%                             0%                       8%                        2%                         5%                         27%                       32%                       3%                         12%                         18%
     Fin.voordeel per aansluiting p/j € 0,-                          13                       22                        2                          14                         26                        29                        18                         5                           34
                                                                                              *PMD is plastic, metaal                                                         ** de omzetting van
                                                                                              en drankkartons                                                                 Biogas wordt niet
24                                                                                                                                                                            gerekend tot de
                                                                                                                                                                              afvalscheiding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>            Gevisualiseerd in de Afvaldriekoek ziet het resultaat er als volgt uit:
                                               Scenario:
                                               Scenario
                                               1: Optimaliseren huidige situatie
                                               5: Renescience
                                               7: nascheiden mechanisch
Scenario:                                                                               Scenario:
                                                                                        Scenario
2: Omgekeerd inzamelen + PMD                                                            0: Huidige situatie
3: Afval loont                                                                          3: Afval loont
4: BAS (bewust afval scheiden)                                                          4: BAS (bewust afval scheiden)
6: Omgekeerd inzamelen +                                                                5 Renescience
            4.7 Conclusie.                    Afbeelding 11: De scenario’s getoetst
Renescience                                                                             6: Omgekeerd inzamelen +
7: Nascheiden mechanisch                      aan de afvaldriehoek                      Renescience
8: Combinatie BAS en Afval loont                                                        7: Nascheiden mechanisch
9: Combinatie Omgekeerd
inzamelen + PMD + BAS
            Er is geen eenduidig scenario aan te wijzen die op basis van de toetsing aan de afvaldriehoek als
            ideaalscenario naar voren komt.
            De keuze van een scenario is afhankelijk van waar het zwaartepunt binnen de afvaldriehoek komt te
            liggen. Is milieu (bronscheiding) het belangrijkst, dan kunnen de kosten oplopen. Wordt gekozen
            voor de laagste kosten, dan kan dat effect hebben op de te realiseren milieudoelstelling en eventueel
            ook op het niveau van dienstverlening.
            De verwachting is dat een combinatie van een aantal scenario’s de wijze van afvalinzameling in de
            toekomst gaat bepalen.
                                                                                                                25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>5 Vervolgstappen
5.1 Uitwerking scenario in een business case
In de business case wordt het door de raad gekozen scenario verder uitgewerkt:
1. De aanleiding.
    Wat is de reden voor een business case en wie zijn de belanghebbenden? Wat is de relatie tot
    huidige strategie en doelstellingen
2. De risico’s analyse. Welke beslissingscriteria zullen worden gehanteerd.
3. De kosten-batenanalyse.
    Wat zijn de baten en welke kosten kunnen worden geraamd Hoe ziet de investering er uit en wat
    is er begroot? Welke netto opbrengsten, risico's en scenario's zijn te verwachten?
4. De investeringsbeslissing.
    Wat is de financiering (eigen vermogen, vreemd vermogen, egalisatiereserve).
5. Communicatieplan.
                                                                                                 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>5.2 Burgerparticipatie
Een succesfactor is de bereidwilligheid van de burger om mee te werken aan het halen van de
opgelegde doelstelling. Namelijk in 2020 75% van het huishoudelijk afval een nuttige toepassing
geven. Burgerparticipatie gaat over het meedenken over én uitvoeren van beleid. Burgerparticipatie
is tweerichtingsverkeer en hoe meer mensen bij burgerparticipatie worden betrokken, hoe beter.
Van belang is om te realiseren dat ook in burgers die zich al dan niet betrokken voelen bij dit thema
gedragen volgens de Bell curve. Er is altijd een groep die al de gewenste houding toont, een groep
die niet door enig middel valt over te halen en een groep, de middenmoot, die in principe positief
tegenover dit thema staat maar een duwtje nodig heeft. Op die 80% in het midden zal het accent
moeten komen te liggen voor wat betreft burgerparticipatie.
Afbeelding 12: Normaal verdeling Bell Curve
Ook de bewustwording van de burger in het kader van de afname van de grondstoffen in de wereld
zal bijdragen aan vermindering en betere scheiding van het afval. Dit is niet iets waar de gemeente
direct invloed op heeft, maar landelijk aangepakt zal moeten worden.
Juiste voorlichting en communicatie zijn factoren die het afval scheiden tot een succes kunnen
maken.
                                                                                                     27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1 GEHANTEERDE TARIEVEN BIJ
DOORREKENING SCENARIO’S
manuur                       €           38,00
auto uur Packer              €           40,00
auto uur huisvuil/bus        €           40,00
kraanwagen                   €           33,00
veegauto/zijbelader          €           10,00
Transportwagen               €           33,00
Aanhanger                    €           17,50
Afvalstroom                  Verwerkingstarief   Transportkosten  Totaal
Papier                       €          64,00-
                                        64,00  -                   €  64,00-
                                                                      64,00 -
Plastic                      €         430,00-                    € 430,00-
Textiel                      €         600,00-                    € 600,00-
Drankenkartons               €         200,00-                    € 200,00-
Metaal                       €         200,00-                    € 200,00-
Aeea                         €          85,00-                    €   85,00-
Frituurvet                   €         300,00-                     € 300,00-
PDM                          €         343,00-   €             -   € 343,00-
Gft Voorschoten              €           41,00   €           8,99  €  49,99
Tuinafval                    €           17,00                    €   17,00
Glas                         €           6,00-                    €     6,00-
Rest Voorschoten             €           85,54   €           8,60  €  94,14
Rest Renescience A (aanname) €           61,50    €         17,20 €   78,70
Rest Renescience B (aanname) €           61,50    €         17,20 €   78,70
                                                                            28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>