<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>2013 AFVALVISIE VOORSCHOTEN
  -  Van afvalbeheer naar grondstofbeheer: anders denken, anders doen!
2030
                                                                       TIT
                                                                       Ruim
               Versie 2.0 | 4 december 2013| Andrea Bal
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
1   Inleiding ................................................................................................................................. 4
  1.1      Waarom deze nota .......................................................................................................... 4
  1.2      Waar kan deze nota voor gebruikt worden ........................................................................ 4
2   Huidige situatie ....................................................................................................................... 5
  2.1      Wettelijke beleidkader: Wet milieubeheer .......................................................................... 5
    2.1.1     Inzamelplicht .............................................................................................................. 5
    2.1.2     Inzameling grof huishoudelijk afval .............................................................................. 5
    2.1.3     Voorkeursvolgorde ...................................................................................................... 5
  2.2      Landelijk Beleid............................................................................................................... 6
    2.2.1     Landelijk Afvalbeheerplan (LAP) .................................................................................... 6
    2.2.2     Meer waarde uit afval .................................................................................................. 7
  2.3      Regionaal beleid / Samenwerkingsverbanden .................................................................... 8
    2.3.1     Gevulei ....................................................................................................................... 8
  2.4      Lokaal beleid .................................................................................................................. 9
    2.4.1     Huidig afvalbeleid ....................................................................................................... 9
    2.4.2     Klimaatbeleid ............................................................................................................ 12
    2.4.3     Kadernota 3D............................................................................................................ 13
3   Wat doet men om ons heen .................................................................................................... 15
  3.1      Waar zijn andere gemeenten mee bezig? ........................................................................ 15
  3.2      Afvalinzameling in de omliggende gemeente .................................................................. 16
    3.2.1     Hoe is dit geregeld? ................................................................................................... 16
    3.2.2     Wat kost dit? ............................................................................................................. 17
    3.2.3     Wat betalen de burgers van omliggende gemeenten aan afvalstoffenheffing?................. 17
4   Visie: Toekomstbeeld 2030 .................................................................................................... 19
  4.1      Hoe zien wij afval? ........................................................................................................ 19
  4.2      Welk scheidingspercentage willen we halen als gemeente ................................................ 20
  4.3      Hoe zien we “Social Return” met betrekking tot afvalinzameling? ...................................... 20
5   Strategie: komen tot het toekomstbeeld .................................................................................. 21
  5.1      Uitvoering te geven aan het toekomstbeeld? ................................................................... 21
    5.1.1     De afvaldriehoek ....................................................................................................... 21
    5.1.2     Strategieën ............................................................................................................... 22
  5.2      Strategie 1: Huidige inzameling blijft ongewijzigd ........................................................... 22
  5.3      Strategie 2: Optimaliseren van de inzameling .................................................................. 23
                                                                                                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>  5.4     Strategie 3: Omgekeerd inzamelen ................................................................................. 25
  5.5     Conclusie ..................................................................................................................... 27
6   Vervolgstappen ..................................................................................................................... 28
  6.1     Wat moeten we na de visie doen? ................................................................................... 28
  6.2     Beleidsplan, structuur en financiën ................................................................................. 28
    6.2.1    Een beleidsplan voor de komende 4 jaar ..................................................................... 28
    6.2.2    Welke structuur kan de visie en de strategie het beste realiseren .................................. 28
    6.2.3    Wat betekent dit voor de financiën? ............................................................................ 28
  6.3     Communicatie naar burgers en medewerkers .................................................................. 29
                                                                                                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1 Inleidi
     Inleiding
             iding
1.1 Waarom deze nota
Landelijk is begin 2013 een nieuwe Raamovereenkomst verpakkingen gesloten met een looptijd van
2013 tot 2020. In deze overeenkomst is opgenomen dat de gemeenten vanaf 2015 voor zowel de
inzameling als sortering van het kunststof verpakkingsmateriaal verantwoordelijk zijn. Dit vraagt van
gemeenten een andere rol dan die zij tot nu toe hadden. Ook wordt vanuit deze overeenkomst een
kennisinstituut opgericht. Dit kennisinstituut heeft als uitgangspunt om de milieudruk van
verpakkingen/product combinatie terug te brengen, het grondstoffengebruik te beperken en het
economisch sluiten van de ketens: afval is grondstof.
Hiernaast vraagt het landelijk doel (bron: Landelijk Afvalbeheerplan 2009-2021) om 60%-65% van het
huishoudelijk afval nuttig toe te passen. In gemeente Voorschoten ligt het scheidingspercentage rond
de 57%. Dit betekent dat er binnen de gemeente nog een slag gemaakt moet worden om te voldoen
aan de landelijke doelstellingen.
Verder loopt het beleidsplan afvalinzameling 2010-2014 gemeente Voorschoten, eind 2009 door de
gemeenteraad vastgesteld, in 2014 af. Daarnaast is in oktober 2012 het milieubeleidsplan 2012 tot
2016 door de gemeenteraad vastgesteld. Dit beleidsplan heeft als ambitie te komen tot een duurzame
materiaal- en afvalstroom.
Alle bovenstaande punten en het landelijk doel (bron: Landelijk Afvalbeheerplan 2009-2021) om 60%-
65% van het huishoudelijk afval nuttig toe te passen vraagt het formuleren van een afvalvisie en
strategie voor de gemeente Voorschoten. Dit moet vooraf gaan aan de keuzes voor de uitvoering.
1.2 Waar kan deze nota voor gebruikt worden
De nota is een vastgestelde visie en strategie met daarin de doelen/ambities van de gemeente
Voorschoten, die bijdragen aan de (landelijke) scheidings- en klimaatdoelstellingen.
Vanuit een heldere visie kan bepaald worden welke kant de gemeente Voorschoten op wil met de
afvalinzameling. Aan de hand van de visie kunnen partners gezocht worden en stappen worden
uitgezet. Als vervolg op deze visie wordt een afvalbeleidsplan opgesteld. Het college legt het
afvalbeleidsplan in het derde kwartaal van 2014 voor aan de raad. Hierin wordt de afvalvisie uitgewerkt
naar concrete maatregelen. Voor dit afvalbeleidsplan wordt onder andere gebruik gemaakt van de
sorteeranalyses en analyse afvalstoffenheffing.
                                                                                                      4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Huidige
    Huidige situatie  situatie
2.1 Wettelijke beleidkader: Wet milieubeheer
2.1.1    Inzamelplicht
De gemeenten zijn vanuit de Wet milieubeheer (Wm) verantwoordelijk voor de inzameling van
huishoudelijke afvalstoffen. Zij hebben de plicht om wekelijks het huishoudelijk afval bij elk perceel in
te zamelen, waarbij groente-, fruit- en tuinafval (GFT) in ieder geval gescheiden wordt ingezameld.
Daarnaast kan de gemeenteraad besluiten om ook andere bestanddelen van het huishoudelijk afval
gescheiden in te zamelen (art. 10.21 Wm).
In het belang van een doelmatig beheer van huishoudelijke afvalstoffen kan in de
afvalstoffenverordening worden bepaald dat in afwijking van bovenstaande regels (art. 10.26 Wm):
−   huishoudelijke afvalstoffen worden ingezameld nabij elk perceel;
−   huishoudelijke afvalstoffen worden ingezameld met een daarbij aangegeven regelmaat;
−   in een gedeelte van het grondgebied van de gemeente geen huishoudelijke afvalstoffen worden
    ingezameld;
−   daarbij aangegeven bestanddelen van het groente-, fruit- en tuinafval afzonderlijk worden
    ingezameld;
−   groente-, fruit- en tuinafval met andere daarbij aangegeven bestanddelen van huishoudelijke
    afvalstoffen afzonderlijk van het overige huishoudelijk afval wordt ingezameld.
2.1.2    Inzameling grof huishoudelijk afval
Gemeenten zijn verplicht om grof huishoudelijk afval in te zamelen bij elk perceel. Hiervoor is in de
wet geen vaste frequentie genoemd. Daarnaast zijn gemeenten verplicht dat er op ten minste één
daartoe ter beschikking gestelde plaats binnen de gemeente of binnen de gemeenten waarmee wordt
samengewerkt, in voldoende mate gelegenheid wordt geboden om grove huishoudelijke afvalstoffen
achter te laten (art. 10.22 Wm).
2.1.3    Voorkeursvolgorde
Gemeenten zijn verplicht om bij het uitoefenen van de bevoegdheden met betrekking tot de inzameling
van huishoudelijke afvalstoffen en het opstellen en uitvoeren van maatregelen rekening te houden met
de voorkeursvolgorde van afvalbeheer, zoals benoemd in art. 10.4 van de Wet milieubeheer: preventie
– hergebruik – recycling – verbranden – storten. In deze volgorde is preventie weliswaar de
belangrijkste, maar voor een gemeente vrijwel alleen met communicatie in te vullen. Deze
voorkeursvolgorde is ook bekend onder de naam: Ladder van Lansink. Voor het verwerken van afval zal
deze ladder gehanteerd worden om de duurzaamheid te kwalificeren.
                                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De termen vanuit de ladder van Lansink worden hieronder uitgelegd.
1.  Preventie: het ontstaan van afvalstoffen wordt voorkomen of beperkt.
2.  Hergebruik producten en materialen:
         a.  Nuttig toepassen door producthergebruik: stoffen, preparaten of andere producten worden
             na gebruik als zodanig opnieuw gebruikt.
         b.  Nuttige toepassing door materiaalhergebruik: stoffen en materialen waaruit een product
             bestaat, worden na gebruik van het product opnieuw gebruikt. (Cradle to Cradle)
3.  Nuttig toepassen als brandstof: afvalstoffen worden toegepast met een hoofdgebruik als brandstof
    of voor een andere wijze van energieopwekking.
4.  Verbranden als vorm van verwijderen: afvalstoffen worden verwijderd door deze te verbranden op
    land.
5.  Storten: afvalstoffen worden gestort.
In de wet (artikel 10.4 Wm) wordt tussen stap 1 en 2 van de ladder van Lansink nog genoemd: ontwerp
voor preventie en ontwerp voor nuttige toepassing. Hieronder wordt verstaan: bij het vervaardigen van
stoffen, preparaten of andere producten wordt gebruik gemaakt van stoffen en materialen die na
gebruik van het product geen of zo min mogelijk nadelige gevolgen voor het milieu veroorzaken.
(=ketengericht afvalbeleid)
   1. Preventie
       2. Hergebruik producten en materialen
            3. Nuttige toepassing als brandstof
                 4. Verbranden
                      5. Storten
2.2 Landelijk Beleid
2.2.1    Landelijk Afvalbeheerplan (LAP)
                                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Ten minste eenmaal in de zes jaar wordt door de minister van het verantwoordelijk ministerie een
landelijk afvalbeheerplan vastgesteld (art. 10.3 Wm). In 2009 is het Landelijk Afvalbeheerplan 2 (LAP2)
voor de periode 2009-2021 vastgesteld.
Het LAP2 richt zich op het beperken van het ontstaan van afvalstoffen en het beperken van de
milieudruk van de productketens. De belangrijkste doelstellingen van dit plan zijn:
−    stimuleren van preventie van afvalstoffen, zodanig dat het totale afvalaanbod in 2015 niet groter
     mag zijn dan 68Mton en in 2021 niet groter mag zijn dan 73 Mton;
−    verhogen van de nuttige toepassing van alle afvalstoffen van 83% in 2006 naar 85% in 2015;
−    verhogen van de nuttige toepassing van het huishoudelijke afval van 51% in 2006 naar 60% in
     2015;
−    reduceren van 20% milieudruk in 2015 voor elk van de zeven prioritaire stromen die in het kader
     van het ketengericht afvalbeleid worden opgepakt;
−    gebruiken van het Cradle-to-Cradle (C2C) concept als inspiratiebron bij de zeven prioritaire
     stromen die in het kader van het ketengericht afvalbeleid worden opgepakt.
Voor gemeenten is van belang dat wordt gestreefd naar een toename in nuttige toepassing van het
huishoudelijke afval van 51% in 2006 naar 60% in 2015. Deze 60% bestaat uit bron- en nascheiding.
Hierbij zijn geen specifieke doelstellingen per afvalstroom benoemd. Dit betekent dat gemeenten een
bepaalde mate van vrijheid hebben bij het invullen van het behalen van de doelstelling van 60%.
Het LAP 2 kent nog wel de verplichting om dezelfde afvalstromen als genoemd in het LAP 1 gescheiden
in te zamelen. Dit zijn gft-afval, oud papier en karton, glas, textiel, elektrische en elektronische
apparatuur, klein chemisch afval en componenten uit grof huishoudelijk afval. Nieuw in LAP 2 is dat
gemeenten sinds 2010 dienen te zorgen dat ook kunststofverpakkingsmateriaal uit huishoudens
gescheiden wordt ingezameld of via nascheiding uit het huishoudelijk afval wordt verkregen.
Opvallend in het LAP2 is dat het afvalbeleid zich niet alleen meer richt op de eindfase van
materiaalketens – het afvalstadium – maar op de gehele materiaalketen. Ondanks de goede resultaten
van het afvalbeleid in de afgelopen jaren is de milieudruk van materiaalketens nog steeds veel te hoog
om te kunnen spreken van een duurzame samenleving. Zo slagen we er slechts in beperkte mate in om
de uitputting van energiebronnen en grondstoffen terug te dringen. Met een ketenaanpak in het
afvalbeleid wordt een verdere vermindering van de milieudruk door afval beoogd door maatregelen
eerder in de keten. Het idee hierachter is dat veel eerder in de materiaalketen wordt nagedacht over de
afvalfase van materialen of producten. Bijvoorbeeld bij het ontwerp van producten en materialen. Het
meer denken in ketens leidt bovendien tot meer innovatie en slimmere samenwerking tussen bedrijven.
2.2.2    Meer waarde uit afval
                           afval
In augustus 2011 heeft staatssecretaris Atsma in de brief Meer waarde uit afval aangegeven wat hij in
de aankomende kabinetsperiode gaat doen om de milieudruk in het afvalbeheer te verminderen en
tegelijkertijd de (kennis)economie te versterken. Voor wat betreft het onderdeel huishoudelijk afval
geldt het volgende.
                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>In totaal komt in Nederland 9 miljoen ton huishoudelijk afval vrij. Hiervan wordt 5 miljoen ton nuttig
toegepast, 4 miljoen ton verbrand en 0,3 miljoen ton gestort of geloosd. In de komende
kabinetsperiode worden diverse acties genomen om meer afval te recyclen en te zorgen voor minder
verwijdering van het afval. Voor huishoudelijk afval is het de bedoeling dat de recycling stijgt met 1 tot
1,5 miljoen ton. Dat komt overeen met 10 tot 15% van het huishoudelijk afval en daarmee stijgt het
totale percentage recycling van 50 naar 60 tot 65%. Deze doelstelling van 10 tot 15% meer gescheiden
huishoudelijk afval moet onder andere worden behaald door verdere recycling van de volgende
afvalstromen:
−    kunststof verpakkingen (KFF+): + 2%
−    textiel: + 0,7%
−    kleine elektronische apparatuur: + 0,3%
−    overige stromen, met name gft-afval en papier: + 5 tot 10%
−    grof huishoudelijk restafval: + 3%.
Een ander voornemen is dat het Nederlandse afvalbeheer gaat werken volgens de grondstoffenrotonde.
De grondstoffenrotonde betekent dat alle afvalstoffen na verwerking als grondstof de weg terug vinden
in producten. Om dit te realiseren is samenwerking tussen verschillende partijen (overheid,
bedrijfsleven, burger) van belang. Daarnaast staan er in de brief enkele acties die de komende periode
worden opgepakt op het gebied van consumentenvoorlichting, minder afval, meer recycling, minder
verwijdering, minder regels en administratieve lasten en handhaving.
2.3 Regionaal beleid
                beleid / Samenwerkingsverbanden
2.3.1    Gevulei
De gemeenten Kaag en Braassem, Leiden, Leiderdorp, Voorschoten, Oegstgeest, Teylingen,
Zoeterwoude en Wassenaar hebben besloten om een samenwerking aan te gaan. Als rechtsvorm is
gekozen voor een Gemeenschappelijke Regeling als bedoeld in artikel 1 en 8 van de Wet
gemeenschappelijke regelingen. De gemeenten werken samen in de gemeenschappelijke regeling
“Gevulei”.
Gevulei is een gemeenschappelijke regeling die twee taken heeft (samengevat):
     1.  Kerntaak: activiteiten met betrekking tot restafval, GFT afval en grof huishoudelijk afval
     2.  Plustaak: kringloopbedrijf het Warenhuis (doet Wassenaar niet aan mee)
Voorschoten doet mee aan de kerntaak voor het verwerken van het restafval en grof huishoudelijk
afval. Het contract loopt tot en met 31 december 2015.
Voorschoten is Dagelijks Bestuur lid. Het Algemeen Bestuur van Gevulei waarin ook gemeente
Voorschoten participeert, komt driemaal per jaar bij elkaar.
                                                                                                         8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Stand van zaken: Naar aanleiding van het door Gevulei uitgevoerde onderzoek ‘toekomst Gevulei’
hebben alle deelnemende gemeenten ingestemd met het opheffen van de gemeenschappelijke regeling
Gevulei (per 1 januari 2016).
2.4 Lokaal beleid
2.4.1    Huidig afvalbeleid
Het beleidsplan afvalinzameling 2010-2014 gemeente Voorschoten, eind 2009 door de gemeenteraad
vastgesteld, loopt in 2014 af. Daarom wordt in 2014 een nieuw afvalbeleidsplan vastgesteld. Als basis
voor dit afvalbeleidsplan is deze visie en strategie opgesteld. In deze paragraaf is de huidige stand van
zaken beschreven.
Het behalen van het landelijke afvalscheidingstaakstelling vormde het beleidskader van het huidige
afvalbeleidsplan. Bij het opstellen van dat afvalbeleidsplan was de taakstelling in het landelijk beleid
een scheidingspercentage van 60% in 2015. Voorschoten is goed op weg met een
scheidingspercentage van 57% in 2012.
In het huidige afvalbeleidsplan is een aantal thema’s opgenomen. Hieronder wordt per thema de stand
van zaken weergegeven.
Thema
Thema 1: Realiseren van een afvalbrengstation
De bewoners kunnen tijdelijk afval brengen naar het afvalbrengstation in Wassenaar. In 2012 hebben
2.975 bezoekers gebruik gemaakt van het afvalbrengstation in Wassenaar. Er is in totaal 400.320 kg
ingeleverd. Er wordt onderzoek gedaan naar een permanente oplossing, dit onderzoek loopt in 2014
door.
Thema 2: Inzameling rest-
                       rest- en gft-
                                 gft-afval bij laagbouwaansluitingen
Bij het vaststellen van het afvalbeleidsplan is gekozen voor de voortzetting van de inzameling met
minicontainers, inclusief vervanging van de economisch afgeschreven minicontainers. Vooralsnog
wordt afgezien van de invoering van een containermanagementsysteem.
Thema 3: Inzameling rest-
                       rest- en gft-
                                 gft-afval bij hoogbouwaansluitingen
Bij het vaststellen van het afvalbeleidsplan is gekozen voor het toepassen van ondergrondse containers
voor restafval plus gft-afval. De gescheiden inzameling van gft-afval wordt voor de
hoogbouwaansluitingen dus stopgezet. 2013 wordt gebruikt om locaties te bepalen binnen de hele
gemeente waar de ondergrondse verzamelcontainers geplaatst kunnen worden en welke capaciteit van
de containers nodig is. Voor de locaties wordt in eerste instantie uitgegaan van de huidige locaties
bovengrondse verzamelcontainers. In 2014 zal een aanbesteding worden uitgevoerd door de afdeling
Omgevingsbeheer voor de ondergrondse containers. Vervolgens zal over worden gegaan tot het
plaatsen van deze containers. De plaatsing zal gefaseerd plaatsvinden.
                                                                                                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Thema 4: Inzameling oud papier en karton
Bij het vaststellen van het afvalbeleidsplan is gekozen voor het optimaliseren van de huidige situatie,
waarbij op aanvraag een papiercontainer wordt verstrekt, in combinatie met een
communicatiecampagne om het belang van de gescheiden inzameling te benadrukken.
In 2012 heeft de gemeente meegedaan met de communicatiecampagne in Gevulei-verband. Oud
papier en karton is niet extra onder de aandacht gebracht. Op de website is wel de folder terug te
vinden van de Gevulei communicatie campagne over oud papier en karton.
Thema 5: Inzameling kunststof verpakkingsafval
Bij het vaststellen van het afvalbeleidsplan is gekozen voor hetzelfde systeem te hanteren als de
gemeente Wassenaar: een brengsysteem met containers op strategische plekken zoals winkelcentra.
De containers zijn geplaatst op diverse locaties in Voorschoten
Thema 6: Monitoring en registratie
Bij de inzameling van papier en textiel waren twee clusters van de afdeling Ruimtelijk Beheer
betrokken: het cluster Vergunningverlening en Handhaving vanwege het verstrekken van
inzamelvergunningen en het cluster Bedrijfsvoering en Beheer vanwege de afvalstromen die
ingezameld worden (in de nieuwe organisatiestructuur zijn de namen van afdelingen en clusters
gewijzigd). Het verdient dan ook aanbeveling dat beide clusters in onderling overleg afspraken maken
over de monitoring, registratie en het kosten-batenoverzicht van deze afvalstromen. In 2012 is door
de afdelingen Ruimtelijk Beheer en Uitvoerend Bedrijf onderzocht welke verbeteringen doorgevoerd
konden worden.
Thema 7: 7: Analyseren van de afvalstoffenheffing
Jaarlijks wordt de analyse afvalstoffenheffing uitgevoerd. In het laatste kwartaal 2013 wordt de analyse
2013-2014 aan het college aangeboden en wordt de raad geinformeerd.
Thema 8: Communicatie
In 2012 heeft de gemeente meegedaan met de communicatiecampagne in Gevulei-verband. Oud
papier en karton is niet extra onder de aandacht gebracht. Op de website is wel de folder terug te
vinden van de Gevulei communicatie campagne over oud papier en karton. Regelmatig wordt de
informatie op actualiteit bekeken en eventueel aangepast. Eind 2012 is er nog eenmaal een papieren
afvalkalender gestuurd naar alle huishoudens. Ook is een start gemaakt met een digitale afvalkalender,
waarbij de burger een op maat gemaakte afvalkalender te zien krijgt bij het invoeren van de postcode.
Thema 9: Handhaving
De handhaving op afval wordt in Voorschoten grotendeels op ad hoc basis uitgevoerd, waarbij BOA’s
van de gemeente Leiden worden ingezet. Sinds 2012 heeft de gemeente zelf BOA’s in dienst.
Er is geen specifiek protocol geschreven vanuit het vakgebied afval.
2.4.1.1 Sorteeranalyse
                                                                                                        10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Avalex voert in het voor- en najaar een sorteeranalyse uit. In het voorjaar heeft Avalex dat ook voor
Voorschoten uitgevoerd.
In 2012 zijn de volgende hoeveelheden afval ingezameld (huis-aan-huis en via milieuparkjes). GFT,
Grofvuil en restafval zijn de hoeveelheden zoals wordt opgenomen in de (concept)jaarrekening 2012
van Gevulei.
AFVALSTROOM                       AANTAL TON IN 2011       AANTAL TON IN 2012
Restafval                         5.331                    5.150
Grofvuil                          792                      639
GFT                               2.125                    2.195
Glas                              704                      762
Papier en karton                  1.181                    1.153
Textiel                           57                       57
KCA                               21                       27
Kunststof                         104                      118
Vanaf eind 2011 kunnen bewoners van Voorschoten gebruik maken van het afvalbrengstation in
Wassenaar. In 2012 zijn de volgende hoeveelheden afval bij het afvalbrengstation in Wassenaar
ingeleverd:
AFVALSTROOM                                           AANTAL TON IN 2012
Asbesthoudend afval                                   0,5
Autoband (particulier)                                50 stuks
Bouw en sloopafval                                    10
Dakafval                                              2
Gemengd afval (grofvuil)                              241
Gips                                                  2
Hout B                                                29
Hout C                                                2
KCA                                                   1
Kunststof                                             0,010
Metalen                                               1
Papier en karton                                      0,76
Puin                                                  76
Snoeiafval                                            31
Vlakglas                                              0,11
Wit- en bruingoed                                     2
Uit de sorteeranalyse in het najaar zal blijken hoe de samenstelling van het restafval is. Dit vormt input
voor het afvalbeleidsplan en de noodzakelijke maatregelen.
Het scheidingspercentage in Voorschoten in 2012 zit op 57%. Het landelijke scheidingspercentage,
voor gemeenten met een vergelijkbare stedelijkheidsklasse, ligt in 2011 op 56% (bron: Benchmark
                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>afvalinzameling – peiljaar 2011 – maart 2013, NVRD). Dit geeft aan dat het scheidingspercentage in
Voorschoten ongeveer gelijk is aan het landelijke gemiddelde.
2.4.1.2 Afvalstoffenheffing
De huidige tarieven in Voorschoten voor 2013 zijn:
−    aanleunwoning                                                  € 186,08
−    etagewoning met eenpersoonshuishouden                          € 209,09
−    overige woonruimte met eenpersoonshuishouden                   € 247,46
−    etagewoning met meerpersoonshuishouden                         € 266,64
−    overige woonruimte met meerpersoonshuishouden                  € 305,01
Het vergelijken van verschillende tarieven is erg lastig. Dit komt omdat niet alle gemeenten dezelfde
kosten laten vallen onder de afvalstoffenheffing. Waarbij bijvoorbeeld de ene gemeente de grond van
een afvalbrengstation wel afschrijft onder de afvalstoffenheffing doet een andere gemeente dit weer
niet of over een andere periode. Het uitgangspunt bij Voorschoten is in ieder geval dat de
afvalstoffenheffing 100% kostendekkend is.
2.4.1.3 Verkenning naar gezamenlijke inzameling
De gemeente Voorschoten verzorgt de inzameling van het huishoudelijk afval zelf. De gemeenten
Wassenaar en Leidschendam-Voorburg nemen deel aan de gemeenschappelijke regeling Avalex voor
het inzamelen van huishoudelijk afval. De werkorganisatie Duivenvoorde voert een ambtelijke
verkenning uit naar mogelijke scenario’s voor samenwerking.
2.4.2    Klimaatbeleid
In het CO₂-neutraal Voorschoten van 2009 (vastgesteld op 5 maart 2009) staat het klimaatbeleid van
Voorschoten verwoord. Voorschoten wil haar inwoners een prettig, schoon en veilig leefklimaat bieden.
Zij streeft naar een duurzame ontwikkeling. Daarbij zijn economische, sociaal-culturele en ecologische
aspecten in balans. In lijn met (inter)nationale doelstellingen richt Voorschoten zich op het
terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen, met name CO2, en op aanpassing aan het
veranderende klimaat. Als ambitie heeft de raad geformuleerd zo spoedig mogelijk een CO2-neutrale
gemeente te willen worden.
De Trias Energetica volgend neemt Voorschoten maatregelen om energie te besparen en de uitstoot
van CO2 te verminderen. Voorschoten richt zich daarbij op de thema’s eigen organisatie, wonen,
bedrijven, verkeer en vervoer en duurzame energie. De volgende doelen worden gesteld:
-    De CO2 emissie van Voorschoten is in 2015 gereduceerd met 20% ten opzichte van 2007.
-    De CO2 emissie van Voorschoten is in 2030 gereduceerd met 50% ten opzichte van 2007.
-    De gemeente Voorschoten heeft als ambitie in 2050 een klimaatneutrale gemeente te zijn.
                                                                                                      12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Afval kan een belangrijke rol spelen in het halen van de doelstelling. Gemeenten kunnen - als ze het
goed aanpakken - grondstoffenregisseur worden in plaats van 'slechts' inzamelaar van huishoudelijk
afval. Daarmee worden niet alleen de grondstoffenvoorraden gespaard, ook treedt er CO2-reductie op
en dalen de verwerkingskosten. Veel gemeenten in Nederland zetten in op duurzame ontwikkeling. Ze
hanteren daarbij zowel de lange termijn als actuele problemen als kader. Verduurzaming van het
huishoudelijke afvalbeheer kan hier in belangrijke mate aan bijdragen.
2.4.3    Kadernota 3D
2.4.3.1 “Social return”
Met ingang van 1 januari 2015 worden er door het Rijk diverse nieuwe taken belegd bij de gemeenten.
Het gaat om de decentralisatie van de begeleiding en verzorging vanuit de Algemene Wet Bijzondere
Ziektekosten (AWBZ) naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de overheveling van alle
jeugdzorgtaken en de wijzigingen op de Wet werk en bijstand (WWB), de Wet sociale werkvoorziening
(Wsw) en een deel van de Wet werk en arbeidsondersteuning jonggehandicapten (Wajong) die worden
ondergebracht in de Participatiewet. Met deze nieuwe taken krijgen gemeenten de
verantwoordelijkheid voor bijna de gehele maatschappelijke ondersteuning van jeugdigen,
volwassenen en ouderen.
Een onderdeel hiervan is social return. Social return is het opnemen van sociale voorwaarden, eisen en
wensen in een inkoop- of aanbestedingstraject voor producten en diensten. Leveranciers kunnen op
deze manier een bijdrage leveren aan de werkgelegenheid binnen Voorschoten. Bij social return is het
doel om ervoor te zorgen dat de investering die de gemeente doet ook een sociale winst oplevert. Dit
gebeurt door onder andere (leer)werkplekken en stageplekken te realiseren voor mensen met een
afstand tot de arbeidsmarkt.
Het inzamelen van afval is een van de taken van de gemeente waarbij social return een rol kan spelen.
Bij het organiseren van de inzameling is het dan ook van belang om inzichtelijk te maken in hoeverre
social return, ook een taak van de gemeente, een rol kan spelen.
2.4.3.2 Eigen kracht voorop
Bij het organiseren van de dienstverlening (lees: maatschappelijke ondersteuning) binnen het sociaal
domein gaat Voorschoten uit van de eigen mogelijkheden en verantwoordelijkheden van mensen.
Wanneer iemand het op eigen kracht niet redt wordt per situatie gekeken welke inzet van de persoon
zelf, de omgeving en tot slot de gemeente en hulpverlening mogelijk is.
Indien sprake is van problematiek op meerdere levensterreinen wordt in samenspraak met de cliënt en
het huishouden een integraal arrangement samengesteld waarbinnen hulpverleners multidisciplinair
samenwerken. De gemeente houdt regie over de uitvoering.
Elke partij - cliënt, gemeente en aanbieder - die betrokken is bij het sociaal domein heeft haar eigen
rol, doelen en belangen. Iedere partij wordt tegelijkertijd geacht een bijdrage te leveren aan het
                                                                                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>algemene doel van betaalbare en kwalitatief adequate maatschappelijke ondersteuning van de
kwetsbare inwoners van de gemeente.
De beïnvloeding van gemeentelijk beleid en de uitvoering van dit beleid, vanuit het perspectief en de
ervaringsdeskundigheid van de ‘cliënt’. Daarmee worden de elementen cliëntenperspectief en
ervaringsdeskundigheid expliciet benoemd. Het gaat erom dat gebruikers ofwel cliënten van een
voorziening inspraak en medezeggenschap hebben over het beleid en over de kwaliteit en kwantiteit
van het gebodene.
Bovenstaande is opgenomen in de kadernota 3D. De uitgangspunten die hier staan benoemd zijn ook
de basis voor het organiseren van afval. Voor het beheer van huishoudelijk afval betekent dit een
rolverandering voor de gemeenten: van ‘afvalinzamelaar’ naar ‘grondstoffenregisseur’. Ook hier geldt
dat de gemeente een regierol heeft en dat de burger in grote mate zelf verantwoordelijk is voor
bijvoorbeeld de afvalscheiding!
                                                                                                      14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3 Wat doet men om ons heen
3.1 Waar zijn andere gemeenten mee bezig?
Wassenaar
In de gemeente Wassenaar wordt de inzameling door Avalex (Gemeenschappelijke Regeling)
uitgevoerd. De gemeente Wassenaar heeft geen afvalbeleidsplan. Eind 2013 wordt in Wassenaar in de
raad een afvalvisie behandeld. Aansluitend zal dit uitgewerkt gaan worden in een afvalbeleidsplan.
Leidschendam-
Leidschendam -Voorburg
In augustus 2013 heeft de gemeente het stuk “Scenario’s op weg naar een nieuw afvalbeleid? Een
discussienota” opgesteld. Deze notitie is bedoeld om een discussie te starten over de ambitie inzake
het lokale afvalbeleid in Leidschendam – Voorburg. In het stuk zijn de landelijke afvaltrends, de huidige
situaties en een viertal scenario’s opgenomen. De visie zal als basis dienen om aan de slag te gaan met
het structuurvraagstuk inzake afvalinzameling. Voor deze afvalvisie is onder andere gebruik gemaakt
van inzichten uit deze discussienota.
Zoetermeer
In deze gemeente wordt het afval door een eigen dienst ingezameld. De verwerking wordt uitbesteed
door middel van aanbestedingen. De gemeente Zoetermeer verwacht niet dat dit gaat veranderen (zelf
inzamelen en uitbesteden van het verwerken).
Oegstgeest
Het GFT en het restafval wordt in Oegstgeest opgehaald door de gemeente Leiden. Oegstgeest en
Leiden zitten samen in een lichte gemeenschappelijke regeling. De inzameling van de overige stoffen
en de verwerkingen is via aanbestedingen aan marktpartijen uitbesteed. Oegstgeest verwacht geen
verandering in de situatie van het inzamelen en verwerken. Oegstgeest heeft geen overkoepelend
afvalbeleidsplan of afvalvisie. Afzonderlijke zaken (zoals in 2009 het inzamelen van plastic
verpakkingen of nu het invoeren van containermanagement) worden afzonderlijk besloten. Er staat ook
niet in de nabije toekomst een breed afvalbeleidsplan in de planning.
Kaag en Braassem
         Braassem
De inzameling en een groot deel van de verwerking is geregeld door Cyclus, dit is een N.V. Een klein
deel van de verwerking wordt nu nog in Gevulei verband geregeld. Er ligt op dit moment geen
vastgesteld beleidsplan. Er is wel een Afvalplan 2013-2016 opgesteld. Op basis hiervan komt er een
onderzoek naar de mogelijkheden tot invoering van tariefdifferentiatie dan wel omgekeerd inzamelen.
Teylingen
In Teylingen is de inzameling uitbesteed aan SITA. Dit is een commercieel afvalbedrijf. Voor de
verwerking zit het dorp in een lichte gemeenschappelijke regeling in de regio Bollenstreek. Er is een
overslagstation en de GR regelt de aanbesteding. Ongeveer drie jaar terug heeft Teylingen een
afvalbeleidsplan opgesteld. Volgend jaar zal er wellicht een nieuwe gemaakt worden die geheel gericht
                                                                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>zal zijn op strategische keuzes en afwegingen die daarin gemaakt kunnen worden op basis van
vastgestelde kaders. Op basis van deze beleidsuitgangspunten is Teylingen vrij om acties uit te voeren
die hierin passen. Meer flexibiliteit en sneller kunnen inspelen op actuele ontwikkelingen is belangrijk.
Jaarlijks kan er dan een uitvoeringsprogramma opgesteld en geëvalueerd worden.
3.2 Afvalinzameling in de omliggende gemeente
Ter vergelijking is van de omliggende gemeenten op een rij gezet hoe de afvalinzameling en
afvalverwerking is geregeld, hoeveel dit globaal kost en hoog de afvalstoffenheffing is.
3.2.1     Hoe is dit geregeld?
GEMEENTE             HUISAANSLUITINGEN          INZAMELING                 VERWERKING
Zoetermeer           +/- 55.000                 Eigen inzameldienst        Via aanbesteding uitbesteed
                                                                           aan marktpartij voor drie jaar.
                                                                           Het is mogelijk om deze
                                                                           contracten twee keer te
                                                                           verlengen met een jaar.
Oegstgeest           +/- 10.000                 (Lichte) GR met Leiden     Via aanbesteding uitbesteed
                                                                           aan marktpartij voor drie jaar.
                                                                           Het is mogelijk om deze
                                                                           contracten twee keer te
                                                                           verlengen met een jaar. Vanaf
                                                                           2016 wordt ook restafval en
                                                                           grof huishoudelijk afval
                                                                           aanbesteed.
Kaag en              +/- 10.000                 Cyclus (overheids N.V.)    Cyclus en voor een klein deel
Braassem                                                                   Gevulei
Teylingen            +/- 14.500                 SITA (commercieel          (Lichte) GR bollenstreek
                                                bedrijf)
Leidschendam -       +/- 37.500                 Avalex                     Avalex
Voorburg
Wassenaar            +/- 11.500                 Avalex                     Gevulei (restafval en grof
                                                                           huishoudelijk afval, tot eind
                                                                           2015) Andere afvalstromen via
                                                                           Avalex
Voorschoten          +/- 11.000                 Eigen inzameldienst        Gevulei (tot eind 2015). Voor
                                                                           GFT loopt er vanaf 2014 een
                                                                           nieuw contract. Restafval en
                                                                           grof huishoudelijk afval.
                                                                           Voor de afvalstromen textiel,
                                                                           papier, kunststof, glas zijn
                                                                           door de gemeente zelf
                                                                           contracten gesloten met
                                                                           verwerkers.
                                                                                                         16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3.2.2   Wat kost dit?
Voor de onderstaande gemeenten zijn de kosten vergeleken. Als bronnen zijn de verschillende
begrotingen van de gemeenten voor 2013 gebruikt. Helaas hebben alle begrotingen een andere
indeling dus het is niet goed mogelijk om de kosten goed te vergelijken omdat niet alle kosten op
dezelfde plek in de begroting is opgenomen.
GEMEENTE          KOSTEN INZAMELING             KOSTEN VERWERKING       OVERIG
Zoetermeer        €4.600.000                    €3.700.000              €3.800.000
                  personeelskosten eigen        Afvoeren en verwerken   Exploitatiekosten van
                  personeel (inclusief          van afval               inzamelmiddelen zoals (groot)
                  toegerekende overhead)                                onderhoud en schoonmaak
                  en inhuur van derden                                  ondergrondse containers,
                                                                        onderhoud minicontainers,
                                                                        kosten zelfbrengdepot en
                                                                        KCA-depot, kapitaallasten en
                                                                        inzet van tractie.
Oegstgeest        € 732.817                     € 880.751
Kaag en           €1.080.000                    € 925.051
Braassem
Teylingen         € 673.202                     € 1.066.932
Leidschendam      Niet bekend                   Niet bekend
- Voorburg
Wassenaar                                                               Totaal bedrag €3.643.000
Voorschoten                                                             Totaal bedrag €2.767.100
3.2.3   Wat betalen de burgers van omliggende gemeenten aan afvalstoffenheffing?
Ook voor de afvalstoffenheffing geldt dat het vergelijken niet zonder meer mogelijk is. Alle gemeenten
hebben hun afvalstoffenheffing, en wat daarin verwerkt is, op een andere manier berekent. Daarnaast
hebben de gemeenten ook nog een andere indeling voor kleine of grote huishoudens, laag- of
hoogbouw etc. Ook verschilt de frequentie van het ophalen van de diverse afvalstromen sterk. In
Wassenaar worden bijvoorbeeld elke week beide containers opgehaald!
GEMEENTE              AFVALSTOFFENHEFFING 2013
Zoetermeer            eenpersoonshuishouden                                    € 232,75
                      tweepersoonshuishoudens                                  € 261,83
                      huishoudens vanaf drie personen                          € 274,78
Oegstgeest            gescheiden via minicontainers                            € 279,84
                      overige woningen niet gescheiden                         € 255,45
Kaag en Braassem      eenpersoonshuishouden                                    € 206,00
                      meerpersoonshuishouden                                   € 307,00
Teylingen             140 lt. rest/140 lt. GFT (tarief laag)                   € 270,00
                      240 lt. rest/140 lt. GFT (tarief hoog)                   € 339,00
                                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>               extra container 240 lt. restafval             € 288,00
               extra container 140 lt. GFT                   € 68,00
               ondergrondse verzamelcontainer
               éénpersoonshuishouden                         € 270,00
               meerpersoonshuishouden                        € 339,00
Leidschendam - éénpersoonshuishouden                         € 258,48
Voorburg       meerpersoonshuishouden                        € 313,32
Wassenaar      éénpersoonshuishouden                         € 295,44
               meerpersoonshuishouden                        € 425,40
               Extra G.F.T.-container (120,140 of 240 liter) € 189,33
               Extra restcontainer (120,140 of 240 liter)    € 425,40
Voorschoten    aanleunwoning                                 € 186,08
               etagewoning eenpersoonshuishouden             € 209,09
               etagewoning meerpersoonshuishouden            € 266,64
               overige woonruimte eenpersoonshuishouden      € 247,46
               overige woonruimte meerpersoonshuishouden     € 305,01
                                                                      18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4 Visie: Toekomstbeeld 2030
4.1 Hoe zien wij afval?
Van afval naar grondstof
In een groeiende economie met een groeiende wereldbevolking en een groeiend welvaartsniveau,
neemt de vraag naar energie en grondstoffen explosief toe. Sommige grondstoffen dreigen hierdoor
schaars te worden, of zijn dat al. Als gevolg van deze alsmaar groeiende vraag, is de internationale
gemeenschap overtuigd dat consumptiepatronen van grondstoffen en eindproducten zullen moeten
veranderen voor het behoud van onze leefomgeving. Er is een verplichting naar onze volgende
generaties. Door de toegenomen consumptie vormt het anders omgaan met onze grondstoffen en het
beperken van de uitstoot van broeikasgassen, één van de grootste uitdagingen voor de komende jaren
(bron: Plan bureau voor de Leefomgeving, Evaluatie van een IPCC-Klimaat rapport: Een analyse van
conclusies over de mogelijke regionale gevolgen van klimaatverandering, PBL, juli 2010, Den Haag.)
Een efficiëntere en slimme wijze van de inzet van energie en grondstoffen is met het oog op de
groeiende vraag essentieel voor een duurzame welvaartsgroei. De overgang van een lineaire economie
(grondstof winnen, produceren, consumeren en afdanken) naar een retoureconomie (circulaire
economie) is hiervoor een gewenste stap. In het “sluiten van de keten” heeft afvalbeheer een cruciale
rol: preventie, hergebruik en recycling zijn manieren waarop grondstoffen efficiënter en meer
duurzaam kunnen worden benut, terwijl verbranding en vergisting kunnen bijdragen om een deel van
de energie terug te winnen.
In een uitgevoerde verkenning door de universiteit van Utrecht over de potentiële bijdrage van
duurzaam afvalbeheer aan de reductie van broeikasgasemissie, is naar voren gekomen dat een
belangrijke bijdrage aan de emissiereductie kan worden gevonden in de optimalisatie van het
hergebruik van oud papier, kunststoffen, textiel en (vergisting) van GFT!
Ladder van Lansink
In het Europese en Nederlandse afvalbeleid is een prioriteitsvolgorde voor afvalbeheer opgenomen.
Deze, bij ons beter bekend onder de naam „Ladder van Lansink‟, is een standaard op het gebied van
afvalbeheer en is erop gericht prioriteit te geven aan de meest milieuvriendelijke verwerkingswijzen. In
hoofdstuk 2 paragraaf 2.1.3. wordt nader uitgelegd wat de ladder van Lansink inhoudt.
Consumentendruk door aankoopgedrag in combinatie met producenten die hun verantwoordelijkheid
nemen in verpakkingen, vormt de meest optimale route om uiteindelijk afval te voorkomen. De opgave
is om een trendbreuk in het denken en handelen van de burger tot stand te brengen, ofwel: hoe
behouden we zoveel mogelijk waardevolle grondstoffen en veroorzaken we geen restafval? Aangezien
een belangrijk deel van ons afval, vanuit het perspectief van de retoureconomie, moet worden gelabeld
                                                                                                      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>als grondstof, dienen de inspanningen gericht te zijn op het “delven” hiervan. De burger moet meer
weet krijgen (door communicatie) van zijn “grondstofmijn in de keuken”.
De rol van de gemeente in de gehele grondstof keten is klein. Het gemeentelijk beleid is vooral gericht
op het uitdagen van de burger om de herbruikbare grondstoffen apart aan te bieden (afvalscheiding)
en recycling. Service en gemak zijn hierin belangrijke voorwaarden (ontwikkelen van nieuwe
dienstverleningsconcepten). Het waardeloze restafval, moet dus ook in de inzameling als zodanig
worden behandeld. De verantwoordelijkheid voor afvalpreventie ligt niet bij de gemeente maar bij het
bedrijfsleven en bij de burger.
4.2 Welk scheidingspercentage willen we halen als gemeente
Scheidingspercentage in 2030
In 2030 worden in Voorschoten alleen grondstoffen ingezameld. De Voorschotense samenleving weet
afval op waarde te schatten en levert een positieve bijdrage aan de duurzaamheidsdoelstellingen van
het dorp. Samen met partners en inwoners is een optimale vorm van grondstofbeheer gerealiseerd,
waarbij ingespeeld is op innovatieve ontwikkelingen. Hierbij wordt rekening gehouden met de
verschillende bebouwingstypologieën zoals laagbouw en hoogbouw. Er worden specifieke oplossingen
gezocht die passen bij de verschillende typologieën. Voorschoten is hiermee een opgeruimd en
leefbaar dorp!
Fasering
In Voorschoten ligt het huidige scheidingspercentage op 57% (2012). In de brief “Meer waarde uit afval”
van staatssecretaris Atsma wordt aangegeven, dat in 2015 het scheidingspercentage op 60% - 65%
moet liggen. Omdat 2015 al erg dichtbij is wordt het niet als reëel beschouwd om in 2015 een
scheidingspercentage van 65% te halen. Om dit scheidingspercentage te halen zijn er wijzigingen in het
afvalbeleid nodig, het doorvoeren van wijzigingen kost tijd. Er is te weinig tijd om voor 2015 deze
wijzigingen doorgevoerd te hebben. Daarom is als tussenstap naar het toekomstbeeld in 2030 gesteld
dat Voorschoten in 2018 een scheidingspercentage van 65% wil halen.
In 2014 wordt het nieuwe afvalbeleidsplan 2014-2018 vastgesteld. In dit afvalbeleidsplan worden de
maatregelen uitgewerkt die nodig zijn om in 2018 en scheidingspercentage van 65% te halen. Hiermee
worden in 2014 in het afvalbeleidsplan reële maatregelen uitgewerkt om het scheidingspercentage in
2018 te halen.
4.3 Hoe zien we “Social Return” met betrekking tot afvalinzameling?
De gemeente heeft als doelstelling om mensen met een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt
middels haar aanbestedingsbeleid duurzaam aan het werk te krijgen. Bij de afvalinzameling zal
rekening gehouden worden met deze doelstelling. Dit aspect zal aan de orde komen bij de uitvoering
van de afvalinzameling.
                                                                                                     20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>5 Strategie: komen tot het toekomstbeeld
5.1 Uitvoering
     Uitvoering te geven aan het toekomstbeeld?
5.1.1    De afvaldriehoek
Om het gemiddelde afvalbeheer vorm te geven, bij te kunnen sturen en te evalueren is de juiste
informatie nodig. Hiervoor wordt de afvaldriehoek gehanteerd. De prestaties van de gemeente worden
in deze driehoek bezien en beoordeeld vanuit drie prestatiegebieden, die apart en in onderlinge
samenhang worden bekeken. Binnen deze afvaldriehoek vinden in de praktijk de afwegingen plaats. In
de loop van de tijd kan de aandacht binnen de driehoek verschillend zijn.
De prestatiegebieden
De afvaldriehoek bestaat uit de volgende drie prestatiegebieden namelijk milieu, kosten en service.
Milieu: Hier gaat het met name om de prestaties ten aanzien van bronscheiding en het resultaat
daarvan: minder restafval. Per deelstroom wordt de hoeveelheid gescheiden ingezameld afval per
inwoner vergeleken, als ook het scheidingspercentage (= het aandeel dat gescheiden wordt
ingezameld ten opzichte van het totaal wat van de betreffende component wordt aangeboden). Er
worden 2 hoofd-indicatoren onderscheiden: het percentage bronscheiding en de hoeveelheid restafval,
beide inclusief grof huishoudelijk afval.
Kosten: De kosten die de gemeente maakt voor het beheer van huishoudelijk afval. Daarbij wordt
onderscheid gemaakt naar directe kosten, waaronder de inzamel- en verwerkingskosten van het afval,
en indirecte kosten. Door de kosten te relateren aan de inzamelgegevens worden kosten-
effectiviteitsindicatoren per inzamelactiviteit berekend.
Service: Dit wordt bepaald door de omvang van het dienstverleningspakket die door de gemeente aan
de burger wordt aangeboden, waarbij onderscheid wordt gemaakt naar gelegenheid (ten aanzien van
het halen en brengen van afval), capaciteit (in welke mate wordt de burger geïnformeerd over de hoe
                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>en waarom van de afvalinzameling) en motivatie (in welke mate wordt de burger aangemoedigd afval
apart te houden). De dienstverlening wordt gemeten aan de hand van een vragen-scorelijst.
Afvalbeleid: Hierin wordt uitgewerkt welke maatregelen ingezet kunnen worden om tot het doel te
komen.
5.1.2    Strategieën
In de komende paragrafen worden verschillende strategieën beschreven. Dit zijn verschillende
strategieën die kunnen leiden tot het beeld zoals geschetst in de visie in hoofdstuk 4. In de eerste
strategie voeren we geen wijzigingen door op de huidige inzameling. In de tweede strategie
optimaliseren we de huidige inzameling. In de derde strategie wordt het omgekeerd inzamelen
ingevoerd. De strategieën worden op bovenstaande prestatievelden beoordeeld.
5.2 Strategie 1: Huidige inzameling blijft ongewijzigd
Het GFT en restafval worden in Voorschoten alternerend opgehaald met minicontainers. Oud papier
wordt één keer per maand opgehaald. Bij hoogbouw brengen bewoners het afval naar grote
huisvuilcontainers. Verder zijn er milieuparkjes waar papier, textiel, glas en kunststof ingezameld
wordt. Overig afval (zoals klein chemisch afval of puin etc.) kunnen bewoners naar het
afvalbrengstation in Wassenaar brengen. Grofvuil kunnen bewoners ook door de gemeente gratis op
laten halen. Op dit moment is het scheidingspercentage 57%.
Milieu: Aangezien de manier van inzamelen niet verandert, is het niet te verwachten dat het
scheidingspercentage wezenlijk zal veranderen. Met deze strategie is het niet waarschijnlijk dat het
scheidingspercentage in 2018 gehaald wordt (zie paragraaf 4.2). Daarnaast zal de CO2 uitstoot door
het huidige grote aantal vrachtwagenbewegingen onveranderd blijven. Er wordt geen milieuwinst
geboekt in dit scenario.
Kosten: Een ander belangrijk punt is dat de kosten naar verwachting zullen stijgen. De
verwerkingskosten van restafval zijn hoog in vergelijking met de gescheiden afvalstromen. Hiernaast
zullen brandstofkosten toenemen door de stijgende brandstofprijzen en deze kosten worden niet
gecompenseerd door efficiëntere routes.
Service: Aangezien er geen wijzigingen worden doorgevoerd zal het serviceniveau niet wijzigen.
Conclusie strategie
           strategie 1
Afvalbeleid: Het afvalbeleid is gericht op het in stand houden van de huidige situatie. Daarmee
verandert het huidige serviceniveau niet. Het scheidingspercentage zal waarschijnlijk ongewijzigd
blijven. Het belangrijkste prestatieveld van het afvalbeleid is het serviceniveau zoals hieronder verbeeld
in de afvaldriehoek.
                                                                                                        22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>  VOORDELEN                                        NADELEN
  Onaangepast serviceniveau                        Waarschijnlijk geen milieuwinst
                                                   Waarschijnlijk stijging van de kosten
                                                   Afvalinzameling draagt naar verwachting niet bij
                                                   aan het halen van de gemeentelijke
                                                   doelstellingen.
5.3 Strategie 2: Optimaliseren van de inzameling
In paragraaf 5.2 is de huidige situatie beschreven. Er is een aantal maatregelen waarbij de huidige
situatie geoptimaliseerd kan worden. Er kan gedacht worden aan:
    -    Grofvuil ophalen tegen betaling
    -    Optimalisatie overige afvalstromen
    -    Sturen met de afvalstoffenheffing
Grofvuil ophalen tegen betaling
Op het moment kunnen bewoners het grofvuil gratis weg brengen naar het afvalbrenstation in
Wassenaar of het wordt op afspraak door de gemeente bij de bewoner thuis opgehaald.
Het is mogelijk om deze gratis service een betaalde service te maken. Uit onderzoek blijkt dat dit
gevolg heeft dat bewoners dan vaker het grofvuil weg brengen dan in de huidige situatie.
Grofvuil ophalen tegen betaling heeft de volgende doelen:
-   Meer afvalscheiding waardoor het scheidingsresultaat omhoog gaat. Als bewoners het afval
    wegbrengen wordt dit op het afvalbrengstation gescheiden ingeleverd. Indien de gemeente het
    afval ophaalt wordt dit afval niet gescheiden;
-   De vervuiler betaalt. Op het moment is deze service onderdeel van afvalstoffenheffing en betaalt
    iedereen voor deze service. Op het moment van een betaalde service betaalt alleen de vervuiler en
    kan het uit de afvalstoffenheffing gehaald worden.
Bijkomende maatschappelijke voordelen zijn:
                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>-    Minder vrachtwagenbewegingen door een straat;
-    Minder CO2-uitstoot.
Optimalisatie overige afvalstromen*
                        afvalstromen*
In Voorschoten zijn milieuparkjes aanwezig waar men glas, papier, textiel en kunststoffen kan
brengen. Voor deze stromen zouden aanvullende inzamelmogelijkheden kunnen komen om het
gemakkelijker voor de burgers te maken en daarmee nog meer in te zamelen. Mogelijkheden zijn
bijvoorbeeld extra inzamelpunten bij supermarkten of andere locaties waar veel publiek komt.
Door het optimaliseren van de inzameling van alle afvalstromen kan verder bespaard worden op
personeelslasten, brandstoffen en voertuigen. Daarnaast leidt elke verlaging van het aantal kilo’s
restafval of grof restafval tot besparingen in de verwerkingskosten. Restafval kost de gemeente geld,
terwijl heel veel andere gescheiden afvalstromen of een lager verwerkingstarief kennen of zelfs geld
opleveren (papier, kunststof, metaal en textiel).
*Bron: Scenario’s op weg naar nieuw afvalbeleid? Discussienota, augustus 2013 (Leidschendam –
Voorburg)
Sturen met de afvalstoffenheffing
                afvalstoffenheffing
Diverse gemeenten in Nederland kennen het systeem dat er afgerekend wordt naar gewicht of naar het
aantal maal dat een minicontainer aan de weg wordt gezet. In de Leidse regio kent de gemeente
Zoeterwoude dit systeem. In Voorschoten kan dit ook ingevoerd worden. Er kan afgerekend worden op
gewicht of aantal maal dat een minicontainer aan de weg wordt gezet. Voordeel is dat bij dit systeem
volledig uitgaat van het principe ‘de vervuiler betaalt’ en dat een forse financiële beloning volgt op
zowel het gescheiden aanleveren van afval als op het verminderen van het totale afvalaanbod.
Nadeel vormen de grote administratieve lasten, de kwetsbaarheid van de geautomatiseerde
weegsystemen, de angst van burgers voor bijvoeging van afval van derden in hun container, een
grotere mate van vervuiling van diverse afvalstromen (er zit bijvoorbeeld meer plastic bij het oud-
papier) en meer illegale afvallozingen in de openbare ruimte en bij de hoogbouwcontainers.
Conclusie verschillende maatregelen
Milieu: De verschillende maatregelen stimuleren burgers om hun afval beter te scheiden. Hiermee zal
het scheidingspercentage omhoog gaan. Uit vergelijkende onderzoeken van andere gemeenten blijkt
dat met deze maatregelen het percentage omhoog gaat maar het er moet uitgezocht worden of deze
strategie voldoende is om 65% te halen.
Kosten: Door het optimaliseren van de inzameling van alle afvalstromen kan verder bespaard worden
op personeelslasten, brandstoffen en voertuigen. Hiernaast leveren beter gescheiden stromen meer
geld op dan een grotere stroom restafval.
Service: Het serviceniveau wordt aangepast. Het vergroten van de inzamelpunten maakt het
wegbrengen gemakkelijker. Bij een betaalde service van grofvuil wordt de service anders.
                                                                                                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Conclusie strategie 2
Afvalbeleid: Deze strategie is vooral gericht op het verlagen van de kosten. Door de verschillende
maatregelen zal de afvalscheiding verbeteren en wordt milieuwinst geboekt. Het moet nog uitgezocht
worden of met deze maatregelen de gemeentelijke doelstelling (scheidingspercentage van 65% in
2018) gehaald kan worden. Het belangrijkste prestatieveld van het afvalbeleid zijn de kosten zoals
hieronder verbeeld in de afvaldriehoek.
  VOORDELEN                                        NADELEN
  Milieuwinst door betere scheiding en minder      Aangepast serviceniveau
  vervoersbewegingen
  Kosten gaan omlaag                               Het moet blijken of met deze strategie de
                                                   gemeentelijke doelstellingen gehaald kan
                                                   worden.
  Inwoners hebben invloed op eigen kosten
  Totale hoeveelheid afval neemt af
5.4 Strategie 3: Omgekeerd inzamelen
Omgekeerd inzamelen legt de nadruk op de inzameling van herbruikbare grondstoffen bij de
inzameling van huishoudelijk afval. Bij dit dienstverleningsconcept ligt de focus op hergebruik van
grondstoffen, in plaats van de frequentie van de gemeentelijke afvalinzameling. Dit uit zich in
beloningen voor goed scheidingsgedrag, een hoogwaardige dienstverlening bij aanbod van waardevolle
grondstoffen, en laagwaardige dienstverlening op restafval, teneinde goed scheidingsgedrag te
stimuleren. Restafval wordt bijzaak.
De basisprincipes hiervan zijn:
−    het zoveel mogelijk aan de bron scheiden van de hoofdstromen van waardevolle grondstoffen (in
     plaats van nascheiding);
                                                                                                    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>−    een hoge service voor waardevolle grondstoffen die hoog frequent zijn en/of met een hoog
     soortelijk gewicht (kunststof verpakkingen, oud papier en GFT) huis-aan-huis inzamelen en
     (gratis) brengvoorzieningen creëren voor grof tuinafval;
−    continuering van de service voor waardevolle grondstoffen die laag frequent zijn en/of met een
     laag soortelijk gewicht handhaven, maar intensiveren/faciliteren waar nodig, de bestaande
     inzamelstructuur voor glas en textiel;
−    een lagere service voor wat waardeloos is/laagfrequent en behoort tot klein huishoudelijk afval 
     bij voorkeur geen restafval huis-aan-huis ophalen, maar laten brengen naar een ondergrondse
     infrastructuur;
−    een lage service voor wat waardeloos is/laagfrequent en behoort tot grof huishoudelijk afval 
     grof huishoudelijk afval laten brengen naar een kringloopbedrijf (producthergebruik) of
     afvalbrengstation (materiaalhergebruik);
−    het belonen van gewenst gedrag in geld en comfort bijvoorbeeld financiële prikkel bieden door
     de inzameling van GFT gratis te maken en door het aanbieden van passende opslagmiddelen met
     een toegespitste ophaalfrequentie.
Milieu: Door het omgekeerd inzamelen worden de waardevolle stromen groter en het restafval wordt
minder. Bij gemeenten waar dit is ingevoerd (bijvoorbeeld Zwolle en omgeving) heeft dit tot resultaat
dat het scheidingspercentage erg omhoog gaat. Het is waarschijnlijk dat met deze methode het
scheidingspercentage in 2018 wordt gehaald.
Kosten: De verwerkingskosten zullen dermate afnemen dat alle inwoners uiteindelijk een lagere
afvalstoffenheffing gaan betalen. Het principe van omgekeerd inzamelen betekent dat burgers die het
meeste afval scheiden en daardoor dus minder restafval overhouden zichzelf belonen. Voor het
wegbrengen van restafval moet iedereen meer moeite doen.
Service: Bij onderzoek in Zwolle en omgeving blijkt dat de bewoners aangeven dat de dienstverlening is
gewijzigd. Meer bewoners geven aan dit een verbetering te vinden dan een verslechtering.
Conclusie strategie 3
Afvalbeleid: De gevolgen van deze strategie zijn vooral gericht op het halen van milieuwinst. Het is de
verwachting dat met deze maatregelen de gemeentelijke doelstelling van 65% in 2018 wordt gehaald.
Het belangrijkste prestatieveld van het afvalbeleid is de milieuwinst zoals hieronder verbeeld in de
afvaldriehoek.
                                                                                                      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre> VOORDELEN                                           NADELEN
 Milieuwinst door betere scheiding en minder         Aangepaste serviceverlening
 vervoersbewegingen – 65% is haalbaar
 Kosten gaan omlaag
 Totale hoeveelheid afval neemt af
5.5 Conclusie
Milieu: Bij strategie 1 en 2 wordt mogelijk niet het gewenste scheidingspercentage gehaald. Bij
omgekeerd inzamelen (strategie 3) wordt de grootste milieuwinst gehaald.
Kosten: Bij strategie 1 zullen de kosten toenemen en bij strategie 2 en 3 zullen deze afnemen.
Service: Bij strategie 1 blijft het serviceniveau onaangepast. Bij scenario 2 en 3 wordt het serviceniveau
anders. Voor elke systeem geldt dat als het goed op orde is dan zijn burgers tevreden. Het is duidelijk
dat bij strategie 3 de grootste aanpassing van de burger is gevraagd.
Uit nader onderzoek moet blijken met welke strategie de gemeentelijke doelstelling gehaald kan
worden. Dit nader onderzoek zal in het kader van het op te stellen afvalbeleidsplan worden uitgevoerd.
Het is wenselijk dat de raad met deze visie en strategie aangeeft welke doelstelling zij na wil streven en
of zij voor het afvalbeleidsplan nadere kaders wil meegeven. Hierbij is het vooral van belang dat de
raad aangeeft welke prestatie indicator (milieu, kosten, dienstverlening) als belangrijk wordt
aangemerkt!
                                                                                                         27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>6 Vervolgstappen
6.1 Wat moeten we na de visie doen?
In hoofdstuk 4 is de visie geschetst en in hoofdstuk 5 zijn de strategieën uitgewerkt om tot het
eindbeeld te komen. Op basis van het eindbeeld en de nadere kaders die de raad stelt kunnen de
strategieën verder uitgewerkt worden naar concrete maatregelen. In de komende paragrafen wordt
beschreven welke vervolgstappen nodig zijn om de strategie uit te werken.
6.2 Beleidsplan, structuur en financiën
6.2.1    Een beleidsplan voor de komende 4 jaar
Het opstellen van een afvalstoffenbeleidsplan over een aantal jaren is niets meer en niets minder dan
een planmatige aanpak van het afvalstoffenbeleid. Hierdoor schept een gemeente kansen voor een
actieve, gestructureerde en geüniformeerde aanpak en ontwikkeling en uitvoering van het afvalbeleid.
Ten grondslag van het afvalbeleidsplan staat de visie en de strategie. Het afvalbeleidsplan is de
volgende stap na het vaststellen van de visie en de strategie. Het afvalbeleidsplan wordt in de tweede
helft van 2014 aangeboden aan de raad.
6.2.2    Welke structuur kan de visie en de strategie het beste realiseren
Op basis van deze visie wordt duidelijk welke prestatie indicator (en daarmee welke strategie) de
gemeente Voorschoten belangrijk vindt. Na het opstellen van de visie wordt verder onderzocht hoe de
gemeente het afval inzamelen efficiënt en effectief kan uitvoeren. Elke structuur kan een goed resultaat
opleveren. Wat je als gemeente een goed resultaat vindt is mede afhankelijk van welke prestatie
indicator (milieu, kosten, dienstverlening, regie) de belangrijkste prestatie indicator vindt. Afhankelijk
van deze keuze past daar een structuur bij.
6.2.3    Wat betekent dit voor de financiën?
6.2.3.1 Analyse afvalstoffenheffing
Om inzichtelijk te maken wat uiteindelijk de kosten zijn voor de burger is het van belang om de
afvalstoffenheffing te analyseren. Deze analyse wordt jaarlijks uitgevoerd en hiermee wordt inzichtelijk
welke gevolgen de verschillende maatregelen heeft voor de afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt is en
blijft 100% dekking.
                                                                                                          28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>    6.3 Communicatie naar burgers en medewerkers
    Over alle mogelijke veranderingen in de afvalinzameling in de komende jaren zal voldoende informatie
    aan de inwoners moeten worden verstrekt zodra de uitvoering van maatregelen in zicht is. Goede
    voorlichting over afval en afvalinzameling kan bijdragen aan afvalpreventie en een betere
    afvalscheiding. Het groene en schone imago van Voorschoten kan in de communicatie worden
    benadrukt en zal bijdragen aan de bewustwording van inwoners over hun eigen verantwoordelijkheid.
    Het verdient aanbeveling voor de termijn van het afvalstoffenbeleidsplan een communicatieplan op te
    stellen, dat in jaarplannen verder kan worden uitgewerkt. Door de koppeling met het
    afvalstoffenbeleidsplan kan de communicatie worden gekoppeld aan de maatregelen die op stapel
    staan.
013 Naast de communicatie naar de burger zal er ook aandacht worden besteed aan de communicatie
    richting de eigen organisatie en de medewerkers. Naast het stimuleren van de burger om afval te
    scheiden wordt in het afvalbeleidsplan ook aandacht geschonken aan het afval scheiden van de eigen
    organisatie. Wellicht zijn daar ook nog resultaten te behalen.
                                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>