<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Begroting 2019
Concept voor gemeenteraden van de deelnemende
gemeenten
Versie 15 april 2018
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
1   Voorwoord en algemene beschouwingen....................................................................................... 3
2   Algemene financiële beschouwingen.............................................................................................. 5
3   Programmaplan............................................................................................................................... 9
4   Begroting Paragrafen.................................................................................................................... 43
5   Financiële begroting...................................................................................................................... 47
6   Voorstel.......................................................................................................................................... 53
7   Besluit............................................................................................................................................ 55
8   Bijlagen.......................................................................................................................................... 57
                                                                         1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1 Voorwoord en algemene beschouwingen
Het Dagelijks Bestuur biedt u deze begroting aan voor het jaar 2019. De veertien samenwerkende
gemeenten stellen, in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 14 maart 2018, de kadernota
vast waarin de ambitie en inzet van Holland Rijnland voor zowel de uitvoering als de Inhoudelijke
Agenda 2016-2020 is uitgewerkt en geactualiseerd. De begroting is passend binnen het afgesproken
financiële kader.
Aangezien 2019 het laatste jaar is van uitvoering van deze inhoudelijke agenda, bepalen we in 2019
met welke speerpunten wij gaan werken in 2020 en verder. De huidige begroting is verder nogal
beleidsarm. Dat komt omdat we op het moment van schrijven weliswaar het regeerakkoord kennen,
maar niet de uitkomst van de gemeenteraadsverkiezingen 2018. Terwijl de die waarschijnlijk gevolgen
hebben voor ons beleid en onze uitvoeringstaken.
En hoe wij na de evaluatie van de DVO van de TWO verder gaan, weten wij ook nog niet. Zodra de
gewenste aanpassingen duidelijk en uitgewerkt zijn, verwerken wij deze in een begrotingswijziging.
In 2019 evalueren we het regionale investeringsfonds (RIF), inclusief het groenprogramma.
De wens is uitgesproken om te verkennen of wij ook voor energie een investeringsprogramma kunnen
opzetten en tot een vervolg kunnen komen op het RIF.
Voor energie is in 2017 een gebiedsdeal, ook wel energieakkoord, gesloten met de provincie
Zuid-Holland en het Hoogheemraadschap en de Omgevingsdienst over de regionale bijdrage
aan verduurzaming en vermindering van energiegebruik. De regionale ambitie is in een
uitvoeringsprogramma uitgewerkt en wordt uitgevoerd met een tussenevaluatie in 2018.
Daarmee komt het doel in zicht om in 2050 een energie-neutrale regio te zijn en daarmee bij te
dragen aan de landelijke (en provinciale) doelstellingen op het gebied van klimaat en energie. In het
Energieakkoord formuleerden wij ook ambities voor duurzame Greenports.
De deelnemende gemeenten willen een begroting die beter aansluit bij de behoeften van de raden en
colleges, een begroting die is opgebouwd vanuit de inhoud en minder vanuit de financiën, die - daar
waar mogelijk - SMART is geformuleerd en die tijdig - in ieder geval vóór 15 april - wordt aangeboden
aan de gemeenteraden.
De Kadernota 2019 is de grondslag voor deze begroting. In voorgaande jaren legden we in
deze nota’s alleen de financiële kaders vast. Voor de begroting van het jaar 2019 zijn ook de
inhoudelijke beleidswijzigingen zo compact mogelijk vastgelegd en vertaald naar deze begroting. De
beleidswijzigingen zijn besproken door de portefeuillehouders van de deelnemende gemeenten en
geamendeerd en vastgesteld door het Algemeen Bestuur van Holland Rijnland.
Het streven blijft om de begroting zo SMART mogelijk op te stellen, al staat dat soms op gespannen
voet met het tijdig aanleveren van de begroting. Van Holland Rijnland wordt een rol verwacht op het
gebied van lobby, belangenbehartiging en strategische agendering. Dat vraagt om vrije ruimte voor de
organisatie, aangezien er moet worden georganiseerd op wat nu nog niet bekend is.
                                                    3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Vergelijkbaarheid
Vanaf 2018 is, als gevolg van de nieuwe BBV, de programmastructuur gewijzigd én zijn de kosten
voor overhead ondergebracht in een apart programma. Daarom is er geen directe aansluiting meer
met de jaarrekening 2017 die nog met de oude systematiek wordt opgesteld. Deze is overigens op dit
moment ook nog niet beschikbaar. Een vergelijking met de jaarcijfers is daardoor niet te maken.
Vennootschapsbelasting
Sinds 2016 zijn overheidsorganisaties ook belastingplichtig voor de vennootschapsbelasting.
In 2017 heeft de Belastingdienst de belastingplicht geïnventariseerd. Uit de gesprekken met de
Belastingdienst is gebleken dat Holland Rijnland niet vennootschapsbelasting plichtig is.
                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2 Algemene financiële beschouwingen
De begroting 2019 is opgesteld overeenkomstig de uitgangspunten uit de Kadernota 2019. Deze is
vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 14 maart 2018.
De werkgroep ‘financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen’ van gemeenten in de
regio Hollands-Midden stelt de indexatie vast op 2,3% (Du Chatinier norm). Op grond hiervan
is de maximale reguliere bijdrage van de gemeenten vastgesteld op € 5.484.854. De frictie- en
transitiekosten, die bestaan uit de salariskosten van boventallige medewerkers, zijn gebaseerd op de
te verwachten werkelijke kosten.
Stijging loonkosten
Vanuit de gemeenschappelijke regelingen in Hollands-Midden is aandacht gevraagd voor het feit dat
sinds 2016 de indexering steeds meer uit de pas loopt met de ontwikkeling van de loonkosten. De
indexering is gebaseerd op het prijsindexcijfer van het Bruto Binnenlands Product (BBP).
In 2018 wordt de methodiek van indexering geëvalueerd. De huidige cao voor gemeenteambtenaren
loopt tot 2019. Hierdoor is er op dit ogenblik nog geen zicht op de daadwerkelijke
loonkostenontwikkeling in 2019.
Vooruitlopend hierop heeft het Algemeen Bestuur bij de vaststelling van de Kadernota 2019 besloten
de gemeentelijke bijdrage te verhogen met een bedrag van € 155.000. Hiermee wordt in ieder geval
de loonkostenstijging in 2018 en de verwachte stijging van sociale premies voor 2019 afgedekt.
TWO Jeugdhulp
Namens dertien samenwerkende gemeenten binnen de regio Holland Rijnland is de Tijdelijke Werk
Organisatie (TWO) Jeugdhulp opgericht met als hoofdtaak de regionale jeugdhulp te contracteren,
te monitoren en te verantwoorden. Tussen de gemeenten en het Dagelijks Bestuur Holland Rijnland
is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten voor 2017-2018 met een optie voor verlening
van twee jaar. In de DVO is vastgelegd dat de overeenkomst uiterlijk in het eerste kwartaal 2018 wordt
geëvalueerd. In afwachting van de uitkomsten daarvan gaan wij in deze begroting vooralsnog uit van
een ongewijzigde voortzetting van de DVO.
Los van de evaluatie zal in 2019 voor de nieuwe inkoop 2020 een projectteam opgericht worden.
Dit is een extra inzet bovenop de reguliere werkzaamheden van de TWO Jeugdhulp. Voor 2019
is hier eenmalig een extra bedrag opgenomen van € 242.000. Daarnaast zijn de lasten voor de
Jeugdbeschermingstafel verhoogd als gevolg van een gewijzigd BTW regime.
Deze aanpassingen vinden plaats op basis van de Herziene Programmabegroting 2018 en
Meerjarenbegroting 2019 - 2022 Regionale Jeugdhulp Holland Rijnland, die separaat van deze
begroting wordt vastgesteld door de individuele deelnemende gemeenten.
Er vindt een herverdeling van de bijdrage van de gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en
Braassem plaats in de uitvoeringskosten conform besluitvorming Inkoopplan Jeugdhulp 2017.
                                                     5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Opbouw gemeentelijke bijdrage
De totale gemeentelijke bijdrage voor 2109 is daarmee als volgt opgebouwd.
                                    Bedrag                             Ontwikkeling totaalbedrag t/m 2019
                                                                                             (cumulatief)
 Reguliere bijdrage gemeenten in                                                              € 5.364.145
 2018
 Loon- en prijscompensatie 2019     € 120.709                                                 € 5.484.854
 Aanvullende bijdrage compensatie   € 155.000                                                 € 5.639.854
 stijging loonkosten
 Frictie en transitiekosten         € 158.000                                                 € 5.797.854
 TWO                                € 2.420.000                                               € 8.217.854
 Totale bijdragen van gemeenten in                                                            € 8.217.854
 2019
2.1 Inwonerbijdrage
De veertien gemeenten in de regio Holland Rijnland bekostigen de organisatie Holland Rijnland.
De reguliere gemeentelijke bijdrage wordt berekend aan de hand van twee factoren: het inwonertal
van de gemeente (voor de handhaving leerplicht geldt het aantal leerlingen) en de taken die Holland
Rijnland uitvoert voor de betreffende gemeente. Daardoor kan de gemiddelde inwonerbijdrage per
gemeente verschillen.
Sommige gemeenten hebben de taken die Holland Rijnland uitvoert op een andere wijze
georganiseerd:
• Alphen aan den Rijn en Nieuwkoop zijn niet aangesloten bij het Regionaal Bureau Leerplicht
   Holland Rijnland;
• Voorschoten neemt niet deel aan de TWO Jeugdhulp;
• Noordwijkerhout neemt niet deel aan de bezwarencommissie woonruimteverdeling;
• Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem doen een gedeelte van de inkoop van Jeugdhulp in
   eigen beheer, de bijdrage van deze gemeenten is daar in 2019 op aangepast.
Voor de berekeningen van 2019 is het inwonertal van de regio Holland Rijnland op 1
januari 2017 gehanteerd (CBS, 2017). Het aantal leerlingen is gebaseerd op de landelijk
leerlingenbasisadministratie per 1-1-2018.
De bijdrage aan de uitvoeringskosten voor de TWO Jeugdhulp was gebaseerd op de verdeling
van de uitvoeringsbudgetten van Jeugdhulp tussen gemeenten. In het tweede kwartaal van 2018
wordt een nieuwe begroting van de uitvoeringskosten door de TWO Jeugdhulp voor de jaren 2018
en 2019 opgesteld. In deze begroting is een wijziging opgenomen in de verdeling van de regionale
uitvoeringskosten (TWO Jeugdhulp) tussen de 13 deelnemende gemeenten omdat de gemeenten
Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem een groot deel van de jeugdhulp lokaal inkopen. Deze
mogelijkheid is vastgelegd in de DVO. Concretisering van de afspraken rond de lokale inkoop heeft
plaatsgevonden door vaststelling van het Inkoopplan Jeugdhulp 2017.
                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Een verlaging van de afdracht voor de uitvoeringskosten voor de gemeenten Alphen aan den Rijn
en Kaag en Braassem leidt tot verhoging van de afdracht door de overige gemeenten. Dit is in
onderstaande tabel verwerkt. De onderbouwing van de nieuwe verdeling is terug te vinden in de
Toelichting op de Meerjarenbegroting Jeugdhulp 2019 - 2022.
In 2019 bedraagt de gemiddelde reguliere bijdrage per inwoner € 10,11 (in 2018 was dat € 9,69).
In de volgende tabel staat de totale inwonerbijdrage per gemeente weergegeven. De frictie- en
transitiekosten zijn tussen de gemeenten verdeeld naar het aantal inwoners (volgens het CBS per
1-1-2017).
Bijdrage gemeenten aan Holland Rijnland 2019 per gemeente en deelname
                           Aantal      Aantal Verdeling     Jaar-   Begroting               Begroting 2019
                             in-        leer-      TWO    rekening     2018
                          woners       lingen               2017
                            CBS          LBA
                          1-1-2017   1-1-2018             Regulier    Totaal    Regulier    TWO       Frictie-      Totaal
                                                                                                          en
                                                                                                     transitie
  Alphen ad Rijn           108.918            0     6,81%            1.353.440   847.453   164.755       30.849    1.043.057
  Hillegom                  21.313        3.156     5,63%             318.101    232.958   136.317        6.037     375.311
  Kaag & Braassem           26.377        4.016     0,97%             357.351    290.652    23.498        7.471     321.621
  Katwijk                   64.546      10.928    15,95%              994.234    734.652   386.025       18.282    1.138.958
  Leiden                   123.752      14.367    29,82%             1.790.557 1.268.462   721.553       35.051    2.025.065
  Leiderdorp                27.129        4.139     6,38%             402.663    299.119   154.379        7.684     461.182
  Lisse                     22.713        3.371     4,90%             329.538    248.424   118.462        6.433     373.319
  Nieuwkoop                 27.914            0     4,95%             304.414    217.189   119.771        7.906     344.866
  Noordwijk                 25.865        3.590     5,17%             359.618    277.607   125.050        7.326     409.983
  Noordwijkerhout           16.326        2.445     3,94%             234.265    172.543    95.276        4.624     272.443
  Oegstgeest                23.209        3.978     4,30%             345.377    265.194   104.036        6.574     375.803
  Teylingen                 36.092        6.028     9,12%             556.944    409.037   220.742       10.222     640.001
  Voorschoten               25.319        4.109                       283.622    284.398          0       7.171     291.569
  Zoeterwoude                8.371        1.271     2,07%             119.596     92.166    50.137        2.371     144.674
  Totaal                   557.844      61.398      100%          0  7.749.721 5.639.854 2.420.000     158.000     8.217.854
De cijfers van de jaarrekening 2017 zijn niet opgenomen omdat deze door de nieuwe BBV niet meer vergelijkbaar zijn met
latere jaren..
2.2 Bijdrage aan het Regionaal Investeringsfonds per gemeente
Met het Regionaal Investeringsfonds (RIF) zet Holland Rijnland een concrete stap om de
bereikbaarheid en de leefbaarheid van de regio te verbeteren. Het fonds is een belangrijke motor voor
cofinanciering van specifieke regionale projecten. De gemeenten die meedoen met het RIF, zijn de
gemeenten die in 2008 deel uitmaakten van Holland Rijnland. Voor de gemeente Kaag en Braassem
geldt daarom dat zij alleen meebetalen voor het gebied van de voormalig gemeente Alkemade. De
gemeenten Nieuwkoop en Alphen aan den Rijn zijn geen onderdeel van het RIF.
                                                             7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Wat willen we bereiken?
Met de cofinanciering uit het RIF realiseren we de RijnlandRoute, het Hoogwaardig Openbaar Vervoer
(HOV)-net Zuid-Holland Noord, het Programma Ontsluiting Greenport Duin- en Bollenstreek, het
Regionaal Groenprogramma en de Greenport OntwikkelingsMaatschappij (GOM).
Wat gaan wij daar voor doen?
In de beheersverordening staat dat de gelden uit het RIF uiterlijk 31 december 2022 bestemd moeten
zijn voor de genoemde projecten. In 2019 maken we een tussenbalans op om in te schatten of de
besteding van de middelen wordt gerealiseerd conform de verordening. Wellicht is het nodig om
projecten te versnellen, om middelen langer gereserveerd te houden of om middelen een andere
projectbestemming te geven. In 2019 voeren we ook de discussie of een mogelijk vervolg op het RIF
gewenst is. Bijvoorbeeld voor nieuwe mobiliteitsprojecten, een vervolg op het groenprogramma of een
nieuw thema als energietransitie.
Wat mag dit kosten?
In de periode 2008 tot en met 2024 storten de samenwerkende gemeenten in totaal 142,5 miljoen
euro in dit fonds. In 2013 besloten deze een tweede tranche aan het RIF toe te voegen. Deze
tranche bestaat uit een aanvullende bijdrage van 37,5 miljoen euro voor het realiseren van de
RijnlandRoute en een verlenging van het RIF tot en met 2024. Katwijk en Leiden dragen, conform
art 1, respectievelijk € 8.627.300 en € 16.372.700 extra bij voor de Rijnlandroute. De overige
€ 12.500.000 brengen alle deelnemende gemeenten bijeen door de bijdrage met twee jaar te
verlengen. Sommige gemeenten hebben deze bijdrage reeds gedaan.
  Gemeenten                                          Bijdrage t/m 2018     Bijdrage 2019     Bijdrage t/m 2019
  Kaag & Braassem                                               4.057.515            368.865            4.426.380
  Hillegom                                                      4.731.397            430.127            5.161.524
  Katwijk                                                     28.035.007           1.764.337          29.799.344
  Leiden                                                      50.215.872           3.076.652          53.292.524
  Leiderdorp                                                    7.036.216            571.022            7.607.238
  Lisse                                                         4.505.237            409.567            4.914.804
  Noordwijk                                                     6.438.828            585.348            7.024.176
  Noordwijkerhout                                               4.165.238            378.658            4.543.896
  Oegstgeest                                                    4.409.680            400.880            4.810.560
  Teylingen                                                     8.050.955            731.905            8.782.860
  Voorschoten                                                   6.296.620            572.420            6.869.040
  Zoeterwoude                                                   1.810.050            164.550            1.974.600
  Subtotaal                                                  129.752.615           9.454.331        139.206.946
  rentecorrectie                                                   502.359            45.669              548.028
  Totaal                                                     130.254.974           9.500.000        139.754.974
Door de rentecorrectie wordt een eerdere berekeningsfout hersteld.
                                                             8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3 Programmaplan
In dit hoofdstuk staan de programma’s beschreven:
• Inhoudelijke Agenda;
• Regionaal Bureau Leerplicht;
• Overige uitvoerende taken Woonruimteverdeling, Verkeer en Vervoer;
• TWO Jeugdhulp;
• Cofinanciering;
• Frictie- en transitiekosten;
• Overhead;
• Dekkingsmiddelen.
Per programma wordt weergegeven wat de doelstellingen zijn, wat de organisatie Holland Rijnland
gaat doen om deze doelstellingen te bereiken en hoeveel deze kosten. Het totaal overzicht is
opgenomen in de financiële begroting; hoofdstuk .
Leeswijzer begrotingstabellen
1. Programmakosten: kosten voor leveringen, goederen en diensten die rechtstreeks ten laste komen
   van projecten in de programma’s;
2. Kosten werkorganisatie: kosten voor personeel, huur gebouw e.d. die via toerekening van uren
   worden verdeeld over de projecten in de programma’s;
3. Bijdragen van derden: baten die rechtstreeks ten gunste van projecten in de programma’s komen
   worden indien van toepassing opgenomen. Het gaat voornamelijk om subsidies van Rijk en
   provincie of bijvoorbeeld leges. Als er geen bijdragen van derden zijn worden de baten niet
   weergegeven.
3.1 Inhoudelijke Agenda
 Inhoudelijke Agenda                      Begroting   Begroting   Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
                                              2018      2019        2020         2021          2022
 Programmakosten                            647.297       625.914     625.914      625.914       625.914
 Kosten werkorganisatie                   1.093.965     1.147.948   1.147.948    1.147.948     1.147.948
 Lasten                                   1.741.262     1.773.862   1.773.862    1.773.862     1.773.862
 Bijdragen van derden                       160.307       160.307     160.307      160.307       160.307
 Baten                                      160.307       160.307     160.307      160.307       160.307
 Saldo baten en lasten                   -1.580.955    -1.613.555  -1.613.555   -1.613.555   -1.613.555
                                                     9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>3.1.1 Maatschappij
Wat willen we bereiken?
De ambitie van de regio Holland Rijnland is dat de kwaliteit, omvang en samenhang van beleid en
maatschappelijke voorzieningen van een goed niveau zijn. De strategische visie van onze gemeenten
gaat uit van een integrale, vraaggerichte dienstverlening waarbij de regie (meer) bij de burger komt
te liggen en de eigen kracht wordt ondersteund. De meeste voorzieningen worden op gemeentelijk
niveau georganiseerd. Maar voor een aantal beleidsterreinen werken gemeenten in wisselende
samenstellingen samen om voorzieningen op bredere schaal dan de gemeente te realiseren. Hiermee
beogen de gemeenten meer integraliteit en kwaliteit te realiseren en zo mogelijk kosten te reduceren.
Wat gaan wij daar voor doen?
De regionale samenwerking in het maatschappelijk domein spitst zich toe op capaciteitsinzet op
twee speerpunten: de ondersteuning van jongeren tot 27 jaar en de opvang en huisvesting van
bijzondere doelgroepen. Daarnaast biedt het regionaal samenwerkingsorgaan ondersteuning op
een aantal andere thema’s waarop gemeenten samenwerken: aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt,
volwasseneneducatie, zorg en ondersteuning, cultuur en doelgroepenvervoer.
Wat mag dit kosten?
 Domein Maatschappij        Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020  Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                    141.911        155.539        155.539          155.539         155.539
 Kosten werkorganisatie             354.718        403.361        403.361          403.361         403.361
 Lasten                             496.629        558.900        558.900          558.900         558.900
 Bijdragen van derden                22.286         22.286          22.286           22.286          22.286
 Baten                               22.286         22.286          22.286           22.286          22.286
 Saldo baten en lasten             -474.343       -536.614       -536.614         -536.614        -536.614
Ondersteuning van jongeren tot 27 jaar
“Jongeren in de regio groeien gezond en veilig op. Ze ontwikkelen hun talenten en kunnen zo, nu en
later, naar vermogen deelnemen en bijdragen aan de maatschappij en de arbeidsmarkt. Jongeren die
het nodig hebben, krijgen de best passende hulp aangeboden."
Bovenstaande doelstelling vormt de kern van het regionale beleidsplan ‘Hart voor de Jeugd’. Hierin
zijn de gemeenten van Holland Rijnland samen verantwoordelijkheid voor de uitvoering, het beleid en
de inkoop van jeugdhulp.
Zij hebben daarbij de wettelijke plicht om ervoor te zorgen dat er altijd passende jeugdhulp
beschikbaar is, ook als het (rijks)budget ontoereikend is.
Binnen deze context staan de gemeenten in Holland Rijnland voor de uitdaging gezamenlijk te sturen
op de kwaliteit en kosten van de jeugdhulp, zonder het kerndoel uit het oog te verliezen.
                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Speerpunt
    De regio Holland RIjnland organiseert de jeugdhulp efficiënt en effectief
Wat willen we bereiken?
Versterken gemeentelijk opdrachtgeverschap
In de visie “Hart voor de Jeugd” onderschrijven de gemeenten het streven naar een integraal
hulpaanbod, dichtbij en vraag-gestuurd. Dit vereist sturing van de samenwerkende gemeenten richting
jeugdhulpaanbieders. Hiervoor is commitment nodig van alle gemeenten en een duidelijke opdracht
aan de opdrachtnemers. In aanloop naar de contractering van de jeugdhulp in 2020 en verder, is
het belangrijk om in 2019 te bepalen wat voor jeugdhulpaanbieders gemeenten nodig hebben om
kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp te realiseren.
Doorontwikkeling jeugd- en gezinsteams
De jeugd- en gezinsteams zijn een belangrijke schakel in de transformatie van de jeugdhulp. Er is in
de afgelopen jaren veel bereikt én geleerd. Belangrijk is dat de gemeenten en de coöperatie JGT -
gezamenlijk en met de kennis van nu – focussen op de doorontwikkeling van de JGT’s.
Integrale aanpak
Een sterke pedagogische gemeenschap zorgt voor een laagdrempelig vangnet en maakt vroegtijdige
signalering van problemen mogelijk. In sommige situaties kan dit de duur of de intensiteit van
jeugdhulp verkorten. Samenwerking tussen verschillende partners is noodzakelijk om vroegtijdig aan
de slag te gaan met signalen in de gezinnen (1G1P1R). Belangrijk is om, vanuit de pedagogische
gemeenschap en de basisvoorzieningen, gezinnen en jongeren die dat nodig hebben te versterken.
Dit kan zijn op de leefgebieden: wonen, financiën, werk, opleiding, sociale relaties, lichamelijke
gezondheid en psychische gezondheid. Gemeenten vervullen hierin een cruciale rol, bijvoorbeeld
door de armoede in gezinnen te bestrijden of door de ondersteuning van jongeren in aanloop naar
hun achttiende levensjaar (perspectiefplan). Het is belangrijk om de kennis en de ervaring in de
regio te delen en van elkaar te leren. Daarbij geldt ook, dat heldere afspraken over wat gemeenten
lokaal moeten regelen, helpen om regionaal het gewenste effect te sorteren (en vice versa). En dat is:
kwalitatief goede en betaalbare jeugdhulp voor kinderen, jongeren en gezinnen in de regio.
Afschalen en normaliseren
Belangrijke prioriteiten zijn de inzet van lichtere of minder intensieve zorg (afschalen) en de
ondersteuning van jeugdigen vanuit meer algemene voorzieningen in plaats vanuit specialistische
jeugdhulp (normaliseren). Dit past ook binnen de huidige visie waarin het uitgangspunt is opgenomen
dat jeugdigen zoveel mogelijk veilig opgroeien in de eigen leefomgeving.
Bieden van passende zorg vanuit de juiste (wettelijke) kaders
Wat is nu passende zorg? Hoeveel ruimte bieden we in het doen wat nodig is? Professionals vragen
om concretisering van die kaders. Tegelijkertijd willen gemeenten prioriteit blijven geven aan het
centraal stellen van de behoeften van het kind en het gezin. Vergelijkbare dilemma’s zijn ook te zien
in de (financiële) afbakening tussen de verschillende wetten. Met het oog op het financiële tekort
op jeugdhulp is het belangrijk om de afwenteling van kosten uit aanpalende wetten te voorkomen
zonder dat de zorg in het geding komt. De opdracht blijft hierbij dat goede samenwerking tussen de
uitvoerders essentieel is. Zo is meer inzicht in de inzet van zorg in en rondom school van belang. De
opgaven in de wet Passend Onderwijs en de Jeugdwet zijn complementair aan elkaar.
                                                       11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Wat gaan we daarvoor doen?
In het derde kwartaal van 2018 starten de gemeenten met de voorbereiding op de inkoop van
jeugdhulp voor 2020 en verder. Dit betekent dat het jaar 2019 in het teken staat van het inkoopproces.
Beleidsdoelstellingen moeten worden herijkt om te kunnen bepalen welke jeugdhulp wordt ingekocht.
Holland Rijnland vervult in 2019, net als in voorafgaande jaren, een faciliterende rol.
Er gaat extra aandacht naar sturingsopgaven en het verder transformeren van de jeugdhulp. Om te
komen tot een kwalitatief goed en betaalbaar jeugdhulpstelsel is het namelijk noodzakelijk om de
sturing hierop te intensiveren. Mede daarom is in 2018 een regionaal beleidsteam jeugd geformeerd
bestaande uit gemeenteambtenaren. Ook in 2019 blijft de inzet op dit speerpunt groot.
De Strategische Eenheid faciliteert de samenwerking op het terrein van jeugd tussen het Ambtelijk
Overleg Jeugd, het regionaal beleidsteam jeugd, het ambtelijk opdrachtgeversoverleg en het
Portefeuillehoudersoverleg Maatschappij. Dit gebeurt vanuit de platformfunctie. Via het platform van
Holland Rijnland worden voorstellen voor beleid voorbereid en afgestemd met alle gemeenten om
vervolgens tot besluitvorming te komen. Bij de uitvoering van deze taken, werken de Strategische
Eenheid, het regionale beleidsteam jeugd en de TWO Jeugdhulp nauw samen. Hierover is meer te
lezen in het hoofdstuk over de TWO Jeugdhulp.
Wat mag dit kosten?
 Ondersteuning jongeren      Begroting 2018 Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 tot 27 jaar
 Programmakosten                     35.556          46.737          46.737          46.737          46.737
 Kosten werkorganisatie             168.212         234.395        234.395          234.395        234.395
 Lasten                             203.768         281.132        281.132          281.132        281.132
 Saldo baten en lasten             -203.768        -281.132       -281.132         -281.132       -281.132
Opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen
    Speerpunt
    De regio zorgt voor opvang en huisvesting van bijzondere doelgroepen.
Wat willen we bereiken?
Met bijzondere doelgroepen bedoelen we inwoners van Holland Rijnland die ondersteuning nodig
hebben bij (zelfstandige) huisvesting. Het gaat bijvoorbeeld om mensen met een indicatie beschermd
wonen, die jeugdhulp of wmo-begeleiding ontvangen of genoodzaakt zijn een beroep te doen op
de maatschappelijke opvang. Per 2020 is op regionale schaal niet meer de centrumgemeente
verantwoordelijk voor de huisvesting van bijzondere doelgroepen, maar zijn dat de individuele
gemeenten zelf. We willen bereiken dat zij goed voorbereid zijn op die taak, zodat mensen die
ondersteuning nodig hebben bij (zelfstandige) huisvesting dit ook krijgen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Holland Rijnland faciliteert de regionale projectorganisatie die de decentralisatie van de
maatschappelijke zorg (vanaf 2020) naar de gemeenten voorbereid. Centrumgemeente Leiden
                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>is trekker; de regiogemeenten bemensen de werkgroepen. Holland Rijnland ondersteunt de
verschillende werkgroepen en de bestuurlijke afstemming/besluitvorming die op regionale schaal
nodig is. Bij het onderdeel huisvesting gaat het om:
• afspraken met corporaties, zorginstellingen en cliëntorganisaties over preventieve maatregelen om
   de instroom in de maatschappelijke opvang en beschermd wonen te beperken en de uitstroom te
   bevorderen;
• input voor lokale prestatieafspraken tussen corporaties en gemeenten;
• het opstellen van een nieuwe regionale huisvestingsverordening in 2019 met daarin regels voor
   urgentie, contingent-woningen voor uitstroom uit intramurale voorzieningen en ruimte voor lokaal
   maatwerk.
Vanuit haar platformrol faciliteert Holland Rijnland:
• de regionale afstemming over de afbouw van de regionale voorziening voor maatschappelijke
   opvang en realisatie van lokale/sub-regionale vormen van opvang;
• regionale afstemming over de realisatie en spreiding van intramurale en ambulante
   huisvestingsvormen beschermd wonen;
• inspiratie voor het verruimen van de (flexibele) woningvoorraad om naast bijzondere doelgroepen
   ook andere doelgroepen die met spoed huisvesting zoeken een alternatief te bieden.
Wat mag dit kosten?
 Opvang en huisvesting       Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020  Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 bijzondere doelgroepen
 Programmakosten                      30.390          31.089          31.089           31.089          31.089
 Kosten werkorganisatie               73.139          61.529          61.529           61.529          61.529
 Lasten                              103.529          92.618          92.618           92.618          92.618
 Saldo baten en lasten              -103.529         -92.618        -92.618          -92.618         -92.618
Lopende zaken maatschappij
Aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt
Holland Rijnland wil de mismatch op regionale arbeidsmarkt tussen vraag en aanbod verkleinen.
Een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt is daarvoor van groot belang. Deze
opgave ligt primair bij het onderwijs. De rol van Holland Rijnland is: partijen bijeenbrengen van,
agenda’s afstemmen beleidsontwikkeling aanjagen, financiering vinden voor bestaande initiatieven
en verbeterpunten bespoedigen in de uitvoering. De opgave richt zich specifiek op de sectoren
zorg, techniek en de greenportsector. Speciale aandacht gaat uit naar de aansluiting van kwetsbare
jongeren op de arbeidsmarkt. Dit zijn voortijdig schoolverlaters (zonder startkwalificatie) en leerlingen
van het praktijkonderwijs en voortgezet speciaal onderwijs (doelgroep PrO/VSO). Ons streven is
om doorgaande lijnen vanuit onderwijs naar werk te realiseren. Het project Fantastische Lijnen, dat
in 2017 startte, wordt in 2019 gecontinueerd. Holland Rijnland legt vanuit haar platformfunctie de
verbindingen tussen de werkgroep PrO/VSO, het werkbedrijf en de RMC. Voor 2019 is onze opgave
de doorontwikkeling van de gerealiseerde doorlopende lijn van school naar werk.
                                                      13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Het landelijk Sociaal Akkoord (2013) heeft de ambitie om in de regio 320 extra banen te realiseren
voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt.
Holland Rijnland legt vanuit haar platformfunctie de verbinding tussen de werkgroep PrO/VSO, het
werkbedrijf en de RMC. De opgave voor 2019 is om de gerealiseerde doorlopende lijn van school naar
werk door te ontwikkelen.
Holland Rijnland biedt het Regionaal Bureau Leerplicht 400 uur beleidsmatige ondersteuning per
jaar voor de nieuwe wettelijke taak die het RBL vanaf 2019 uitvoert, te weten: de realisatie van een
sluitend vangnet voor jongeren in kwetsbare posities. Hierbij gaat het om de doorlopende lijn naar
vervolgonderwijs of werk voor deze doelgroep. Deze taak wordt nader geduid in ‘Regionaal Bureau
Leerplicht’ Hoodstuk 3.2.
Volwasseneducatie
Holland Rijnland biedt een platform voor beleidsafstemming en bestuurlijke besluitvorming tussen de
contactgemeente Leiden en de regiogemeenten als het gaat om taal-, reken- en digitaal onderwijs
voor volwassenen in de regio. Daarnaast is Holland Rijnland aanjager en coördinator van de aanpak
laaggeletterdheid binnen de regio. De bestuurlijke ambitie is om de inzet van Holland Rijnland
op de aanpak van laaggeletterdheid qua intensiteit te continueren en met name te richten op de
implementatie en borging van de taken van het regionaal convenant Bondgenootschap Geletterdheid
2017-2020 bij de bondgenoten en in de regio.
Zorg en ondersteuning
In 2019 biedt Holland Rijnland een platform voor de gemeenten voor de realisatie van
beleidsvoorbereiding en besluitvorming over de decentralisatie en transformatie van de
maatschappelijke opvang en beschermd wonen, zowel regionaal, subregionaal als lokaal per 2020.
Verder ondersteunt Holland Rijnland de verbinding met het RDOG/Publieke Gezondheid en de
afspraken met Zorg & Zekerheid ten aanzien van Jeugd, preventie en dementie.
Cultuur
Binnen dit thema willen onze gemeenten een verhoging van de cultuurparticipatie in het algemeen
en een verbetering van de kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs in het bijzonder. 2019
Is het derde jaar van de rijksregeling Cultuureducatie met Kwaliteit die loopt van 2017 tot 2020. De
culturele instellingen, de Cultuureducatiegroep en Parkvilla voeren in opdracht van de gemeenten een
activiteitenprogramma cultuureducatie uit op basisscholen. Holland Rijnland biedt in 2019 een platform
voor overleg en afstemming bij de uitvoering van het activiteitenprogramma.
Doelgroepenvervoer
Doelgroepenvervoer is zowel een maatschappelijke opgave (met verschillende maatschappelijke
doelgroepen, zoals: kinderen met jeugdhulp, kinderen met leerlingenvervoer en inwoners met
een wmo-indicatie) als een ruimtelijk logistieke opgave in het domein leefomgeving. In deze
begroting wordt dit onderdeel op één plek behandeld, bij het onderdeel ‘Beter benutten regionaal
mobiliteitsnetwerk’ in hoofdstuk 3.1.3. Leefomgeving.
                                                   14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Lopende zaken               Begroting 2018 Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Maatschappij
 Programmakosten                     75.965         77.713          77.713          77.713          77.713
 Kosten werkorganisatie             113.367        107.437         107.437        107.437         107.437
 Lasten                             189.332        185.150         185.150        185.150         185.150
 Bijdragen van derden                22.286         22.286          22.286          22.286          22.286
 Baten                               22.286         22.286          22.286          22.286          22.286
 Saldo baten en lasten             -167.046       -162.864        -162.864       -162.864        -162.864
3.1.2 Economie
De subregio’s Duin- en Bollenstreek, Leidse regio en Rijn- en Veenstreek voeren ieder een eigen
economische agenda. Kennisdeling, belangenbehartiging en lobby op regionaal niveau achten de
gemeenten van groot belang, zodat de agenda’s elkaar versterken en om te voorkomen dat zaken
dubbel worden gedaan of kansen worden gemist. Holland Rijnland biedt hiervoor een platform
voor regionale afstemming. Tevens heeft Holland Rijnland een proactieve houding om bijvoorbeeld
subsidiemogelijkheden en ontwikkelingen bij andere overheden te signaleren die van invloed zijn op
gemeentelijk beleid.
Wat willen we bereiken?
De regio Holland Rijnland heeft een bloeiende economie in diverse sectoren. We hebben de ambitie
om koploper te zijn in het toepassen van economische en technologische innovaties. Holland Rijnland
streeft naar goede aansluiting tussen het onderwijsaanbod en de (veranderende) arbeidsmarkt.
Wat gaan we daar voor doen?
Veel van de economische opgaven waar onze gemeenten voor staan, pakken zijzelf in eerste
instantie lokaal of in een subregionaal verband op. Enkele belangrijke regionale opgaven doen we
echter samen op de schaal van Holland Rijnland. Het gaat om de versterking van de economische
topsectoren Greenports en Space (HighTech) en de energietransitie. Daarnaast biedt Holland Rijnland
het platform voor kennisuitwisseling en afstemming. Per jaar organiseren we minimaal vier keer een
portefeuillehoudersoverleg en minimaal vier keer een ambtelijk overleg. Indien gewenst, worden extra
(thema-)overleggen georganiseerd.
Holland Rijnland stelde een Regionale Investeringsstrategie voor de Zuidelijke Randstad op, samen
met de gemeente Leiden, de Economic Board Zuid-Holland (EBZ), de Metropoolregio Rotterdam
Den Haag (MRDH), de Drechtsteden en de provincie Zuid-Holland . Hierin opgenomen zijn een
aantal regionale economische opgaven uit de verschillende speerpunten van Holland Rijnland.
In 2019 worden deze verder uitgewerkt of gerealiseerd. De nadruk ligt daarbij op groenprojecten
(metropolitane landschappen en waterrecreatie), de Campus Leiden, hoogwaardig openbaar vervoer
(o.a. treinverbinding Leiden-Utrecht) en fieldlabs (greenports, space). Daarnaast zet Holland Rijnland
in op het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt (zie paragraaf 3.1.1
onderdeel ‘Lopende zaken Maatschappij’).
                                                    15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>De inzet voor Biobased Economy is ondergebracht bij de speerpunten Greenports
(planteninhoudstoffen) en Toegankelijke Groene Landschappen (reststromen /circulaire economie). In
2019 zetten we daarom geen specifieke middelen en capaciteit in voor Biobased Economy .
Het onderdeel planteninhoudstoffen is verweven met het speerpunt Greenports van morgen.
Uitvoering vindt plaats via het programma Biobased Greenports Zuid-Holland. Hierin is het
Kenniscentrum Plantenstoffen de uitvoerende partij in plaats van ambtelijke inzet vanuit Holland
Rijnland. Holland Rijnland is medefinancier van dit brede programma, lid van de Advisory Board en
heeft een plaats in de ambtelijke governance. Daarnaast werd biobased economy in 2017 onderdeel
van de regionale agenda Greenports Holland Rijnland. Het thema Reststromen is onderdeel van
het programma LEADER Holland Rijnland. LEADER is opgenomen in het speerpunt Toegankelijke
Groene Landschappen (paragraaf 3.1.3).
Wat mag dit kosten?
 Domein Economie            Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                     99.781        102.076        102.076         102.076         102.076
 Kosten werkorganisatie             277.930        201.327        201.327         201.327         201.327
 Lasten                             377.711        303.403        303.403         303.403         303.403
 Saldo baten en lasten             -377.711       -303.403       -303.403        -303.403        -303.403
Space
De ruimtevaartsector, kortgenoemd space, is sterk aanwezig in onze regio. Naast de aanwezigheid
van ESA/ESTEC, is een groot aantal andere ruimtevaart gerelateerde bedrijven gevestigd in onze
regio. Op dit moment zijn er in de provincie ongeveer zestig space-bedrijven met meer dan 4.000
directe arbeidsplaatsen. Een groot deel daarvan vallen binnen Holland Rijnland. Naar verwachting
groeit de sector met 8% per jaar, waarmee het totale volume van ruimtevaartactiviteiten in twintig jaar
verdubbelt. In Noordwijk wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een Space Campus en in Katwijk
is ‘Unmanned Valley’, het testcentrum voor drones, volop in ontwikkeling. De Universiteit Leiden
heeft veel kennis en expertise en dit wordt in de toekomst verder versterkt door de komst van het
onderzoeksinstituut SRON.
    Speerpunt
    De regio is nationaal centrum voor aardobservatie en navigatietoepassingen.
Wat willen we bereiken?
De focus ligt op de ontwikkeling en implementatie van een regio-agenda die het ruimtevaartcluster in
de regio versterkt. Dit doen we onder andere door het creëren en versterken van de randvoorwaarden
voor vestiging van bedrijven en het stimuleren van crossovers naar andere disciplines. In het
verlengde hiervan ligt de doorontwikkeling van Unmanned Valley.
Wat gaan we daarvoor doen?
Voor de versterking en ontwikkeling van het ruimtevaartcluster in Holland Rijnland, werken wij
samen met de provincie Zuid-Holland, Innovation Quarter (IQ), Economic Board Zuid Holland (EBZ),
                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Economic Board Amsterdam, de Zuidelijke- en Noordelijke Randstad en andere overheden. Holland
Rijnland faciliteert de regionale samenwerking, voert de lobby en heeft regelmatig overleg met de
betrokken partijen.
Om de vestiging van ruimtevaart-gerelateerde industrie te stimuleren, onderzoekt Holland Rijnland
met name de koppeling met onderzoek, onderwijs en arbeidsmarkt; ofwel kennisinstellingen en
bedrijfsleven. Hierbij betrekken we de gemeenten Noordwijk, Katwijk, Leiden en Den Haag, het
Innovation Quarter en de universiteiten van Leiden, Delft en Wageningen. Maar de regio kijkt ook naar
de bereikbaarheid, de fysieke doorontwikkeling van de Spacecampus en het verder uitbouwen van het
netwerk.
Holland Rijnland ondersteunt de gemeente Katwijk bij de ontwikkeling van Unmanned Valley door
een lobby en de mogelijkheid voor cofinanciering van innovatieve projecten. Met een bijdrage uit het
cofinancieringfonds draagt Holland Rijnland bij aan ‘Instrumentation for Space’, een MBO- opleiding
voor de ruimtevaart in triple helix verband.
Wat mag dit kosten?
 Space / Aardobservatie      Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                      20.260          20.726          20.726          20.726          20.726
 Kosten werkorganisatie               47.541          21.975          21.975          21.975          21.975
 Lasten                               67.801          42.701          42.701          42.701          42.701
 Saldo baten en lasten               -67.801         -42.701        -42.701         -42.701         -42.701
Energietransitie
Op 27 september 2017 werd het Regionaal Energieakkoord afgesloten door de veertien gemeenten
van Holland Rijnland, de provincie Zuid-Holland, het Hoogheemraadschap van Rijnland, de
Omgevingsdienst West-Holland en het samenwerkingsorgaan zelf. Na ondertekening van dit
energieakkoord is in 2018 een uitvoeringsprogramma vastgesteld voor de verdere uitwerking en
uitvoering van dit speerpunt.
    Speerpunt
    Holland Rijnland sluit met de provincie Zuid-Holland een gebiedsdeal over de regionale bijdrage
    aan verduurzaming en vermindering van energiegebruik.
Wat willen we bereiken?
De regionale ambitie is om in 2050 een energieneutrale regio te zijn en daarmee bij te dragen aan de
landelijke (en provinciale) doelstellingen op het gebied van klimaat en energie. In het Energieakkoord
zijn ook ambities geformuleerd voor duurzame Greenports, zie paragraaf 3.1.2.
Wat gaan we daarvoor doen?
De uitvoering van het Energieakkoord vergt een stevige inzet van alle partners, qua capaciteit en
budget. Holland Rijnland verzorgt daarbij de programmacoördinatie, verbindt partijen en lobbyt bij
                                                      17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>provincie en Rijk. Daarnaast faciliteert Holland Rijnland het ambtelijk en bestuurlijk platform voor alle
betrokken partijen (projectgroep, Stuurgroep, twee keer per jaar het PHO+ Energie en Themacafés).
Capaciteit en budget zijn geregeld voor 2017 en 2018. In 2018 zal voor 2019 en verder financiering
worden gevraagd aan de colleges en raden. Daarnaast zal er eind 2018 een tussentijdse evaluatie
plaatsvinden: waar staan we in de uitwerking en de uitvoering na een jaar? Mede op basis hiervan
stellen de partners van het Energieakkoord het uitvoeringsprogramma voor 2019-2025 op.
De inzet vanuit Holland Rijnland (capaciteit en budget) wordt in 2019 gecontinueerd.
De nadruk in 2019 zal liggen op het stimuleren van de vele initiatieven voor energiebesparing
(bedrijven, gebouwde omgeving en gemeentelijk vastgoed) en het opwekken van duurzame energie
in de regio, vooral via zon en wind. Ook spelen we in op de landelijke regelgeving ten aanzien van
energie, bijvoorbeeld op het gebied van warmte (geen aansluitplicht meer voor gas).
Uitwerking van de regionale energietransitie loopt via zes uitvoeringslijnen. Hieronder staat per
uitvoeringslijn aangegeven wat de belangrijkste acties en mijlpalen zijn in 2018 en 2019:
1. Energiebesparing: In 2018 zet de Omgevingsdienst West-Holland in op een intensivering van
   de aanpak bij bedrijven (onder andere door pilots bij bedrijventerreinen en MKB-scans), meer
   besparing bij gemeentelijk vastgoed en stimulering van besparing in de gebouwde omgeving
   (bijvoorbeeld door wijkaanpak). Rode draden hierin zijn de intensivering en de lessen van goede
   regiovoorbeelden. Op basis daarvan wordt een plan voor 2019 ontwikkeld
2. Ruimte (duurzame energieopwekking via zon en wind): Eind 2018 ligt er een regionale kaart die
   aangeeft waar we voor 2025 windmolens en zonnevelden willen realiseren. we werken die in 2019
   uit, samen met initiatiefnemers, provincie, andere stakeholders en burgers.
3. Zon op daken: We zetten in op een Green deal met woningbouwcorporaties in 2018 en de opzet
   van een uitvoeringsstructuur in 2019. We organiseren regionale bijeenkomsten voor zon op daken
   bij scholen en sportverenigingen en in 2019 komen we tot een actieplan. In 2018 faciliteren we een
   bijeenkomst voor bedrijven, gevolgd door een actieplan in 2019. Naast deze doelgroepgerichte
   benadering wordt in 2018 breed verkend waar er nog kansen liggen om in 2019 op te schalen tot
   een collectieve, regionale aanpak en aanbesteding.
4. Warmte: In 2018 brengen we regionale vraag en aanbod in beeld, stimuleren we iconische
   voorbeeldprojecten in de regio en zetten we vooral in op de ontwikkeling van lokale warmtevisies en
   maken de warmtetransitie in wet- en regelgeving beleidsmatig mogelijk . Experimenteren en doen
   gaan hier hand in hand. In 2019 zal de nadruk vooral liggen op de implementatie en de borging van
   de ontwikkelde lokale warmtevisies
5. Greenports: in 2018 identificeren we de huidige energieprojecten in de Greenports Duin- en
   Bollenstreek, Boskoop en Aalsmeer. We gaan na hoe het programma Regionale Energietransitie
   deze projecten kan versterken (met name via de lijnen Energiebesparing, Warmte en Mobiliteit).
   Voor 2019 en verder zetten we ons vervolgens in om vanuit een Green Deal in 2025 te komen tot
   het behalen van de gezamenlijke doelstellingen.
Duurzame mobiliteit: In 2018 zetten we onder andere in op stimulering van elektrisch vervoer (en het
verhogen van het aantal laadpalen), vergroting van het aandeel personen in OV en deelauto’s en
stimulering van pilotprojecten duurzame infrastructuur. In 2019 kijken we waar lokaal en regionaal
duurzaamheidsbeleid, verkeers- en vervoersbeleid en ruimtelijke ordening verder kunnen worden
                                                     18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>geïntegreerd. Gedacht wordt aan kansen op het gebied van duurzaam OV, doelgroepenvervoer,
gezamenlijke aanbestedingen, wegonderhoud en stadsdistributie.
Wat mag dit kosten?
 Energietransitie             Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                      30.390           31.089          31.089          31.089          31.089
 Kosten werkorganisatie               95.080           92.182          92.182          92.182          92.182
 Lasten                              125.470          123.271        123.271         123.271         123.271
 Saldo baten en lasten              -125.470         -123.271       -123.271        -123.271        -123.271
Greenports van morgen
In de regio Holland Rijnland zijn drie Greenports actief: Duin- en Bollenstreek, Regio Boskoop en
Aalsmeer. De bedrijven in deze Greenports zijn actief in de sierteeltsector waarbij elke Greenport
binnen haar eigen specialisatie een dominante positie inneemt op de internationale markt. De Duin- en
Bollenstreek heeft deze positie op de markt voor bollen, Regio Boskoop voor bomen en Aalsmeer voor
bloemen en planten.
    Speerpunt
    De regio steunt de uitbouw van de internationale economische kracht van de Greenports Duin-
    en Bollenstreek, Aalsmeer en regio Boskoop.
Wat willen we bereiken?
Holland Rijnland ondersteunt de drie Greenports in het behouden en versterken van hun internationale
positie. De Greenports richten zich op de gehele bedrijfsketen: veredeling, teelt en broeierij,
importerende en exporterende handel en logistiek. Hoewel elke Greenport haar specialisatie kent, zijn
er veel onderlinge zakelijke relaties die de marktpositie versterken. Om de internationale marktposities
te behouden en te versterken, richten de drie Greenports zich onder meer op de thema’s: innovatie,
ruimte en bereikbaarheid, aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, positionering van de sector in de regio
en duurzaamheid (inclusief energie).
Wat gaan we daarvoor doen?
Het is van belang dat wij, in afstemming met de drie Greenports, het grote verhaal vertellen aan
de (bestuurlijke) tafels op rijks- en provinciaal niveau waarin Holland Rijnland participeert. Hierbij
gaat het over het belang van de Greenports binnen onze regio en de bijdrage die zij leveren aan de
Nederlandse economie.
Bij dit speerpunt draagt Holland Rijnland zorg voor de agendasetting, initieert crossovers of jaagt deze
aan en versterkt het netwerk tussen overheid, ondernemers en onderwijs. Holland Rijnland heeft geen
directe bemoeienis met de projecten en activiteiten die de programmamanagers van de Greenports
uitvoeren. De Greenports kennen een eigen organisatievorm voor de vertegenwoordiging, afstemming
en belangenbehartiging binnen het geografisch gebied van de Greenport.
                                                       19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Op basis van een uitvoeringsprogramma zet Holland Rijnland in op de thema’s energie, duurzaamheid
en aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt. Energie is één van de uitvoeringslijnen van het Regionaal
Energieakkoord (zie paragraaf 3.1.2). Duurzaamheid kent een dubbele insteek. Vanuit biobased
economy is de focus om op basis van plantinhoudstoffen de sierteelt te innoveren. Hierdoor
wordt kennis als exportproduct een motor voor de economische groei van de sector. Een andere
manier om de sector te verduurzamen, is de toepassing van gentechnologie in de veredeling
voor betere gewasbescherming. Voor beide benaderingen is de verbinding van kennisinstituten
en greenportondernemers de sleutel tot succes. De relatie onderwijs-arbeidsmarkt gaat over de
verbinding van onderwijsinstellingen en greenportondernemers om het onderwijsaanbod toe te snijden
op de vraag naar de arbeidskrachten van morgen. Menging van groen en grijs (technisch) onderwijs
en een hogere opleiding van personeel zijn nodig om voorop te blijven bij verschillende ontwikkelingen
zoals precisielandbouw, drones in de kas, toepassen van circulaire economie in de sierteelt en de
inzet en het beheer van duurzame energiebronnen.
Holland Rijnland stimuleert projecten en samenwerking tussen partijen door de rol van makelaar en
verbinder op zich te nemen. Tevens kan Holland Rijnland projecten stimuleren door een bijdrage
beschikbaar te stellen uit het Cofinancieringsfonds of andere financieringsmogelijkheden te ontsluiten.
Holland Rijnland biedt naast inhoudelijk ondersteuning op genoemde thema’s, het platform voor
andere gemeenschappelijke Greenport-thema’s . De Greenports maken hier onder meer gebruik
van door gezamenlijk het Greenport Holland-overleg voor te bereiden. We zien mogelijkheden om
speerpunten vanuit meerdere thema’s uit de inhoudelijke agenda te verbinden met de doelstellingen
van de Greenports en geven hieraan gezamenlijk invulling. Holland Rijnland ondersteunt tevens in
de gezamenlijke lobby en zoekt naar fondsen binnen het landelijk programma greenports 3.0, de
topsector tuinbouw en uitgangsmaterialen, bij de provincie, het Rijk en in Europa. Vanuit het Regionaal
Investeringsfonds ondersteunt Holland Rijnland de Greenport ontwikkelingsmaatschappij (GOM) Duin-
en Bollenstreek .
Wat mag dit kosten?
 Greenports van morgen      Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                    49.131          50.261          50.261          50.261          50.261
 Kosten werkorganisatie            106.053          58.472          58.472          58.472          58.472
 Lasten                            155.184         108.733        108.733         108.733         108.733
 Saldo baten en lasten            -155.184        -108.733       -108.733        -108.733        -108.733
Bedrijventerreinen, kantoren en detailhandel
Door de economische groei verwachten we dat de aandacht voor ruimtelijk-economische thema’s
op regionale schaal toeneemt. Waar gaan we in onze regio bouwen, waar komen bedrijven en
kantoren en hoe zijn deze bereikbaar? Deze onderwerpen kregen de afgelopen periode in de regio
minder aandacht, omdat we in 2016 kozen om de inzet door Holland Rijnland hierop af te bouwen
en de nadruk te leggen bij het subregionaal niveau. In 2017 constateerden we echter een groeiende
                                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>behoefte bij de gemeenten en subregio’s aan ondersteuning en inhoudelijke begeleiding op dit
domein.
Wat willen we bereiken?
Holland Rijnland stimuleert een goed vestigingsklimaat voor ondernemers. In de regio streven we naar
een afgestemd ruimtelijk beleid voor de vestiging van bedrijven, kantoren en detailhandel.
Wat gaan we daarvoor doen?
Holland Rijnland faciliteert het platform voor de afstemming van (lokale) belangen en zo nodig voor
de formulering van een regionaal standpunt over deze onderwerpen. Vertegenwoordigers uit het
samenwerkingsverband behartigen deze belangen bij de provincie en het Rijk.
Op verzoek van de gemeenten neemt Holland Rijnland de coördinerende rol op zich om de
bedrijventerreinenstrategie in 2018 te actualiseren. De uitwerking vindt plaats in de sub-regio’s. In de
loop van 2018 zullen we bezien welke rol en taken er voor Holland Rijnland op dit onderwerp gewenst
zijn voor 2019.
Medio 2019 moet de kantorenstrategie Holland Rijnland geactualiseerd zijn. Het primaat voor het
uitvoeren van de werkzaamheden ligt bij de belangrijkste ‘kantoorgemeenten’ in de regio. Holland
Rijnland biedt het platform voor afstemming en draagt zorg voor bestuurlijke vaststelling en het
aanbieden van het document aan de provincie.
Wat mag dit kosten?
 Bedrijventerreinen,         Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 kantoren en detailhandel
 Kosten werkorganisatie               29.256          28.698          28.698          28.698          28.698
 Lasten                               29.256          28.698          28.698          28.698          28.698
 Saldo baten en lasten               -29.256         -28.698        -28.698         -28.698         -28.698
3.1.3 Leefomgeving
De regio Holland Rijnland heeft de ambitie om de aantrekkelijke en vitale woon- en leefomgeving te
versterken. Een leefomgeving waar het prettig is om te wonen, te werken, te leven en te recreëren.
Ruimtelijke ontwikkelingen worden steeds meer gezien als een integrale opgave. Wonen, werken,
gezonde leefomgeving, landschappelijke kwaliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid,
energietransitie en bereikbaarheid worden tegelijkertijd onderzocht en aangepakt. Veel van deze
opgaven overstijgen de gemeentegrenzen. Dergelijke vraagstukken pakken we gezamenlijk op om
resultaten te bereiken. Het uitgangspunt hierbij is: lokaal waar mogelijk, (sub-)regionaal waar nodig.
Wat willen we bereiken?
De lokale en subregionale agenda’s en ontwikkelingen bij Rijk en provincie vormen de kern
van de regionale samenwerking op het gebied van mobiliteit, ruimte, wonen en groen. Voor de
komende periode zijn binnen deze sectoren dit belangrijke thema’s: de verdere ontwikkeling van
de economische potentie van waterrecreatie, de integrale verstedelijkingsopgave, de schaalsprong
Openbaar Vervoer, de voeding van provinciale en lokale omgevingsvisies met regionale speerpunten,
                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>de samenwerking met de provincie Zuid-Holland (gebiedsgericht werken) en de afstemming met de
Zuidelijke en Noordelijke Randstad.
De gemeente overstijgende integrale opgaven vragen om een andere manier van samenwerken
tussen gemeenten en andere partijen. Het gebiedsgericht werken en de omgevingsvisies bieden
hiervoor kansen.
Wat gaan we daar voor doen?
Holland Rijnland biedt het platform voor kennisuitwisseling en afstemming. Per jaar organiseren we
minimaal vier keer een portefeuillehoudersoverleg Leefomgeving en minimaal vier keer een ambtelijk
overleg per deelonderwerp. lndien gewenst, worden extra (thema)overleggen georganiseerd.
Holland Rijnland neemt deel aan diverse overleggen, waar we de belangen van de gemeenten
behartigen bij andere samenwerkingsverbanden, provincies en Rijk. Voorbeelden zijn:
directeurenoverleg Zuidelijke Randstad, Economic Board Zuid-Holland en het jaarlijkse BO MIRT. Het
signaleren van, en inspelen op, trends en subsidiemogelijkheden zijn ook taken voor Holland Rijnland.
Wat mag dit kosten?
 Domein Leefomgeving        Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                    213.135        218.036         218.036        218.036         218.036
 Kosten werkorganisatie             253.616        367.785         367.785        367.785         367.785
 Lasten                             466.751        585.821         585.821        585.821         585.821
 Bijdragen van derden               138.021        138.021         138.021        138.021         138.021
 Baten                              138.021        138.021         138.021        138.021         138.021
 Saldo baten en lasten             -328.730       -447.800        -447.800       -447.800        -447.800
Toegankelijke groene landschappen
De regio Holland Rijnland is een aantrekkelijke regio met een grote diversiteit aan landschappen. De
verstedelijking, energietransitie, bodemdaling en klimaatadaptatie vragen om een integrale benadering
van de ruimtelijke ontwikkelingen. Enerzijds zet het de kwaliteit van landschap en groen onder druk,
maar elke verandering brengt ook meekoppelkansen met zich mee. De komende periode zal daarom
de nadruk meer liggen op het verbinden en versterken van de groengebieden. In onze regio biedt het
Nationaal Park een unieke kans verbinding te leggen tussen het Duin-Horst en Weide gebied.
    Speerpunt
    De regio Holland Rijnland is een aantrekkelijke groene bestemming voor inwoners en
    recreanten.
Wat willen we bereiken?
Het doel van dit speerpunt is versterking van het landschap. Aan de ene kant is dit speerpunt gericht
op voldoende groen en natuur in relatie tot andere ontwikkelingen, zoals grootschalige verstedelijking.
                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Een landschap dat aantrekkelijk is om in te verblijven door een gevarieerd aanbod van recreatieve
voorzieningen en agrotoerisme, in diverse natuurlijke landschappen en cultureel erfgoed. Aan de
andere kant richt dit speerpunt zich op het behouden en toevoegen van biodiversiteit en het onderling
verbinden van natuur- en groengebieden.
Wat gaan we daarvoor doen?
De inzet van de regio blijft gelijk, op basis van intensieve samenwerking met de subregionale
landschapstafels. Holland Rijnland heeft bijzondere aandacht voor regionale iconen, zoals de
ontwikkeling van het Hollands-Utrechts Plassengebied (van de Kagerplassen tot en met de
Vinkeveense Plassen) en het metropolitaan landschap. Verder werken we samen met andere
partners aan het verbeteren en economisch versterken van het waternetwerk, zowel naar als in
het merengebied, de verdere ontwikkeling van de Haarlemmertrekvaart, Blueport (recreatiehaven)
en het Nationaal Park Hollandse Duinen (realiseren van de 15 ambities in het vastgestelde
ambitiedocument). De versterking van de kwaliteit van natuur-en groengebieden vraagt meer nadruk
op biodiversiteit en landbouwtransitie.
Holland Rijnland biedt cofinanciering, op basis van het Regionale Investeringsfonds (RIF), aan
projecten die bijdragen aan de doelen uit het Regionaal Groenprogramma. Dit doen we door het
opstellen, uitvoeren en monitoren van uitvoeringsovereenkomsten met de Leidse Regio en de Duin-
en Bollenstreek. In de nieuw af te sluiten overeenkomsten is meer aandacht voor biodiversiteit.
Het Regionaal Groenprogramma loopt tot en met 2020. In 2018 starten we de discussie over de
mogelijkheden en wensen voor de periode daarna. Deze discussie loopt door in 2019, inclusief de
besluitvorming hierover.
Holland Rijnland continueert haar rol in (mede) ondersteuning van publieke en private initiatieven,
in lobby, faciliteren van het platform, belangenbehartiging (onder meer bij de Bestuurlijke Tafel
Natuur, Landschap en Recreatie met de gedeputeerde) en subsidieverwerving. De uitvoering van het
LEADER programma en projecten binnen de thema’s Circulaire Economie en Gezondheid vindt in
2019 onverminderd plaats. LEADER is een Europees ontwikkelingsprogramma voor het platteland
en richt zich op de thema’s gezondheid en circulaire economie, waar reststromen een onderdeel van
is. Daarnaast blijft Holland Rijnland in 2019 de Stichting Landschapsfonds Holland Rijnland en de
Vereniging Vrijetijdslandschappen ondersteunen bij hun werkzaamheden, en dan met name bij het
stimuleren van particuliere initiatieven in het groen.
                                                      23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Toegankelijke groene        Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 landschappen
 Programmakosten                    158.281         161.921        161.921         161.921         161.921
 Kosten werkorganisatie              95.081         114.396        114.396         114.396         114.396
 Lasten                             253.362         276.317        276.317         276.317         276.317
 Bijdragen van derden               138.021         138.021        138.021         138.021         138.021
 Baten                              138.021         138.021        138.021         138.021         138.021
 Saldo baten en lasten             -115.341        -138.296       -138.296        -138.296        -138.296
Beter benutten regionaal mobiliteitsnetwerk
Verkeer en vervoer zijn faciliterend aan ruimtelijke, maatschappelijke en economische ontwikkelingen.
De ambities en doelstellingen op dit terrein zijn daarom altijd een afgeleide van ambities en
doelstellingen op andere onderwerpen en thema’s. Inmiddels vraagt een aantal van de infraprojecten
uit het Regionaal Investeringsfonds (RIF) minder aandacht omdat deze in uitvoering gaan.
    Speerpunt
    Beter benutten regionaal mobiliteitsnetwerk.
Wat willen we bereiken?
We willen de ambities van de regio inzichtelijk maken met betrekking tot de ontbrekende schakels
in het multimodale netwerk. In 2017 stelden we daarvoor een mobiliteitsagenda vast. Hiermee is
inhoud gegeven aan de lobbyagenda voor de regio en zijn enkele uitvoeringslijnen benoemd. Een
deel van deze uitvoeringslijnen zijn niet in de lobbyagenda opgenomen, maar worden op andere
wijze uitgevoerd. Diverse andere projecten vallen onder het ‘oude werk’ van Holland Rijnland en
daarmee binnen de kaders van het Regionaal Verkeers- en Vervoersplan (RVVP) met de bijbehorende
uitvoeringsprogramma’s en het Regionaal Investeringsfonds (RIF). Aan de verschillende modaliteiten
besteden wij aandacht. Een rode draad hierbij is aandacht voor duurzame mobiliteit. Duurzame
mobiliteit is namelijk ook één van de uitvoeringslijnen van het uitvoeringsprogramma Energietransitie.
Wat gaan we daarvoor doen?
Holland Rijnland biedt de gemeenten een platform om kennis te delen en informatie uit te wisselen.
Hiervoor organiseren we ongeveer vier keer per jaar een ambtelijk overleg. Voor hele specifieke
onderwerpen die meer tijd vragen, worden desgewenst thema-overleggen georganiseerd.
Verder zorgt Holland Rijnland voor kennisdeling uit provinciale en landelijke overleggen, netwerken,
vakliteratuur etc. Holland Rijnland maakt onder meer onderdeel uit van Stedenbaan-overleggen en
neemt deel aan het ambtelijk en bestuurlijk Provinciaal Verkeer en Vervoerberaad.
De in regionaal verband vastgestelde prioriteiten uit de Knelpuntenanalyse/mobiliteitsagenda
worden verder uitgewerkt. Zo zal voor de fiets verder worden gewerkt aan een regionaal
                                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>snelfietsnetwerk. Holland Rijnland stimuleert gemeenten om de regionaal vastgestelde kwaliteit voor
het fietspadennetwerk uit te voeren.
Voor het openbaar vervoer wordt de input voor de nieuwe OV-concessie - samen met de provincie
Zuid-Holland en de regio Midden-Holland - vormgegeven in een Programma van Eisen. In 2018
is bekend of deze concessie in 2020 of 2022 van start gaat. De namens de regio’s ingebrachte
input voor het Programma van Eisen is gebaseerd op de in 2018 gezamenlijk opgestelde OV-visie
en het beleidskader voor de concessie waarvoor de provincie Zuid-Holland samenwerkt met de
regio’s. Het doelgroepenvervoer, in samenhang met gebieden met beperkt openbaar vervoer, maken
nadrukkelijk deel uit van deze visie. Bij het opstellen van de OV-visie is tevens tekening gehouden met
de consequenties van de ontwikkeling van het nieuwe busstation in Leiden.
Met Midden-Holland vindt op meerdere dossiers samenwerking plaats waaronder op de dossiers
N207 en N11/A12. Ook in de toekomst zal dit blijven plaatsvinden. Met de provincie Noord-Holland
werken we samen op het dossier Duinpolderweg en HOV Noordwijk-Schiphol. De samenwerking met
de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt verder versterkt. Ook met de Metropoolregio Rotterdam-
Den Haag (MRDH) blijven we onverminderd nauw samenwerken.
Voor het verbinden van de (H)OV-netwerken stemt Holland Rijnland af met de Metropoolregio’s
Amsterdam en Rotterdam-Den Haag. Holland Rijnland zet samen met de gemeente Leiden een
lobby op voor het mogelijk doortrekken van HOV-verbindingen naar Holland Rijnland. Eventuele
doortrekking kan gevolgen hebben voor het centraal station en de stationsomgeving van Leiden.
Holland Rijnland blijft zich inzetten voor de realisatie van de afgesproken grootschalige infrastructurele
projecten uit het Regionaal Investeringsfonds (RIF). Bestaande prioritaire (RIF) projecten, zoals de
Duinpolderweg en de frequentieverhoging op het spoor Leiden-Alphen aan den Rijn-Utrecht, hebben
onverminderd de aandacht. De precieze rol verschilt per project. Zo zit de Duinpolderweg in 2019
nog in de planvormingsfase (projectMER), terwijl het voor de RijnlandRoute gaat om een beperkte
monitoringsrol.
Daarnaast is Holland Rijnland verantwoordelijk voor een aantal uitvoerende taken, waaronder het
Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV of Regiotaxi), zie paragraaf .De provincie gaat vanaf
2019 de provinciale bijdrage aan de OV-ritten in de Regiotaxi en de beheerskosten heroverwegen.
Besluitvorming hierover vindt uiterlijk medio 2018 plaats. Op dat moment besluiten gemeenten en
regio over eventuele verlenging van het lopende contract voor de Regiotaxi. Indien er sprake is van
verlenging, zal de regio hier inzet op blijven leveren.
                                                      25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Beter benutten              Begroting 2018  Begroting 2019   Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 mobiliteitsnetwerk
 Programmakosten                     50.650           51.814           51.814          51.814          51.814
 Kosten werkorganisatie              98.739          159.196         159.196         159.196         159.196
 Lasten                             149.389          211.010         211.010         211.010         211.010
 Saldo baten en lasten             -149.389         -211.010        -211.010        -211.010        -211.010
Ruimtelijke ordening, verstedelijking en wonen
De druk op de ruimte blijft onverminderd groot in de regio. Ruimte om te wonen, te werken, te
recreëren en te bewegen. Maar er wordt ook ruimte gevraagd voor duurzame energie en maatregelen
in het kader van klimaatadaptatie. De verstedelijkingsopgave wordt daarom steeds meer integraal
opgepakt.
Wat willen we bereiken?
De regio Holland Rijnland biedt een unieke woonomgeving met een diversiteit aan woonmilieus in
het hart van de Randstad. Daarnaast heeft de regio een goed vestigingsklimaat voor (internationale)
bedrijven. Holland Rijnland wil dit kenmerk benutten en verder uitbouwen, zodat de regio een topregio
in de Randstad blijft voor wonen en werken in een groene omgeving.
Wat gaan we daar voor doen?
Ruimtelijke ordening
Holland Rijnland faciliteert het ambtelijk en bestuurlijk platform voor afstemming van ruimtelijke
ontwikkelingen binnen gemeenten.
We dragen zorg voor afstemming met, en belangenbehartiging bij andere regio's en de provincie Zuid-
Holland. Bijvoorbeeld in de bestuurlijke tafel Ruimte met de gedeputeerde en het netwerk Zuidelijke
Randstad.
Binnen de lokale en subregionale trajecten levert het samenwerkingsverband desgewenst
inhoudelijk advies en zorgt het voor onderlinge afstemming. In 2019 blijven de implementatie van de
Omgevingswet en de afstemming van de (lokale) omgevingsvisie dominante onderwerpen.
Verstedelijking/wonen
Voor verstedelijking en wonen biedt Holland Rijnland een inhoudelijk platform voor samenwerking en
afstemming. Aandachtspunt hierbij is de toenemende integrale aanpak van de verschillende lokale en
(boven-) regionale opgaven. Naast de eigen verstedelijkingsopgave is het ook van belang om buiten
de grenzen van de regio en provincie te kijken, zodat we rekening kunnen houden met de druk vanuit
de metropoolregio’s. Holland Rijnland behartigt daarnaast de regionale belangen bij de provincie, die
een belangrijke sturende rol heeft op het gebied van verstedelijking en wonen.
Begin 2018 is de Regionale Woonagenda 2017 vastgesteld. Deze Woonagenda is niet alleen gericht
op afstemming van het aantal te bouwen woningen, maar nadrukkelijk ook op de gewenste kwaliteit
en integratie met andere opgaven. In 2018 wordt de monitoring van de woningbouwprogramma’s
                                                      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>hierop aangepast, in samenwerking met de provincie. De implementatie hiervan zal ook in 2019 nog
een vervolg hebben. Aandachtspunt in de woonagenda is de huisvesting van bijzondere doelgroepen.
Zie hiervoor de omschrijving van het speerpunt ‘opvang en huisvesting bijzondere doelgroepen’
binnen het Domein Maatschappij (zie Paragraaf 3.1.1). De provincie legt in de Visie Ruimte en
Mobiliteit vast dat de regio’s elke drie jaar de regionale woonvisies herzien. In 2019 starten we daarom
met de volgende actualisatie van de Regionale Woonagenda 2020.
Holland Rijnland is verantwoordelijk voor de coördinatie van de woonagenda en planlijsten, inclusief
de monitoring hiervan. De gemeenten en subregio’s zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Wat mag dit kosten?
 Ruimtelijke ordening,       Begroting 2018   Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 verstedelijking en wonen
 Programmakosten                       4.204            4.301           4.301           4.301           4.301
 Kosten werkorganisatie               59.796           94.193          94.193          94.193          94.193
 Lasten                               64.000           98.494          98.494          98.494          98.494
 Saldo baten en lasten               -64.000          -98.494        -98.494         -98.494         -98.494
3.1.4 Netwerkorganisatie
Holland Rijnland is een samenwerking van en voor de veertien deelnemende gemeenten. Daarnaast
werken we veel samen met andere overheden, maatschappelijke partners, het bedrijfsleven en
kennisinstituten. Holland Rijnland zoekt actief de samenwerking met verschillende organisaties om
gezamenlijk aan opgaven te werken en kennis te kunnen delen. Hiervoor breidt Holland Rijnland haar
netwerk voortdurend uit en onderhoudt de contacten in het netwerk zorgvuldig.
Wat willen we bereiken?
De ambitie van Holland Rijnland als netwerkorganisatie, is de versterking van het strategisch
vermogen van de samenwerkende gemeenten. Om inhoudelijke (regionale) doelen te realiseren, is
soms een gerichte lobby nodig. Een ander doel van lobby kan zijn positieverbetering: hoe wordt de
organisatie (en onze doelstellingen) beter gekend in de (politieke) arena van besluitvorming?
Wat gaan we daarvoor doen?
Holland Rijnland faciliteert de gemeenten waardoor ze in staat zijn om tijdig analyses te maken van
nieuwe, strategisch belangrijke ontwikkelingen en hiernaar te kunnen acteren. Dat doen wij door de
gemeenten te ondersteunen bij het verwerven van subsidies, het doen van strategische verkenningen,
het verwerven en delen van kennis en, indien gewenst, actief te lobbyen bij andere overheden
en/of andere organisaties. Holland Rijnland heeft een verbindende rol, zowel op inhoudelijke
thema’s (borgen integraliteit gebiedsopgaven) als het met elkaar in contact brengen van partijen
(netwerkontwikkeling, bevorderen samenwerking triple-helix).
In 2018 heeft Holland Rijnland een lobby agenda opgesteld. Dit is een dynamisch document dat
steeds actueel gehouden wordt. In de lobby agenda onderscheiden we eigen lobby onderwerpen en
ondersteunende lobby. De eigen lobby onderwerpen hebben een hoge prioriteit én vragen een actieve
inzet van de organisatie Holland Rijnland. Voor deze onderwerpen maakt Holland Rijnland een lobby
                                                       27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>paper met daarin onder meer de kernboodschap en de lobby-strategie. Bij ondersteunende lobby
heeft een andere partij dan Holland Rijnland de lead in de lobby, bijvoorbeeld één van de gemeenten.
Daarom heeft voor de organisatie Holland Rijnland deze lobby een middelhoge prioriteit. Holland
Rijnland ondersteunt de lobby door dezelfde kernboodschap uit te dragen in diverse overleggen en/of
door middel van een steunbrief.
Wat mag dit gaan kosten?
 Overzicht Domein                         Begroting  Begroting     Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
 Netwerkmanagement                            2018     2019          2020         2021          2022
 Programmakosten                            192.470      150.263       150.263      150.263       150.263
 Kosten werkorganisatie                     207.701      175.475       175.475      175.475       175.475
 Lasten                                     400.171      325.738       325.738      325.738       325.738
 Saldo baten en lasten                     -400.171     -325.738      -325.738     -325.738      -325.738
Verwerven subsidies
   Speerpunt
   De organisatie Holland Rijnland ondersteunt de gemeenten bij het verwerven van subsidies
   voor regionale projecten.
Wat willen we bereiken?
De activiteiten richten zich op het maximaal benutten van externe gelden om regionale projecten te
kunnen realiseren die bijdragen aan de door geformuleerde speerpunten in de Inhoudelijke Agenda.
Het binnenhalen van externe gelden is vaak een voorwaarde voor de daadwerkelijke uitvoering van
regionale projecten.
De gemeenten hebben hiervoor niet altijd voldoende capaciteit of kennis in huis. Voor de weg van
project naar benodigd geld, biedt de organisatie Holland Rijnland ambtelijke ondersteuning aan
gemeenten als er sprake is van regionale projecten voortkomend uit de speerpunten. Daarnaast
vervult zij een signaalfunctie waar het subsidiekansen betreft.
Wat gaan we daarvoor doen?
De organisatie Holland Rijnland heeft zicht op de actuele situatie binnen de deelnemende gemeenten
en richt zich actief op subsidiesignalering en kansen die hieraan zijn gekoppeld. Hiertoe heeft Holland
Rijnland een subsidietool, waarmee zij actief het subsidielandschap monitort.
Daarnaast onderhoudt Holland Rijnland een breed netwerk bij de belangrijkste subsidiebronnen, de
provincie Zuid-Holland en het Rijk.
Op de route van projectidee naar realisatie, is kennis van het subsidielandschap eveneens een
belangrijke voorwaarde. Daarnaast vraagt het daadwerkelijk en op de juiste wijze aanvragen van
subsidie om (soms veel) ambtelijke inzet en inzicht in de procedures.
                                                    28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Holland Rijnland spant zich in om kennis zo goed mogelijk te delen en het netwerk zoveel mogelijk
open te stellen en te ontsluiten voor de gemeenten.
Wat mag dit kosten?
 Subsidieverwerving           Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                            0               0               0               0               0
 Kosten werkorganisatie                18.285          13.996          13.996          13.996          13.996
 Lasten                                18.285          13.996          13.996          13.996          13.996
 Bijdragen van derden                       0               0               0               0               0
 Baten                                      0               0               0               0               0
 Saldo baten en lasten                -18.285         -13.996        -13.996         -13.996         -13.996
Strategische verkenningen
    Speerpunt
    De organisatie Holland Rijnland voorziet onze gemeenten van strategische verkenningen.
Wat willen we bereiken?
Nieuwe wetgeving van de rijksoverheid en nota’s, begrotingen, strategische documenten en dergelijke
van andere overheden en invloedrijke adviesorganen kunnen invloed hebben op de lokale en/
of regionale praktijk. Het is van belang dat gemeenten inzicht hebben op de wijze waarop. De
inspanningen van Holland Rijnland op het terrein van de inhoudelijke agenda dragen hieraan bij.
Wat gaan we daarvoor doen?
Holland Rijnland monitort en rapporteert over de voor de gemeenten en regio relevante
ontwikkelingen. Waar nodig anticipeert Holland Rijnland actief en agendeert zij op de betreffende
platforms om samen met de gemeenten koers te bepalen.
Een interessant voorbeeld hiervan is het Interbestuurlijk Programma (IBP) dat in 2018 door Rijk,
provincies, gemeenten en waterschapen is opgesteld. Holland Rijnland volgt actief de ontwikkelingen
van dit programma. We signaleren kansen voor de gemeenten die dit programma kan bieden op
verschillende beleidsterreinen, waaronder Jeugd, duurzame energie en klimaatadaptatie.
                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Strategische verkenningen  Begroting 2018  Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                          0               0               0               0               0
 Kosten werkorganisatie              54.854          32.478          32.478          32.478          32.478
 Lasten                              54.854          32.478          32.478          32.478          32.478
 Saldo baten en lasten              -54.854         -32.478        -32.478         -32.478         -32.478
Kennis delen
    Speerpunt
    De organisatie Holland Rijnland deelt uitbundig kennis met de gemeenten.
Wat willen we bereiken?
De organisatie Holland Rijnland wil de deelnemende gemeenten zo goed mogelijk informeren over
omtwikkelingen op het gebied van de speerpunten. Daarnaast stimuleert de organisatie Holland
Rijnland dat deelnemende gemeenten ook hun kennis met elkaar delen, daar waar dit relevant of
interessant kan zijn voor anderen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Bestuurders en medewerkers van Holland Rijnland nemen namens onze gemeenten deel aan
diverse overleggremia zoals de Economische Programmaraad Zuidvleugel en het Netwerk Zuidelijke
Randstad. via het voeren van accountmanagement richting gemeenten en het faciliteren van het
platform op diverse onderwerpen delen we actief kennis en ervaring met de gemeenten.
Verder wordt via onze website en het digitale platform PLEK de communicatie en interactie tussen
gemeenten, regio en andere samenwerkingspartners versterkt. Daarnaast maken wij factsheets,
thema-folders en nieuwsbrieven waarin we steeds vaker gebruik maken van infografics. Zo geven we
daadwerkelijk invulling en gestalte aan de flexibele netwerkorganisatie.
Ook in 2019 organiseren wij weer diverse themacafe’s rond de speerpunten en andere activiteiten van
Holland Rijnland. Verder voert de werkorganisatie een actieve communicatiestrategie.
                                                     30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Kennisdeling               Begroting 2018   Begroting 2019   Jaarschijf 2020  Jaarschijf 2021  Jaarschijf 2022
 Programmakosten                     70.910           72.541           72.541            72.541          72.541
 Kosten werkorganisatie              51.198           46.961           46.961            46.961          46.961
 Lasten                             122.108          119.502         119.502            119.502        119.502
 Saldo baten en lasten             -122.108         -119.502        -119.502           -119.502       -119.502
Lopende zaken netwerkorganisatie
Hier vindt de overkoepelende sturing/management van de diverse programma’s uit de Inhoudelijke
Agenda plaats. Daarnaast is er budget voor monitoring
Wat mag dit kosten?
 Lopende zaken              Begroting 2018   Begroting 2019   Jaarschijf 2020  Jaarschijf 2021  Jaarschijf 2022
 Netwerkmanagement
 Programmakosten                    121.560           77.722           77.722            77.722          77.722
 Kosten werkorganisatie              83.364           82.040           82.040            82.040          82.040
 Lasten                             204.924          159.762         159.762            159.762        159.762
 Saldo baten en lasten             -204.924         -159.762        -159.762          -159.762        -159.762
3.2 Regionaal Bureau Leerplicht
Het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) stelt het belang van de jongere voorop en zet zich in om elke
jongere een plek te bieden in de samenleving. Samen met de jongere, de ouders en het netwerk
rond de jongere zoeken wij naar de best passende oplossing als het even niet lukt om naar school te
gaan. Hierbij kijken wij naar de kracht en dromen van de jongere. Het RBL signaleert knelpunten en
achterliggende problematiek en schakelt proactief met partners. Wij willen geen onnodige regels of
schotten. Wij sluiten ons aan bij de gangbare samenwerkingsmethodiek van betrokken instanties in
het jeugdbeleid. Handhaving doen we alleen als dit een positief effect heeft op de jongere.
Wat willen we bereiken?
Het RBL streeft ernaar dat geen enkele jongere langer dan drie maanden thuis. Daarnaast proberen
we te voorkomen dat jongeren voortijdig schoolverlaten. Er moet een sluitend vangnet komen voor
jongeren in kwetsbare posities. En we maken ons sterk om schoolverlaters zonder startkwalificatie
terug te leiden naar onderwijs.
Wat gaan we daarvoor doen?
Het Regionaal Bureau Leerplicht voert voor de gemeenten in de Duin & Bollenstreek en de Leidse
Regio drie taken uit: de leerplichtfunctie (5- tot 16-jarigen), de kwalificatieplicht (16- en 17-jarigen) en
de RMC-functie (18- tot 23-jarigen) uit. Hiermee handhaaft het RBL de leerplicht voor minderjarige
jongeren en bestrijdt het voortijdig schoolverlaten. Het RBL is onderdeel van de gemeenschappelijke
regeling Holland Rijnland.
                                                      31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Geen jongere zit langer dan drie maanden thuis
De verzuimaanpak van het RBL stimuleert dat iedere school een eigen verzuimbeleid heeft en er naar
handelt. Hierin is aandacht voor zowel geoorloofd (bijvoorbeeld ziekte) als ongeoorloofd verzuim.
Iedere verzuimmelding het RBL op met als doel het verzuim te stoppen. Want tijdig handelen bij
verzuim helpt om schooluitval te voorkomen. In de praktijk blijkt dat de mate van regie van grote
invloed is op de duur van het schoolverzuim. In 2018 is er een regionale werkwijze ontwikkeld waarin
de leerplichtambtenaar of casemanager de procesregie heeft. Vanuit deze procesregierol oefent het
RBL invloed uit op het verkorten van de periode dat een kind niet naar school gaat. Deze werkwijze
wordt in 2019 verder doorontwikkeld. De werkwijze moet er voor zorgen dat meer kinderen een
passend onderwijs-zorg aanbod krijgen en dat de duur waarin dit wordt gerealiseerd korter is dan drie
maanden. We verwachten dat ook het aantal vrijstellingen op basis van psychische en lichamelijke
gronden hierdoor afneemt. Het RBL heeft ook een taak om deze ontwikkeling te monitoren en
relevante samenwerkingspartijen tijdig in te lichten.
Voortijdig schoolverlaten voorkomen
Het doel van de verzuimaanpak voor jongeren van 18 jaar of ouder, is schooluitval voorkomen door
problemen preventief te signaleren en aan te pakken. De school is als eerste verantwoordelijk om
actie te ondernemen bij schoolverzuim. Het RBL werkt voor de doelgroep 18+ verzuimrisicogericht.
Dat betekent dat we alle jongeren willen spreken die uitvallen van school of het risico lopen uit te
vallen. Het RBL werkt intensief samen met scholen om vroegtijdig knelpunten in de schoolloopbaan
in beeld te krijgen en te zorgen voor een succesvol vervolg. De basis hiervoor is een gezamenlijk
exitgesprek met school, jongere en waar mogelijk ouders, waarbij elke jongere een plan heeft voor de
toekomst.
Voortijdig schoolverlaten is een probleem dat we gezamenlijk aanpakken met scholen, jeugdhulp,
gemeenten en andere partners. Hiervoor werkt het RBL regionaal intensief samen, onder andere met
de partners uit het regionale VSV-programma ‘Op naar de Finish!’. Het RBL is zowel beleidsmatig
als uitvoerend nauw betrokken bij regionale ontwikkelingen en acties rond voortijdig schoolverlaters.
Vanuit onze positie kunnen we knelpunten signaleren en agenderen bij gemeenten om ze gezamenlijk
op te pakken.
Sluitend vangnet voor jongeren in kwetsbare positie
Het RBL heeft vanaf 2019 de nieuwe wettelijke taak een sluitend vangnet te creëren voor jongeren
in kwetsbare posities. Dit zijn jongeren die uitstromen uit het Praktijkonderwijs, Voortgezet Speciaal
Onderwijs, Entree-onderwijs, VMBO Basis Beroeps en het VMBO Leerwerktraject. Deze groep
leerlingen verlaten de school richting vervolgonderwijs, werk of dagbesteding. Het RBL volgt deze
                             e
jongeren tot en met hun 22 , en schakelt de juiste organisaties in als ze tussen wal en schip dreigen
te raken. Het RBL signaleert en agendeert problemen die een doorlopende (leer)lijn belemmeren, met
name bij overstapmomenten.
Schoolverlaters zonder startkwalificatie terugleiden naar onderwijs
Alle jongeren die uitvallen van school zonder startkwalificatie, benadert het RBL proactief voor
begeleiding. Jongeren zonder werk worden thuis bezocht. De diversiteit en complexiteit van de
doelgroep vraagt om een intensieve aanpak samen met lokale partners. Het doel is dat jongeren
blijven meedoen in de maatschappij en waar mogelijk terugkeren naar onderwijs. Het RBL pakt de
(proces)regie in de terugkeer naar onderwijs of werk.
                                                     32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Regionaal Bureau              Begroting 2018 Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Leerplicht
 Programmakosten                       25.326         25.908          25.908          25.908          25.908
 Kosten werkorganisatie             1.550.198      1.526.182      1.526.182       1.526.182       1.526.182
 Lasten                             1.575.524      1.552.090      1.552.090       1.552.090       1.552.090
 Bijdragen van derden                 810.400        810.400        810.400         810.400         810.400
 Baten                                810.400        810.400        810.400         810.400         810.400
 Saldo baten en lasten               -765.124       -741.690       -741.690        -741.690        -741.690
3.3 Overige uitvoerende taken: woonruimteverdeling, verkeer en vervoer
Naast het Regionaal Bureau Leerplicht (RBL) en de TWO Jeugdhulp, heeft Holland Rijnland nog een
aantal andere uitvoerende taken. Dit zijn:
• de urgentieverlening bij woonruimteverdeling,
• het Collectief Vraagafhankelijk Vervoer (CVV),
• verkeersveiligheid: de coördinatie van de subsidieaanvragen Provinciale Subsidieregeling Mobiliteit
   (PSM) en de Regionale Projecten Verkeersveiligheid (RPV).
De laatste taak heeft als doel om door gedragsbeïnvloeding (door middel van voorlichting, educatie
en handhaving) het aantal verkeersslachtoffers terug te dringen. Holland Rijnland biedt een platform
aan gemeenten en subregio’s om kennis uit te wisselen over de toepassing van de aanbevolen
maatregelen. Ook in 2019 zetten wij ons in om deze taken tot tevredenheid van alle betrokken partijen
effectief en efficiënt uit te voeren.
3.3.1 Urgentie commissie
In opdracht van het Dagelijks Bestuur van Holland Rijnland, toetst een onafhankelijke
urgentiecommissie of woningzoekenden voorrang krijgen bij de toekenning van een sociale
huurwoning. Holland Rijnland ondersteunt deze commissie bij de beoordeling van urgentieverzoeken,
de afgifte van urgenties en het verweer bij bezwaar- en beroepsprocedures bij de rechtbank en Raad
van State.
Daarnaast behandelen de bezwaarschriftencommissies van Alphen aan den Rijn, Katwijk en
Servicepunt71, in opdracht van Holland Rijnland, bezwaarschriften omtrent woonruimteverdeling. De
herziening van de regionale huisvestingsverordening in 2018 kan gevolgen hebben voor de manier
waarop bezwaren worden afgehandeld.
Wat willen we bereiken?
We streven naar een zo effectief mogelijke intake van urgentieverzoeken en een klantgerichte en
efficiënte behandeling van bezwaarschriften. Het idee hierachter is dat hoe beter de intake, hoe
                                                      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>minder urgentieverzoeken op onjuiste gronden worden ingediend. Dat betekent uiteindelijk dat er
minder bezwaarschriften in behandeling worden genomen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Een goede intake bereiken we door de urgentie-intakers van woningcorporaties regelmatig voor te
lichten. . In 2019 willen we een digitaal portaal voor urgentieverzoeken invoeren. De woningzoekende
dient dan zelf, digitaal, het urgentieverzoek in en kan daarmee een betere inschatting maken van de
slagingskans van zijn verzoek. Ook kunnen dossiers van de urgentie-aanvrager op een veiliger manier
worden opgeslagen en gedeeld met de corporaties en de bezwarencommissies.
3.3.2 Regiotaxi
De Regiotaxi Holland Rijnland is een vraagafhankelijk vervoerssysteem en rijdt in de gehele regio. De
Regiotaxi is zowel een aanvullende voorziening op het reguliere openbaar vervoer, als voorziening
voor mensen met een beperking. Die laatste groep krijgt een vergoeding via de Wet Maatschappelijke
Ondersteuning.
De provincie geeft aan de bijdrage aan de beheersorganisatie vanaf 2019 te zullen heroverwegen.
Indien deze provinciale bijdrage vervalt, stijgt de gemeentelijke bijdrage met € 45.000,- totaal. Wij
verwachten medio 2018 hierover duidelijkheid.
Wat willen we bereiken?
De eisen waaraan de Regiotaxi Holland Rijnland moet voldoen, zijn vastgelegd in het Programma van
Eisen. Wij willen dat de vervoerder handelt volgens de gestelde eisen. Het gaat hierbij om zaken als
punctualiteit en klantgerichtheid. Ervan uitgaande dat de minimale eisen in 2019 niet wijzigen, geldt
                                  1
dat iedere kalendermaand :
- de ophaaltijd bij minimaal 95% van alle reizigersritten binnen de toegestane marges is;
- de aankomsttijd bij minimaal 95% van alle reizigersritten binnen de toegestane marges is;
- minimaal 95% van alle reizigersritten is uitgevoerd binnen de maximaal toegestane reistijd;
- het aantal gegronde klachten maximaal 0,2% is van het aantal reizigersritten. (Dat betekent
   maximaal twee gegronde klachten op duizend reizigersritten).
Verder stellen we eisen ten aanzien van personeel (chauffeurs), materieel (wagens) en de maximale
wachttijd voor de telefonische bestellijn.
Wat gaan we daarvoor doen?
Contractbeheer en sturen op kwaliteit zijn voor wat de regiotaxi betreft, belangrijke taken voor Holland
Rijnland. We controleren of de vervoerder zich houdt aan het Programma van Eisen, de inschrijving
en de met Holland Rijnland afgesloten overeenkomst. We monitoren en evalueren het aantal klachten,
de aard ervan en de punctualiteit. Tot slot verzorgen wij de financiële afhandeling met de provincie
(subsidieaanvragen) en de vervoerder (OV-ritten en sociale begeleiding).
3.3.3 Verkeersveiligheid
Wat willen we bereiken?
Het uiteindelijke doel van het regionaal project Verkeersveiligheid is het terugdringen van het aantal
verkeersdoden en -gewonden. Holland Rijnland kan daarop niet sturen. Wel kan ze scholen en
1  bron: programma van eisen 2017-2018.
                                                     34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>gemeenten stimuleren om hierop actie te ondernemen. Bijvoorbeeld door zoveel mogelijk mensen te
bereiken met adequate voorlichting, te sturen op handhaving of het verkeersveiliger maken van de
infrastructuur. De regionale samenwerking richt zich in eerste instantie vooral op gedragsbeïnvloeding.
Het doel is dan ook om:
• Op ten minste 85% van de tweehonderd basisscholen en alle middelbare scholen een programma
   over verkeersveiligheid aan te bieden. Inmiddels draait het programma op 179 van de ongeveer
   200 basisscholen in de regio en op de meeste middelbare scholen (peildatum augustus 2017);
• Alle projecten uit het Actieprogramma Verkeersveiligheid 2017-2019 in uitvoering te hebben.
Wat gaan we daarvoor doen?
Om het Actieprogramma verkeersveiligheid uit te voeren, maken we dankbaar gebruik van de
Provinciale subsidieregeling mobiliteit. Holland Rijnland coördineert de subsidieaanvragen voor
regionale infrastructurele projecten én voor projecten Duurzaam Veilig.
Holland Rijnland faciliteert de projectleiders die lokaal de acties rondom verkeerseducatie coördineren.
                                                                 2
Op hoofdlijnen gaat het om de volgende acties :
• De Verkeersleerkracht blijft per school ondersteuning op maat bieden, tussen de 8 en20 uur per
   school.
• We streven naar circa vijftig scholen die actief bezig zijn met TotallyTraffic, een
   verkeersveiligheidsprogramma voor het voortgezet onderwijs van het ROVZH (Regionaal
   Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland).
• Iedere school zet jaarlijkse ten minste één en maximaal drie betaalde modules in van TotallyTraffic.
• Jaarlijks organiseren we praktijkdagen voor jonge autorijders (16-24 jaar) verspreid over de regio.
• We zetten in op verkeerseducatie door de onderwijsbegeleidingsdienst voor 0-4-jarigen op
   peuterspeelzalen en kinderdagverblijven (JONGLEREN).
• Circa 285 campagneborden langs de wegen in Holland Rijnland wisselen vier á vijf maal per jaar
   van posters, aansluitend op landelijke campagnes.
De Provinciale subsidieregeling mobiliteit loopt af in 2019 en daarmee ook het regionale
actieprogramma. In 2019 evalueren we het actieprogramma 2017-2019 en stellen we een nieuw
actieprogramma op mede op basis van deze evaluatie en de door de provincie beschikbaar gestelde
middelen.
2  In het Actieprogramma verkeersveiligheid 2017-2019 zijn alle projecten op hoofdlijnen beschreven. Dit is terug te vinden op de website van
   Holland Rijnland.
                                                                      35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>3.3.4 Wat mag dit kosten?
  Overige uitvoerende taken          Begroting 2018       Begroting 2019     Jaarschijf 2020     Jaarschijf 2021    Jaarschijf 2022
  Programmakosten                          1.182.197           1.245.657            1.245.657         1.245.657             1.245.657
  Kosten werkorganisatie                     394.505             538.543              538.543           538.543               538.543
  Lasten                                   1.576.702           1.784.200            1.784.200         1.784.200             1.784.200
  Bijdragen van derden                       828.256             828.256              828.256           828.256               828.256
  Baten                                      828.256             828.256              828.256           828.256               828.256
  Saldo baten en lasten                     -748.446            -955.944             -955.944          -955.944              -955.944
3.4 Programma TWO Jeugdhulp
                                                                             3
De TWO Jeugdhulp richt zich namens dertien gemeenten op de transformatie en de
inkoop van de regionale jeugdhulp. Daarbij is de TWO Jeugdhulp onderdeel van het
gezamenlijke opdrachtgeverschap. Hiervoor sloten de gemeenten en Holland Rijnland een
dienstverleningsovereenkomst (DVO Jeugdhulp) af. De deelnemende gemeenten evalueren
in 2018 de DVO Jeugdhulp. Deze evaluatie is dan eveneens de evaluatie van het regionale
opdrachtgeverschap jeugdhulp. Het is de bedoeling dat gemeenten deze evaluatie gebruiken bij het
besluit om de DVO al dan niet te verlengen. Dit besluit moet uiterlijk het tweede kwartaal van 2018
worden genomen (art. 1.3 van de DVO). Bij het opstellen van de begroting Holland Rijnland 2019 is de
besluitvorming hierover nog niet afgerond. Daarom beschrijven we hieronder een aantal scenario’s.
Scenario 1 – De DVO jeugdhulp 2016-2018 wordt met twee jaar ongewijzigd verlengd
In dit scenario verandert er feitelijk niets. De in de DVO opgenomen optie voor verlenging wordt
gebruikt. De huidige wijze van besturen blijft ongewijzigd van kracht. De colleges van de dertien
samenwerkende gemeenten moeten hier afzonderlijk een besluit over nemen. Dat besluit wordt
toegevoegd aan de huidige DVO waarmee de verlenging van de termijn wordt geaccordeerd. In 2019
kan de TWO Jeugdhulp dan starten met de nieuwe inkoopprocedure voor de regionaal te contracteren
jeugdhulp vanaf 2020.
Scenario 2 – De DVO jeugdhulp 2016-2018 wordt verlengd maar, naast Alphen aan de Rijn en Kaag
en Braassem, maken meer gemeenten de keuze voor lokale inkoop
Voor dit scenario geldt hetzelfde als voor scenario 1. Voor de contractering betekent dit, dat in
de nieuwe inkoopstrategie met inkoopmodel en het nieuwe inkoopplan de voorwaarden worden
uitgewerkt voor de lokale inkoop.
Scenario 3 – De governance wordt aangepast. De in de DVO jeugdhulp 2016-2018 beschreven taken
op het gebied van regionale contractering gaan over naar Holland Rijnland
In dit scenario wordt de DVO beëindigd. De in de DVO opgenomen taken die betrekking hebben op de
regionale contractering gaan als overgedragen taak over naar de GR Holland Rijnland. Daarom maakt
dit scenario ook onderscheid in regionale en lokale inkoop. Hiervoor moet de gemeenschappelijke
3   Vanwege de samenwerking met de gemeenten Wassenaar en Leidschendam-Voorburg is Voorschoten voor de inkoop van de Jeugdhulp
    aangesloten bij Haaglanden. Voor de gemeenten Alphen aan den Rijn en Kaag en Braassem koopt de TWO Jeugdhulp uitsluitend gesloten
    jeugdhulp en jeugdhulp binnen het gedwongen kader in.
                                                                  36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>regeling worden aangepast. De formulering en vaststelling van beleid blijven onverminderd de taak en
verantwoordelijkheid van de samenwerkende gemeenten. De huidige governance verandert daardoor
flink. De functionele regionale samenwerking blijft echter onverminderd intact. De raden van de dertien
samenwerkende gemeenten moeten hier afzonderlijk een besluit over nemen.
Scenario 4 – De regionale samenwerking op het gebied van jeugdhulp wordt beëindigd
In dit scenario wordt de DVO beëindigd. Het gezamenlijke opdrachtgeverschap loopt dan eind 2018
af. De met de jeugdhulpaanbieders regionaal afgesloten contracten hebben een looptijd van drie jaar
en lopen eind 2019 af. Voor de TWO Jeugdhulp en Holland Rijnland betekent deze aanpassing het
tijdelijk verlengen en daarna opheffen van de werkorganisatie. De TWO Jeugdhulp krijgt de taak om
het accountmanagement richting jeugdhulpaanbieders in 2019 voor te zetten. Daarnaast krijgt de
TWO Jeugdhulp de opdracht om de opgedane kennis over te brengen, de bovenregionale afspraken
te beëindigen en zo nodig het gebuikte instrumentarium over te dragen aan de dertien gemeenten.
In deze begroting wordt uitgegaan van een ongewijzigde governance conform scenario 1.
Wat willen we bereiken?
Van gemeenten wordt verwacht dat zij jeugdhulp inhoudelijk transformeren. Dat vraagt van gemeenten
en jeugdhulpaanbieders een grote inspanning om het veranderingsproces vorm te geven. De TWO
Jeugdhulp ondersteunt het proces, waarbij de transformatie en de inkoop van de jeugdhulp de
hoofdopgaven zijn. De TWO Jeugdhulp doet dit op basis van de volgende missie:
    Missie
    Namens de deelnemende gemeenten realiseren van een adequaat aanbod van goede,
    passende en tijdige (specialistische) hulp aan jeugdigen en gezinnen.
Wat gaan we daar voor doen?
Deze missie geven we vorm door de uitvoeringsopdracht en diensten van de TWO Jeugdhulp.
Om de hoofdopgave, de transformatie van jeugdhulp, te realiseren, ondersteunt de TWO Jeugdhulp
het proces van gemeenten en jeugdhulpaanbieders. Voor de organisatie en inkoop van jeugdhulp
stelden de dertien deelnemende gemeenten de Programmabegroting Jeugdhulp op. Dit budget is
groter dan het budget dat het Rijk beschikbaar stelt aan de deelnemende gemeenten. Daarnaast zijn
in de Programmabegroting Jeugdhulp lokale gelden opgenomen en middelen voor het Tijdelijk Fonds
Jeugdhulp Holland Rijnland.
Voor de monitoring van de jeugdhulp is een uitgebreide verantwoordingsrapportage ontwikkeld. Dit
geldt zowel voor de financiële administratie als voor de prestaties van aanbieders en hulpverlening.
De monitoring van jeugdhulp gebeurt op basis van de componenten: tellen, tevredenheidsonderzoek,
vertellen en dossieronderzoek. Door de invoering van het digitale berichtenverkeer, krijgen we meer
inzicht in aantallen cliënten, soorten jeugdhulp en de daaraan verbonden kosten.
Naast de inkoop, monitoring en sturing zorgt de TWO Jeugdhulp voor de (inhoudelijke en technische)
controle van facturen en verantwoordingen en levert zij periodiek managementrapportages aan
gemeenten. Daarnaast is de TWO Jeugdhulp belast met de uitvoering en organisatie van de
                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>werkzaamheden die moeten leiden tot een goede verantwoording van de financiële uitgaven en de
aantoonbaar rechtmatige besteding van de middelen.
Voor de nieuwe inkoop 2020 wordt een projectteam opgericht met hierin de benodigde expertise
bijvoorbeeld vanuit inkoopsystematieken en/of juridische inzet. Dit is een extra inzet bovenop de
reguliere werkzaamheden van de TWO Jeugdhulp die vooral gericht zijn op het financieel beheer,
contract- en accountmanagent, verantwoording en monitoring. Dit leidt voor 2019 eenmalig tot extra
kosten.
Voor de volledigheid: de in deze begroting opgenomen kosten van de TWO Jeugdhulp hebben
betrekking op de organisatie van de TWO zelf. Het budget voor de inkoop van jeugdhulp, wordt apart
begroot, verantwoord en afgestemd met gemeenten conform de afspraken uit de (alsdan geldende)
overeenkomst of regeling.
Wat mag dit kosten?
 Programma TWO              Begroting 2018   Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                     526.911        781.779         539.779         539.779         539.779
 Kosten werkorganisatie            1.376.217      1.407.870       1.407.870       1.407.870       1.407.870
 Lasten                            1.903.128      2.189.649       1.947.649       1.947.649       1.947.649
 Saldo baten en lasten            -1.903.128     -2.189.649      -1.947.649      -1.947.649      -1.947.649
Naast de eenmalige verhoging van lasten voor het projectteam nieuwe inkoop zijn de lasten
structureel verhoogd om het gewijzigde BTW regime op de Jeugdbeschermingstafel te compenseren.
Verder onderbouwing van deze wijzigingen is te vinden in de Toelichting op de Meerjarenbegroting
Jeugdhulp 2019 - 2022.
De kosten voor de TWO Jeugdhulp vallen buiten de reguliere bijdrage van gemeenten. Alle
deelnemende gemeenten (behalve Voorschoten) bekostigen dit vanuit de Programmabegroting
Jeugdhulp Holland Rijnland.
3.5 Cofinanciering
In 2016 heeft het Algemeen Bestuur ingestemd met het cofinancieringsfonds. Uit dit fonds kunnen
initiatieven van regionaal belang, een financiële impuls krijgen. Voorwaarde is dat het grootste deel
van de benodigde investering door externe partijen wordt gefinancierd. Jaarlijks (tot 2020) is een
bedrag van € 268.500 (prijspeil 2016) beschikbaar in dit fonds.
Wat willen we bereiken?
Holland Rijnland stimuleert bovengemeentelijke initiatieven uit de regio die op een duurzame manier
bijdragen aan de realisering van de opgaven van de Inhoudelijke Agenda 2016 – 2020.
Wat gaan we daar voor doen?
Omdat het fonds juist is bedoeld om op korte termijn geld beschikbaar te kunnen hebben voor
initiatieven, is geen voorspelling te maken waar de middelen in 2019 aan besteed zullen worden.
                                                     38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Holland Rijnland hoopt aan minimaal drie initiatieven een bijdrage te leveren. Voor 2019 is in ieder
geval de laatste bijdrage voor Instrumentation for Space voorzien.
Holland Rijnland geeft bekendheid aan het fonds bij andere overheden, ondernemers en
onderwijsinstellingen. Holland Rijnland ondersteunt initiatiefnemers indien nodig bij het concretiseren
van hun plan en bij het vinden van andere financiers.
In 2019 evalueren we de effectiviteit van het fonds. Op basis van deze evaluatie kunnen we
bijvoorbeeld besluiten om de looptijd te verlengen, het beschikbare bedrag aan te passen, de
voorwaarden aan te passen of het cofinancieringsfonds te beëindigen.
Wat mag dit kosten?
 Programma Cofinanciering    Begroting 2018 Begroting 2019  Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                    271.991         278.247         278.247        278.247         278.247
 Lasten                             271.991         278.247         278.247        278.247         278.247
 Saldo baten en lasten             -271.991        -278.247        -278.247       -278.247        -278.247
3.6 Overhead
In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) wordt overhead gedefinieerd als “alle kosten die
samenhangen met de sturing en ondersteuning van het primaire proces”. Als het personeel betreft,
behoren binnen Holland Rijnland tot de overhead:
• Leidinggevenden primair proces (hiërarchisch);
• Control, informatie- en beveiligingsbeleid;
• Interne en externe communicatie;Bestuurszaken en bestuursondersteuning;
• Documentatie en informatieverstrekking (DIV) (hieronder vallen ook expertiseontwikkeling en advies
   over de procesinrichting);
• Managementondersteuning primair proces.
Een manager of leidinggevende drukt volledig op het programma Overhead, ongeacht of deze voor
een deel van zijn tijd ook inhoudelijke taken vervuld. Voor de leidinggevenden van Holland Rijnland
geldt dat zij voor een belangrijk deel van hun tijd inhoudelijke taken vervullen.
De overige overhead-taken, zoals HRM en ICT, zijn overgebracht naar Servicepunt71. De bijdrage
aan Servicepunt71 voor het leveren van de bedrijfsvoering wordt eveneens weergegeven in dit
programma. Naast deze behoren ook tot de overhead:
• de kosten voor de huisvesting om de algemene taken van de eigen organisatie uit te voeren;
• de verzekeringskosten en opleidingskosten voor personeel;
• de bijdrage aan een verbonden partij, voor zover deze verbonden partij werkzaam is voor het
   taakveld 0.4 Overhead.
                                                      39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Wat mag dit kosten?
 Programma Overhead         Begroting 2018   Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Programmakosten                    207.362         212.131         212.131         212.131         212.131
 Kosten werkorganisatie           2.014.418       2.068.638       2.068.638       2.068.638       2.068.638
 Lasten                           2.221.780       2.280.769       2.280.769       2.280.769       2.280.769
 Saldo baten en lasten           -2.221.780      -2.280.769      -2.280.769      -2.280.769      -2.280.769
De overhead is voor alle programma’s inclusief TWO Jeugdhulp.
3.7 Frictie- en transitiekosten
Met de vaststelling van de Inhoudelijke Agenda 2016-2020 en de daarmee verband houdende
herprofilering van de organisatie, werden tien medewerkers boventallig. De salariskosten van deze
medewerkers zijn ondergebracht in het programma Frictie- en Transitiekosten. Het betreft begin 2018
nog twee medewerkers.
Wat willen we bereiken?
Dit programma heeft als doel de toepassing van de CAR/UWO en de uitvoering van het Sociaal Plan.
Uiteraard zet Holland Rijnland zich in om het aantal boventallige personeelsleden zo snel mogelijk te
verminderen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Inmiddels zijn we twee jaar na de reorganisatie en is de periode voorbij dat boventallige medewerkers
hun volledige salaris krijgen. Dat heeft invloed op de beloning die gemeenten krijgen voor het in dienst
nemen van een boventallige medewerker.
Voor 2018 en verder loopt deze beloning niet langer op tot de totale salariskosten van de medewerker.
Het bedraagt nog maximaal het bedrag dat aan WW, bovenwettelijke WW of na-wettelijke WW wordt
uitgekeerd door Holland Rijnland. Dit geldt ook voor de maximale looptijd van de uitkering in plaats
van de periode van twee jaar die daarvoor werd gehanteerd.De betreffende medewerkers worden
persoonlijk begeleid door de Secretaris-Directeur en ondersteund waar mogelijk bij het vinden van een
nieuwe baan.
Wat mag dit kosten?
De salariskosten van boventallige medewerkers, minus eventuele detacheringsvergoedingen, komen
ten laste van de deelnemende gemeenten. Begin 2018 is nog geen zicht op detacheringen. De kosten
bestaan derhalve uit de WW-uitkering voor de twee resterende boventallige medewerkers.
 Programma Frictie          Begroting 2018   Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
 Kosten werkorganisatie             258.297         158.000         158.000         158.000         158.000
 Lasten                             258.297         158.000         158.000         158.000         158.000
 Saldo baten en lasten             -258.297        -158.000        -158.000        -158.000        -158.000
                                                     40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>3.8 Dekkingsmiddelen
De middelen die Holland Rijnland ontvangt vanuit de deelnemende gemeenten zijn opgenomen in het
programma Algemene dekkingsmiddelen. De bijdrage van de gemeenten bestaat uit:
•   Een regulier deel;
•   De bijdrage voor de TWO Jeugdhulp;
•   De bijdrage voor frictie- en transitie;
•   De bijdrage aan het regionaal investeringsfonds (RIF).
De bijdragen aan het RIF zijn niet opgenomen in de exploitatie. Holland Rijnland vervult hier een
kassiersfunctie. Voor het verloop van het fonds verwijzen wij naar paragraaf 2.2.
Overige inkomsten van bijvoorbeeld de provincie zijn opgenomen onder het desbetreffende
programma, dan wel speerpunt.
Wat mag dit kosten?
  Programma Algemene          Begroting 2018  Begroting 2019 Jaarschijf 2020 Jaarschijf 2021 Jaarschijf 2022
  dekkingsmiddelen
  Bijdragen gemeenten
                                    5.363.124      5.639.854      5.639.854       5.639.854       5.639.854
  regulier
  Bijdragen gemeenten Frictie         258.297        158.000        158.000         158.000         158.000
  Bijdragen gemeenten TWO           2.128.300      2.420.000      2.178.000       2.178.000       2.178.000
  Baten                             7.749.721      8.217.854      7.975.854       7.975.854       7.975.854
  Saldo baten en lasten             7.749.721      8.217.854      7.975.854       7.975.854       7.975.854
                                                      41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>42</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>4 Begroting Paragrafen
Voor de begroting van Holland Rijnland is een aantal paragrafen niet van toepassing. Dit zijn de
paragrafen Onderhoud kapitaalgoederen en Verbonden partijen. Aangezien Holland Rijnland geen
externe leningen heeft en (vrijwel) uitsluitend met schatkistbankieren te maken heeft is ook de
paragraaf Financiering niet meer opgenomen in deze begroting.
Wat betreft het BTW compensatiefonds, krijgt de individuele gemeente een opgave, waarin staat
welke voorbelasting compensabel is, en kan worden doorgeschoven. Deze kunnen de deelnemende
gemeenten meenemen in de opgave voor het BTW compensatiefonds. Deze opgave zit in de bijlage.
4.1 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Het samenwerkingsorgaan Holland Rijnland beschikt niet over vrije reserves. De deelnemende
gemeenten zijn op grond van de gemeenschappelijke regeling gezamenlijk verantwoordelijk voor de
financiële situatie bij het samenwerkingsorgaan en voor mogelijke tekorten of financiële tegenvallers.
Dit betekent dat Holland Rijnland geen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit nodig heeft
(middelen en mogelijkheden om niet begroten risico’s te kunnen opvangen).
De deelnemende gemeenten worden driemaal per jaar geïnformeerd over het verloop van de
begroting van Holland Rijnland door middel van de begroting, de tussenrapportage (turap) en de
jaarrekening. Eventuele risico’s worden daarin aangegeven. De gemeenten worden in staat geacht op
basis van deze informatie voldoende voorzieningen in de eigen begroting te treffen. Deze eventuele
risico’s kunnen betrokken worden in het geheel van de door de gemeente gelopen risico’s. Uit dit
oogpunt is er geen afzonderlijke risicoreserve bij de gemeenschappelijke regeling aangehouden.
Risico’s uit reguliere bedrijfsvoering
Het realiseren van bedrijfsdoelstellingen gaat gepaard met risico’s. Een risico is een mogelijke
gebeurtenis met een negatief gevolg voor de organisatie. Door deze in kaart te brengen, kunnen de
risico’s beheerst worden.
Binnen Holland Rijnland liggen de risico’s voornamelijk binnen de reguliere bedrijfsvoering:
• Debiteurenbeheer;
• Subsidiestromen derden;
• Personeelskosten;
• Ziektekosten;
• Automatisering.
Er zijn processen ingericht om deze risico’s zoveel als mogelijk te beperken. De maximale omvang
van eventueel optreden risico’s worden geraamd op € 100.000 (afgerond), zijnde 1% van de totale
begrote lasten. Zoals in de financiële beschouwingen al is aangegeven compenseert de indexering
van de gemeentelijke bijdrage de gestegen loonkosten onvoldoende. Met de vaststelling van de
kadernota 2019 is een extra gemeentelijke bijdrage van € 155.000 vastgesteld ter compensatie van
gestegen loonkosten. Daarmee is de loonkostenstijging in 2018 en de verwachte stijging van sociale
premies voor 2019 afgedekt. Voor 2019 en verder moet nog een nieuwe CAO worden afgesloten. De
                                                    43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>nieuwe CAO kan tot hogere loonkosten leiden. Dit risico schatten wij in op € 85.000 (afgerond), ca. 2%
van de loonsom.
Financiële kengetallen
In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing wordt een vijftal financiële kengetallen
opgenomen. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie. De berekeningswijze van
de kengetallen is vastgelegd in een ministeriële regeling. De VNG heeft een aantal normen
ontwikkeld om een grofmazige waardering te geven aan deze indicatoren. Deze kengetallen staan in
onderstaande tabel:
 Kengetallen:                               Rek.2017      Begr.2018 Begr.2019 Begr.2020 Begr.2021 Begr.2022
 Netto schuldquote                              -4,5%        -1,9%      -2,1%       -2,4%   -2,6%      -2,7%
 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle       -4,5%        -1,9%      -2,1%       -2,4%   -2,6%      -2,7%
 verstrekte leningen
 Solvabiliteitsratio                             0,8%         0,9%       0,9%        0,9%    0,9%       0,9%
 Grondexploitatie                                 n.v.t.       n.v.t.     n.v.t.     n.v.t.  n.v.t.     n.v.t.
 Structurele exploitatieruimte                   4,7%        -0,2%       0,0%        0,0%    0,0%       0,0%
 Belastingcapaciteit                              n.v.t.       n.v.t.     n.v.t.     n.v.t.  n.v.t.     n.v.t.
Netto schuldquote: De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte
van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de
exploitatie. De quote is negatief. Dit betekent dat de eigen middelen hoger zijn dan de schuldenlast.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen: Holland Rijnland leent geen
gelden uit. Derhalve is deze schuldquote gelijk aan de vorige.
Solvabiliteitsratio: Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat
is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. Het getal geeft de verhouding tussen het eigen
vermogen (reserves) en de schulden.
Structurele exploitatieruimte: Holland Rijnland wordt volledig gefinancierd door de deelnemende
gemeenten. In die zin is er geen sprake van structurele exploitatieruimte
Onderstaande tabel toont een normering waartegen de diverse ratio's kunnen worden afgezet.
 Kengetallen:                                     Voldoende                  Matig          Onvoldoende
 Netto schuldquote                                  < 100%             100% > < 130%            > 130%
 Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle           < 100%             100% > < 130%            > 130%
 verstrekte leningen
 Solvabiliteitsratio                                 > 50%               30% < > 50%            < 30%
 Structurele exploitatieruimte                       > 0,6%              0% > < 0,6%              0%
 Grondexploitatieruimte                                                       geen
 Belastingscapaciteit                               < 100%             100% > < 120%            > 120%
                                                        44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4.2 Bedrijfsvoering
Sinds medio 2016 zijn de bedrijfsvoeringstaken van Holland Rijnland ondergebracht bij Servicepunt71,
een servicecenter dat deze taken ook uitvoert voor de gemeenten Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest en
Zoeterwoude. Het gaat hier om:
• Financiële administratie;
• ICT;
• HRM;
• Facilitaire zaken;
• Juridische zaken;
• Inkoop.
Servicepunt71 biedt geen dienstverlening aan op het gebied van Documentaire Informatievoorziening
(DIV). Deze activiteiten voert Holland Rijnland nog zelf uit.
Organisatie Holland Rijnland
De organisatie bestaat uit de volgende organisatieonderdelen:
• Strategische Eenheid;
• Regionaal Bureau Leerplicht (RBL);
• Bedrijfsbureau (inclusief Urgentiecommissie, Verkeersveiligheid, Regiotaxi en DIV);
• TWO Jeugdhulp.
De leiding van de organisatie ligt bij de secretaris-directeur. Concerncontrol adviseert de
secretaris-directeur maar is een zelfstandige functie die uit de lijnorganisatie is gehaald.
Dat is gedaan vanwege de onafhankelijke positie die gewenst is ten opzichte van
de lijnorganisatieonderdelen.
Organisatieontwikkeling
Holland Rijnland heeft als opdracht om een hoogwaardige flexibele netwerkorganisatie te zijn,
die binnen de regio bijdraagt aan een optimale verbinding, ontmoeting en samenwerking op
                                                     45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>ruimtelijk, economisch en sociaal domein. Dit kan betekenen dat er voor verschillende onderwerpen
verschillende allianties en samenwerkingen ontstaan waarin ook de rol van Holland Rijnland wisselt.
Strategische personeelsontwikkeling
Die wisselende rol betekent dat Holland Rijnland moet voorzien in de opleidingsbehoefte van
medewerkers. Medewerkers hebben periodiek cursussen en opleidingen nodig, die hen in staat stellen
om flexibel te schakelen tussen de verschillende taken en rollen. Dit doen we met een strategisch
opleidingsbeleid. Performance management is hierbij verweven met organisatiemanagement. Het
is belangrijk om te voorzien in wat een medewerker nodig heeft in een bepaalde functie. Maar wat
de organisatie op lange termijn nodig heeft speelt daarin ook een belangrijke rol. Performance
management helpt om medewerkers op de juiste plek in te zetten en om mensen te werven die op
de lange termijn bijdragen aan de doelstellingen van Holland Rijnland. Strategisch opleidingsbeleid
ondersteunt en faciliteert de doorstroom in de organisatie. Dit gebeurt door medewerkers via training
voor te bereiden voor een nieuwe of andere functie.
Flexibele inzet
Waar het gaat om het inspelen op kansen, vraagt dat van Holland Rijnland, om een flexibelere inzet
van personeel. Daarom streven we naar meer ruimte in de totale personeelsbegroting. De financiële
ruimte daarvoor, creëren we door vacatures niet te vervullen of in te vullen op een lager schaalniveau.
Inhuur
Bij reguliere uitvoeringstaken streeft Holland Rijnland ernaar de inhuur van extern personeel zo veel
mogelijk te beperken. Daarop zijn twee uitzonderingen:
1. We streven ernaar om - binnen de formatieve en financiële ruimte van de Strategische Eenheid -
   ruimte te creëren voor een flexibele schil die we inzetten wanneer zich bijzondere kansen voordoen
   op terreinen waarvan de expertise ontbreekt binnen Holland Rijnland;
2. De bezetting van de TWO Jeugdhulp, waarover met de gemeenten is afgesproken dat de formatie
   juist niet met vast personeel maar met ingehuurde krachten wordt ingevuld, en dan bij voorkeur
   detacheringen uit de deelnemende gemeenten.
Bij de inhuur van personeel wordt standaard eerst gekeken bij Werken in het Westen en de invulling
via flexatures.
Beleidsindicatoren
Voor de bedrijfsvoering heeft Holland Rijnland, mede op instigatie van de nieuwe BBV een aantal
indicatoren opgesteld. Hieronder een weergave voor 2019 voor zover op dit moment beschikbaar:
 Beleidsindicator       Eenheid                                                  Periode     Holland
                                                                                             Rijnland
 1. Formatie            Fte per 1.000 inwoners                                    2019               0,09
 2. Bezetting           Fte per 1.000 inwoners                                    2019               0,10
 3. Apparaatskosten     Kosten per inwoner                                        2019            € 11,94
 4. Externe inhuur      Kosten inhuur als % van totale loonsom incl inhuur        2019             22,4 %
 5. Overhead            % van totale lasten                                       2019             30,1 %
                                                           46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>5 Financiële begroting
5.1 Meerjarenbegroting 2019 – 2022
                                                     Begroting    Jaarschijf   Jaarschijf   Jaarschijf
                                                        2019        2020         2021         2022
 Programma's
 Programma Inhoudelijke Agenda         Lasten           1.773.862   1.773.862    1.773.862    1.773.862
                                       Baten              160.307     160.307      160.307      160.307
                                              saldo    -1.613.555  -1.613.555   -1.613.555   -1.613.555
 Programma Regionaal Bureau Leerplicht Lasten           1.552.090   1.552.090    1.552.090    1.552.090
                                       Baten              810.400     810.400      810.400      810.400
                                              saldo      -741.690    -741.690     -741.690     -741.690
 Programma Uitvoerende taken           Lasten           1.784.200   1.784.200    1.784.200    1.784.200
 Woonruimte verdeling, Verkeer en
 Vervoer                               Baten              828.256     828.256      828.256      828.256
                                              saldo      -955.944    -955.944     -955.944     -955.944
 Programma Opdrachtgeverschap Jeugd    Lasten           2.189.649   1.947.649    1.947.649    1.947.649
                                       Baten                    0            0            0            0
                                              saldo    -2.189.649  -1.947.649   -1.947.649   -1.947.649
 Programma Frictie en transitie        Lasten             158.000     158.000      158.000      158.000
                                       Baten                    0            0            0            0
                                              saldo      -158.000    -158.000     -158.000     -158.000
 Programma Cofinanciering              Lasten             278.247     278.247      278.247      278.247
                                       Baten                    0            0            0            0
                                              saldo      -278.247    -278.247     -278.247     -278.247
 Programma Overhead                    Lasten           2.280.769   2.280.769    2.280.769    2.280.769
                                       Baten                    0            0            0            0
                                              saldo    -2.280.769  -2.280.769   -2.280.769   -2.280.769
 Totaal lasten                                         10.016.817   9.774.817    9.774.817    9.774.817
 Totaal baten                                           1.798.963   1.798.963    1.798.963    1.798.963
 Saldo baten en lasten programma's                     -8.217.854  -7.975.854   -7.975.854   -7.975.854
 Overzicht algemene dekkingsmiddelen
 Bijdragen gemeenten regulier                           5.639.854   5.639.854    5.639.854    5.639.854
 Bijdragen gemeenten Frictie                              158.000     158.000      158.000      158.000
 Bijdragen gemeenten TWO                                2.420.000   2.178.000    2.178.000    2.178.000
 Totaal baten                                           8.217.854   7.975.854    7.975.854    7.975.854
 Saldo baten en lasten programma's                              0            0            0            0
                                                    47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>5.2 Incidentele lasten en baten
Incidentele lasten en baten
                                                                Begroting      Jaarschijf        Jaarschijf     Jaarschijf
                                                                     2019             2020            2021           2022
 lasten                                                           242.000                0                0              0
 baten                                                           -242.000                0                0              0
 Totaal                                                                   0              0                0              0
Het betreft hier de extra lasten voor het inkooptraject 2020 bij de TWO Jeugdhulp.
5.3 Geprognosticeerde balans
 Bedragen x € 1000,-                                 Verslag    Begr. t-1   Begr. T      Mjr t+1      Mjr t+2    Mjr t+3
                                                       t-2
                                                      2017       2018        2019          2020        2021       2022
 ACTIVA
 Vaste activa
 Materiële vaste activa
 Overig                                                   136        104          72            40            8          0
 Uitzettingen
 Vorderingen op openbare lichamen                       1.077        496         694           694          694       694
 Overige vorderingen                                      499        732         854           854          854       854
 Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een looptijd   45.765     35.486      39.500        39.500      39.500     39.500
 < 1 jaar
 Liquide middelen (kas- en banksaldi)                       0           0           0            0            0          0
 Overlopende activa
 Nog te ontvangen bijdragen van overige                     0        276          99            99           99        99
 overheid
 Overige overlopende activa                                 0        173          79            79           79        79
 Totalen                                               47.477     37.267      41.298        41.266      41.234     41.226
                                                             48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Bedragen x € 1000,-                     Verslag    Begr. t-1 Begr. T   Mjr t+1   Mjr t+2   Mjr t+3
                                          t-2
                                         2017       2018      2019      2020      2021      2022
PASSIVA
Vaste Passiva
Eigen vermogen
Algemene reserve                             230        230       230       230       230       230
Bestemmingsreserves                          385        122       122       122       122       122
Saldo van rekening                             0           0         0         0         0         0
Voorzieningen                                  0           0         0         0         0         0
Vaste schuld
Vlottende Passiva
Vlottende schuld
Banksaldi                                    826      2.444     1.568     1.536     1.505     1.496
Overige vlottende schulden                12.312      5.888     8.730     8.730     8.730     8.730
Overlopende passiva
Vooruit ontvangen bijdragen van overige   31.809     28.086    29.831    29.831    29.831    29.831
overheid
Overige overlopende passiva                1.915        497       815       815       815       815
Totalen                                   47.477     37.267    41.297    41.265    41.234    41.225
                                                49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>5.4 Staat van reserves
        Omschrijving                    Saldo                    Mutaties                    Saldo
                                       1-1-2019                                           31 -12- 2019
                                                    Toevoeging  Onttrekking  Bestemming
                                                                              resultaat
                                                                                2018
        Bestemmingsreserves
        8710006 Reserve RBL                 45.882            0            0                    45.882
        8710007 Reserve cofinanciering    150.000             0            0                   150.000
        8710008 Reserve werkagenda
                                            67.000            0            0                    67.000
        jeugdhulp
        8710010 Reserve
                                          122.227             0            0                   122.227
        onderwijsarbeidsmarkt
        Totaal reserves                   385.109             0            0            0      385.109
5.5 Staat van voorzieningen
        Omschrijving                    Saldo                    Mutaties                    Saldo
                                       1-1-2019                                           31 -12- 2019
                                                    Toevoeging    Vrijval    Aanwending
 Door derden beklemde middelen met een
 specifieke aanwendingsrichting
        8710604 Voorziening BWS Leidse
                                                 0            0            0            0             0
        Regio I
        8710605 Voorziening BWS Leidse
                                                 0            0            0            0             0
        Regio II
 Saldo door derden beklemde middelen             0            0            0            0             0
 met specifieke aanwendingsrichting
        Totaal voorzieningen                     0            0            0            0             0
                                                   50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>5.6 Taakvelden
 Hoofdtaakvelden                    Taakveld                                      Lasten     Baten
                                             Overhead, Ondersteuning
                                                                                   3.105.884  2.548.698
 Bestuur en ondersteuning           0.4      organisatie
                                    0.8      Overige baten en lasten                       0          0
                                    Totaal                                         3.105.884  2.548.698
                                    2.1      Verkeer en wegen                        786.155  1.088.437
 Verkeer, vervoer en waterstaat
                                    2.5      Openbaar vervoer                         67.903     55.721
                                    Totaal                                           854.058  1.144.159
 Economie                           3.1      Economische ontwikkeling                303.403    248.973
                                    Totaal                                           303.403    248.973
 Onderwijs                          4.3      Onderwijsbeleid en leerling-zaken     1.609.139  2.130.864
                                    Totaal                                         1.609.139  2.130.864
                                             Cultuurpresentatie, cultuurproductie
                                                                                      22.799     40.995
                                    5.3      en cultuurparticipatie
 Sport, cultuur en recreatie                 Openbaar groen en (open lucht)
                                                                                     276.317    364.768
                                    5.7      recreatie
                                    Totaal                                           299.116    405.762
                                    6.1      Samenkracht en burgerparticipatie       646.648    880.126
                                    6.2      Wijkteams                                72.359     59.378
 Sociaal domein
                                    6.5      Arbeidsparticipatie                      97.890     80.329
                                    6.72     Maatwerkdienstverlening 18-           2.131.941  1.749.477
                                    Totaal                                         2.948.838  2.769.310
 Volkshuisvesting, ruimtelijke      8.1      Ruimtelijke ordening                    135.690    111.348
 ordening en stedelijke vernieuwing 8.3      Wonen en bouwen                         771.702    668.716
                                    Totaal                                           907.392    780.064
                 Totaal                                                           10.027.830 10.027.830
                                                       51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>52</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>6 Voorstel
Wij stellen u voor de begroting 2019 vast te stellen.
                                                    53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>54</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>7 Besluit
Aldus vastgesteld door het Algemeen Bestuur van het Samenwerkingsorgaan Holland Rijnland in de
vergadering van 4 juli 2018.
L.A.M. Bakker                                   H.J.J. Lenferink
secretaris                                      voorzitter
                                               55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>56</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>8 Bijlagen
8.1 Bijdrage gemeenten per deelprogramma
                                            Alphen              Kaag &                      Leider-
                                  Totaal             Hillegom           Katwijk    Leiden            Lisse
                                            ad Rijn            Braassem                      dorp
    Speerpunten Maatschappij      373.750    72.974    14.280    17.672   43.245    82.913   18.176  15.217
  Lopende zaken Maatschappij      162.864    31.799      6.222    7.701   18.844    36.130    7.920    6.631
       Domein Maatschappij        536.614   104.773    20.502    25.373   62.090   119.042   26.097  21.849
      Speerpunten Economie        274.705    53.636    10.495    12.989   31.785    60.941   13.359  11.185
         Bedrijventerreinen,
                                   28.698     5.603      1.096    1.357    3.321     6.366    1.396    1.168
     kantoren en detailhandel
         Domein Economie          303.403    59.239    11.592    14.346   35.106    67.307   14.755  12.353
   Speerpunten Leefomgeving       349.306    68.201    13.346    16.517   40.417    77.490   16.987  14.222
        Ruimtelijke ordening,
                                   98.494    19.231      3.763    4.657   11.396    21.850    4.790    4.010
     verstedelijking en wonen
      Domein Leefomgeving         447.800    87.432    17.109    21.174   51.813    99.340   21.777  18.232
           Speerpunten
                                  165.976    32.407      6.341    7.848   19.204    36.820    8.072    6.758
       Netwerkmanagement
          Lopende zaken
                                  159.762    31.193      6.104    7.554   18.485    35.442    7.770    6.505
       Netwerkmanagement
  Domein Netwerkmanagement        325.738    63.600    12.445    15.402   37.690    72.262   15.841  13.263
           Programma
                                 1.613.555  315.044    61.648    76.295  186.698   357.951   78.470  65.697
       Inhoudelijke Agenda
     Programma Regionaal
                                  741.690          0   38.125    48.513  132.011   173.554   49.999  40.722
         Bureau Leerplicht
     Programma Uitv. Taken
     Woonruimte verdeling         955.944   187.913    36.771    45.508  111.360   213.506   46.805  39.186
        Verkeer en Vervoer
   Programma cofinanciering       278.247    54.327    10.631    13.157   32.195    61.726   13.532  11.329
      Programma Overhead         1.486.156  290.169    56.780    70.271  171.957   329.689   72.275  60.510
   Programma Overhead RBL         564.262          0   29.004    36.908  100.431   132.036   38.038  30.980
           Programma
                                 2.050.418  290.169    85.784   107.179  272.388   461.725  110.313  91.490
        Overhead excl TWO
   Totaal Reguliere Bijdragen
                                 5.639.854  847.453   232.958   290.652  734.652  1.268.462 299.119 248.424
      (Excl. TWO & Frictie)
        Programma Frictie         158.000    30.849      6.037    7.471   18.282    35.051    7.684    6.433
         Programma TWO           2.420.000  164.755   136.317    23.498  386.025   721.553  154.379 118.462
      Totaal Gemeentelijke
                                 8.217.854 1.043.057  375.311   321.621 1.138.958 2.025.065 461.182 373.319
 Bijdragen (incl. TWO & Frictie)
       Waarvan: Regionale
                                  215.263    43.297      8.472   10.485   25.658    49.194   10.784    9.029
 commissie Beroep en Bezwaar
                                                        57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                                  Nieuw-              Noordwij-                        Voor-   Zoeter-
                                           Noordwijk            Oegstgeest Teylingen
                                   koop                kerhout                        schoten  woude
     Speerpunten Maatschappij       18.702    17.329     10.938    15.550     24.181    16.963    5.608
    Lopende zaken Maatschappij       8.150     7.551      4.766     6.776     10.537     7.392    2.444
        Domein Maatschappij         26.852    24.881     15.705    22.326     34.718    24.355    8.052
       Speerpunten Economie         13.746    12.737      8.040    11.429     17.773    12.468    4.122
         Bedrijventerreinen,
                                     1.436     1.331        840     1.194       1.857    1.303      431
      kantoren en detailhandel
         Domein Economie            15.182    14.068      8.879    12.623     19.630    13.771    4.553
     Speerpunten Leefomgeving       17.479    16.196     10.223    14.533     22.600    15.854    5.242
        Ruimtelijke ordening,
                                     4.929     4.567      2.883     4.098       6.372    4.470    1.478
      verstedelijking en wonen
       Domein Leefomgeving          22.407    20.763     13.105    18.631     28.972    20.324    6.720
 Speerpunten Netwerkmanagement       8.305     7.696      4.857     6.905     10.738     7.533    2.491
           Lopende zaken
                                     7.994     7.408      4.676     6.647     10.336     7.251    2.397
        Netwerkmanagement
    Domein Netwerkmanagement        16.300    15.103      9.533    13.552     21.075    14.784    4.888
 Programma Inhoudelijke Agenda      80.741    74.814     47.223    67.132    104.396    73.235   24.213
      Programma Regionaal
                                         0    43.367     29.536    48.054     72.818    49.637   15.354
         Bureau Leerplicht
      Programma Uitv. Taken
      Woonruimte verdeling          48.159    44.624     21.677    40.042     62.269    43.682   14.442
        Verkeer en Vervoer
    Programma cofinanciering        13.923    12.901      8.143    11.576     18.002    12.629    4.175
       Programma Overhead           74.366    68.907     43.494    61.831     96.153    67.453   22.301
    Programma Overhead RBL               0    32.993     22.470    36.559     55.399    37.763   11.681
 Programma Overhead excl TWO        74.366   101.900     65.964    98.390    151.552   105.215   33.982
    Totaal Reguliere Bijdragen
                                  217.189    277.607    172.543   265.194    409.037   284.398   92.166
       (Excl. TWO & Frictie)
         Programma Frictie           7.906     7.326      4.624     6.574     10.222     7.171    2.371
          Programma TWO            119.771   125.050     95.276   104.036    220.742         0   50.137
       Totaal Gemeentelijke
                                  344.866    409.983    272.443   375.803    640.001   291.569  144.674
  Bijdragen (incl. TWO & Frictie)
        Waarvan: Regionale
                                    11.096    10.282          0     9.226     14.347    10.065    3.328
  commissie Beroep en Bezwaar
8.2 Btw-compensatiefonds
Een gemeenschappelijke regeling in de vorm van dit samenwerkingsorgaan wordt niet in de BTW-
heffing betrokken. De BTW is hierdoor voor de gemeenschappelijke regeling een kostenpost. Alleen
een gemeenschappelijke regeling die op de prestaties een winsttoeslag oplegt en daardoor doet aan
vermogensvorming, heeft recht op aftrek van BTW. Dit laatste is niet van toepassing voor Holland
                                                    58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Rijnland. Voor de begroting van Holland Rijnland is er dan ook niets veranderd. Evenals voorgaande
jaren zijn alle lasten geraamd inclusief BTW.
Met ingang van 1 januari 2003 hebben provincies en gemeenten te maken met het BTW
compensatiefonds. Per individuele gemeente wordt een opgave verstrekt over welke voorbelasting
compensabel is en kan worden doorgeschoven naar de betreffende gemeente. De deelnemende
gemeente kan deze kosten dan meenemen met de opgave voor het BTW compensatiefonds.
     Verdeling BTWCF        Totaal     Algemeen 14  Leerplicht 12 Leerplicht 12 Regionale     Jeugdhulp
                             BTW        gemeenten    gemeenten     gemeenten     bezwaar-         13
                                                        obv            obv      commissie     gemeenten
                                                     leerlingen     inwoners      urgentie
                                                                                     13
                                                                                gemeenten
 Raming inclusief BTW       4.968.833     2.726.492      140.736         21.273      215.263    1.865.069
 Raming compensabele          862.359
 BTW                                        473.193        24.425         3.692       37.360      323.690
 Alphen ad Rijn               121.941        92.390             0             0         7.514      22.037
 Hillegom                      39.225        18.079         1.256           187         1.470      18.233
 Kaag & Braassem               29.166        22.374         1.598           231         1.820        3.143
 Katwijk                      115.751        54.751         4.347           566         4.453      51.633
 Leiden                       216.823       104.973         5.715         1.085         8.538      96.512
 Leiderdorp                    47.418        23.012         1.647           238         1.872      20.649
 Lisse                         38.219        19.266         1.341           199         1.567      15.845
 Nieuwkoop                     41.624        23.678             0             0         1.926      16.020
 Noordwijk                     42.106        21.940         1.428           227         1.784      16.726
 Noordwijkerhout               27.708        13.849           973           143             0      12.744
 Oegstgeest                    36.990        19.687         1.583           204         1.601      13.915
 Teylingen                     65.345        30.615         2.398           317         2.490      29.526
 Voorschoten                   25.080        21.477         1.635           222         1.747            0
 Zoeterwoude                   14.963         7.101           506            73           578        6.706
                                                    59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>60</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>