<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                      NOTITIE STAATSSTEUN                                                                  BIJLAGE A
                      Datum        : 11 juni 2020
                      Referentie   : 20206458/WJEVdW
                      Betreft      : Gemeente Voorschoten / Het Kruispunt
                      Staatssteunregels bij eventuele multifunctionele accommodatie in Het Kruispunt
                      1.     Inleiding en vraagstelling
                      1.1    De gemeenteraad van Voorschoten heeft op 14 mei 2020 besloten om de
                             mogelijkheden van een multifunctionele accommodatie te onderzoeken waarin
                             culturele en maatschappelijke activiteiten kunnen worden georganiseerd.
                             Een van de mogelijke locaties voor een dergelijke accommodatie is de voormalige
                             gereformeerde kerk “Het Kruispunt” te Voorschoten. Het gebouw is onlangs door een
                             particulier gekocht. In deze notitie wordt ingegaan op de vraag of en zo ja hoe de
                             Gemeente in het licht van de regels omtrent staatssteun een financiële bijdrage zou
                             mogen doen aan de realisatie en de instandhouding van een dergelijke voorziening.
                      2.     Beantwoording van de vraag
                      2.1    Indien de Gemeente aan een ‘onderneming’ een bijdrage wil doen voor de realisatie
                             van een multifunctionele accommodatie ten behoeve van culturele en
                             maatschappelijke activiteiten, zal mogelijk worden voldaan aan de criteria van de
                             artikelen 107 en 108 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)
                             met betrekking tot staatssteun. Onder ‘onderneming’ wordt in dit verband verstaan
                             elke entiteit die een economische activiteit uitoefen, ongeachte de rechtsvorm of de
                             wijze van financiering.
                      2.2    Dat geldt in elk geval indien in de multifunctionele accommodatie economische
                             activiteiten worden uitgeoefend door een ‘entiteit’, zoals het uitbaten van een
                             kantine of het verhuren van zaaltjes aan derden. Dit betekent niet dat de staatssteun
                             daarmee per definitie onrechtmatig zal zijn, maar wel dat deze meldingsplichtig is bij
                             de Europese Commissie en de staatssteun niet eerder kan worden toegekend dan
                             nadat de Europese Commissie na onderzoek akkoord is gegaan.
                      2.3    Hierop gelden enkele uitzonderingen.
                      2.4    In de eerste plaats kunnen decentrale overheden op grond van de de-
                             minimisverordening (Verordening (EU) Nr. 1407/2013) ondernemingen een steun
DMS01-1369294718-14
                             verlenen tot EUR 200.000,- over een periode van maximaal 3 jaar. Hiervoor moet een
                             verklaring worden afgelegd (https://mijn.rvo.nl/standaardformulieren-kaderbesluit-
                                                                                                              1/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    ez-subsidies?inheritRedirect=true).
2.5 In de tweede plaats vallen investeringen in o.a. culturele en maatschappelijke
    infrastructuur onder de werking van de vrijstellingsregeling van de Algemene
    Groepsvrijstellingsverordening (“AGVV”) (Verordening (EU) nr. 651/2014, gewijzigd in
    2017). Zie: https://eur-lex.europa.eu/legal-
    content/NL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2014:187:FULL&from=EN.
2.6 Indien aan de eisen van hoofdstuk I en art. 53 en/of art. 55 van de AGVV wordt
    voldaan, wordt de steun aangemerkt als verenigbaar met de interne markt en geldt
    de meldingsplicht bij de Europese Commissie niet. In dat geval kan worden volstaan
    met een kennisgeving en een jaarlijkse staatssteunrapportage.
2.7 Volgens hoofdstuk I van de AGVV gelden diverse vereisten, waarvan de belangrijkste
    de drempelbedragen zijn. De vrijstellingsregeling van de AGVV is alleen van
    toepassing indien de investeringssteun voor cultuur en instandhouding van het erfgoed
    maximaal EUR 100 miljoen en voor exploitatiesteun EUR 50 miljoen per jaar. Voor
    investeringssteun in multifunctionele infrastructuur maximaal EUR 15 miljoen en voor
    exploitatiesteun maximaal EUR 2 miljoen per infrastructuurvoorziening per jaar. Deze
    drempels mogen niet worden omzeild door de steunregelingen of steunprojecten
    kunstmatig op te splitsen. Boven de drempels geldt de AGVV niet en moet de steun
    volgens de hoofdregel worden gemeld bij de Europese Commissie. Het gaat hier
    echter om zodanig forse bedragen dat daar in het onderhavige geval niet (snel) aan
    zal worden voldaan.
    -        Culturele voorzieningen
2.8 Artikel 53 stelt een aantal bijzondere regels aan steun voor “cultuur en
    instandhouding van het erfgoed”. Zoals hiervoor is aangegeven moet in elk geval aan
    de eisen van hoofdstuk I worden voldaan.
2.9 Volgens lid 2 moet sprake zijn van (een van) de volgende culturele doelstellingen en
    activiteiten:
    “a) musea, archieven, bibliotheken, kunstencentra en cultuurcentra of artistieke of culturele
    locaties, theaters, operahuizen, concerthallen, andere live-performanceorganisaties,
    cinematografische erfgoedinstellingen, en andere vergelijkbare artistieke en culturele
    infrastructuurvoorzieningen, organisaties en instellingen;
    b) materieel erfgoed, waaronder alle vormen van roerend of onroerend cultureel erfgoed en
    archeologische sites, monumenten, historische locaties en gebouwen; natuurerfgoed met een
    rechtstreekse band met cultuurerfgoed of indien dit door de bevoegde overheidsinstanties van
    een lidstaat formeel is erkend als cultuur- of natuurerfgoed;
    c) immaterieel erfgoed in welke vorm ook, met inbegrip van volksgebruiken en ambachten;
    d) kunst- of culturele evenementen en performances, festivals, tentoonstellingen en andere
    vergelijkbare culturele activiteiten;
                                                                                             2/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>     e) culturele en artistieke educatie alsmede de bewustmaking van het belang van de
     bescherming en bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen via educatieve programma's
     en bewustmakingscampagnes voor het grote publiek, onder meer door middel van nieuwe
     technologieën;
     f) (n.v.t.).”
2.10 De steun kan ingevolge lid 3 investeringssteun (met inbegrip van steun voor de bouw
     of modernisering van cultuurvoorzieningen) of exploitatiesteun betreffen.
2.11 Voor beide soorten steun gelden verschillende voorwaarden:
     “4.       Wat investeringssteun betreft, zijn de in aanmerking komende kosten de kosten
     voor investeringen in materiële en immateriële activa, met inbegrip van:
     a) kosten voor de bouw, modernisering, verwerving, instandhouding of verbetering van
     infrastructuur, indien jaarlijks ten minste 80 % van de tijd- of ruimtecapaciteit voor
     culturele doeleinden wordt gebruikt;
     b) kosten voor de verwerving, met inbegrip van huur, eigendomsoverdracht of fysieke
     verplaatsing van cultureel erfgoed;
     c) kosten voor bescherming, instandhouding, restauratie en herstel van materieel en
     immaterieel cultureel erfgoed, met inbegrip van bijkomende kosten voor de opslag onder
     geschikte omstandigheden, speciale uitrusting, materialen en de kosten voor
     documentatie, onderzoek, digitalisering en publicatie;
     d) kosten om cultureel erfgoed beter toegankelijk te maken voor het publiek, met
     inbegrip van kosten voor digitalisering en andere nieuwe technologieën, kosten om de
     toegankelijkheid te verbeteren voor mensen met speciale behoeften (met name
     hellingbanen en liften voor mensen met een handicap, aanduidingen in braille en voel- en
     tastobjecten in musea) en kosten om de culturele diversiteit ten aanzien van
     presentaties, programma's en bezoekers te bevorderen;
     e) kosten voor culturele projecten en activiteiten, samenwerkings- en
     uitwisselingsprogramma's en -beurzen, met inbegrip van kosten voor selectieprocedures,
     promotiekosten en kosten die rechtstreeks uit het project voortvloeien.
     5.        Wat exploitatiesteun betreft, zijn de in aanmerking komende kosten de volgende:
     a) de kosten van de culturele instelling of erfgoedlocatie in verband met vaste of
     tijdelijke activiteiten, waaronder tentoonstellingen, uitvoeringen en evenementen en
     vergelijkbare culturele activiteiten die plaatsvinden in het kader van hun normale
     activiteiten;
     b) kosten van culturele en artistieke educatie en van de bewustmaking van het belang van
     de bescherming en bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen via educatieve
     programma's en bewustmakingscampagnes voor het grote publiek, onder meer door
     middel van nieuwe technologieën;
     c) kosten om de locaties en activiteiten van culturele instellingen of erfgoedlocaties
     beter toegankelijk te maken voor het publiek, met inbegrip van kosten voor digitalisering
     en het gebruik van nieuwe technologieën, alsmede kosten om de toegankelijkheid te
     verbeteren voor mensen met een handicap;
     d) exploitatiekosten die rechtstreeks verband houden met het culturele project of de
                                                                                             3/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     culturele activiteit, zoals het huren of leasen van vastgoed en culturele locaties,
     reiskosten, materialen en leveranties die rechtstreeks verband houden met het culturele
     project of de culturele activiteit, architectonische structuren voor tentoonstellingen en
     podia, de ontlening, huur en afschrijving van werktuigen, software en uitrusting, kosten
     voor toegangsrechten tot auteursrechtelijk beschermde werken en andere verwante door
     intellectuele-eigendomsrechten beschermde content, promotiekosten en kosten die
     rechtstreeks voortvloeien uit het project of de activiteit. Afschrijvingslasten en
     financieringskosten komen alleen in aanmerking indien deze niet werden gedekt door
     investeringssteun;
     e) kosten voor personeel dat werkt voor de culturele instelling, de erfgoedlocatie of een
     project;
     f) kosten voor advies- en ondersteuningsdiensten geleverd door externe consultants en
     dienstverrichters, die rechtstreeks voortvloeien uit het project.
     6.       In het geval van investeringssteun is het steunbedrag niet hoger dan het verschil
     tussen de in aanmerking komende kosten en de exploitatiewinst van de investering.
     De exploitatiewinst wordt in mindering gebracht op de in aanmerking komende kosten,
     hetzij vooraf op basis van redelijke prognoses, hetzij via een
     terugvorderingsmechanisme.
     De exploitant van de infrastructuur mag een redelijke winst behouden over de betrokken
     periode.
     7.       In het geval van exploitatiesteun is het steunbedrag niet hoger dan wat nodig is
     om de exploitatietekorten plus een redelijke winst over de betrokken periode te dekken.
     Dit wordt geborgd vooraf op basis van redelijke prognoses, of via een
     terugvorderingsmechanisme.
     8.       Voor steun van ten hoogste 2 miljoen EUR kan het maximale steunbedrag in
     plaats van dat aan de hand van de in de leden 6 en 7 genoemde methode vast te stellen,
     worden bepaald op 80 % van de in aanmerking komende kosten, ”
     -        Multifunctionele infrastructuur
2.12 Steun kan ook worden verleend aan “sportinfrastructuur en multifunctionele
     recreatieve infrastructuur”. Bij de multifunctionele accommodatie gaat het om de
     laatste categorie.
2.13 Artikel 55 stelt een aantal bijzondere regels aan steun voor sportinfrastructuur en
     multifunctionele recreatieve infrastructuur. Zoals hiervoor is aangegeven moet
     ingevolge lid 1 ook hier in elk geval aan de eisen van hoofdstuk I worden voldaan.
2.14 Ingevolge artikel 55 lid 3 omvat multifunctionele recreatieve infrastructuur omvat
     recreatieve faciliteiten met een multifunctioneel karakter die met name culturele en
     recreatieve diensten bieden, met uitzondering van attractieparken en
     hotelfaciliteiten.
                                                                                           4/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2.15 Ingevolge lid 4 moet de toegang tot de multifunctionele recreatieve infrastructuur
     openstaan voor meerdere gebruikers en wordt deze op transparante en niet-
     discriminerende basis verleend. Ondernemingen die ten minste 30 % van de
     investeringskosten van de infrastructuur hebben gefinancierd, kunnen preferente
     toegang krijgen op gunstigere voorwaarden, mits die voorwaarden publiek
     beschikbaar worden gesteld.
2.16 Ingevolge lid 6 moet iedere concessie of iedere andere vorm van toewijzing aan een
     derde om de sportinfrastructuur of multifunctionele recreatieve infrastructuur te
     bouwen, te moderniseren en/of te exploiteren, plaatsvinden op open, transparante
     en niet-discriminerende basis plaats, rekening houdende met de geldende
     aanbestedingsregels.|
2.17 Ook in dit geval kan de steun (ingevolge lid 7) investeringssteun (met inbegrip van
     steun voor de bouw of modernisering van multifunctionele recreatieve infrastructuur)
     of exploitatiesteun betreffen.
2.18 De regels zijn vervolgens iets eenvoudiger ten opzichte van de regels bij culturele
     voorzieningen:
     “8. Wat investeringssteun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve
     infrastructuur betreft, zijn de in aanmerking komende kosten de kosten voor
     investeringen in materiële en immateriële activa.
     10. Wat investeringssteun voor sportinfrastructuur en multifunctionele recreatieve
     infrastructuur betreft, is het steunbedrag niet hoger dan het verschil tussen de in
     aanmerking komende kosten en de exploitatiewinst van de investering. De
     exploitatiewinst wordt in mindering gebracht op de in aanmerking komende kosten,
     hetzij vooraf op basis van redelijke prognoses, hetzij via een
     terugvorderingsmechanisme.
     12. Voor steun van ten hoogste 2 miljoen EUR kan het maximale steunbedrag in plaats van
     dat aan de hand van de in de leden 6 en 7 genoemde methode vast te stellen, worden
     bepaald op 80 % van de in aanmerking komende kosten.
3.   Aankoop van grond/gebouwen
3.1  Indien de staatssteun tevens betrekking heeft op de aankoop van het onroerend goed,
     dan moet de daarop betrekking hebbende steun afzonderlijk worden beoordeeld.
3.2  De Gemeente zal zich daarbij moeten houden aan de zgn. Notion of State aid
     (opvolger van de Mededeling grondtransacties). https://eur-lex.europa.eu/legal-
     content/NL/TXT/?uri=celex:52016XC0719(05)
                                                                                         5/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3.3 Bij verkoop van onroerend goed door de Gemeente is kort gezegd geen sprake van
    staatssteun indien de transactie marktconform tot stand komt.
3.4 Ingevolge de oude Mededeling was geen sprake indien:
    - in concurrentie een transparante, niet-discriminerende en onvoorwaardelijke
    biedingsprocedure is georganiseerd die sterk lijkt op een aanbesteding;
    - door een onafhankelijke deskundige vóór aanvang van de onderhandelingen een
    taxatie is uitgevoerd om de marktwaarde te bepalen op grond van algemeen
    aanvaarde marktindicaties en taxatiecriteria, en de grond wordt tegen de
    marktwaarde verkocht.
3.5 In de Notion of State aid worden meer methoden genoemd. Een transactie is
    marktconform indien één van de volgende procedures of beoordelingsmethoden is
    gevolgd: pari passu transacties (paragraaf 86 van de notion of State aid), een
    openbare en onvoorwaardelijke biedprocedure (paragraaf 89), benchmarking
    (paragraaf 98) of overige beoordelingsmethodes zoals een taxatie door een
    onafhankelijke taxateur en andere beoordelingsmethodes (paragraaf 101 e.v.). Bij
    aankoop van onroerend goed zal in de praktijk een taxatie op basis van
    marktconformiteit volstaan.
3.6 Overigens geldt ook hier de de-minimisverordening (max. EUR 200.000,- in 3 jaar),
    maar de eventuele steun bij de aankoop zal wel moeten worden opgeteld bij de
    eventuele investeringssteun en/of exploitatiesteun die met inachtneming van de
    AVGG is verleend.
4.  Conclusie
4.1 Bij verlening van de steun aan een culturele voorziening en/of een multifunctionele
    recreatieve voorziening zal – afhankelijk van het type steun - moeten worden getoetst
    of aan de in de AGVV gestelde voorwaarden is voldaan. Als aan de voorwaarden wordt
    voldaan, is de steun verenigbaar met de interne markt en kan worden volstaan met
    een kennisgeving en jaarlijkse staatssteunrapportage. Zo niet, dan zal de steun als
    gezegd niet per definitie onrechtmatig zijn, maar in elk geval meldingsplichtig.
4.2 Bij de aankoop van onroerend goed zal afzonderlijk moeten worden nagegaan of de
    daarop betrekking hebbende steun voldoet aan de Notion of State aid.
4.3 Op grond van de de-minimisverordening kan (met een verklaring) steun worden
    verleend tot EUR 200.000,- over een periode van maximaal 3 jaar.
                                          ***
                                                                                      6/6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>