<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                   059 Informatiebrief
Zaaknummer:            Z/24/85455
Documentnummer:        407418
Datum:                 dinsdag 20 augustus 2024 Verzonden donderdag 12 september 2024
Onderwerp:             Programmaplan Maatschappelijke zorg Leidse regio
Bijlage(n):            1. Programmaplan Maatschappelijke zorg Leidse regio 2023-2029




Geachte Raad,


In deze brief informeren wij u over het Programmaplan Maatschappelijke zorg Leidse regio
2023 – 2029, ‘Alle inwoners horen erbij! Samen bouwen aan de maatschappelijke zorg
Leidse regio’ (hierna programmaplan MZ LR) dat wij als college hebben vastgesteld. Het
programmaplan is toegevoegd als bijlage en dient als uitvoeringsdocument van de ambities
die de Leidse regio heeft voor de transformatieopgaven in de maatschappelijke zorg als
onderdeel van de Wmo.


Inleiding
Sinds 1 januari 2023 is maatschappelijke zorg de verantwoordelijkheid van de dertien
individuele gemeenten van Holland Rijnland. Holland Rijnland loopt hierin vooruit op andere
regio’s in het land die deze taken nog via een centrumgemeente regelen. De
maatschappelijke zorg bestaat uit maatschappelijke opvang, beschermd wonen (wonen met
ondersteuning), verslavingszorg en bemoeizorg.
De gemeenten van de Leidse regio (Leiden, Leiderdorp, Oegstgeest, Voorschoten en
Zoeterwoude) hebben de decentralisatie van maatschappelijke zorg gezamenlijk opgepakt
(één regio, één opgave, één plan, één budget). Het voorliggende programmaplan MZ LR is
een uitwerking van de samenwerkingsovereenkomst, zoals door u is vastgesteld op 7
december 2023 (Z/23/080494/369919): “Herziene samenwerkingsovereenkomst
Maatschappelijke Zorg 2023 Leidse regio).


Programmaplan Maatschappelijke zorg Leidse regio 2023 – 2029, ‘Alle inwoners
horen erbij! Samen bouwen aan de maatschappelijke zorg Leidse regio’.
In het programmaplan MZ LR staat beschreven hoe de Leidse regiogemeenten de
transformatieopgaven op het gebied van maatschappelijke zorg gaan realiseren. De ambities
zijn als volgt: alle inwoners horen erbij, met in dit programmaplan bijzondere aandacht voor
inwoners die zich in een kwetsbare situatie bevinden en/of het risico lopen hierin terecht te
komen. Het doel is om zoveel mogelijk uitsluiting van deelname aan de samenleving en
kwetsbare situaties voor inwoners te voorkomen door middel van preventie. De focus ligt op
Gemeente Voorschoten

Leidseweg 25 | Postbus 393, 2250 AJ Voorschoten | T 14071 | E gemeente@voorschoten.nl | www.voorschoten.nl
BTW NL 00179762B01 | KvK 27381083 | IBAN NL43 BNGH 0285 0796 70 | BIC BNGHNL2G
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>het vergroten van bestaanszekerheid, het versterken van de keten van bemoeizorg en het
doorontwikkelen van de huidige Maatschappelijke Opvang. Daarnaast wordt dak- en
thuisloosheid benaderd als een woonprobleem en niet als een zorgprobleem, omdat iedere
inwoner recht heeft op een thuis. Ten slotte moet de inwoner kunnen rekenen op passende
ondersteuning die integraal, dichtbij en op maat geboden wordt op de verschillende
levensgebieden: wonen, gezondheid, werk en/of school, en inkomen, zodat zij zo zelfstandig
en normaal mogelijk kunnen deelnemen aan de samenleving.
In het programmaplan zijn deze ambities uitgewerkt in drie actielijnen die in relatie tot
elkaar staan. Het gaat om de volgende drie actielijnen die zijn uitgewerkt in de volgende
doelen en subdoelen.


    1. Preventie

    a.   Vergroten bestaanszekerheid

    b. Versterken assertieve zorgketen

    c.   Doorontwikkelen maatschappelijke opvang

    2. Wonen is de basis

    a.   Een evenwichtig woonaanbod

    b. Scheiden wonen en zorg

    c.   Versterken inclusieve buurt

    3. Passende ondersteuning.

    a.   Doorontwikkelen van passende ondersteuning

    b. Versterken van de doorlopende lijn in de ondersteuning

Het programmaplan behelst niet alleen een visie en ambitie, er worden ook concrete
actiepunten geformuleerd. De acties hebben een langere doorlooptijd dan één jaar en
worden integraal door de verschillende actielijnen opgepakt. Een aantal voorbeelden: er
wordt actief gezocht naar mogelijkheden voor de brede doelgroep daklozen. Op dit moment
worden alleen inwoners opgevangen die niet zelfredzaam zijn (psychische
problematiek/verslaving, geen/onvoldoende netwerk en onvoldoende inkomen). In lijn met
het Nationaal Actieplan Dakloosheid wordt onderzocht wat de Leidse regio kan doen om de
bredere doelgroep (inwoners die buiten de huidige criteria vallen) beter te kunnen
ondersteunen. Daarnaast wordt er gewerkt aan domein overstijgende procesregie. Een
inwoner in een kwetsbare situatie heeft vaak te maken met verschillende instanties binnen
en buiten de gemeente. Het doel is om een doorlopende lijn te creëren zodat er geen gaten


Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>ontstaan in de ondersteuning voor de inwoner. Daarbij hebben we ook aandacht voor
inwoners die uitstromen uit een intramurale setting (kliniek of detentie) met als doel het
voorkomen van terugval of dakloosheid. Met de doorlopende lijn wordt ook bedoeld een
aansluitend netwerk van professionals en voorzieningen van vroegsignalering tot bemoeizorg
(assertieve zorgketen). Samen met HECHT worden de behoeften en knelpunten bij de Leidse
regiogemeenten en de zorgpartijen geanalyseerd. Zo nodig wordt hier een verbetertraject op
gestart.


Het programmaplan is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende gemeentelijke
afdelingen en partners in de Leidse regio. De adviesraden Sociaal Domein van de individuele
gemeenten hebben ook hun advies uitgebracht. De Adviesraad Sociaal Domein van
Voorschoten is positief over de ambitieuze doelstelling van en de acties in het plan.
Daarnaast zijn ervaringsdeskundigen op verschillende momenten geraadpleegd.


Landelijke ontwikkelingen die impact hebben op deze transformatieopgaven zijn onder
andere: de wooncrisis, krappe arbeidsmarkt, personeelstekorten in de zorg en de
bezuinigingen op het gemeentefonds.


Financiering van het programma
In Holland Rijnland wordt vanuit de rijksmiddelen voor beschermd wonen (wonen met
ondersteuning) en maatschappelijke opvang eerst de gespecialiseerde Maatschappelijke zorg
Holland Rijnland gefinancierd. Hierbij gaat het om inwoners die 24/7 toezicht en begeleiding
nodig hebben. De overige middelen worden beschikbaar gesteld aan de gemeenten. De
gemeenten in de Leidse regio hebben besloten om tot 2029 alle gemeentelijke middelen voor
beschermd wonen en maatschappelijke opvang in één budget samen te voegen. De
gemeente Leiden is hierbij aangewezen als budgethouder. De uitgaven worden vanuit het
programma Maatschappelijke zorg Leidse regio gedaan. Jaarlijks komt er 14 tot 15 miljoen
beschikbaar afhankelijk van de landelijke uitkering en de uitgaven op de specialistische zorg.
De begroting wordt jaarlijks vastgesteld door het bestuursoverleg Sociaal Domein Leidse
regio. Deze afspraken zijn vastgelegd in de “Herziene samenwerkingsovereenkomst
Maatschappelijke Zorg Leidse regio” (RV 23.0096) die door uw raad is vastgesteld op 7
december 2023.


Informeren gemeenteraad over voortgang programma
U ontvangt tijdens de looptijd van het programma jaarlijks een brief waarin staat wat de
stand van zaken is rondom de uitvoering en voortgang van het programmaplan MZ LR.
Wanneer er zich nieuwe ontwikkelingen voordoen die van invloed zijn op de gemeente en
dringend aandacht nodig hebben informeren wij u tussentijds.



Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Met vriendelijke groet,
het college van burgemeester en wethouders,




 E.A. van Wattingen,                             drs. N. Stemerdink,
 gemeentesecretaris                              burgemeester




Brief is digitaal vastgesteld. Hierdoor staat er geen fysieke handtekening in de brief.




Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                         Programma
                         Maatschappelijke Zorg




     Alle inwoners
     horen erbij!
     Samen bouwen aan Maatschappelijke
     zorg in de Leidse regio

     Programmaplan 2023-2029




     Maart 2024
     Conceptversie 9.1




Programmaplan Mz Leidse regio                    1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>     Inhoudsopgave
     Voorwoord........................................................................................ 3       4. Actielijn 1 Preventie................................................................... 13
     Inleiding programmaplan Maatschappelijke zorg....................... 4                                       4.1. Doel 1 Vergroten bestaanszekerheid .................................13
                                                                                                                  4.2. Doel 2 Versterken van de assertieve zorgketen.................18
     1. Onze ambitie............................................................................... 7             4.3. Doel 3 Doorontwikkelen maatschappelijke opvang..........22
        1.1. Ambitie.................................................................................... 7
        1.2. Missie....................................................................................... 7   5. Actielijn 2 Wonen is de basis.................................................... 27
        1.3. Drie Actielijnen.......................................................................8             5.1. Doel 1 Een evenwichtig woonaanbod.................................27
                                                                                                                  5.2. Doel 2 Scheiden wonen-zorg................................................ 30
     2. Krachtenveld rondom het programma................................... 9                                    5.3. Doel 3 Versterken inclusieve buurt...................................... 30
        2.1. Samenwerking Leidse regiogemeenten..............................9
        2.2.	Samenwerking Holland Rijnland, De Leidse regio,                                                  6. Actielijn 3 Passende ondersteuning........................................ 32
              Duin- & Bollenstreek en De Rijnstreek ...............................9                              6.1. Doel 1 Doorontwikkelen van passende ondersteuning....34
        2.3. Veranderende wet- en regelgeving...................................... 10                            6.2. Doel 2 Versterken doorlopende lijn van ondersteuning...37
        2.4. Maatschappelijke ontwikkelingen........................................ 10
                                                                                                               7 Financiën........................................................................................ 40
     3. Aanpak van het programma..................................................... 11
        3.1. Leidende principes ................................................................ 11            Bijlagen.............................................................................................. 42
        3.2. Gezamenlijk ontwikkelproces ............................................. 12                      Bijlage 2 R isicofactoren en beschermende factoren
        3.3. Monitoring............................................................................... 12                 dak- en thuisloosheid...................................................... 43
        3.4. Rol en inrichting programmateam....................................... 12                         Bijlage 3 P rogrammateam Maatschappelijke zorg
        3.5. Anders denken, anders doen............................................... 12                                 Leidse regio....................................................................... 45




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                                                              2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     Voorwoord
     Allereerst dank aan de maatschappelijke partners en onze collega’s die          moeten worden afgesproken of uitgewerkt. Dat is normaal bij zo’n grote
     hebben bijgedragen aan dit programmaplan. In het bijzonder ook dank aan         verandering. Daarnaast zijn er nieuwe vraagstukken die onze aandacht
     de ervaringsdeskundigen die hun persoonlijke verhalen met ons hebben            vragen. Denk daarbij aan dak- en thuisloze inwoners die bijvoorbeeld ergens
     willen delen.                                                                   op een bank slapen of in caravans wonen. Zij komen niet altijd in aanmerking
                                                                                     voor opvang. Ook lukt het voor sommige inwoners niet om vanuit een
     Als één van de voorlopers in Nederland heeft de regio Holland Rijnland de       opvanglocatie of woonzorgvoorziening door te stromen naar een passende
     Maatschappelijke zorg, waaronder beschermd wonen en de maatschappelijke         woonplek omdat die niet beschikbaar is. Andere inwoners lopen vast bij hun
     opvang, volledig doorgedecentraliseerd. Per 1 januari 2023 zijn de gemeenten    herstel omdat onze systeemwereld niet altijd aansluit bij wat zij nodig heb-
     in Holland Rijnland zelf verantwoordelijk voor de Maatschappelijke zorg. Het    ben. Dit zijn enkele vraagstukken waar we ons met dit programma op richten.
     doel is de ondersteuning zo dicht mogelijk in de eigen leefomgeving van onze
     kwetsbare inwoners te organiseren, een breder palet aan woonvormen te           We kunnen de ambities in de Leidse regio alleen samen waarmaken. We zijn
     creëren en deelname van inwoners aan de samenleving zo gewoon mogelijk          daarvoor afhankelijk van onze partners zoals woningcorporaties, welzijnsor-
     te laten zijn. Want alle inwoners horen erbij!                                  ganisaties, zorgaanbieders, ervaringsdeskundigen én onze collega’s van de
                                                                                     Leidse regiogemeenten. Het programma raakt het werk van velen van ons. Al
     De Leidse regio gaat nog een stapje verder. De verdere verandering van de       jullie kennis, ervaring, energie en ideeën zijn nodig om het verschil te maken.
     Maatschappelijke zorg wordt als één opgave, één plan, één regio en met één      We nodigen daarom iedereen van harte uit om mee te denken en vooral ook
     budget opgepakt. Er wordt een periode van zes jaar (2023-2029) genomen om       om mee te doen!
     samen met partners acties op te pakken die voor onze inwoners het verschil
     maken. In dit programmaplan Maatschappelijke zorg Leidse regio 2023-2029        Namens de bestuurders uit de Leidse regio,
     staan daarvoor de ambities beschreven, uitgewerkt in een drietal Actielijnen.   Julius Terpstra
                                                                                     Wethouder Wonen, Bouwen en Welzijn gemeente Leiden
     We bouwen voort op wat al is bereikt. De afgelopen jaren zijn er al mooie       Leiden, april 2024
     acties ondernomen zoals het realiseren van een respijthuis voor inwoners
     met psychische problemen, zorgen dat inwoners met passende ondersteu-           Voor vragen, suggesties en ideeën zijn wij bereikbaar via het gezamenlijk
     ning thuis kunnen blijven wonen en de gezamenlijke inkoop voor wonen met        e-mailadres programmateammzlr@leidse-regio.nl
     ondersteuning en begeleiding. We hebben de manier van werken zoals we die
     kenden, met de doordecentralisatie kritisch bekeken en vergaand aangepast.
     Dat betekent dat we de komende tijd nog tegen zaken aanlopen die opnieuw



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     Inleiding programmaplan
     Maatschappelijke zorg
     Het programmaplan sluit aan op de landelijke adviezen en ambities die zijn        fors en structureel terug te dringen. In het actieplan wordt een stabiele
     gegeven op het terrein van de Maatschappelijke zorg1. Het gaat hier om de         thuisbasis als uitgangspunt genomen om problemen duurzaam op te lossen.
     aanpak van dak- en thuisloosheid en de transformatie beschermd wonen.             Een eigen woning is een cruciaal startpunt voor herstel, of het nu gaat om het
     Met name op het terugdringen van dakloosheid wordt stevig ingezet.                aanpakken van een verslaving, het vinden van werk of het oplossen van
     Om context te bieden aan het programmaplan schetsen wij hier kort de              psychische problematiek. Het slagen hiervan is niet alleen in het belang van
     landelijke adviezen en ambities.                                                  het individu, maar ook van de maatschappij als geheel. Zodat mensen zo snel
                                                                                       mogelijk weer mee kunnen doen aan de maatschappij, naar eigen wensen en
     Aanpak dak- en thuisloosheid                                                      vermogen. Bij het vinden van de oplossingen moeten de eigen regie, stem en
     De Raad voor Volksgezondheid en Samenleving geeft in haar advies ‘Herstel         verantwoordelijkheid van inwoners centraal staan. Acties van gemeenten
     begint met een Thuis’ (2020) aan dat een structureel andere aanpak van            moeten gericht zijn op bestaanszekerheid, preventie, het versterken van de
     dak- en thuisloosheid nodig is. Niet de maatschappelijke opvang, maar een         uitvoeringspraktijk en dienstverlening aan inwoners, én huisvesting als
     plek om te wonen staat centraal. In 2021 spraken de EU-lidstaten in de            startpunt in beleid en uitvoering. In het Actieplan wordt gesproken van een
     Verklaring van Lissabon af dat vanaf 2030 niemand onvrijwillig op straat mag      systeemverandering die niet alleen iets vraagt van gemeenten maar ook van
     slapen. Daarnaast moet het verblijf in opvanglocaties zo kort mogelijk duren.     alle partners.
     Thuisloze mensen die een zorginstelling, penitentiaire instelling of ziekenhuis   Het Nationaal Actieplan Dakloosheid gaat over alle mensen die rechtmatig in
     verlaten, moeten een aanbod van passende huisvesting krijgen. Ook moeten          Nederland verblijven, te maken hebben met sociale problematiek en een
     huisuitzettingen te allen tijde voorkomen worden en niemand mag uit huis          urgente woonvraag hebben. Het plan gaat niet over mensen zonder verblijfs-
     gezet worden zonder dat er een alternatief onderdak wordt geboden.                vergunning, daarop is het vreemdelingenbeleid van toepassing.

     Aansluitend zet het Nationaal Actieplan Dakloosheid ‘Eerst een Thuis’ (2021)      Voortbouwend op het Nationaal Actieplan Dakloosheid is het programma
     in op een verschuiving in denken en doen. Een verschuiving in de manier           ‘Een thuis voor iedereen’ opgesteld. Dit programma is onderdeel van de
     waarop we kijken naar dak en thuisloosheid en in hoe we er mee omgaan.            nationale woon- en bouwagenda en heeft als doel te zorgen voor voldoende
     Het plan komt voort uit de ambitie om dak- en thuisloosheid in Nederland          betaalbare woningen voor alle aandachtsgroepen2 met een evenredige

     1    aatschappelijke zorg: verzamelterm voor beschermd wonen en
         M                                                                             2    andachtsgroepen: dak- en thuislozen, beschermd wonen, statushouders,
                                                                                           A
         maatschappelijke opvang                                                           studenten, ouderen etc.


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                verdeling over gemeenten én met de juiste zorg en ondersteuning.
                                Gemeenten krijgen de opdracht om (prestatie) afspraken te maken die er tot
                                en met 2030 toe leiden dat er 900.000 woningen in Nederland worden
                                gebouwd waarvan 250.000 sociale huurwoningen. Dit laatste met het oog op
                                betaalbare woningen voor aandachtsgroepen, waaronder dak- en thuislozen.
                                Verder worden gemeenten gevraagd zorg te dragen voor meer balans in de
                                woningvoorraad met het streven van 30% sociale huur. Voor huisvesting
                                aandachtsgroepen moeten alle gemeenten een woonzorgvisie opstellen
                                en een verordening waarmee zij met voorrang woningen toewijzen aan
                                aandachtsgroepen zoals dak- en thuisloze inwoners.

                                Transformatie beschermd wonen
                                Bovenstaande ontwikkeling sluit inhoudelijk ook aan bij het advies van de
                                commissie Dannenberg (2016). In het advies staat dat deelname aan de
                                samenleving door inwoners in een kwetsbare situatie centraal staat.
                                Ook wordt er gesproken van een transformatie van beschermd wonen in
                                zorginstellingen naar beschermde woonplekken in de wijk, zodat inwoners
                                in een kwetsbare situatie in hun eigen leefomgeving mee kunnen doen aan
                                de samenleving. De Rijksoverheid wil dat de verantwoordelijkheid voor
                                beschermd wonen niet langer bij één centrumgemeente ligt, maar dat elke
                                gemeente zelf verantwoordelijk wordt voor beschermd wonen. Met deze
                                wetswijziging van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) verwacht
                                de rijksoverheid dat gemeenten zelf de regie gaan nemen en passende
                                kleinschalige woonzorgvoorzieningen voor hun inwoners gaan ontwikkelen.
                                Het formele rijksbesluit is nog niet genomen. Op het moment dat het
                                programmaplan is geschreven is de vorming van een nieuw kabinet, na de
                                verkiezingen, nog in volle gang. De wetswijziging van de doordecentralisatie
                                Beschermd wonen en het daarmee samenhangende woonplaatsbeginsel is
                                op de lijst met controversieel verklaarde onderwerpen komen te staan en zal
                                pas na vorming van nieuw kabinet (mogelijk) opnieuw op de agenda worden
                                gezet. Medio 2024 zal duidelijker worden wanneer besluitvorming op Rijks­
                                niveau formeel zal gaan plaatsvinden.



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                  5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     Doordecentralisatie Maatschappelijke zorg Holland Rijnland en                     Leeswijzer
     Leidse regio                                                                      Het programmaplan is geschreven voor alle partners, zoals medewerkers van
     Alhoewel het Rijk het besluit over de wetswijziging formeel dus nog niet heeft    gemeenten, zorgaanbieders, corporaties, vrijwilligers- en welzijnsorganisaties
     genomen, hebben de gemeenten van de regio Holland Rijnland per 1 januari          en ervaringsdeskundigen. Waar vakjargon niet vermeden kan worden,
     2023 de Maatschappelijke zorg al gedecentraliseerd. Vanaf deze datum is de        wordt in de tekst verhelderende uitleg gegeven of met een voetnoot gewerkt.
     verantwoordelijkheid voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang,             Bijvoorbeeld het gebruik op landelijk niveau van de overkoepelende term
     grotendeels bij de individuele gemeenten van de regio Holland Rijnland            ‘beschermd wonen’, voor alle varianten van woonzorgvoorzieningen voor
     komen te liggen. Enkele heel specialistische voorzieningen binnen de              inwoners die nog niet helemaal zelfstandig kunnen wonen. In de Leidse regio
     Maatschappelijke zorg blijven de gemeenten van Holland Rijnland gezamenlijk       geven we de voorkeur aan de verzamelterm ‘wonen met ondersteuning’.
     organiseren. Door het programma maatschappelijke zorg Leidse regio wordt
     nauw samengewerkt met de andere subregio’s en de specialistische maat-            De doelgroep van de Maatschappelijke zorg gaat over inwoners in een kwets-
     schappelijke zorg op Holland Rijnland.                                            bare situatie. Voor de leesbaarheid spreken we over inwoner of inwoners.

     Realisatie van de adviezen en ambities over de aanpak dak- en thuisloosheid       Om concrete voorbeelden te geven van de impact van maatschappelijke zorg
     en beschermd wonen, waarbij elke gemeente in de Leidse regio verantwoor-          hebben we ervaringsdeskundigen gevraagd om hun ervaringen en inzichten
     delijk is voor de eigen Maatschappelijke zorg is een ambitie van formaat.         te delen. Deze zijn te vinden in deze gekleurde tekstvakken en zijn random
     De opgave is complex en vraagt om een samenhangende aanpak waarbij                opgenomen in het programmaplan.
     veel inzet, kennis en ervaring vanuit verschillende organisaties en disciplines
     nodig is. Daarnaast moet worden samengewerkt op verschillende niveaus,            In hoofdstuk 1, getiteld ‘onze ambitie’, beschrijven wij wat we met het
     op verschillende gebieden en met verschillende partners om duurzame               programma Maatschappelijke zorg willen bereiken. Vervolgens wordt in
     resultaten te behalen. De Leidse regiogemeenten hebben daarom gekozen             hoofdstuk 2 ingegaan op het krachtenveld rondom het programma
     voor een programmatische aanpak. Deze kenmerkt zich door een veelheid             Maatschappelijke zorg. In hoofdstuk 3 gaan we in op de aanpak en leidende
     aan samenhangende inspanningen waarbij de opgaven en de meningen,                 principes van het programma. De inspanningen voor de komende periode
     belangen en posities van strategische partners vooraf nog niet helemaal           zijn verder uitgewerkt in drie hoofdstukken met specifieke Actielijnen:
     duidelijk zijn. Bij de inspanningen gaat het om een verscheidenheid aan           3 ‘Preventie’, 4 ‘Wonen is de basis’ en 5 ‘Passende ondersteuning’. Voor elke
     activiteiten zoals het verbeteren van processen en werkwijzen, projecten en       Actielijn worden de recente ontwikkelingen beschreven, gevolgd door een
     pilots rondom innovaties. Het geheel aan inspanningen is bepalend voor het        overzicht van de te ondernemen acties. Het laatste hoofdstuk is hoofdstuk 7
     behalen van de gewenste resultaten. Dit programma start met de procesaan-         en gaat over de financiën.
     pak om samen met strategische partners de opgaven concreter te maken.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                           6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>     1. Onze ambitie
     1.1. Ambitie                                                                      de inwoner als uitgangspunt nemen en niet de systeemwereld waarin zorg en
     Alle inwoners horen erbij, met bijzondere aandacht voor inwoners die zich         ondersteuning via allerlei wetten, regels, procedures en afspraken worden
     in een kwetsbare situatie bevinden of het risico lopen hierin terecht te komen.   georganiseerd.
     Voor deze inwoners organiseren we passende ondersteuning om zo
     zelfstandig en normaal mogelijk te kunnen wonen, leven en deelnemen aan           Als onderdeel van onze aanpak gaan we, daar waar deze nog niet voldoende
     de samenleving. Zo nodig wordt opvang geboden als een inwoner dak- of             aanwezig zijn, netwerken en wijken verstevigen en ontwikkelen die deelname
     thuisloos is. We zetten hierbij in op een zo spoedig mogelijk herstel en          aan de samenleving ondersteunen voor elke inwoner. We zullen werken
     uitstroom naar een passende woning voor inwoners.                                 aan de verschuiving van de focus op zorg naar het faciliteren van optimale
     De Leidse regio heeft bij de voorbereiding op de doordecentralisatie van          ondersteuningsmogelijkheden voor onze inwoners. Door deze benadering
     de maatschappelijke zorg al stappen gezet, de ambitie is om de verdere            zorgen we ervoor dat inwoners in een kwetsbare situatie grip houden op hun
     ontwikkelingen rondom de doordecentralisatie voort te zetten vanuit het           leven. Ook willen we met deze aanpak ervoor zorgen dat verblijf in een
     programma Maatschappelijke zorg Leidse regio.                                     opvanglocatie of een woonzorgvoorziening wordt voorkomen of zo kort
                                                                                       mogelijk duurt.
     1.2. Missie                                                                       De roep om preventie klinkt steeds duidelijker. Hiertoe moeten de onder­
     De missie van het programma Maatschappelijke zorg is het zoveel mogelijk          liggende oorzaken van het ontstaan van kwetsbare situaties zorgvuldig in
     voorkomen van kwetsbare situaties voor inwoners en het bieden van passen-         kaart worden gebracht om ze structureel aan te kunnen pakken. Voor de
     de ondersteuning als een inwoner toch in een kwetsbare situatie terecht           Maatschappelijke zorg in de Leidse regio betekent dit naast de verschuiving
     komt. We hebben de opdracht om kwalitatief goede ondersteuning voor               naar preventie, dat er ook voldoende beschikbare woningen en toegankelijke
     inwoners in een kwetsbare situatie te organiseren: integraal, dichtbij en op      ondersteuning in de nabije leefomgeving van de inwoner moeten worden
     maat. We gaan inwoners waar mogelijk in hun eigen woonomgeving de                 georganiseerd.
     benodigde ondersteuning bieden, in plaats van inwoners in een woonzorg-
     voorziening of maatschappelijke opvang te plaatsen. Als opvang toch nodig is,
     dan duurt deze zo kort mogelijk en is deze zoveel mogelijk nabij de eigen
     woonomgeving. We gaan de focus verschuiven van reactieve ondersteuning
     achteraf naar preventie vooraf. Dak- en thuisloosheid benaderen we als een
     woonprobleem en niet als een zorgprobleem. Daarbij gaan we de situatie van




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     1.3. Drie Actielijnen
     De missie is uitgewerkt in drie samenhangende Actielijnen:
     1. Preventie
     2. Wonen is de basis
     3. Passende ondersteuning
     De Actielijnen zijn uitgewerkt in doelen, subdoelen en acties. De uitwerking in
     drie Actielijnen betreft een schematische uitwerking van de missie. Zij staan
     in de praktijk niet los van elkaar. De verschillende inspanningen binnen de
     Actielijnen raken elkaar en worden dan ook gezamenlijk opgepakt.

     We leggen het accent binnen het programma Maatschappelijke zorg op het
     verder brengen van de al behaalde resultaten bij de doordecentralisatie van
     de Maatschappelijke zorg. Ook ontwikkelen we nieuwe uitvoeringspraktijken.
     Dit doen we samen met onze maatschappelijke partners, inwoners en onze
     collega’s binnen de afzonderlijke gemeenten. Met het programmateam
     hebben we de opdracht om dat transformatieproces aan te jagen, te agende-
     ren, te ontwikkelen en te realiseren.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                             8
                                                                                       Foto: Eveline van Egdom
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>     2. Krachtenveld rondom het programma
     In dit hoofdstuk beschrijven we kort het krachtenveld rondom het program-       In het programmateam zijn van alle vijf Leidse regiogemeenten beleidsmede-
     ma Maatschappelijke zorg Leidse Regio. Het programma Maatschappelijke           werkers werkzaam. De beleidsmedewerkers team fungeren als de verbinder
     zorg Leidse regio heeft te maken met verschillende samenwerking niveaus en      tussen de eigen gemeente en het programma Maatschappelijke zorg.
     wordt beïnvloed door veranderende wet- en regelgeving en maatschappelijke       We houden ons, samen met onze lokale collega’s bezig met de verander­
     ontwikkelingen.                                                                 opgaven en de implementatie hiervan in de lokale gemeenten. Ook bereiden
                                                                                     we de lokale besluitvormingsprocessen voor en adviseren we de colleges van
     2.1. Samenwerking Leidse regiogemeenten                                         burgemeester en wethouders over de Maatschappelijke zorg.
     Nu alle gemeenten in de Leidse regio zelf verantwoordelijk zijn voor de
     Maatschappelijke zorg betekent dit dat veranderingen in de Maatschappelijke     2.2. Samenwerking Holland Rijnland, De Leidse regio,
     zorg in alle vijf gemeenten van de Leidse regio geïmplementeerd moeten               Duin- & Bollenstreek en De Rijnstreek
     worden, waarbij rekening moet worden gehouden met de onderlinge verschil-       De aanpak van de lokale Maatschappelijke zorg wordt in de drie subregio’s
     len van de Leidse regiogemeenten. Gemeenten hebben hierbij vanwege              van Holland Rijnland verschillend georganiseerd. 3 De Leidse regio heeft
     onderlinge verschillen niet altijd hetzelfde vertrekpunt. Het welzijnswerk is   hierbij voor een programmatische aanpak gekozen. Op Holland Rijnland
     bijvoorbeeld in elke gemeente anders georganiseerd.                             niveau is ook een programmateam actief dat stuurt op de voortgang van de
                                                                                     transformatie. De drie subregio’s en regio Holland Rijnland vormen gezamen-
     Op bepaalde vraagstukken zal de gemeente Leiden, vanuit haar voormalige         lijk het regionale programmateam Holland Rijnland’. Naast het ‘regionaal
     rol als centrumgemeente, een voorsprong hebben op de andere Leidse              programmateam’ hebben de beleidsmedewerkers van de drie subregio’s zich
     regiogemeenten. Daarom kijken we bij dergelijke vraagstukken naar de            georganiseerd in het ‘regionaal werkoverleg Maatschappelijke zorg’. De
     aanpak in Leiden, om te zien of deze kan worden uitgebreid naar de andere       werkgroep draagt zorg voor de samenwerking tussen regionaal én de drie
     Leidse regiogemeenten. Omgekeerd is dit soms ook het geval. In Leidse           subregio’s waar we knelpunten bespreken die aanleiding zijn om beleid
     regiogemeenten floreren kleinschalige initiatieven waar we van kunnen leren     rondom de Maatschappelijke zorg aan te passen en op elkaar af te stemmen.
     en welke we in de Leidse regio kunnen doorontwikkelen. Door samenwerking
     kunnen we leren van de verschillen tussen gemeenten. De acties uit het
     programmaplan raken ook de reguliere beleids- en uitvoeringswerkzaam­
     heden binnen de Leidse regiogemeenten. Voor medewerkers binnen de
     reguliere beleids- en uitvoeringswerkzaamheden in de Leidse regiogemeenten
     ligt de opdracht om mede invulling te geven aan de transformatie. Vanuit het
     programma werken we daar nauw mee samen.                                        3    olland Rijnland: bestaat uit 13 gemeenten verdeeld over drie subregio’s: Leidse
                                                                                         H
                                                                                         regio, Rijnstreek en de Duin- en Bollenstreek


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     2.3. Veranderende wet- en regelgeving
     Ook veranderende wet- en regelgeving is van invloed op het programma
     Maatschappelijke zorg Leidse regio. Er is een aantal wetsvoorstellen in
     voorbereiding. Zo komen er aanpassingen in de Woonwet met gevolgen voor
     huisvesting en huurbepaling. Dit heeft ook gevolgen voor de huisvesting van
     aandachtsgroepen. In 2024 is de Omgevingswet in werking getreden.
     Die heeft gevolgen voor hoe gemeenten de participatie van hun inwoners
     kunnen vormgeven. Het wetsvoorstel over de doordecentralisatie van
     beschermd wonen dat door het Rijk is aangekondigd zal op zijn vroegst in
     2025 ingaan. Ook op het terrein van de Wet langdurige zorg (Wlz) staan
     wetswijzigingen op stapel. Het programmateam Maatschappelijke zorg zal
     samen met de collega’s binnen de gemeenten én de maatschappelijke
     partners anticiperen op de komende wijzigingen in wet- en regelgeving.
     Voor een deel van deze vraagstukken zijn andere afdelingen en programma’s
     actief binnen de gemeenten in de Leidse Regio. Het programmateam
     Maatschappelijke zorg werkt nauw samen met de andere programma’s en
     afdelingen om af te stemmen en aansluiting te zoeken. Bijvoorbeeld met
     afdelingen wonen of rondom de IZA en GALA.

     2.4. Maatschappelijke ontwikkelingen
     Het krachtenveld van het programma wordt mede bepaald door de landelijke
     uitdagingen. Bijvoorbeeld het tekort aan woningen, krapte op de arbeids-
     markt en toenemende financiële lasten hebben invloed op het de doelen in
     het programma. Het gebrek aan betaalbare woningen en de stijgende lasten
     leiden ertoe dat meer inwoners in een kwetsbare situatie belanden.
     Het vereist van ons en onze samenwerkingspartners dat we samen op zoek
     gaan naar creatieve oplossingen!




Programmaplan Mz Leidse regio                                                      10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>     3. Aanpak van het programma
     In dit hoofdstuk beschrijven we onze aanpak. Het programma Maatschappe-        1. De inwoner doet mee
     lijke zorg steunt op een uitgebreid netwerk van diverse partners, waaronder    De inwoners en hun mogelijkheden staan centraal bij alles wat we doen.
     gemeenten, collega’s, zorgaanbieders, inwoners, woningcorporaties,
     ervaringsdeskundigen, vrijwilligers en welzijnsorganisaties. Dit gevarieerde   2. Doen wat nodig is
     samenwerkingsverband is essentieel om de beoogde transformatie te              We zetten in op het ontwikkelen van eigen kracht, eigen netwerk en
     realiseren. We hanteren een communicatieprincipe dat is gericht op dialoog.    samenredzaamheid.
     Binnen het programma vormt de gezamenlijke zoektocht, gebaseerd op
     gedeelde visies en ambities, het fundament.                                    3. Aanwezig
                                                                                    We zijn nieuwsgierig en aanwezig met een luisterend oor.
     Deze werkwijze vraagt om een hoog niveau van betrokkenheid en geïnfor-
     meerdheid van alle betrokken partijen, aangezien de toekomst onzeker is en     4. Flexibel
     de kracht ligt in gezamenlijkheid. Om gedurende het programma alle partners    We sturen door te leren en verbeteren.
     op de hoogte te houden, stellen we een communicatieplan op. Dit plan draagt
     eraan bij dat alle betrokkenen continu geïnformeerd blijven en actief deel­    5. Respect
     nemen aan de gezamenlijke inspanningen.                                        We zijn betrouwbaar, denken en handelen inclusief en werken
                                                                                    in partnerschap.
     3.1. Leidende principes
     Het werken vanuit dialoog vraagt om een set van leidende principes die         6. Eenvoud
     hierbij ondersteuning biedt. De leidende principes zijn mede opgesteld met     We werken aan een overzichtelijk en minder versnipperd zorglandschap.
     het cliëntervaringspanel. De principes zijn in beweging en kunnen gedurende    We werken toe naar minder bureaucratie.
     het programma nader worden aangescherpt, om tot een algemeen aanvaarde
     set van principes te komen.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>     3.2.   Gezamenlijk ontwikkelproces                                             3.4. Rol en inrichting programmateam
     Het gezamenlijk streven naar de gewenste veranderingen binnen de               De rol van het programmateam is om te verbinden, aan te jagen en te zoeken
     Maatschappelijke zorg vereist collectief leren en ontwikkelen. Om dit te       naar nieuwe oplossingen en concepten die ervoor zorgen dat inwoners niet in
     bewerkstelligen worden diverse methoden en instrumenten toegepast,             een kwetsbare situatie terecht komen, ofwel een thuis hebben en kunnen
     waaronder ontwikkeltafels, klankbordgroepen, casuïstiekbesprekingen,           rekenen op passende ondersteuning. Elke gemeente in de Leidse regio is
     brainstormsessies, werkbezoeken, pilots en meer. Een wezenlijke rol in dit     vertegenwoordigd in het programmateam. Daarnaast is er in het programma-
     leer- en ontwikkelproces is weggelegd voor inwoners, ervaringsdeskundigen      team een senior projectmedewerker, beleidsondersteuner/management­
     en cliëntenpanels. Vanuit hun persoonlijke ervaring kunnen zij aangeven waar   assistent, senior contractmanager en projectmanager huisvesting werkzaam.
     de uitdagingen van de transformatie liggen. Daarvoor zullen instrumenten       Het programmateam wordt aangestuurd door een programmamanager.
     zoals storytelling, panelbijeenkomsten, cliëntervaringsonderzoeken en          In bijlage 3 is een overzicht van de leden van het programmateam opgenomen.
     interviews worden ingezet.
                                                                                    3.5. Anders denken, anders doen
     3.3. Monitoring                                                                Om de transformatie te realiseren, zullen we anders moeten gaan denken en
     Om inzicht in de voortgang te hebben, monitoren we de acties die in dit plan   doen. We moeten belemmerende overtuigingen loslaten en openstaan voor
     zijn opgenomen vanaf 2024. We houden bij wat de ontwikkelingen zijn, of de     nieuwe invalshoeken. Het is hierbij essentieel dat we buiten onze kaders
     ingezette acties tot de gewenste resultaten leiden en sturen bij waar nodig.   durven te stappen en in gezamenlijkheid met de partners gaan experimen­
     Dit doen we samen met de partners waarbij we ons baseren op de kwantita-       teren met nieuwe oplossingen.
     tieve en de kwalitatieve informatie die we met elkaar verzamelen.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     4. Actielijn 1 Preventie
     In dit hoofdstuk bespreken we Actielijn 1 Preventie en de bijbehorende             Voor Actielijn 1 Preventie zijn drie doelen met daaronder subdoelen
     doelen. Deze is opgesteld aan de hand van het landelijk preventiebeleid            geformuleerd:
     dakloosheid, zoals vastgesteld door Impuls Onderzoekscentrum. Met deze             a. Doel 1: Vergroten bestaanszekerheid
     Actielijn richten we ons vooral op inwoners die dreigen dak- en thuisloos te       b. Doel 2: Versterken assertieve zorgketen
     worden, dak- en thuisloos zijn en in de maatschappelijke opvang verblijven         c. Doel 3: Doorontwikkelen maatschappelijke opvang
     én inwoners die gaan uitstromen naar zelfstandig wonen. De kern van deze
     Actielijn is het aanpakken van de oorzaken van uitsluiting van deelname aan        4.1. Doel 1 Vergroten bestaanszekerheid
     de samenleving onder deze inwoners, zoals het stigma dat op dak- en thuis­
     loze inwoners ligt. Door middel van preventie voorkomen we uitsluiting van
     deelname aan de samenleving. Preventie is enerzijds het versterken van                 Moos (40 jaar), over de gevolgen van
     factoren die dak- en thuisloosheid voorkomen, dit noemen we beschermende               financiële problemen
     factoren. Preventie is anderzijds het verminderen van factoren die tot dak- en         “Toen ik psychoses kreeg, ging ik niet goed met mijn geld om. Ik had
     thuisloosheid kunnen leiden, die we risicofactoren noemen. Een overzicht van           mijn financiën niet op orde. Ik had op een gegeven moment mijn huur
     beschermende en risicofactoren is opgenomen in bijlage 2.                              niet betaald en werd uit de flat gezet in 2017. Ik had daarbij geen hulp
                                                                                            gezocht. Waar ik tegenaan ben gelopen is dat zonder mijn medeweten
     In de Leidse regio is de afgelopen jaren veel gedaan aan preventie. Om een             dingen werden geregeld en gedaan zoals uit het huis gezet worden,
     duidelijk beeld te krijgen van wat er al is bereikt en wat er nog moet gebeuren,       schuldhulpverlening en onder bewindvoering.”
     zal in 2024 de Preventiescanner Dakloosheid van Impuls Onderzoekscentrum
     worden uitgevoerd. De Preventiescanner Dakloosheid geeft gemeenten van
     de Leidse regio een beeld van de huidige preventieve aanpak van dak- en            In ons programma omvat bestaanszekerheid een stabiel thuis, een bestaan
     thuisloosheid. Wat is de effectiviteit ervan, wat willen we behouden en wat        met voldoende en voorspelbaar inkomen, voldoende gezondheid en zelfregie
     zijn kansen voor versterking? De preventiescanner herhalen we over enkele          en betekenisvolle relaties. Bestaanszekerheid is de basis om volwaardig mee
     jaren om te zien of de aanpak verbeterd is.                                        te kunnen doen in de samenleving. Met de uitkomsten van de Preventiescan-
                                                                                        ner Dakloosheid, gaan we werken aan het versterken van bestaanszekerheid
                                                                                        voor alle inwoners.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                          13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>          Shirley (35 jaar), over stigmatisering
          “Op het moment doe ik een opleiding tot ervaringsdeskundige. Ik heb
          een leuke vriendin, een huis en een inkomen. Ik heb weer zin in het leven
          en heb dan ook zingeving kunnen vinden in het werk dat ik wil gaan
          doen. Advies: probeer door een diagnose heen te kijken. Richt je niet op
          stigma. We zijn allemaal neurodivers. Probeer goed te luisteren naar de
          anderen dus niet zelf invullen, ga zonder te vooroordeel het gesprek in.
          Een diagnose is niet te genezen want het is geen ziekte, het is namelijk
          een gevolg van…. Probeer buiten de boekjes te denken wanneer het niet
          binnen de boekjes lukt, probeer op langere termijn te investeren in
          ervaringsdeskundigheid, en tot slot blijf zo menselijk mogelijk!”




Programmaplan Mz Leidse regio                                                         14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>     4.1.1. Subdoel 1 Een stabiel thuis                                                         inwoners is de pilot Basisinkomen voor Jongeren. Deze wordt in 2024 door de
     Een stabiel thuis betekent wonen zonder de dreiging dak- en thuisloos te                   gemeente Leiden gestart. Als de pilot succesvol is, kan die mogelijk ook
     worden. Acties die bijdragen aan een stabiel thuis zijn: het tijdig betalen                geïmplementeerd worden bij de andere Leidse regiogemeenten. Een voor-
     van de vaste woonlasten, het oplossen van betalingsachterstanden zoals                     beeld van een initiatief dat bijdraagt aan beheer en behoud van inkomen is de
     huurschulden, het vroegtijdig signaleren en aanpakken van overlast en                      aanpak waarbij een uitkering op 1 eurocent blijft staan wanneer een inwoner
     onveilige situaties, de mogelijkheid van een huurcontract met verplichte                   werk heeft gevonden. Bij eventueel verlies van werk kan de uitkering daar-
     ondersteuning, en het hanteren van een tweede kans-beleid bij woningbouw-                  door direct worden hervat omdat een aanvraag en onderzoek dan niet nodig
     corporaties. Met woningbouwcorporaties onderzoeken we de mogelijkheden                     is. Schulden, zoals huurachterstanden kunnen hiermee worden voorkomen.
     om het ‘tweede kans’ beleid breder toe te passen. We bedoelen hiermee
     afspraken met de inwoner rondom ondersteuning om een huisuitzetting                        4.1.3. Subdoel 3 Voldoende gezondheid en zelfregie
     te voorkomen. Bijvoorbeeld een huurcontract waarin is opgenomen dat                        Inwoners die gezond zijn en zelf hun keuzes kunnen maken, kunnen persoon-
     begeleiding verplicht is. Ook het inzetten van mediation en buurtbemiddeling               lijke doelen nastreven die van belang zijn voor het eigen welbevinden en dat
     zijn voorbeelden van een ‘tweede kans’ beleid. De instrumenten worden                      van hun naasten. Voor inwoners in een kwetsbare situatie is het essentieel
     geëvalueerd en zo nodig verbeterd. Aanvullend hierop onderzoeken we of                     dat zij eenvoudig toegang hebben tot zorgvoorzieningen, zoals geestelijke
     we met particuliere verhuurders dezelfde afspraken kunnen maken.                           gezondheidszorg (GGZ) en verslavingszorg. Deze zorg draagt bij aan welbevin-
     We onderzoeken bijvoorbeeld een mogelijkheid om het Convenant ter                          den in de breedste zin van het woord. Samen met ervaringsdeskundigen en
     voorkoming van uithuiszettingen uit te breiden naar particuliere verhuurders.              maatschappelijke partners, gaan we onderzoeken welke gezondheidsvoor­
                                                                                                zieningen nodig zijn, hoe toegankelijk deze zijn en waar de kansen liggen voor
     4.1.2. Subdoel 2 Voldoende en voorspelbaar inkomen                                         versterking. Hierbij trekken we gezamenlijk op met de programma’s Gezond
     Een voldoende en voorspelbaar inkomen is een cruciale voorwaarde voor                      en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorgakkoord (IZA).
     een stabiel thuis. De afdelingen Werk en Inkomen, die de Participatiewet                   Vraagstukken die niet worden meegenomen in het programma GALA en IZA,
     uitvoeren,4 hebben interventies ontwikkeld om het inkomen van inwoners in                  zullen wij zelf oppakken.
     een kwetsbare situatie snel op orde te krijgen. We gaan onderzoeken of deze
     interventies kwetsbare inwoners helpen en of we deze interventies vaker                    Bij zelfregie gaat het erom dat inwoners zelf de regie kunnen voeren over hun
     kunnen inzetten. We zetten daarbij de belangen van de doelgroep op de                      leven. Verschillende vormen van zelfhulp en lotgenotencontacten zijn
     eerste plaats. Ook als dit incidenteel betekent dat om het doel te bereiken er             beschikbaar om zelfregie te versterken. In samenwerking met de maatschap-
     een uitzondering op wet- en regelgeving gemaakt moet worden. Daarna volgt                  pelijke partners en ervaringsdeskundigen gaan we onderzoeken of bestaande
     het beheren van dit inkomen door het voeren van een goede thuisadmini­                     initiatieven aanvullingen nodig hebben. Ook kijken we of er nieuwe initiatieven
     stratie. Inwoners die moeite hebben met beheer en behoud van hun inkomen                   nodig zijn.
     moeten hierbij passende ondersteuning krijgen die toegankelijk is.
     Een initiatief dat bijdraagt aan een voldoende en voorspelbaar inkomen voor

     4   D
          e Participatiewet gaat onder andere over financiële bijstand voor levensonderhoud.


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     4.1.4. Subdoel 4 Betekenisvolle relaties
     Betekenisvolle relaties verminderen eenzaamheid en dragen bij aan het
     welbevinden van inwoners. Deelname aan de samenleving draagt bij aan het
     voorkomen van dak- en thuisloosheid. Als programmateam Maatschappelijke
     zorg Leidse regio gaan we, samen met de maatschappelijke partners,
     voorzieningen ontwikkelen die bijdragen aan het verkrijgen en behouden
     van betekenisvolle relaties voor inwoners in een kwetsbare situatie.
     Een voorbeeld daarvan is een inloopcentrum voor (voormalig) dak- en thuis­
     loze inwoners. Verschillende maatschappelijke partners nemen al initiatieven
     om eenzaamheid te voorkomen. Samen met deze partners, betrokken
     inwoners en ervaringsdeskundigen onderzoeken we of de huidige initiatieven
     aansluiten bij de behoeften van de doelgroep Maatschappelijke zorg.
     Hiaten en tekorten worden met de maatschappelijke partners opgepakt en
     uitgewerkt in nieuwe initiatieven.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                       16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>     4.1.5. Acties bij doel 1


       Vergroten bestaanszekerheid

               Subdoelen           Acties                                                                                                                     Planning

               Overstijgend        We voeren de Preventiescanner Dakloosheid uit en naar aanleiding daarvan verbeteren we de preventie van                    2024/ tweede
                                   dak- en thuisloosheid.                                                                                                     meting 2028

                                   We gaan de stigmatisering van inwoners in een kwetsbare situatie tegen.                                                    Doorlopend

       4.1.1   Een stabiel thuis   We onderzoeken of het mogelijk is om vaste lasten (huur, nutsvoorzieningen en zorgverzekering) in te houden op             2024
                                   een bijstandsuitkering voor inwoners die dreigen hun huis te verliezen. Zo mogelijk implementeren we dit.

                                   We onderzoeken of mediation en buurtbemiddeling tijdig en voldoende wordt ingezet ter voorkoming van uithuiszetting        2026
                                   bij overlast. Zo nodig verbeteren we dit.

                                   We stimuleren woningbouwcorporaties om meer gebruik te maken van huur­contracten met een driepartijen overeenkomst         Doorlopend
                                   met verplichte ambulante begeleiding ter voorkoming van huisuitzetting.

                                   We verbreden het Convenant ‘Voorkomen huisuitzetting’ naar de particuliere verhuurders.                                    2027

                                   We onderzoeken of het Handelingskader ‘Voorkomen uithuiszettingen door huurachterstand en woonoverlast’ van                2025 - 2026
                                   gemeente Leiden, Leidse regiobreed toepasbaar is en invoeren.

       4.1.2   Voldoende en        We screenen aan de hand van de preventiescan de huidige inkomensvoorzieningen met de afdelingen werk en inkomen en         2024
               voorspelbaar        schuldhulpverlening van de gemeenten. Waar nodig organiseren we met de betrokken afdelingen de nodige aanpassingen.
               inkomen
                                   Gezamenlijk met beleidsmedewerkers W&I van de Leidse regio brengen we in kaart welke voorzieningen er al zijn voor         2024 - 2026
                                   inwoners in een kwetsbare situatie. Op basis hiervan maken we met elkaar een plan van aanpak om te kijken hoe we de
                                   inkomensvoorzieningen voor deze groep inwoners kunnen verbeteren.

       4.1.3   Voldoende           We laten binnen gezondheidsprogramma’s GALA en IZA voorzieningen opnemen die bijdragen aan een betere gezondheid           2024
               gezondheid en       van inwoners in een kwetsbare situatie.
               zelfregie
                                   Met gemeenten, zorgaanbieders en cliënten afspraken maken over de nog niet beschikbare, maar wel noodzakelijke             2026 - 2027
                                   zorgvoorzieningen.

                                   We inventariseren de toegankelijkheid van bestaande gezondheidsvoorzieningen en verbeteren die waar nodig.                 2026 - 2027

                                   We onderzoeken of er voldoende zelfhulp- en lotgenotencontacten zijn voor inwoners in verschillende kwetsbare situaties.   2025 - 2026
                                   Waar nodig stimuleren we nieuwe initiatieven.

       4.1.4   Inwoners            We inventariseren de huidige initiatieven die gericht zijn op contacten tussen en met inwoners. We onderzoeken of deze     2025 - 2026
               hebben beteke-      ook geschikt zijn voor inwoners in een kwetsbare situatie en of uitbreiding van de initiatieven nodig en mogelijk is.
               nisvolle relaties


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>     4.2. Doel 2 Versterken van de assertieve zorgketen                              4.2.2. Subdoel 2 Vroeginterventie
     De assertieve zorgketen is het geheel van activiteiten die ertoe leiden dat     Een inwoner in een kwetsbare situatie blijft vaak te lang buiten beeld wegens
     zorgmijdende inwoners de zorg en ondersteuning krijgen die zij nodig            zorgmijdend gedrag. Oorzaken hiervan zijn meestal schaamte over de eigen
     hebben. Niet alle inwoners herkennen of erkennen hun eigen zorg- of onder-      situatie, het zelf niet herkennen van de hulpvraag, of simpelweg onwetend-
     steuningsbehoeften. Het gaat hier meestal om inwoners die op verschillende      heid omtrent de instanties waar de hulpvraag gesteld kan worden. Hierdoor
     levensgebieden ernstige problemen ervaren maar zelf geen hulp zoeken.           kunnen problemen tot een zeer zorgelijk niveau toenemen. Vroeginterventie
     Om verdere achteruitgang of terugval na herstel te voorkomen hebben deze        staat voor een deskundige beoordeling van risico- en stressfactoren in de
     mensen echter wel zorg of ondersteuning nodig. Assertieve zorg wordt            leefomgeving van deze inwoners, met als doel om zo vroeg mogelijk de hulp
     gekenmerkt door vroegtijdig signaleren, actief contact leggen, motiveren,       te bieden die nodig is om zeer zorgelijke situaties te voorkomen en uitzicht te
     onderhandelen, en enige druk uitoefenen op de zorgmijdende inwoner.             bieden op een structurele oplossing.
     Assertieve zorg is geen verplichte zorg, de inwoners behouden hun zelfregie.
     De acties bij het verstreken van de assertieve zorgketen sluiten aan bij het    We richten ons op het aanmoedigen en faciliteren van meer mogelijkheden
     door de Leidse regio opgestelde Subregionaal kader GGZ (2021).                  voor vroeginterventie, in samenwerking met gemeenten. Een voorbeeld
                                                                                     hiervan is ‘Eerste hulp bij schulden’, waarbij er proactief hulp wordt geboden
     4.2.1. Subdoel 1 Vroegsignalering                                               aan inwoners met schulden. Een andere mogelijkheid die we willen onder­
     Het vroegtijdig signaleren van problemen, zoals oplopende schulden of           zoeken is het vergroten van het outreachend werk, waarbij actief op inwoners
     verontrustend gedrag, draagt bij aan het voorkomen van dak- en thuisloos-       wordt afgestapt om ondersteuning te bieden. Bijvoorbeeld door de sociaal
     heid en het voorkomen van niet meer kunnen deelnemen aan de samen­              wijkteams en jeugdteams hierin een rol te geven. Zij kunnen inwoners hier-
     leving. Hiervoor zijn de ‘ogen en oren’ van verschillende partijen van groot    door eerder bereiken en de juiste ondersteuning bieden. Bij inwoners met
     belang. Bijvoorbeeld de mensen die individueel nauw betrokken zijn bij          zorgmijdend gedrag is nauwe samenwerking tussen de betrokken maatschap-
     inwoners in een kwetsbare situatie. Maar zeker ook organisaties in de buurt     pelijke partners noodzakelijk om de juiste ondersteuning voor deze inwoners
     van deze inwoners zoals woningcorporaties, politie, huisartsen en sociaal       te kunnen organiseren. Voor dak- en thuisloze inwoners die op straat leven
     wijkteams. Het moet duidelijk zijn waar inwoners en professionals terecht kan   verrichten onze maatschappelijke partners outreachend werk. De groep
     met signalen en dat deze signalen serieus worden opgepakt.                      dak- en thuisloze inwoners wordt groter en begeeft zich vaak rondom het
                                                                                     stationsgebied in Leiden, maar ook op andere plekken in de Leidse regio.
     Met het programma stimuleren en faciliteren we, in samenwerking met
     gemeenten en partners, de ontwikkeling en implementatie van voldoende
     mogelijkheden voor vroegsignalering en melding van signalen bij betrokken
     organisaties. Bijvoorbeeld bij het Zorg- en Veiligheidshuis, Meldpunt Zorg en
     Overlast, Crisisinterventieteam gezinnen en zorgnetwerken. We stimuleren
     het signaleringsoverleg tussen organisaties in de wijken van de verschillende
     gemeenten in de Leidse regio.



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>          Karin (38 jaar), over samenwerking in de hulpverlening
          “Ik werd vroegtijdig schoolverlater en heb geen diploma’s maar ben al
          jong fulltime gaan werken. Tot ik door een burn-out rond mijn 25e werd
          gedwongen goed naar mijn leven en mijzelf te kijken. Terwijl ik mooie
          stappen zette om aan mijn toekomst te werken kwam er op mijn 30ste
          vroegkinderlijk trauma omhoog. Binnen 1,5 jaar raakte ik bijna alles
          kwijt als gevolg van herbelevingen van incest omdat de hulpverlening
          niet op gang kwam. Ik raakte mijn baan kwijt omdat ik niet meer goed
          functioneerde en heb vervolgens een tijd een uitkering gehad maar die
          raakte ik ook kwijt. Ik verloor mijn vrijwilligerswerk en mijn sociale
          netwerk. Doordat het onderwerp waar ik mee worstelde zo beladen is
          konden anderen me moeilijk bijstaan en lukte het niet meer om met
          zulke intense emoties in sociale situaties te zijn. Ik raakte geïsoleerd en
          bouwde huurachterstanden op tot ik uiteindelijk mijn kamer kwijtraakte.
          Na een paar maanden op straat kwam ik in een existentiële crisis
          terecht. Wat dus begon als 1 trauma probleem eindigde in dakloosheid
          en psychose, het verlies van mijn eigen identiteit en meer. Ik werd
          niet serieus genomen in de periode dat nog veel voorkomen had
          kunnen worden.
          De twee grote problemen waar ik mee worstelde, incest en dreigende
          dakloosheid, werden niet gezien en niet erkend. Ze wisten zich waar-
          schijnlijk ook gewoon geen raad ermee maar hielden me zo onbedoeld
          wel aan het lijntje. Voor zover mij bekend hebben ze ook nooit onderling
          contact met elkaar opgenomen, waar ze mijn toestemming zeker voor
          zouden hebben gekregen, om af te stemmen wat mijn situatie was en of
          ze samen konden optrekken in mijn ondersteuning.”




Programmaplan Mz Leidse regio                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     4.2.3. Subdoel 3 Gespecialiseerde consultatie                                   In de gemeenten van de Leidse regio wordt momenteel op verschillende
     Partners in de eerstelijnszorg, sociaal wijkteams, maatschappelijke partners    manieren gewerkt aan de toeleiding naar bemoeizorg. Samen met (zorg)
     en woningbouwcorporaties, beschikken niet altijd over de specialistische        partners onderzoeken we welke aanpak het meest geschikt is, als aanvulling
     kennis en vaardigheden die nodig zijn om de problemen van inwoners in een       op het Subregionaal kader GGZ. Het Meldpunt Zorg- en Overlast van
     specifieke kwetsbare situatie passende ondersteuning te bieden. In de Leidse    Hecht (GGD) speelt een belangrijke rol als procesregisseur in de assertieve
     regio is daarom het initiatief GGZ in de wijk opgezet, waardoor professionals   zorgketen en wordt nauw betrokken bij dit proces.
     toegang hebben tot expertise op het gebied van geestelijke gezondheidszorg.
     Daarnaast biedt zorgaanbieder Brijder consultatie op het gebied van             4.2.5. Subdoel 5 Terugvalpreventie
     verslavingszorg. We monitoren de effectiviteit van deze voorziening en onder-   De ervaring leert dat een aantal van de inwoners die zich eerder in een
     zoeken of er behoefte is aan meer of andere kennis, bijvoorbeeld over licht     kwetsbare situatie bevonden na een periode van herstel weer terugvallen.
     verstandelijke beperking of forensische zorg onder eerstelijns professionals.   Deze terugval brengt het risico met zich mee dat de problematiek verergert.
                                                                                     Het is daarom noodzakelijk om specifieke interventies in te zetten om
     Vanaf 2024 financiert de Rijksoverheid via de zorgverzekeraars een deel         terugval te voorkomen. In de Leidse regio zijn er al mogelijkheden voor
     van de GGZ-consultatie binnen het sociaal domein. We volgen deze ontwikke-      terugvalpreventie, bijvoorbeeld in de vorm van het Respijthuis van Lumen.
     lingen en anticiperen hierop gezamenlijk met de betrokken partijen.             Het Respijthuis biedt zelfstandig wonende inwoners in een kwetsbare situatie
                                                                                     een adempauze. Dit voorkomt verergering van de problematiek en helpt hen
     4.2.4. Subdoel 4 Bemoeizorg                                                     om weer grip te krijgen op herstel. In overleg met ervaringsdeskundigen gaan
     Voor zorgmijdende inwoners waarbij lichtere interventies niet tot de            we onderzoeken hoe we de terugvalpreventie verder kunnen ontwikkelen,
     gewenste resultaten leiden, wordt bemoeizorg ingezet. Bemoeizorg is een         uitbreiden en versterken.
     intensieve vorm van outreachende zorg, die wordt toegepast wanneer er
     signalen zijn over een inwoner in een uitzonderlijk kwetsbare situatie die
     moeilijk benaderbaar is. Het gaat hierbij om inwoners die geen zorg of
     ondersteuning ontvangen, dit ook niet willen en vaak in moeilijke of
     verwaarloosde omstandigheden leven.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>     4.2.6. Acties bij doel 2


       Versterken assertieve zorgketen

               Subdoelen           Acties                                                                                                                          Planning

       4.2.1   Versterken          Stimuleren en versterken vroegsignalering onder andere door te kijken naar ‘best practices’ elders in het land.                 2027
               vroegsignalering

       4.2.2   Uitbreiden          We onderzoeken welke vroeginterventies ingezet c.q. ontwikkeld moeten worden.                                                   2027
               vroeginterventie
                                   In samenwerking met schuldhulpverlening de werkwijze ‘Eerste hulp bij schulden’ verbreden naar alle gemeenten in de             2025
                                   Leidse regio.

                                   Stimuleren en/of het vergroten van de outreachende zorg door sociaal wijkteams, jeugdteams en bemoeizorgpartners.               2027

       4.2.3   Vergroten gebruik   Evalueren of het aanbod GGZ in de wijk aansluit op de behoeften van professionals. Deze zo nodig verbeteren en/of uitbreiden.   2026
               consultatie
               specialisten

       4.2.4   Herinrichten        Analyseren wat de behoeften en knelpunten zijn bij de Leidse regiogemeenten en zorgpartijen op het gebied van                   2024 - 2025
               bemoeizorg          bemoeizorg en opstellen verbeterplan.

                                   In samenwerking met Hecht procesregierol van Meldpunt Zorg en Overlast scherper formuleren en borgen.                           2024 - 2025

                                   Verkennen onder welke randvoorwaarden eventueel ontbrekende specialismen ingezet kunnen worden ten behoeve                      2026
                                   van bemoeizorg.

       4.2.5   Terugvalpreventie   Met ervaringsdeskundigen onderzoeken wat bijdraagt aan het voorkomen van een terugval. Op basis van deze                        2025 - 2027
                                   ervaringsverhalen met betrokken partners formuleren, ontwikkelen en realiseren wat er aanvullend nodig is.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                    21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     4.3. Doel 3 Doorontwikkelen maatschappelijke opvang                            te zijn om zelf tot een oplossing te komen. Het Nationaal Actieplan Dakloos-
                                                                                    heid stelt dat alle dakloze inwoners per definitie niet zelfredzaam zijn.
                                                                                    We nemen dit over en stellen dat er dus ook naar een aanpak voor deze
          Jos (21 jaar), over dakloosheid en verslaving                             bredere groep dak- en thuisloze inwoners gekeken moet worden.
          bij jongeren
          “17 jaar en op straat. De perfecte start voor een uitzichtloze            De Leidse regio biedt voor de ‘niet zelfredzame’ inwoners ‘crisisopvang’.
          toekomst. Ik begon me toen heel eenzaam te voelen en begon ook            Dit houdt in dat zij worden opgevangen op een crisisplek waar zij drie
          op andere manieren aan mijn geld te komen zodat ik mijn versla-           maanden met begeleiding werken aan hun herstel. In de praktijk verblijven
          ving kon onderhouden. Na een flinke tijd begon ik te beseffen dat ik      deze inwoners meestal langer dan drie maanden in de opvanglocatie omdat
          niet verder wilde leven op deze manier. Ik heb mezelf laten opne-         er onvoldoende passende woningen beschikbaar zijn om naar uit te stromen.
          men. Ik heb hier veel geleerd maar één belangrijk ding kon ik nog         Na drie maanden crisisopvang gaat de inwoner zelf de huur betalen en wordt
          niet beseffen. Ik kan niet gecontroleerd gebruiken, daar ben ik heel      de begeleiding voortgezet. Deze richt zich op uitstroom uit de opvanglocatie
          snel achter gekomen nadat ik ontslagen was uit de kliniek. Dit is         naar een passende woning.
          jarenlang zo doorgegaan. Kliniek in kliniek uit. Dan weer maat-
          schappelijke opvang en dan weer een terugval wat weer leidde tot          Dakloze inwoners die 24/7 toezicht en begeleiding nodig hebben worden niet
          een opname. Teleurstelling na teleur­stelling. Ik begon steeds meer       in de crisisopvang van de Leidse regio opgevangen, maar in een regionale
          te gebruiken en begon ook steeds meer te geloven dat een ander            opvangvoorziening die we samen met de andere subregio’s organiseren.
          leven niet voor mij was weggelegd.”
                                                                                    4.3.1. Subdoel 1 Verbreden doelgroep dak- en thuisloze inwoners
                                                                                    Er is een groep dak- en thuisloze inwoners die niet voldoet aan de criteria voor
     Ondanks preventie en assertieve zorg komt het toch voor dat inwoners in een    toegang of nog niet in beeld is bij de maatschappelijke opvang. De omvang
     kwetsbare situatie dak- en thuisloos worden. Het is dan prioriteit om opvang   van deze groep is nog niet precies bekend. Landelijk worden alleen dak- en
     te bieden zodat zij niet op straat hoeven te slapen. We streven ernaar deze    thuisloze inwoners geregistreerd die zich melden bij één van de toegangen tot
     opvang zo kort mogelijk te laten duren en bij voorkeur nabij de eigen leef­    de maatschappelijke opvang. Op basis van het aantal inwoners die zich
     omgeving van de inwoner te organiseren.                                        melden bij de maatschappelijke opvang en geen toegang krijgen, weten we
                                                                                    dat het aantal toeneemt. Binnen deze brede groep dak- en thuisloze inwoners
     Op dit moment biedt de Leidse regio alleen opvang aan zogenaamde ‘niet         bevinden zich bijvoorbeeld inwoners die wel inkomen hebben maar geen
     zelfredzame’ dak- en thuisloze inwoners. Alleen aan inwoners die dak- of       betaalbare en passende woning kunnen vinden, zoals dak- en thuisloze
     thuisloos zijn, de Nederlandse nationaliteit hebben, met meervoudige           EU-arbeidsmigranten en inwoners die door een life event zoals bijvoorbeeld
     problematiek kampen, geen of onvoldoende inkomen hebben en geen sociaal        een scheiding dak- of thuisloos worden. Ook remigranten die naar Nederland
     netwerk hebben wordt opvang geboden. We onderscheiden hierbij drie             terugkeren zonder inkomen en verblijfplaats en statushouders die na gezins-
     groepen: jongeren, alleenstaanden en gezinnen. Dak- en thuisloze inwoners      hereniging door hun partner op straat zijn gezet vallen binnen deze groep.
     die niet aan de toegangscriteria voldoen worden geacht zelfredzaam genoeg


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                          22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>     Momenteel is er ook in de Leidse regio geen volledig beeld van deze brede        4.3.2. Subdoel 2 Voorkomen dak- en thuisloosheid bij jongeren
     groep dak- en thuisloze inwoners die niet in de maatschappelijke opvang          Uit de resultaten van de eerdere ETHOS-tellingen in België en andere delen
     verblijft. In 2024 wordt een zogenaamde ETHOS-telling5 uitgevoerd om hier        van Nederland blijkt dat dak- en thuisloosheid onder jongeren een aanzienlijk
     meer inzicht in te krijgen. ETHOS staat voor European Typology of Homeless       en vaak niet goed zichtbaar probleem is. Daarom zetten we in op een integrale
     and Housing Exclusion. Op basis van de resultaten van de ETHOS-telling           aanpak voor dak- en thuisloze jongeren binnen de Leidse regio. Jongeren
     ontwikkelen we interventies om de bredere groep dak- en thuisloze inwoners       bewegen zich in andere sociale kringen dan volwassenen, zoeken niet snel
     te voorzien van de nodige ondersteuning. Door deze inwoners tijdig de juiste     hulp bij instanties, kunnen ‘zorgmoe’ zijn en hebben vaak weinig vertrouwen
     ondersteuning te bieden, willen we voorkomen dat in een later stadium            in hulpverlening. Ze lopen vast in de bureaucratie en hebben vaak geen
     zwaardere, duurdere en/of langdurige zorg en ondersteuning nodig is. Er zijn     stabiele basis op het gebied van bestaanszekerheid, waardoor ze bijvoorbeeld
     al enkele initiatieven in de Leidse regio voor de bredere doelgroep dak- en      schulden opbouwen.6 Dak- en thuisloze jongeren hebben vooral behoefte aan
     thuisloze inwoners. Zo heeft de gemeente Leiderdorp voor enkele (dreigend)       passende en betaalbare huisvesting. Een stabiele woonomgeving is een
     dak- en thuisloze inwoners die als zelfredzaam worden beschouwd tijdelijke       belangrijke voorwaarde om te kunnen werken aan herstel.
     woonplekken gerealiseerd, waar zij kunnen werken aan hun herstel.
     Andere gemeenten in Nederland hebben passantenhotels of andere tijdelijke        We werken samen met ervaringsdeskundigen, jongeren, partners en gemeen-
     woonvoorzieningen getroffen voor deze inwoners. Deze tijdelijke woonplek-        ten om een integrale aanpak voor dak- en thuisloze jongeren te ontwikkelen.
     ken ter voorkoming van dak- en thuisloosheid zijn succesvol. Niet alle dak- en   Deze integrale aanpak van dak- en thuisloze jongeren vereist een benadering
     thuisloze inwoners binnen de verbrede groep dak- en thuisloze inwoners           die zich verplaatst in de leefwereld van jongeren, evenals ondersteuning die
     hebben een ondersteuningsvraag. Een groot deel van deze inwoners kan,            aansluit bij hun behoeften, zoals de inzet van ervaringsdeskundigen (peer
     zodra zij onderdak hebben, zelfstandig werken aan herstel.                       support) en bevordering van financiële zelfstandigheid. We ontwikkelen de
                                                                                      versterking van de bestaanszekerheid voor jongeren op basis van de Big 5.7
     Met het programma Maatschappelijke zorg zetten we ons in om draagvlak te         Deze zijn support, wonen, school en werk, inkomen en welzijn. De aanpak
     creëren en aan aanpak te formuleren voor het verbreden van de doelgroep          sluit aan bij bestaande maatregelen voor jongeren van 18 jaar en ouder die al
     dak- en thuisloze inwoners en het ontwikkelen van passende voorzieningen.        zijn genomen in verschillende gemeenten.
     We gaan de acties samen met de betrokken partners ontwikkelen en
     realiseren. Het effect wordt gemonitord.


                                                                                      6   https://www.movisie.nl/sites/movisie.nl/files/2020-03/Feiten-cijfers-dak-­thuisloze-
                                                                                           jongeren-Nederland.pdf

                                                                                      7	Big 5: De Big 5 refereert in deze context naar 5 leefdomeinen. Deze zijn support,
     5    THOS telling Holland Rijnland: https://hollandrijnland.nl/maatschappij/
         E                                                                               wonen, school en werk, inkomen en welzijn. https://www.nji.nl/van-jeugd-naar-­
         dak-en-thuisloosheid/                                                           volwassenheid/jongeren-ondersteunen-bij-hun-Big-5




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                     23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     Een belangrijk onderdeel van de integrale aanpak van dak- en thuisloosheid
     onder jongeren is het voorkomen van dak- en thuisloosheid na verblijf in een
     zorginstelling of pleegzorg. Deze overgang verloopt voor jongeren vaak nog
     moeizaam, omdat bijvoorbeeld na verblijf in een zorginstelling of pleegzorg
     de stap naar zelfstandig wonen te groot is. Bestaande initiatieven zoals
     Next Chapter, Kamers Met Aandacht spelen hier al op in. We gaan in gesprek
     met de maatschappelijke partners en ervaringsdeskundigen om te onder­
     zoeken welke aanvullende maatregelen genomen moeten worden om dak-
     en thuisloosheid onder jongeren terug te dringen.

     4.3.3. Subdoel 3 Verbeteren dienstverlening aan dak- en
             thuisloze inwoners
     De kwaliteit van de dienstverlening aan dak- en thuisloze inwoners kan op
     verschillende terreinen worden vergroot. In eerste instantie door toeganke­
     lijke informatie beschikbaar te stellen voor inwoners die dreigen dak- of
     thuisloos te worden of dak- en thuisloos zijn. Samen met de medewerkers
     van de toegang stellen we een handboek maatschappelijke opvang op.
     Daarin wordt alle benodigde informatie verwerkt.
     Ook onderzoeken we of de begeleiding bij het verkrijgen van een briefadres
     en de wijze waarop de crisisopvang is georganiseerd verbeterd kunnen
     worden. Een voorbeeld hiervan is het verminderen van verhuisbewegingen
     voor dak- en thuisloze gezinnen. Door regelmatig ervaringsverhalen op te
     halen kan onderzocht worden op welke andere vlakken de dienstverlening
     verbetering nodig heeft.
     Daarnaast heeft het initiatief ‘Onder de Pannen’ onze interesse. ‘Onder de
     Pannen’ biedt de mogelijkheid een kamer te verhuren middels hospita­
     verhuur, aan inwoners die door omstandigheden hun woning verliezen.
     We onderzoeken of dit ook toepasbaar is in de Leidse regio.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                       24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>     4.3.4. Acties bij doel 3


       Doorontwikkelen maatschappelijke opvang

               Subdoel             Actie                                                                                                          Planning

       4.3.1   Verbreden           We brengen de brede groep dak- en thuisloze inwoners in kaart middels ETHOS-telling. Vervolgens brengen we     2025
               doelgroep           de woonvraag in kaart.
               dak- en thuisloze
               inwoners            We onderzoeken de verplichtingen en mogelijkheden voor tijdelijke opvang van dak- en thuisloze inwoners en     2024 - 2025
                                   EU-arbeidsmigranten.

       4.3.2   Voorkomen en        We analyseren de behoeften en knelpunten van jongeren op het gebied van voorkomen dak- en thuisloosheid.       2024 - 2026
               aanpakken
               dak- en thuis-      We ontwikkelen een integrale aanpak dak- en thuisloze jongeren op basis van de Big 5.                          2024 - 2026
               loosheid onder
               jongeren.

       4.3.3   Verbeteren          Realiseren van een handboek maatschappelijke opvang voor de medewerkers van de sociaal wijkteams.              2024
               dienstverlening
               aan dak- en         We onderzoeken of het initiatief onder de pannen toepasbaar is in de Leidse regio. En stimuleren zo mogelijk   2025
               thuisloze           de ontwikkeling ervan.
               inwoners            We doen onderzoek naar verbeteren van de begeleiding bij briefadres en voeren verbeteringen door.              2024

                                   We doen onderzoek naar verbeteren van de crisisopvang en voeren verbeteringen door.                            2025 - 2026




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>          Ali (58 jaar), over herstel en een eigen woonplek
          “Na twee jaar in beschermd wonen te hebben gezeten, wilde ik weer
          zelfstandig wonen. Ik had de mening van de psychiater gevraagd.
          Hij raadde het mij af maar hij hield mij niet tegen om zelfstandig te
          wonen. Ik had zelf geregeld dat ik weer een zelfstandige woning kon
          krijgen in 2020. Ik kreeg een flat. Ik woon nu op mezelf in een andere
          seniorenflat en financieel is alles op orde, ik werk af en toe freelance
          en voel me gelukkig in het leven.”




Programmaplan Mz Leidse regio                                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>     5. Actielijn 2 Wonen is de basis
     In dit hoofdstuk bespreken we Actielijn 2 Wonen is de basis en de bijbehorende   5.1. Doel 1 Een evenwichtig woonaanbod
     doelen. Iedere inwoner heeft het recht op een thuis! Voor inwoners in een        5.1.1. Subdoel 1 Wonen met ondersteuning
     kwetsbare situatie is een thuis niet vanzelfsprekend. De Actielijn Wonen is de   Woonzorgvoorzieningen zijn woonplekken met de benodigde zorg en
     basis sluit aan bij het landelijk beleid, waarin gemeenten de opdracht krijgen   ondersteuning. In deze voorzieningen verblijven inwoners die nog niet
     om te zorgen voor voldoende passende en betaalbare huisvesting voor              helemaal zelfstandig kunnen wonen.
     inwoners in een kwetsbare situatie. Dit moet evenwichtig verdeeld worden
     over gemeenten en worden gecombineerd met de juiste zorg en onder­               In 2022 heeft onderzoeksbureau Andersson Elffers Felix (AEF) vanwege
     steuning. Om tijdig te kunnen inspelen op de woonbehoeften brengen we            de doordecentralisatie onderzoek gedaan naar de woonvraag en het woon-
     regelmatig de woonvraag en het woonaanbod in kaart. Bij het analyseren           aanbod voor inwoners in een kwetsbare situatie. Het totaal aantal benodigde
     van vraag en aanbod maken we onderscheid tussen woonzorgvoorzieningen            woonzorgvoorzieningen is in de Leidse regio aanwezig, maar voor inwoners
     (wonen met ondersteuning), opvanglocaties (maatschappelijke opvang)              met verschillende problematiek niet helemaal in evenwicht. De Leidse regio
     en contingentplekken (uitstroomwoningen).                                        staat voor de opdracht om één of enkele locaties om te vormen of te
                                                                                      herhuisvesten, om voor alle inwoners die gebruik moeten maken van wonen
     Voor Actielijn 2 Wonen is de basis zijn drie doelen met daaronder                met ondersteuning een passend aanbod te hebben. Een voorbeeld hiervan is
     subdoelen geformuleerd:                                                          het herhuisvesten van een tiental inwoners met een licht verstandelijke
     a. Doel 1: Een evenwichtig woonaanbod                                            beperking. De locatie kan niet worden aangehouden in verband met te
     b. Doel 2: Scheiden wonen en zorg                                                hoge huurkosten en zeer slechte isolatie. Herhuisvesten is in dit geval de
     c. Doel 3: Versterken inclusieve buurt                                           beste oplossing.

                                                                                      Zoals de herhuisvesting van een aantal inwoners met een licht verstandelijke
                                                                                      beperking in een woonzorgvoorziening naar een meer duurzame en daarmee
                                                                                      rendabele locatie in de gemeente Leiden.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                        27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>     Naast deze ombouwopgave heeft de Leidse regio ook een heropbouwopgave           stagnatie in de uitstroom vanwege de krapte op de woningmarkt en inwoners
     vanwege een aanbieder die in de Leidse regio stopt met wonen met onder-         die tijdelijk nog wat extra begeleiding nodig hebben voordat de stap naar
     steuning. Hiervoor wordt gewerkt aan de realisatie van een woonzorgvoor­        een zelfstandige woning wordt gezet. Veel tussenvoorzieningen zijn tijdelijke
     ziening voor inwoners met GGZ-problematiek in de gemeente Voorschoten.          locaties, zoals bijvoorbeeld ‘sloopwoningen’. Dit betekent dat het bieden van
     We willen kwalitatief goede ondersteuning organiseren: integraal, dichtbij en   voldoende opvangmogelijkheden in tussenvoorzieningen blijvend aandacht
     op maat. De Leidse regio streeft bij het realiseren van deze opgaven voor       vraagt. Bijvoorbeeld de opvanglocatie voor dak- en thuisloze gezinnen in
     wonen met ondersteuning naar een evenredige verdeling van woonvoorzie-          Voorschoten waarvan we weten dat deze eind 2025 sluit. Samen met onze
     ningen over de Leidse regiogemeenten en wijken. Met onze maatschappelijke       partners organiseren we nieuwe opvanglocaties om het aanbod op peil
     partners en collega’s van de afdelingen Wonen, werken we gezamenlijk aan        te houden.
     deze opgave.
                                                                                     5.1.3. Subdoel 3 Scheve huisjes
     5.1.2. Subdoel 2 Maatschappelijke opvang                                        Een bijzondere vorm van opvanglocaties zijn de scheve huisjes. Dit is een
     Opvanglocaties zijn plekken waar inwoners tijdelijk kunnen verblijven.          vorm van wonen voor inwoners die een prikkelarme woonomgeving nodig
     Zij kunnen daar met ondersteuning werken aan herstel en toewerken naar          hebben en daardoor niet kunnen wonen in een woonwijk. We werken aan het
     uitstroom naar een passende woning. De Leidse regio heeft voldoende             uitbreiden van drie naar tien scheve huisjes en realiseren deze verspreid over
     crisisopvangplekken voor inwoners die naast een woonvraag ook onder­            de Leidse regiogemeenten.
     steuning nodig hebben op meerdere leefgebieden. Er zijn niet voldoende
     passende woningen en opvanglocaties voor dak- en thuisloze inwoners die         5.1.4. Subdoel 4 Woonvraag verbrede doelgroep dak- en
     alleen een woonvraag hebben. Deze inwoners hebben soms een kleine                      thuisloze inwoners
     ondersteuningsvraag, maar kunnen meestal zelf werken aan hun herstel.           Zoals al eerder aangegeven is er een toenemende groep dak- en thuisloze
                                                                                     inwoners met een acute woonvraag. Dit betreft inwoners met doorgaans
     De huidige opvangplekken omvatten zowel de crisisplekken (verblijfsduur         enkel een woonvraag en geen of in veel mindere mate een zorg- of onder­
     maximaal drie maanden) als de zogenaamde tussenvoorzieningen.                   steuningsvraag. We gaan meer tijdelijke woonplekken organiseren voor deze
     Het verschil met een crisisplek is dat de inwoner in een tussenvoorziening al   inwoners zodat zij de rust en ruimte krijgen om hun leven zelf weer op de rit
     grotendeels is gestabiliseerd, een inkomen heeft en doorgaans zelf de huur      te krijgen. Het voorkomt daarmee tevens dat de woonvraag op termijn ook
     betaalt. Een voorbeeld van een tussenvoorziening is de Friendswoning,           een zorg- of ondersteuningsvraag wordt. Door de ETHOS-telling krijgen we in
     waar drie á vier dak- en thuisloze jongeren gezamenlijk verblijven en           2024 een beter beeld van deze groep dak- en thuisloze inwoners en wordt
     toewerken naar uitstromen naar een passende woning.                             aansluitend de woonvraag van deze groep inzichtelijk gemaakt. We gaan
                                                                                     onderzoeken hoe we in deze woonvraag kunnen voorzien. Landelijk zijn hier
     De Leidse regio bouwt enkele plekken voor crisisopvang af omdat daar            al mooie voorbeelden van zoals het Passantenhotel, hospitaverhuur en
     minder behoefte aan is. Daartegenover staat dat er tussenvoorzieningen          Housing First specifiek voor jongeren.
     bijkomen. Er is een toenemende behoefte aan tussenvoorzieningen vanwege



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                         28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                5.1.5. Subdoel 5 Voldoende contingentplekken
                                Contingentplekken zijn sociale huurwoningen die binnen Holland Rijnland
                                door woningbouwcorporaties beschikbaar worden gesteld voor uitstroom van
                                inwoners uit de woonzorgvoorzieningen en opvanglocaties. Inwoners die
                                zelfstandig kunnen gaan wonen krijgen met voorrang een sociale huurwoning
                                onder voorwaarde van minimaal twee jaar begeleiding door een zorgaanbieder.
                                Na twee jaar kan de begeleiding worden beëindigd als de inwoner geen onder-
                                steuningsvraag meer heeft. De inwoner kan dan in de woning blijven wonen.

                                Om het herstelproces voor inwoners die ondersteuning nodig hebben te
                                bevorderen is het van belang dat de uitstroom uit woonzorgvoorzieningen en
                                opvanglocaties vlot verloopt. Daarnaast zorgt een optimale uitstroom ervoor
                                dat er voldoende nieuwe plekken in woonzorgvoorzieningen en opvang­
                                locaties vrijkomen voor andere inwoners die deze nodig hebben.

                                Het beschikbaar houden van voldoende contingentplekken is noodzakelijk om
                                inwoners die uitstromen uit de opvang of wonen met ondersteuning de kans
                                te bieden weer zelfstandig te gaan wonen. Doordat inwoners in woonzorg-
                                voorzieningen en opvanglocaties meestal een te korte inschrijfduur hebben
                                voor een sociale huurwoning, lukt het vaak niet om via de reguliere route aan
                                een woning te komen, waardoor de uitstroom naar een zelfstandige woning
                                stagneert. Momenteel wordt het aantal beschikbare contingentplekken
                                jaarlijks verder uitgebreid, zodat er in 2026 in Holland Rijnland 300
                                contingent­plekken beschikbaar zijn. In 2024 worden er binnen Holland
                                Rijnland 250 contingentplekken beschikbaar gesteld waarvan 93 voor de
                                Leidse regio. De contingentregeling kan vanaf 2024 ook worden ingezet
                                om instroom in een woonzorgvoorziening of opvanglocatie te voorkomen.
                                Er zijn 17 contingentplekken voor de Leidse regio beschikbaar gesteld aan
                                zorgaanbieders met als doel het voorkomen van instroom in een woonzorg-
                                voorziening of opvanglocatie.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>     Samen met Holland Rijnland zetten we ons in om de contingentregeling             5.3. Doel 3 Versterken inclusieve buurt
     beschikbaar te blijven houden voor inwoners in een kwetsbare situatie.           Veel woonzorgvoorzieningen en opvanglocaties bevinden zich van oudsher
     Daarnaast monitoren we het aantal aanvragen en sturen we bij waar nodig.         in de voormalige centrumgemeente Leiden. De andere omliggende Leidse
                                                                                      regiogemeenten hebben in aanloop naar de doordecentralisatie van de
     5.1.6. Subdoel 6 Huisvesting aandachtsgroepen                                    Maatschappelijke zorg met elkaar gewerkt aan meer spreiding van deze
     Landelijk is aan gemeenten gevraagd om voor 2025 de huisvesting van              voorzieningen over de gehele Leidse regio. Deze herverdelingsopgave loopt
     aandachtgroepen, waaronder de doelgroep van de Maatschappelijke zorg,            de komende jaren nog door. Daarbij wordt ook gekeken naar de spreiding van
     vast te leggen in een lokale woonzorgvisie. In de Leidse regio stellen we voor   de voorzieningen over buurten en wijken. Deze herverdeling binnen de
     deze en andere aandachtsgroepen een gezamenlijke woonzorgcomponent               gemeenten van de Leidse regio vraagt om draagvlak onder de inwoners van
     op. In de woonzorgcomponent zullen we omschrijven wat de prioritering is in      wijken waar nieuwe woonzorgvoorzieningen of opvanglocaties worden
     de verdeling van huisvesting tussen de aandachtgroepen De woonzorg­              gerealiseerd. We gaan ons samen met de partners voor de Maatschappelijke
     component vormt voor elke gemeentelijke woonzorgvisie van de Leidse regio        zorg en de woningcorporaties inzetten om het draagvlak te vergroten,
     een belangrijke bouwsteen. Het programmateam werkt mee aan het tot               zodat inwoners in een kwetsbare situatie in de eigen wijk kunnen wonen en
     stand komen van de woonzorgcomponent om de belangen van de doelgroep             leven, en op normale wijze kunnen deelnemen aan de samenleving.
     Maatschappelijke zorg hierin te waarborgen.

     5.2. Doel 2 Scheiden wonen-zorg
     Voor iedere inwoner is het wenselijk om zo zelfstandig mogelijk te kunnen
     wonen. Met scheiden wonen-zorg bedoelen we dat de inwoner die wonen
     met ondersteuning nodig heeft, zelf huurder is van de woonruimte.
     De ondersteuning wordt geleverd door de zorgaanbieder. Met scheiden
     wonen-zorg bereiken we momenteel dat inwoners die deze ondersteuning
     nodig hebben zo normaal mogelijk én zo zelfstandig mogelijk wonen in de
     wijk. We willen dit vaker toepassen. De Leidse regio heeft de afgelopen jaren
     samen met zorgaanbieders en woningcorporaties gewerkt aan scheiden
     wonen-zorg. Een groot deel van de woonzorgvoorzieningen is inmiddels
     omgevormd van intramuraal naar scheiding tussen wonen en zorg.
     De woonzorgvoorzieningen waar de scheiding tussen wonen en zorg nog niet
     is gerealiseerd gaan we de komende jaren omvormen. Bij de ontwikkeling van
     nieuwe woonzorgvoorzieningen gaan we altijd uit van scheiden wonen-zorg.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                      30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>     5.3.1. Acties bij doel 1, 2 en 3


       Een passende plek om te wonen voor inwoners in een kwetsbare situatie

               (Sub)Doelen        Acties                                                                                                              Planning

               Overstijgend       We maken de actuele woonvraag inzichtelijk binnen de Leidse regio onderverdeeld naar:                               Jaarlijks
                                  1 Woonzorgvoorzieningen
                                  2 Opvanglocaties
                                  3 Contingentplekken
                                  Aan de hand van de resultaten sturen op om, af-, of opbouwen.

       5.1.1   Wonen met          Het realiseren van een nieuwe woonzorgvoorziening voor inwoners met GGZ-problematiek.                               2024 – 2026
               ondersteuning
                                  Herhuisvesting van 10 inwoners LVB in een woonzorgvoorziening.                                                      2024 - 2025

       5.1.2   Maatschappe­       Afbouwen enkele plekken crisisopvang.                                                                               2024
               lijke opvang       Uitbreiden tussenvoorzieningen en aanbod op peil houden.                                                            Doorlopend

                                  Herhuisvesten opvanglocatie voor gezinnen                                                                           2025 - 2026

       5.1.3   Scheve huisjes     Uitbreiden aantal scheve huisjes                                                                                    2024 -2026

       5.1.4   Woonvraag          Inzichtelijk maken met ETHOS-telling. Vervolgens interventies ontwikkelen.                                          2024 - 2029
               brede doel-
               groep dak- en
               thuisloze
               inwoners)

       5.1.5   Voldoende          Komende jaren uitbreiden. Blijvend monitoren en bijsturen.                                                          Continu
               contingent­
               plekken

       5.1.6   Huisvesting aan-   Ontwikkelen woonzorgvisie en hier uitvoering aan geven                                                              2024 - 2029
               dachtsgroepen

       5.2     Scheiden wonen     Samen met zorgaanbieders en woningbouwcorporaties vergroten van het aantal plekken scheiden wonen- zorg.            Doorlopend
               - zorg

       5.3     Versterken         We monitoren de afspraken en vervolgens werken we toe naar een evenredige verdeling van woonplekken voor inwoners   Doorlopend
               inclusieve buurt   in een kwetsbare situatie.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                       31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>     6. Actielijn 3 Passende ondersteuning
     In dit hoofdstuk bespreken we Actielijn 3 Passende ondersteuning en de        Bij het bepalen van de mate van ondersteuning wordt gebruik gemaakt
     bijbehorende doelen. Met Actielijn 3 Passende ondersteuning richten we        van het arrangementenmodel. Dit is een bouwstenenmodel. Het arrange­
     ons op ondersteuning die we in de directe woonomgeving van de inwoner         mentenmodel gaat uit van de ondersteuningsbehoefte van de inwoner op
     organiseren. Daarnaast organiseren we de toegang tot ondersteuning            één of meerdere leefgebieden. De toegangsmedewerker van het sociaal
     zodanig dat deze makkelijk vindbaar en toegankelijk is. De inwoner moet       wijkteam organiseert aan de hand van het arrangementenmodel passende
     kunnen rekenen op passende ondersteuning die integraal geboden wordt op       ondersteuning rondom wonen met ondersteuning en daarnaast ook
     de verschillende levensgebieden: wonen, gezondheid, werk en/of school,        ambulante begeleiding en daginvulling. Het arrangementenmodel biedt de
     en inkomen. Zo dragen we bij aan het zo zelfstandig mogelijk wonen en leven   mogelijkheid om al naar gelang de behoefte van de inwoner, de ondersteuning
     en aan volwaardige deelname aan de samenleving. Om dit te realiseren          eenvoudig op of af te schalen. Hiermee zijn al grote stappen richting passende
     werken we in nauw partnerschap samen met zorgaanbieders en maatschap-         ondersteuning gezet.
     pelijke partners die hier een bijdrage aan kunnen leveren.
                                                                                   In de praktijk lopen inwoners er regelmatig tegenaan dat onze systeemwereld
     Bij de voorbereiding van de doordecentralisatie van beschermd wonen (in de    niet altijd aansluit op hun leefwereld. Op dit gebied kunnen we samen nog
     Leidse regio heet dit nu wonen met ondersteuning) en de maatschappelijke      veel verbeteren. Voor een betere aansluiting zijn aanpassingen binnen de
     opvang zijn een aantal veranderingen doorgevoerd die ervoor zorgen dat de     systeemwereld nodig, maar vooral ook een cultuuromslag, waarbij meer
     ondersteuning dicht bij de betreffende inwoners georganiseerd wordt.          gewerkt gaat worden vanuit de achterliggende intentie. Oftewel, hoe helpen
     Zo wordt de toegang voor wonen met ondersteuning georganiseerd door de        we iemand echt verder?
     sociaal wijkteams van de verschillende Leidse regiogemeenten of door een
     welzijnsorganisatie zoals bijvoorbeeld Incluzio. Hierdoor kunnen inwoners     De Actielijn passende ondersteuning heeft twee doelen:
     die ondersteuning nodig hebben bij het wonen, in hun eigen gemeente           1. Doorontwikkelen van passende ondersteuning
     geholpen worden.                                                              2. Versterken van de doorlopende lijn in de ondersteuning

     Naast beschermd wonen heeft de Leidse regio nieuwe, lichtere vormen van
     wonen met ondersteuning gerealiseerd, zoals beschut en begeleid wonen,
     waarbij naar behoefte van de inwoner ondersteuning geboden wordt.
     Daarnaast is ‘ambulant plus’ een nieuwe ondersteuningsvoorziening.
     De inwoner woont zelfstandig en krijgt 24/7 oproepbare ondersteuning
     aangeboden.



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                       32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                Ron (40 jaar), over passende ondersteuning
                                “Ik heb geluk gehad dat ik een heel goede toezichthouder had gekregen
                                vanuit reclassering. Ze vroeg mij de verlossende vraag. Wat wil jij?
                                En hoe kunnen we jou helpen? Ik dacht even dat ik droomde maar
                                het was dus echt. Eindelijk iemand die niet invult voor mij wat het
                                beste werkt voor mij. Iemand is oprecht met mij en wil graag weten
                                hoe ik daar tegenaan kijk. Ik leg mijn visie op tafel over hoe ik de beste
                                hulp voor me zie en dat wordt serieus opgepakt. Ik word sinds lange
                                tijd eindelijk een keer gehoord, vertrouwd en serieus genomen
                                door iemand.”




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>     6.1. Doel 1 Doorontwikkelen van passende ondersteuning                           Bij dreigende dak- en thuisloosheid is het noodzaak om snel ondersteuning
     De ambitie van Actielijn 3, Passende ondersteuning is om de ondersteuning        te bieden op een goed bereikbare plek. Als een inwoner toch dak- en thuis-
     voor inwoners die in een kwetsbare situatie verkeren of daar risico op lopen,    loos is geworden is er direct behoefte aan verschillende voorzieningen en
     passender te maken. Dat betekent onder andere dat we de ondersteuning zo         dienstverlening. Dit draagt bij aan een zo spoedig mogelijk herstel.
     dicht mogelijk bij de inwoner organiseren. Het te behalen resultaat is dat er    We werken aan gerichte dienstverlening waar dak- en thuisloze inwoners
     zware ondersteuning wordt geboden waar dat moet, en lichte ondersteuning         gemakkelijk gebruik van kunnen maken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het
     waar dat kan. Daarnaast is het belangrijk dat verschillende vormen van           direct krijgen van een briefadres, zo nodig spoedig een uitkering voor
     ondersteuning altijd op elkaar zijn afgestemd.                                   levensonderhoud en/of bijzondere bijstand, hulp bij schulden en gezond­
                                                                                      heidzorg. We onderzoeken daarvoor ook uitvoeringspraktijken binnen de
     6.1.1. Subdoel 1 Het doorontwikkelen van het arrangementenmodel en               gemeenten die hun werkwijze al hebben aangepast aan de doelgroep
            de toegang tot wonen met ondersteuning                                    Maatschappelijke zorg. Het is belangrijk dat de informatie hierover op
     In gesprekken met maatschappelijke partners, medewerkers van de sociaal          meerdere plekken beschikbaar is. Bijvoorbeeld bij buurthuizen, sociaal
     wijkteams en ervaringsdeskundigen gaan we ophalen hoe men de toegang en          wijkteams, huisartsen en websites van gemeenten. We gaan die informatie
     het arrangementenmodel in de praktijk ervaart. We onderzoeken daarbij hoe        inventariseren en waar nodig aanvullen of verbeteren.
     het arrangementenmodel en de toegang bijdragen aan de doelstellingen van         Om te voorkomen dat inwoners van het ene naar het andere loket worden
     Actielijn 3. Op basis van de uitkomsten gaan we samen met zorgaanbieders         gestuurd is het nodig om blijvend te investeren in de kennis van de mede­
     en collega’s aanpassingen en/of verbeteringen in gang zetten.                    werkers van de sociaal wijkteams. Het gaat hierbij om kennis over de
                                                                                      mogelijkheden van ondersteuning, het aanbod van andere partners binnen
     6.1.2. Subdoel 2 Het verbeteren van de vindbaarheid en effectiviteit van         de Maatschappelijke zorg en de sociale kaart.
            toegang tot ondersteuning
     Inwoners in een kwetsbare situatie vinden nog niet altijd de weg naar hulp en    6.1.3. Subdoel 3 Diversiteit in ondersteuning
     ondersteuning. Dit geldt ook voor hun netwerk en onze partners binnen de         We monitoren de behoefte aan wonen met ondersteuning en werken aan de
     Maatschappelijke zorg, zoals huisartsen en de GGZ. Juist met de partners is      op-, af- en ombouw om het aanbod in de Leidse regio in evenwicht te brengen
     het belangrijk om afspraken te maken over het signaleren en toeleiden naar       en te houden. Daarnaast bieden we ambulante begeleiding voor inwoners die
     zorg en ondersteuning. Hier is een samenloop met het doel ‘versterken van        zelfstandig wonen. Voor deze vormen van ondersteuning is een indicatie
     de assertieve zorgketen’ van Actielijn 1, Preventie. Er is dus een verbetering   nodig. Maar daarnaast kan óók ondersteuning door een ervaringsdeskundige
     nodig in de vindbaarheid van de ondersteuningsmogelijkheden in de gemeen-        vanuit het eigen netwerk, en door vrijwilligers en lotgenoten helpend zijn.
     ten van de Leidse regio. Daarvoor kijken we naar gemeentelijke websites, en      Deze ondersteuning kan voor, tijdens, en na afloop van de geïndiceerde
     ontwikkelen we zo nodig voorlichtingsmateriaal. Ook organiseren we bijeen-       ondersteuning bijdragen aan het zelfstandig wonen, leven en deelnemen aan
     komsten. Voorbeelden daarvan zijn de periodieke GGZ-bijeenkomsten in             de samenleving van inwoners. Met de maatschappelijke partners, zorgaanbie-
     Voorschoten en de zorgnetwerkoverleggen in Oegstgeest en Leiderdorp,             ders en ervaringsdeskundigen gaan we onderzoeken op welke wijze deze
     waaraan verschillende maatschappelijke partners deelnemen die te maken           vormen van ondersteuning effectiever kunnen worden ingezet.
     hebben met inwoners in een kwetsbare situatie.


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                       34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>     Daarvoor gaan we onder andere in gesprek met onze welzijnsorganisaties         6.1.5. Subdoel 5 Samenwerking in de uitvoering
     zoals Incluzio en Voorschoten Voor Elkaar, maar ook Lumen en de verschillen-   Zoals bij de ambities van dit programma al werd benoemd, nemen we de
     de organisaties die maatjes koppelen aan mensen met GGZ-problematiek.          situatie van de inwoner als uitgangspunt in plaats van de regels en systemen.
     We zullen de medewerkers van de sociaal wijkteams stimuleren om deze           Voor inwoners in een kwetsbare situatie moeten we, om erger te voorkomen,
     vormen van ondersteuning in te zetten.                                         werken vanuit datgene wat de inwoner nodig heeft om zijn of haar situatie te
                                                                                    verbeteren. In gesprek met de verschillende gemeentelijke uitvoeringsteams
     6.1.4. Subdoel 4 Procesregie                                                   onderzoeken we welke uitvoeringspraktijken daarbij nog in de weg staan.
     Om inwoners in een kwetsbare situatie de juiste ondersteuning te bieden zijn   We richten ons allereerst op het wegnemen van de belemmeringen die ertoe
     vaste professionals nodig die nauw met elkaar samenwerken en integraal         leiden dat inwoners in hun bestaanszekerheid worden getroffen. Dit betekent
     kijken naar de ondersteuning op de verschillende leefgebieden. Bij complexe,   onder andere dat gemeentelijke uitvoeringsteams nauwer met elkaar moeten
     meervoudige problematiek op verschillende leefgebieden bestaat het risico      gaan samenwerken in het belang van de inwoner. Een voorbeeld hiervan is
     dat de zorg en ondersteuning niet goed op elkaar worden afgestemd.             het verstrekken van een (gratis) ID-kaart aan inwoners die hier geen geld voor
     Inwoners in een kwetsbare situatie hebben vaak zorg en ondersteuning           hebben, zodat vervolgens een briefadres voor hen kan worden gerealiseerd.
     nodig vanuit verschillende regelingen zoals de Wmo, de Participatiewet,        De eerdergenoemde Doorbraakmethode maakt het aanbieden van maat­
     schuldhulphulpverlening en de Zorgverzekeringswet. Om dit goed op elkaar       werkoplossingen voor de inwoner makkelijker. Door deze methode kunnen
     af te stemmen is domein-overstijgende procesregie nodig. Een proces­           uitvoeringsteams eenvoudiger een gratis ID-kaart verstrekken of bepaalde
     regisseur is verantwoordelijk voor het samenbrengen van partijen en geeft      regels van de Participatiewet niet toepassen. Bijvoorbeeld het niet toepassen
     sturing aan de besluiten die genomen moeten worden.                            van de kostendelersnorm. Bij de kostendelersnorm wordt een bijstands­
                                                                                    uitkering verlaagd als meer volwassenen in één huis wonen. Maar ook zonder
     De gemeenten van de Leidse regio geven op dit moment elk op eigen              deze methode is het nodig dat uitvoerders in gevallen waarin dat nodig is
     wijze uitvoering aan procesregie. We gaan in gesprek met de verschillende      mogen afwijken van de regels. Dit vraagt binnen de vijf gemeenten van de
     procesregisseurs om van elkaar te leren en kijken landelijk naar de best       Leidse regio om afstemming en overeenstemming.
     practices. Ook bekijken we interessante voorbeelden, zoals de Doorbraak­
     methode waar Leiden al mee experimenteert. Deze methode biedt hulp­
     verleners instrumenten om van gebaande paden af te wijken en in
     multi­probleem­situaties met een maatwerkoplossing te komen. In de gemeen-
     ten die procesregie verder gaan ontwikkelen gaan we deze methode imple-
     menteren.




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                        35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>     6.1.6. Acties bij doel 1


       Doorontwikkelen passende ondersteuning

               Subdoel            Actie                                                                                                                 Planning

       6.1.1   Doorontwikkelen    We analyseren de werking van het arrangementenmodel en de doordecentralisatie van de toegang.                         2024
               arrangementen-     Zo nodig brengen we verbeteringen aan.
               model en
               toegang

       6.1.2   Vindbaarheid en    We brengen de informatievoorziening op orde en bevorderen de deskundigheid van medewerkers van sociaal wijkteams.     Doorlopend
               effectiviteit
               toegang.

       6.1.3   Diversiteit in     We verbeteren de samenwerking tussen welzijns- en vrijwilligersorganisaties, toegang en geïndiceerde ondersteuning.   Doorlopend
               ondersteuning      Ook verbeteren we de inzet van informele ondersteuning.

       6.1.4   Procesregie        We onderzoeken welke stappen nodig zijn om domeinoverstijgende procesregie te ontwikkelen en te implementeren.        2025 - 2027

       6.1.5   Samenwerking       We verbeteren de werkwijze van verschillende afdelingen en teams rondom één inwoner.                                  2025 - 2026
               in de uitvoering




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                         36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>     6.2. Doel 2 Versterken doorlopende lijn van ondersteuning                        6.2.2. Subdoel 2 Versterken en behouden daginvulling
     De doorlopende lijn houdt in dat de inwoner continuïteit in zorg en              Door deel te nemen aan activiteiten, scholing en/of (vrijwilligers)werk maak
     ondersteuning ontvangt, ongeacht welke ondersteuning de inwoner op               je actief deel uit van de samenleving. We onderzoeken bij inwoners in een
     enig moment nodig heeft tijdens het toewerken naar zelfstandig wonen,            kwetsbare situatie wat zij passend vinden en wat er nodig is om dat te
     leven en deelnemen aan de samenleving. Een belangrijke stap is daarin al         realiseren. Het betrekken van nieuwe partners zoals maatschappelijk onder-
     gezet bij de inkoop van wonen met ondersteuning. Zorgaanbieders van              nemers of bewonersinitiatieven biedt mogelijkheden die we gaan benutten.
     wonen met ondersteuning moeten ook ondersteuning bieden aan inwoners
     die zelfstandig wonen. Dit betekent dat de inwoner die uitstroomt uit een        Voor inwoners die gebruik maken van arbeidsmatige dagbesteding8 moet
     woonvoorziening en zelfstandig gaat wonen dezelfde zorgaanbieder houdt.          het mogelijk zijn om geleidelijk of deels de stap te zetten naar beschut werk.
     Met het programma Maatschappelijke zorg werken we de komende jaren op            Dat wordt geboden door De Zijl Bedrijven (DZB). Andersom moet het voor
     verschillende onderdelen aan de verdere ontwikkeling van de doorlopende          inwoners die vastlopen in een beschutte werkomgeving mogelijk zijn om
     lijn van ondersteuning.                                                          eenvoudig geheel of deels over te stappen naar een arbeidsmatige dag­
                                                                                      besteding met een (gedeeltelijke) uitkering voor levensonderhoud. Belangrijk
     6.2.1. Subdoel 1 Versterken vrij toegankelijke ondersteuning                     daarbij is dat als betaald werk niet lukt, de uitkering direct weer doorloopt
            en daginvulling                                                           door bijvoorbeeld invoering van de eerdergenoemde 1 euro uitkering.
     Ervaringsdeskundigen geven aan dat vrij toegankelijke ondersteuning en
     het kunnen ontmoeten van medemensen belangrijk is om actief onderdeel te         6.2.3. Subdoel 3 Doorlopende lijn met zorgverzekeringswet,
     zijn van de maatschappij. De aanvraag van een indicatie voor bijvoorbeeld               detentie en Wlz
     daginvulling of begeleiding wordt door inwoners vaak als een drempel             De overgang van behandeling (Zorgverzekeringswet) naar ondersteuning
     ervaren. Liever maken zij in een kwetsbare situatie gebruik van vrij toegan­     (Wmo) kent niet altijd een goede aansluiting. Dit wordt soms veroorzaakt
     kelijke voorzieningen in de wijk zoals buurthuizen, verenigingen, lotgenoten-    door een gebrek aan samenwerking. Daarnaast vormt de overgang vanuit
     groepen en vrijwilligerswerk. We bevorderen dat deze vormen van                  verblijf in een zorginstelling (Wlz) of detentie naar wonen in de wijk een risico
     daginvulling en ondersteuning voor iedereen toegankelijk zijn. Daarbij is het    op terugval als de aansluiting naar ondersteuning (Wmo) niet goed geregeld
     uitgangspunt dat gekeken wordt naar wat mensen in beweging brengt en hoe         is. In het ergste geval wordt de inwoner dan dak- en thuisloos. Door goede
     ze daarin ondersteund kunnen worden. Bijvoorbeeld bij het opzetten van een       werkafspraken tussen de verschillende maatschappelijke partners en
     lotgenotengroep of bij het doen van vrijwilligerswerk. De welzijnsorganisaties   instanties te maken, voorkomen we dat deze inwoners tussen wal en schip
     en sociaal wijkteams zijn onze belangrijkste partners om de vrij toegankelijke   belanden. Dit realiseren we samen met de betreffende partners.
     ondersteuning te versterken.




                                                                                      8    rbeidsmatige dagbesteding is een vorm van daginvulling. De activiteiten zijn deels
                                                                                          A
                                                                                          overeenkomstig aan activiteiten die men verricht bij betaalde arbeid.


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                    37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>     6.2.4. Subdoel 4 Wachttijden overbruggen                                           Hiermee bevorderen we duurzame uitstroom. We maken gebruik van
     Wachttijden vormen een risico voor de doorlopende lijn in ondersteuning.           methodieken die in andere gemeenten al worden toegepast en succesvol zijn.
     De wachttijd voor plaatsing in een locatie voor wonen met ondersteuning            We brengen deze methodieken in kaart en onderzoeken met de aanbieders
     (Wmo) of plaatsing in een GGZ-locatie voor behandelingen met verblijf kan          welke methodiek in de gegeven situatie het best toepasbaar is en implemen-
     oplopen tot een jaar. Wachttijden vormen een risico op verergering van de          teren deze.
     problematiek. Tijdens de wachtperiode ontvangt de inwoner zo nodig
     passende ondersteuning in de vorm van overbruggingszorg. Een deel van              6.2.6. Subdoel 6 Innovatie van wonen met ondersteuning
     deze groep inwoners heeft ook GGZ-behandeling nodig. De wachttijden voor           Een verhuizing is voor mensen in een kwetsbare situatie een ingrijpende
     ambulante ondersteuning en/of behandeling door de GGZ dragen ook bij aan           gebeurtenis met het risico op terugval. Op dit moment moeten inwoners
     het risico op toename van de problematiek. Sociaal wijkteams vangen dit            die in een woonzorgvoorziening verblijven verhuizen zodra ze eraan toe
     momenteel zo goed als mogelijk op, maar hebben onvoldoende alternatieve            zijn om zelfstandig te gaan wonen. Er zijn al voorbeelden van wonen met
     mogelijkheden. We gaan onderzoeken wat de alternatieven zijn om tijdens de         ondersteuning waarbij de inwoner niet hoeft te verhuizen en de onder­
     wachttijd passende ondersteuning te bieden. Bijvoorbeeld door een extra            steuning ambulant wordt voortgezet. We noemen dit een omklapvoorziening.
     wijk-GGZ’er in te zetten of de inzet van een project zoals de wachtverzachter 9.   Voor situaties waarin dit mogelijk is, ontwikkelen we samen met zorgaanbie-
     De wachtverzachter zorgt ervoor dat er tijdens het wachten al gewerkt kan          ders voor wonen met ondersteuning en de woningcorporaties deze omklap-
     worden aan het herstel met behulp van ondersteuning door ervarings­                voorzieningen.
     deskundigen, groepsgesprekken met lotgenoten of bewegingsactiviteiten.
                                                                                        6.2.7. Subdoel 7 Bevorderen doorstroom en uitstroom
     6.2.5. Subdoel 5 Versterken informeel netwerk                                      Om ervoor te zorgen dat de inwoner op het juiste moment de juiste onder-
     In de huidige situatie is ondersteuning van inwoners in een kwetsbare situatie     steuning krijgt is passende doorstroom en uitstroom belangrijk. De onder-
     waar mogelijk tijdelijk van aard en gericht op het vergroten van de zelfred-       steuning moet passen bij de situatie waarin de inwoner zich bevindt.
     zaamheid van de inwoner. We houden vast aan dit principe en blijven ons            Hiermee wordt zo zelfstandig mogelijk wonen, leven en deelnemen aan de
     hiervoor inzetten. Sociale steun, iemand die naast je staat, waar je op terug      samenleving in de eigen woonomgeving bevorderd. Soms kunnen slimme
     kan vallen als het even niet lukt is voor alle inwoners belangrijk. Maar sociale   technologieën behulpzaam zijn bij het zetten van stappen naar meer
     steun is voor de inwoners in een kwetsbare situatie vaak niet vanzelfspre-         zelfstandigheid. Zo is de inzet van de Tinybot (ondersteuningsrobot) tijdens
     kend. Zij hebben dikwijls te maken met stigmatisering en verlies van hun           de pilot van een beschermd thuis succesvol geweest. Samen met zorgaan­
     sociale netwerk. Het versterken van het sociaal netwerk moet een essentieel        bieders voor wonen met ondersteuning gaan we onderzoeken hoe slimme
     onderdeel zijn van passende ondersteuning, waarbij het sociaal netwerk zo          technologieën kunnen worden toegepast.
     nodig wordt vergroot én betrokken bij de ondersteuning van de inwoner.
     Samen met maatschappelijke partners zetten we hierop in en vergroten we
     de zelfredzaamheid van de inwoner in een kwetsbare situatie.

     9   https://wachtverzachter.nu/


Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                          38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>     6.2.8. Acties bij doel 2


       Versterken van de doorlopen de lijn van ondersteuning

               Subdoel             Actie                                                                                                             Planning

       6.2.1   Versterken vrij     We werken aan verbetering en behoud van het aanbod                                                                Doorlopend
               toegankelijke
               ondersteuning
               en daginvulling

       6.2.2   Versterken en       We ontwikkelen nieuwe vormen van daginvulling en verbeteren de aansluiting van arbeidsmatige dagbesteding         Doorlopend
               behouden van        op beschut werk.
               daginvulling

       6.2.3   Doorlopende         We inventariseren knelpunten bij de overgang vanuit zorginstellingen of detentie. We brengen verbeteringen aan    2024 -2025
               lijn met zorgver-   door samenwerkingsafspraken te maken.
               zekeringswet en
               detentie

       6.2.4   Wachttijden         We onderzoeken hoe tijdens de wachtperiode passende ondersteuning geboden kan worden en implementeren deze.       2024 -2025
               overbruggen

       6.2.5   Versterken          We stellen methodieken beschikbaar die bijdragen aan het versterken van het sociaal netwerk van inwoners in een   2025 -2026
               informeel           kwetsbare situatie.
               netwerk

       6.2.6   Innovatie wonen     We onderzoeken wat de mogelijkheden zijn en realiseren nieuwe concepten voor wonen met ondersteuning die een      2024 - 2029
               met ondersteu-      verhuizing van de inwoner voorkomen.
               ning

       6.2.7   Bevorderen          We stimuleren nieuwe technologieën die helpend zijn om een zelfstandig leven op te bouwen.                        Doorlopend
               doorstroom en
               uitstroom




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                      39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>     7 Financiën
     Dit hoofdstuk geeft inzicht in de beschikbare middelen voor de Maatschappe-
     lijke zorg Leidse regio. In Holland Rijnland wordt vanuit de rijksmiddelen voor
     beschermd wonen (wonen met ondersteuning) en maatschappelijke opvang
     eerst de gespecialiseerde Maatschappelijke zorg Holland Rijnland gefinan-
     cierd. Hierbij gaat het om inwoners die 24/7 toezicht en begeleiding nodig
     hebben. De overige middelen worden beschikbaar gesteld aan de gemeenten.
     De gemeenten in de Leidse regio hebben besloten om tot 2029 alle gemeente-
     lijke middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang in één
     budget samen te voegen. De gemeente Leiden is hierbij aangewezen als
     budgethouder. De uitgaven geschieden vanuit het programma Maatschappe-
     lijke zorg Leidse regio.

     Tabel 1 Meerjarig programmabudget


       Totaalbudget          2023         2024         2025          2026

       Structureel

       Rijksbijdrage         15.000.000   15.000.000   14.500.000    14.000.000
       beschermd wonen
       en maatschappelijke
       opvang

       Incidenteel

       Egalisatiereserve     700.000
       Maatschappelijke
       zorg

       Restant Investe-      860.000      Pm           Pm            Pm
       ringsfonds Leidse
       regio




Programmaplan Mz Leidse regio                                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>     De egalisatiereserve Maatschappelijk zorg Leidse regio heeft een beginsaldo   Het merendeel van het budget wordt besteed aan inwoners die in de Leidse
     in 2023 van € 700.000, - en is bestemd voor het opvangen van fluctuaties in   regio gebruik maken van wonen met ondersteuning. Het programma
     de uitgaven van wonen met ondersteuning. De reserve is in 2023 aan de         financiert ook de lokale toegangen bij de gemeenten in de Leidse regio
     rijksbijdrage onttrokken.                                                     voor de afhandeling van aanvragen voor wonen met ondersteuning.
                                                                                   Het budget voor de programmaorganisatie omvat personeelskosten,
     In aanloop naar het programma Maatschappelijke zorg had de Leidse regio       waaronder de beleids­inzet vanuit de lokale gemeenten in de Leidse regio.
     een Investeringsfonds (IFLR) om vooruitlopend op de door decentralisatie      Het resterende deel wordt ingezet voor de ontwikkelopgaven. Binnen het
     innovatie te bevorderen. Het investeringsfonds is in 2023 beëindigd.          ontwikkelbudget van 2024 wordt een groot deel van de nog lopende huis­
     Het restant, betreft incidentele middelen en wordt meegenomen in de           vestingsprojecten gefinancierd, die zijn gestart tijdens de pilotfase vooraf-
     begroting voor incidentele uitgaven.                                          gaand aan de doordecentralisatie.

     Tabel 2 Meerjarige begroting                                                  De Leidse regio heeft een subsidieregeling ‘Maatschappelijke zorg Leidse
                                                                                   regio’ voor de periode 2025 -2029. De subsidieregeling is onderverdeeld
       Begroting              2023         2024         2025         2026          in subsidies voor bestaande initiatieven en nieuwe initiatieven.
                                                                                   Onder bestaande initiatieven vallen activiteiten die in 2024 reeds door
       Structureel
                                                                                   maatschappelijke organisaties in de Leidse regio worden gefinancierd en
       Beschermd wonen        9.000.000    8.500.000    8.500.000    8.000.000     uitgevoerd in samenwerking met verschillende partners. Bijvoorbeeld de
       Bestaande gesubsi-     3.500.000    3.500.000    3.500.000    3.500.000     maatschappelijke opvang. Het beschikbare budget voor nieuwe initiatieven
       dieerde initiatieven                                                        is bedoeld voor innovaties die bijdragen aan de transformatieopgaven van
       Lokale toegangen       350.000      380.000      380.000      380.000       de Maatschappelijke zorg in de Leidse regio.

       Programma              1.300.000    1.500.000    1.500.000    1.500.000
       organisatie

       Verwachte              850.000      1.120.000    220.000      220.000
       ontwikkel­uitgaven

       Subsidie nieuwe                                  400.000      400.000
       initiatieven

       Egalisatiereserve      700.000      0            0            0
       Maatschappelijke
       zorg Leidse regio

       Totaal                 15.000.000   15.000.000   14.500.000   14.000.000




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                      41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>     Bijlagen
     Bijlage 1 Aantallen Maatschappelijke zorg Leidse regio                        Tabel 2 Overzicht meldingen en opgevangen inwoners in de maatschappelijk
                                                                                   opvang (MO)
     Tabel 1 Overzicht wonen met ondersteuning Leidse regio
                                                                                    Maatschappelijke      2022        2023          Toelichting
     De cijfers van 2022 betreffen regionale cijfers van Holland Rijnland.          opvang                            1 augustus
     Vanaf 2023 worden de cijfers voor de Leidse regio weergegeven.                 Aantal meldingen      1338        168*          Vanwege de doordecentra­
     De jaarverantwoording en jaarcijfers worden per 1 mei door aanbieders          bij de toegang MO                               lisatie betreffen de cijfers in
     kenbaar gemaakt en zijn in onderstaande tabellen nog niet verwerkt.                                                            2022 nog de regionale cijfers.
                                                                                    Aantal opgevangen     436         22            Vanaf 2023 worden de cijfers
                                                                                    inwoners (crisisop-                             van de Leidse regio weer­
       Wonen met           Aantallen   Aantallen    Toelichting                     vang)                                           gegeven.
       ondersteuning       2022        1 aug 2023
                                                                                    Afbouwopgave                      20            Afbouw naar 20 plekken
       Aantal inwoners     187         131          De afname wordt veroorzaakt     crisisopvang                                    3 maanden crisisopvang.
       in een woon-                                 omdat tussen 2021 en 2023                                                       Oftewel max 80 inwoners
       zorg-voorziening                             inwoners met langdurige                                                         op jaarbasis.
                                                    psychiatrische problematiek
                                                                                   101 volwassenen, 29 jongeren en 33 gezinnen, 5 onbekend.
                                                    over zijn gegaan naar de Wet
                                                    langdurige zorg.

       Aantal wachtlijst   54          50           De wachtlijst is nagenoeg
                                                    stabiel en de wachttijd is
                                                    gemiddeld 1 jaar.

       Ombouwopgave        11          11           De Leidse regio heeft een
                                                    ombouwopgave van 11
                                                    plekken jongvolwassenen naar
                                                    uitstroomplekken uit de
                                                    langdurige psychiatrie.

       Heropbouw­          25          25           De Leidse regio heeft een
       opgave                                       heropbouwopgave vanwege
                                                    een aanbieder die stopt.
                                                    Aanbieder continueert de
                                                    ondersteuning tot de herop-
                                                    bouwopgave is gerealiseerd.



Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                         42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>     Bijlage 2 Risicofactoren en beschermende
     factoren dak- en thuisloosheid
                         Gezondheid                   Wonen                         Inkomen                     Activiteiten                     Relaties

       Beschermende      - Toegang tot bestaans­      - Betaalbare huisvesting      - Voldoende en voorspel-    - Zingevende activiteiten        - Positieve opvoeding
       factoren            condities                  - Betaling woonlasten           baar inkomen              - Scholing                       - Veiligheid en respect in
                         - Ondersteuning in de        - Gezonde en veilige          - Huishoudadministratie     - (Vrijwilligerswerk)              relaties en gezinnen
                           leefwereld                   woonen leefomgeving           op orde                                                    - Steunend sociaal netwerk
                         - Een gezonde leefomgeving     (geen overlast o.a)         - Adequaat inkomens­                                         - Steunende gemeenschap
                         - Gezonde leefstijl en                                       beheer
                           gezondheidsvaardigheden                                  - Vroeg aanpak betalings-
                         - Toegang tot zorg                                           achterstanden en
                                                                                      schulden

       Risicofactoren:   - Ongezonde, onveilige       - Tekort aan (betaalbare)     - Ontoereikend bestaans-    - Flexibilisering van de         - Individualisering
       Macro (samen-       leefomstandigheden           huisvesting                   minimum                     arbeidsmarkt                   - Veranderende samen­
       leving)           - Moeizame toegang           - Tijdelijke huurcontracten   - Armoede                                                      levingsvormen
                           tot zorg                   - Te krappe of slecht         - Complexe regelgeving en                                    - Afnemende sociale
                         - Verlies van menselijke       onderhouden huisvesting       toeslagenstelsel                                             cohesie, verharding
                           maat in contact met                                                                                                   - Stigmatisering en
                           overheidsinstanties en                                                                                                  discriminatie
                           zorgpartners

       Meso (relaties)   - Lichamelijke en/of         - Ouder of ander gezinslid                                - Laag opleidingsniveau          - Conflicten of breuken in
                           psychische problemen         in detentie                                               ouders                           relaties
                           van ouder(s)                                                                         - (Eerder) contact met           - Geweld in afhankelijk-
                         - Verslaving van ouder(s)                                                                politie, justitie in verband     heidsrelaties
                                                                                                                  met een misdrijf               - Sociaal isolement




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                                 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                        Gezondheid                   Wonen                       Inkomen                        Activiteiten              Relaties

       Micro (indivi-   - Lichamelijke problemen,    - Achterstanden huur of     - Laag inkomen                 - Laag opleidingsniveau   - Nare jeugdervaringen
       du)                ziekte                       hypotheek                 - Langdurig niet kunnen        - Schooluitval              (mishandeling, verwaar­
                        - Psychische problemen       - Verblijf in instelling      rondkomen                    - Arbeidsongeschiktheid     lozing, opgroeien in
                        - Verslaving (alcohol,         (detentie, opvang, GGZ,   - Problematische schulden                                  dysfunctionele huis­
                          drugs, gokken)               jeugdzorg etc.)                                                                      houdens)
                        - Cognitieve beperkingen     - Detentieverleden,                                                                  - Contact met Jeugdzorg
                        - Ineffectieve coping          recente arrestatie                                                                   in jeugd/jeugdbescher-
                                                                                                                                            mings-maatregel

       Triggers van     - Verergering ziekte en/of   - Huisuitzetting            - Plotselinge inkomensval      - Verlies van baan        - Echtscheiding
       dakloosheid        verslaving                 - Ontslag uit instelling      (door baanverlies, hoge                                - Relatiebreuk
                        - Onvoldoende of niet          zonder onderdak             inflatie en energieprijzen                             - Huiselijk geweld
                          passende hulp              - Remigratie                  etc.)
                        - Gebrek zorgcontinuïteit




Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                                         44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>     Bijlage 3 Programmateam
     Maatschappelijke zorg Leidse regio



     Marja van Bruggen          Saskia Lekkerkerker        Aron Akkerman            Naomi Shvarts           Inge van der Heiden
     Programmamanager           Beleidsmedewerker          Beleidsmedewerker        Beleidsmedewerker       Beleidsmedewerker
     m.van.bruggen@leiden.nl    Leiden                     Oegstgeest               Leiden                  Voorschoten
     06 41 04 12 56             s.lekkerkerker@leiden.nl   akkerman@oegstgeest.nl   n.shvarts@leiden.nl     Ivdheiden@voorschoten.nl
                                06 40 08 76 30             06 42 13 03 29           06 41 04 15 40          06 11 02 21 65




     Nicole Lammers             Paul Herijgers             Tonny van Uden           Maarten Langezaal       Patricia Tevreden          Remco Peijs
     Beleidsondersteuner        Projectmedewerker          Senior account manager   Projectmanager          Beleidsmedewerker          Beleidsmedewerker
     n.lammers@leiden.nl        p.herijgers@leiden.nl      t.van.ulden@leiden.nl    Huisvesting MZ Leiden   Leiderdorp                 Leiden
     06 43 48 66 97             06 81 92 07 39             06 28 51 53 87           m.langezaal@leiden.nl   p.tevreden@leiderdorp.nl   r.peijs@leiden.nl
                                                                                    06 41 04 15 44                                     06 40 18 63 27
                                                                                                            06 46 93 03 91
Programmaplan Mz Leidse regio                                                                                                                              45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>