<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Veiligheidsbeeld
eenheid Den Haag 2018
                                                                                          Dienst Regionale
                                                                                          Informatie Organisatie




Inleiding
                                                                 Minder burgers voelen zich onveilig. De afname van
Het veiligheidsbeeld 2018 van de eenheid Den Haag schetst        de onveiligheidsgevoelens lijkt te stabiliseren.
een globaal beeld van de belangrijkste (maatschappelijke)        Bovendien is er in het algemeen sprake van een fear
ontwikkelingen in relatie tot criminaliteit, openbare orde en    change. Bij onveiligheid denkt men vaker aan
veiligheid. Het beeld is vervaardigd op basis van een            terrorisme en internetveiligheid dan vroeger.
(dreigings)analyse van gegevens uit de Veiligheidsmonitor
2017 van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), diverse
(cijfermatige) politiebronnen waaronder de gebiedsscans,
                                                                 Terrorisme en extremisme blijven een dreiging. Het
veiligheidsbeelden op specifieke onderwerpen, interviews met
                                                                 (internationaal) jihadisme vormt aanhoudend de
deskundigen, gegevens van het CBS, mediaberichten en             voornaamste terroristische dreiging tegen Nederland
wetenschappelijk onderzoek.                                      De aard van de dreiging is wel aan het veranderen, dit
                                                                 geldt ook voor de eenheid Den Haag.
De belangrijkste uitkomsten

   Verschillende maatschappelijke ontwikkelingen zoals           Immigratie, vooral (economische) vluchtelingen, houdt
   internationalisering, polarisatie, demografische              de gemoederen bezig in Nederland. Migratiestromen
   veranderingen, verstedelijking, technologisering en           gaan samen met mensensmokkel, mensenhandel en
   digitalisering beïnvloeden de veiligheidsvraagstukken         de komst van nieuwe potentiële dader- en
   in de eenheid Den Haag.                                       slachtoffergroepen.



   Het is op veel vlakken veiliger geworden. Het aantal          Minder zichtbare vormen van (georganiseerde)
   burgers dat slachtoffer wordt van traditionele                criminaliteit die de structuur van de (lokale)
   criminaliteit zet door. De geregistreerde criminaliteit       samenleving en het functioneren van de rechtsstaat
   daalt tussen 2013 en 2017 met 25%. Wel zijn er                ondermijnen treffen we vooral aan op diverse markten
   signalen van een afvlakking bij misdrijven met geweld.        van illegale goederen (b.v. drugs) en diensten.




   Concentraties van veiligheidsproblemen zijn nog               Door de digitalisering van de samenleving is
   steeds aanwezig. Het gaat bijvoorbeeld om specifieke          cybercrime zoals het hacken van computers al normaal
   wijken, hot spots van criminaliteit, specifieke dader- en     geworden. Wat ter kennis komt van de politie is een
   slachtoffergroepen. Bij de jeugd is de problematiek           topje van de ijsberg. Het gaat dan vooral om cybercrime
   geconcentreerd in criminele jeugdgroepen/netwerken.           in de context van fraude, geweld en afpersing.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Het wordt veiliger in de eenheid Den Haag                            Een kanttekening bij de daling van de geregistreerde
                                                                     criminaliteit in de laatste zes jaar is dat deze deels samenhangt
In de afgelopen jaren is het onmiskenbaar veiliger geworden in       met een afgenomen aangiftebereidheid bij de traditionele
de eenheid Den Haag als we uitgaan van de traditionele vormen        misdrijven. Een daling die stopt in 2017. De aangiftebereidheid
van criminaliteit. We hebben het dan over vermogen-                  daalt van 30,8 procent in 2012 naar 22,9 procent in 2016 en
misdrijven, geweld en vernieling, maar niet over cybercrime          komt in 2017 uit op 24,1 procent.
(ICT is zowel doel als middel) en gedigitaliseerde criminaliteit
(ICT is een middel om traditionele misdrijven te plegen) die         De aangiftebereidheid bij de vermogensmisdrijven is in 2017
afzonderlijk worden beschreven in dit veiligheidsbeeld.              (29,5%) vergelijkbaar met 2016 (29,7%). Voor de
                                                                     geweldsmisdrijven is de aangiftebereidheid weer toegenomen
Het aantal burgers dat in de Veiligheidsmonitor aangeeft dat zij     van 19,2 procent in 2016 naar 22,5 procent in 2017. De
slachtoffer zijn geworden van traditionele criminaliteit is vanaf    aangiftebereidheid bij vandalismemisdrijven neemt in 2017
2012 ieder jaar gedaald. In 2012 is nog 21,4 procent van de          eveneens toe in vergelijking met 2016, namelijk van 10,8
inwoners éénmaal of vaker slachtoffer van een misdrijf               procent naar 15,3 procent.
geworden, in 2017 gaat het om 16,4 procent. Dit is een afname
van 23,4 procent.                                                    Bovendien blijkt dat tussen 2012 en 2017 er een toenemende
                                                                     bereidheid is om aangifte te doen van cybercrime en
De daling wordt nog beter geïllustreerd door uit te gaan van het     gedigitaliseerde criminaliteit. In 2012 doet 9,8 procent van de
totale aantal traditionele misdrijven waarvan men slachtoffer is     slachtoffers aangifte, in 2016 gaat het om 11 procent en in 2017
geworden. Het is namelijk mogelijk dat burgers in hetzelfde jaar     heeft 14,1 procent van de slachtoffers aangifte gedaan.
slachtoffer worden van verschillende misdrijven of dat er sprake
is van herhaald slachtoffer van hetzelfde misdrijf. Het aantal       De lange termijn afname van de geregistreerde criminaliteit
ondervonden misdrijven is dan in 2017 (29,2 misdrijven               wordt vaak (in de media) toegeschreven aan een daling van de
uitgedrukt per 100 inwoners) 28,5% lager dan in 2012 (40,8           aangiftebereidheid. De daling kan hierdoor maar deels worden
misdrijven per 100 inwoners).                                        verklaard. De daling is vooral toe te schrijven aan andere
                                                                     factoren. Het gaat om toegenomen (private) beveiliging
Het dalende slachtofferschap komt terug in de afname van de          waardoor het plegen van delicten moeilijker is geworden,
bij de politie geregistreerde criminaliteit. Het aantal              minder heroïneverslaafden en een daling van de
geregistreerde misdrijven volgens het Wetboek van Strafrecht         jeugdcriminaliteit door onder andere verbeterde opvoeding en
daalde van ruim 101.000 misdrijven in 2013 naar minder dan           scholing, minder vroegtijdige schooluitval of een toegenomen
76.000 misdrijven in 2017. Het is een daling van zo’n 25% die        online vrijetijdsbesteding van jongeren binnenshuis.
past in een lange termijn ontwikkeling waarbij sinds de
eeuwwisseling de criminaliteit in de eenheid Den Haag dalende
is (zie figuur 1).



Figuur 1 Ontwikkeling geregistreerde criminaliteit in de eenheid Den Haag 2003-2017

160.000
140.000
120.000
100.000
 80.000
 60.000
 40.000
 20.000
       0
            2003    2004    2005     2006    2007    2008     2009   2010    2011     2012    2013    2014     2015    2016    2017

                     Misdrijven Haaglanden (HKS) en Hollands-Midden (BPS)        Misdrijven Eenheid Den Haag (BVH)




                                                                                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Ook de door het integrale veiligheidsbeleid geïnitieerde              Signalen van afvlakking bij delicten met geweld
toename van gerichte preventie gecombineerd met meer                  De mate waarin het veiliger is geworden varieert per soort
gerichte controle en toezicht heeft bijgedragen aan beduidend         misdrijf en per gemeente. In de afgelopen jaren zijn vooral
minder gelegenheid voor criminaliteit, een hogere pakkans en          straatroof, diefstal vanaf/uit motorvoertuig, zakkenrollerij en
daarmee voor minder slachtoffers (De Waard, 2015; De Jong,            diefstal uit woning (inclusief braak) relatief sterk afgenomen:
2018; Hesseling, 2017a).                                              meer dan 40% ten opzichte van 2013. Hoewel het aantal
                                                                      winkeldiefstallen is gedaald ten opzichte van 2013, stijgt het
Onveiligheidsgevoelens stabiliseren zich en                           aantal winkeldiefstallen in 2017 met 1 procent ten opzichte van
                                                                      2016.
veranderen
                                                                                                    Bij diverse misdrijven met een
Uitgaande van de periode 1993-2017 blijkt dat in Nederland de
                                                                                                    geweldscomponent kan echter
veiligheidsbeleving een positieve trend vertoont. De lange
                                                                                                    een - mogelijk begin van een -
termijn daling van de traditionele criminaliteit verklaart een deel
                                                                                                    stabilisatie of zelfs een toename
van deze ontwikkeling (Eysink Smeets e.a., 2018).
                                                                                                    geconstateerd worden. In 2017
                                                                                                    is    het     aantal    overvallen
Op basis van de Veiligheidsmonitor blijkt dat in de eenheid Den
                                                                                                    toegenomen ten opzichte van
Haag sinds 2012 minder burgers zich in het algemeen wel eens
                                                                                                    2016 van 94 naar 109. Deze
onveilig voelen. In 2012 zei ruim 40 procent zich wel eens
                                                                                                    trendbreuk is het gevolg van een
onveilig te voelen. In 2017 gaat het om 35,7 procent van de
                                                                                                    opvallende toename van het
bevolking en dit is vergelijkbaar met 2016 (36,5%). Kortom, de
                                                                      aantal woningovervallen van 29 in 2016 naar 38
laatste twee jaar zijn de onveiligheidsgevoelens in algemene zin
                                                                      woningovervallen in 2017. De jarenlange daling van het aantal
stabiel gebleven.
                                                                      straatroven en geweldsmisdrijven vlakt af. Bovendien is, net als
                                                                      in de rest van Nederland, voor het eerst sinds jaren het aantal
Het aandeel burgers dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen
                                                                      moorden en doodslagen gestegen van 8 in 2016 naar 13 in
woonbuurt ligt op ongeveer de helft van het aandeel dat zich in
                                                                      2017. In de eenheid Den Haag is hierbij geen sprake van een
het algemeen wel eens onveilig voelt. In 2017 voelt 17,4 procent
                                                                      explosieve toename van het aantal liquidaties zoals in
van de inwoners van de Eenheid Den Haag zich wel eens
                                                                      Amsterdam. Net zoals in voorgaande jaren lijken de meeste
onveilig in de eigen woonbuurt. Dit is lager in vergelijking met
                                                                      doodslagen en moorden vooral binnen de relatie- of familiesfeer
2012 (20,9%), echter vergelijkbaar met 2016 (17,1%).
                                                                      te zijn gepleegd.

Bovendien is de aard van de onveiligheidsgevoelens in het
algemeen aan het veranderen. Nederlandse burgers dachten              Veiliger, maar wel probleemconcentraties
volgens het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in 2010
vooral aan veiligheid op straat, hangjongeren en criminaliteit.       De ontwikkeling van de criminaliteit in de afgelopen jaren
Tegenwoordig komt er iets bij volgens het SCP, namelijk de            varieert per gemeente in de regio. Tussen 2013 en 2017 daalde
kans op aanslagen en de terreurdreiging. In 2016 zegt 69% van         de geregistreerde criminaliteit met gemiddeld 23,2% per
de Nederlanders zich soms of vaak zorgen te maken over een            gemeente. In twaalf gemeenten was de afname echter groter
terroristische aanslag in Nederland (Ridder e.a., 2017). In de        dan het gemiddelde, in zestien gemeenten was de daling
periode 2012-2016 is de angst voor een terroristische aanslag         minder groot.
in Nederland toegenomen. De kans om zelf persoonlijk
slachtoffer te worden van een aanslag schatten Nederlanders           Het is bekend dat de criminaliteit in een samenleving ongelijk is
echter in als klein (Liem e.a., 2018). Hoewel het aandeel             verdeeld. Op sommige locaties (zogenaamde hotspots) vindt
Nederlanders dat zich zorgen maakt over een terroristische            meer criminaliteit plaats dan op andere locaties. Sommige
aanslag in het voorjaar van 2018 (36%) lager ligt dan in het          personen of groepen plegen (relatief) meer misdrijven dan
voorjaar van 2017 (47%) blijft het nog wel de grootste zorg           andere personen of groepen. De kans om slachtoffer te worden
(Motivaction, 2018).                                                  van een misdrijf is ook ongelijk verdeeld. We hebben dan ook te
                                                                      maken met probleemconcentraties in termen van locaties,
Daarnaast maken Nederlanders zich zorgen over de veiligheid           daders en slachtoffers in specifieke wijken en buurten, vaak
van het internet (Capgemini, 2017; Motivaction, 2018). Een zorg       (maar niet altijd) zijn dit achterstandswijken.
die mede samenhangt met cybercrime en gedigitaliseerde
criminaliteit. Het is aannemelijk dat de veranderingen in de aard     Probleemconcentraties zijn duidelijk zichtbaar bij de High
van de onveiligheidsbeleving ook opgaan voor de inwoners in           Impact Crimes (HIC) diefstal uit woning, straatroof en
de eenheid Den Haag.                                                  overvallen. Het aantal diefstallen uit woning daalde met 42,7%
                                                                      van 9.363 in 2013 naar 5.365 misdrijven in 2017. De afname
                                                                      gebeurde ook op diverse hardnekkige hotspots, al blijven deze

                                                                                                                                     3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>hotspots vaak nog opvallen. Het verdachtenbeeld bij diefstal uit   Het aantal verdachten van misdrijven neemt af. Er zijn wel
woning wordt gedomineerd door (criminele) jeugdgroepen of -        aanwijzingen dat de politie eenheid Den Haag anno 2017 vaker
netwerken en mobiele dadergroepen, waaronder mobiel                te maken heeft met verdachten die al een criminele carrière
banditisme waarbij het gaat om internationaal rondtrekkende        hebben opgebouwd. Op basis van de eerste resultaten van een
bendes die vermogenscriminaliteit plegen en in Nederland           lopend onderzoek blijkt dat in 2012 59,2% van de verdachten in
verblijven zonder vaste woon- of verblijfplaats. In 2017 is ruim   de eenheid Den Haag een recidivist is met gemiddeld 8,8
52% van de verdachten bij diefstal uit woning tussen de 12-24      antecedenten. In 2017 staat 61,2% bekend als recidivist met
jaar terwijl dit nog 60% is in 2013.                               gemiddeld 10,9 antecedenten. Het gaat dus om een groep van
                                                                   ervaren daders die daardoor moeilijker is aan te pakken.
Straatroof daalde met meer dan de helft (-52,1%) van 818
misdrijven in 2013 naar 392 misdrijven in 2017. Het blijft nog     Hoewel de jeugdcriminaliteit daalt, is de problematiek vooral
steeds een (groot)stedelijk probleem. In de afgelopen vijf jaar    geconcentreerd in criminele jeugdgroepen/netwerken. In 2017
vond bijna 90% van de straatroven plaats in dezelfde               waren hiervan 36 in beeld en in 2018 gaat het om 29.
gemeenten: Den Haag, Zoetermeer, Delft, Leiden, Rijswijk en
Gouda. De daders zijn hoofdzakelijk jeugdigen en
jongvolwassenen: in de afgelopen vijf jaar is 70% tot 80% van
de verdachten tussen de 12-24 jaar.

Het aantal overvallen is met 25,4% afgenomen van 146 in 2013
naar 109 in 2017. Net als in voorgaande jaren vonden
overvallen relatief vaak plaats in winkelgebieden: het ging om
40% van de overvallen in 2017. Bovendien was er sprake van
hot-targets die worden overvallen: woningen, (mini en
avond)supermarkten, maaltijdbezorgers, restaurants en andere
horecabedrijven, benzinestations en tabakswinkels. De meeste
overvallers zijn tussen de 12 en 24 jaar. Opvallend is dat de
laatste drie jaar onder de verdachten van een overval steeds       Zij maken zich relatief vaak schuldig aan HIC-feiten en
minder minderjarigen zitten: van 33,8 procent in 2015 naar 23,7    drugscriminaliteit. Sommigen leden groeien door naar
procent in 2017.                                                   zwaardere vormen van criminaliteit, zoals het plegen van
                                                                   ripdeals. In diverse gebiedsscans worden zorgen geuit over
Daling jeugdcriminaliteit zet door                                 bepaalde groepen jongeren en drugs. Er zijn signalen dat de
Een trend is dat steeds minder minderjarigen als verdachte van     drugshandel voor sommige jongeren een instapdelict wordt.
een HIC-vermogensmisdrijf worden geregistreerd bij de politie      Bovendien is de daling van het aantal jeugdige verdachten bij
eenheid Den Haag. Het past in het beeld van de dalende             drugsmisdrijven gering. Zorgen zijn er eveneens over veel
jeugdcriminaliteit (figuur 2).                                     incidenten op en rondom scholen en het gebruik daarbij van
                                                                   sociale media. Tevens wordt een toename van sexting onder
Figuur 2 Aantal verdachten woonachtig in de eenheid Den Haag       minderjarigen geconstateerd. Het mogelijke verband tussen
per 1.000 inwoners in betreffende leeftijdscategorie               jeugdcriminaliteit en terrorisme – de zogenoemde Crime Terror
                                                                   Nexus – wordt momenteel onderzocht.
 35
 30                                                                Er is een overlap tussen jongeren die delicten plegen en
 25                                                                jongeren die slachtoffer worden zoals bij straatroof en geweld.
 20                                                                De daling van de jeugdcriminaliteit gaat hierdoor ook samen met
 15                                                                een afnemende kans voor jongeren tussen de 15 en 24 jaar om
                                                                   slachtoffer te worden van een misdrijf. Volgens de
 10
                                                                   Veiligheidsmonitor gaat het om 26,4 procent in 2012 en in 2017
  5                                                                om 20 procent. Desalniettemin lopen jongeren nog steeds de
  0                                                                grootste kans om slachtoffer te worden van een misdrijf in
         2013          2014       2015     2016      2017          vergelijking met andere leeftijdsgroepen.
          12-17 jaar          18-24 jaar    25 jaar en ouder
                                                                   Huiselijk geweld het meest geregistreerd
                                                                   Geweld uit zich op verschillende manieren. Te denken valt aan
Het is een trend die ook in de rest van Nederland zichtbaar is     huiselijke geweld, eer gerelateerd geweld, uitgaansgeweld,
(Laan en Beerthuizen, 2018). Jeugdigen zijn echter nog steeds      seksueel geweld, geweld rond scholen, geweld tegen de politie
oververtegenwoordigd als verdachten van misdrijven.                en andere werknemers met een publieke taak of geweld in het
                                                                   verkeer.
                                                                                                                               4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Huiselijk geweld in de vorm van bijvoorbeeld (ex)partnergeweld,     landelijk (bron: CBS Statline) als in de eenheid Den Haag
kindermishandeling of ouderenmishandeling is nog steeds een         stijgen.
van de meest voorkomende vormen van geweld. Hierbij dient
beseft te worden dat er sprake is van een aanzienlijk dark          Met betrekking tot de problematiek van personen met verward
number. In 2013 gaat het om ruim 4.000 geregistreerde               gedrag is er ook sprake van geografische concentraties van de
misdrijven huiselijk geweld en in 2017 betreft het 2.591            meldingen zoals bijvoorbeeld in het centrum van Den Haag of
misdrijven. De daling van huiselijk geweld heeft onder meer te      Leiden. De geografische concentraties hangen samen met de
maken met de komst van Veilig Thuis in 2015 en het                  aanwezigheid van publiektrekkers (horeca en winkels) en de
doormelden van incidenten naar deze instantie. Het blijkt dat in    vestiging van GGZ-instellingen en opvanglocaties.
52,8% van de gevallen kindermishandeling voor diverse
melders de aanleiding vormt om contact op te nemen met Veilig       Maatschappelijke ontwikkelingen van invloed op
Thuis in de regio’s Haaglanden en Hollands-Midden (CBS,             de veiligheidsvraagstukken
2018). Huiselijk geweld komt voor in alle lagen van de
samenleving, maar de omvang van de problematiek hangt nogal
                                                                    Naast de geschetste ontwikkelingen bij de traditionele
eens samen met sociaaleconomische en culturele factoren. De
                                                                    criminaliteit   spelen    er     ook    andere    hardnekkige
grootste concentraties van huiselijk geweld zijn zichtbaar in
                                                                    veiligheidsproblemen zoals terrorisme en extremisme, migratie-
gebieden met een relatief grote sociale achterstand. Tevens is
                                                                    en vreemdelingencriminaliteit, ondermijning en cybercrime. Het
sprake van nieuwe risicogroepen zoals vluchtelingen, Midden-
                                                                    zijn problemen die vaak nog ongekend zijn en meestal niet in
en Oost-Europeanen, ouderen en verwarde personen.
                                                                    cijfers zijn te vangen. Het zijn veiligheidsproblemen die de
                                                                    komende jaren onze aandacht zullen opeisen en die mede
De vergrijzende samenleving brengt met zich mee dat er meer
                                                                    samenhangen met diverse maatschappelijke ontwikkelingen in
aandacht is gekomen voor ouderenmishandeling. Het komt voor
                                                                    onze omgeving.
in de huiselijke sfeer (huiselijk geweld), maar ook binnen
                                                                    Met betrekking tot ontwikkelingen en trends op het gebied van
zorginstellingen. Uit de Gezondheidsmonitor Volwassenen en
                                                                    de openbare orde en veiligheid neemt de Eenheid Den Haag,
Ouderen blijkt dat in 2016 in de verzorgingsgebieden van de
                                                                    en de stad Den Haag in het bijzonder, een unieke positie in. De
GGD Haaglanden en Hollands Midden psychisch geweld zoals
                                                                    eenheid herbergt immers tal van personen, objecten en
uitschelden, beledigen, treiteren in huiselijke kring de meest
                                                                    diensten die vanuit hun functie een verhoogd risicoprofiel
voorkomende vorm van ouderenmishandeling is, gevolgd door
                                                                    kennen. Zoals het Parlement, het woon- en werkverblijf van het
financiële benadeling en verwaarlozing. Fysiek geweld en
                                                                    Koninklijk Huis, vele ministeries, ambassades, consulaten en
seksueel misbruik komen het minst voor.
                                                                    andere diplomatieke objecten, maar ook diverse internationale
                                                                    instituten zoals het Vredespaleis, Europol, Eurojust, het
Toename incidenten personen met verward gedrag                      International Criminal
Met betrekking tot de problematiek van overlast en criminaliteit
                                                                    Court (ICC), het Kosovo-tribunaal en het MH17-tribunaal.
door personen met verward gedrag is het aantal bij de politie
                                                                    Personen die bij deze instanties werkzaam zijn, wonen veelal in
geregistreerde incidenten in de afgelopen jaren alleen maar
                                                                    de regio. Deze instanties hebben een aanzuigende werking op
toegenomen van ruim 5.200 in 2013 naar ruim 10.700
                                                                    groeperingen en individuen die hun wensen of ongenoegen ten
incidenten in 2017. Verschillende factoren spelen een rol bij
                                                                    aanzien van hun eigen situatie of die van anderen willen
deze stijging. Er is meer aandacht voor de problematiek; de
                                                                    demonstreren.
transitie van intra (binnen de zorginstelling) naar extramurale
(buiten de zorginstelling) behandeling; een verminderde
toegankelijkheid van de zorg; een verhoging van het eigen
risico; het in beeld komen van kwetsbare groepen die zijn
ontstaan tijdens de laatste economische crisis; de vergrijzing of
een afnemende tolerantie waardoor burgers overlast van
personen met verward gedrag eerder melden bij de politie
(Kuppens e.a., 2016).

Bij personen met verward gedrag gaat het onder meer om
mensen met psychische stoornissen, verslaving, lastig gedrag,
dementie en verstandelijke beperkingen. Uit (landelijk)
onderzoek blijkt dat er aanwijzingen zijn dat dementie als gevolg
van de vergrijzing en personen met multi-problematiek
toenemen. Aangenomen mag worden dat dit ook geldt voor de
eenheid Den Haag. Bovendien heerst bij de politie de indruk dat
de ernst van de incidenten toeneemt. In termen van zelfdoding
in verband met psychische stoornissen zien we de cijfers zowel
                                                                                                                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>In 2017 waren er 1214 demonstraties en meer dan 5000               het meest genoemde probleem. Het gaat dan onder meer om
evenementen, waarvoor 20 SGBO’s werden opgetuigd.                  intolerantie, onverdraagzaamheid, een gebrek aan respect of
Zo kunnen nationale en internationale gebeurtenissen en            discriminatie (Ridder e.a., 2018).
ontwikkelingen een weerslag hebben op de openbare orde en
veiligheid in de stad Den Haag.
                                                                   Groeiende mediatisering
Internationalisering                                               De (sociale) media hebben steeds meer invloed op het werk van
Nederland is een internationaal georiënteerd land.                 de politie. Specifieke incidenten, slachtofferschap worden
Internationale ontwikkelingen en de situatie in de landen waar     uitvergroot in de (sociale) media en gaan samen met emotionele
veel inwoners met een migratieachtergrond vandaan komen of         reacties. De veiligheidsproblemen die vaak uitgebreid worden
waarmee men nog een binding heeft, hebben gevolgen voor de         uitgemeten in het huidige informatietijdperk kunnen een grote
eenheid Den Haag. De economische en politieke                      druk op de openbare orde leggen. In de afgelopen jaren is
machtsverhoudingen verschuiven van het Westen naar andere          nepnieuws normaal geworden. Nepnieuws die mede bijdraagt
werelddelen (Azië) en landen zoals China en India (de Wijk,        aan verschillende werkelijkheden waarbinnen de politie moet
2015). De verschuiving kan gevolgen hebben voor de goederen,       werken.
diensten, mensen en financiële stromen in relatie tot Nederland.
In de Eenheid Den Haag kan hierbij gedacht worden aan de           Technologische ontwikkelingen en digitalisering
positie van de 3e mainport van Nederland: het Westland.            Technologische ontwikkelingen zorgen voor een verandering in
                                                                   de economie. Er is sprake van een verdere digitalisering en
Individualisering versus nieuwe vormen van                         robotisering van de (maak)industrie en in de dienstensector.
gemeenschapszin                                                    Naast nieuwe kansen en nieuwe soorten - ver netwerkte -
In Nederland zien we enerzijds een proces van doorgaande           bedrijven (zoals de creatieve- en vermaaksindustrie), leidt het
individualisering en anderzijds ontstaan nieuwe vormen van         eveneens tot de herstructurering van bedrijven en
gemeenschapszin. De individualisering gaat gepaard met             bedrijfstakken en de daarmee gepaarde gaande uitstoot van
andere werk- en leefstijlen en het aantal kleine huishoudens en    specifieke groepen werknemers. Deze ontwikkelingen kunnen
alleenstaanden neemt toe. Dit kan een negatief effect hebben       van invloed zijn op de criminaliteit. Zo zijn er aanwijzingen dat
op de mate van sociale controle. Zo blijkt uit de                  de robotisering van de logistieke processen in de Rotterdamse
Veiligheidsmonitor dat in Nederland ongehuwden en                  haven samen kan gaan met een verplaatsing van de
gescheiden personen een hogere kans hebben om slachtoffer          afhandeling van cocaïne naar het achterland (Boerman e.a.,
te worden dan gehuwden. Daarnaast blijkt uit onderzoek van         2017).
het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum en
het CBS dat minderjarigen en jongvolwassenen uit een-ouder-        Bij de voortgaande digitalisering speelt ICT en het internet -
gezinnen een verhoogde kans lopen op het plegen van                waaronder de Internet of Things - een essentiële rol.
misdrijven (Van der Laan en Goudriaan, 2016). De nieuwe
vormen van gemeenschapszin zijn een reactie op de
participatiesamenleving. Mensen gaan zich anders verenigen
en het kan ook de bereidheid om een bijdrage te leveren aan
veiligheid vergroten (bijvoorbeeld via WhatsApp groepen).

                                      Al enige tijd wordt er in
                                      Nederland en binnen het
                                      verzorgingsgebied van de
                                      Eenheid Den Haag een
                                      toenemende polarisatie
                                      waargenomen.
                                      Uit landelijk onderzoek
                                      van het CBS blijkt dat
                                      mensen vooral vinden dat
er spanningen zijn tussen religieuze groepen en tussen mensen      De keerzijde van het internet is de aan het internet gerelateerde
met en zonder een migratieachtergrond. Opvallend is wel dat        criminaliteit zoals fraude met onlinebankieren, oplichting via
daadwerkelijke ervaringen van dergelijke spanningen in de          webshops, DDOS-aanvallen, computervredebreuk, afpersing
eigen omgeving doorgaans nog wel beperkt zijn (Schmeets en         met ransomeware of cyberstalking.
de Witte, 2017). Mogelijk samenhangend met de polarisatie is
de bevinding van het SCP dat al geruime tijd veel burgers de       Bevolkingsgroei vooral in de (grote) steden
manier van samenleven spontaan als een van de belangrijkste        Het aantal inwoners in de Eenheid Den Haag is in de afgelopen
maatschappelijke problemen noemen. Begin 2018 is het zelfs
                                                                                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>vijf jaar met drie procent toegenomen van 1.813.709 inwoners          Toenemende verstedelijking en segregatie
(2013) naar 1.866.852 inwoners in 2017. Het CBS                       Met de groei van de steden neemt in Nederland ook de
verwacht een groei van de Nederlandse bevolking tussen 2018           sociaaleconomische ongelijkheid toe binnen de verstedelijkte
en 2030 van ruim 750 duizend inwoners. Deze groei komt                gebieden. Internationaal bezien is in Nederland deze
doordat er meer migranten naar Nederland komen dan er                 ongelijkheid relatief klein (Planbureau voor de Leefomgeving,
vertrekken en door de stijgende levensverwachting                     2016). Niettemin zijn er duidelijke verschillen zichtbaar tussen
(Stoeldraijer, 2017). Een trend is ook dat er sprake zal zijn van     achterstandswijken enerzijds en elitewijken van de “kansrijke
een voortgaande bevolkingsconcentratie in de (grotere) steden         global citizens” anderzijds. Achterstandswijken waar vaak ook
(PBL/CBS, 2016; Beer e.a., 2018).                                     de (nieuwe) migrantengroepen wonen. In verschillende
                                                                      onderzoeken is gevonden dat vooral de sociaaleconomisch
                                                                      zwakkere en etnisch heterogeen samengestelde wijken met de
                                                                      meeste criminaliteitsproblemen kampen. Een patroon dat op
                                                                      basis van onderzoek door de politie Den Haag eveneens
                                                                      zichtbaar is in de stad Den Haag (Hesseling, 2017b).


                                                                      Terrorisme en extremisme blijven een dreiging

                                                                      De kans op een terroristische aanslag in Nederland blijft reëel.
                                                                      Het (internationaal) jihadisme vormt aanhoudend de
                                                                      voornaamste terroristische dreiging tegen Nederland en gaat
                                                                      vooral uit van Al Qa’ida als IS alsmede personen die zich
                                                                      hiermee sympathiseren. Sinds het terreinverlies van ISIS in
                                                                      2017 is dit gevaar niet geweken. Mogelijk zal de dreiging vanuit
Deze groei gaat gepaard met een toename van het aantal
                                                                      andere jihadistische strijdgebieden toenemen. Kort na het
huishoudens en het aantal woningen. In de eenheid Den Haag
                                                                      verdwijnen van het geografische IS-kalifaat valt een opleving
krijgen we daardoor in de stedelijke gemeenten te maken met
                                                                      van IS propaganda te zien. Hierbij wordt opgeroepen tot
een hogere dichtheid aan potentiele slachtoffers en potentiele
                                                                      aanslagen door eenlingen en doet IS een beroep op
verdachten.
                                                                      familie/vrienden in het Westen. De strijd tussen Koerden en
                                                                      Turken in Syrië zou kunnen leiden tot mogelijk nieuwe Turkse
Vergrijzing bevolking
                                                                      en Koerdische uitreizigers die zich aan sluiten bij de
Bovendien zet de vergrijzing van de bevolking in de eenheid
                                                                      verschillende (jihadistische) strijdgroepen.
zich voort. In de periode 2013-2017 is in de eenheid Den Haag
het aantal 65-plussers met 12 procent toegenomen, terwijl het
                                                                      Het islamitisch-extremisme heeft een lange geschiedenis
aantal personen van 20 tot 65 jaar stijgt met 1%. Het CBS en
                                                                      binnen het verzorgingsgebied van de eenheid Den Haag. Met
het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) verwachten dat de
                                                                      de opkomst van IS enkele jaren geleden en het stichten van het
mate van vergrijzing varieert per gemeente: “Het aandeel 65-
                                                                      kalifaat waren relatief de meest Nederlandse uitreizigers (zo’n
plussers ligt in de grote steden beduidend lager dan in de
                                                                      33 procent) afkomstig uit deze eenheid. Het betekent tevens dat
kleinere gemeenten; dit verschil in vergrijzing zal in de toekomst
                                                                      de eenheid de komende jaren te maken krijgt met meer
verder toenemen. Naar verwachting tellen de grote steden in
                                                                      terugkeerders. Een zorg is het substantieel groot aantal
2030 gemiddeld 17 procent ouderen, tegenover 26 procent in
                                                                      Nederlandse IS-kinderen die door hun ouders vanuit dit
de kleinere gemeenten.” (PBL/CBS, 2016).
                                                                      verzorgingsgebied naar het strijdgebied zijn meegenomen dan
                                                                      wel aldaar zijn geboren.
Op basis van de Veiligheidsmonitor blijkt in het algemeen nog
niet dat meer ouderen slachtoffer worden van een misdrijf. Zo
                                                                      Verder draagt nog steeds een aanzienlijke groep personen het
geeft in 2012 ruim 13 procent van de inwoners van 65 jaar of
                                                                      jihadi-salafistisch gedachtegoed een warm hart toe. Binnen het
ouder aan dat zijn slachtoffer zijn geworden van een misdrijf,
                                                                      verzorgingsgebied van de eenheid Den Haag wordt de
terwijl het in 2017 gaat om 10,8 procent. Uit politiecijfers blijkt
                                                                      landelijke transitie richting (hernieuwde) dawa (prediking) en
wel dat tussen 2013 en 2017 het aandeel ouderen onder de
                                                                      sociale activiteiten eveneens waargenomen. Bovendien houden
inwoners die aangifte doen van een diefstal uit woning toeneemt
                                                                      nog steeds personen zich bezig met jihadistische activiteiten,
van 21,7 procent (2012) naar 26,6 procent (2017). Mogelijk
                                                                      zoals het vervaardigen en verspreiden van propaganda.
heeft deze stijging te maken met een toename van het aantal
babbeltrucs. Of dit het geval is vereist nader onderzoek. Er is
ook sprake van een (lichte) stijging bij geweld van 4,9 naar 6
procent.


                                                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                        Migratiestromen gaan gepaard met criminaliteit

                                                                        Immigratie, vooral (economische) vluchtelingen, houdt de
                                                                        gemoederen bezig in Nederland. Volgens het SCP staat het
                                                                        onderwerp “nog steeds stevig aan de top van de lijst” van de
                                                                        belangrijkste maatschappelijke problemen volgens burgers.
                                                                        Wel hebben minder burgers in Nederland zorgen over
                                                                        immigratie in vergelijking met 2016 (Ridder, 2018). Het jaar
                                                                        nadat Nederland in 2015 met een verhoogde asielinstroom te
                                                                        maken had met 59.330 asielaanvragen, terwijl het in 2014 ging
                                                                        om 29.890 asielaanvragen. In 2016 en 2017 gaat het
                                                                        achtereenvolgens om 33.570 en 35.030 asielaanvragen
                                                                        (Ministerie van Justitie en Veiligheid, 2018).

Daarnaast is begin 2018 een toename van politiek-salafistische
activiteiten waar te nemen, zoals het uitdragen van een radicale
videoboodschap,       waarbij    diverse    nationale  bekende
‘kopstukken’ zijn betrokken. Hun activiteiten alsmede de
(heftige) maatschappelijke en politieke discussies die hierop
kunnen volgen, kunnen bijdragen aan de neerwaartse
polarisatiespiraal en radicaliseringsprocessen.

Turks-Koerdische conflicten in het buitenland en de huidige
strijd in Syrië worden intensief gevolgd door beide partijen. Er is
een toename van activiteiten van de Koerdische Arbeiderspartij
(PKK) zichtbaar. Zorg is er over spontane confrontaties tussen
Koerden en Turken en mogelijk nieuwe uitreizigers. Als gevolg
van de situatie in Turkije is het Turks nationalisme steeds meer
                                                                        Sommige vormen van criminaliteit zijn nauw verbonden met
in zwang en bestaat het gevaar van ideologische radicalisering
                                                                        migratiestromen. Zo wordt een belangrijk deel van de migranten
van vooral jonge Turken in West-Europa. Er zijn aanwijzingen
                                                                        die zonder toestemming en geldige documentatie de Europese
dat extremistische Turkse groepen gedijen bij het opkomend
                                                                        Unie binnenkomen geholpen door mensensmokkelaars en “De
Turks nationalisme, groepen die intimidatie niet schuwen en
                                                                        schattingen lopen uiteen van 66 tot 100 procent” (Boerman e.a.,
uitstralen dat zij bereid zijn tot geweld.
                                                                        2017). Een groot deel reist door naar de noordwestelijk gelegen
                                                                        lidstaten waaronder Nederland. Nederland is zowel transitland
De dreiging die uitgaat van rechts-terrorisme wordt een
                                                                        en ook steeds vaker een bestemmingsland (Boerman e.a.,
dreigende factor in diverse West-Europese landen volgens de
                                                                        2017). Transport is bij mensensmokkel essentieel waarbij onder
Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid
                                                                        meer gebruik wordt gemaakt van vrachtwagens waarbij ook
(NCTV). Nederland wijkt van deze Europese trend af. Alleen in
                                                                        reisbewegingen zichtbaar zijn in de eenheid Den Haag. Verder
2016 en begin 2017 kende de extremistische scène een
                                                                        kan er sprake zijn van mensensmokkel via gezinshereniging
opleving, wat vooral met de vluchtelingenstroom en angst voor
                                                                        (schijnhuwelijk), door gebruik te maken van valse
jihadistisch-terrorisme c.q. vermeende islamisering van
                                                                        identiteitspapieren of door look-a-likes op andermans paspoort.
Nederland had te maken. Sinds medio 2017 stagneert deze
                                                                        Mensensmokkel kan ook gepaard gaan met de huisvesting van
ontwikkeling. Het rechtsextremistisch en –activistisch
                                                                        illegalen uit winstbejag.
landschap in Nederland is marginaal en zeer gefragmenteerd.
De extreemrechtse geweldsdreiging in Nederland blijft zeer
                                                                        Migratiestromen betekenen ook de komst van nieuwe potentiële
beperkt. De uitingen vanuit dit circuit zijn vooral van activistische
                                                                        dader- en slachtoffergroepen. Overlast en criminaliteit door
aard en concentreren zich rondom enkele marginale groepen.
                                                                        asielzoekers vindt na aankomst vooral plaats door “veilige
                                                                        landers”, dat wil zeggen personen - meest jonge mannen - die
Het links extremistische en –activistische circuit blijft zich vooral
                                                                        afkomstig zijn uit veilige landen zoals Marokko, Algerije of
richten op vermeend politiegeweld en etnisch profileren,
                                                                        Albanië en waarvan de meesten niet in aanmerking komen voor
‘verrechtsing’ van de politiek en samenleving, racisme, het
                                                                        bescherming in Nederland.
migratiebeleid en de verspreiding van extreemrechts. Voor met
name de Anti Fascistische Aktie (AFA) raakt dit haar
                                                                        Eerwraakproblematiek komen we tegen bij Koerden en
bestaansrecht. Op bijna al deze pijlers lijken betrokkenen uit de
                                                                        Afghanen. Spanningen tussen verschillende etnische groepen
eenheid Den Haag en Amsterdam bepalend voor Nederland.
                                                                        vluchtelingen kunnen tot geweldpleging leiden. Een punt van

                                                                                                                                     8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>zorg is wat er gaat gebeuren met uitgeprocedeerde                     jaar een toename van Roemeense vrouwen in de prostitutie
asielzoekers. Veel personen vertrekken Met Onbekende                  waaronder een aanzienlijk aantal Roma vrouwen. De
Bestemming. Het valt niet uit te sluiten dat een deel radicaliseert   problematiek bij licht verstandelijk beperkte slachtoffers neemt
of betrokken raakt bij overlevingscriminaliteit zoals diefstal.       eveneens toe. Deze slachtoffers zijn gemakkelijk te
                                                                      beïnvloeden, waardoor ze ook eenvoudiger slachtoffer kunnen
Sommige groepen vluchtelingen zijn kwetsbaar voor                     worden van seksuele uitbuiting. Verder is een toename
mensenhandel. De wat meer geld bezittende vluchtelingen               zichtbaar van de criminele uitbuiting van minderjarige Roma-
kunnen      hun    schulden     veelal  afbetalen     aan    de       kinderen, die veelal in opdracht diefstallen plegen en bedelen.
mensensmokkelaars, maar de minder bezittende vluchtelingen            Er is weinig zicht bij de politie op gedwongen minderjarige
blijven met een restschuld zitten. Deze moet worden afbetaald         jongensprostitutie.
en komt deze groep in handen van mensenhandelaren.
Mensensmokkel gaat zo over in mensenhandel. Bij                                        De illegale hennepteelt is een redelijk
hennepkwekerijen worden in de eenheid Den Haag ook                                     stabiele markt met een aantal grote spelers,
illegalen aangetroffen, maar het is vaak lastig te bepalen of zij                      waar onder Outlaw Motorcycle Gangs
ook daadwerkelijk worden uitgebuit. Naast mensenhandel                                 (OMG’s). Bovendien maken sommige
kunnen sommige vluchtelingen of statushouders ook te maken                             (groepen) jongeren zich onder meer
krijgen met seksueel en huiselijk geweld. Tevens blijkt uit           schuldig aan het rippen van kwekerijen. In 2017 zijn 510
onderzoek van de Gezondheidsraad (2016) dat bij 13 tot 25             hennepkwekerijen opgerold in de eenheid Den Haag.
procent van de vluchtelingen er sprake kan zijn van Post              Kwekerijen worden vooral aangetroffen in kwetsbare wijken. In
Traumatische Stress Stoornis (PTSS) of depressie. Het zijn            2017 wordt gesignaleerd dat de hennepteelt steeds meer
factoren die mede kunnen bijdragen aan verward gedrag.                ondergronds gaat. Hennepkwekerijen lijken steeds beter te
                                                                      worden verstopt en ook de noodzakelijke afzuiging wordt
Ondermijning: veelkoppig en hardnekkig                                professioneler. Zoals     eerder     vermeld,  worden      bij
                                                                      hennepkwekerijen veelvuldig illegale mensen aangetroffen.
Sommige vormen van criminaliteit zijn moeilijk in beeld te
brengen omdat zij zich aan het zicht onttrekken of waar burgers                           Na cannabis worden synthetische drugs in
op het eerste gezicht geen last van hebben. Zij komen meestal                             Nederland het meest gebruikt en wordt een
niet terug in de cijfers over de geregistreerde criminaliteit omdat                       toename gezien van de binnenlandse vraag
er niet of nauwelijks aangifte van wordt gedaan. Deze vormen                              (Trimbos-instituut, 2017). De eenheid Den
van criminaliteit kunnen wel de structuur van onze samenleving                            Haag heeft een belangrijke rol bij de
of het functioneren van de rechtsstaat aantasten. Er is dan           productie van en handel in synthetische drugs vooral bij de
sprake van ondermijning (Lam e.a., 2018). De aantasting kan           import     van    grondstoffen.     Het    aantal    aangetroffen
op verschillende manieren gebeuren zoals het aantasten van de         productielocaties nam toe van 0 in 2014 naar 8 in 2017. In 2014
legale lokale economie door concurrentievervalsing; gevoelens         zijn twee dumplocaties aangetroffen en in 2017 gaat het om drie
van onrechtvaardigheid door het witwassen van crimineel geld          locaties. Sinds 2012 wordt een toenemende invloed
(zichtbare luxe en uitbundige levensstijl); normvervaging door        geconstateerd van OMG’s in de wereld van synthetische drugs.
het accepteren van misdaadgeld (een graantje willen                   Overigens is met betrekking tot de OMG’s eveneens zichtbaar
meepikken); ongelijkwaardigheid door uitbuiting van personen          dat zij betrokken zijn bij dreigings- en geweldsincidenten, zoals
of groepen; verloedering van winkelstraten door de                    het bieden van “bescherming” door middel van het toepassen
aanwezigheid van dubieuze loonbedrijfjes; verloedering van            van geweld, een rol bij “incasso opdrachten” en het afpersen
woonstraten door huisjesmelkers; verzwakking van het gezag            van mensen. Tevens kan geconstateerd worden dat OMG’s
van het (lokale) bestuur, politie en justitie door zogenaamde         steeds meer ondergronds gaan onder meer door het sluiten van
‘onaantastbare’ criminelen; beïnvloeding van besluitvorming           clubhuizen.
door corruptie van ambtenaren en politici; het vervagen van de
grens tussen onder- en bovenwereld; aantasting van de                                     Volgens het Trimbos-instituut neemt in
volksgezondheid of het milieu. Bij georganiseerde criminaliteit                           Nederland ook de vraag naar cocaïne toe.
is per definitie sprake van ondermijning.                                                 De cocaïnehandel is omvangrijk en de drug
                                                                                          is in overvloed aanwezig. Bij deze markt is
Ondermijnende (georganiseerde) criminaliteit treffen we in de         het risico op (vuurwapen)geweld een zorgpunt.
eenheid Den Haag vooral aan op diverse markten van illegale
goederen en diensten.                                                                   Criminelen moeten hun crimineel geld zien
                                                                                        wit te wassen in de reguliere samenleving.
                    Bij grensoverschrijdende of binnenlandse                            De koop en verkoop van vastgoed wordt
                    mensenhandel gaat het om de uitbuiting van                          nog steeds veelvuldig gebruikt bij het
                    kwetsbare groepen en zien we net als vorig                          witwassen van crimineel geld. Het gaat niet
                                                                      alleen om investeringen in panden, maar vooral ook in de
                                                                                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>horeca. Er wordt hierbij veel aandacht besteed aan                  de tien inwoners heeft een smartphone. De meeste
afscherming, zoals het gebruik van katvangers. Bij fraude is er     Nederlanders gaan vrijwel dagelijks het internet op waar men
sprake van professionalisering, waarbij criminelen steeds meer      bezig is met sociale media als WhatsApp, Facebook of Twitter,
aan risicospreiding doen door bijvoorbeeld gebruik te maken         e-mailen, online chatten, online bankieren, online winkelen of
van allerlei tussenpersonen. Bij het gebruik van verschillende      het opslaan van foto’s en databestanden in de cloud.
virtual currencies - de bitcoin is niet meer uniek - wordt een
ontwikkeling van virtuele ondermijning gesignaleerd. Een            De keerzijde van de toenemende digitalisering is dat verstoring
ontwikkeling die veel raakvlakken heeft met cybercrime: het is      of uitval en het misbruik van ICT, waaronder het internet, allerlei
niet zichtbaar en grenzeloos.                                       negatieve gevolgen hebben voor het persoonlijk, bedrijfsmatig
                                                                    en maatschappelijk functioneren. Zo is ICT in de afgelopen 10
Vooral in de stad Den Haag wordt een toename gezien van             à 15 jaar een wezenlijk rol gaan spelen bij diverse
illegaal gokken en de verkoop van niet veraccijnsde sigaretten      criminaliteitsvormen.
die goedkoop worden geproduceerd in Oost-Europa.
                                                                    Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit zijn al normaal
Naast ondermijnende effecten ziet de politie vooral                 geworden. In de Veiligheidsmonitor wordt dit in kaart gebracht
verschuivingen in de werkwijze. De manier waarop men zich           op basis van vier delicten (digitale identiteitsfraude, aan- en
afschermt tegen overheidsoptreden wordt snel aangepast; er is       verkoopfraude, cyberpesten en hacken). Deze vier delicten
sprake van uitbesteding van allerlei onderdelen van het             bieden echter maar beperkt zicht op de ontwikkeling van
criminele bedrijfsproces vanuit een zekere mate van                 cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Er is sprake van
professionaliteit en vanuit het oogpunt van risicospreiding.        een dark number omdat diverse vormen van cybercrime en
Tevens is er sprake van criminele veelzijdigheid: de                gedigitaliseerde criminaliteit niet worden meegenomen in de
betrokkenen houden zich bezig met een breed scala aan               Veiligheidsmonitor zoals ransomeware of DDoS aanvallen.
criminele activiteiten.

                               Uit de gebiedsscans zien we ook
                               steeds beter allerlei gedragingen
                               die lokaal een ondermijnend effect
                               kunnen hebben. Deels gaat het
                               hierbij om lokale uitingen van de
                               hierboven beschreven vormen
                               van georganiseerde criminaliteit.
                               In 2017 vielen vooral de volgende
                               lokale    problemen     op    met
ondermijnende effecten: verschuiving van gereguleerde naar
niet-gereguleerde      handel,      hennepteelt,    horeca    als
ontmoetingsplaats voor criminelen of waarbij er sprake is
overtredingen van wet- en regelgeving, OMG's, shishalounges,
prostitutie, drugshandel, criminele families en illegale
sigarettenhandel. In sommige (achterstands)wijken kan er zelfs
sprake zijn van een parallelle samenleving met een eigen
                                                                    Het hacken van computers van burgers is een vorm van veel
ondermijnende sociale en criminele infrastructuur waarbij
                                                                    voorkomende criminaliteit te noemen. In 2017 geven minder
groepen zich afzijdig houden van geldende wet- en regelgeving.
                                                                    burgers (5,0%) in de Veiligheidsmonitor aan dat zij gehackt
Overigens geldt voor deze lokale ondermijningsproblemen dat
                                                                    waren in vergelijking met 2012 (6,2%). Er is ook een
zij in sommige gebieden wel voorkomen en in andere niet. Ook
                                                                    verschuiving te zien: er wordt minder ingebroken op e-mail
hier geldt dat er sprake is van probleemconcentraties.
                                                                    accounts en vaker ingebroken op websites. Minder burgers
                                                                    worden slachtoffer van identiteitsfraude. Het gaat hierbij om
Cybercrime is al normaal geworden                                   skimming en fraude met internetbankieren die effectief sinds
                                                                    2011 door de publiek-private samenwerking tussen banken,
De (informatie)technologie heeft zich in de afgelopen jaren         politie en OM zijn aangepakt. Tussen 2012 en 2017 geven wel
onverminderd snel ontwikkeld en nieuwe ontwikkelingen zullen        meer slachtoffers van identiteitsfraude aan dat er sprake is van
zich ook de komende jaren in steeds hoger tempo blijven             het “kopiëren van betalingsinformatie via het internet”,
volgen. Volgens het CBS (http://statline.cbs.nl/Statweb/)           respectievelijk 18% in 2012 en 34% in 2017.
heeft in 2017 97,1 procent van de Nederlanders toegang tot het
internet. Ruim 60 procent beschikt over een desktop, 82% heeft      Bij koop-en verkoopfraude (rond de 80% is dit fraude bij het
een laptop en heeft meer dan 71 procent een tablet. Bijna 9 op      kopen van goederen zoals Marktplaatsoplichtingen) is een

                                                                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>duidelijke toename te constateren van het aantal slachtoffers in    De smartphone is een onmisbaar onderdeel in het leven van
de eenheid Den Haag. In 2012 gaat het om 2,8 procent en in          veel mensen. De inschatting is dat malware (kwaadaardige
2017 om 3,9 procent. Het slachtofferschap van cyberpesten           software) steeds vaker zal worden ontwikkeld voor mobiele
schommelt wat in de loop van de tijd rond de drie procent. De       platformen. De enorme stijging van de populariteit van
meest voorkomende vormen van cyberpesten zijn:                      cryptovaluta maakt een verschuiving in doelwitten van reguliere
cyberstalking, het bedreigen met geweld en het verspreiden van      criminaliteit aannemelijk.
foto’s en filmpjes. Meer dan de helft van de slachtoffers kent de
dader (67% in 2012 en 55% in 2017). Het gaat vooral om              Ten slotte is er een beweging te ontwaren in de maatschappij
iemand van werk of studie, een ex-partner of een andere             waarbij de gemeenschap zich gezamenlijk wapent tegen
bekende. Kortom, bij diverse vormen van veelvoorkomende             cybercrime. Op sociale media vinden experts, Tech journalisten
criminaliteit waarbij ICT een belangrijke rol speelt, is de         en cybersecuritybedrijven elkaar en werken ze samen om
vermoedelijke dader te vinden in de directe omgeving van het        mensen te waarschuwen voor nieuwe dreigingen of deze in te
slachtoffer.                                                        perken.

Gegevens over slachtofferschap onder bedrijven in de eenheid
Den Haag ontbreken. Volgens het CBS (2017b) heeft ruim 20
procent van de bedrijven met minstens tien werkzame personen
in 2016 te maken gehad met de gevolgen van cyberaanvallen.
Vooral bedrijven in de financiële sector en de energiesector
hadden hier last van. Uit een landelijk onderzoek van de Haagse
Hogeschool (2017) blijkt dat 20% van de MKB bedrijven
slachtoffer is geworden van cybercrime. De meest genoemde
vormen van cybercrime zijn het plaatsen van malware,
afpersing door ransomware en phishing. Daarnaast komen
fraude en oplichting via het internet, en hacking, diefstal van
datadragers en DDOS-aanvallen veel voor.

Ondanks de eerder gesignaleerde toename is de
aangiftebereidheid van burgers bij cybercrime gering, bij hacken
bijvoorbeeld 4% in 2012 en bijna 7% in 2017. Er is een groot
verschil tussen wat ter kennis komt bij de politie en wat er zich
in de buitenwereld afspeelt

Afgaande op wat wordt gemeld bij de politie (in 84% van de
gevallen betreft het meldingen van burgers, voor het overige zijn
het bedrijven), gaat het in 2017 vooral om cybercrime in de
context van fraude en oplichting (70% van de meldingen) zoals
Microsoft Scam, phishing van bankgegevens en het hacken van
accounts voor het doen van bestellingen. Daarnaast gaat het
om cybercrime in de context van geweld en conflicten (16%)
bijvoorbeeld in de huiselijke sfeer, tussen vrienden en
kennissen (jeugd) of bij zakelijke conflicten. Afpersing door
ransomware, waar vooral bedrijven aangifte van doen, lijkt in
2017 af te zijn genomen.

De verwachting is dat de digitalisering in nog meer facetten van
het dagelijks leven een rol gaat spelen en een belangrijk
veiligheidsvraagstuk     blijft.  De      democratisering    van
cybercrimetechnieken zal zich doorzetten: middelen voor het
plegen van cybercrime zijn voor steeds meer mensen
toegankelijk. In het verlengde daarvan kan voor een relatief
kleine investering grote schade worden veroorzaakt. Informatie
is het ‘nieuwe goud’ en zal steeds meer waard worden waardoor
informatie zodoende ook de komende jaren een doelwit van
cybercriminelen blijven.

                                                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Literatuurlijst                                                   Jeugdcriminaliteit 2017. Den Haag, Wetenschappelijk
                                                                  Onderzoek- en Documentatiecentrum, Ministerie van
Beer, J. de, Ekamper, P. & Gaag, N. van der (2018). Grote         Veiligheid en Justitie.
steden groeien sneller dan de rest van Nederland. Demos
Bulletin over Bevolking en Samenleving, jaargang 24 Februari      Lam, J., Wal, R. van der & Kop., N. (2018). Sluipend gif. Een
2018.                                                             onderzoek naar ondermijnende criminaliteit. Politieacademie.
                                                                  Den Haag, Boom criminologie.
Boerman, F., Grapendaal, M., Nieuwenhuis, F. & Soffers, E.
(2017). Nationaal dreigingsbeeld 2017 Georganiseerde              Liem, M., Kuipers, S. & Sciarone, J. (2018). Terroristische
criminaliteit. Driebergen, Dienst Landelijke                      dreiging in Nederland. De risicoperceptie en mogelijkheden
Informatieorganisatie.                                            voor risicocommunicatie. Den Haag, Wetenschappelijk
                                                                  Onderzoek- en Documentatiecentrum / Universiteit Leiden.
Capgemini (2017). Trends in Veiligheid 2017 In een verbonden
samenleving. Utrecht, Capgemini Nederland B.V.                    Ministerie van Justitie en Veiligheid (2018). Rapportage
                                                                  Vreemdelingenketen Periode januari-december 2017.
Centraal Bureau voor de Statistiek (2017b). Een op vijf
bedrijven slachtoffer van cyberaanval. https://www.cbs.nl/nl-     Motivaction (2018). Risico- en Crisisbarometer. Basismeting
nl/nieuws/2017/39/een-op-vijf-bedrijven-slachtoffer-van-          voorjaar 2018. Amsterdam, Motivaction International B.V.
cyberaanval
                                                                  PBL/CBS (2016). PBL/CBS prognose: Groei steden zet door.
Centraal Bureau voor de Statistiek (2018). Veilig Thuis stand     http://www.pbl.nl/publicaties/regionale-bevolkings-en-
van zaken in 2017. Den Haag, Centraal Bureau voor de              huishoudensprognose-2016
Statistiek.
                                                                  Planbureau voor de Leefomgeving (2016). De verdeelde
Eysink Smeets, M., Foekens, P. & Sprado, N. (2018).               triomf. Verkenning van stedelijk‑economische ongelijkheid en
Veiligheidsbeleving in Nederland toont positief beeld.            opties voor beleid. Den Haag, Planbureau voor de
Secondant, 23 april 2018.                                         Leefomgeving.

Gezondheidsraad (2016). Geestelijke gezondheid van                Ridder, J. den, Dekker, P. & Houwelingen, P. van (2017).
vluchtelingen. Den Haag, Gezondheidsraad.                         Burgerperspectieven 2017 | 3. Den Haag, Sociaal en Cultureel
                                                                  Planbureau.
Haagse Hogeschool (2017). Hoe cybersecure is het mkb?
Nulmeting cybersecurity in het mkb.                               Ridder, J. den, Boonstoppel, E. & Dekker, P. (2018).
                                                                  Burgerperspectieven 2018 | 2. Den Haag, Sociaal en Cultureel
Hesseling, R. (2017a). De daling van diefstallen uit woning in    Planbureau.
Leiden-Bollenstreek verklaard. Politie Eenheid Den Haag.
                                                                  Schmeets, H. en Witte, S. de (2017). Gerapporteerde
Hesseling, R. (2017b). De veiligheid in de vijf oude wijken van   spanningen in de samenleving en eigen ervaringen daarmee.
Den Haag-Zuid: wat brengt de nabije toekomst? Politie             Bevolkingstrends 2017/05. Den Haag, Centraal Bureau voor
Eenheid Den Haag. (Politie Intern)                                de Statistiek.

Jong, J. de (2018). Het mysterie van de verdwenen                 Stoeldraijer, L., Duin, C. van & Huisman, C. (2017).
criminaliteit. Den Haag, Centraal Bureau voor de Statistiek.      Bevolkingsprognose 2017–2060: 18,4 miljoen inwoners
                                                                  in 2060. Den Haag, Centraal Bureau voor de Statistiek.
Kuppens, J., Wijk, A. van, Ham, T. van & Jager, D. (2016).
Stijging meldingen verwarde personen in de regio Rotterdam.       Trimbos-instituut (2017). Nationale Drug Monitor Jaarbericht
Een onderzoek naar onderbouwde verklaringen                       2017. Trimbos-instituut, Utrecht/WODC, Den Haag.
en wenselijke oplossingen. Arnhem, Bureau Beke.
                                                                  Waard, J. de (2015). Daling van (geregistreerde) criminaliteit:
Laan, A. & Goudriaan, H. (2016). Monitor Jeugdcriminaliteit.      trends en mogelijke verklaringen. Den Haag, Ministerie van
Ontwikkelingen in de jeugdcriminaliteit 1997 tot 2015. Den        Veiligheid en Justitie.
Haag, Wetenschappelijk Onderzoek- en
Documentatiecentrum, Ministerie van Veiligheid en Justitie.       Wijk, R. de (2015). Machtspolitiek. Amsterdam, Amsterdam
                                                                  University Press B.V.
Laan, A.M. van der en Beerthuizen, M.G.C.J. (2018). Monitor

                                                                                                                                 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>