<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Redengevende beschrijving gemeentelijk monument




Buurtweg 16, school
Adres                                             Buurtweg 16
Postcode                                          2244 AD
Kadastraal nummer                                 H 865
Naam                                              De Kievietschool
Beschermd gezicht                                 Ja
Aantal onderdelen behorend tot het beschermde     2
monument
Benoeming onderdelen complex                      Schoolgebouw; hekpijlers
Oorspronkelijke functie                           School
Datering/Bouwjaar                                 1922




Omvang bescherming
De bescherming betreft het SCHOOLGEBOUW uit 1922 met HEKPIJLERS aan de Buurtweg. De
uitbreidingen aan de noordwestzijde, waarvan het oudste deel uit 1950 stamt, zijn niet als
beschermd onderdeel aangemerkt. De lage uitbreiding aan de noordwestelijke langsgevel van het
hoofdvolume van 1976 is van ondergeschikt belang voor de bescherming.
Het interieur maakt onderdeel uit van de bescherming voor wat betreft de oorspronkelijke indeling
en detaillering.



Inleiding
In 1922 ontwierp Joh. Mutters jr. in opdracht van de Wassenaarse Schoolvereniging de
Kievietschool. Het gebouw is in Amsterdamse School-stijl, een van de stromingen binnen het
expressionisme, uitgevoerd. Dit komt tot uitdrukking in de expressieve hoofdvorm van
samengestelde plattegrond en kapplan, inbegrepen de toren, en in de detaillering van het opgaand
werk met siermetselwerk en de detaillering van de kozijnen, ramen en dakkapellen.
In 1930 werd de zolderverdieping in gebruik genomen en werd aldaar een slojd-lokaal
(handenarbeidlokaal) ingericht. Hiervoor werden aan de achterzijde (zijde speelterrein) de twee
kleine, vrijstaande dakkapellen met elkaar verbonden in een langgerekte dakkapel en werd een
dakkapel toegevoegd. Vanaf de jaren vijftig van de 20ste eeuw is het schoolgebouw en het
omliggende schoolterrein diverse keren uitgebreid. Hierbij concentreerden de uitbreidingen zich
aan de noordwestelijke kant en vonden de verlengingen telkens in noordwestelijke richting plaats.
Omdat slechts over één bouwlaag en slechts over een beperkte breedte aangesloten is op het
hoofdvolume uit 1922 is het oorspronkelijke gebouw slechts in geringe mate door de wijzigingen
aangetast. Behalve de interne wijzigingen om de verbinding met de nieuwbouw te realiseren en de
wijzigingen in de dakkapellen, is de uitbreiding aan de langsgevel aan de noordwestzijde uit 1976
van belang. Deze verbouwing door architektenburo Hornstra Verschoor Key uit Den Haag betrof
behalve enkele wijzigingen in de plattegrond en in het gebruik het vervangen van de toiletruimten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Redengevende beschrijving gemeentelijk monument




in plaatselijk uitgebouwde nissen door toilet- en keukenruimten door een diepere uitbouw over de
gehele lengte van de gevel. De deuren van de hoofdentree aan de Buurtweg zijn in 2004
vernieuwd.
De hekpijlers aan de Buurtweg stammen uit de bouwtijd; het hekwerk aan de Oranjelaan stamt uit
2010.

Over de architect
Johannes Mutters jr. (1858 Den Haag – 1930 Wassenaar) stamt uit een geslacht van
timmermannen en meubelmakers. De firma H.P. Mutters was een timmer- en meubelfabriek uit
Den Haag, die grote faam genoot op het gebied van interieurarchitectuur. Mutters startte zijn
werkcarrière na een gedegen opleiding rond 1890 in Den Haag. Zijn vroege oeuvre is grotendeels
in Den Haag gerealiseerd en is breed in type gebouwen (onder meer winkels (bijv. Hoogstraat 30,
1898), horeca (bijv. Dagelijkse Groenmarkt 37, 1889-1890), woonhuizen (bijv. Eisenhowerlaan
132, 1909) en in stijlen (eclectisch, overgangsarchitectuur, Art Nouveau) die hij toepaste. Onder
het Haagse werk bevindt zich een aanzienlijk aantal rijksmonumenten. Mutters is onderscheiden
tot ridder in de orde van Oranje-Nassau en het Franse Legioen vanwege zijn verdiensten als
architect-decorateur van de Nederlandse afdeling van de Parijse Wereldtentoonstelling van 1900.
In 1915 vestigde Mutters zich in Wassenaar, in zijn zelfontworpen villa Berkenhof in De Kieviet. Dit
woonhuis annex kantoor stond aan de Berkenlaan 1 en werd in 1975 gesloopt. In De Kieviet
ontwierp Mutters behalve de zes lokvinken uit de periode 1914 tot 1918 (onder meer Duinweg 1
(1914), Iepenlaan 8 (1914) en Prins Hendriklaan 7 (1918)), een kerk (Oranjelaan 2, 1923), een
schoolgebouw (Buurtweg 16, 1922) en nog een groot aantal woonhuizen, zoals Berkenlaan 4
(1919), Duinvoetlaan 7 (1919), Duinweg 4 (1917), Mecklenburglaan 6 (1920) en Weteringlaan 11
(1919). Het woonhuis op Julianaweg 8, villa Zonnehof uit 1920, is beschermd als rijksmonument.
Ook in de jaren ’20 bouwde Mutters nog in De Kieviet, zoals Wilhelminaplein 5 (1928) en
Wilhelminaplein 3 (1929). Ondanks dat verschillende huizen gesloopt zijn, zoals behalve Berkenhof
ook Voorduin (Berkenlaan 3, gesloopt in 1974), resteren in Wassenaar nog zo’n twintig huizen van
Mutters die op de inventarisatielijst van cultuurhistorisch waardevolle panden (GIP-lijst uit 2009)
zijn opgenomen.

Over de Kieviet
Park de Kieviet is vanaf 1911 ontwikkeld op voormalig grondgebied van landgoed Groot
Haesebroek. De Exploitatiemaatschappij Park De Kieviet en Wildrust onder directie van J.T.
Wouters (1864-1932) en Joh. Mutters jr. (1858-1930) ontwierp de wijk tot in het detail, zoals het
wegenplan, de verkaveling, de rooilijnen, de beplanting en de dwarsprofielen voor de wijk. De
kavels varieerden in grootte en waren bedoeld voor vrijstaande villa’s en twee-onder-een-
kapwoningen. De bouw kwam vanaf 1912 op gang. In 1914 ging de gemeenteraad van Wassenaar
akkoord met het plan, waarvan de realisatie inmiddels al in gang gezet was. Om belangstellenden
te trekken werd een aantal modelvilla’s gebouwd, zogenaamde lokvinken, naar ontwerp van
architect Joh. Mutters jr. De eerste lokvink stamt uit 1914 en staat aan de Duinweg 1.
De parkachtig aangelegde villawijk heeft stedenbouwkundig gezien twee hoofdmomenten, te weten
het Wilhelminaplein met daaraan de kerk (1923) en de vijver. Voor de aanleg van de vijver, die al
in het eerste plan uit 1910/1911 voorzien was, werd gebruik gemaakt van de bestaande loop van
de Kaswetering.
Het druppelvormige Wilhelminaplein en de daaraan gelegen kerk waren niet voorzien in de eerste
opzet van de wijk. Het plein met plantsoen werd in 1914 ingepland en later volgden de ontwerpen
om ruimte te maken voor de kerk (ingetekend in het plan uit 1918) en het schoolgebouw tussen de
Oranjelaan en de Buurtweg (gebouwd in 1922). Ook werden andere algemene voorzieningen
gerealiseerd, zoals een theetuin (ondergebracht in een voormalige dienstwoning van Groot
Haesebroek (Buurtweg 14) en een postkantoor (Groot Haesebroekseweg 55a-b-57).
De Kieviet maakt onderdeel uit van het van rijkswege beschermde dorpsgezicht van Wassenaar,
namelijk ‘landgoederenzone van Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg’. Het
Wilhelminaplein waaraan de kerk ligt, is als rijksmonument beschermd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Redengevende beschrijving gemeentelijk monument




Stedenbouwkundige aspecten
Het schoolgebouw bevindt zich tussen de Oranjelaan en de Buurtweg, waarbij de langsgevel,
hoofdentree en toren aan de Buurtweg gesitueerd zijn. Tussen de Buurtweg en het schoolgebouw
bevindt zich een ondiep erf. Achter het schoolgebouw bevinden zich het speelterrein, dat zich
uitstrekt tot aan de Oranjelaan, een vrijstaand gymnastiekgebouw uit 2009 en de uitbreiding in
noordwestelijke richting.



Architectonische beschrijving1
Het schoolgebouw bestaat uit één bouwlaag en heeft een samengestelde, met riet gedekte kap. De
kappen bestaan uit zadel- en schilddaken. De plattegrond is langgerekt en samengesteld. Ter
plaatse van de hoofdentree aan de Buurtweg bevindt zich een toren, voorzien van een rietgedekt
tentdak.
Het pand is opgetrokken in baksteen in Vlaams verband, waarbij in ruime mate accenten en
siermetselwerk in uitkragende en bijzondere metselverbanden zijn aangebracht. De kozijnen en
ramen zijn van hout en hun vorm en detaillering is typerend voor de bouwstijl, zoals de detaillering
onder de verdiepingsvensters en dakkapellen, evenals de windveren en de vorm van de
tussenstijlen van de samengestelde raampartijen en de wijze waarop deze door onderdorpel en
lateien heen steken. Ook typerend zijn de gemetselde bloembakken en de expressieve vorm van
de keermuren bij de hoofdentree. De rieten kappen zijn afgewerkt met rode, gebakken nokvorsten.
De toren is voorzien van verticale accenten in siermetselwerk en horizontaal lijstwerk aan de
bovenzijde. De verticale belijning wordt versterkt door de uitgemetselde en boven de dakvoet
uitgebouwde schoorsteen.

Interieur
De structuur en de detaillering van de gang is grotendeels in tact. De kern van het gebouw bestaat
uit een gang met twee klaslokalen. Aan de noordoostzijde bevinden zich de entreepartij en is de
plattegrond gewijzigd in verband met de aansluiting op de nieuwbouw. Aan de zuidwestzijde
bevinden zich nog twee klaslokalen. In het interieur bevinden zich enkele togen in
schoonmetselwerk. In de gang met terrazzo granito-vloer bevindt zich een nis met een omlijsting
in schoonmetselwerk en een betegelde achterwand met een (vernieuwd) fonteintje. De houten
paneeldeuren bevatten drie ruiten.


Hekpijlers
Twee gemetselde hekpijlers met uitkragende sierlagen in de top en een samengestelde afdekking
van kunststeen.



Waardestelling
Het schoolgebouw uit 1922 is vanwege de cultuurhistorische - , architectuurhistorische- en
ensemblewaarde van algemeen belang voor de gemeente Wassenaar
   als onderdeel van, als uitdrukking van en als herinnering aan de ontwikkelingsgeschiedenis van
    Wassenaar en de geschiedenis van de wijk De Kieviet in het bijzonder;
   als een van de gebouwen van de woonwijk De Kieviet met een sociaal-culturele functie en -
    waarde;
   als vrijwel geheel gaaf bewaard voorbeeld van een schoolgebouw in Amsterdamse Schoolstijl,
    een stijl die in Wassenaar zelden is toegepast;
   vanwege de typologische betekenis van dit gebouw in het Wassenaarse oeuvre van Johannes
    Mutters jr als enige schoolgebouw;
   vanwege de redelijk gaaf bewaarde hoofdvorm en eigentijds en voor de bouwstijl typerend
    materiaal- en kleurgebruik;

1
  Deze beschrijving is geen uitputtende beschrijving maar een beknopte schets van de belangrijkste aspecten ten aanzien van
hoofdvorm, materialen en detaillering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Redengevende beschrijving gemeentelijk monument




   vanwege de ligging binnen een van rijkswege beschermd dorpsgezicht, namelijk
    ‘landgoederenzone van Wassenaar, Voorschoten en Leidschendam-Voorburg’.



Bijlagen
Foto’s situatie 2012; afbeelding Google Earth; kadastrale kaart.



Literatuur/bronnen
Gemeentearchief/bouwdossiers/ GAW 262; bezoek ter plaatse 22 mei 2012; www.bonas.nl;
http://nl.wikipedia.org/wiki/Johan_Mutters; Bewonersvereniging ‘De Kieviet’, ‘Een eeuw Park de
Kieviet 1910-2010’, 2010;
Lit, R. van, et.al, ‘Jong Monumentaal Wassenaar’, 2003;
‘Moderne bouwkunst in Wassenaar 1900-1965’, 2007, uitgave Comité Open Monumentendag
Wassenaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>