<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Accountantsverslag
Gemeente Wassenaar
Boekjaar 2021




29/06/2022           © Baker Tilly   1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aan de gemeenteraad van    Geachte leden van de gemeenteraad,
de gemeente Wassenaar
                           Hierbij bieden wij u ons accountantsverslag aan dat is opgesteld in het kader van de opdracht om de jaarrekening 2021 van
                           de gemeente Wassenaar te controleren.
ONDERWERP:
Accountantsverslag 2021    Dit accountantsverslag bevat bevindingen en conclusies die naar aanleiding van onze werkzaamheden uit hoofde van de
                           jaarrekeningcontrole 2021 naar voren zijn gekomen. De bevindingen in dit verslag zijn besproken met de portefeuillehouder financiën en een
KENMERK:                   afvaardiging van de ambtelijke organisatie.
Versie d.d. 30 juni 2022
                           Wij danken de medewerkers voor de samenwerking bij het verrichten van onze controlewerkzaamheden en de totstandkoming van ons
                           accountantsverslag.

                           Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en lichten de inhoud van deze rapportage graag nader aan u toe.

                           Met vriendelijke groet,
                           Baker Tilly (Netherlands) N.V.




                           drs. J.M.A. Drost RA
                           Partner Audit




                                                                                                                                                                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave




                      Uitkomsten
    Bestuurlijke     jaarrekening-   Rechtmatigheid   Financiële positie
   samenvatting         controle




    Bevindingen        Overige
                                        Bijlagen
interne beheersing   onderwerpen
                                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke
samenvatting
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1. Bestuurlijke samenvatting
Financiële kengetallen en signaleringwaarden




                                               5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>1. Bestuurlijke samenvatting
     Wij hebben een goedkeurende controleverklaring op het gebied van getrouwheid en rechtmatigheid verstrekt bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Wassenaar.




     Het jaarverslag is cf. NV COS 720 verenigbaar met de jaarrekening en voldoet aan de laatste actuele voorschriften.




     Het Besluit Begroting en Verantwoording is in alle opzichten nageleefd in 2021.




     Covid-19: De gemeente heeft net als vorig jaar in de jaarrekening 2021 opnieuw de ontwikkelingen als gevolg van Covid-19 toegelicht in een afzonderlijke
     paragraaf. Uit de door ons aanvullend uitgevoerde controlewerkzaamheden zijn geen bevindingen geconstateerd.




      Uit onze controle met betrekking tot ons oordeel ten aanzien van de getrouwheid blijkt één ongecorrigeerde fout.




      Wij hebben ten aanzien van de financiële rechtmatigheidscontrole geen bevindingen die wij, op basis van de rapporteringstolerantie, aan u zouden moeten
      rapporteren.




                                                                                                                                                                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Bestuurlijke samenvatting
     De begrotingsoverschrijdingen passen binnen het bestaande beleid en zijn goed toegelicht.




     Inzake de kosten jeugdwet en de Wmo nieuwe taken steunt de gemeente (deels) op productieverantwoordingen van zorgaanbieders die zijn voorzien van een
     controleverklaring. Op basis van de uitgevoerde werkzaamheden en de ontvangen controleverklaringen resteert inzake de kosten Jeugdwet en Wmo een
     onzekerheid van € 764.000.



     Het boekjaar 2021 sluit met een financieel resultaat van € 2,1 miljoen (voordelig). De totale vermogenspositie van de gemeente Wassenaar bedraagt € 60,5 miljoen
     (2020: € 59,6 miljoen) met een solvabiliteitsratio van 65% (2020: 68%). De vermogenspositie is dan ook uitstekend te noemen. Het college concludeert in de
     paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing dat de weerstandscapaciteit met 22,3 toereikend is.




     In 2021 is de gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie Duivenvoorde (hierna: WODV) ontbonden. Vanaf 1 september 2021 heeft de gemeente Wassenaar
     weer haar eigen uitvoeringsorganisatie. De ontbinding van de WODV is juist en volledig verwerkt in de jaarrekening 2021 van de gemeente Wassenaar.




      Wij hebben geen controleverschillen (fouten en/of onzekerheden) in de verantwoorde informatie in de SiSa-bijlage geconstateerd. Wel merken we op dat ten
      opzichte van voorgaand jaar het aantal te verantwoorden regelingen fors toe is genomen. Dit heeft een extra inspanning van zowel de organisatie als van ons
      gevraagd.




      Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 wel in overeenstemming zijn met de Wet normering topinkomens (WNT) en dat de jaarrekening 2021 van
      de gemeente Wassenaar voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.




                                                                                                                                                                        7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Uitkomsten
jaarrekeningcontrole
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Opdracht, scope en uitkomsten
Reikwijdte van de controle                                                                        Kernpunten en significante risico’s in de controle
De jaarstukken van uw gemeente bestaan uit:                                                       Wij hebben voldoende en geschikte controle-informatie verkregen, onder andere met
- het jaarverslag (programmaverantwoording + paragrafen);                                         betrekking tot de volgende kernpunten van de controle:
- de jaarrekening; en                                                                             −    rechtmatigheid aanbestedingen;
- bijlagen.                                                                                       −    risico dat het management van de gemeente de procesafspraken doorbreekt, hetgeen
                                                                                                       een standaard risico is vanuit onze beroepsregels. Dit risico ziet bij uw gemeente met
Met de opdrachtbevestiging van d.d. 15 november 2021 heeft u ons opdracht gegeven tot                  name toe op de schattingsposten in de voorzieningen;
het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat omschreven        −    verantwoording in het kader van de Wet Normering Topinkomens (WNT);
in deze opdrachtbevestiging. Er is gedurende het verloop van de controle geen sprake              −    inkopen en betalingsverkeer;
geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle.                                     −    salarissen / personeel;
                                                                                                  −    sociaal domein;
Overzicht toleranties                                                                             −    subsidieverstrekkingen;
De materialiteit bij de uitvoering van onze controle is € 755.000. Deze materialiteit sluit aan   −    automatisering / IT.
op het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol.
                                                                                                  Verslaggevingsrichtlijnen
                                                    Grondslag                      Bedrag         Wij hebben de aanvaardbaarheid van de gehanteerde waarderingsgrondslagen, de
                                                                                                  consistente toepassing daarvan alsmede de duidelijkheid en volledigheid van de
Goedkeuringstolerantie fouten        1% lasten inclusief toevoegingen reserves    € 755.000       jaarverslaggeving beoordeeld. Uw gemeente heeft gedurende 2021 geen wijzigingen
                                                                                                  doorgevoerd in de keuze of de toepassing van belangrijke verslaggevingsgrondslagen.
Goedkeuringstolerantie onzekerheden 3% lasten inclusief toevoegingen reserves    € 2.265.000
                                                                                                  Wij concluderen dat de gehanteerde waarderingsgrondslagen aanvaardbaar zijn en dat de
Rapporteringstolerantie                  5% van de goedkeuringstolerantie         € 37.750        toepassing daarvan, samen met de in de jaarrekening opgenomen toelichtingen, een
                                                                                                  getrouw beeld geeft van de financiële positie van de gemeente.

                                                                                                  Managementinzicht en schattingen
                                                                                                  Schattingen op basis waarvan sommige jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd
                                                                                                  op inzichten van het management. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en
                                                                                                  veronderstellingen beoordeeld op basis waarvan de afzonderlijke oordelen en schattingen
                                                                                                  zijn gevormd. Wij hebben vastgesteld dat dit aanvaardbaar is in het kader van de
                                                                                                  jaarrekening als geheel.




                                                                                                                                                                                                9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Sociaal domein
Algemeen                                                                                      Uitkeringen (Participatiewet)
De gemeente Wassenaar voert diverse regelingen uit in het sociaal domein waarbij              De gemeente Wassenaar heeft de uitvoering van de Participatiewet uitbesteed aan de
taken veelal zijn ondergebracht bij derde partijen. Hieronder hebben wij een overzicht        gemeente Leidschendam-Voorburg. De accountant van de betreffende gemeente
opgenomen van de belangrijkste onderdelen en door wie deze werkzaamheden                      heeft de verantwoording voorzien van een goedkeurende controleverklaring.
uitgevoerd worden:
                                                                                              Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers
                                             Wijze van                                        Het kabinet heeft de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (hierna:
 Onderdeel           Uitvoerder                                     Bepaling last boekjaar    Tozo) in 2021 verlengd om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis.
                                          uitbesteding
                                                                                              Op basis van de Tozo kunnen zelfstandigen een beroep doen op twee soorten
                           Zelfstandig/
                                                                                              voorzieningen: een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en een lening voor
 Uitkeringen                gemeente
 (Participatiewet)     Leidschendam-
                                          Mandatering                     Werkelijke lasten   bedrijfskapitaal. Uw gemeente heeft in 2021 € 881.000 verstrekt in het kader van de
                             Voorburg                                                         Tozo. Er zijn in 2021 186 aanvragen behandeld.

                           Zelfstandig/                                                       Belangrijke voorwaarde in de uitvoering van de Tozo is het hebben van beleid
 Werkdeel                   gemeente                                                          aangaande Misbruik en Oneigenlijk gebruik (M&O-beleid). Om te waarborgen dat er
                                          Mandatering                     Werkelijke lasten
 (WSW)                 Leidschendam-
                                                                                              geen misbruik wordt gemaakt van de faciliteiten heeft uw gemeente, overeenkomstig
                             Voorburg
                                                                                              aan de gestelde eisen, dit specifieke M&O-beleid geformuleerd voor de Tozo. Wij
                          Zelfstandig/                                                        hebben de opzet, bestaan en werking van dit beleid gecontroleerd. Met dit beleid, dat
                        Servicebureau                    Afrekening op basis van werkelijke   onder meer bestaat uit een controleplan wordt, naast controles op het
 Jeugdwet                                       n.v.t.
                            Jeugdhulp                                               lasten    aanvraagproces, achteraf vastgesteld dat er geen misbruik is gemaakt. Het
                          Haaglanden                                                          belangrijkste onderdeel van dit controleplan is welke signalen van het
                     Zelfstandig/zorglo                  Afrekening op basis van werkelijke   Inlichtingenbureau worden onderzocht, in welke diepgang deze signalen worden
 Wmo                                            n.v.t.                                        onderzocht en binnen welke periode deze signalen worden onderzocht. Waar
                                   kaal                                             lasten
                                                                                              geconstateerd wordt dat de aanvrager geen of een lager recht op vergoeding had
                               Sociale                   Afrekening op basis van werkelijke
 PGB’s                                    Mandatering                                         volgen terugvorderingen.
                     verzekeringsbank                                               lasten
                                                                                              De wetgever heeft toegestaan om de geplande controles op signalen van misbruik of
                                                                                              oneigenlijk gebruik gedurende 2021 konden worden opgepakt en de consequenties
                                                                                              hiervan in de administratie van 2021 te verwerken.




                                                                                                                                                                                       10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Sociaal domein
Jeugdwet                                                                               Eigen bijdrage Wmo
In 2021 is de jeugdwet uitbesteed aan Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden.              Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, zorg in natura of een
Zij voeren de inkopen en controleren de declaraties.                                   financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een
                                                                                       eigen bijdrage verschuldigd. De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging
De gecontroleerde verantwoording van Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden is             en incasso van deze eigen bijdrage wordt uitgevoerd door het CAK. De informatie van
ontvangen. Door de accountants van de aangesloten gemeenten is een dossierreview       het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend om als gemeente de juistheid
uitgevoerd op de werkzaamheden van de GAD. Wij hebben kennis genomen van de            op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als geheel te kunnen
uitkomsten van de dossierreview. De impact van de controle en hieruit voortvloeiende   vaststellen. Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen
onzekerheden is ingeschat op basis van de ontvangen verantwoording van SbJH.           door het CAK, heeft de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de
(Bestedingen zijn inclusief Corona-kosten).                                            juistheid en volledigheid van de eigen bijdragen op grond van de Wmo geen
                                                                                       gemeentelijke verantwoordelijkheid is.
 Jeugdzorg                                               Onzekerheid
                                                                                       Dit betekent dat door de gemeenten geen zekerheden omtrent omvang en hoogte van
 Bestedingen niet in verantwoording SbJH                     107.000
                                                                                       de eigen bijdragen kunnen worden verkregen. De gemeente heeft deze onzekerheid
 Bestedingen SbJH Regionaal transitie arrangement
                                                                                       in de jaarrekening 2021 toegelicht.
                                                             267.000
 (RTA) zonder goedkeurende verklaring                                                  PGB’s
                                                                                       De belangrijkste onzekerheid zit op de Sociale Verzekeringsbank (hierna: SVB).
 Bestedingen SbJH Landelijk transitie arrangement
                                                              37.000                   De SVB heeft zelf over 2021 een verklaring met beperking bij de verantwoording
 (LTA) zonder goedkeurende verklaring                                                  PGB-stromen Jeugdwet en Wmo ontvangen. Hierdoor is vanuit de SVB geen 100%
                                                                                       zekerheid over de nauwkeurigheid en rechtmatigheid van de persoonsgebonden
 Totaal onzekerheden                                         411.000                   budgetten. De totale lasten kunnen als volgt worden
                                                                                       gespecificeerd:
Wmo
De Wmo-verstrekkingen verlopen via Zorglokaal. Wij hebben van Zorglokaal                PGB                                                           Onzekerheid
een gecontroleerde productieverantwoording ontvangen. Hieruit blijkt dat de
                                                                                        Wet maatschappelijke ondersteuning                                176.000
verantwoorde lasten voor wat betreft de Wmo nauwkeurig zijn verantwoord.
Uit de verantwoording blijken geen onzekerheden voor wat betreft de levering            Jeugdwet                                                          177.000
van de Wmo.
                                                                                        Totaal onzekerheden                                               353.000

                                                                                       Vanwege het ontbreken van zekerheid omtrent de levering bij de PGB-uitgaven zijn de
                                                                                       volledige lasten als onzeker aangemerkt.


                                                                                                                                                                               11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Sociaal domein
Conclusie onzekerheden sociaal domein
De geconstateerde onzekerheden met betrekking tot het sociaal domein zijn op basis
van vorenstaande opgeteld tot het totale bedrag aan onzekerheden met betrekking tot
het sociaal domein:

 Onzekerheden sociaal domein                                 Onzekerheid

 Wmo ZIN                                                               0

 Wmo PGB                                                         176.000

 Jeugdwet ZIN                                                    411.000

 Jeugdwet PGB                                                    177.000

 Totaal onzekerheden                                             764.000




                                                                                      12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Covid-19
Impact Covid-19 voor de gemeente                                                        −   Wij hebben diepgaande aanvullende controles uitgevoerd op de waardering dan
De belangrijkste effecten van de corona-crisis voor de gemeente zijn nader toegelicht       wel inbaarheid van posities zoals vaste activa, vorderingen, gevormde
in een afzonderlijke paragraaf.                                                             voorzieningen, rechtmatigheid subsidieverantwoordingen, etc. Uit onze
                                                                                            jaarrekeningcontrole 2021 zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen, anders
De belangrijkste impact voor de gemeente en voor onze controle is hieronder                 dan in ons verslag gemeld. We constateren dat de gemeente zelf al aanvullende
benoemd:                                                                                    analyses had uitgevoerd en overeenkomstig heeft verwerkt (bijvoorbeeld
• Uitvoeren Tozo regeling.                                                                  voorziening dubieuze debiteuren).
• Aanvullende rijksbijdragen die zijn verstrekt in relatie tot Covid-19.                −   Ten aanzien van het sociaal domein zijn aangaande de toetsing op
• Extra kosten op het gebied van onder andere communicatie, handhaving,                     prestatielevering bij zorgaanbieders geen bijzonderheden naar voren gekomen.
  verkeersregelaars, onderwijs, cultuur, sport en wekzijnsvoorzieningen.                    Gedurende de COVID-19 periode waarin niet de afgesproken zorg geleverd kon
• Lagere baten bij de toeristenbelasting, precario, en (strand) parkeren.                   worden hebben de zorgaanbieders in afstemming met de gemeente in een vorm
• Subsidieverantwoording door subsidie ontvangende partijen (prestatielevering);            van “continuïteitsbijdrage” gekeken welke zorg wel geleverd kon worden en
• Onderbouwing prestatielevering zorgaanbieders.                                            wanneer dit niet kon zijn alternatieven aangeboden. De gemeente Wassenaar is
• Risicoanalyse mogelijke Covid-19 impact op balansposities (o.a. in het kader van          hiermee akkoord gegaan en is hier in de toetsing van de geleverde prestatie
  mogelijke oninbaarheid).                                                                  coulant mee om gegaan.
• Toelichting met betrekking tot corona in jaarverslag en jaarrekening (diverse         −   Uit onze nadere detailcontroles en onderzoek op de Tozo op de rapportages van
  paragrafen, met name onder weerstandsvermogen en bedrijfsvoering).                        de accountant van de gemeente Leidschendam-Voorburg zijn geen
                                                                                            bijzonderheden naar voren gekomen.
Uit de controle aangaande “specifieke” Covid-19 items komen de volgende
bevindingen voort:

−   De gemeente Wassenaar heeft de aanbeveling van de commissie BBV om een
    aparte paragraaf "effecten Covid-19" op te nemen overgenomen. Daarnaast is op
    verschillende plekken in de jaarstukken, waaronder in de inleiding, toereikend
    aandacht besteed aan de (mogelijke) Covid-19 effecten. We herkennen de
    genoemde zaken vanuit onze jaarrekeningcontrole 2021.
−   De aard van de crisis bracht snelle besluitvorming met zich mee en door de
    gemeente is op periodieke basis geacteerd op de uitdagingen die vanuit Covid-
    19 naar voren zijn gekomen. Aangezien de rechtmatigheid van financiële
    transacties een belangrijk aspect van de jaarstukken en de daarin opgenomen
    bijlagen is, zijn de financieel relevante stukken in de jaarrekening opgenomen en
    toegelicht.



                                                                                                                                                                            13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Overige bevindingen
Splitsing Werkorganisatie Duivenvoorde
De gemeenteraden van de deelnemende gemeenten Wassenaar en Voorschoten                    Tot boekjaar 2020 waren de benodigde wethouderspensioenen ondergebracht bij een
hebben in de loop van 2020 besloten om de samenwerking, vormgegeven via de                verzekeringsmaatschappij. Door middel van jaarlijkse stortingen aan de
Werkorganisatie Duivenvoorde, in 2021 te beëindigen.                                      verzekeringsmaatschappij werd voldaan aan de benodigde omvang van de
Het bestuur van de WODV heeft per medio 2020 besloten om de organisatie in 2021           pensioenverplichting. Deze pensioenverzekering is per 31 december 2021 door de
te splitsen, waarbij de middelen en personeel rechtstreeks onder aansturing en            verzekeringsmaatschappij opgezegd. Het opgebouwde kapitaal is in 2022 naar de
verantwoording van beide gemeenten worden gesteld. Deze splitsing heeft met ingang        gemeente Wassenaar overgemaakt (zie ook hiernaast bij de post overlopende activa).
van 1 september 2021 zijn beslag gekregen. Onze werkzaamheden naar aanleiding
van de juiste en volledige verwerking van deze splitsing in de jaarrekening 2021 van      Aanvullend hierop bestonden er een aantal lopende pensioenen die uit de lopende
de gemeente Wassenaar heeft niet geleid tot het maken van opmerkingen.                    begroting betaald werden. Ook deze verplichtingen worden vanaf 31 december 2021
                                                                                          als toekomstige verplichting/ voorziening in de jaarrekening verantwoord. Om het
Financiële vaste activa                                                                   totaal van deze toekomstige verplichtingen in de voorziening te verantwoorden, heeft
Het saldo financiële vaste activa is in 2021 met € 2,7 miljoen toegenomen ten opzichte    in 2021 een eenmalige aanvullende dotatie van € 264.000 plaatsgevonden.
van het saldo ultimo 2020. De reden voor deze stijging ligt met name in het feit dat de
gemeente Wassenaar deelgenomen heeft, op verzoek van Alliander, aan een reverse
converteerbare hybride obligatielening ter versterking van de middelen tot het doen
van investeringen.

Overlopende activa
De post overlopende activa is gestegen van € 2,4 miljoen ultimo 2020 naar een saldo
van € 6,3 miljoen ultimo 2021. De stijging wordt veroorzaakt door verschillende
elementen; Huize Ivicke (€ 1 miljoen), vordering gemeente Voorschoten (€ 0,8
miljoen), ASR (overdracht pensioen, € 0,7 miljoen) en BSGR (€ 1,0 miljoen).

Voorzieningen
De post voorzieningen is met € 2,5 miljoen toegenomen ten opzichte van ultimo 2020.

Naast de toename per saldo van € 0,8 miljoen van de verschillende voorzieningen
voor onderhoudsegalisatie, heeft de toename met name betrekking op de toename
van de voorziening wachtgeld en pensioenen voor (ex) wethouders (€ 1,2 miljoen).




                                                                                                                                                                                 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Jaarverslag
Jaarverslag                                                                             Hieronder zijn onze conclusies en aanbevelingen inzake het jaarverslag opgenomen:
In het jaarverslag worden de beleidsuitgangspunten en beleidsevaluaties zichtbaar.
De paragrafen maken deel uit van het jaarverslag en vallen dus niet onder de controle
van de jaarrekening. Primair object van de accountantscontrole (op grond van Artikel     Element jaarverslag             Onze waarneming
213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening, waaronder het overzicht van baten en
                                                                                                                         Uw jaarverslag bevat de vereiste informatie op basis van
lasten met toelichting en de balans met toelichting, zoals in de jaarstukken 2021 is     Vereisten BBV
opgenomen.                                                                                                               artikel 24 lid 2, artikel 25 en 26 BBV.

                                                                                         Verenigbaar                     Uw jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening.
Voor de accountantscontrole onderzoeken wij het jaarverslag om vast te stellen of het
jaarverslag verenigbaar is met de jaarrekening en geen materiële afwijkingen bevat en                                    Wij hebben vastgesteld dat de informatie in het jaarverslag
of het jaarverslag alle informatie bevat die op grond van de Gemeentewet en de           Overeenstemming                 overeenstemmen met de resultaten van de door ons
Nederlandse Standaard 720 is vereist. Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde
                                                                                                                         uitgevoerde controlewerkzaamheden.
diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de jaarrekening.
                                                                                                                         Alle verplichte paragrafen zijn opgenomen en zijn kwalitatief
Wij hebben geen strijdigheden geconstateerd tussen de in het jaarverslag opgenomen       Paragrafen
                                                                                                                         van voldoende niveau.
informatie en het beeld van de jaarrekening en geen materiele afwijkingen
gesignaleerd.                                                                                                            De toelichtingen zijn goed leesbaar en geven een adequate
                                                                                         Informatiewaarde                analyse tussen het uitgevoerde beleid en de financiële
                                                                                                                         gevolgen.

                                                                                                                         De toelichting op de incidentele baten en lasten voldoet aan
                                                                                         Incidentele baten en lasten
                                                                                                                         de daaraan te stellen eisen

                                                                                                                         Uw gemeente heeft ervoor gekozen om een afzonderlijke
                                                                                                                         paragraaf op te nemen waarin de impact als gevolg van Covid-
                                                                                         Covid-19
                                                                                                                         19 is beschreven. Hiermee geeft u een goed inzicht in deze
                                                                                                                         bijzondere gebeurtenissen.




                                                                                                                                                                                         15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>SiSa-bijlage en WNT
SiSa-bijlage                                                                         WNT verantwoording
                                                                                     Sinds enkele jaren geldt de Wet normering topinkomens (WNT). Op basis van
Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke             deze wet zijn de bezoldiging van topfunctionarissen in de publieke en
uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen                 semipublieke sector en de uitkeringen wegens beëindiging dienstverband aan
accountantscontrole 2021. De hierbij geconstateerde fouten en onzekerheden dienen    topfunctionarissen wettelijk gemaximeerd. Voor gemeenten geldt dat de
op grond van het Bado in het verslag van bevindingen te worden opgenomen indien      gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt.
de navolgende rapporteringstolerantie per specifieke uitkering wordt overschreden:
      € 12.500 indien de omvangbasis kleiner dan of gelijk aan € 125.000 is;        Voor topfunctionarissen geldt naast de maximering van de bezoldiging en
      10% indien de omvangbasis groter dan € 125.000 en kleiner dan of gelijk aan   eventuele uitkering wegens beëindiging van het dienstverband een
         € 1.000.000 is; en                                                          publicatieverplichting in de jaarrekening. Deze publicatieverplichtingen geldt
      € 125.000 indien de omvangbasis groter dan € 1.000.000 is.                    eveneens voor bezoldiging van niet-topfunctionarissen met een dienstbetrekking,
                                                                                     indien hun bezoldiging het algemene bezoldigingsmaximum (naar rato van de
Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de specifieke uitkeringen geen fouten      omvang van het dienstverband) overschrijdt.
en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie
overschrijden.                                                                       Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 niet strijdig zijn met de
                                                                                     WNT en dat de jaarrekening voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.
De SiSa-bijlage dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht
voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli aanstaande elektronisch bij het   Wij willen benadrukken dat de naleving van de anticumulatiebepaling (het nagaan
CBS te worden aangeleverd. Door middel van een voorgeschreven tabel dienen wij te    of topfunctionarissen van uw gemeente betrokken zijn bij andere organisatie c.q.
rapporteren over onze bevindingen ten aanzien van de in de jaarrekening opgenomen    nevenactiviteiten hebben welke onder de WNT vallen) overigens geen onderdeel
SiSa-bijlage.                                                                        uitmaakt van de controle van de accountant. De WNT-toezichthouders kunnen
                                                                                     hier wel zelfstandig onderzoek naar doen en zo nodig handhavend optreden.
In bijlage A bij dit rapport zijn deze bevindingen in de voorgeschreven tabel
opgenomen. U kunt deze tabel hanteren ten behoeve van verzending naar het CBS.




                                                                                                                                                                        16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheid
Europese aanbestedingsrichtlijnen                                                      In de toelichting op de staat van baten en lasten is door het college een analyse van
In het kader van de rechtmatigheid van de jaarrekening 2021 is een controle            de overschrijdingen opgenomen. De overschrijdingen zijn toereikend toegelicht en
uitgevoerd op de naleving van de (Europese) aanbestedingsrichtlijnen. Uit onze         passen binnen het bestaande beleid of worden gecompenseerd door hogere baten
controle op de rechtmatigheid van de inkopen zijn geen onrechtmatigheden               binnen het programma. Het college stelt uw gemeenteraad voor genoemde
geconstateerd.                                                                         overschrijdingen te autoriseren in het kader van de vaststelling van de
                                                                                       jaarrekening 2021. Vooruitlopend hierop zijn wij hiervan reeds uitgegaan bij het
Begrotingsrechtmatigheid                                                               vormen van ons oordeel over de (begrotings)rechtmatigheid.
Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en
balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid         Wij constateren de volgende overschrijdingen op lastenniveau ten opzichte van de
gecontroleerd.                                                                         gewijzigde begroting.

Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en
                                                                                        Lastenoverschrijding programma    Begrotingsafwijking
lasten binnen de begroting blijven en dat belangrijke wijzigingen of dreigende
overschrijdingen tijdig worden gemeld aan de gemeenteraad, zodat deze tijdig (binnen                                      Vorming voorziening wachtgeld en pensioenen (ex)
het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende
                                                                                        Programma 0 (totaal € 285.000)    wethouders in verband met lopende verplichtingen.
waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen
                                                                                                                          Onrechtmatig maar telt niet mee in het oordeel.
heeft het risico in zich dat inbreuk wordt gemaakt op het budgetrecht van de raad.
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota 2018 van de                                      Eenmalig hogere afrekening Veiligheidsregio Haaglanden
Commissie BBV.
                                                                                        Programma 1 (totaal € 35.000)     i.v.m. functioneel leeftijdsontslag.
                                                                                                                          Onrechtmatig maar telt niet mee in het oordeel.

                                                                                                                          Laat in het jaar ontvangen beschikking Specifieke Uitkering
                                                                                        Programma 5 (totaal € 46.000)     (SPUK).
                                                                                                                          Onrechtmatig maar telt niet mee in het oordeel.




                                                                                                                                                                                        18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Rechtmatigheid
Kredieten                                                                              Financiering
Wij zijn nagegaan of de investeringen tot stand zijn gekomen binnen de grenzen van     In 2021 heeft uw gemeente geen (nieuwe) langlopende leningen.
de door de gemeenteraad geautoriseerde kredieten. Wij constateren dat er geen
overschrijdingen op investeringsniveau aanwezig zijn ten opzichte van de gevoteerde    Ten aanzien van de naleving van de renterisiconorm, het kasgeldlimiet en de naleving
kredieten.                                                                             schatkistbankieren merken wij op dat de gemeente Wassenaar zich aan de wettelijke
                                                                                       normen heeft gehouden, zoals ook toereikend is toegelicht in de paragraaf financiering
Mutaties in de reserves                                                                respectievelijk de jaarrekening.
De mutaties in de reserves zoals opgenomen in de jaarrekening kunnen als volgt
worden gespecificeerd:

Uit onze controle inzake de mutaties in de reserves zijn geen bevindingen
voortgekomen. De afwijkingen zijn met name gelegen in de afwikkeling van de
resultaten op respectievelijk P0 Bestuur en ondersteuning en P8 Wonen en bouwen.


                                        Gewijzigde
 (x € 1.000)                                           Jaarrekening         Verschil
                                         begroting

 Dotaties                                € 4.530 N        € 5.013 N         € 483 N

 Onttrekkingen                            € 7.495 V       € 6.180 V        € 1.315 N

 Saldo mutaties in de reserves            € 2.966 V       € 1.167 V        € 1.799 N




                                                                                                                                                                                19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Financiële positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>3. Ontwikkelingen in de jaarcijfers
3.1 Verloop van het eigen vermogen van uw gemeente                                       3.2 Analyse van het resultaat
Het eigen vermogen, inclusief het gerealiseerde resultaat, bedraagt per 31 december      Het resultaat voor mutaties in de reserves laat een positief saldo zien. Het gerealiseerde
2021 volgens de jaarrekening € 60,5 miljoen en heeft zich de afgelopen jaren als volgt   totaal saldo van baten en lasten bedraagt afgerond € 0,9 miljoen positief. In de begroting
ontwikkeld:                                                                              was rekening gehouden met een resultaat van € 1,4 miljoen negatief.

Grafiek ontwikkeling eigen vermogen (x € 1.000)                                          In de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening wordt in
                                                                                         hoofdlijnen een verklaring gegeven voor de afwijkingen ten opzichte van de begroting na
 70.000                                                                                  wijziging. Als onderdeel van de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de
                                                                                         jaarrekening 2021 wordt overzichtelijk aangegeven welke baten en lasten als incidenteel
 60.000
                                                                                         zijn aan te merken. Voor een nader gedetailleerd inzicht van de afwijkingen en de
 50.000                                                                                  verklarende toelichting hierop verwijzen wij u naar de toelichtingen per programma, zoals
                                                                                         opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in uw jaarrekening.
 40.000

 30.000

 20.000

 10.000

      0
            2018      2019      2020     2021

           Algemene reserve
           Bestemmingsreserve
           Gerealiseerd resultaat


Van de totale reserves ter hoogte van € 58,4 miljoen is € 49,5 miljoen opgenomen als
algemene reserve. Het saldo van deze reserve is ten opzichte van voorgaand jaar
gedaald met € 3,5 miljoen. Per saldo is gedurende 2021 € 1,2 miljoen onttrokken aan
de reserves. Deze onttrekking (ten gunste van het resultaat) vormt samen met het
totaal saldo van baten en lasten (€ 0,9 miljoen voordelig) het gerealiseerde resultaat
van € 2,1 miljoen.




                                                                                                                                                                                      21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3. Financiële positie
3.3 Weerstandsvermogen en financiële kengetallen                                        Het kengetal schuldquote is licht verslechterd in 2021 (van - 56 % naar - 50%).
De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een               Op beide indicatoren scoort Wassenaar negatief, aangezien er per saldo geen sprake
onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en                     is van schuld, maar van bezit.
risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het
jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen        De solvabiliteit is licht verslechterd van 68% naar 65% in 2021. De VNG hanteert een
materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar        signaalwaarde als de solvabiliteit onder de 20% komt. Zoals vorig jaar opgemerkt
worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt        constateren we dat de solvabiliteit ruim voldoende is.
van de financiële positie van de gemeente. Daarbij kan ook inzichtelijk worden
gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële    Belastingcapaciteit: de lastendruk op de gemeente Wassenaar ten opzichte van het
kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling)   landelijk gemiddeld bedraagt 168%. De woonlasten in Wassenaar liggen hiermee flink
uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.                     hoger dan het landelijk gemiddelde en zijn in 2021 ook verder gestegen. Woonlasten
                                                                                        onder het landelijk gemiddelde waardeert VNG als 'voldoende', woonlasten tussen het
Hieronder hebben wij de ontwikkelingen in uw kengetallen en een relatie naar de         landelijk gemiddelde en 120% hiervan als 'matig' en woonlasten hoger dan 120% als
landelijke ontwikkelingen weergegeven:                                                  'onvoldoende'.

                 Kengetallen (in%)               Gemeente            Landelijk          Op basis van het kengetal “structurele exploitatieruimte” blijkt dat er voldoende
                                                                                        structurele begrotingsruimte is om tekorten of extra lasten binnen de huidige begroting
                                               2021      2020     2021      2020        op te vangen.
 Netto schuldquote                             - 50      - 56      73        49
 Netto schuldquote gecorrigeerd                - 57      - 59      67        42

 Solvabiliteit                                  65        68       31        35
 Grondexploitaties                             n.v.t.    n.v.t.    8,5       8,5

 Belastingcapaciteit                            168      163       105      103
 Structurele exploitatieruimte                 3,35      1,94      0,6       2,1




                                                                                                                                                                                  22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3. Financiële positie
3.4 Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In de paragraaf "Weerstandsvermogen en risicobeheersing" in het jaarverslag is een
toelichting opgenomen op de weerstandscapaciteit van de gemeente. Op basis van de
inventarisatie van de geïdentificeerde risico’s, waarbij rekening wordt gehouden met
kans op voordoen en financiële impact, wordt berekend welk bedrag benodigd is ter
dekking van de geïdentificeerde risico's. Hierbij wordt verondersteld dat alle risico's
zich nooit tegelijk voordoen. Wij kunnen ons vinden in dit uitgangspunt.

Hieronder is het verloop over de afgelopen 3 jaar weergegeven inclusief een
kwalificatie van de weerstandsratio. De weerstandscapaciteit is voornamelijk
opgebouwd vanuit de algemene reserve. De weerstandsratio kwalificeert als
“uitstekend”.

De grootste door uw gemeente geïdentificeerde risico zijn:
− risico op fluctuaties binnen de algemene uitkering gemeentefonds;
− risico’s als gevolg van de coronacrisis;
− risico op overschrijdingen aangaande zorgtaken;
− risico aangaande achterstallig onderhoud in de openbare ruimte;
− risico aangaande de krapte op de arbeidsmarkt.



 (x € 1.000)                   2021        2020       2019       Weerstandsratio           Betekenis

 Weerstandscapaciteit      € 52.950   € 52.944    € 45.288             >= 2.0              Uitstekend
                                                                      1.4 < 2.0       Ruim voldoende
 Risico’s                   € 2.370    € 2.390     € 2.358
                                                                      1.0 < 1.4            Voldoende
 Weerstandsratio              22,34      22,15       19,21
                                                                      0.8 < 1.0              Matig
                                                                      0.6 < 0.8           Onvoldoende
                                                                       < 0.6         Ruim onvoldoende




                                                                                                        23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Bevindingen interne
beheersing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>4. Bevindingen interne beheersing
4.1 Algemeen                                                                             4.3 Fraude, corruptie en naleving wet- en regelgeving
Naar aanleiding van onze tussentijdse controle over 2021 hebben wij op 19 april jl.
een management letter uitgebracht. Onze doelstelling van deze controle is om een         Fraude
beeld te krijgen of de interne beheersingsomgeving en de daarin opgenomen                Het college is primair verantwoordelijk voor het voorkomen van fraude, het
maatregelen van interne controle toereikend zijn in het kader van onze opdracht tot de   naleven van wet- en regelgeving en voor een cultuur van eerlijkheid en integriteit
controle van de jaarrekening van uw gemeente. Dit beeld is in belangrijke mate           en dient zowel preventieve als repressieve beheersingsmaatregelen te nemen om
bepalend voor onze risico-inschatting en hiermee voor de omvang en diepgang van          de kans op fraude en overtreding van wet- en regelgeving zo veel mogelijk te
onze werkzaamheden die wij bij de jaarrekeningcontrole moeten uitvoeren teneinde         beperken. De gemeenteraad is verantwoordelijk voor het toezicht op het college in
de gewenste zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening géén materiële fouten bevat.     de uitvoering van deze taken.
Uit onze risico-inschatting komen een aantal risicogebieden naar voren die een
verhoogd risico met zich meebrengen op een materiële fout in uw jaarrekening.            Voor het uitoefenen van deze verantwoordelijkheid maakt het college gebruik van
                                                                                         diverse beheersingsmaatregelen, zoals interne richtlijnen en gedragscodes,
4.2 Automatisering                                                                       controle technische functiescheiding en periodieke rapportages over financiën.
Onze controle was niet primair gericht op het doen van een uitspraak omtrent de
continuïteit en betrouwbaarheid van (delen van) de geautomatiseerde                      Ten behoeve van onze jaarrekeningcontrole identificeren wij, in het kader van
gegevensverwerking en wij hebben daartoe ook geen opdracht van het management            onze beroepsregels (NV COS 240/250), de risico’s met betrekking tot fraude en
ontvangen. De jaarrekeningcontrole heeft geen tekortkomingen in de continuïteit en       overtreding van wet- en regelgeving en beoordelen wij de interne beheersings-
betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking aan het licht                 maatregelen die gericht zijn op het voorkomen en signaleren van (materiële)
gebracht.                                                                                fraude en niet-naleving van wet- en regelgeving. Voor zover relevant voor onze
                                                                                         controle voeren wij gegevensgerichte controlewerkzaamheden uit. Onze controle
                                                                                         is echter niet specifiek gericht op het signaleren van fraude en niet-naleving van
                                                                                         wet- en regelgeving. In het kader van onze controle hebben wij geen bevindingen
                                                                                         te melden met betrekking tot fraude.




                                                                                                                                                                              25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>4. Bevindingen interne beheersing
Naleving wet- en regelgeving en overige                                                   Wij hebben de volgende werkzaamheden verricht om eventuele effecten van dit
Wij informeren de gemeenteraad over illegale handelingen waarbij het hoger kader is       risico ten behoeve van onze controle van de jaarrekening te mitigeren:
betrokken en over fraude en illegale handelingen (of deze nu door het hoger kader of
door andere werknemers zijn veroorzaakt) die een onjuistheid van materieel belang in      − Detailcontrole op de inkopen en aanbestedingen om vast te stellen dat alle
de jaarrekening tot gevolg hebben. Gedurende de controle zijn geen significante             inkopen conform de geldende Europese aanbestedingsregels en de
punten gesignaleerd ten aanzien van feitelijke of vermoedelijke niet-nakoming van           Aanbestedingswet 2012 zijn aanbesteed.
wet- en regelgeving, voor zover deze van belang worden geacht voor de mate waarin         − Door middel van een steekproef vaststellen of voor alle inkopen, die een
de gemeenteraad in staat is haar taken te vervullen.                                        enkelvoudig goedkeuringstraject hebben doorlopen, welke in rekening zijn
                                                                                            gebracht aan de gemeente ook een prestatie is geleverd door de tegenpartij.
Corruptie en omkopingsrisico’s                                                            − Door middel van een steekproef vaststellen of alle verstrekte subsidies in
Uw gemeente maakt onderdeel uit van de overheidssector waarin corruptie vaker dan           overeenstemming met de geldende interne wet- en regelgeving zijn verstrekt.
bij andere sectoren voorkomt. Dit komt onder andere omdat veel transacties met een
relatief grote omvang plaatsvinden, de transparantie over marktprijzen niet in alle       Uit bovenstaande werkzaamheden zijn geen bevindingen voortgekomen.
gevallen voldoende is om te beoordelen en frequent zaken gedaan wordt met andere
corruptiegevoelige sectoren (vastgoed, constructie, infrastructuur et cetera). Hierdoor
hebben wij dit als aandachtspunt in onze controle meegenomen.

Corruptie is een wereldwijd probleem waarbij het uw verantwoordelijkheid is om
corruptie binnen uw gemeente te voorkomen. Onze beroepsregels zijn in de
praktijkhandreiking “Corruptie, werkzaamheden van de accountant” verder
aangescherpt, hetgeen tot aanvullende werkzaamheden heeft geleid. Gemeente
Wassenaar beschikt over beschreven procedures ten aanzien van de samenwerking
met derden en een intern inkoop- en aanbestedingsbeleid aangevuld met trainingen
voor de juiste mindset van de medewerkers. Zichtbare monitoring op de werking en
naleving van dit beleid, is een aandachtspunt voor uw organisatie.




                                                                                                                                                                          26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Overige
onderwerpen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>5. Overige onderwerpen
Fraude en continuïteit in de controleverklaring                                           Rechtmatigheidsverantwoording
Als reactie op de rapporten van de Commissie Toezicht Accountancysector en                In de loop van 2022 wordt de Wet versterking decentrale rekenkamers van kracht.
Monitoring Commissie Accountancy heeft de NBA in de 2e helft van 2020                     In de tweede nota van wijziging is hierin ook de rechtmatigheidsverantwoording
aangekondigd dat zij het beleid op de gebieden Fraude en Continuïteit meer concreet       meegenomen die het college van burgemeester en wethouders met ingang van
en meer zichtbaar tot uitdrukking wil brengen.                                            2022 moet afleggen. Deze verantwoording wordt onderdeel van de jaarrekening
                                                                                          en daarmee ook object van onderzoek van de accountant ten aanzien van
In het voorjaar van 2021 is een pilot uitgevoerd waarbij aan accountantsorganisaties is
                                                                                          getrouwheid van de jaarrekening.
gevraagd aandacht aan deze onderwerpen te besteden in de controleverklaring. Het
gaat niet om een uitbreiding van uit te voeren werkzaamheden maar over het
                                                                                          In de Kadernota rechtmatigheid 2022 is door de commissie BBV invulling gegeven
rapporteren over onze werkzaamheden. Inmiddels is de volgende stap gezet en zijn in
                                                                                          aan de rechtmatigheidsverantwoording met betrekking tot het voorwaarden-,
december 2021 de beroepsregels (vastgelegd in de Nadere Voorschriften Controle en
                                                                                          begrotings- en misbruik en oneigenlijk gebruik criterium. Voor u als gemeente is
Overige Standaarden) aangepast.
                                                                                          het van belang om:
De aanvulling in Standaard 700 komt er in hoofdlijnen op neer dat afzonderlijke           -    de rapporteringsgrens vast te stellen (0-3% van de begrote lasten na dotatie
secties voor de onderwerpen continuïteit en fraude in de controleverklaring worden             aan de reserves);
opgenomen. Hierin wordt uiteengezet hoe de accountant bij de controle-aanpak              -    het normenkader 2022 op te stellen (en dit door de raad te laten vaststellen);
inspeelt op risico’s ten aanzien van fraude en continuïteit en worden de uitgevoerde      -    het normenkader te vertalen in een toetsingskader (toetspunten financiële
werkzaamheden toegelicht.                                                                      rechtmatigheid);
                                                                                          -    beheersdoelstellingen, risico’s en beheersmaatregelen te formuleren;
Als aanvulling kan de accountant ook de uitkomsten van deze werkzaamheden of
                                                                                          -    een controleplan opstellen; en
belangrijke waarnemingen met betrekking tot het onderwerp toelichten. De beide
                                                                                          -    de controlewerkzaamheden uitvoeren.
secties worden in alle controleverklaringen (verplicht) opgenomen; ook in situaties
                                                                                          Daarbij vragen wij specifieke aandacht voor deugdelijke dossiervorming.
waar geen sprake is van ernstige continuïteitsonzekerheid of spraakmakende
fraudecasuïstiek. Deze verplichting geldt voor de verklaring bij de jaarrekening 2022.
                                                                                          Bij de gemeenten die hiertoe in 2021 al een pilot hebben gedraaid is gebleken dat
Omdat binnen de publieke sector het begrip continuïteit minder relevant is, zijn de       het geen sinecure is om de onderbouwing van de rechtmatigheidsverantwoording
stakeholders nog in overleg hoe de accountant hier voor de publieke sector invulling      goed in te richten. De intentie van de wetswijziging is om de gemeentelijke
aan gaat geven. Ten aanzien van de fraudecasuïstiek zou idealiter de nieuwe sectie in     organisatie beter in control te laten komen. Dat betekent dus ook dat de
de controleverklaring moeten aansluiten op de frauderisico-analyse opgesteld door het     organisatie, denk aan budgethouders en management, moeten worden
college, dan wel de toelichting van het college op eventuele frauderisico’s in de         meegenomen. Ook gaat de wetswijziging uit van collectieve verantwoordelijkheid
paragraaf bedrijfsvoering in het jaarverslag.                                             van het college. Dat vraagt het creëren van breed draagvlak en betrokkenheid. Wij
                                                                                          adviseren u tijdig de werkzaamheden op te starten, niet alleen de controle, maar
                                                                                          juist ook de versterking van de interne beheersing. Hoewel alleen financiële
                                                                                          rechtmatigheid nu een wettelijke borging kent, is bovenstaand framework ook
                                                                                          goed toe te passen bij o.a. doelmatigheid, doeltreffendheid, niet-financiële
                                                                                          rechtmatigheid, fiscaliteit en IT.

                                                                                                                                                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>5. Overige onderwerpen
Environmental Social and Governance rapportage                                             Btw-besparende schoolconstructies
In april 2021 heeft de Europese Commissie de Corporate Sustainability Reporting            De Hoge Raad heeft op 4 februari 2022 geoordeeld dat een gemeente bij de
Directive (CSRD) gepubliceerd. Als gevolg van deze richtlijn worden grote bedrijven        levering van een nieuw schoolgebouw aan een scholenstichting als btw-
verplicht om met ingang van het boekjaar 2023 te rapporteren over hun impact op            ondernemer handelt (i.e. een economische activiteit verricht), ondanks dat de
milieu- en sociale zaken. De richtlijn heeft tot doel de kwaliteit van de gerapporteerde   levering plaatsvindt tegen een niet-kostendekkende vergoeding. De Hoge Raad
informatie met betrekking tot ESG-aangelegenheden te verbeteren, met als uiteindelijk      merkt namelijk op dat algemeen bekend is dat gemeenten werkzaamheden met
doel de transformatie naar een duurzamere economie te ondersteunen in lijn met de          betrekking tot onroerende zaken verrichten en dat zij in dit kader worden
klimaatverbintenis van Parijs.                                                             aangemerkt als ondernemer in de zin van de btw. Dat in bepaalde situaties geen
                                                                                           kostendekkende vergoeding wordt bedongen, doet niet af aan het btw-
De volgende informatie is o.a. vereist om in de ESG-rapportage op te nemen:                ondernemerschap. Ondanks dat de Belastingdienst de schoolconstructies met
                                                                                           diverse middelen actief bestrijdt, blijkt uit deze zaak dat gemeenten onder
−   welke duurzaamheidstrends en -ontwikkelingen een materiële impact kunnen
                                                                                           bepaalde voorwaarden en omstandigheden de btw op de bouwkosten van
    hebben op de onderneming (bijv. tekort aan middelen, bedrijfsonderbrekingen door
                                                                                           schoolgebouwen in aftrek kunnen brengen.
    slechte weersomstandigheden enz.);
−   welke materiële impact de onderneming heeft op haar omgeving (mens en milieu);
−   informatie over langetermijndoelstellingen van de onderneming met betrekking tot
    ESG en de geboekte vooruitgang daarin;
−   informatie over immateriële activa (bijv. sociaal kapitaal).

Momenteel is de rapportage over duurzaamheid alleen van toepassing voor grote
bedrijven. Maatschappelijk staat duurzaamheid echter hoog op de agenda en dat
betekent dat in de toekomst mogelijk ook een rapportageverplichting voor u als
gemeente gaat gelden. Wij gaan graag met u in gesprek over hoe ESG binnen de
gemeente is vormgegeven en hoe ontwikkelingen hierover worden gemonitord.

Wij kunnen u ondersteunen bij de uitwerking van uw duurzaamheidsstrategie, het
adviseren omtrent te nemen acties omtrent uw duurzaamheidsstrategie en u te
ondersteunen bij de bewaking van de realisatie van de strategie door middel van KPI’s
en dashboarding.




                                                                                                                                                                            29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>5. Overige onderwerpen
Soft controls                                                                            Cultuur en gedrag zijn brede begrippen. Cultuur is een gemeenschappelijke
De huidige maatschappelijke ontwikkelingen en toegenomen aandacht voor cultuur en        verzameling van normen, waarden en gedragsuitingen die gedeeld worden door
gedrag alsmede de omgang met ethische dilemma’s, maakt dat ook van de                    de leden van de organisatie. Of anders gezegd: ‘zo doen we dat hier’. Gedrag kan
accountant wordt verwacht dat anders wordt gekeken naar risico’s op dat gebied.          worden omschreven als een verzameling van bewuste of onbewuste, (niet-)
Daarmee zijn soft controls, als belangrijke aspecten van cultuur en gedrag, een          tastbare handelingen die gestuurd worden door bijvoorbeeld overtuigingen en
relevant onderdeel in de jaarrekeningcontrole.                                           omgeving.

In de herziene Standaard 315 Risico’s op een afwijking van materieel belang              Organisaties die bewust hun cultuur managen zijn beter in het realiseren van
identificeren is in paragraaf 21b vermeld:                                               doelen en het managen van risico’s vergeleken met organisatie die dat niet doen.
‘De accountant dient door het uitvoeren van risico-inschattingswerkzaamheden inzicht     Het bewust managen van de cultuur gebeurt vanuit drie invalshoeken:
te verwerven in de interne beheersingsomgeving. De accountant doet dit door te           1. verantwoordelijk zijn, is cruciaal voor het realiseren van noodzakelijke
evalueren of:                                                                               veranderingen in een organisatie. De mate waarin een gemeente centraal of
• het management, onder het toezicht van de met governance belaste personen, een            decentraal is georganiseerd is vanzelfsprekend van invloed op de rol- en
    cultuur van eerlijkheid en ethisch gedrag heeft gecreëerd en gehandhaafd;               verantwoordelijkheidsverdeling.
• de sterke punten in de elementen van de interne beheersingsomgeving samen een          2. Processen en procedures: het besef dat het opleggen en handhaven van
    geschikte basis vormen voor de andere componenten van het interne                       regels, het gedrag van mensen niet genoeg verandert.
    beheersingssysteem van de entiteit gezien de aard en complexiteit van de entiteit,   3. Soft controls: het cultiveren van alle niet-tastbare maar wel gedrag-
    en;                                                                                     beïnvloedende factoren in organisaties die kunnen helpen bij het realiseren van
• tekortkomingen in de interne beheersingsomgeving de andere componenten van                doelen en het managen van risico’s.
    het interne beheersingssysteem van de entiteit ondermijnen.’                         4. Organisatie en besturing: het besef dat alle organisatieonderdelen
                                                                                            goed inzicht in soft controls levert samen met de analyse van hard controls een
Het is voor de accountant dus van belang om inzicht te verkrijgen in de cultuur van         completer beeld op van de interne beheersingsomgeving en de mogelijke
een organisatie en het gedrag van het management en de medewerkers. Dit kan zelfs           effectiviteit van de genomen interne beheersingsmaatregelen. In
al een rol spelen in het proces van opdrachtacceptatie en -continuering.                    samenwerking met onze HR consultants gaan wij graag met u over dit
                                                                                            onderwerp in gesprek.




                                                                                                                                                                              30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                       Fout, onzekerheid
                                                                                                                                               Financiële             Toelichting
 Nummer      Specifieke uitkering                                                                                         of formele
                                                                                                                                             omvang in euro’s      fout/onzekerheid
                                                                                                                       onrechtmatigheid
 A7          Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving                                      -                    -                   n.v.t.
             Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (SiSa tussen
 A12B                                                                                                                           -                    -                   n.v.t.
             medeoverheden)
 B2          Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (deel 2)                        -                    -                   n.v.t.
 C1          Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik                                                              -                    -                   n.v.t.
 C32         Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen                                                                -                    -                   n.v.t.
 C43         Regeling reductie energiegebruik woningen                                                                          -                    -                   n.v.t.
 C62         Regeling specifieke uitkering kwijtschelding gemeentelijke belastingen                                             -                    -                   n.v.t.
 D8          Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)                                                                       -                    -                   n.v.t.
 D14         Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen                                  -                    -                   n.v.t.
 F9          Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie                                                        -                    -                   n.v.t.
 H4          Regeling specifieke uitkering stimulering sport                                                                    -                    -                   n.v.t.




 Strekking controleverklaring rechtmatigheid:                  Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid:                     Goedkeurend

                                                                                                                                                                                      32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bijlage A – SiSa-bijlage (vervolg)
Het is volgens de Nota verwachtingen accountantscontrole 2021 voorgeschreven dat wij de geconstateerde fouten en onzekerheden per regeling rapporteren door middel van
onderstaande verplichte tabel. Deze tabel dient door uw gemeente samen met een aantal andere verplicht voorgeschreven verantwoordingsstukken voor 15 juli 2022 elektronisch bij het
CBS te worden aangeleverd.

                                                                                                                        Fout, onzekerheid
                                                                                                                                               Financiële             Toelichting
 Nummer      Specifieke uitkering                                                                                          of formele
                                                                                                                                             omvang in euro’s      fout/onzekerheid
                                                                                                                        onrechtmatigheid
 H8          Regeling Sportakkoord 2020–2022                                                                                    -                    -                   n.v.t.
 H12         Regeling specifieke uitkering lokale preventieakkoorden of preventieaanpakken                                      -                    -                   n.v.t.
 H16         Regeling Specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden                                                                -                    -                   n.v.t.


 G2          Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021                                     -                    -                   n.v.t.
 G3          Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (uitsluitend kapitaalverstrekking)_gemeentedeel 2021                  -                    -                   n.v.t.
             Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers en de Tijdelijke regeling overbruggingsregeling
 G4                                                                                                                             -                    -                   n.v.t.
             (Tozo) _gemeentedeel 2021
 G12         Kwijtschelden publieke schulden SZW-domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire                              -                    -                   n.v.t.




 Strekking controleverklaring rechtmatigheid:                Goedkeurend
 Strekking controleverklaring getrouwheid:                   Goedkeurend

                                                                                                                                                                                      33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Bijlage B – Ongecorrigeerde controleverschillen
De hieronder opgenomen tabel met ongecorrigeerde controleverschillen is verstrekt aan het college en is als bijlage bij de Bevestiging bij de jaarrekening gevoegd. Wij hebben de
ongecorrigeerde verschillen met het college besproken. Wij zijn van mening dat verschillen zoveel mogelijk door het college moeten worden gecorrigeerd, echter wij kunnen instemmen
met de overwegingen van het college om deze verschillen niet te corrigeren, aangezien deze bedragen niet materieel zijn voor het inzicht van de jaarrekening. De geconstateerde fouten
ten aanzien van getrouwheid en rechtmatigheid en onzekerheden zijn lager dan de door u vastgestelde controletolerantie van 1% respectievelijk 3% van de totale lasten. Positieve
bedragen hebben een positief effect op het resultaat, een bedrag tussen haakjes heeft een negatief effect op het resultaat. Rechtmatigheidsfouten kunnen niet gesaldeerd worden.

Fouten


 Aard van de controleverschillen (x € 1.000)                                                                               Getrouwheid           Rechtmatigheid
 Correctie raming SBJH                                                                                                                   64                       0
 Totaal ongecorrigeerde controleverschillen                                                                                              64                       0
 Effect niet gecorrigeerde controleverschillen voorgaande jaarrekening                                                                    0                   n.v.t.
 Totaal                                                                                                                                   0                       0


Onzekerheden


 Aard van de controleverschillen (x € 1.000)                                                                               Getrouwheid           Rechtmatigheid
 Prestatielevering jeugd                                                                                                                411                     411
 Prestatielevering Wmo                                                                                                                    0                       0
 Prestatielevering PGB                                                                                                                  353                     353
 Totaal onzekerheden                                                                                                                    764                     764




                                                                                                                                                                                         34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Bijlage C – Controleaanpak
Controleaanpak en uitvoering                                                            Inschakeling van interne / externe deskundigen
Wij voeren onze controle uit met een mix van systeem- en gegevensgerichte               Wij hebben in het kader van onze controle geen gebruik gemaakt van de
werkzaamheden en een mix van vaste teamleden en ingeschakelde experts.                  werkzaamheden van interne en/of externe deskundigen.
Daarnaast beschikken wij als organisatie over verschillende
kwaliteitsborgingsmaatregelen. Dit geheel tezamen leidt tot een kwalitatief goede       Verbonden partijen
controle. In ons controleplan en dit verslag is voor elk bijzonder aandachtsgebied in   Ten aanzien van de verbonden partijen van gemeente Wassenaar hebben wij
onze controle terug te lezen wat de kernpunten in onze controle zijn geweest die        vastgesteld dat:
hebben bijgedragen aan de kwaliteit in onze controle. Daarnaast gaan wij in de          − de (significante transacties met) verbonden partijen toereikend zijn toegelicht in
volgende paragrafen van deze bijlage nog nader in op de samenwerking met de                de jaarrekening en paragraaf verbonden partijen;
andere accountants en de ingeschakelde experts.                                         − geen sprake is van indicaties voor ongeautoriseerde significante transacties
                                                                                           met verbonden partijen, welke indicaties geven voor fraude;
Onze controleaanpak is onder andere gericht op het in kaart brengen van de voor de      − geen sprake is van indicaties dat de van toepassing zijnde wet- en regelgeving
jaarrekening van belang zijnde risico’s. Op basis van onze gesprekken met het              niet is nageleefd.
management over de belangrijke financiële en operationele ontwikkelingen is een
aantal punten met een verhoogd risico voor de jaarrekening 2021 onderkend, deze         Significante uitdagingen/moeilijkheden tijdens de controle
zijn weergegeven op pagina 9 van dit verslag.                                           Er zijn geen significante uitdagingen/moeilijkheden geweest tijdens de controle.

Samenwerking met interne accountantsdienst/andere accountants                           Significante schattingsposten
Voor de jaarrekening van de gemeente Wassenaar maken wij gebruik van diverse            De belangrijkste schattingsposten binnen de jaarrekening van gemeente
verbonden partijen/gemeenschappelijke regelingen en uitvoeringsorganisaties.            Wassenaar betreffen:
                                                                                        − waardering van uw materiële vaste activa;
De samenwerking met de Werkorganisatie Duivenvoorde (tot en met 31 augustus             − waardering van uw vorderingen (waaronder debiteuren);
2021) en Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden/ gemeente Leidschendam-Voorburg             − nauwkeurigheid en volledigheid van de voorzieningen.
ten aanzien van het sociaal domein is van significant belang in het kader van de
jaarrekeningcontrole. Wij hebben bij de accountants een review uitgevoerd op zijn       Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het maken
werkzaamheden.                                                                          van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant van de
                                                                                        gemeenteraad beoordelen wij deze door het college gemaakte schattingen. Op
                                                                                        basis van de door ons uitgevoerde controlewerkzaamheden concluderen wij dat
                                                                                        de gemaakte schattingen door het college aanvaardbaar zijn.




                                                                                                                                                                               35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Bijlage D – Onafhankelijkheid
Bevestiging van het management
Wij hebben het college van burgemeester en wethouders ter confirmatie een
schriftelijke bevestiging gevraagd en ontvangen aangaande haar
verantwoordelijkheden inzake de financiële verslaggeving.

Wij zijn onafhankelijk van gemeente Wassenaar
Baker Tilly heeft diverse organisatorische maatregelen getroffen om zijn
onafhankelijkheid en die van zijn medewerkers te waarborgen. Deze maatregelen
omvatten onder meer:
− voorschriften en procedures omtrent onafhankelijkheid. Deze voorschriften voor
  professioneel gedrag op het gebied van kwaliteit en onafhankelijkheid zijn
  opgenomen in de Gedragscode van Baker Tilly. Deze Gedragscode geldt voor
  iedere medewerker van Baker Tilly en wordt natuurlijk steeds geactualiseerd;
− jaarlijkse bevestiging van onafhankelijkheid door partners en medewerkers van
  Baker Tilly en ondersteunende stafdiensten;
− cliënt- en opdrachtacceptatieprocedures, waaronder een beoordeling, of er sprake
  is van mogelijk conflicterende diensten;
− intern en extern kwaliteitsonderzoek;
− twee registeraccountants betrokken bij wettelijke controleopdrachten;
− reviews door externe toetsers die niet bij de opdracht betrokken zijn, ter
  waarborging van een deugdelijke grondslag/deskundig oordeel;
− roulatie van externe accountants op de opdracht.

Op grond van dit verslag zijn wij van mening dat wij in relatie tot uw organisatie, in
overeenstemming met de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants
bij assurance-opdrachten (ViO) en artikel 24a van de Wet toezicht
accountantsorganisaties (Wta), onafhankelijk hebben gefunctioneerd en dat de
objectiviteit van onze oordeelsvorming in het afgelopen jaar niet is aangetast.




                                                                                         36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Contactgegevens

drs. John Drost RA
Partner Audit
j.drost@bakertilly.nl


drs. Bert Kroon RA
Senior Manager Audit
b.kroon@bakertilly.nl




Kantoorgegevens:
Baker Tilly (Netherlands) N.V.
Entrada 303
Postbus 94124
1090 GC Amsterdam




                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>