<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Zoetermeer 2015

De raad van de gemeente Zoetermeer;

Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van [datum];

Gelet op artikel 8a, eerste lid, onder b, van de Participatiewet, artikel 35, onderdeel d, van de
IOAW en artikel 35, onderdeel d, van de IOAZ.

BESLUIT

Vast te stellen:

de Verordening tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ Zoetermeer 2015.


Artikel 1 - Begrippen
1. Alle begrippen die in deze verordening worden gebruikt en die niet nader worden
    omschreven hebben dezelfde betekenis als in de Participatiewet, de IOAW, de IOAZ, de
    Algemene wet bestuursrecht (Awb) en de Gemeentewet.
2. In deze verordening wordt verstaan onder:
    - mantelzorg: langdurige zorg die niet in het kader van een hulpverlenend beroep wordt
        geboden aan een hulpbehoevende door personen uit diens directe omgeving, waarbij
        zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de sociale relatie en de gebruikelijke zorg
        van huisgenoten voor elkaar overstijgt;
    - vrijwilligerswerk: werk dat in enig georganiseerd verband onverplicht en onbetaald
        wordt verricht, voor anderen in de samenleving.

Artikel 2 - Inhoud van een tegenprestatie
Het college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, die additioneel van
aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor zover die werkzaamheden:
    a. naar zijn aard niet zijn gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt;
    b. niet zijn bedoeld als re-integratieinstrument; en
    c. niet zijn ontstaan door reorganisatie of afvloeiing, tot een half jaar voorafgaand aan
        de plaatsing (geen verdringing op de arbeidsmarkt).

Artikel 3 - Het inzetten van een tegenprestatie
1. Het college kan voor een belanghebbende die (nog) niet kan werken en die niet
    deelneemt aan een re-integratietraject een tegenprestatie inzetten.
2. Het college kan een belanghebbende die zich niet aan zijn verplichtingen houdt en/of niet
    wil werken een tegenprestatie opdragen.
3. Bij het inzetten van een tegenprestatie houdt het college rekening met de volgende
    factoren:
    a. de tegenprestatie moet naar vermogen kunnen worden verricht door een
        belanghebbende;
    b. de persoonlijke situatie en individuele omstandigheden van een belanghebbende
        worden in aanmerking genomen;
    c. de persoonlijke wensen en kwaliteiten van een belanghebbende worden in
        overweging genomen;
    d. als een belanghebbende al vrijwilligerswerk verricht, wordt daarmee rekening
        gehouden.

Artikel 4 - Duur en omvang van een tegenprestatie
De duur en de omvang van een tegenprestatie worden naar vermogen van belanghebbende
vastgesteld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Artikel 5 - Mantelzorg
Het college zet geen tegenprestatie in wanneer een belanghebbende mantelzorg naar
vermogen verricht.

Artikel 6 - Geen werkzaamheden voorhanden
Het college zet geen tegenprestatie in wanneer geen werkzaamheden voorhanden zijn die
kunnen worden ingezet als tegenprestatie.

Artikel 7 - Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking op 1 januari 2015, tenzij over onderdelen ervan,
    binnen twee weken na de bekendmaking daarvan, een inleidend verzoek tot het houden
    van een referendum wordt gedaan.
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening tegenprestatie, IOAW en IOAZ
    Participatiewet Zoetermeer 2015.


Aldus vastgesteld in de openbare raad op [datum].

de griffier,                             de voorzitter,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>TOELICHTING

Algemeen

Individuele omstandigheden
Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de voorhanden
zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de duur en de omvang
van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij moet het college de in deze
verordening neergelegde criteria in acht nemen. Als het college een tegenprestatie vraagt
van belanghebbende, moet het een duidelijke omschrijving geven van de te verrichten
werkzaamheden. Het moet voor een belanghebbende immers duidelijk zijn welke
tegenprestatie van hem verwacht wordt (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013,
nr. 12/3649, ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).

Geen tegenprestatie
Wanneer personen deelnemen aan re-integratie dan wel participatietrajecten wordt geen
tegenprestatie ingezet. Voor de personen van wie wel een tegenprestatie kan worden
gevraagd kan het college, indien daarvoor dringende redenen - zoals zorgtaken - aanwezig
zijn, in individuele gevallen tijdelijk ontheffing verlenen van de plicht tot het verrichten van
een tegenprestatie. De plicht tot tegenprestatie is niet van toepassing op een
belanghebbende die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is als bedoeld in artikel 4 van
de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen. De plicht tot tegenprestatie is voorts niet
van toepassing op een alleenstaande ouder die in het bezit is van een ontheffing als bedoeld
in artikel 9a, eerste lid, van de Participatiewet.

Afstemmen
Net als bij het niet nakomen van de arbeids- en re-integratieverplichting geldt voor het niet
nakomen van de tegenprestatie dat de bijstand kan worden afgestemd overeenkomstig de
gemeentelijke maatregelenverordening.

Tegenprestatie is geen re-integratieinstrument
De plicht tot tegenprestatie heeft tot doel om maatschappelijk nuttige werkzaamheden te
doen in de samenleving als tegenprestatie voor het ontvangen van een uitkering. Het
inzetten van een tegenprestatie heeft niet primair tot doel de re-integratie van een
belanghebbende te bevorderen, maar moet worden gezien als een nuttige bijdrage aan de
samenleving (zie TK 2013-2014, 33 801, nr. 7, p. 49-50). De tegenprestatie is daarom naar
zijn aard niet gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt en is niet bedoeld als re-
integratieinstrument. Voorts mag een tegenprestatie het accepteren van passende arbeid of
van re-integratie-inspanningen niet belemmeren. Immers, als uitgangspunt geldt werk boven
uitkering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Artikelsgewijze toelichting

Enkel die bepalingen die verdere toelichting behoeven worden hieronder behandeld.

Artikel 1 - Begrippen
Mantelzorg
In artikel 1 van deze verordening is de definitie opgenomen van mantelzorg. Deze
begripsbepaling is gebaseerd op het begrip zoals dat wordt gehanteerd in de Wet
maatschappelijke ondersteuning (zie artikel 1, eerste lid, onderdeel b, van de Wet
maatschappelijke ondersteuning). Onder mantelzorg wordt verstaan: langdurige zorg die niet
in het kader van een hulpverlenend beroep wordt geboden aan een hulpbehoevende door
personen uit diens directe omgeving, waarbij zorgverlening rechtstreeks voortvloeit uit de
sociale relatie en de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor elkaar overstijgt. Het begrip
'mantelzorg' is van belang omdat artikel 6 van deze verordening bepaalt dat het college geen
tegenprestatie opdraagt indien een belanghebbende mantelzorg verricht.

Uit kamerstukken met betrekking tot het begrip 'mantelzorg' zoals neergelegd in de Wet
maatschappelijke ondersteuning volgt dat de vier belangrijkste kenmerken van mantelzorg
zijn:
      er is een bestaande sociale relatie tussen de zorgvrager en de zorgverlener;
      mantelzorg wordt niet verricht in een georganiseerd verband;
      het verrichten van mantelzorg is veelal geen (bewuste) keuze;
      het verlenen van mantelzorg is nooit afdwingbaar.

Deze kenmerken zijn ontleend aan diverse kamerstukken zoals TK 2004-2005, 30 169, nr. 1
(Notitie "De mantelzorger in beeld") en TK 2005-2006, 30 131, nr. C.

Voor mantelzorg is vereist dat de verleende zorg de gebruikelijke zorg van huisgenoten voor
elkaar overstijgt. Voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning hanteren
gemeenten veelal het protocol Gebruikelijke Zorg van het Centrum Indicatiestelling Zorg om
vast te stellen of sprake is van gebruikelijke zorg. Voor de uitleg van wat onder gebruikelijke
zorg kan worden aangesloten bij de definitie van gebruikelijke zorg in het protocol
Gebruikelijke Zorg. Gebruikelijke zorg wordt in dat Protocol als volgt omschreven: de
normale, dagelijkse zorg die partners of ouders en inwonende kinderen geacht worden
elkaar onderling te bieden omdat ze als leefeenheid een gezamenlijk huishouden voeren en
op die grond een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben voor het functioneren van dat
huishouden.

Artikel 2 - Inhoud van een tegenprestatie
Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de voorhanden
zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de duur en de omvang
van de aan een persoon op te leggen tegenprestatie. Hierbij moet het college de in deze
verordening neergelegde criteria in acht nemen. Artikel 2 van deze verordening stelt
voorwaarden ten aanzien van de inhoud van de tegenprestatie. Het college dient maatwerk
toe te passen bij het inzetten van een tegenprestatie. Rekening moet worden gehouden met
de individuele omstandigheden van belanghebbende, waaronder leeftijd, opleiding,
werkervaring en andere relevante persoonlijke omstandigheden. De werkzaamheden worden
immers opgedragen ‘naar vermogen’. Het is dus van belang dat belanghebbende ook in
staat is de werkzaamheden te verrichten (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013,
nr. 12/3649, ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).

Als het college een tegenprestatie vraagt van belanghebbende, moet het een duidelijke
omschrijving geven van de te verrichten werkzaamheden. Het moet voor een
belanghebbende immers duidelijk zijn welke tegenprestatie van hem wordt verwacht (zie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171).

Additionele onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden
In artikel 2, eerste lid, van deze verordening is bepaald dat de tegenprestatie onbeloonde
maatschappelijk nuttige werkzaamheden betreffen die additioneel van aard zijn. De
maatschappelijk nuttige werkzaamheden in het kader van de tegenprestatie dienen zich te
onderscheiden van werkzaamheden die door de reguliere arbeidsmarkt verricht worden. Het
onderscheid tussen betaalde en onbetaalde werkzaamheden is afhankelijk van onder meer
economische factoren en van keuzes die mede op basis daarvan door het bedrijfsleven en/of
de overheid worden gemaakt (zie TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 30).

Werkzaamheden die kunnen worden ingezet
Het college kan onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, die additioneel van
aard zijn, inzetten als tegenprestatie voor zover die werkzaamheden voldoen aan de in
artikel 2, eerste lid, van deze verordening genoemde voorwaarden. Dit betekent dat de als
tegenprestatie in te zetten werkzaamheid:
    a) naar zijn aard niet is gericht op toeleiding tot de arbeidsmarkt;
    b) niet is bedoeld als re-integratieinstrument; en
    c) niet leidt tot verdringing.

Deze voorwaarden zijn gebaseerd op de belangrijkste kenmerken van de tegenprestatie die
volgen uit de parlementaire geschiedenis (zie TK 2010-2011, 32 815, nr. 3, p. 14).

Samenwerking met maatschappelijke organisaties
De gemeente zal voor het werven van maatschappelijk nuttige werkzaamheden
samenwerken met maatschappelijke organisaties zoals: welzijnsinstellingen,
vrijwilligerswerkorganisaties, buurthuizen en/of sportvoorzieningen. Om ervoor te zorgen dat
voldoende maatschappelijk nuttige werkzaamheden voorhanden zijn, is het van belang dat
contacten worden onderhouden met maatschappelijke organisaties. De vrijwilligerscentrale
(VIP) is een belangrijk hulpmiddel zijn om het aanbod van maatschappelijk nuttige
werkzaamheden te bepalen.

Tegenprestatie mag niet leiden tot verdringing
De tegenprestatie mag niet worden ingezet in het kader van de re-integratie. De
tegenprestatie mag bovendien niet direct gericht zijn op toeleiding naar de arbeidsmarkt en is
dan ook niet bedoeld als re-integratieinstrument. Het betreffen werkzaamheden die worden
verricht naast of in aanvulling op reguliere arbeid en die niet mogen leiden tot verdringing op
de arbeidsmarkt. Reguliere werkzaamheden kunnen daarom niet als tegenprestatie worden
ingezet. De tegenprestatie mag het accepteren van passende arbeid of van re-integratie-
inspanningen niet belemmeren. Het uitgangspunt werk boven uitkering staat voorop. Dit volgt
uit artikel 9, eerste lid, onderdeel c, van de Participatiewet en de parlementaire geschiedenis
(zie TK 2010-2011, 32 815, nr. 3, p. 14).

Artikel 3 - Het inzetten van een tegenprestatie
Het college heeft beleidsvrijheid om een tegenprestatie in te zetten. Het college bepaalt
uiteindelijk of, en zo ja welke tegenprestatie er wordt ingezet. Tegen een besluit tot het
inzetten van een tegenprestatie kan bezwaar en beroep worden aangetekend (TK 2013-
2014, 33 801, nr. 7, p. 49).

Doelgroep
De tegenprestatie wordt ingezet om mensen te verleiden actief te worden en een bijdrage te
leveren aan de maatschappij. Daarnaast kiest de gemeenteraad er in deze verordening voor
om te bepalen dat het college een tegenprestatie kan inzetten voor een belanghebbende die
zich niet aan zijn verplichtingen houdt en/of niet wil werken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>De gemeenteraad kiest er in deze verordening voor te bepalen dat het college een
tegenprestatie kan inzetten voor een belanghebbende die (nog) niet kan werken en die niet
deelneemt aan een re-integratietraject.

Voorop staat dat wanneer belanghebbende zich niet aan zijn afspraken houdt het
maatregelenbeleid van kracht is. Er zijn specifieke trajecten voor zogenaamde niet-willers die
erop gericht zijn dat ook zij zo snel mogelijk een baan krijgen en houden. Van deze groep
kan ook een tegenprestatie worden gevraagd om hen de gelegenheid te ontnemen zich te
onttrekken aan hun verplichtingen.

Factoren inzetten tegenprestatie
In artikel 3, derde lid, van deze verordening is neergelegd met welke factoren het college
rekening moet houden bij het inzetten van een tegenprestatie. Deze factoren worden hierna
toegelicht.

Factor: tegenprestatie 'naar vermogen'
De werkzaamheden die als tegenprestatie ingezet worden, moeten naar vermogen door een
belanghebbende verricht kunnen worden. De term 'naar vermogen' heeft betrekking op de
mogelijkheden waarover een belanghebbende beschikt om deze werkzaamheden te
verrichten. Immers, niet alle onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden kunnen
worden opgedragen aan elke uitkeringsgerechtigde (zie TK 2013-2014, 33 801, nr. 3, p. 30).

Factor: persoonlijke situatie en individuele omstandigheden belanghebbende
Bij het inzetten van de tegenprestatie houdt het college rekening met de persoonlijke situatie
en individuele omstandigheden van een belanghebbende, waaronder leeftijd, opleiding en
werkervaring (zie Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25-02-2013, nr. 12/3649,
ECLI:NL:RBZWB:2013:BZ5171). Hierbij wordt rekening gehouden met het fysieke en
psychische vermogen van een belanghebbende. Bij het inzetten van de tegenprestatie dient
het college maatwerk te leveren.

Factor: persoonlijke wensen en kwaliteiten belanghebbende
Bij het inzetten van de tegenprestatie houdt het college rekening met de persoonlijke wensen
en kwaliteiten van belanghebbende. De regering vindt het immers belangrijk dat een
belanghebbende invloed heeft op de keuze van de activiteiten (zie TK 2013-2014, 33 801,
nr. 7, p. 47). Belanghebbende kan zelf ideeën aandragen voor de als tegenprestatie te
verrichten werkzaamheden. Het college beoordeelt de door belanghebbende zelf
aangedragen ideeën en kan besluiten om het voorstel van belanghebbende over te nemen
en die werkzaamheden in te zetten als tegenprestatie. Uiteraard moet die werkzaamheid
voldoen aan het bepaalde bij of krachtens artikel 2 van deze verordening en moet die
werkzaamheid beschikbaar zijn. Het college is niet gehouden te voldoen aan de wensen van
een belanghebbende, maar moet deze wel in de beoordeling meenemen. Draagt
belanghebbende geen ideeën aan, dan legt het college belanghebbende een lijst met
keuzemogelijkheden voor van maatschappelijk nuttige werkzaamheden die voorhanden zijn.
Als belanghebbende geen voorkeur kenbaar maakt of er geen keuzemogelijkheid is, legt het
college een werkzaamheid op.

Factor: vrijwilligerswerk door belanghebbende
Het college kan besluiten vrijwilligerswerk aan te merken als tegenprestatie. Hierbij moet wel
rekening worden gehouden met de maximale duur van de tegenprestatie zoals neergelegd in
artikel 4 van deze verordening. Hierbij kan ook de aard van het vrijwilligerswerk een rol
spelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Artikel 4 - Duur en omvang van een tegenprestatie
Het college bepaalt aan de hand van de individuele omstandigheden en de voorhanden
zijnde onbeloonde maatschappelijk nuttige werkzaamheden, de aard, de duur en de omvang
van de in te zetten tegenprestatie. Hierbij moet het college de in deze verordening
neergelegde criteria in acht nemen.

Individuele omstandigheden
Het college beoordeelt op basis van de individuele omstandigheden van een
belanghebbende de omvang en de duur van de tegenprestatie. De omvang van de
werkzaamheden en de duur in de tijd dienen in de regel beperkt te zijn. Dat betekent dat het
college steeds een afweging maakt op basis van de situatie in welke mate een
tegenprestatie verlangd kan worden (zie TK 2013-2014, 33 801, nr. 30).

Artikel 5 - Mantelzorg
Artikel 5 van de verordening bepaalt dat geen tegenprestatie wordt opgedragen indien een
belanghebbende mantelzorg naar vermogen verricht. Met mantelzorg naar vermogen wordt
bedoeld dat belanghebbende mantelzorg verricht voor de uren dat hij dat redelijkerwijs kan.

De regering heeft de mogelijkheid om geen tegenprestatie in te zetten als een
belanghebbende mantelzorg verricht uitdrukkelijk benoemd in de nota van wijziging met
betrekking tot de Wet maatregelen WWB (zie TK 2013-2014, 33 801, nr. 24, p. 6).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>