<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Aan                                                                                       Datum
De leden van de gemeenteraad                                                              6 oktober 2014


Van                                                                                       Bijlagen
Het college/wethouder Kuiper


Onderwerp
Toezegging 258: onderzoek naar mogelijkheden kredietbank of iets
vergelijkbaars



Aanleiding
Tijdens de raadsvergadering van 24 juni 2014 is toegezegd onderzoek te doen naar de mogelijkheden
rondom een gemeentelijke kredietbank of iets vergelijkbaars en de raad daarover gelijktijdig met de
kadernota armoede te informeren.

De toezegging is gedaan omdat er behoefte zou zijn aan een mogelijkheid om een sociale lening af te
sluiten door mensen die voor een persoonlijke lening niet terecht kunnen bij een reguliere bank.

Mensen met een laag inkomen met weinig aflossingscapaciteit of een beschadigd kredietverleden
(verplichtingen eerdere kredieten niet nagekomen) kunnen over het algemeen geen lening afsluiten bij een
reguliere bank in verband met hun kredietwaardigheid en het voorkomen van overkreditering.
Toch zijn er situaties waarin behoefte is aan een relatief kleine lening. Om inzicht te krijgen in de
mogelijkheden om aan deze behoefte te voldoen, is een aantal mogelijkheden onderzocht.
Achtereenvolgens wordt aandacht besteed aan:
1. Individuele Bijzondere Bijstand o.b.v. de Wwb
2. Gemeentelijke kredietbank buurgemeente
3. Gemeentelijke kredietbank in Zoetermeer

Bijzondere Bijstand
Op basis van de Wet werk en bijstand (Wwb) kan de gemeente bijzonder bijstand verstrekken aan inwoners
als er sprake is van bepaalde noodzakelijke kosten. In de meeste gevallen wordt de bijzondere bijstand ‘om
niet’ verstrekt als bijdrage in de kosten (gift). Inwoners kunnen daarvoor een aanvraag bij de gemeente
indienen. Bij de beoordeling van de aanvraag zijn vooral de noodzaak en de financiële draagkracht van
betrokkene van belang. Bij de draagkracht wordt naar het inkomen maar ook naar het vermogen dat iemand
heeft, gekeken. Een deel van het vermogen wordt hierbij echter buiten beschouwing gelaten, het zgn. ‘vrij te
laten vermogen’.
Hoewel bijzondere bijstand meestal ‘om niet’ wordt verstrekt, zijn er ook situaties waarbij de bijzondere
bijstand als lening wordt verstrekt nl.:
      wanneer het bijstand ter gedeeltelijke of volledige aflossing van een schuldenlast betreft;
      wanneer het bijstand voor duurzame gebruiksgoederen betreft.
Het is in beginsel mogelijk om over de openstaande geldlening rente in rekening te brengen. De gemeente
Zoetermeer maakt van die mogelijk geen gebruik.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>De hoogte van de lening is afhankelijk van de situatie van betrokkene. Iemand kan een laag inkomen
hebben en wat spaargeld (onder de grens van het ‘vrij te laten vermogen’). Dan kan het totale bedrag aan
noodzakelijke kosten als een lening worden verstrekt. Ook inwoners met een iets hoger inkomen en een
vermogen dat hoger ligt dan het ‘vrij te laten vermogen’ kunnen in aanmerking komen. Een deel van de
noodzakelijke kosten waarvoor een lening wordt aangevraagd, dient betrokkene echter voor eigen rekening
te nemen (deel inkomen en/of het deel van het vermogen boven het ‘vrij te laten vermogen’). De aanvrager
ontvangt dan een lening voor een deel van de kosten waarvoor hij/zij de lening heeft aangevraagd.

Verwijzing naar een kredietbank van de Sociale Banken Nederland (SBN)
Sinds lange tijd bestaan er, verspreid over Nederland, gemeentelijke kredietbanken die aan mensen die niet
kredietwaardig zijn, geld uitlenen. Deze kredietbanken zijn verenigd in de Sociale Banken Nederland (SBN).
De Sociale Banken Nederland verstrekken leningen aan mensen:
      met lagere inkomens (tot 130% van het bruto minimum loon);
      met een achterstandsmelding bij Bureau Krediet Registratie (BKR) en/of;
      met problematische schulden en/of;
      die bij een andere kredietverstrekker niet terecht kunnen en/of;
      die op grond van hun leeftijd geen krediet krijgen en/of;
      met een tijdelijke verblijfsvergunning.
O.a. de gemeentelijke kredietbank Den Haag (GKB, onderdeel gemeente Den Haag) is hier bij aangesloten.
De gemeente Den Haag biedt haar inwoners deze faciliteit en zorgt voor de uitvoering en de financiering
ervan.
De gemeente Den Haag biedt deze dienstverlening ook aan inwoners van omliggende gemeenten
bijvoorbeeld aan de (min of meer vergelijkbare) gemeenten Delft en Gouda waarmee een overeenkomst is
gesloten.
Het bedrag dat maximaal, in de vorm van een doorlopend krediet, kan worden geleend voor mensen met
een inkomen op bijstandsniveau is:
      Alleenstaande: € 1.700
      Alleenstaande ouder: € 2.100
      Echtpaar/partners: € 2.400
In 2013 zijn zowel voor Gouda als voor Delft ongeveer 40 aanvragen voor deze leningen bij de kredietbank
in behandeling genomen.
Er kunnen ook hogere persoonlijke leningen worden verstrekt aan mensen met een hoger inkomen (zolang
ze onder de doelgroep vallen). De aanvrager wordt voorafgaand gescreend op o.a. het hebben van
schulden, de afloscapaciteit, of er sprake is van een vast inkomen e.d. om het risico dat iemand de lening
niet afbetaalt, te minimaliseren.
De lener kan zelf bepalen waar hij/zij het geld aan besteedt.
Over de leningen moet op dit moment 11,5% rente worden betaald.
Voor het innemen van een aanvraag wordt standaard € 180 in rekening gebracht bij de betreffende
gemeente. Om grip te houden op de kosten daarvan vindt voorafgaand bij de betreffende gemeente een
intakegesprek plaats waarna eventueel doorverwijzing naar de GKB Den Haag plaatsvindt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Eigen gemeentelijke kredietbank
De gemeente Zoetermeer heeft zelf geen gemeentelijke kredietbank.
Om als gemeente zelf een kredietbank te exploiteren en kredieten te verlenen, moet voldaan worden aan
wettelijke voorschriften. Kredietbanken die financiële producten (waaronder sociale leningen) bieden die
onder de Wet Consumptief Krediet (Wck) vallen, zijn verplicht om aan de eisen te voldoen die daaraan
gesteld worden vanuit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Gemeentelijke kredietbanken dienen te
voldoen aan eisen met betrekking tot deskundigheid, betrouwbaarheid, bedrijfsvoering, adequate
informatieverstrekking en een zorgvuldige behandeling van klanten. Aan de inrichting van de organisatie
worden eisen gesteld en m.n. functionarissen die klantcontacten onderhouden, moeten in het bezit zijn van
bepaalde diploma’s die periodiek moeten worden hernieuwd. De gemeenteraad of het college van
burgemeester en wethouders dienen direct of indirect toezicht te houden op de bedrijfsvoering (o.a.
jaarstukken e.d.). Om een kredietbank te exploiteren, dient de gemeente daarvoor een zgn. Bankreglement
(art. 4:37 Wft) te hebben (of een vergunning afgegeven door de Autoriteit Financiële Markten). Exploitatie
van een eigen gemeentelijke kredietbank vraagt een relatief grote startinvestering en relatief hoge kosten om
de dienstverlening op peil te houden.
Afgezet tegen de vraag vanuit de bevolking en de mogelijkheid van het verstrekken van een lening via de
Bijzondere Bijstand of de eventuele doorverwijzing naar de kredietbank Den Haag, is deze optie het minst
aantrekkelijk vanwege de hoge kosten die ermee gemoeid gaan.

Bovenstaande opties zijn voorgelegd aan vertegenwoordigers van de organisaties Materiële Dienstverlening.
Onderstaand zijn de reacties van de Stichting MiM (Mensen in de Minima), Schuldhulpmaatje, MEE Zuid-
Holland Noord, Humanitas en Kwadraad samenvattend weergegeven.

Bij de organisaties leeft vooral de zorg dat het aangaan van een sociale lening via een kredietbank ook
risico’s met zich mee brengt zeker voor de doelgroep die behoefte heeft aan een sociale lening en niet bij
een normale bank terecht kan. ‘Raken mensen daardoor uit de problemen of verergeren de problemen
juist?’.
Het herkenbaar en lokaal in de markt zetten van een gemeentelijke kredietbank is voor kwetsbare mensen
mogelijk een uitnodiging om meer geld uit te geven. Lenen via een Kredietbank is en blijft sparen achteraf
met een hoge consumptieve rente. ‘Voor sparen vooraf is immers geen geld en dan wel?’.
Er zijn in Zoetermeer al verschillende mogelijkheden voor ondersteuning, ook in financiële zin bijvoorbeeld
via Stichting Urgente Noden Zoetermeer waarbij meerdere fondsen zoals Fonds 1818 zijn aangesloten en
het Sociaal fonds MiRo (Rotaryclub Zoetermeer Zegwaart/stichting MiM).
Bijzondere bijstand is binnen de gemeente ook een mogelijkheid. Echter de besteding daarvan is doorgaans
bestemd voor stoffelijke zaken (koelkast, inrichting etc.) of noodzakelijke uitgaven (tandarts, bril etc). De
mogelijkheid om een ‘sociaal’ consumptief krediet aan te trekken om nijpende financiële problemen op te
lossen geeft (sociale) rust en heeft een preventieve werking.
Verwijzing naar een kredietbank van de Sociale Banken Nederland kan soelaas bieden. De gehanteerde
rente van 11,5 % is echter hoog.
Is het niet mogelijk om bijvoorbeeld via een fonds een renteloze lening af te sluiten? Zou een sociaal
leenfonds geen optie zijn voor Zoetermeer? Een fonds is wat anders dan een bank en kan daarin ook
verschillen.
Een eigen kredietbank lijkt ons gelet op de genoemde argumenten onbespreekbaar en niet haalbaar.


Voorgesteld wordt de toezegging hiermee als afgedaan te beschouwen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Voor technische vragen kunt u zich wenden tot:
Mw. J. Greven
Afdeling Werk Zorg en Inkomen
j.greven@zoetermeer.nl
Tel. 079-3468542
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>